ANATOMI DAN FISIOLOGI TISU

PENGENALAN
‡ Tisu merupakan gabungan daripada berjuta-juta sel ‡ Gabungan ini akan menentukan jenis-jenis tisu yang berbeza ‡ Serta melakukan tugas atau fungsi yang berbeza

PENGENALAN
‡ Empat jenis tisu utama :
± Tisu epitelium
‡ Yang menutupi tubuh badan, mengalas kaviti, kelenjar atau tiub-tiub

± Tisu perantara
‡ Yang menghubung dan membentuk tisu-tisu lain ‡ Sebagai tisu penyokong dan pelindung disekeliling organorgan yang berongga

± Tisu otot
‡ Yang membentuk otot-otot membantu badan dan bahagianbahagian untuk bergerak

± Tisu saraf
‡ Sel-sel khusus yang membolehkan keseluruhan system saraf seperti otak, saraf tunjang dan saraf-saraf yang lain berfungsi

Tisu Epitelial
‡ Epi ± di atas atau menyelubungi ‡ Boleh dijumpai dikebanyakan struktur organ dalam badan ‡ Melapisi semua permukaan organ, rongga dan saluran eksternal dan internal tubuh badan ‡ Mengalas kaviti dan kelenjar-kelenjar serta membentuk kelenjar epitelium ‡ Berkaitan rapat sebagai ;
± ± ± ± ± Perlindungan Penyerapan Perembesan Ekskresi Sensori

Tisu Epitelial ‡ Terbahagi kepada 2 jenis : ± Ringkas ± satu lapisan sel ± Berstratum ± banyak lapisan sel .

selaput peritoneum. nipis dan licin ‡ difusi berlaku di sini terutama pada jantung. salur limfatik. Skuamos ‡ Terdiri daripada satu lapisan atau leper sel ‡ melekat rapat antara satu sama lain. selaput pluera dan aveoli pada paru-paru ‡ berfungsi mengurangkan geseran antara dua permukaan . salur darah.Epitelium Ringkas / Mudah A.

Epitelium Ringkas / Mudah B. Kubikal ‡ berbentuk kiub ‡ melakt rapat anatara satu sama lain dan terletak di bahagian bawah membran ‡ membentuk tubul pada ginjal ‡ boleh dijumpai dalam sesetengah kelenjar (duktus) ‡ terlibat dalam sekresi. penyerapan dan ekskresi ‡ berfungsi sebagai : ± pelindung tisu di bawahnya ± membentuk rembesan cair ± membentuk pelicir likat dan mucus pelindung .

mucus daripada saluran pernafasan ke arah tekak ± membantu pergerakan ovum dan sperma . usus.Epitelium Ringkas / Mudah C. Kolumnar ‡ berbentuk segi empat tepat ‡ terletak di bahagian bawah membran ‡ dijumpai pada selaput permukaan gaster. sesetengah dari selaput pernafasan. kilang tirod dan duktus besar ginjal ‡ berfungsi sebagai : ± melapisi dan melindungi tisu ± merembes lapisan mucus untuk melindungi gaster dari dirosakkan oleh asid dan enzim pencernaan ± membentuk pelicir likat dan mucus pelindung ± menyerap hasil pencernaan ± menahan debu. kilang mamari. kilang air liur.

Epitelium Ringkas / Mudah D. Bersilia ‡ terbentuk daripada jenis kolumnar tetapi mempunyai rerambut halus yang dikenali sebagai silia ‡ silia tersebut terdiri daripada mikrotubul yang berada di dalam membran plasma keluar dari sempadan atas kolumnar ‡ pergerakan sehala seperti alun membawa isi kandungan di dalam tiub ke satu arah ‡ seperti mengalirkan mucus dan zarah-zarah yang terperangkap balik ke arah kerongkong ‡ menolak ovum ke arah uterus .

