P. 1
Keseimbangan Kimia

Keseimbangan Kimia

|Views: 1,079|Likes:
Published by fadzura37

More info:

Published by: fadzura37 on Aug 01, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

02/28/2013

pdf

text

original

Keseimbangan Kimia

• • Keseimbangan dinamik Pemalar keseimbangan – Aturan tindakan jisim – Unit pemalar keseimbangan – Sifat-sifat pemalar keseimbangan – Keseimbangan heterogen – Hubungan perubahan tenaga bebas Gibbs dan pemalar keseimbangan – Kesan merubah amaun bahan – Kesan merubah P dan V – Kesan T – Kesan mangkin – Perinsip Le Chatelier • Asid dan bes – Teori Arrhenius – Teori Bronsted-Lowry – Keseimbangan air – pH dan pOH – Skala pH – Kekuatan asid-bes – Asid lemah dan bes lemah – Asid poliprotik – Ion sebagai asid dan bes – Hidrolisis Larutan penimbal – Tindakan penimbal – Persamaan larutan penimbal – Muatan penimbal dan julat penimbal – Penyediaan penimbal – Perubahan pH larutan penimbal

Keseimbangan dinamik
Dinitrogen tetroksida mengalami penguraian membentuk nitrogen dioksida N2O4 2NO2 dalam masa yang sama nitrogen dioksida juga bertindak balas untuk membentuk semula dinitrogen tetroksida. 2NO2 N2O4
Masa(s) PN2O4 (atm) PNO2 (atm) 0 1.00 0.00 20 0.60 0,80 40 0.35 1.30 60 0.22 1.56 80 0.22 1.56 100 0.22 1.56

[N2O4]

[NO2]keseimbangan

Kedua-dua tindak balas berlaku pada kadar yang sama jadi tindak balas berada pada keseimbangan. N2O4 2NO2

Kepekatan (M)

[N2O4]keseimbangan [NO2]

Masa

Pemalar keseimbangan
• Mengikut aturan tindakan jisim jika tindak balas berada pada keseimbangan : aA + bB +... cC + dD + ... • maka pemalar keseimbangan bagi tindak balas ini boleh dituliskan seperti berikut: c d

Kc =

[C ] [ D] .... [ A]a [ B ]b ....

• Contoh:

N2 (g) + 3H2 (g)

2NH3 (g)

[ NH 3 ] 2 Kc = [ N 2 ][ H 2 ]3
• Jika kepekatan pada keseimbangan diketahui maka Kc boleh dikira.

Sifat-sifat pemalar keseimbangan
Manipulasi tindak balas dan Kc. Jika persamaan keseimbangan diubah maka pemalar keseimbangan tindak balas juga berubah.
a. Jika persamaan tindak balas didarabkan dengan satu pemalar (contoh z) maka pemalar keseimbangan tindak balas yang baru adalah gandaan z kepada pemalar keseimbangan tindak balas asal. b. Jika persamaan tindak balas keseimbangan diterbalikkan maka pemalar keseimbangan tindak balas yang baru ialah salingan kepada pamalar keseimbangan asal c. Jika 2 persamaan tindakbalas keseimbangan digabungkan (dicampurkan) maka pemalar keseimbangan tindak balas yang baru ialah hasil darab pemalar-pemalar keseimbangan tindak balas-tindak balas asal

2HI HI

H2 + I2

Kc = 4.0
1

′ ½ H2 + ½ I2 K c = ( 4.0) 2 = 2.0

H2 + I2

2HI

′ Kc =

1 = 0 . 25 4 .0

H2O + CH4 CO + H2O CH4 + 2H2O

CO + 3H2 CO2 + H2

K c1 = 250
K c2 = 0.040
1 2

′ CO2 + 4H2 K c = K c K c K c' = 10

Pemalar Keseimbangan tekanan
CO(g) + H2O(g) CO2(g) + H2(g)

Kp =

PCO2 ⋅ PH 2 PCO ⋅ PH 2O

dimana PCO2, PH2, PCO dan PH2O masing-masing adalah tekanan separa bagi CO2, H2, CO dan H2O dalam atm. Hubungan Kp dan Kc adalah seperti berikut:

K p = K c ( RT ) ∆n
∆n = bilangan mol gas hasil – bil mol gas reaktan R = 0.08206 L atm mol-1 K-1 ialah pemalar gas dan T suhu dalam unit Kelvin.

