SISTEM PENDAWAIAN

E2001 / UNIT 7 / 1

UNIT 7 SISTEM PENDAWAIAN

OBJEKTIF

Objektif am

:

Mengetahui tentang faktor pemilihan jenis pendawaian, memahami kaedah-kaedah pemasangan serta memahami sistem pendawaian kawasan pertanian dan tapak pembinaan. Memahami sistem pepasangan sementara.

Objektif khusus

:

Di akhir unit ini anda sepatutnya dapat :1. 2. 3. Menyenaraikan faktor pemilihan jenis pendawaian. Menerangkan kaedah-kaedah pemasangan. Menerangkan sistem pendawaian di kawasan pertanian dan tapak pembinaan. Mentakrifkan sistem pepasangan sementara.

4.

SISTEM PENDAWAIAN

E2001 / UNIT 7 / 2

INPUT 7a
7.0 PENGENALAN

FAKTOR PEMILIHAN JENIS PENDAWAIAN

Sistem pendawaian merupakan suatu pemasangan litar elektrik yang merangkumi pengalir, penebat, pelindung mekanikal dan aksesori elektrik. Ia boleh dijalankan dengan berbagai-bagai cara mengikut jenis perlindungan mekanikal, keadaan pemasangan dan jenis penebat kabel yang digunakan. Jenis sesuatu sistem pendawaian boleh dinamakan dengan berpandukan kepada kaedah-kaedah pemasangan kabel dan jenis salutan pada kabel. 7.1 FAKTOR PEMILIHAN JENIS PENDAWAIAN 7.1.1 Faktor yang mempengaruhi pemilihan jenis pendawaian Faktor yang perlu diberi perhatian semasa memilih sesuatu sistem pendawaian ialah;           7.1.2 Jenis beban yang hendak dipasang Keadaan tempat pemasangan Kos perbelanjaan Tempoh ketahanan pemasangan Kekemasan dan kecantikan Keadaan sekeliling Tempoh masa menyiapkan Perubahan atau penambahan litar masa akan datang Jenis voltan bekalan Keselamatan dan kelulusan LLN/JKR

Sebab-sebab pemilihan dibuat

Sistem kabel penebatan kertas pelapik plumbum Pemberian nama sistem ini adalah juga kerana keseluruhan sistem pendawaian dibuat dengan menggunakan kabel penebatan kertas pelapik plumbum. Sistem kabel penebatan mineral pelapik kuprum Sistem ini dinamakan sedemikian kerana keseluruhan sistem pendawaian dibuat dengan menggunakan kabel penebatan mineral pelapik kuprum.1.SISTEM PENDAWAIAN E2001 / UNIT 7 / 3 7.        . Sistem salur Sistem pendawaian salur merupakan suatu sistem yang menggunakan salur logam atau bahan penebat dan diapasang di bawah lantai ketika peringkat pembinaan bangunan. Sistem tersembunyi Bagi sistem pendawaian teresembunyi. kecuali penghujung kabel yang digunakan untuk sambungan ke terminal aksesori-aksesori. Tetapi pada sesuatu keadaan sistem ini masih diperlukan. Sistem sesalur Sistem pendawaian sesalur merupakan satu sistem yang menggunakan sesalur logam atau bahan penebat pada kebiasaanya bersegi empat dan dipasang secara menegak atau mendatar di permukaan dinding atau besi rangka bangunan. kabel-kabel litar dipasang di dalam dinding atau siling dan tidak kelihatan lansung.3 Jenis-jenis pendawaian yang sesuai bagi sesuatu bangunan Berikut merupakan senarai jenis-jenis sistem pendawaian yang umum digunakan. Sistem konduit Sistem pendawaian konduit ialah suatu sistem yang menggunakan konduit-konduit dan akan dipasang ke dinding atau sebagainya dan di dalamnya akan disalurkan kabel.  Sistem permukaan Sistem pendawaian permukaan ialah satu sistem di mana kabelkabel digunakan dalam sesuatu pemasangan yang dipasang pada permukaan dinding atau siling tanpa sebarang pelindung tambahan. Sistem penyokong katenari Sistem pendawaian penyokong katenari adalah satu sistem yang jarang-jarang digunakan dewasa ini.

v. Memerlukan perlindungan mekanikal yang lebih. Sekiranya punca kerosakan mekanikal pada sesuatu bangunan terlalu banyak. vii) Kadar kuasa beban yang dipasang adalah kecil. Memerlukan penambahan litar pada masa akan datang. iv) Bilangan kabel atau litar akhir yang perlu dipasang adalah sedikit. iii. Bangunan besar dan bertingkat iii. Memerlukan pemasangan kabel yang banyak. vi) Memerlukan tempoh ketahanan kabel lebih lama. Bangunan atau dewan yang silingnya terlalu tinggi. Memerlukan satu sistem pembumian yang baik. ii.1. v) Kerosakan mekanikan kemungkinan berlaku amat kurang. ii. a) Sistem permukaan i) Bekalan voltan jenis 1 fasa tunggal ii) Bangunan diperbuat daripada kayu atau batu. Penyambungan kabel bekalan di antara dua bangunan. Memerlukan penambahan litar pada masa akan datang. iv. vi) Memerlukan masa yang singkat untuk menyiapkan pendawaian. v. Bekalan voltan 1 fasa dan 3 fasa. ii) Keseluruhan bangunan diperbuat daripada batu atau simen iii) Memerlukan suasana bangunan kemas dan cantik iv) Kerosakan mekanikal dapat dikurangkan. Pendawaian di pusat atau kandang ternakan. iii. Kawasan luar bangunan yang mempunyai halangan. Kadar kuasa beban yang dipasang lebih besar.SISTEM PENDAWAIAN E2001 / UNIT 7 / 4 7. iv. d) Sistem konduit i. e) Sistem sesalur i. Bekalan voltan 1 fasa dan 3 fasa.4 Ciri-ciri kelebihan dan kelemahan sistem pendawaian Berikut merupakan ciri-ciri kelebihan dan kelemahan jenis-jenis sistem. ii. c) Sistem penyokong katenari i. Bekalan voltan jenis 1 fasa. iv. v) Bilangan kabel yang perlu dipasang adalah banyak. b) Sistem tersembunyi i. iii) Kos perbelanjaan murah. . vii) Kadar kuasa beban yang dipasang adalah kecil.

iv. Memerlukan perlindungan yang lebih. v. Untuk beban yang mengalir arus tinggi. Memerlukan perlindungan mekanikal yang lebih. f) Sistem salur i. Suhu sekeliling terlalu panas. ii. Kabel yang perlu dipasang terlalu banyak. Sistem kabel penebatan mineral pelapik kuprum i. Memerlukan penambahan litar pada masa akan datang. vii. ii.SISTEM PENDAWAIAN vi. vi. Memerlukan susunan alat-alat tetap atau meja berbaris. E2001 / UNIT 7 / 5 Memerlukan keselamatan ke atas kabel atau penguna yang lebih. Kawasan yang mudah terbakar. iii. Sistem kabel penebatan kertas pelapik plumbum i. iii. Memerlukan kekemasan dan kecantikan. g) h) . Tindakan kesan kimia. iii. ii. Untuk pemasangan di dalam tanah. Kawasan berminyak. Kemungkinan membuat perubahan kedudukan beban pada masa akan datang. Bekalan voltan 1 fasa dan 3 fasa. iv.

1) Nyatakan 4 faktor yang mempengaruhi pemilihan jenis pendawaian.SISTEM PENDAWAIAN E2001 / UNIT 7 / 6 AKTIVITI 7a   UJIKAN KEFAHAMAN ANDA SEBELUM MENERUSKAN INPUT SELANJUTNYA…! SILA SEMAK JAWAPAN ANDA PADA MAKLUMBALAS DI HALAMAN BERIKUTNYA. . 2) Nyatakan 8 jenis pendawaian yang sesuai bagi sesuatu bangunan.

SISTEM PENDAWAIAN E2001 / UNIT 7 / 7 MAKLUMBALAS 7a Jawapan : 1) Faktor –faktor yang mempengaruhi pemilihan jenis pendawaian : a) Jenis beban yang hendak dipasang b) Keadaan tempat pemasangan c) Kos perbelanjaan d) Tempoh ketahanan pemasangan e) Kekemasan dan kecantikan f) Keadaan sekeliling g) Tempoh masa menyiapkan h) Perubahan atau penambahan litar masa akan datang i) Jenis voltan bekalan j) Keselamatan dan kelulusan LLN/JKR 2) Jenis-jenis pendawaian yang sesuai bagi sesuatu bangunan a) Sistem permukaan b) Sistem tersembunyi c) Sistem penyokong katenari d) Sistem konduit e) Sistem sesalur f) Sistem salur g) Sistem kabel penebatan mineral pelapik kuprum h) Sistem kabel penebatan kertas pelapik plumbum .

1 KAEDAH-KAEDAH PEMASANGAN Kaedah-kaedah memasang kabel mengikut jenis sistem pendawaian. tiang atau siling. Jarak maksimum di antara klip yang menyokong kabel bolehlah dirujuk pada jadual di bawah. Bagi pendawaian permukaan yang dibuat di bangunan batu atau simen.  Kaedah pemasangan kabel Kaedah pemasangan kabel yang dijalankan dalam sistem tersembunyi ialah dengan membenamkan kabel-kabel ke lurah alur .  Kaedah pemasangan kabel Kaedah pemasangan kabel bagi sistem ini dibuat dengan disokong oleh klip ke permukaan dinding. Terdapat dua jenis klip kabel yang biasa digunakan iaitu klip aluminium dan pelambam. b) Sistem pendawaian tersembunyi  Jenis kabel yang digunakan Jenis-jenis kabel yang sesuai digunakan bagi sistem ini adalah sama dengan sistem permukaan iaitu kabel bersalut pvk. kabel akan diklipkan atas satu bilah papan (wooden batten) yang sebelum itu dipakukan ke dinding atau siling.2. Saiz klip yang digunakan perlu dipilih agar sesuai dengan jumlah bilangan kabel yang perlu disokong. Ini adalah kerana kabel yang dipasang secara sistem permukaan akan terdedah pada keadaan sekeliling dan kerosakan mekanikal.2 KAEDAH-KAEDAH PEMASANGAN 7.SISTEM PENDAWAIAN E2001 / UNIT 7 / 8 INPUT 7b 7. a) Sistem permukaan  Jenis-jenis kabel yang digunakan Kabel-kabel yang digunakan mestilah daripada jenis bersalut. pastikan permukaan dawai bukan daripada bahan jenis logam. Sebelum sistem ini dijalankan. Jenis kabel yang sesuai digunakan di bangunan rumah kediaman adalah kabel bersalut pvk atau getah.

c) Sistem penyokong katenari  Jenis kabel yang digunakan Kabel yang sesuai digunakan ialah daripada jenis kabel penebat bersalut pvk atau getah kuat serta mempunyai penahan minyak dan penghalang api. Jarak maksismum di antara pelana dan bar yang menyokong konduit bolehlah dirujuk daripada jadual 11c. Pada kebiasaanya pendawaian tersembunyi dibuat ketika peeringkat pembinaan bangunan iaitu sebelum kerja-kerja menurap simen dijalankan. d) Sistem pendawaian konduit  Jenis kabel yang digunakan Semua jenis kabel boleh digunakan sama ada tanpa salut atau bersalut. Ikatan dawai pengikat di dinding atau tiang mestilah kuat dan kemas.  Kaedah pemasangan kabel Konduit-konduit yang telah ditentukan saiz dan panjangnya akan dibebenangkan di kedua-dua penghujung. . Pada kebiasaannya hanya dua kabel sahaja yang boleh disokong oleh penyokong katenari. Setelah kesemua kerja pemasangan siap barulah kerja menyalurkan kabeldijalankan. barulah disangkutkan kedua-due penghujung dawai pengikat ke dinding atau tiang bangunan.SISTEM PENDAWAIAN E2001 / UNIT 7 / 9 di dinding atau siling yang telah disediakan. dengan diikuti oleh dawai pengikat.  Kaedah pemasangan kabel Kabel akan dimasukkan ke lubang yang terdapat di penyokong ketenari. dan sebagainya). sambungkan konduit-konduit tersebut mengikut keperluan dengan menggunakan aksesori-aksesori tertentu (sesiku. Pastikan kabel-kabel daripada satu litar akhir dimasukkan atau disalurkan ke dalam konduit yang sama. tee. Setelah kerja memasukkan kabel dan dawai pengikat selesai. Apabila kerja-kerja bebenang siap pada kesemua konduit yang diperlukan. Ini adalah bertujuan untuk mengelakkan daripada terhasilnya aruhan di sekeliling konduit. Oleh itu kabel-kabel yang dipasang mestilah disusun dengan rapi agar tidak berlaku sebarang kerosakan mekanikal ke atas kabel. dan pasangkan ke permukaan dinding atau siling dengan disokong oleh pelanan dan bar.

Selepas siap kerja pemasangan kotak-kotak itu barulah disalurkan kabel ke dalamnya. g) Sistem pendawaian kabel penebatan mineral pelapik kuprum.  Kaedah pemasangan kabel Kaedah pemasangan kabel bagi sistem pendawaian penebatan mineral pelapik kuprum boleh dilakukan dengan pelbagai cara.  Kaedah pemasangan kabel Kotak-kotak logam akan dipasang ke permukaan dinding atau siling sehingga siap keseluruhan bangunan. f) Sistem salur  Jenis kabel yang digunakan Semua jenis kabel boleh dipasang di dalam sistem ini. iii) secara sistem sesalur iv) secara sistem salur h) Sistem pendawaian kabel penebatan kertas pelapik plumbum.SISTEM PENDAWAIAN e) Sistem sesalur E2001 / UNIT 7 / 10  Jenis kabel yang digunakan Semua jenis kabel boleh dipasang di dalam sistem ini. . Terdapat berbagai-bagai saiz nominal sesalur yang boleh didapati daripada jadual 12f. Pelapik lantai biasanya boleh dibuka bagi tujuan pemasangan semula atau penambahan kabel atau sebagainya.  Jenis kabel yang digunakan Menggunakan kabel penebatan mineral pelapik kuprum. Kerja-kerja memasang kotak salur didahului kemudian diikuti oleh penyaluran kabel di dalamnya.  Kaedah pemasangan kabel Kerja pemasangan biasanya dijalankan ketika peringkat pembinaan bangunan sebelum bahan pelapik lantai dipasang.  Jenis kabel yang digunakan Menggunakan kabel penebatan kertas pelapik plumbum. di antaranya ialah: i) secara diklip ke permukaan dinding atau siling ii) secara sistem konduit.

i) Dengan menggunakan sistem salur atau konduit atau saluran.2 Pemilihan saiz kondit. Cara-cara pemilihan saiz nominal konduit Kabel penebat pvk teras tunggal di dalam konduit larian lurus dengan panjangnya tidak lebih 3 meter.  Saiz nominal konduit yang sesuai. Saiz nominal sesalur yang sesuai.  Campurkan kesemua faktor kabel tersebut dan bandingkan dengan faktor konduit daripada jadual 12b. jumlah kabel yang perlu dipasang faktor ruangnya haruslah tidak melebihi 45%. sekiranya faktor konduit sama atau lebih daripada jumlah faktor kabel.  Pastikan faktor kabel yang perlu digunakan daripada jadual 12a. ii. ii.  Saiz nominal konduit yang sesuai. Jumlahkan kesemua faktor kabel tersebut dan bandingkan dengan faktor sesalur daripada jadual 12f. Pastikan faktor kabel yang perlu digunakan daripada jadual 12e. iii. ii) Dengan ditanamterus kabel di dalam tanah.SISTEM PENDAWAIAN E2001 / UNIT 7 / 11  Kaedah pemasangan kabel Kaedah pemasangan kabel untuk sistem pendawaian ini ialah. 7.  Campurkan kesemua faktor kabel tersebut dan bandingkan dengan faktor konduit daripada jadual 12d. . sekiranya faktor sesalur sama atau lebih daripada jumlah faktor kabel.2.  Pastikan faktor kabel yang perlu digunakan daripada jadual 12a. perlu rujuk jadual 12a dan 12b. sekiranya faktor konduit sama atau lebih daripada jumlah faktor kabel. mengikut panjang larian dan jumlah bengkok serta offset dalam larian. b) Cara pemilihan saiz nominal sesalur i. Bagi saiz kabel dan jenis kabel atau saiz sesalur selain daripada yang diberi di jadual 12e dan 12f. Kabel penebat pvk teras tunggal di dalam konduit larian lurus dengan panjangnya lebih daripada 3 meter atau sebarang panjang larian yang mengandungi bengkok atau offset. sesalur dan salur. a) i.

2. Sesalur atau salur mesti diperbuat daripada bahan yang tidak mudah terbakar. Faktor ruang bagi sesalur tidak melebihi 45%. Faktor ruang = Jumlah luas keratan rentas keseluruhan kabel Jumlah luas keratan rentas dalam sesalur/salur x 100 . 4.SISTEM PENDAWAIAN 7.2. 5. Sesalur atau salur mesti dipasang dengan teguh dan dilindungi daripada sebarang kerosakan mekanikal. Semua sesalur atau salur mestilah dilindungi daripada kemasukan air dan kerosakan kabel.3 Peraturan IEE – Sistem sesalur dan salur E2001 / UNIT 7 / 12 1. 3. Semua kabelhidup dan neutral untuk bekalan A>U bagi setiap litar mestilah dipasang dalam sesalur atau salur yang sama.

2) Nyatakan jenis kabel yang digunakan pada setiap sistem pendawaian berikut : a) Sistem permukaan : b) Sistem penyokong katenari c) Sistem pendawaian konduit : : d) Sistem pendawaian kabel penebatan mineral pelapik kuprum : 3) Berikan 4 peraturan IEE bagi sistem sesalur dan salur. 1) Terangkan kaedah pemasangan kabel bagi sistem pendawaian konduit.SISTEM PENDAWAIAN E2001 / UNIT 7 / 13 AKTIVITI 7b   UJIKAN KEFAHAMAN ANDA SEBELUM MENERUSKAN INPUT SELANJUTNYA…! SILA SEMAK JAWAPAN ANDA PADA MAKLUMBALAS DI HALAMAN BERIKUTNYA. .

d) Kabel penebatan mineral pelapik kuprum.SISTEM PENDAWAIAN E2001 / UNIT 7 / 14 MAKLUMBALAS 7b Jawapan : 1) Kaedah pemasangan kabel yang dijalankan dalam sistem tersembunyi ialah dengan membenamkan kabel-kabel ke lurah alur di dinding atau siling yang telah disediakan. Oleh itu kabel-kabel yang dipasang mestilah disusun dengan rapi agar tidak berlaku sebarang kerosakan mekanikal ke atas kabel. 3) Peraturan IEE bagi sistem sesalur dan salur : 1. Sesalur atau salur mesti dipasang dengan teguh dan dilindungi daripada sebarang kerosakan mekanikal. 2) a) Kabel bersalut pvk atau getah. . b) Kabel penebat bersalut pvk atau getah kuat serta mempunyai penahan minyak dan penghalang api. 4. Semua sesalur atau salur mestilah dilindungi daripada kemasukan air dan kerosakan kabel. 2. Pada kebiasaanya pendawaian tersembunyi dibuat ketika peeringkat pembinaan bangunan iaitu sebelum kerja-kerja menurap simen dijalankan.U bagi setiap litar mestilah dipasang dalam sesalur atau salur yang sama. c) Semua jenis kabel boleh digunakan sama ada tanpa salut atau bersalut. Sesalur atau salur mesti diperbuat daripada bahan yang tidak mudah terbakar. Semua kabel hidup dan neutral untuk bekalan A. 3.

SISTEM PENDAWAIAN E2001 / UNIT 7 / 15 INPUT 7c SISTEM PENDAWAIAN KAWASAN PERTANIAN DAN TAPAK PEMBINAAN .

.SISTEM PENDAWAIAN E2001 / UNIT 7 / 16 AKTIVITI 7c   UJIKAN KEFAHAMAN ANDA SEBELUM MENERUSKAN INPUT SELANJUTNYA…! SILA SEMAK JAWAPAN ANDA PADA MAKLUMBALAS DI HALAMAN BERIKUTNYA.

SISTEM PENDAWAIAN E2001 / UNIT 7 / 17 MAKLUMBALAS 7c .

SISTEM PENDAWAIAN E2001 / UNIT 7 / 18 INPUT 7d PEPASANGAN SEMENTARA 7. d) Mesti ada pengawasan yang rapi serta orang yang bertanggungjawab sepenuh masa ke atas keselamatan pemasangan.4. e) Semua kabel ang digunakan dalam pemasangan ini mestilah berlapik dan tahan daripada kerosakan mekanikal. b) Mesti mangadakan perlindungan lebihan arus dan suis utama yang boleh memutuskan semua kutub hidup dan neutral.1 Takrif pepasangan sementara Sistem pepasangan sementara ialah satu lagi jenis sistem pendawaian di mana ia merupakan pemasangan yang digunakan dalam jangka masa yang pendek. g) Jika pemasangannya menggunakan konduit logam ia mestilah mematuhi peraturan IEE bagi sistem konduit. 7. Tempat yang lazim digunakan Sistem pendawaian pepasangan sementara biasanya digunakan di pestapesta keramaian dan di tapak pembinaan bangunan.4 Pepasangan Sementara 7. c) Jumlah beban untuk pemegang lampu jenis bayonet mestilah tidak melebihi 1000 watts. Peraturan IEE khas sistem pepasangan sementara a) Pemasangan mesti diperiksa semula jika tempohnya lebih daripada 3 bulan.2 7.4. h) Ujian pemasangan hendaklah dijalankan seperti ujian pemasangan tetap. f) Kabel berlapikkan logam tidak dibenarkan dalam pemasangan ini kecuali berperisai.3 .4.

2) Nyatakan tempat-tempat dimana sistem pendawaian pepasangan sementara sesuai digunakan. . 3) Berikan 4 peraturan IEE bagi sistem pepasangan sementara. 1) Takrifkan pepasangan sementara.SISTEM PENDAWAIAN E2001 / UNIT 7 / 19 AKTIVITI 7d   UJIKAN KEFAHAMAN ANDA SEBELUM MENERUSKAN INPUT SELANJUTNYA…! SILA SEMAK JAWAPAN ANDA PADA MAKLUMBALAS DI HALAMAN BERIKUTNYA.

i) Mesti mangadakan perlindungan lebihan arus dan suis utama yang boleh memutuskan semua kutub hidup dan neutral.SISTEM PENDAWAIAN E2001 / UNIT 7 / 20 MAKLUMBALAS 7d Jawapan : 1) Pemasangan yang digunakan dalam jangka masa yang pendek. 3) a) Pemasangan mesti diperiksa semula jika tempohnya lebih daripada 3 bulan. j) Jumlah beban untuk pemegang lampu jenis bayonet mestilah tidak melebihi 1000 watts. k) Mesti ada pengawasan yang rapi serta orang yang bertanggungjawab sepenuh masa ke atas keselamatan pemasangan. 2) Sistem pendawaian pepasangan sementara biasanya digunakan di pesta-pesta keramaian dan di tapak pembinaan bangunan. .

Jika ada masalah yang timbul . sila berbincang dengan pensyarah anda. Sila cuba semua soalan dalam penilaian kendiri ini dan semak jawapan anda pada maklumbalas yang disediakan . Selamat mencuba semoga berjaya !!! SOALAN .SISTEM PENDAWAIAN E2001 / UNIT 7 / 21 PENILAIAN KENDIRI – U7 Anda telah menghampiri kejayaan .

sila semak jawapan anda .SISTEM PENDAWAIAN E2001 / UNIT 7 / 22 MAKLUMBALAS . JAWAPAN PENILAIAN KENDIRI .U7 Adakah anda telah mencuba dahulu ??? Jika “ YA “ .