rambut dan kuku ‡ permukaan atas merupakan sel epithelial yang telah mati di mana keratin protin telah ditambah bagi menjadikannya keras. faring. esophagus dan vagina ‡ jenis keratinised dijumpai pada permukaan yang kering (guna pakai) seperti kulit. lapisan dalam mulut.Epitelium Berstrata A. Skuamos epitelium berstrata ‡ terbentuk daripada banyak lapisan sel yang pelbagai bentuk ‡ di bahagian paling bawah berbentuk kolumnar dan bahagian atas ia akan menjadi leper ‡ jenis non-keratinised dijumpai pada permukaan yang basah ( guna pakai) tetapi dilindungi daripada menjadi kering seperti pada konjuktiva. penyejatan suhu yang terlalu tinggi atau rendah . kalis air bagi tujuan melindungi sel yang hidup di bawahnya ‡ berfungsi : ± ± ± ± melindungi daripada geseran melindungi daripada kerosakan.

Epitelium Berstrata B. iaitu apabila pundi kencing dipenuhi air kencing. Epitelium Peralihan ‡ terdiri daripada beberapa lapisan seperti buah pear ‡ dijumpai di lapisan ureter dan pundi kencing ‡ berfungsi sebagai : ± boleh memanjang. lapisan sel di dinding direnggangkan sehingga menjadi satu lapisan sel ± melindungi dan menghalang kemasukan air kencing ke dalam tisu di bawahnya .

menyokong. otot ke tulang dan tulang ke tulang .Tisu Perantara ‡ sel-sel yang membentuk tisu perantara ini bersebaran dan tidak melekat antara satu sama lain seperti tisu epitelium ‡ ia merupakan tisu yang paling banyak dijumpai di dalam tubuh manusia ‡ ada jenis separuh keras (seperti agar-agar) ataupun keras dan kaku ‡ bergantung kepada tempat dan fungsinya ‡ fungsi utama adalah : ± membentuk rangka. otot ke otot. menyambung. mengangkut dam melindungi struktur-struktur tubuh dan mengikat tisu ke tisu.

Tisu Perantara Sel-Sel Dalam Tisu Perantara ‡ fibroblas ‡ macrofaj ‡ sel plasma ‡ sel mast ‡ sel lemak .

Fibroblas ‡ besar dan tidak sekata ‡ menghasilkan fiber kolagen dan elastik ‡ dijumpai pada tisu yang aktif seperti hati dan limfa ‡ aktif dalam pembaik pulih luka di mana akan membentuk tisu granulasi akibat kerosakan pada tisu tersebut ‡ fiber kolagen terbentuk semasa proses penyembuhan dan mengecut ketika usia menjadi tua .

bacteria dan sesetengah benda asing ‡ aktivitinya mirip sistem pertahanan macrofaj/monosit dalam darah. hati dan sebagainya .Makrofaj ‡ bentuk tidak sekata dengan granul di dalam sitoplasma ‡ setengahnya melekat pada tisu fiber dan setengahnya jenis motile ‡ jenis fagosaitik: menelan dan menghancurkan serpihan sel.

Sel Plasma ‡ terhasil daripada B-lomfosit ‡ mensintesiskan dan mengeluarkan antibodi yang khusus ke dalam darah untuk bertindak balas terhadap benda asing seperti mikrob .

Sel Mast ‡ mirip kepada basofil leukosit ‡ dijumpai pada tisu perantara yang longgar dan di bawah kapsul berfiber seperti hati dan limpa ‡ menghasilkan granul yang mengandungi heparin. serotinin dan histamin ‡ akan dilepaskan sekiranya terdapat kecederaan atau penyakit ‡ heparin ± berkaitan dengan reaksi inflamatori ‡ stimulasikan penghasilan jus gastric dan berkait rapat dengan alergi serta hipersensitiviti ‡ heparin ± mengelakkan berlakunya pembekuan darah .