Contoh
Diberikan tindak balas keseimbangan berikut H2O(g) + CH4(g) CO(g) + 3H2(g)

Pada keseimbangan pada suhu 700 K bekas tindak balas mengandungi 0.31 atm H2O, 0.70 atm CH4, 0.12 atm CO dan 0.38 atm H2. Tentukan nilai Kp dan Kc.

Kp =

3 PCO ⋅ PH 2

PH 2O ⋅ PCH 4

=

(0.12)(0.38) 3 = 0.030 (0.31)(0.70)

K p = K c ( RT ) 2 ⇒ K c = K p ( RT ) −2 ⇒ K c = (0.030)[(0.082)(700)]
−2

= 9.2 × 10 − 6

Keseimbangan Heterogen
• Keseimbangan heterogen ialah keseimbangan yang terjadi apabila terdapat lebih daripada satu fasa dalam tindakbalas CaO (p) + CO2 (g) CaCO3(p) terdapat 2 fasa berlainan CaCO3 dan CaO dalam fasa pepejal sementara CO2 dalam fasa gas. Bagi keseimbangan seperti ini kepekatan pepejal tulen atau cecair tulen didefinisikan sebagai 1. Oleh itu persamaan keseimbangan samada dalam sebutan kepekatan atau tekanan hanya melibatkan gas. Bagi persamaan tindak balas di atas Kc = [CO2] K p = PCO
2

AgCl(p) NH3(g) + H2O(c)

Ag+(ak) + Cl-(ak)

Kc = [Ag+][Cl-]

NH4+(ak) + OH-(ak)

Kc =

+ [ NH 4 ][OH − ] [ NH 3 ]

∆G dan Pemalar Keseimbangan
Pada sebarang keadaan ∆G = ∆Go + RT lnQ di mana ∆G ialah perubahan tenaga bebas Gibbs, ∆Go ialah perubahan tenaga bebas Gibbs piawai dan Q ialah nisbah tindak balas. Pada keseimbangan ∆G = 0 dan Q=Keq. Jadi

∆G o = − RT ln K eq
Nilai pemalar keseimbangan boleh dikira jika nilai ∆Go diketahui.

Kesan merubah amaun bahan
• Cuba pertimbangkan persamaan berikut: 2SO2(g) + O2(g) • • 2SO3(g) Kc = 2.8 x 102 (pada 1000 K)

Jika ditambah 1.00 mol gas SO3 ke dalam bekas tindak balas? Pertimbangkan Qc tindak balas. Sebelum dimasukkan SO3 tindak balas berada pada keseimbangan. Jadi

Qc =

[ SO3 ] 2 = Kc [ SO2 ] 2 [O2 ]

Kemudian bila 1.00 mol SO3 ditambah kepekatan SO3 dalam bekas serta merta bertambah dan tindak balas tidak lagi seimbang. Pada tahap ini Qc > Kc. Tindak balas terus berlaku untuk mencapai keseimbangan baru dan menetapkan nilai Kc. Oleh itu tindakbalas teranjak ke belakang (ke kiri) mengurangkan Qc sehingga keseimbangan baru dicapai dimana Qc = Kc.

Kesan perubahan P dan V
• • • • Tekanan suatu bekas tindak balas boleh diubah samada dengan mengubah isipadu atau tanpa mengubah isipadu. V tetap, P ↑ bila gas lengai ditambah V tak tetap, V ↑ → P ↓ atau V ↓ → P ↑ Tekanan bekas ditentukan oleh bilangan mol gas. Jika bilangan mol gas tinggi maka tekanan tinggi. Oleh itu perbezaan bilangan mol gas reaktan dan hasil menentukan arah anjakan tindak balas samada ke kiri atau ke kanan. Contoh: Pertimbangkan tindak balas berikut 2SO2(g) + O2(g) 2SO3 (g) Jika tekanan bekas ditingkatkan tindakbalas bergerak ke arah bilangan mol gas yang rendah untuk mengurangkan kesan tekanan. Bilangan mol gas hasil lebih rendah daripada bilangan mol gas reaktan. Oleh tindak balas teranjak ke kanan (ke hadapan) supaya bilangan bilangan mol keseluruhan gas di dalam bekas dikurangkan dan tekanan dikurangkan. Dengan demikian amaun SO3 bertambah dan amaun SO2 dan O2 berkurang apabila tekanan bekas di tambah.

• •

Kesan Suhu
• Bergantung kepada samada sesuatu tindak balas tersebut endoterma (serap haba) atau eksoterma (buang haba). • Endoterma T↑, menganjak keseimbangan ke hadapan disebabkan tindak balas jenis ini memerlukan bekalan haba daripda luar untuk terus berlaku. • Eksoterma T↑ menganjak tindak balas ke belakang kerana tindak balas jenis tidak memerlukan haba malah mengeluarkan haba. • Contoh 2SO2 (g) + O2(g) 2SO3(g) ∆Hο = -180 kJ

Suhu ditingkat , iaitu haba dibekalkan, keseimbangan tindak balas terganggu dan cenderung teranjak ke kiri untuk mengurangkan kesan haba. Suhu direndahkan atau haba dikeluarkan daripada sistem tindak balas keseimbangan akan cenderung teranjak ke hadapan.

Kesan Mangkin
• Mangkin mempercepatkan ke dua-dua hala tindakbalas. Keseimbangan tercapai dengan lebih cepat, dengan demikian kedudukan keseimbangan tidak berubah.

Prinsip Le Chatelier
• Perinsip ini juga boleh digunakan untuk menerangkan arah anjakan tidak balas apabila gangguan dikenakan kepada keseimbangan tindak balas. Mengiku Le Chatelier “Jika gangguan dikenakan kepada suatu campuran tindakbalas yang berada pada keseimbangan, tindakbalas akan teranjak ke arah untuk mengatasi kesan tersebut.” • Berdasarkan keseimbangan proses Haber berikut N2(g) + 3H2 (g) ∆H = - 46 kJ Kc = 0.3 pada 700K Cadangkan bagaimana penghasilan amonia boleh ditingkatkan? 2NH3(g)

Contoh
H2(g) + I2(g) 2HI (g) Kc = 0.12 2.00 mol HI dimasukkan ke dalam kelalang 1.00L. Tentukan kepekatan HI, H2 dan I2 pada keseimbangan. Secara ringkas boleh dituliskan seperti di bawah: H2 + I2 2HI [awal] 0 0 2.00 (M) ∆[ ] +x +x -2x [akhir] x x 2.00-2x

(2.00 − 2 x) 2 = 0.12 ( x)( x) 2.00 − 2 x ⇒ = 0.12 x 2.00 − 2 x = 0.35 x x = 0.851 Kc =

⇒ [H2] = [I2] = 0.851 M [HI] = 2.00 – 2x = 0.298 M

Contoh
2NO(g) + O2(g) 2NO2(g) Kc = 6.9 x 105 pada 500K
Qc = [ NO2 ] 2 [ NO] 2 [O2 ]

• Jika bekas (bertutup) 5.00 L diisi dengan 0.060 mol NO, 1.0mol O2 dan 0.80 mol NO2. • Adakah tindakbalas berada pada keseimbangan? • Jika tidak ke arah mana tindakbalas akan berlaku?

0.060mol = 0.012 M 5.00 L 1.0mol = 0.20 M [O2 ] = 5.00 L 0.80mol = 0.16M [ NO2 ] = 5.00 L (0.16) 2 ⇒ Qc = = 8.9 × 10 2 (0.012) 2 (0.20) [ NO ] = ⇒ Qc < K c = 6.9 × 10 5

Contoh
H2(g) + I2 (g) 2HI (g) Campuran 2.00 mol H2 dan 2.00 mol I2 di dalam suatu bekas bertutup 1.00 L. Pada keseimbangan bekas mengandungi 0.58 mol HI. Kirakan Kc? [awal] ∆[ ] [akhir] H2 2.00 -0.29 1.71 + I2 2.00 -0.29 1.71 2HI 0 (unit M) +0.58 0.58

Kc = =

[ HI ]2 [H 2 ][I 2 ]

(0.58) 2 (1.71)(1.71) = 0.12

Asid Dan Bes
Teori Arrhenius
• Asid ialah sebarang bahan yang mengandungi atom H dan apabila larut di dalam air menghasilkan ion H+.
2O HCl H→ H + + Cl − 

• Bes ialah sebarang bahan mengandungi kumpulan OH di dalam molekulnya dan apabila melarut di dalam air menghasilkan ion OH- .
2O NaOH H→ OH − + Na + 

• Teori ini tidak dapat menerangkan tentang kebesan bes lemah seperti amonia. Amonia tidak mempunyai OH dalam molekulnya tetapi apabila larut dalam air ia memberikan ion OH-.

Teori Bronsted-Lowry
• Asid ialah penderma proton sementara bes pula ialah penerima pronton Contoh NH3 + H2O → NH4+ + OHBes asid Jadi di sini H20 ialah asid sementara NH3 ialah bes. Cuba pertimbangkan pula tindak balas ke belakang (ke kiri). NH4+ Asid • + OHbes → NH3 + H2O

NH4+ ialah asid dan OH- ialah bes. Kedua-dua tindak balas di atas digabungkan dalam keseimbangan berikut NH3 Bes1 + H2O asid 2 NH4+ asid 1 + OHbes 2

NH3 dan NH4+ ialah pasangan konjugat begitu juga H2O dan OH-. NH4+ ialah asid konjugat bagi bes NH3 sementara OH- ialah bes konjugat bagi H2O.

Keseimbangan Air
Air (H2O) mengalami pengionan sendiri. H2O + H2O Asid1 Bes2 H3O+ + OHBes1 Asid2 bes 1 > > bes 2

Dari segi kekuatan asid dan bes: Asid 2 >> asid 1 dan

Pemalar keseimbangan air boleh dituliskan seperti berikut: Kc = [H3O+] [OH-] Pada 25 oC kepekatan ion hidronium dan hidroksida bagi air tulen -7 M iaitu 10 [H3O+] = [OH-] = 1.0 x 10-7 M Bagi air dituliskan: Kc = Kw dimana Kw ialah pemalar yang juga dikenali sebagai hasil darab ion air. Kw = [H3O+][OH-] = 1.0 x 10-14

pH dan pOH
pH dan pOH ditakrifkan secara matematik seperti berikut: pH = -log[H3O+] pOH = -log[OH-] unit kepekatan mol dm-3 atau M Manakala pKw = -log Kw maka: pKw = pH + pOH =14.0

Skala pH
• Skala pH ditetapkan diantara 0 dan 14. Larutan neutral mempunyai pH 7, berasid kurang dari 7 dan berbes lebih daripada 7

pH 0 asid 7 neutral Contoh bes 14

Kekuatan asid-bes
• • Sesuatu bes atau asid dikategorikan sebagai asid kuat atau bes kuat jika bes atau asid tersebut mengion sempurna di dalam air. Iaitu ia mengion 100% di dalam air. Jika pengionan kurang daripada 100% maka asid atau bes itu dikelaskan sebagai asid atau bes lemah. Dengan demikian asid-asid atau bes-bes boleh disusun mengikut kekuatan masing. HCl dan HClO4 kedua-duanya ialah asid kuat. Di dalam air, kedua-duanya terion sempurna. Air dikatakan mempunyai kesan pengarasan (levelling effect) pada HCl dan HClO4 dan tidak dapat menunjukkan perbezaan kekuatan kedua-dua asid tersebut. Walau bagaimana pun di dalam eter (suatu bes yang lebih lemah berbanding air), HClO4 terion sempurna, tetapi HCl sebahagian. Jadi HClO4 lebih kuat sifat keasidannya berbanding HCl. Terdapat sebatian yang mempunyai kedua-dua sifat asid dan bes. Sebatian ini digelar amfiprotik. Contohnya ialah seperti air dan ion hidrogen karbonat (HCO3-). Bahan ini boleh menerima proton dan boleh juga menderma proton.

• •

Asid Lemah Dan Bes Lemah
• • Bandingkan pH bagi asid hidroklorik dan asid asetik pada kepekatan yang sama iaitu 0.10 M. 0.10 M HCl pH meter = 1.0 0.10 M CH3COOH pH meter = 2.8 Kemolaran sama tetapi nilai pH berbeza disebabkan perbezaan pengionan kedua-dua asid. HCl mengion 100%, oleh itu ia memberikan kepekatan ion hidronium yang sama dengan kepekatan asid. Tetapi asid asetik hanya sebahagian sahaja yang mengion. CH3COOH + H2O H3O+ + CH3COOPemalar keseimbangan asid asetik dapat dituliskan

Ka =

Ka (asid asetik) = 1.8 x 10-5 pKa = -log Ka = -log (1.8 x 10-5) = 4.74 Bes lemah? Kb

[ H 3O + ][CH 3COO − ] [CH 3COOH ]

Peratus Pengionan
• Peratus pengionan boleh dikira seperti berikut. • % pengionan

=

[ H 3 O + ] HA × 100 [ HA] asal

• Jadi jika pH diketahui peratus pengionan dapat ditentukan. Misalnya bagi 0.10 M asid asetik dengan pH 2.8 bermakna • [H3O+] = 10-2.8 = 1.58 x 10-3 • % pengionan
= 1.58 × 10 −3 × 100 = 1.58% 0.1

• Peratus pengionan sesuatu asid pada kepekatan tertentu juga boleh dikira nilai pemalar keseimbangannya diketahui.

Contoh
CH3COOH + H2O
[ ]awal Perubahan [ ]keseimbangan 1.0M -x M (1.0-x) M
Ka = [ H 3 O + ][CH 3 COO − ] [CH 3 COOH ]

H3O+ + CH3COO+x M xM +x M xM

Oleh kerana nilai Ka cukup kecil jadi nilai x dijangka sangat kecil berbanding kepekatan 1.0 M. x << 1.0, maka (1.0-x) ≅ 1.0 dan [H3O+] = [CH3COO-] = x maka

1.8 × 10 −5 =

x.x 1.0

% pengionan

= =

[ H 3O + ] × 100 [CH 3 COOH ]

⇒ x = 1.8 × 10 −5 = 4.2 × 10 −3 M

4.2 × 10 −3 × 100 1.0 = 0.42%

Peratus pengionan asid atau bes lemah bertambah dengan pencairan.

Asid Poliprotik
• • Asid yang mempunyai lebih daripada satu hidrogen yang boleh mengion dipanggil asid poliprotik. Contoh-contoh asid diprotik H2SO4, H2CO3 dan asid triprotik H3PO4. Contoh asid posforik, tiga peringkat pengionan: 1. H3PO4 + H2O 2. H2PO4- + H2O 3. HPO42- + H2O • H3O+ + H3O+ + H3O+ + H2PO4HPO42PO43Ka1 = 7.1x10-3 Ka2 = 6.3x10-8 Ka3= 4.2x10-13

Setiap peringkat mempunyai nilai Ka yang berbeza. Pengionan pertama mempunyai nilai Ka yang tertinggi diikuti dengan pengioanan kedua dan ketiga.

K a1 > K a2 > K a3
Oleh kerana Ka bagi pengionan pertama kebiasaannya jauh lebih besar daripada yang lain jadi hampir kesemua H3O+ datangnya dari pengionan peringkat 1 bagi suatu asid poliprotik.

Contoh Asid Poliprotik
Asid Asid Sufurik Asid Karbonik Asid Sitrik Asid Oksalik Asid Posforik Asid Sulfurus Formula H2SO4 H2CO3 H3C6H5O7 H2C2O4 H3PO4 H2SO3 Ka1 >>1 4.4 x 10-7 8.7 x 10-4 5.9 x 10-2 Ka2 1.0 x 10-2 4.7 x 10-11 1.8 x 10-5 5.2 x 10-5 4.5 x 10-13 4.0 x 10-7 Ka3

7.1 x 10-3 1.7 x 10-2

6.2 x 10-8 6.0 x 10-8

Contoh
Tentukan [H3O+], [H2PO4
-],

[HPO43-], [PO4-] untuk larutan 3.0 M H3PO4, + H2O H3O+ +x x + H2PO4+x x

H3PO4 Asal 3.0 Perubahan -x [ ]keseimbangan 3-x
K a1 = ( x )( x ) 3 .0 − x

Dengan penghampiran x <<3 jadi

K a1 =

x2 3.0

Jadi x2 = 0.021 dan x = 0.14 M, Oleh itu Daripada pengionan kedua H2PO4+ H2O Asal 0.14 Perubahan -y [ ] keseimbangan 0.14-y

− x = [ H 3 O + ] = [ H 2 PO4 ] = 0.14 M

H3O+ + HPO420.14 +y +y 0.14+y y

K a2 =

(0.14 + y )( y ) (0.14)( y ) ≈ = y = 6.3 × 10 −8 (0.14 − y ) 0.14

2 y = [ HPO4 − ] = 6.3 × 10 −8 M

Seterusnya daripada pengionan ketiga HPO42- + H20 Asal 6.3 x 10-8 Perubahan -z [ ] keseimbangan 6.3 x 10-8 –z

H3O+ + 0.14 z 0.14 + z

PO43z z

K a3 =

3 [ H 3 O + ][ PO4 − ] 0.14( z ) = = 4.2 × 10 −13 2 [ HPO4 − ] 6.3 × 10 −8

3 z = [ PO4 − ] = 1.9 × 10 −19 M

Ion sebagai Asid dan Bes
Sesetengah ion juga boleh bertindak sebagai asid atau bes. Contoh larutan garam NH4Cl NH4+ asid1 + H2O bes2 NH3 + H3O+ bes1 asid2

Ka =

[ NH 3 ][ H 3 O + ] + [ NH 4 ]

jadi

Ka =

[ NH 3 ][ H 2 O + ][OH − ] [ NH 3 ]K W = + [ NH 4+ ][OH − ] [ NH 4 ][OH − ]

diketahui

maka

Kb =

+ [ NH 4 ][OH − ] = 1.8 × 10 −5 [ NH 3 ]

Ka =

K W 1.0 × 10 −14 = = 5.6 × 10 −10 Kb 1.8 × 10 −5

Umumnya nilai Ka atau Kb bagi asid ion atau bes ion boleh ditentukan jika nilai Kb atau Ka bagi bes atau asid konjugatnya diketahui. Ka(asid) x Kb (bes konjugat) = Kw dan Kb (bes) x Ka (asid konjugat) = Kw Atau secara umum boleh dituliskan Kb x Ka = Kw

Hidrolisis
• • Air tulin, pH neutral. Bila NaCl dilarutkan dalam air, penceraian kepada Na+ dan Cl- yang lengkap berlaku. pH bagi larutan tetap neutral iaitu pH=7.00. Na+ + Cl- + H2O → tiada tindakbalas Bila NH4Cl dilarutkan, pH menjadi < 7. Kepekatan ion hidronium melebihi kepekatan ion hidroksida di dalam air. Cl- + H2O → tiada tindakbalas NH4+ + H2O NH3 + H3O+ Tindakbalas ion dengan H2O seperti ini dipanggil tindakbalas hidrolisis. NH4+ terhidrolisis tetapi tidak berlaku untuk Cl-. Bila NaC2H3O2 (natrium asetat) dilarutkan di dalam air, pH >7. Di sini ion asetat CH3COO- mengalami hidrolisis. Na+ + H2O → tiada tindakbalas CH3COO- + H2O → CH3COOH + OHPenghasilan OH- menyebabkan [OH-] > [H3O+] dan pH > 7.

• •

Secara umumnya
• • • • Garam yang dibentuk daripada bes kuat dan asid kuat (contoh NaCl) tidak mengalami hidrolisis dan larutan tetap neutral dengan pH 7. Garam daripada bes kuat dan asid lemah (contoh NaC2H3O2) mengalami hidrolisis dan menghasilkan larutan dengan pH > 7. Garam daripada bes lemah dan asid kuat (contoh NH4Cl) mengalami hidrolisis dan menghasilkan larutan dengan pH < 7 Garam daripada bes lemah dan asid lemah (NH4C2H3O2) juga mengalami hirolisis di dalam air dan menghasilkan larutan dengan nilai pH yang bergantunga kepada nilai relatif Ka dan Kb

Contoh: Ramalkan pH bagi larutan-larutan berikut samada pH = 7, pH > 7 atau pH < 7. a. NaOCl b. KCl c. NH4NO3

Contoh
Bandingkan pH larutan NaNO2 dan NaC7H5O2 di mana kedua-duanya mempunyai kepekatan yang sama. Diberikan HNO2 + H2O H3O+ + NO2Ka = 7.2 x 10-4 HC7H5O2 + H2O H3O+ + C7H5O2Ka=6.3 x 10-5 Kedua-dua sebatian terbentuk daripada bes kuat dan asid lemah. Jadi larutan mestilah beralkali. NO2- + H2O HNO2 + OHKb(NO2-)=? C7H5O2- + H2O HC7H5O2 + OHKb (C7H5O2- ) =?
− K b ( NO2 ) =

Kw 1 × 10 −14 = = 1.4 × 10 −11 K a ( HNO2 ) 7.2 × 10 − 4
Kw 1.0 × 10 −14 = = 1.6 × 10 −10 K a ( HC 7 H 5 O2 ) 6.5 × 10 −5

K b (C 7 H 5 O2− ) =

• Kb (C7H5O2-) > Kb (NO2-) • C7H5O2- terhidrolisis lebih kuat daripada NO2- untuk menghasilkan lebih OH-. Jadi larutan NaC7H5O2 mempunyai pH lebih tinggi.

Larutan Penimbal (Buffer)
• Larutan penimbal ialah larutan yang apabila ditambahkan sedikit asid atau bes ke dalamnya nilai pH nya tidak banyak berubah (hampir tetap) daripada pH asalnya. Oleh itu suatu larutan buffer perlu mempunyai 2 komponen: a. komponen yang boleh meneutralkan asid b. komponen yang boleh meneutralkan bes. • OLeh itu larutan penimbal biasanya dibentuk daripada campuran: a. suatu asid lemah dan bes konjugatnya ATAU b. suatu bes lemah dan asid konjugat • Contohnya penimbal campuran asid asetik dan garam natrium asetat campuran amonia dan garam amonium nitrat.

Tindakan penimbal
• Pertimbangkan suatu larutan penimbal yang dibentuk daripada suatu asid lemah dan bes konjugatnya, contohnya campuran asid asetik dan natrium asetat. CH3COOH + CH3COONa
komponen asid komponen bes

Apabila sedikit asid kuat ditambahkan kepada larutan buffer ini komponen bes akan bertindak dengan asid ini. CH3COO- + H3O+ → CH3COOH + H2O Manakala apabila sedikit bes ditambahkan komponen asid pula akan bertindak. CH3COOH + OH- → CH3COO- + H2O Jadi kedua-dua tindakan ini meneutralkan asid atau pun bes yang ditambahkan. Contoh: Tunjukkan bahawa campuran larutan amonia dan amonium klorida boleh bertindak sebagai penimbal.

Persamaan Larutan Penimbal
• • Pertimbangkan larutan penimbal yang terbentuk daripada campuran asid lemah dan bes konjugatnya. HA + NaA Keseimbangan bagi asid lemah HA + H2O H3O+ + APemalar keseimbangannya pula + − [ HA] [ H O ][ A ] [ H 3O + ] = K a × − Ka = 3 atau [A ] [ HA]

Dengan mengambil -log untuk kedua-dua bahagian

[bes konjugat ] [ A− ] pH = pK a + log atau umumnya [asid] [ HA] Persamaan larutan penimbal ini dikenali sebagai persamaan HendersonHasselbalch.
pH = pK a + log
• Secara praktis kepekatan asal komponen buffer yang digunakan bukan kepekatan pada keseimbangan. Penimbal paling berkesan apabila kepekatan kedua-dua komponen hampir sama.

Contoh
Tentukan pH bagi larutan penimbal yang mengandungi 0.50 M asid asetik dan 0.80 M natrium asetat.

[ A− ] [ HA] 0.80 pH = 4.74 + log = 4.94 0.50 pH = pK a + log
Turunkan persamaan larutan penimbal yang dibentuk dengan mencampurkan larutan bes lemah dan asid konjugatnya. Kirakan pH bagi penimbal yang mengandungi 0.60 M amonia dan 0.40 M amonium klorida.

Syarat penimbal
Dua kriteria yang perlu dipenuhi supaya suatu larutan penimbal berkesan:
• Nisbah kepekatan/Ka > 100 untuk kedua-dua komponen penimbal dan

Kepekatan > 100 Ka

• Nisbah [bes konjugat]/[asid] harus dalam had berikut

0.10 〈

[bes konjugat] 〈 10 [asid ]

Muatan dan Julat Penimbal
1. pH larutan penimbal tidak berubah pada pencairan. 2. Muatan buffer ialah amaun asid atau bes yang boleh dineutral oleh penimbal sebelum pH nya berubah nilai. Muatan penimbal maksimum boleh diperolehi jika kepekatan asid lemah dan bes konjugatnya besar dan hampir sama antara keduanya digunakan. 3. Julat penimbal ialah julat pH di mana penimbal secara berkesan dapat meneutralkan asid dan bes yang ditambahkan dan dapat mengawal pH agar sentiasa tetap. Berdasarkan persamaan.

pH = pK a + log

[bes konjugat] [asid ]

• •

a) jika [bes konjugat]/[asid] = 1, → pH = pKa b) jika [bes konjugat]/[asid] = 0.1, → pH’= pKa - 1 c) jika [bes konjugat]/[asid] = 10, → pH”= pKa + 1 Jadi julat pH maksimum bagi penimbal ialah diantara pKa –1 dan pKa + 1 iaitu 2 unit pH. Contoh: Julat pH bagi larutan penimbal dalam contoh di atas ialah di antara 3.94 dan 5.94.

Penyedian Penimbal
Contohnya untuk menyediakan larutan penimbal dengan pH 5.09, boleh dilakukan dengan dua cara Gunakan asid lemah yang nilai pKa = 5.09. Kemudian sediakan asid penimbal yang mengandungi kepekatan asid lemah dan bes konjugat yang sama. Jika asid lemah dengan pKa tersebut tiada atau tidak ditemui boleh digunakan asid lemah lain yang mempunyai nilai pKa yang hampir misalnya HC2H3O2 pKa = 4.74. Kemudian [C2H3O2-] dan [HC2H3O] yang sesuai disediakan supaya pH akhir 5.09. Contoh: Berapakah berat NaC2H3O2 mesti dilarutkan dalam 0.300L 0.250 M asid HC2H3O2 untuk menghasilkan larutan buffer dengan pH ~ 5.09

pH = pK a + log

[C 2 H 3 O2− ] [ HC 2 H 3 O2 ]

[C H O − ] 5.09 = 4.74 + log 2 3 2 0.250 [C 2 H 3 O2− ] = 0.56M

JMR NaC2H3O2 = 82.0 Jisim NaC2H3O2 = 0.56 x 0.300 x 82.0 = 13.8 g.

Perubahan pH larutan penimbal
Contoh : Tentukan pH bila ditambahkan 0.0060 mol HCl kepada 0.300L larutan penimbal dengan [HC2H3O2] = 0.250 M dan [NaC2H3O2]=0.560 M. C2H3O2Awal

+

H3O+

C2H3O2H
0.300 x 0.250 = 0.0750 mol +0.0060mol 0.075+0.0060= 0.0810 mol 0.0180/0.300 = 0.270 M

+ H2O

0.300 x 0.560 = 0.168 mol -0.0060 mol 0.168 -0.0060 = 0.162 mol 0.162/0.300 = 0.540 M

Perubahan setelah ditambah asid Mol akhir

Kepekatan akhir

pH = pK a + log

[ A− ] [ HA]

pH = 4.74 + log

0.540 = 5.05 0.270

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->