P. 1
8. Teknik Mengawal Rumpai Sawit

8. Teknik Mengawal Rumpai Sawit

|Views: 516|Likes:
Published by dynamax

More info:

Published by: dynamax on Aug 21, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PPT, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/08/2012

pdf

text

original

TEKNIK MENGAWAL TEKNIK MENGAWAL

RUMPAI SAWIT RUMPAI SAWIT
(PIHAK BERKUASA KEMAJUAN PEKEBUN KECIL PERUSAHAAN GETAH)
KEMENTERIAN KEMAJUAN LUAR BANDAR & WILAYAH
PENDAHULUAN PENDAHULUAN
Mengawal rumpai adalah salah satu aktiviti Mengawal rumpai adalah salah satu aktiviti
agronomi yang penting dalam penanaman sawit. agronomi yang penting dalam penanaman sawit.
Ia dilakukan bagi mengelakkan persaingan supaya Ia dilakukan bagi mengelakkan persaingan supaya
tanaman sawit hidup subur dan produktiI. tanaman sawit hidup subur dan produktiI.
Rumpai bersaing untuk mendapatkan sumber Rumpai bersaing untuk mendapatkan sumber
nutrien, air, cahaya dan ruang. nutrien, air, cahaya dan ruang.
Persaingan mengganggu tumbesaran pokok, Persaingan mengganggu tumbesaran pokok,
melewatkan proses kematangan serta melewatkan proses kematangan serta
mengurangkan pengeluaran buah tandan segar. mengurangkan pengeluaran buah tandan segar.
Kos kawalan rumpai merupakan kos kedua Kos kawalan rumpai merupakan kos kedua
tertinggi selepas pembaiaan 17 tertinggi selepas pembaiaan 17 27° daripada 27° daripada
keseluruhan kos operasi. keseluruhan kos operasi.
Kehadiran rumpai menyukarkan aktiviti Kehadiran rumpai menyukarkan aktiviti
perladangan perladangan seperti penuaian BTS, pemungutan seperti penuaian BTS, pemungutan
buah relai, buah relai, pengangkutan BTS, pembaiaan pengangkutan BTS, pembaiaan dan dan
penyeliaan penyeliaan ladang. ladang.
Rumpai meniadi perumah sementara bagi Rumpai meniadi perumah sementara bagi
serangga perosak, penyakit dan serangga perosak, penyakit dan persembunyian persembunyian
binatang kecil. binatang kecil.
Penggunaan racun rumpai secara berleluasa pada Penggunaan racun rumpai secara berleluasa pada
peringkat muda boleh meniadikan peringkat muda boleh meniadikan
pertumbuhan tanaman sawit tidak normal. pertumbuhan tanaman sawit tidak normal.
1ENIS RUMPAI 1ENIS RUMPAI
Bagi memperoleh strategi kawalan rumpai yang Bagi memperoleh strategi kawalan rumpai yang
berkesan pengelasan rumpai adalah perlu. berkesan pengelasan rumpai adalah perlu.
Pengelasan rumpai dibuat berdasarkan gabungan Pengelasan rumpai dibuat berdasarkan gabungan
bentuk morIologi daun dan ciri pertumbuhan. bentuk morIologi daun dan ciri pertumbuhan.
kumpulan utama seperti berikut: kumpulan utama seperti berikut:
i. i. 1enis Rumput 1enis Rumput
aun berbentuk tirus, memaniang serta urat aun berbentuk tirus, memaniang serta urat
daunnya selari. daunnya selari.
Biasanya membiak melalui biii benih yang Biasanya membiak melalui biii benih yang
banyak dan disebar melalui angin, haiwan dan banyak dan disebar melalui angin, haiwan dan
aktiviti manusia. aktiviti manusia.
Ada iuga membiak menerusi bahagian Ada iuga membiak menerusi bahagian
tampang seperti stolon, rizom, pecahan tampang seperti stolon, rizom, pecahan
rumpun dan umbisi rumpun dan umbisi
Antara spesies rumpai yang memberi Antara spesies rumpai yang memberi
persaingan hebat kepada tanaman sawit ialah persaingan hebat kepada tanaman sawit ialah
Imperata cvlindrica Imperata cvlindrica (lalang), (lalang), Ischaemum Ischaemum
muticum muticum (rumput dawai) dan (rumput dawai) dan Pennisetum Pennisetum
polvstachion polvstachion (rumput gaiah). (rumput gaiah).
ii) ii) 1enis Menjalar 1enis Menjalar
aun lebar dan urat daun berbentuk iaring. aun lebar dan urat daun berbentuk iaring.
Batang yang lembut dan kecil serta tumbuh menialar dan Batang yang lembut dan kecil serta tumbuh menialar dan
merayap dipermukaan tanah, memaniat tunggul kayu merayap dipermukaan tanah, memaniat tunggul kayu
mati atau batang pokok yang masih hidup. mati atau batang pokok yang masih hidup.
Pembiakan utama melalui biii benih. Pembiakan utama melalui biii benih.
Tunas pada setiap ruas boleh menghasilkan pokok baru Tunas pada setiap ruas boleh menghasilkan pokok baru
apabila bersentuh/tertimbus dengan tanah yang lembap. apabila bersentuh/tertimbus dengan tanah yang lembap.
ontoh: ontoh: ikania micrantha ikania micrantha (selaput tunggu), (selaput tunggu), Passiflora Passiflora
foetida foetida (timun padang). (timun padang).
Tanaman penutup bumi boleh menieiaskan pertumbuhan Tanaman penutup bumi boleh menieiaskan pertumbuhan
pokok sawit dengan memaniat dan menutupi pokok sawit dengan memaniat dan menutupi
keseluruhan permukaan pelepah sawit iika tidak diurus keseluruhan permukaan pelepah sawit iika tidak diurus
dengan baik. dengan baik.
iii) 1enis Renek iii) 1enis Renek
Tumbuh merimbun, besar dan mempunyai banyak Tumbuh merimbun, besar dan mempunyai banyak
ranting kecil. ranting kecil.
Sesetengah mempunyai batang yang keras, ada Sesetengah mempunyai batang yang keras, ada
iuga berbatang lembut. iuga berbatang lembut.
Pembiakan utama melalui biii benih, tunas pada Pembiakan utama melalui biii benih, tunas pada
setiap ruas menghasilkan pokok baru apabila setiap ruas menghasilkan pokok baru apabila
bersentuh dan tertimbus dengan tanah yang bersentuh dan tertimbus dengan tanah yang
lembap. lembap.
ontoh: ontoh: svstasia intrusa svstasia intrusa (akar ruas) (akar ruas)
Chromolaena odorata Chromolaena odorata (pokok kapal terbang), (pokok kapal terbang),
elastoma malabathricum elastoma malabathricum (senduduk) dan (senduduk) dan
Clidemia hirta Clidemia hirta (senduduk bulu). (senduduk bulu).
iv) Paku iv) Paku- -pakis dan resam pakis dan resam
Pakis dan resam sering kelihatan tumbuh di atas Pakis dan resam sering kelihatan tumbuh di atas
tanah yang kurang subur. tanah yang kurang subur.
Mempunyai sistem perakaran yang cetek dan tidak Mempunyai sistem perakaran yang cetek dan tidak
memberi persaingan serius kepada tanaman sawit. memberi persaingan serius kepada tanaman sawit.
Sering terdapat di kawasan sawit matang dan Sering terdapat di kawasan sawit matang dan
sesetengahnya hidup secara epiIit pada batang sawit. sesetengahnya hidup secara epiIit pada batang sawit.
Pembiakan utama melalui spora yang terdapat di bawah Pembiakan utama melalui spora yang terdapat di bawah
permukaan daun dan melalui rizom. permukaan daun dan melalui rizom.
ontoh: ontoh: ephrolepis bisserata ephrolepis bisserata (paku larat), (paku larat), Stenochlaena Stenochlaena
palustris palustris (paku rawan), (paku rawan), Dicranopteris linearis Dicranopteris linearis (resam) (resam)
dan dan Lvgodium lexuosum Lvgodium lexuosum (ribu (ribu ribu gaiah). ribu gaiah).
Kaedah Kawalan Rumpai Kaedah Kawalan Rumpai
kaedah kawalan yang boleh dilaksanakan di kaedah kawalan yang boleh dilaksanakan di
kawasan tanaman sawit dan pemilihannya boleh kawasan tanaman sawit dan pemilihannya boleh
dilakukan secara individu atau integrasi pelbagai dilakukan secara individu atau integrasi pelbagai
kaedah. kaedah.
i. Kultur i. Kultur
Melibatkan amalan pertanian seperti sungkupan di sekeliling Melibatkan amalan pertanian seperti sungkupan di sekeliling
pangkal pokok, menanam tanaman kontan atau kekacang pangkal pokok, menanam tanaman kontan atau kekacang
penutup bumi. penutup bumi.
Bahan yang biasa digunakan sebagai sungkupan ialah tandan Bahan yang biasa digunakan sebagai sungkupan ialah tandan
sawit kosong atau racikan batang sawit tua yang diletakkan di sawit kosong atau racikan batang sawit tua yang diletakkan di
sekeliling pangkal pokok. sekeliling pangkal pokok.
Teknik sungkupan menggunakan helaian plastik hitam, guni Teknik sungkupan menggunakan helaian plastik hitam, guni
plastik baia yang kosong boleh digunakan sebagai bahan plastik baia yang kosong boleh digunakan sebagai bahan
sungkupan. sungkupan.
ii) ii) Mekanikal Mekanikal
Kaedah mekanikal mudah dilakukan melibatkan Kaedah mekanikal mudah dilakukan melibatkan
penggunaan peralatan seperti cangkul, sabit, taiak, penggunaan peralatan seperti cangkul, sabit, taiak,
parang, mesin pemotong rumput dan alat pembaiakan parang, mesin pemotong rumput dan alat pembaiakan
tanah. tanah.
iii) iii) Biologikal Biologikal
Melibatkan penggunaan spesis organisma hidup seperti Melibatkan penggunaan spesis organisma hidup seperti
serangga, kulat, bakteria, parasit dan integrasi dengan serangga, kulat, bakteria, parasit dan integrasi dengan
haiwan ternakan. haiwan ternakan.
Ternakan lembu secara integrasi. Ternakan lembu secara integrasi.
iv. iv. Kimia Kimia
Kaedah kawalan rumpai yang digunakan secara Kaedah kawalan rumpai yang digunakan secara
meluas. meluas.
Menggunakan racun rumpai yang disembur dengan alat Menggunakan racun rumpai yang disembur dengan alat
penyembur tertentu penyembur tertentu
Kaedah ini berkesan untuk kawalan rumpai dan tempoh Kaedah ini berkesan untuk kawalan rumpai dan tempoh
agak paniang . agak paniang .
Penggunaan racun rumpai memerlukan pengawasan Penggunaan racun rumpai memerlukan pengawasan
yang betul supaya berkesan. yang betul supaya berkesan.
RACUN RUMPAI BAGI KAWASAN TANAMAN SAWIT MUDA
Kawasan Sawit Matang Kawasan Sawit Matang
Tanaman sawit mula membesar, kanopinya mula bersentuh Tanaman sawit mula membesar, kanopinya mula bersentuh
antara satu masa lain. Jumlah cahaya matahari yang melepasi antara satu masa lain. Jumlah cahaya matahari yang melepasi
permukaan tanah akan berkurangan. permukaan tanah akan berkurangan.
Keadaan ini menyebabkan tanaman kekacang penutup bumi Keadaan ini menyebabkan tanaman kekacang penutup bumi
mula pupus secara semula iadi. mula pupus secara semula iadi.
abitat pertumbuhan bertukar dengan rumpai yang tahan abitat pertumbuhan bertukar dengan rumpai yang tahan
naungan di kawasan tanaman sawit. naungan di kawasan tanaman sawit.
Jika tiada program kawasan yang baik rumpai akan membesar Jika tiada program kawasan yang baik rumpai akan membesar
dan bersaing dengan tanaman sawit dan menyukarkan aktiviti dan bersaing dengan tanaman sawit dan menyukarkan aktiviti
harian ladang. harian ladang.
Pengawalan rumpai terlalu intensiI menyebabkan permukaan Pengawalan rumpai terlalu intensiI menyebabkan permukaan
tanah terdedah kepada proses hakisan. tanah terdedah kepada proses hakisan.
Kawalan rumpai biasanya dilakukan dengan semburan Kawalan rumpai biasanya dilakukan dengan semburan
racun rumpai supaya kawalan lebih dalam iangka masa racun rumpai supaya kawalan lebih dalam iangka masa
paniang. paniang.
Strategi kawalan rumpai perlu biiak dan sistematik supaya Strategi kawalan rumpai perlu biiak dan sistematik supaya
pokok sawit membesar dengan baik dan meniadi lebih pokok sawit membesar dengan baik dan meniadi lebih
produktiI. produktiI.
Kawalan rumpai secara integrasi dengan haiwan ternakan Kawalan rumpai secara integrasi dengan haiwan ternakan
boleh dilakukan tetapi masih memerlukan semburan racun boleh dilakukan tetapi masih memerlukan semburan racun
rumpai kerana tidak semua rumpai dimakan oleh haiwan rumpai kerana tidak semua rumpai dimakan oleh haiwan
ternakan. ternakan.
Kawasan Sawit Matang ( smbg ) Kawasan Sawit Matang ( smbg )
Pembersihan Di Keliling Pangkal Pokok Pembersihan Di Keliling Pangkal Pokok
Dan Lorong Tuaian Dan Lorong Tuaian
Kawasan bulatan bersaiz m garis pusat di keliling Kawasan bulatan bersaiz m garis pusat di keliling
pangkal pokok dan lorong tuaian selebar 1.8m pangkal pokok dan lorong tuaian selebar 1.8m
perlu bebas daripada rumpai bagi memudahkan perlu bebas daripada rumpai bagi memudahkan
keria membaia, pengambilan nutrien oleh pokok, keria membaia, pengambilan nutrien oleh pokok,
penuaian buah tandan masak dan memungut buah penuaian buah tandan masak dan memungut buah
relai. relai.
ampuran Racun Rumpai untuk kawalan rumpai untuk ampuran Racun Rumpai untuk kawalan rumpai untuk
kawalan rumpai di sekeliling pangkal pokok sawit matang kawalan rumpai di sekeliling pangkal pokok sawit matang
dan lorong tuaian buah sawit. dan lorong tuaian buah sawit.
RACUN RUMPAÌ UNTUK KAWALAN RUMPAÌ TERPÌLÌH
Panduan Keseluruhan Panduan Keseluruhan
Penggunaan Racun Rumpai Penggunaan Racun Rumpai
A. A. Sebelum menyediakan bancuhan racun: Sebelum menyediakan bancuhan racun:
i) Baca arahan pada label i) Baca arahan pada label
ii) Pastikan alat penyembur racun ii) Pastikan alat penyembur racun
berkeadaan baik berkeadaan baik
B. B. Sewaktu menyediakan bancuhan racun: Sewaktu menyediakan bancuhan racun:
i) Pakai sarung tangan getah i) Pakai sarung tangan getah
ii) Gunakan kayu yang bersih untuk mengacau ii) Gunakan kayu yang bersih untuk mengacau
bancuhan racun bancuhan racun
iii) Jangan membancuh racun dalam bekas atas iii) Jangan membancuh racun dalam bekas atas
peralatan yang digunakan seharian di rumah. peralatan yang digunakan seharian di rumah.
. . Sewaktu Menyembur Racun Sewaktu Menyembur Racun
i) Memakai pakaian keselamatan dan alat pelindung i) Memakai pakaian keselamatan dan alat pelindung
diri diri
ii) Elakkan menyembur kawasan berdekatan sumber air ii) Elakkan menyembur kawasan berdekatan sumber air
yang masih digunakan. yang masih digunakan.
iii) Jangan makan,minum, merokok sambil menyembur iii) Jangan makan,minum, merokok sambil menyembur
racun. racun.
iv) Jangan menyembur racun bertentangan dengan arah iv) Jangan menyembur racun bertentangan dengan arah
tiupan angin. tiupan angin.
. . Selepas Meracun: Selepas Meracun:
i) Bersihkan alat semburan dan peralatan i) Bersihkan alat semburan dan peralatan
dan simpan ditempat selamat. dan simpan ditempat selamat.
ii) Bersihkan segera bahagian badan dan ii) Bersihkan segera bahagian badan dan
pakaian yang terkena racun dengan pakaian yang terkena racun dengan
sabun dan air. sabun dan air.
iii) Sekiranya berasa pening dan muntah, iii) Sekiranya berasa pening dan muntah,
segera beriumpa doktor untuk rawatan segera beriumpa doktor untuk rawatan
sewaiarnya sewaiarnya
Sekian Terima Kasih Sekian Terima Kasih
RUJUKAN : Buku Perusahaan Sawit i Malaysia ( MPOB )

!&& 

03,,7:25,,/,,8,,8,9:,9;9 ,74342,350393/,,2503,3,2,38,9  ,/,:,3-,2030,,35078,3,38:5,, 9,3,2,38,9/:58:-:7/,3574/:91 #:25,-078,3:39:203/,5,9,38:2-07 3:9703 ,7 .,,,/,37:,3 !078,3,3203,3:9:2-08,7,3544  200,9,357480802,9,3,38079, 203:7,3,35030:,7,3-:,9,3/,380,7 48,,,37:25,207:5,,3480/:, 907938005,8502-,,,3 /,75,/, 080:7:,3484507,8

/507:2.7.3472.3%$ 502-.37:25.3:9.802039.9/.3 5030.50748.9 507.3/..:37:25..-.8.92:/.203:./7..2.37.70./.3 #:25..3 -:.3%$ 502:3:9.. !03:3./.203.3 .39.-40203.9.7.3.9/..7. 807.5.3. .3 5079:2-:.99/..3. 503.3 502-.3507802-:3. 0./././...3. 5073.3 503.38.  503.30.3805079503:.3 /.3 507802-:3.3%$ 507.80.9.3.3 -3.3805079503:.-070:..

.80.9.507:  !030.202-./.7./.7 .92.90.8.2.:--03.3/.35030.75079:2-:.38079.3:9.3/80-.3 .20250740897.3:8..37:25..$#&! ../-:.9-07/.:..3 -039:247144/.3.37:25.3.3 -.8.3 -0708.:3-07-039:97:8 202. .:3/.9 /.3.3.805079-07:9  038#:25:9 .20.3.-:3.8.37:25.8.3 :25:.720.:7..:33.33 .

9.9./. /...:2 7:25:9/.380507989443 742 50..8508087:25... .02:2 8.38.905...:.3.3!033809:2 5489.3 8...202-.3202-07 5078...7.2.3/7.. .3!033809:2 2:9.02:2 /.3 7:25:3/..3.25.3 9.43 7:25:9.3:2-8 39.20307:8-.. /.30-. 2507.9.

:3-07-039:.3:9.: 2.:--03 %:3.:30-..3.20.809.7: .3 207.-078039:..57:./.73 .-.7 .9.:-.8/:5 !02-.9.3:7.8079..3544-. 03803.99:3:.7/.2..9.302-:9/.9:2-:203.7/..9/.5.8-40203.3.85.32.30.3.3544. 202.8.39.9.5/5072:.

3-.8./.5:99:3: !.35072:.5  4394. 92:35./:7:8 /03.88147. 1409/.3.9/03.3. !.3.2. 4394.90792-:8/03.2.39..3.7. . 80.88147.9.302-.9/.7.39.35079:2-:.3.39.3203:9:5 080:7:.35005.3 %.3202.9/.3 5448..2.3503:9:5-:2-402030.8.

8.397:8.77:.20.8. 803/:/:-:: .302-:9 !02-.397:8.2025:3.907-.3544-. 809.5.-07-.8203.-.97.-./.3 02-.3.4/47.-.-.:2 803/:/: /...8942./.8  7424.57:. 4394889. . 7.3.39.32025:3. $080903.7/. -078039:/.2.79.8 .3. 038#030 %:2-:2072-:3 -08.5.5 4394889.85.3930.3:9.307.9. :.:--03 9:3.3  0.3 /02.8..03. 544.7:.2.390792-:8/03..9.9.

.9.3 ..7.5.3:9.9 !02-.3. 5.3708.2  /../:580.-.3. 202-075078.2.03..38:-:7  025:3.3.8 9.090/.78 5.9 $9034.: !.:8978 5.:8547..9.9.3 8080903.05195.88902507.3.9.:.9/.3907/.8/.78 708. 43940574058-8807.39:2-:/. !.2 !.3708.7.34/:20:48:2 7-: 7-:.:3/.3.38..9 $073907/..280730..8.39/.7.9.20..: 5.7.:742 43940574058-8807.3/. .34/:20:48:2 7-: /.. .3.3/. 5072:./.:7.38.345907830.8/..9.5.9/-.320.38.345907830.2.03..9..92./. $9034.3:7.3807:805.7.

 .9..:../:.99:..38050798:3:5.0/.9/.8..850-.30.  :9:7 0-.:7..3/.94843...:0.3/ 80035..2 :3 5./:3..544 203.899.3.0/.3/ .3 8:3:5..8:3:5..380-.380.9.3 503:9:5-:2 .8.8.3..3..9.7.544 %038:3:5.35.380-.3.3439.3.89-..29..3.3.3/09.3.35079..3-.2.9.39.34843-40/:3.3-.38.3 8..0/..3502.3.3203:3.3/8003 5.. ...33.3.38..3 ..3-40/.:3907.2....3.3#:25...-.9.3.9.3/.-40 /..2.

.9.39073.9502-.382. ....3: 8.8/03.89/..3 503:3.302-:80.  5./..3 .320-.3..38508847.9.-9 9.20.3.:.3./:5805079 807.. 5.3.  44.3 %073.3 9.3507.3 208350249437:25:9/..9 -.8 .9.3.33907.7. :.3503:3.3907.7.0/.907..7. 0..3805079. 0-..2:/.

:37:25.37:25..3/802-:7/03.3 !03:3.8  03:3.. ..37:25..3 .0/.3:39:.5.3.0/.3 ./..37...37..3-09:8:5.3.7.380.3503... 2.20207:..:37:25.3/:3..-0708..3-0708...9 50302-:79079039: . 20:.390254 ....8.

#&#&!$%$%& .

:3.:3903812030-.907/0/.-078039: .3-078.8.3.3...3.9:2.92:..3$.907.7 .5:5:880.8.3203:.39.3.7.38.39.7..2.8 5072:...8.3.3 0.2./.9.38..-9./.9/.574808.7./ .8./..3/.05..3-07:7../.332030-.7/03.3.2:.9..3202-08.3 %.9 .30.7:25.39.95079:2-:.3.37:25.-.3503:9:5-:2 2:.39.9.3-.8..7.7...3 3.3 !03.3/03.3 .2.39.3 9.3-079:.38.9.32005...7 /.3 :2...35072:..3.3..8.9.802:..2.5747.3...202-08.2.9 .2..3453.-.39..37:25.

3..3203.:37:25..37:25.52...820207:.9202-08...507:-.:.39073./.98:5.7/03.37:25.3/03.3.8/03./0- 574/:91 .3 9073.-.8:5.3. 5..802:.7:25.:3 7:25.3 $97..7.....3802-:7.3 .3-.2..:.3907..3.3 -40/..340.3802-:7.37.90.3 7.2.9/..30-/.9./.3 82- .3.8.80.07./..8.3$.9..8.3909. 5448.37:25../2.388902....

303!.202:/.3-078.3. 503.347439:.9/03 5.-.3202:3:9-:.7:25.3/. ././.32. 70.8.3..544/.3 ..3 07.7 2 507:-0-.!02-078.3800-..33:970340544  503:.75.785:8...202-.2.9..!44 .9.8/.8.3-:.34743%:.3-:.2-.

3#.:3#:25.25:7.347439:.3 /.:39:.37:25..5448../80035.3.... .8.37:25.:39: .92.9.9 ..3-:.

#&#&!&%&#&!%#! .

..3.3.8 507.3202-..37.309.3/7:2.3.:3  ./.  :3..7.:3  .35...3#.3......9:2030/.8..:3#:25.:3  !.3080:7:.3./.3-.9.89.3 !03:3..3-078:39:203.7:39.2-0...3.3/:3.7.: -.3.-0  !.37..3/:.3-.3..:.380..:.:.:3 -070.37.   $0-0:22030/.3-..3...:. .8.950302-:77.!. $0.:3/..:7..9.

9503/:3 /7  .3. ..7 .3 23:2 207448.9.3/03.3080..3.:3-079039.8/:3.5.32.2..:3 .. 9:5.3. $0.2-20302-:7 7..320302-:77..320302-:7.3  .3..38:2-07.3..3-07/0..9:0302-:7#.32.33 .7...3.:3  02.8.3/.9.

3 5..3 /.-:3/.3.3 8.3/.807.-.980.3/.3-.:3  078.3507. $005.7  $07..-07....32:39.9.3/9025.3825..3.5033/.73.  8007.3 80.9802-:7..2...8.:3/03./.-07:25. ./4947:39:7.38007.3.3..9  078.7.9.390703.

.8.$0.9..8 #&&::!07:8.. !  ..3$.3%072.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->