Sel Lemak ‡ samada satu atau berkumpulan. ia boleh dijumpai dengan jumlah yang amat banyak pada tisu adipos ‡ bentuk dan saiznya bergantung kepada jumlah lemak yang ada ‡ berfungsi untuk mengawal kehilangan haba tubuh badan .

dengan kadar fibroblas bersebaran di merata yang dipisahkan oleh fiber elastik dan kolagen ‡ mudah dijumpai pada bahagian yang berelastik serta merenggang ‡ fungsinya : ± menyambung dan menyokong tisu-tisu lain seperti di bawah kulit. salur alimentari dan menyokong sel-sel sekretori (kelenjar) . salur darah. di antara otot.Tisu Areolar ‡ paling banyak kedapatan pada tisu perantara ‡ bersifat separuh keras.

Tisu Adipos ‡ mengandungi sel lemak ‡ ada 2 jenis ± tisu adipos putih ± purata 20 ± 25 % daripada berat badan manusia yang sihat ± dijumpai untuk menyokong ginjal dan mata. di antara fiber otot dan dibawah kulit ± berfungsi sebagai penebat haba ± tisu adipos keperangan ± hadir dalam jumlah yang kecil ± terutama pada leher dan dinding salur darah pada bahagian dada ± berfungsi mengekalkan suhu badan dan mengelakkan obesiti .

nodul limfa dan otak ‡ membentuk sarung pada otot. dikenali sebagai otot fascia .Tisu Berfiber ‡ tisu perantara yang tebal ‡ diikat bersama segumpal fiber kolagen ‡ dijumpai pada ligamen. kapsul sendi dan injap jantung ‡ berfungsi sebagai pengikat tulang ke tulang ‡ perlindungan luaran bagi tulang dikenali sebagai periostuem ‡ perlindungan bagi sesetengah organ seperti ginjal.

epiglottis dan telinga luar ‡ berfungsi membenarkan pertukaran saiz dan bentuk .Tisu Elastik ‡ boleh merenggang dan menganjal ‡ dijumpai dalam organ yang memerlukan pengubahsuaian mengikut keadaan seperti dinding salur darah.

palatine dan pharyngeal tonsils. nodul yang berkelompok dalam usus kecil dan dinding usus besar ‡ berfungsi sebagai system pertahanan tubuh untuk memusnahkan bendasing atau mikrob .Tisu Limfoid ‡ jenis separuh keras dengan cabang fiber retikulin yang halus ‡ ia juga dikenali sebagai limfosit ‡ dijumpai dalam darah dan tisu limfoid pada nodul limfa. umbai apendik. limpa.

Rawan ‡ ada 3 jenis ± rawan hialin ± rawan berfiber ± rawan berfiber elastik .

Rawan Hialin ‡ kelihatan putih kebiruan ‡ jenis pejal dan licin ‡ dijumpai pada permukaan tulang yang membentuk sendi ‡ membentuk rawan kostal pada sambungan tulang rususk dan sternum ‡ membentuk laring. trakea dan bronki .

Rawan Berfiber ‡ jenis fiber putih yang tebal. boleh diubahsuai ‡ dijumpai pada antara tulang vertebra sebagai pengalas yang dikenali sebagai diska intervertebra ‡ di antara permukaan yang bersambung pada sendi lutut dikenali sebagai semilunar cartilages ‡ sefisis pubis dan sendi bahu ‡ sebagai ligamen pada sambungan tulang ‡ berfungsi untuk menyerap kejutan di antara sendi atau kawasan yang bersambungan . keras dan fleksibel ‡ teguh.

epiglottis dan sebahagian daripada tunica media di dinding salur darah ‡ berfungsi untuk memberi keanjalan pada bahagian tersebut .Rawan elastik ‡ mengandungi fiber elastik ‡ dimana selnya berada di antara fiber ‡ ia membentuk pina.

Tisu Otot ‡ ada 3 jenis ± otot berjalur. tidak terkawal atau licin ± otot jantung . skeletal atau terkawal ± otot tidak berjalur.

skeletal atau terkawal ‡ ia dikenali sebagai terkawal kerana sebarang kontraksi adalah di bawah kawalan seseorang ‡ dijumpai pada rangka kaki. tangan dan kepala ‡ berfungsi sebagai menggerakkan tulang yang bersendi ‡ mengekalkan postur tubuh ‡ membekalkan haba .Otot Berjalur.

.

trek pernafasan. pundi kencing. pergerakan di dalam saluran tersebut dan mengawal garispusat arteri . trek hempedu dan uterus ‡ berfungsi untuk peristalsis makanan. tidak terkawal atau licin ‡ otot ini tidak dikawal oleh kemahuan seseorang ‡ dijumpai di dalam dinding organ yang berongga ‡ seperti salur darah dan limfa. trek alimentary.Otot tidak berjalur. duktus kelenjar.

.

Otot Jantung ‡ hanya dijumpai pada dinding jantung sahaja ‡ tidak berada di bawah kawalan ‡ berfungsi untuk tujuan pengucupan atau kontraksi jantung .

.

Tisu Saraf ‡ Terdiri daripada 100 bilion sel saraf ‡ terdapat 2 jenis ± neuron dan neuroglia ‡ terdapat dengan banyaknya pada sistem saraf pusat ‡ neuron mengandungi satu badan sel dan axon serta dendrit ‡ ia juga dikenali sebagai saraf ‡ neuroglia merupakan tisu perantara yang menyokong neuron tersebut ‡ berfungsi untuk gerakbalas terhadap rangsangan ‡ menjalinkan utusan melalui fiber-fiber neuron kepada struktur yang lain .

.

Neuron ‡ Mempunyai dua tugas utama : ± Kebolehan untuk membalas dan merangsang ± Kebolehan untuk menghantar isyarat ‡ Mengandungi : ± Badan sel ± Dendrites ± Axon .

bulat. oval ataupun seperti piramid ‡ Mempunyai nukleus yang besar bertanggungjawab ke atas metabolisma.Badan Sel ‡ Berkemungkinan berbentuk seperti bintang. tumbesaran dan pembaikan neuron .

Dendrites ‡ Berbentuk seperti tonjolan bebenang halus yang pendek ‡ Merupakan sambungan daripada badan sel ‡ Bertindak mengalirkan impuls saraf ke badan sel ‡ Setiap neuron mengandungi lebih kurang 200 dendrites .

Axon ‡ Satu tonjolan yang kecil (ramping) daripada badan sel ‡ Paling pendek adalah di bahagian otak (kurang daripada satu milimeter) ‡ Paling panjang adalah di bahagian saraf sciatik (lebih daripada satu meter) ‡ Membawa impuls saraf daripada badan sel ke neuron yang lain atau sel otot dan sel kelenjar .

Neuroglia ‡ Terdapat empat jenis : ± Astrocytes ± Oligodendrocytes ± Microglia ± Ependyma .

paling banyak di sel glial berbentuk seperti bintang yang panjang ‡ Berfungsi mengekalkan nutrisi neuron. membantu mengekalkan konsentrasi kimia dalam cecair extraselular ‡ Menyediakan bahan bungkusan dan sokongan struktur ‡ Membantu regulasi bahan daripada kapilari ke tisu saraf .Astrocyte ‡ Paling besar.

Oligodendrocyte ‡ Berbentuk kecil.mempunyai banyak cabang tonjolan ‡ Dijumpai dalam ³gray dan white matter´ ‡ Serupa seperti sel Schwann ‡ Menghasilkan dan menyuburkan sarung myelin ‡ Menyediakan kerangkakerja sokongan dan membekalkan nutrien kepada neuron .

Microglial ‡ Sel glial yang kecil ‡ Selalunya dijumpai di antara neuron dan sepanjang salur darah ‡ Terdapat macrofaj yang mengeluarkan neuron yang telah musnah (bersepai) .

Ependymal ‡ Sel yang panjang. tersusun dalam satu lapisan yang membentuk kanal pusat saraf tunjang dan ventrikel otak ‡ Membantu membentuk tiub neural semasa pembentukan embrio ‡ Mengsekresikan cecair cerebrospinal .

TUGASAN ‡ CARI DAN BUAT NOTA BESERTA GAMBARAJAH ± SYNAPSE ± MYELIN ± SCHWANN CELL ± NODES OF RANVIER .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful