ALAT_TANGAN

Alat-alat Tangan Biasa Objektif I Mengenab pelbagaijenis pemutar skru dan sepana dan menerangkan kegunaannya bagi

setiapjenis. 2 Mengenali pelbagaijenis ragumdan menerangkan kegunaannya bagi setiapjenis. 3 Mengenak pelbagaijenis kikir, gred mata pemotong dan menerangkan kegunaannya bagi setiapjenis. 4 Mengenali pelbagaijenis gergaji besi dan menerangkan kegunaannya. 5 Mengenali pelbagaijenis pahat dan pelbagai istilah berkaitan dengan mata pemotong dan menerangkan kegunaannya bagi setiapjenis. 6 Mengenali pelbagai tukul yang selalu digunakan datam kerja fabrikasi dan menerangkan cara-cara mengguna yang betul. Hanya alat-alat tangan biasa seperti pemutar skru, sepana, ragum, kikir, gergaji, pahat dan tukul akan dibincangkan dalam bab ml. Alat-alat ml diffldrkan sesuai untuk pelbagai peringkat kerja-kerja fabrikasi dan kimpalan. Anda mestilah menggunakan alat tangan dengan cermat dan betul dengan menggunakan alat tangan yang sesuai dan saiz yang betul untuk sesuatu kerja. Mat tangan yang tidak sesuai atau kegunaan saiz yang salah bukan saja rnerosakkan alat itu dan bendakerja, tetapi juga meniinbulkan masalah keselarnatan (Rajah 3.1).

Rajah 3.1 Kegunaan alat tangan yang tidak sesuai atau saiz alat tangan yang salah

3.1 Pemutar Skru dan Sepana Pemutar-pemutar skru yang selalu digunakan untuk keija biasa adalah pemutar skru biasa, pemutar skru Philip dan pemutar skru mata segienam atau kunci Allan (Rajah 3.2). Pemutar skru Philip digunakan pada skru yang

Berikut adalah sepana yang biasa digunakan (Rajah 3. Pemutar skru mata segienam atau kunci Allan digunakan pada skru yang berlurah bentuk segienam.Rajah 3.2. Pemutar skru mata segienam atau kunci Allan digunakan juga bagi bentuk tanpa hulu seperti pada Rajah 3.3).2 berlurah pangkah. . Sepana digunakan untuk mengetatkan atau melonggarkan pengikat seperti pasak flat dan sebagainya.

.4(b).4(a). Lebth kuat dan lebth ringan daripada sepana hujimg terbuka. Ambil perhatian bahawa saiz sepana Al (Sistem Amerika Halus) dan Metrik ialah jarak di antara tepi rata yang bertentangan. Saiz sepana untuk BS (Sistem British) ialah saiz pasak atau diameter pasak.Rajah 3. Saizsaiznya ditandakan pada setiap hujungnya seperti pada Rajah 3. Rajah 3. Cara menggunakan sepana hujung terbuka ditunjukkan pada Rajah 3.4 • Sepana gelang. Selalu digunakan di dalam bengkel.3 • Sepana hujung terbuka. Kemungkinan sepana mi tergelincir ketika digunakan adalah kurang kerana alat mi mencengicarn sekeliling nat dengan sepenuhnya. Sepana mi boleh memutarkan flat dalam ruang yang sempit kerana lubangnya mempunyai 12 sempadan.

Mat ml dapat mengelakkan kejadian kegunaan tegangan larapau yang boleh menyumbingkan benang atau merosakkan bahagian-bahagian yang diketatkan. Sepana im biasanya digunakan pada tempat-tempat yang jauh ke dalarn kerana alat ml boleh muat pada flat segienam dengan tidak merosakkan nat atau tergelincir dan nat itu. sepana ml akan membulatkan penjuru— penjuru nat dan pasak. Rajah 3.• Sepana bergabung. Ragum meja (biasa~ . Sepana bongkah yang berhulu untuk mengawal jumlah tepat daya guna yang sepatutnya digunakan untuk menegangkan suatu pasak atau flat. Serupa dengan tiub panjang dan terdapat lubang— lubang di sebelah tepi dan melalul lubang mi dirnasukkan sebatang keluli. Mat ml kuat dan boleh dikenakan daya yang tinggi. • Sepana boleh laras. mengikir. Ragurn mesti dijaga dengan baik agar dapat berfungsi dengan balk. • Sepana bongkah. Cara-cara menggunakan sepana boleh laras ditunjukkan pada Rajah 3. memasang dan sebagamya. Terdapat banyak jenis raguin. dirninyak daft selalu disimpan di dalam keadaan yang balk. Sepaná mi lebih balk daripada sepana hujung terbuka atau sepana gelang. Ada dua jenis hulu. Mempunyai satu hujung terbuka dan berbentuk gelang yang saina saiz di hujung yang lain. • Sepana soket berhulu daya kilas. menggerudi. Sepana ird hanya boleh digunakan apabila tidak terdapat alat-alat yang lain. rnembenglcok. Mempunyai rahang yang boleh dilaras untuk mencengkam nat dan pasak pelbagai saiz. Jika larasan yang dibuat tidak betul.5 Cara-cara menggunakan sepana boleh laras 32 Ragum Ragurn ialah sejenis alat yang digunakan untuk mencengkain bendakerja pelbagai jenis keija seperti menggergaji.5. menggilap. Mat lid mestilah dibersthkan. iaitu hulu daya kilas tetap dan hulu daya kilas boleh laras.

bungkah ‘V seperti yang ditunjukkan pada Rajah 3.6 Rajak3. membentuk . alas pencengkam yang diperbuat daripada kepingan yang lembut seperti kuprum. pergerakan pencengkarnnya rata dan boleh mencengkam bendaker]a dengan keseluruhan permukaannya. Ijntuk bendakerja yang lembut atau permukaan yang sudah dikilatkan. Im dapat mengelakkan gigi-gigi keping pencengkam itu daripada meningga]kan kesan atau merosakkan bendakei~ja itu. Keping pencengkam mi mempunyai gigi-gigi yang bersilang untuk menetapkan kedudukan.7 selalu digunakan Untuk mendapatkan kedudukan yang tepat. aluminium atau kayu selalu digunakan. semasa bendake~a diapit dan dilekatkan kepada pencengkarn.7 Bahagian-bahagian ragum mi adalah seperti pada Rajah 3. Bagi bendakerja yang bulat.6. Bagi jenis mi.Rajah3. Kilcir ialah sejenis alat tangan bagi mengurangkan tebal logam.

5—0.1 Peringkat Jarak gigi Kegunaan Kasar 1.8—0. Rajah 3.11.6—0. Gunakan kikir mi pada bendakerja yang lembut dahulu seperti tembaga.25 Jarang digunakan.60 Untuk pengasaran bahan liat atau melicinkan bahanbahan lembut Halus 0. Kikir rata . Kikir mempunyai lima jems peringkat gigi misalnya kasar. Ada banyak jenis. makiumat kikir dikenali mengikut: • panjang kikir • potongan • bentuk kilcir Bahagian-bahagian kikir yang lazun adalah seperti yang ditunjukkan pada Rajali 3. Jadual 3. barulah digunakan pada bendakerja yang lebih keras.3 Bagi logam lembut atau plastik Bastard 1.1. Setiap kikir adalah khas untuk sejenis ker:ja yang tertentu.8—1. Selepas itu. gangsa atau besi lembut. Hanya untuk mendapatkan pellcman yang balk Bentuk kikir bergantung kepada jerus kerja yang dijalarikan. Dengan merujuk kepada BS 498: 1960. Bentuk kikir yang biasa digunakan dan kegunaannya ditunjukkan pada Rajah 3.4—0.65 Untuk pengasaran am Pengerat dua 1.dan melicirtkan permukaan logam yang rata atau cembung. halus dan sebagainya Jarak gigi dan keguna~n bagi setiap jenis peringkat gigi diberi dalam Jadual 3.10.11 Gigi-gigi kikir yang baru adalah tajam dan halus.45 Untuk pelicinan am Paling halus 0. bentuk potongan dan saiz kikir.

Stad pada hulu ditetapkan dan stad yang lagi satu boleh diketatkan dengan cara memusing nat kepak supaya mata gergaji itu tegang.8). Mat mi d&gunakan bagi mengikir bahu bendakerja atau bendakerja bersudut tanpa mengikirkan tepinya. Rajah 3.4 Gergaji Besi Gergaji ini digunakan untuk memotong logam.Digunakan ke atas perrnukaan rata yang besar. Kikir separuh bulat atau kikir belah rotan Digunakan untuk mengikir lubang dan permukaan kikir segiempat yang melengkung. sila rujuk kepada BS 498:1960 (Rajah 3. Kikir segitiga Kikir ml digunakan untuk mengikir sudut-sudut yang runcing dan rnembentuk penjurupenjuru yang bersegi. 3.12 Dua jerus birtgkai gergaji besi yang digunakan iaitu: • bingkai tetap • bingkai boleh laras. . Mata gergaji mi diregang dengan tegang di antara dua stad pada pemidang besi. Kikir segiempat Digunakan untuk mengikir lubang segiempat. Kikir tangan Satu bahagian tepi tiada bergigi. Kikir pisau Digunakan untuk mengikir atau membersthkan sudut-sudut yang sempit. Untuk jenis-jenis kikir yang lain.

p. Secara arnalan am.13 Mata-rnata gergaji boleh didapati dalam ukuran panjang 8”. Rajah 3. Bahagian-bahagian gergaji yang lazim ditunjukkan pada Rajah 3.i.12 menunjukkan tiga jenis bingkai yang biasa didapati. Bilangan gigi untuk sesuatu jenis mata gergaji biasanya dikira sebagai bilangan gigi per mci.13. dan digunakan bagi bendakerja yang mpis seperti memotorig kepingan logam atau tiub.Bingkai tetap tidak boleh diubah panjangnya dan digunakan untuk ukuran panjang gergaji yang terhad sahaja Binglcai boleh laras boleh diubah panjangnya dart sesuai digunakan bagi sebarang ukuran panjang gergaji.14 . Rajali 3. pastikan sekurang-kurangnya tiga gigi perlu bersentuh derigan bendakerja seperti yang ditunjukkan pada Rajah Rajah 3.L) dan digunakan bagi bendaker]a yang tebal dan lembut atau pekerjaan am. 10” dan 12”. iaitu antara 14 hingga 32 gigL Biasanya gergaji gigi kasar mempunyai 14 atau 18 gigi per mci (g.p. Gergaji halus mempunyai 24 atau 32 g.

Pahat panas digunakan untuk memotong logarn panas. Keija memahat adalah proses memotong yang agak cepat tetapi hasilnya kurang jitu dan mempunyai kemasan yang kasar.15). • kepala • batang bajak • tirus • mata rnemotong 1 kepala 2 bateng bajak 3 tirus 4 mata memoton~ Rajah 3.5 Pahat dan Memahat Terdapat dua jerus pahat iaitu. Pahat sejuk digunakan bagi keija sejuk.15 Pahat mata pipih dan bahagian-bahagiannya (a) Jenis-jenis pahat (b) Kegunaan pahat . Pahat terdiri daripada bahagian-bahagian yang berikut (Rajah 3.3. Walau bagaimanapun kita hanya akan mempelajari jenis-jenis pahat sejuk sahaja dalain bahagian mi. pahat panas dan pahat sejuk. Pahat sejuk biasanya digunakan untuk memotong sesuatu permukaan logam atau logam mpis.

Sudut liii lebih dikenali sebagai sudut baji (Rajah 3. Jadual 32 Bahan yang dipotong Sudut mata pemotong Südut kecondongan Besi tuang 60° 370 Keluli lembut 55° 3450 Keluli karbon tinggi 650 39.50 Aluminium 300 200 Sudut kecondongan Rajah 3.16 Kebanyakan pahat yang biasa diguriakan mempunyai batang bajak segilapan.5° Loyarig 50° 32° Tembaga 450 29.18 Kesan sudut kecondongan ~erhatilcan sudut di antara pahat dengart bendaker3a Sudut itu sangat entmg kerana ia mempengaruhi hasil kerja yang akan diperolehi.Rajab 3.17 Semua mata pemotong pahat mempunyai sudut mata pemotong yang tertentu.16. Sudut-sudut mata pemotong yang biasa digunakan untuk bahan-bahan kejuruteraan ditunjukkan dalam Jadual 32.udut yang tidak betul akart . Sudut. Sudut mata pemotong itu mempunyai sudut yang berlainan bagi bahan-bahan bendakerja yang dipotong. Jems-jerüs pahat yang lazun dan kegunaannya ditunjukkan pada Rajah 3. Sudut mata pemotong 8 Rajah 3.17).

