PENGENALAN MASYARAKAT MAJMUK

PENGENALAN MASYARAKAT MAJMUK Malaysia merupakan sebuah negara mempunyai komposisi masyarakat yang majmuk dan melibatkan berpuluh

-puluh etnik dan bangsa meliputi Malaysia timur dan Malaysia barat. Namun terdapat tiga bangsa yang bersifat majoriti di Malaysia iaitu kaum melayu, cina dan india. Di Sarawak etnik yang paling ramai ialah etnik Iban yang mewakili 30 peratus dari keseluruhan etnik di Sarawak. Di Sabah pula etnik yang paling ramai ialah etnik Kadazan-Dusun yang terdiri 27 suku. Menurut Kamus Dewan Edisi Keempat cetakan 2007, masyarakat majmuk bermaksud masyarakat yang terdiri daripada beberapa kaum dan suku. Menurut J. S Furnival (1948) masyarakat majmuk terdiri daripada berbagai kaum/etnik yang mempunyai kebudayaan, agama, bahasa dan adat resam yang tersendiri meskipun berada di bawah sistem politik yang sama. Manakala menurut Kamarudin Jaafar masyarakat majmuk bermaksud kaum bercampur tetapi kehidupan berasingan, interaksi terbatas, penuh prasangka serta µbersama¶ tetapi tidak bersatu. Masyarakat majmuk boleh dibahagikan kepada tiga ciri utama iaitu dari sudut politik, ekonomi dan sosial. Ciri-ciri masyarakat majmuk pertama dari sudut politik bermaksud setiap etnik atau bangsa mempunyai tingkah laku tersendiri dalam pendirian politik. Parti politik dominan lebih berteraskan perkauman dan mengamalkan politik perkauman. Selain itu terdapat juga parti politik yang berasaskan keagamaan kerana mempunyai pendirian kepercayaan yang berbeza. Dari sudut ekonomi masyarakat majmuk membawa erti setiap masyarakat mempunyai pengkhususan pekerjaan yang berbeza. Perbezaan pekerjaan juga membawa kepada perbezaan tempat tinggal, taraf kehidupan, dan komposisi kaum di setiap negeri. Ciri-ciri yang terakhir ialah ciri-ciri dari sudut sosial iaitu setiap bangsa mempunyai interaksi yang lebih di dalam kaum masing-masing dan kurang berinteraksi di antara kaum. Masyarakat majmuk juga mempunyai azam sosial yang sama. Kewujudan pelbagai kaum dan etnik juga mewujudkan kehidupan yang penuh berprasangka, konflik dan pertentangan dalaman dan luaran.

mereka terpaksa keluar berhijrah sehingga ke Tanah Melayu. Kemasukkan masyarakat Cina ke Tanah Melayu menunjukkan bermulanya proses pembentukan masyarakat majmuk daripada pengaruh masyarakat Cina yang semakin bertambah. penduduk di Tanah Melayu dan kepulauan borneo ketika itu didominasi oleh orang Asli. . masyarakat Cina daripada negara China sebenarnya ingin keluar daripada hidup penuh dengan kemiskinan dan penderitaan. orang Melayu dan kaum bumiputera Sabah dan Sarawak. Tetapi tidak menjejaskan corak masyarakat ketika itu kerana kaum pendatang ini adalah daripada rumpun bangsa yang sama (James P. Indonesia. Struktur masyarakat di Malaysia berubah adalah disebabkan migrasi daripada luar dan juga faktor penolak dan penarik. Oleh itu. Andaya dan L. bilangan buruh Cina yang berhijrah memang ramai dan sentiasa bertambah dari semasa ke semasa. Namun angka yang tepat sukar ditentukan kerana ketiadaan dokumen yang sah dan kemasukan secara haram ke Tanah Melayu. Ongkili.Y Andaya (1983:159). Pengaruh masyarakat Cina ke Tanah Melayu telah mengubah corak dan sistem sosial Alam Melayu dan juga masyarakat Melayu ketika itu. Wujudnya golongan baru ini membawa kepelbagaian atau kemajmukkan masyarakat di Malaysia dan mengambarkan keunikannya pada pandangan masyarakat luar.L.Sebelum abad ke-18. Migrasi ini berlaku sedikit demi sedikit sebelum penjajahan barat. tetapi berleluasa setelah penjajahan berlaku. Kemasukan buruh-buruh Cina ke Tanah Melayu melalui beberapa cara yang dikenalpasti diusahakan oleh orang Cina sendiri yang telah menetap lama di Tanah Melayu melalui sistem tiket yang sangat popular. Menurut B. Selain itu. Aktiviti ekonomi dan perladangan menjadi faktor utama dalam aktiviti migrasi daripada luar terutamanya daripada China dan India. Kedatangan masyarakat Melayu ke Tanah Melayu akhirnya telah membentuk satu masyarakat baru iaitu Baba Nyonya dan Cina Muslim. terdapat juga kaum pendatang daripada Sumatera. Menurut W. Migrasi daripada luar juga berlaku tetapi jumlahnya terhad. Pada awal abad ke-18. 1985:4). Blythe (1953:3). perubahan dalam struktur masyarakat berlaku di Malaysia disebabkan oleh fenomena migrasi dari luar yang berlaku akibat faktor penarik yang ada di bumi mahupun faktor penolak di negara asal masing-masing yang bertanggungjawab mencernakan perubahan yang berkekalan sehingga ke hari ini.W.

N. bermulalah proses pembentukan masyarakat majmuk yang berbilang kaum seperti sekarang. Pada waktu itu bilangan mereka masih kecil dan bertambah setelah Inggeris berjaya benguasai negeri-negeri Melayu. Celebes. Kalimantan (Banjarmasin).1991:10). Timor dan Sulawesi serta beberapa bahagain kepulauan yang berhampiran dengan Selat Melaka. Setelah kemasukan migran daripada luar. Selain migran daripada negara China dan India. Migran India datang sejak pembukaan Pulau Pinang oleh Inggeris. Proses pembentukan masyarakat pada mulanya sukar kerana berbeza fahaman. Mereka datang dengan jumlah yang agak ramai selepas abad ke-19 berterusan hingga abad ke-20. Namun. konflik berkenaan mengikut garisan pemisah ras. Mereka datang dari kawasan pantai selatan negara tersebut. amalan.Migran kedua terbesar selepas China adalah kelompok daripada India. Pengambilan pekerja buruh daripada luar di buat secara tetap sudah pasti akan menimbulkan masalah sosio-ekonomi dan politik yang lebih membimbangkan dan bagi mengelak pembentukan masyarakat majmuk pelbagai etnik atau heterogeneous seperti mana yang cuba dielak oleh negara-negara Eropah Barat dan Telok (Weiner. Kebanyakan mereka berasal daripada India Selatan iaitu dari Negapatam dan Madras. bukan garisan kelas. Sabah dan Sarawak juga menjadi tumpuan daripada masyarakat luar seperti dari Indonesia dan Ceylon. ras dan etnik serta kehidupan seharian. India juga mengalami masalahnya tersendiri yang menyebabkan penduduknya berhijrah ke luar. Apabila konflik berlaku dalam masyarakat majmuk.N. Pendatang daripada Indonesia juga berbilang suku kaum dan etnik antaranya orang Jawa. Banyak konflik yang berlaku dalam proses pembentukan ini seperti peristiwa 13 mei 1969. Faktor ekomoni adalah bukan faktor utama penghijrahan mereka. Tanah Melayu. . Arseculeratne. Bugis. Arseculeratne (1991:8). Suasana di negara itu yang dilanda kemiskinan dan kebuluran yang mendorong penduduknya berhijrah keluar ke negara-negara lain termasuk ke Tanah Melayu ketika itu. Kedatangan berterusan ini disebabkan penjajahan British di Ceylon. Minang dan Banjar. pendatang dari Ceylon kebanyakannya terdiri daripada kaum Sinhalese. sebaliknya mereka ingin mencari rezeki yang lebih berbanding apa yang mereka dapat di negara asal mereka (S. Menurut S. Kebanyakan pendatang Indonesia berasal daripada Jawa. bilangan mereka jauh lebih rendah berbanding dengan buruh daripada China dan India.. 1990:143).

Walau bagaimanapun. . maka wujud beberapa sub-kategori penduduk berdarah campuran seperti kelompok Peranakan. Masyarakat homogenis Melayu Tanah Melayu telah mengalami transformasi kepada masyarakat heterogenios Malaysia yang mengandungi etnik-etnik Melayu. Dalam jangka masa yang panjang semasa pemerintahan kolonial British di Malaysia iaitu selama lebih satu ratus lima puluh tahun bermula 1786 hingga 1957. menyebabkan kemasukkan migran secara besar-besaran daripada luar. jangka masa singkat itu dianggap tidak mempunyai signifikan yang besar kepada komposisi dan mobiliti penduduk. Melayu-Cina dan lain-lain. kelompok Syed dan lain-lain. Melayu-India. Malaysia telah diduduki oleh Jepun semasa perang dunia kedua. Antara tahun itu. Setelah kemasukan migran dari luar akhirnya lahirnya kelompok dari keturunan Cina dan India yang berasimilasi dengan budaya tempatan seperti kelompok Baba-Nyonya yang berketurunan Cina dan kelompok Chitty yang berketurunan India. Asimilasi bangsa juga turut berlaku apabila perkahwinan antara orang asing dengan penduduk tempatan.Campur tangan Inggeris di Tanah Melayu bermula apabila Francis Light menduduki Pulau Pinang pada Ogos 1786. Cina dan India sebagai komponen utamanya. Kini kebanyakan penduduk Malaysia mempunyai darah kacukan MelayuArab.

Persahabatan antara Melaka dan China wujud sebelum itu lagi apabila seorang utusan Raja China sampai di Melaka pada tahun 1403 dan Parameswara membalas dengan satu perutusan ke China pada tahun 1405. Asia Selatan dan Asia Barat. Megat Iskandar Syah (1414). 2005 : 144).SEJARAH INTERAKSI TAMADUN MELAYU DAN TAMADUN CHINA ZAMAN PRAPENJAJAH BARAT Hubungan antara China dengan Alarn Melayu sudah lama wujud iaitu sebelum permulaan tahun Masihi sejak zaman Dinasti Han (140-117 S. (Hashim Hj. Bahkan ada kecenderungan pada pihak China untuk mempelajari dan memanfaatkan khazanah budaya bangsa tamadun tempatan. Musa. yang dibalas pula oleh Parameswara pada tahun 1407. Dinasti Song (960-1279) juga telah meneruskan hubungan baik dengan negerinegeri luar tetapi menumpukan lebih banyak kepada bidang perniagaan terutama dengan negeri-negeri di Asia Tenggara. Hubungan paling gemilang dan bermakna antara Alam Melayu dengan China ialah yang dijalinkan antara Kesultanan Melaka dan Dinasti Ming dalam abad ke-15. Seterusnya beberapa orang Raja Melaka telah melawat China iaitu Parameswara (1411). He-Ling (Jawa) dan lain-lain. satu daripadanya ialah perjalanan laut dari Guangzhou dengan India. Musa.M). Interaksi dan pertalian kerajaan tamadun Melayu dengan tamadun Cina pada zaman prapenjajah Barat tidak banyak membuahkan kesan mendalam dan besar ke atas tamadun Melayu. Pemerintahan zaman Dinasti Tang (618-907 M) telah mewujudkan hubungan diplomatik dengan negara luar melalui pembukaan tujuh jalur jalan dagang dengan dunia luar. Ini kerana kedatangan orang Cina ke Alam Melayu dan negara-negara luar lain pada zaman itu tidak didorong oleh perasaan hegemoni dan niat untuk menjajah dan mendominasi negara-negara itu. dua orang utusannya telah melawat Funan dan negeri-negeri lain di Semenanjung Tanah Melayu dan Kepulauan Melayu serta mengadakan hubungan diplomatik dengan mereka. Sikap mereka saling hormat-menghormati dan mengiktiraf kedudukan dan kewibawaan kerajaan dan ciri budaya masing-masing. Parsi dan Arab melalui Alam Melayu seperti Semenanjung Tanah Melayu. Srivijaya. 2005: 145). Semasa pemerintahan Sun Quan (222252 M). Laksamana Cheng Ho telah membawa hadiah bingkisan daripada Raja China. contohnya I-Ching . Sultan Muhammad Syah (1424) dan Sultan Abu Syahid (1445) (Hashim Hj.

interaksi tamadun India dan tamadun-tamadun Asia bermula kira-kira 2000 tahun yang lalu (Amran. bertapak di Muara Sungai Mekong dengan pelabuhannya Oc Eo. Kalingga. Pada zaman kesultanan Melayu Melaka. Begitu juga Laksamana Muhammad Cheng Ho dan orang-orangnya apabila melawat Melaka pada zaman kesultanannya. Taruma di Jawa dan Kutei di Borneo. 2005: 146). Surat dan Randir). (Hall. (Hashim Hj. Keturunan Tun Ali juga telah melahirkan pembesar-pembesar seperti Temenggung Tun Tahir. Mereka datang daripada pesisir Koromandel. Musa. Faktor perdagangan memainkan peranan penting dalam interaksi tersebut melibatkan laluan sutera yang melintasi Asia Tengah dan jalan laut melalui Selat Melaka. 1995 : 120). Khoja Hasan berasal daripada Parsi atau Utara India telah berkahwin dengan anak Hang Tuah dan dilantik menjadi Laksamana menggantikan Hang Tuah. pedagang India merupakan golongan pedagang yang utama. (Hashim Hj. Raja Mendaliar seorang pedagang Keling telah dilantik menjadi Shahbandar Melaka semasa pemerintahan Sultan Mahmud (1488-1500). 1981 : 23). SEJARAH INTERAKSI TAMADUN MELAYU DAN TAMADUN INDIA ZAMAN PRA PENJAJAH BARAT Menurut Himansu Bhusan Sarkar (1970) dalamSome Contribution Of India To Ancient Civilization Of Indonesia And Malaysia. Benggala dan Gujerat (Cambay. Kuala Selinsing dan Tanah Merah di Semenanjung. Negara terawal muncul yang mendapat pengaruh India ialah Funan sekitar akhir kurun ke-2 Masihi. Musa. Kam-to'-li di Sumatera. Cucunya Raja Kasim telah menjadi Sultan Melaka dengan gelaran Sultan Muzaffar Syah yang masyhur itu (1446-1456). Ada yang tinggal menetap di Melaka dan sesetengahnya berkahwin dengan wanita dari golongan bangsawan Melayu yang seterusnya diterima dalam kalangan pembesar Melaka. 2005 : 138).yang belajar dan berkarya di Srivijaya selama belasan tahun. Kedah. . Selain itu ada beberapa buah negeri lain yang diandaikan muncul dan menerima pengaruh India antaranya Langkasuka. yang seterusnya melahirkan pembesarpembesar dan pemerintah Melaka dari keturunan Melayu Tamil. Tun Ali. Bendahara Tun Mutahir dan Temenggung Tun Husain. anak kepada seorang pemborong permata Tamil Muslim yang telah berkahwin dengan anak Sri Nara Diraja pada zaman Sultan Muhammad Syah (1424-1444) telah dilantik menjadi Sri Nara Diraja menggantikan datuknya.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful