P. 1
Pen Gurus An Kewangan Di Sekolah Rendah

Pen Gurus An Kewangan Di Sekolah Rendah

|Views: 1,383|Likes:
Published by Rahmat Sholihin

More info:

Published by: Rahmat Sholihin on Aug 16, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/19/2013

pdf

text

original

Masalah Pendidikan 2005, Universiti Malaya

143

PENGURUSAN KEWANGAN DI SEKOLAH RENDAH DAN MENENGAH DI MALAYSIA: ISU, MASALAH DAN CADANGAN UNTUK MENGATASINYA Shahril @ Charil bin Hj Marzuki Fakulti Pendidikan Universiti Malaya Management of school finance is very crucial part of a school management system, because the school principal will be liable to surcharge or even demotion if she/he mismanages the school finances. This article will discuss current issues and problems encountered by school principals in school financial management, such as inadequacy of federal government allocation and grants, inadequacy of public funds and donations, inadequacy of special fees collections, teacher attitude toward managing school finance, payment and purchase of goods and services without proper rules and procedures. central government contract, and inefficiency of new principals and school clerks in managing school finances. This article will also suggest ways to alleviate school financial management problems. Pengurusan kewangan di sekolah di Malaysia berkait rapat dengan sistem lantikan pengetua dan guru besar. Sistem lantikan pengetua di Malaysia adalah berdasarkan kekananan dalam perkhidmatan dan pengalaman sebagai guru. Oleh itu, pengetua atau guru besar yang barn dilantik akan mengurus sekolah berdasarkan cubajaya. Ini disebabkan selepas beberapa bulan atau malah selepas beberapa tahun barulah mereka ini di berikan kursus pengurusan sekolah khasnya kursus pengurusan kewangan sekolah sedangkan pengurusan kewangan sekolah merupakan salah satu aspek pengurusan sekolah yang amat penting dan perlu diberi perhatian yang serius. Ini kerana jika tersalah urus atau jika berlaku penyelewengan pengetualguru besar boleh diambil tindakan disiplin, surcharge, turun pangkat atau dibuang kerja. Dalam pada itu, kepemimpinan, kemahiran, sikap dan tanggung jawab pengetua terhadap pengu rusan kewangan sekolah amat penting diambil perhatian oleh pihak Kementerian Pelajaran Malaysia. Pengetua merupakan pegawai kerajaan yang dipertanggungjawabkan sepenuhnya untuk memastikan bahawa aspek pengurusan kewangan sekolah dijalankan mengikut prosedur dan peraturan yang telah ditetapakan oleh kerajaan melalui surat-surat Pekeliling Kewangan dan Perakaunan Sekolah; Arahan Perbendaharaan; dan Akta Pendidikan 1996 (Mokhtar Ibrahim, 2003). Bagaimana pun, pihak sekolah khasnya pengetua atau guru besar sering kali dibebani dengan pelbagai masalah dalam pengurusan kewangan sekolah. Isu dan Masalah dalam Pengurusan Kewangan Sekolah Masalah-masalah yang dikemukakan ini adlah mengikkut jenis sekolah kerana kajian-kajian yang telah dijalankan oleh beberapa orang pengkaji di beberapa buah sekolah iaitu sekolah rendah, sekolah menengah serta sekolah teknik dan asrama penuh menunjukkan bahawa kesemuanya menghadapi isu dan masalah yang lebih kurang sama, iaitu:

144 Masalah Pendidikan 2005. Untversiti Malaya

Peruntukan Wang Kerajaan yang Tidak Mencukupi Masalah utama yang dihadapi oleh sekolah-sekolah dalam pengurusan kewangan ialah masalah peruntukan wang kerajaan yang tidak mencukupi. Isu ini mungkin juga merupakan masalah utama di kebanyakan sekolah di negara kita terutamanya di sekolahsekolah rendah Iuar bandar di mana enrolmen pelajamya tidak ramal. Peruntukan wang kerajaan ini adalah berdasarkan bilangan pelajar sesebuah sekolah atau pun yang biasa disebut sebagai Bantuan Per Kapita Gran (PCG) untuk mata pelajaran tertentu. Selain itu, apabila peruntukan PCG mata pelajaran dikumpulkan mengikut mata pelajaran teras, wajib, tambahan dan elektif di mana ada mata pelajaran yang mendapat peuntukan PCG yang banyak dan ada mata pelajaran mendapat kurang per untukan di bawah peG. Bagi PCG bukan mata pelajaran terutama bagi Bimbingan dan Kaunseling, ianya selalu mengalami kekurangan peruntukan (Azizah Hassan, 2004). Begitu juga dengan peruntukan untuk Lain Peruntukan Berulang Tahun (LPBT) atau Lain Peruntukan Khas (LPK) tidak mencukupi untuk membayar bil-bil elektrik, air, telefon, percetakan, membeli bahan dan bekalan sekolah, dan membeli alatan bantu mengajar. Hal ini berlaku kerana harga barang-barang dan perkhidmatan telah naik pada tiap tabun sedangkan peruntukan dan pemberian kerajaan adalah pada kadar yang tetap setiap tahun (Shahril Marzuki, 1999). Oleh itu, guru besar atau pengetua yang menghadapi masalah kewangan sedemikian biasanya terpaksa mencari sumber kewangan lain, misalnya daripada PIBG sekolah ataupun melalui viremen, bagi menampung kekurangan tersebut. Dalam keadaan yang lebih serius, terutamanya selepas pertengahan tahun, sesetengah perbelanjaan terpaksa dibatalkan ataupun dikurangkan. Malah di setengah sekolah ada yang mengadakan kempen berjimat cermat dalam penggunaan elektrik dengan tidak membenarkan pelajar-pelajar memasang kipas sebelum waktu rehat dan begitu juga bilik guru di benarkan memasang peng-hawa dingin selepas waktu rehat sahaja (Azizah Hassan, 2004). Kutipan Wang Sumber Wang Awam (SUWA) yang Tidak Mencukupi Masalah wang yang tidak meneukupi juga dihadapi dalam akaun wang SUWA. Mengikut tinjauan di beberapa sekolah didapati bahawa kebanyakan kutipan yuran seperti yuran kertas ujian, yuran perpustakaan, yuran sukan/permainan adalah tidak meneukupi untuk menampung perbelanjaan yang berkenaan (Subathiran Ramaloo, 2000). Dalam satu kes di sebuah sekolah menengah pengetuanya menerima derma sebanyak RMI ,500.00 setiap tahun daripada PIBGnya untuk menganjurkan sukan tahunan sekolah sementara dalam sebuah sekolah yang lain, pengetuanya terpaksa menggunakan peruntukan Kemahiran Hidup untuk membeli kertas pendua untuk mencetak kertas ujian (Azizah Hassan, 2004). Di samping itu, kebanyakan pengetua akan menggunakan kutipan sewa kantin atau kedai buku bagi menampung tambahan perbelanjaan peperiksaan dalaman, perpustakaan dan sukan/permainan (Loo Bee Lin, 1999; Mohamed Mahmod, 1997). Masalah Kutipan Yuran Sekolah Bagi menampung perbelanjaannya, sesebuah sekolah dibenarkan membuat kutipan yuran khas. Namun demikian, kebanyakan sekolah menghadapi masalah yang sarna, iaitu masalah dalam kutipan yuran sekolah. Kebanyakan sekolah tidak berjaya mengutip semua yuran khas daripada semua pelajarnya (Loo Bee Lin, 1999; Mohamed Mahmod, 1997). Beberapa guru besar dan pengetua menyatakan bahawa di antara sebab-sebabnya ialah

Masalah Pendidikan 2005. Universiti Malaya

145

keadaan SES ibu bapa yang kadangkala mempunyai bilangan anak bersekolah yang rarnai serta sikap guru tingkatan yang tidak berusaha mengutip yuran tersebut daripada semua pelajarnya (Mohamed Mahmod, 1997). Seorang penge-tua memaklumkan bahawa ada beberapa kes yang melibatkan pelajar Tingkatan 5 di mana pelajar telah membelanjakan wang yuran khas dan juga wang yuran peperiksaan SPM yang diberi oleh ibu bapa mereka. Masalah ini hanya diketahui apabila ibu bapa dijemput ke sekolah untuk menyelesaikan masalah pembayaran yuran sekolah (Abd· Rahim Affandi,2003). Pengurusan Pembelian dan Pesanan Pengetualguru besar telah diberi mandat oleh Kementerian Pelajaran untuk memegang amanah dalam membelanjakan dana sekolah yang diterima dari kerajaan. Oleh yang demikian, pengetualguru besar perlu membuat perancangan pembelian setahun bagi tahun semasa dan juga perlu mewujudkan Jawatankuasa Kewangan Sekolah (Shahril Marzuki, 2005). Melalui jawatankuasa ini,pengetualguru besar dapat menentukan keperluan dan mengetahui permintaan guru-guru sekolah berkenaan dan dapat menge-luarkan anggaran pendapatan dan perbelanjaan sekolah. Pembelian harus dibuat berdasarkan minit mesyuarat mengikut keperluan pengajaran-pembelajaran. Pengetualguru besar harus mengelak pembelian berdasarkan keputusan yang tergesa-gesa dan tanpa penilaian kerana ini akan mewujudkan pembaziran dan pembelian yang tidak tepat (Shahril Marzuki, 2005). Kebanyakan pengetualguru besar tidak mengikut prosedur pembelian iaitu membuat pemilihan pembekal harus dibuktikan dengan keputusan J awatankuasa Kewangan sekolah dan ianya perlu bukti berdasarkan sebut harga antara pembekal dan dapat memenuhi tempahan dengan sempuma. Dalam tatacara pembelian, setiap pembelian haruslah dibuat melalui penyenaraian item dan harus dibuat di dalam buku Pesanan Tempatan bagi setiap pembelian melebihiRM50.oo (KementerianPendidikan Malaysia, 1999). Keadaanini perlu sebagai bukti yang menyokong pihak sekolah se-kiranya timbul sebarang keraguan dari segi kualiti, kuantiti barang, nama barang, harga dan tempoh khidmat pembekal. Pengetual guru besar boleh menolakjika bekalan tidak memenuhi syaratpesanan.Namunbegituadapengetualgurubesaryangmengingkariarahandenganmemb uatpembeliansecaratunai tanpa mengisi buku LO terlebih dahulu; malah kebanyakan pengetua mengisi buku LO setelah pembelian dibuat. Sikap pengetualguru besar yang tidak membuat semakan ke atas barang yang dipesan betul atau tidakjuga menjadi isu dalam pengurusan pembelian dan pesanan. Sikap Guru Beberapa orang guru besar dan pengetua memaklumkan tentang masalah sikap guru yang mempunyai urusan dengan kewangan sekolah. Masalah utama di sini ialah guru melakukan pembelian tanpa mengikut tatacara pembelian. Sebagai contoh, terdapat guru yang membuat pembelian barang-barang atau peralatan tanpa menggunakan borang pesanan, selain ada juga yang mengisi borang pesanan selepas beberapa bulan. Contohnya, ada guru hanya menyerahkan resit pembelian atau invoice pada tahun berikutnya. lni jelas melanggar tatacara kewangan dan pengetua berhak menolak pembayaran (Abdul Rahim Affandi, 2003). Selain daripada itu, terdapat juga guru tingkatan yang mengutip yuran khas daripada pelajar tetapi tidak menyerahkan wang kutipan kepada pihak sekolah. Sebaliknya, guru yang terbabit membelanjakan wang tersebut dan hal ini hanya diketahui oleh pihak sekolah apabila pelajar mengadu tidak menerima resit. Di samping itu, terdapat juga guru tingkatan yang menyerahkan kutipan yuran khas kepada sekolah beberapa

146 Masalah Pendidikan 2005, Universiti Malaya

minggu atau bulan kemudian dengan alasan hendak menunggu sehingga semua pelajarnya telah menjelaskan yuran (Wan Azman Wan Idris, 2002). Kekurangan Pegawai Kerani Kewangan Masalah ini biasa berlaku di sekolah-sekolah rendah yang kecil di luar bandar (under enrolment) kerana tidak ada seorang kerani kewangan. Sebaliknya, guru besar terpaksa melakukan kerja kerani kewangan. Masalah ini bertambah rumit apabila guru besar/ pengetua tidak mempunyai kemahiran dan pengetahuan dalam pengurusan kewangan sekolah, terutamanya guru besar/pengetua yang barn dilantik dan belum pemah menghadiri kursus pengurusan kewangan (Abdul Rahim Affandi, 2003). Selain dari itu, terdapat kerani di sebuah sekolah menengah yang telah dinaikkan taraf sebagai PTJ mengadu bahawa beliau terpaksa menguruskan banyak akaun sekolah, iaitu akaun wang SUWA, wang kerajaan, peruntukan pendidikan khas, akaun asrama, dan juga akaun PTJ. Kerja beliau bertambah sejak sekolah itu dijadikan PTJ tetapi tidak ada pertambahan staf. Oleh itu, beliau berpendapat bahawa staf pejabat sekolah perlu ditambah apabila sekolah dijadikan PTJ (ZaidahMustafa, 2004). Masalah Kontrak Pusat Masalah ini biasanya berlaku di Sabah dan Sarawak di mana peruntukan wang kerajaan di sekolah-sekolah rendah di negeri Sarawak atau di Sabah diuruskan oleh Pejabat Pelajaran Daerah yang bertindak sebagai PTJ. Oleh itu, segala pembelian barang-barang keperluan sekolah hendaklah melalui PPD yang telah mewujudkan sistem pembelian melalui kontrak pusat (Liong Shou Chuan, 2005). Dalam pada itu, terdapat beberapa buah sekolah rendah yang menghadapi masalah apabila ingin membeli barang-barang tertentu. Misalnya, ada kerani di sebuah sekolah rendah memaklumkan bahawa apabila diminta sebuah syarikat (yang berada di bawah kontrak pusat) membekalkan raket badminton jenama X, syarikat tersebut membekalkan raket jenama Y kerana tidak ada yang jenama X. Sekolah terse but terpaksa menerima raket badminton itu kerana tidak ada pilihan dan tidak pula dibenarkan membeli daripada syarikat yang bukan tersenarai dalam kontrak pusat. Secara bandingan, raket jenama X adalah lebih baik. Selain dati itu, harga raket jenama Y adalah sama dengan jenama X, walaupun kualitinya tidak baik (Liong Shou Chuan, 2005). Pengurusan Kewangan yang Kurang Mahir Tinjauan daripada kajian yang pemah dijalankan menunjukkan bahawa pengurus kewangan yang kurang mahir merupakan salah satu masalah utama di dalam pengurusan kewangan sekolah di kalangan sekolah-sekolah di Malaysia ini (Loo Bee Lian,1999; Mohamed Mahmod, 1997). Masalah ini berlaku terutamanya di kalangan guru besar/ pengetua/pegawai kerani yang barn dilantik. Namun dernikian, terdapat juga guru 00sar/pengetua/pegawai kerani yang lama tetapi masih belum mempunyai kemahiran dalam pengurusan kewangan sekolah. Akibatnya, terdapat masalah seperti rekod urusan kewangan yang tidak lengkap dan perbelanjaan dilakukan tanpa mengambil kira baki peruntukan (Abdul Rahim Affandi, 2003). Masalah Pembelian Melewati Tahun Semasa (Masalah AP 58) Masalah AP 58 berlaku dan dihadapi oleh sekolah-sekolah bertaraf PTJ. lui disebabkan sekolah membuat pembelian dan proses pembayaran dibuat oleh Akauntan Negara, kelewatan sekolah dalam menguruskan pembelian atau mengemukakan

Masalah Pendidikan 2005. Universiti Malaya

147

baucer pembelian berserta LO dan sijil akaun penerimaan yang agak lewat diakhir tahun menyebabkan proses pembayaran tidak dapat dilaksanakan dengan menggunakan peruntukan tahun semasa (Azizah Hassan, 2004; Mokbtar Ibrahim, 2003). Oleh itu, pengetua perlu mengisi borang AP 58 bagi membolehkan pembayaran dibuat dengan menggunakan peruntukan kewangan sekolah pada masa akan datang. Ini menunjukkan ketidakcekapan pengetua/guru besar dalam pengurusan kewangan sekolah. Tiada Peruntukan Penyelenggaraan bagi Sekolah Bukan PTJ Terdapat sekolah menengah atau sekolah rendah yang bertaraf Pusat Tanggung jawab (PTJ) te1ah diberi peruntukan sebanyak RMlO,OOO setahun bagi penyelenggaraan sekolah terutama bagi kerja yang melibatkan penyelenggaraan kecil-kecilan (Azizah Hassan, 2004). Bagaimana pun, sekolah-sekolah menengah atau sekolah rendah yang bukan bertaraf PTJ tidak di beri peruntukan penyelenggaran seperti mana sekolah bertaraf PTJ. Namun.sekolah.ini bolehmemohonperuntukan penyelenggaraan daripada Jabatan Pelajaran Negeri. Malangnya, proses untuk mendapatkan peruntukan tersebut mengambil masa yang agak lama dan kadang kala apabila JPN sudah kehabisan peruntukan maka pihak sekolah terpaksa menunggu peruntukan tahun depan (Zaidah Mustafa, 2004). Lantikan Pengetua/Guru Besar Baru Tanpa Latihan dan Kemahiran dalam Pengurusan Sekolah Menurut Shahril Marzuki (2005) dan Zaidatol Akmaliah (1991) sistem lantikan ke jawatan pengetua/ guru besar di Malaysia ini adalah tidak berdasarkan latihan dan kepakaran dalam pengurusan. Mereka dilantik tetapi tidak diberi kursus serta merta. Oleh itu pengetua/guru besar yang barn dilantik akan mengurus sekolah berdasarkan cubajaya. Dalam keadaan sedemikian, pengetua/guru besar banyak bergantung kepada kerani kewangan yang di sekolah. Bagi sekolah yang kecil yang masih tiada kerani, keadaan lebih menyulitkan. Keadaan kurang memuaskan juga berpunca daripada kurangnya kawalan dan bimbingan dari pihak Jabatan Pelajaran Negeri. Perkara ini bukan disengajakan tetapi kerana kekurangan tenaga pegawai kewangan yang berkebolehan (Shahril Marzuki, 2005). Cadangan-cadangan untuk Mengatasi Isu dan Masalah Pengurusan Kewangan Sekolah Beberapa cadangan akan dikemukakan untuk mengatasi masalah dan isu-isu pengurusan kewangan sekolah yang telah dinyatakan di atas. Walaupun cadangan-cadangan berikut mungkin tidak dapat menyelesaikan kesemua masalah tersebut, namun adalah diharapkan supaya cadangan-cadangan ini dapat menyelesaikan sebahagian besar daripadanya: Pertambahan Peruntukan Wang Kerajaan Peruntukan wang kerajaan perlu ditambah selaras dengan kenaikan harga barang dan perkhidmatan. Kadar bantu an per kapita yang digunakan sekarang adalah berdasarkan Surat Pekeliling Kewangan Bil. 5 tahun 2002, Pemberian Per Kapita Gran untuk Sekolahsekolah. Sebaliknya, harga barang-barang seperti kertas pendua, peralatan sukan dan perrnainan, serta kadar tarif utiliti seperti elektrik, air, dan telefon telah pun dinaikkan (Shahril Marzuki, 1999). Jumlah penggunaan utiliti tersebut di sekolah. juga telah meningkat sedangkan peruntukan bagi LPBTILPK masih tidak ditambah. Misalnya.jumlah penggunaan elektrik bagi komputer, Internet, me sin fotostat, dan pendingin hawa telah

148

Masalali Pendidikan 2005, Universiti Malaya

meningkat. Oleh itu, kadar bantuan perlu diselaraskan setiap tahun dengan kenaikan indeks harga barangan dan perkhidmatan semasa. Begitu juga, peruntukan PCG mata pelajaran mengikut Teras, Wajib, Tambahan dan Elektif sepatutnya dirombak semula dan diganti dengan formula yang baru iaitu pemberian peruntukan PCG mata pelajaran perlu mengikut keperluan mata pelajaran atau setiap mata pelajaran diberi peruntukan PCG, terutarna bagi kumpulan mata pelajaran Teras, Wajib dan Tambahan (Azizah Hassan, 2004). Kenaikan Kadar Kutipan Wang SUWA Bagi mengatasi masalah kutipan wang SUWAyang tidak mencukupi untuk menampung perbelanjaan sekolah, maka adalah dicadangkan supaya Bahagian di Kementerian Pelajaran Malaysia atau Jabatan Pelajaran Negeri memberi pertimbangan dan kelonggaran apabila sekolah-sekolah membuat permohonan untuk menaikkan kadar kutipan yuran khas (Loo Bee Lian, 1999; Mohamed Mahamod, 1997). Oleh kerana yuran khas yang dikutip pada awal tahun tidak dapat menampung kos barangan yang semakin meningkat akibat inflasi maka pertimbangan harus diberi bagi menaikkan kadar yuran khas yang dikutip daripada setiap pelajar setiap tahun. Sehubungan dengan itu, sewaan kantin dan kedai buku juga perlu dinilai semula setiap tahun. Malah, langkah yang lebih baik lagi ialah dengan memasukkan peruntukan tersebut ke dalam perjanjian sewaan sebagaimana perjanjian yang dibuat di antara PLUS dengan kerajaan bagi kenaikan kadar tol di lebuh raya di Malaysia (Shahril Marzuki, 2005). Bantuan PIBG dan Usaha Mendapatkan Biasiswa Pihak PIBG sekolah perIu berusaha mewujudkan satu tabung untuk membantu pelajarpelajar yang datang dari keluarga miskin iaitu yang mempunyai status sosio-ekonomi (SES) yang rendah. Tabung bantuan ini boleh diwujudkan dan ditambah setiap tahun melalui pelbagai projek yang boleh diusahakan oleh pihak PIBG. Dalam pada itu, bantuan yang diberi tidak semestinya mbantuan penuh untuk membayar yuran khas ataupun yuran peperiksaan awam. Sebaliknya, untuk membantu lebih rarnai pelajar bantuan yang diberi mungkin dalarn bentuk sebahagian daripada yuran-yuran tersebut. Di samping itu, pihak sekolah mungkin boleh berusaha mendapatkan biasiswa untuk pelajarpelajamya. Salah satu sumber untuk mendapatkan sumbangan bagi biasiswa adalah melalui persatuan murid tuanya. Sekiranya sesebuah sekolah itu tidak mempunyai persatuan tersebut, maka pihak sekolah boleh berusaha dengan menghubungi murid tuanya yang telah berjaya. Sudah pasti setiap sekolah mempunyai murid tua yang telah berjaya. Bagi mengatasi masalah pelajar telah membelanjakan yuran yang telah diberi oleh ibu bapa, pihak sekolah harus mengambil tindakan untuk mengesan kes-kes tersebut dengan segera. Misalnya, pihak sekolah boleh memaklumkan kepada pihak ibu bapa supaya meminta resit yuran daripada anak-anak mereka sehari selepas diserahkan wang yuran kepada anak-anak mereka. Makluman ini boleh disampaikan melalui PIBa iaitu sarna ada melalui surat ataupun melalui Mesyuarat Agung Tahunan PIBa sekolah. Kelulusan Segera bagi Permohonan Peruntukan Tambahan Bagi mengatasi masalah perubahan status gum daripada guru bukan siswazah kepada guru siswazah yang memberi kesan ke atas budget sekolah yang menjadi PTJ maka adalah dicadangkan supaya pihak sekolah memberi laporan tentang hal tersebut secepat mungkin.

Masalah Pendidikan 2005, Universiti Malaya

149

Sehubungan dengannya, pihak Jabatan Pelajaran Negeri (JPN) hendaklah memberi pertimbangan dan meluluskan peruntukan tambahan selewat-lewatnya pada pertengahan tahun supaya pengurusan kewangan sekolah dapat dilicinkan. Disamping itu, pihak JPN juga perlu memberi pertimbangan yang sewajarnya apabila sekolah sebagai PTJ membuat permohonan untuk peruntukan tambahan bagi projek yang telah pun diluluskan. Ini adalah disebabkan oleh masalah inflasi atau pun kenaikan harga barangan setiap tahun. FfOgram Mengubah Sikap Guru terhadap Pengurusan Kewangan Sekolah Pihak sekolah perlu mengadakan program-program tertentu bagi mengubah sikap guru untuk dapat melicinkan lagi pengurusan kewangan sekolah. Guru-guru perlu disedari 00tapa pentingnya pengurusan kewangan sekolah. Dalam pada itu, nilai-nilai positif seperti akauntabiliti, telus (transparent), amanah, tanggungjawab, dan sebagainya perlu diterapkan. Program-program seumpama itu boleh melibatkan Bahagian Kewangan JPN/Kementerian Pelajaran, pihak lAB serta agensi-agensi kerajaan seperti Jabatan Audit dan BadmrPetfcegah-Rasuah (Shahril Marzuki;-2005);Program~program-tersebut-bolehdijalankan sebagai program perkembangan staf di sekolah .. Bagi kes-kes yang serius, guru besar atau pengetua sendiri hendaklah mengambil tindakan untuk berbincang dengan guru berkenaan. Selain daripada itu, guru besar/pengetua hendaklah tegas dalam menangani masalah pengurusan kewangan. Masalah seperti yang dinyatakan di atas tidak boleh diketepikan oleh guru besar/pengetua kerana beliau bertanggung jawab sebagai pemegang amanah dalam perkara-perkara yang melibatkan wang awam. Kerani Kewangan Diwajibkan bagi Setiap Sekolah Oleh kerana pengurusan kewangan sekolah merupakan satu aspek yang amat penting maka pihak Kementerian Pelajaran perlu mengambillangkah untuk memastikan staf pejabat sesebuah sekolah adalah meneukupi terutamanya bagi sekolah-sekolah yang telah dinaikkan taraf sebagai PTJ. Sehubungan dengan Itu, pihak Kementerian perlu memastikan setiap sekolah (rendah dan menengah) mempunyai seorang kerani kewangan (Loo Bee Lian, 1999; Subathiran Ramaloo, 2000). Apabila meninjau senario pejabat sekolah pada hari ini, selain daripada menjalankan kerja-kerja perkeranian, seseorang kerani juga terpaksa menguruskan hal-hal kewangan seperti menyediakan lembaran gaji, baueer pembayaran, menjalankan kutipan yuran daripada guru kelas, menyediakan dan menyemak cek, dan sebagainya, termasuk menguruskan hal-hal yang melibatkan pekerja sekolah seperti tukang kebun. Oleh yang demikian, adalah dicadangkan supaya seorang kerani kewangan ditempatkan dalam setiap sekolah bagi mengatasi masalah seperti yang telah dinyatakan di atas. Disamping itu, guru besar/pengetua dikehendaki selalu menjalankan pemeriksaan akaun sekolah (Shahril Marzuki, 2005). Menambah Bilangan Syarikat di bawah Kontrak Pusat dan Memberi Kelonggaran untuk Memperolehi Barang-Barang dari Syarikat Lain Bagi mengatasi masalah yang dihadapi oleh sekolah-sekolah rendah terutama di pendalaman Sabah dan Sarawak maka adalah dicadangkan supaya bilangan syarikat di bawah sistem kontrak pusat ditambah (Liong Shou Chuan, 2005). Ini bertujuan untuk mernbolehkan sekolah-sekolah memperolehi jenis, jenama, dan spesifikasi barangan yang diperlukan. Sekiranya ini tidak dapat dilakukan maka pihak PPD selaku PTJ bagi sekolah-sekolah rendah perlu memberi pertimbangan dan kelonggaran untuk sekolah mencadangkan

150 Masalah Pendidikan 2005, Universiti Malaya

pemerolehan barang-barang dari syarikat lain asalkan kosnya berpatutan. Cadangan ini bertujuan supaya sekolah-sekolah rendah yang terlibat mempunyai pilihan untuk mendapatkan keperluan masing-masing (Liong Shou Chuan, 2005). Kursus dan Latihan dalam Perakaunan dan Pengurusan Kewangan Sekolah Masalah pengurusan kewangan yang kurang eekap dan mahir boleh diselesaikan dengan mewajibkan guru besar/pengetua/pegawai kerani (terutamanya yang barn dilantik) menghadiri kursus pengurusan kewangan sekolah yang dikendalikan pihak lAB, JPN ataupun Kementerian Pelajaran. Kursus perakaunan kewangan sekolah perlu diadakan dari semasa ke semasa untuk membolehkan guru besar dan staf tersebut mengukuhkan pengetahuan dan kemahiran dalam pengurusan kewangan sekolah. Bagaimana pun, us aha lAB dan Universiti Malaya yang masing-masing mengadakan program NPQH dan Sarjana Kepengetuaan harus dipuji kerana ia merupakan satu langkah ke arah memastikan bakal guru besar/pengetua memiliki kemahiran dalam pengurusan kewangan sekolah (Shahril Marzuki, 2005). Pemberian Peruntukan Penyelenggaraan bagi Sekolah Bukan PTJ Oleh kerana sekolah-sekolah bukan PTJ tidak mendapat peruntukan kewangan terus ke sekolah bagi kerja kerja penyelenggaraan dan sering menghadapi masalah peruntukan maka adalah dicadangkan semua sekolah diberi peruntukan bagi kerja-kerja penyelenggaraan tanpa mengira sekolah tersebut bertaraf PTJ atau sekolah bukan bertaraf PTJ (Azizah Hassan, 2004; Zaidah Mustafa, 2004). Lantikan Pengetua dan Guru Besar berdasarkan Latihan dan Pengalaman Pengurusan Kewangan Lantikan pengetualguru besar di Malaysia tidak berdasarkan latihan dan pengalaman sebagai pentadir sekolah. Dengan itu, adalah dicadangkan Kementerian Pelajaran melantik pengetualguru besar yang sudah mempunyai latihan melalui program NPQH atau yang mempunyai Sarjana Kepengetuaan. Bakal bakal pengetualguru besar tersebut telah mempunyai pengetahuan dan ilmu dalam pengurusan kewangan sekolah selain mereka pemah menjadi guru penolong kanan di sekolah rendah atau sekolah menengah (Shahril Marzuki, 2005). RUMUSAN Pengurusan kewangan merupakan salah satu aspek yang arnat penting dalam pengurusan sekolah-sekolah di negara kita kerana pengurusan kewangan yang tidak eekap boleh menimbulkan banyak masalah. Selain daripada mengganggu pengurusan sesebuah sekolah ia menjejaskan perlaksanaan core business sekolah iaitu pengajaran dan pembelajaran. Oleh yang demikian, seorang pengurus sekolah harus mengambil tindakan yang tegas bagi memastikan supaya pengurusan kewangan sekolahnya adalah eekap dan berkesan supaya penyelewengan tidak berlaku.

Masalah Pendidikan 2005, Universiti Malaya

151

RUJUKAN Abdul Rahim bin Affandi (2003). Laporan audit bersyarat: Kajian kes di sebuah sekolah menengah di Pulau Pinang . Kertas Projek Sarjana Kepengetuaan, Universiti Malaya yang tidak diterbitkan. Azizah Hassan (2004). Pengurusan kewangan sekolah: Kajian kes di sebuah sekolah menengah harian biasa bertaraf PTJ di Daerah Kuala Terengganu. Kertas Projek Sarjana Kepengetuaan, UniversitiMalayayang tidakdi terbitkan Kementerian Pendidikan Malaysia, Bahagian Kewangan. (1999). Garis panduan perakaunan dan kewangan sekolah. Kuala Lumpur: Percetakan Nasional, Kerajaan Malaysia. (1957). Akta acara kewangan 1957. Kuala Lumpur: Percetakan Negara. Kerajaan Malaysia. (1990). Arahan perbendaharaan, bab 8. Kuala Lumpur: Percetakan NasionaI. Kerajaan Malaysia. (1996). Akta pendidikan 1996. Kuala Lumpur: Percetakan Nasional. Kerajaan Malaysia. (2001). Rancangan Malaysia Ke Lapan (2001-2005). Kuala Lumpur: Percetakan Nasional. Liang Shou Chuan (2005). Pengurusan kewangan sekolah menengah bantuan penuh kerajaan dan sekolah menengah bantuan modal di bahagian Sarikei, Sarawak. Kertas Projek Sarjana Kepengetuaan, Universiti Malaya yang tidak diterbitkan. Loo Bee Lian (1999). Pengurusan kewangan sekolah: Satu kajian tentang amalan pengetua di sekolah-sekolah menengah Pelabuhan Klang. Tesis Sarjana Pendidikan, Universiti Malaya yang tidak diterbitkan. Mohamed Mahmod (1997). Pentadbiran kewangan sekolah: Satu tinjauan amalan pengetua di sekolah menengah daerah Kuala Selangor. Tesis Sarjana Pendidikan, Universiti Malaya yang tidak diterbitkan. Mokhtar Ibrahim (2003). Pengurusan kewangan dan amalan perakaunan di sebuah sekolah menengah teknik di Sabah: Satu kajian kes, Kertas Projek Sarjana Kepengetuaan, Universiti Malaya yang tidak di terbitkan. Omardin Ashaari (1998). Peranan, tugas dan tanggungjawab guru di sekolah. Kuala Lumpur: Utusan. Shahril Marzuki (1993). Pengurusan kewangan sekolah yang cekap dan berkesan: Satu kajian kes. Jurnal Pendidikan, 15,71-82. Shahril Marzuki (1999). Kepimpinan pengetua yang berkesan dalam pengurusan kewangan sekolah bagi menghadapi alafbaru. Masalah Pendidikan, 22,77-94. Shahril Marzuki (2005). Mengurus kewangan sekolah. Kuala Lumpur: PIS. Subathiran alp Ramaloo (2000). Pengurusan kewangan sekolah: Satu Kajian kes di SRJK (T) dan SRJK(C) di Rawang, Selangor. Kertas Projek Sarjana Pendidikan, Universiti Malaya yang tidak di terbitkan. Wan Azman Wan Idris (2002). Pengurusan kewangan sekolah: Analisis teguran Jabatan Audit Sekolah, Cawangan Negeri Sembilan, Kertas Projek Sarjana Kepengetuaan, Universiti Malaya yang tidak di terbitkan.

152 Masalah Pendidikan 2005. Universiti Malaya

Zaidah Mustafa (2004). Kebaikan dan keburukan sebelum dan selepas bertaraJ PTJ dan masalah yang dihadapi: Satu kajian kes di sebuah sekolah menengah harian bertaraj PTJ di Daerah Petaling, Selangor. Kertas Projek Sarjana Pendidikan, Universiti Malaya yang tidak di terbitkan. Zaidatol Akmaliah Lope Pihie (2001). Pentadbiran pendidikan. Petaling Jaya, Selangor: Fajar Bakti.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->