n-bahan kejuruteraan biasa ditunjukkan dalam Jadual 3. Sudut pemotong itu mempunyai sudut yang erlainan bagi menyesuaikannya dengan bahan bendakeija. iaitu tukul bongkol bulat.2. iaitu • kepala • batang • lubang • muka • baji • bongkol. 3. Muka dan bongjcolnya dikeraskan dan dibaja. misalnya rneribet.17(b). terdapat tiga jenis bentuk kepala.19).6 Tukul Banyak jerus tukul yang digunakan di dalarn kerja logarn untuk mengetuk. tulcul boleh dibahagi kepada beberapa bahagian. Kepala tukul diperbuat daripada keluli tuang. Untuk pekeijaan fabrikasi am. menukui atau mengembangkan. Sudutsudut penotong bagi baha.menghasilkan keadaan-keadaan seperti yang litunjukkan path Rajah 3. (a) Tukut bongkol turus (b) Tukut bonQkol bulat . membengkok dan meluruskan logam. tukul bongkol lurus dart tukul bongkol tirus (Rajah 3. Secara am.

• Tukul bongkol lurus digunakan untuk mengetuk bahagian-bahagian di penjuru. Apabila menukul pegang tukul itu hampir dengan hujung hulu dan tumpukan perhatian anda kepada benda atau tempat yang diketuk. tukul 1 lb digunakan untuk rr~mahat besi dan tukul 14 lb digtmakan untuk kei]a-kerja berat. . tukul dihayun ke belakang. Untuk menukul berat. • Tukul bongkol melintang adalah sama dengan tukul bongkol lurus. hampir semua pergerakan dibuat oleh pergerakan pergelangan tangan. dan tidak di tepi mukanya. Ada juga sejenis tukul yang diperbuat daripada bahan-bahan yang lernbut seperti plumbum.20. muka tukul itu sepatutnya mengenai permukaan yang diketuk (Rajah 3.tukul bongkol melintang menukul di tepi sudut yang semp)t (c) Tukut bongkol melintang Rajah 3. loyang. Semasa menukul nngan. iaitu untuk mengetuk penjuru-penjuru. Biasanya tukul dijual mengikut beratnya iaitu daripada klb hingga 3 ib: Tukul 4 lb digunakan untuk meribet dan menebuk.21). getah gabus dan lain-lain lagi. seperti yang ditunjukkan pada Rajah 3. mi boleh merosakkan muka tukul itu atau muka tukul itu mungldn terserpih dan mendatangkan kernalangan.19 • Tukul bongkol bulat ialah sejenis tukul yang biasa digunakan di dalam makrnal bagi mengancing atau merivet logam. Tukul jenis mi digunakan untuk bendakerja yang 11cm atau nipis bagi mengelakkan tanda atau calar semasa menukul. Apabila tukul diketuk di atas permukaan.

Rajah 3. . 2 Apakah butir-butir yang perlu diketahui sebelurn membeli kildr dan ben contohnya.21 Latihan 3 1 Nyatakan empat jenis ragum jurutera yang biasa dilihat di woksyop jurugegas.20 betul salah Rajah 3.

4 Nyatakan empat jenis pahat yang biasa digunakan. sekurang-kurangnya berapakah gigi mata gergaji besi mesti bertemu dengan logarn yang sedang dipotong? 12 Senaraikan tiga jenis tukul yang digunakan di dalam kerja logam. 5 Tulis perbezaan di antara sudut pemotong dengan sudut mata pemotong. 6 Narnakan tiga jenis pemutar skru yang selalu digunakan dalam woksyop dan berikan kegunaannya masing-masing.3 Nyatakan sejenis bentuk kikir bagi mengikir alur kunci. 7 Turi. Jerus manakah yang selaiu digunakan? .jukkan cara-cara menggunakan sepana yang betul dalarn keija fabrikasi. 10 Bagairnanakah anda menerangkan mata gergaji besi? 11 Secara ainalan am. 8 Ragum jerus manakah akan anda gunakan untuk memegang sekeping logam nipis yang kecil semasa gerudi? 9 Lakarkan dan labelkan bahagian-bahagian kikir yang lazim.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful