PENGENALAN Pada awal abad ke-14, Melaka hanya merupakan sebuah perkampungan kecil nelayan1.

Penduduknya terdiri daripada Orang Laut dan Orang Selat yang menyara kehidupan dengan menangkap ikan dan berdagang secara kecil-kecilan. Namun begitu, Melaka telah muncul sebagai pusat perdagangan, perkembangan agama Islam dan Kerajaan Melayu yang terkuat di Kepulauan Melayu yang berkembang daripada sebuah petempatan kepada sebuah kerajaan dan seterusnya membentuk empayar. Sugguhpun terdapat percanggahan pendapat tentang tarikh pembukaan negeri Melaka tetapi kebanyakan ahli-ahli sejarah berpendapat bahawa Melaka di buka sekitar 1400-an. Melaka telah diasaskan oleh Parameswara dan Melaka telah mendapat nama sempena nama sebatang pokok tempat Parameswara bersandar semasa berburu. Pemerintahan kesultanan Melayu Melaka dapat di bahagikan kepada empat tahap iaitu tahap pembukaan sekitar 1400-1424 yang diperintah oleh Parameswara dan anaknya Mahkota Iskandar Syah. Tahap kedua ialah tahap pengukuhan iaitu pada tahun 1424-1446 dibawah pemerintahan Sultan

Muhammad Syah seterusnya pengganti baginda manakala tahap ketiga ialah tahap kegemilangan (1446-1488) dibawah pemerintahan sultan mansur Syah dan tahap kejatuhan (1488-1511) dibawah pimpinan Sultan Mahmud Syah.2 Kegemilangan Melaka telah dapat dicapai ekoran daripada langkah-langkah yang telah dilaksanakan bagi mengukuhkan negeri tersebut oleh raja-raja dan pembesar selepas pengasasannya.

1 2

Tan Ding Eng. 1975. Sejarah Malaysia dan Singapura. Kuala Lumpur. Siri Sejarah Fajar Bakti. Hal. 1 Rahmat Saripan. 1983. Dokumentasi Seminar Sejarah Melaka. Melaka Marathon Engriving. Hal 19

1

Kedudukan dan peranan "kelautan' dari segi politik. Tamadun Melayu jilid satu. Kajian Beberapa Aspek tentang Melaka pada Abad ke-15 dan Abad ke-16 dalam Sejarah Malaysia Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. 4 Ismail Hussien. hal. 1990. 1993.G Shellabear. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. 191 5 W. Megat Iskandar Syah kemudian digantikan oleh Sultan Muhammad Syah 1424-1444M. Kesultanan Melayu Melaka. op. Baginda telah berkahwin dengan Tun Wati anak Seri Nara Diraja atau 3 Muhammad Yusoff Hashim.LATAR BELAKANG PEMERINTAH MELAKA SELEPAS PENGASASANNYA SEHINGGA DEKAD 1430-AN Parameswara merupakan pemerintah Melaka yang pertama beliau merupakan seorang yang bercita-cita tinggi. 139.4 Pemerintah Melaka kedua ialah Megat Iskandar Syah yang memerintah dari 1414-1424M.3 Pasukan laut terbabit terdiri daripada orang Laut di sekitar selat Melaka yang menjadi tulang belakang kekuatan tentera laut Melaka. (ed) di petik dari Muhammad Yusuff Hashim. Tindakannya menyusun satu pasukan laut yang cekap untuk memberi perlindungan kepada pedagang telah menjadikan Melaka sebagai pelabuhan entrepot yang penting ketika itu. Sebagai contoh sewaktu percubaan menjadi raja di Palembang dan Temasik walaupun percubaan itu gagal. melantik para bentara yang bertugas di balairung dan melantik para biduanda. Tindakan Parameswara mengawal Selat Melaka yang menjadi faktor terpenting bagi survival ekonomi dan keutuhan Melaka. hal. 148 2 . A Aziz Deraman dan Abd. Beliau juga seorang yang berpandangan jauh sebagai contoh memerintah rakyat bercucuk tanam kerana hasil pengeluaran beras dan tebu tidak mencukupi. Di sebut dalam Sejarah Melayu sebagai 'memerintah istiadat takhta kerajaan baginda'. cit hal. Rahman Al-Ahmadi. ekonomi dan ketenteraan kian menonjol di beberapa tahap awal abad ke-15.5 Antara peraturan yang ditentukan oleh baginda ialah mewujudkan menteri yang bertanggungjawab menyusun istiadat di balairung.

tanggungjawab individu di istana. Wolters. 3 . Muhd. Antara pembaharuan yang dilakukan oleh beliau ialah menerangkan dengan terperinci beraneka jenis peraturan. menentukan hak serta bidang kuasa raja Melaka. Melaka Sejarah Awal Negara Kita.7 LANGKAH-LANGKAH YANG DI LAKUKAN OLEH PEMERINTAH BAGI MENGUKUHKAN NEGERI MELAKA HINGGA DEKAD 1930-an. Shah Alam: Marwilis publisher & Distribute Sdn Bhd. Warisan dan Perkembangan. cit. banyak di dokong oleh keperibadian dan kebijaksanaan golongan pemerintahnya. hal 17 Muhammad Yusoff Hashim. Nik Hassan Shuhaimi bin Nik Abdula Rahman dan Mohd.6 Beliau telah banyak melakukan pembaharuan dalam pemerintahan Melaka. 148. hlm 15. Khoo Kay Kim. Menurut O. memastikan berbagai-bagaib bidang kuasa para pembesar. Yusof bin Ibrahim.W. 7 8 Zainal Abidin bin Abdul Wahid.8 Parameswara adalah seorang yang berani serta bercita-cita tinggi. Malaysia. Namun. Pentarikhan Melaka mula di jadikan kerajaan oleh Parameswara atau Raja Iskandar Shah tidak dapat diperkatakan dengan tepat kerana ketiadaan sumber-sumber sejarah yang membolehkan kita berbuat demikian. 1992. 1989. memformalkan amalan adat istiadat yang berhubung dengan peraturan kerajaan dan penentuan protokol. Amin bin Hassan. Perkara ini dapat dibuktikan sewaktu 6 Bahasa Othman. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka. loc.Tun Pepatih Besar. kebanyakan ahli sejarawan pada kurun ini bersetuju mengatakan bahawa Melaka diasaskan pada penghujung kurun ke14. Raja Iskandar Shah telah mula berkerajaan di Melaka pada kira-kira 1399 atau 1400. POLITIK Keperibadian dan Kebijaksanaan Pemerintah Kemunculan negeri Melaka sebagai salah sebuah kuasa yang berjaya dari segi ekonomi dan kestabilan pentadbirannya. hal.

Dalam tempoh yang singkat ini. dan dikatakan baginda telah melaksanakan dasar perluasan dan penaklukan di sekitar kawasan Melaka. 4 . India dan Arab kerana faktor keselamatannya lebih terjamin. Op. 9 Muhammad Yusoff Hashim. tidak banyak perubahan yang telah di lakukan oleh Sultan Megat Iskandar Syah kerana baginda hanya meneruskan tradisi kegemilangan pemerintahan daripada Parameswara atau Sultan Iskandar Syah. Walters dan Profeser Wang Gungwu. hlm137. Sultan Muhammad Syah mengambil alih pemerintahan Melaka pada 1424-1444. Hasilnya. 1990. Sedar akan pengeluaran hasil seperti tebu dan beras yang sedikit tidak mampu untuk menjadikan Melaka maju. Kesulatanan Melayu Melaka. Menurut O. Ini amat berketepatan dengan petikan naskah Sejarah Melayu yang menyebut bahawa . Kajian Beberapa Aspek tentang Melaka pada Abad ke-15 dan Abad ke-16 dalam Sejarah Malaysia.. Baginda juga telah menyusun satu pasukan laut yang cekap untuk memberi perlindungan kepada pedagang-pedagang yang datang berdagang ke Melaka. Melaka telah maju dan tersebar luas di Kepulauan Melayu. Baginda adalah seorang yang berpandangan jauh sebagai seseorang pemerintah. malah ketokohan dan kebolehannya tiada tolok bandingnnya di Nusantara.percubaan baginda untuk menjadi raja di Palembang dan Temasik.9 Kepimpinan yang bijaksana ini telah diteruskan oleh Sultan Megat Iskandar Syah. Cit. mereka mendakwa bahawa Parameswara merupakan tokoh politik melayu yang amat istimewa.W. Namun selepas itu. namun pemerintahan baginda berakhir apabila baginda mangkat selepas memerintah Melaka selama dua tahun. walaupun percubaannya gagal. baginda telah memerintahkan agar rakyatnya bercucuk tanam. sehinggakan Melaka gemar didatangi oleh pelbagai pedagang dari China.

makanan dan tempat memperbaiki kapal-kapal dagang bagi menarik pedagang asing singgah berdagang di Melaka. Langkah awal baginda lakukan adalah menguatkan hak ke atas Beruas dan Terengganu.. penginapan. Menjalankan Hubungan Diplomatik dengan Kuasa-kuasa Luar. Strategi ini telah menyebabkan Melaka telah muncul sebagai pelabuhan entreport yang terpenting di Kepulauan Melayu. 5 . Hal ini kerana Melaka terpaksa mempersembahkan 40 tahil emas kepada Siam jika tidak Melaka akan diancam.´ 10 Sultan Muahmmad Syah juga merupakan raja terakhir yang membuat lawatan berpanjangan kerana tiada angkatan laut yang rasmi untuk menghantar baginda balik ke Melaka. hlm 100. Hal ini menyebabkan beginda menyedari akan perubahaan dasar kerajaan China dan merasakan perlunya Melaka bertahan dengan cara sendiri dari serangan Siam dan musuh-musuh yang lain. menyediakan pelbagai kemudahan seperti gudang. Baginda juga telah mempeekemaskan lagi peraturan pelabuhan seperti cukai diturunkan. Baginda itu terlalu kuasa kerana waktu dia raja segala tempat-tempat yang dekat-dekat di situ dibawa(h) perintahnya. Melaka bernasib baik kerana telah mendapat perlindungan dariada negeri China.³Maka diganti oleh Sultan Mahmud (tentunya Muhammad di sini) Syah. Melaka pada masa itu belum lagi mempunyai kekuatan yang setaraf dengan Siam.. Dalam aspek keselamatan. Tindakan Siam tersebut juga adalah berikutan pembunuhan Temagi iaitu wakil pemerintah Siam di Singapura oleh 10 Ibid. dua kawasan di sebelah Utara Semenanjung Tanah Melayu sebagai sempadan dengan Siam. Melaka juga telah mengambil anisiatif dengan menjalankan hubungan diplomatik dengan kuasa luar dan besar dan salah satunya adalah China (14031433).

utusan China iaitu Laksamana Yin Cheng telah datang ke Melaka dan ini memberi peluang kepada parameswara untuk menangani masalah dengan Siam. Pada tahun 1403M. Pada tahun 1409. 1975. Maharaja China telah memberi amaran kepada kerajaan Siam supaya tidak mengganggu Melaka lagi. 12 Ibid. hlm 3. Pelayaran Zheng He dan Alam Melayu. Laksamana Cheng Ho tiba di Melaka dengan membawa dikri Maharaja China sebagai lambing menaikkan taraf Melaka menjadi sebuah kerajaan. 13 Tan Ding Eing. namun Maharaja Ming telah menghantar Zheng He Ke ke Siam untuk menghalang persengketaan Siam dan Melaka. sepasang kain sutera berkerajaan dan paying berkerajaan. hlm 65. Pertambanhan bilangan penduduk yang ramai mendorong Sultan Mahkota Iskandar Syah untuk menghantar duta ke Jawa kerana hendak berbaik-baik dengan pemerintah Jawa yang baru iaitu Vikramarvaddhana (1389-1429).. Op. Melaka melalui Parameswara berharap dapat menfaatkan pengaruh China yang merupakan Negara terkuat di Asia pada masa itu untuk membela kedaulatannya. Parameswara teah menghantar utusan ke China yang menyatakan tentang pencerobohan orang Siam terhadap Melaka pada tahun 1407 dan sehubungan dengan itu. Cit.11 Perhubungan diantara Melaka dan China semakin utuh pada tahun 1405 selepas utusan rombongan kerajaan Melaka tiba di Ibu Negara China. di mana Maharaja Ming telah telah memberi pegiktirafan kepada Parameswara sebagai raja Melaka dan dianugerahi Cap Kempal. Bangi : Universiti Kebangsaan Malaysia. hlm 64.Parameswara. Sejarah Malaysia dan Singapura. 2002.12 Siam telah bertindak menyerang Melaka dan merebut Cap Kempanya. 11 6 . Melaka turut mengadakan hubungan diplomatik dengan pihak kerajaan Jawa bagi mengatasi masalah kekurangan bahan makanan.13 Selain daripada itu juga. Melaka juga melakukan hubunga Kang Yuanzhi.

Asia Tenggara Hubungan Tradisional Serantau. Kawasan ini membentuk bahagian Zon Barat dan dilengkapkan dengan Zon Bahagian Timur seluruh Semenanjung Tanah Melayu dan seluruh Kepulauan Kecil 14 Kobkua Suwannathat~Pian. Siak.14 Hubungan ini membolehkan negeri-negeri µnaungan¶ membuat rayuan kepada China untuk mendapatkan perlindungan sekiranya diserang oleh negeri serantau yang lebih berkuasa. 2003. Melaka juga telah menakluk kawasan Aru. hubungan tributari hanya dilakukan antara China dan negeri-negeri Asia Tenggara yang berdaulat sahaja. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka. Hubungan Melaka dengan Pasai juga terjalin melalui perkahwinan Sultan Megat Iskandar Syah dengan Puteri Raja Pasai. Rokan. Melalui perkahwinan ini telah membawa kepada pengislaman beramai-ramai rakyat Melaka yang mengikut raja mereka memeluk Islam. Salah satu sebab Parameswara membuat hubungan ini adalah untuk memperkenalkan Melaka kepada dunia luar bagi mengukuhkan kedudukan mereka di samping untuk mendapatkan barangan dagangan. Membentuk sebuah Empayar dan Menakluki Kawasan-kawasan Sekitar. Kampar. Mengikut prinsip sosiopolitik China. Inderagiri dan Tungkal yang merupakan kawasan di pantai Timur Sumatera. Ertinya hanya negeri yang dapat menunjukkan tauliahnya sebagai sebuah negeri yang merdeka dan bebas.diplomatik dengan Pasai melalui kegiatan perdagangan. Perubahan dalam aspek perlaksanaan dasar China terhadap Asia Tenggara selepas 1433 telah memberikan kesan yang mendalam terhadap Melaka Sultan Muhammad Syah telah mencari alternatif selepas pengunduran China dari Asia Tenggara yang bermakna lenyapnya kuasa istimewa Melaka dibawa perlindungan politik dan ketenteraan China. 7 . hlm 85.

Sistem Pemerintahan Dan Pentadbiran dalam Negeri. Pemungut Cukai. Sistem ini dipelopori oleh Sultan Muhammad Syah. Bagi mengukuhkan lagi perjalanan pentadbiran ini. sistem perlembagaan telah diperkenalkan yang mana ianya diketuai oleh Sultan. Selain itu terdapat juga jawatan-jawatan lain yang menyokong ke arah pentadbiran yang lebih baik dan lancar di Melaka. Selain itu.menganjur sehingga ke Brunei untuk membentuk bahagian Selatan. Arkitek dan Saudagar turut diadakan dan ini menunjukkan terdapat sistem pentadbiran yang tersusun dan teratur di Melaka. Beliau juga boleh memberi arahan tanpa perintah daripada Sultan jika untuk kepentingan negara. Jurutulis. 8 . Kuala Lumpur. Institut Tadbiran Awam Negara (INTAN). Antara gelaran-gelaran bagi bendahara ialah 15 Malaysia Kita. Kestabilan kerajaan Melaka pada abad ke-15 dan ke-16 juga disebabkan keadaan struktur pentadbiran dan politik yang sistematik. Orang Besar Berempat.15 Malah apabila seseorang Sultan mangkat beliaulah yang bertanggungjawab menjaga alat-alat kebesaran diraja dan selepas tujuh hari menjemput Raja untuk ditabalkan. Temenggung dan Laksamana. jawatan lain seperti Datuk. Tulang belakang bagi sistem pentadbiran Melaka terdiri daripada Orang Besar Berempat iaitu Bendahara. Penghulu Bendahari. Orang Besar Berenam Belas dan Orang Besar Tiga Puluh Dua. Orang Besar Berlapan. Pegawai Pentadbiran. hlm 121. 1991. Pembesar terutama di Melaka adalah Bendahara yang juga dikenali sebagai Menteri Utama Melaka dan menjadi orang kedua terpenting selepas Sultan. Penaklukan ketigatiga zon ini membolehkan Melaka mengawal sepenuhnya kapal-kapal yang menggunakan Selat Melaka sebagai jalan perhubungan di antara Timur dengan Barat.

Tun Pepatih Besar dan Bendahara Seri Wak Raja. Dibawah jawatan temenggung terdapat dua jawatan tentera iaitu Hulubalang Besar dan Laksamana. Seri Wak Raja dan Seri Amar Diraja. beliau boleh menangkap orang yang bersalah.Paduka Raja. 1994.16 Manakala semasa pemerintahan Seri Maharaja ataupun Sultan Muhammad Syah baginda telah dibantu oleh Bendahara Seri Amar Diraja. Sejarah Melayu. mengurus kelengkapan dalam istana. Dalam majlis adat istiadat istana. Pada zaman pemerintahan Parameswara. Sebagai Ketua Polis Negara. (edisi kedua). mengurus makanan.17 Mohd Jamil Mukmin. Temenggung pula di kenali sebagai Menteri Keselamatan dan bertanggungjawab melaksanakan peraturan dan keselamatan negeri terutamanya mengenai keselamatan. Singapura. Wilayah pegangan Bendahara ialah Sungai Ujong dan memegang gelaran Seri Nara Di Raja. hlm 129.. Diantara gelaran temenggung adalah Seri Maharaja dan Setia Awadana. menjemput tetamu dan memegang kepala usungan di sebelah kanan apabila raja berangkat pada Hari Raya. W. pentadbirannya dibantu oleh Bendahara. beliau bertugas sebagai ketua protokol dan mengatur tempat duduk mengikut pangkat masing-masing. Penghulu Bendahari pula bertangunggjawab ke atas Bendahari raja di negeri naungan. Sejarah Melayu satu kajian daripada Aspek Pensejarahan Budaya. Apabila raja berangkat dengan menaiki gajah. memasung dan menghukum mereka.G. hlm 117.1903. adalah menjadi tugas Temenggung mengepalai gajah itu. Melaka Pusat Penyebaran Islam di Nusantara. 17 Shellabear. Kuala Lumpur : Nurin Enterprise. Seri Maharaja. Paduka Tuan. Beliau juga menyimpan daftar hamba raja. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka. Juga boleh lihat Haron Daud. 1989.. 16 9 . American Mission. hlm 66.

dusun dan setiap tanah jajahan takluk Melaka. hal. 145.18 Orang Laut mengakui kedaulatan Parameswara dan akan melindungi keselamatannya. Kerjasama yang erat antara pihak pemerintah dan Orang Laut telah berjaya mengatasi kegiatan lanun yang mengganas di sepanjang Selat Melaka. Orang Laut dijadikan sebahagian besar daripada angkatan Laut Melaka dan merupakan sumber tenaga yang paling penting untuk menjaga keamanan di samping menggalakkan saudagar asing ke pelabuhannya. sungai. ibid. Bagi menjamin keselamatan dan kesejahteraan dalam kerajaan Melaka. hal.MEMELIHARA PENGIKUT ( ORANG LAUT ) Orang Laut sentiasa memberikan taat setia dan sokongan ketenteraan kepada pemerintah. Tindakan Parameswara menjadikan Orang Laut sebagai sebahagian daripada institusi dan sistem kerajaan. Manakala Parameswara pula melindungi kehormatan dan kebajikan mereka. para pedagang bebas melakukan aktiviti perdagangan dengan Melaka. Satu lagi ialah Undang-undang Laut Melaka yang juga dikenali sebagai Adat Pelayaran Melaka. Ini termasuklah undang-undang awam dan jenayahnya sendiri yang didasarkan undang-undang syriah dan juga undangundang adat. pelbagai undang-undang telah diwujudkan. Kitab Peraturan Pelayaran dan Hukum Undang-undang Laut. Terdapat dua undang-undang utama di Melaka iaitu Hukum Kanun Melaka yang juga di kenali sebagai Undang-undang Darat Melaka dan Risalat Hukum Kanun meliputi semua tanah. 46 10 .19 Memperkenalkan Undang-undang. Apabila keselamatan terjamin. Undang-undang ini 18 19 ibid.

meliputi perusahaan perkapalan. pihak pentadbir Melaka telah menyediakan pelbagai kemudahan dengan tujuan untuk menarik minat lebih banyak lagi kapal dagang berdagang di Melaka. tanggungjawab dan kuasa Syahbandar Melaka dan banyak lagi. peraturan pelayaran bidang kuasa nakhoda dan tanggungjawab pelbagai pegawai kapal seperti Kiwi. raja menyediakan pasukan pengawal dengan hebatnya 11 . hamparan. turut diwujudkan adalah Undang-undang Pebian yang mengandungi hal-ehwal peraturan dan sistem perkastaman. jual beli di atas kapal. Peraturan dan peruntukan kemudahan yang baik seperti gudang berkunci ada pengawal dan ada loceng untuk memberitahu jika ada kecemasan atau kekecohan. cengkih. Malim. bulu burung. Selain itu juga. pentadbiran yang teratur. dan sebagainya. Kapal-kapal dagangan ini akan di kenakan cukai 6 peratus dan perahu peribumi hanya 3 peratus. kayu dan cendana. Apabila bersama dengan wakil-wakil perdagangan antara negara yang datang berdagang. Melihat kepada kepesatan ini. dan cekap dalam mengendalikan pasar kosmopolitan. cukai. Maula kiwi. kain. batik. Menurut laporan China. Setelah 3 tahun Melaka dibuka oleh Parameswara. penduduk Melaka yang berasaskan perikanan hanya berjumlah kira-kira seribu orang dan telah meningkat berkali ganda kepada hampir 6000 orang. Ini ditambah pula dengan kepesatan Melaka sebagai pusat perdagangan yang menjalankan pelbagai perdagangan barangan enterport seperti buah Pala. Melaka juga terkenal dengan pusat pelabuhan yang mementingkan keselamatan. EKONOMI Perkembangan Perdagangan di Melaka.

Pada waktu malam ada orang mengawal. Beruas dan Kedah. op. iaitu supaya bahan-bahan keluarannya dapat dieksport ke Melaka di samping dapat membekalkan kepada Orang Laut sebagai pendayung kapal perang tentera laut Melaka untuk tujuan penaklukan. Rahman Al-Ahmadi. Manjung. askar bagi keselamatnnya dan bekalan makanan untuk penduduknya. Penaklukan terhadap Kampar pula penting untuk mengawal eksport lada dan emas yang dikeluarkan oleh daerah-daerah pedalaman Minangkabau. cit. pelaut untuk perkapalan.demi menjaga keamanan.. Melaka juga mengumpul bijih timah dari kawasan yang menjadi jajahan takluk seperti Kelang. Melaka mengeksport bijih timah yang telah dicair dan dijadikan kepingan jongkong. mata wang untuk urusniaga. op.22 Dengan menguasai hasil bumi jajahan takluknya membolahkan pemimpim Melaka menubuhkan kuasa politik dan pentadbiran istana terhadap golongan 20 21 Muhammad Yusoff Hashim. Aziz Deraman dan Abd. 22 Ismail Hussien. Ramlah Adam. Tujuan penguasaan dan penaklukan hasil bumi jajahan takluk adalah untuk memperkembang kegiatan perdagangan dan ekonomi Melaka. cit. loc. hal. MENAKLUKI HASIL BUMI JAJAHAN TAKLUK. hal.20 Manakala penguasaan Melaka ke atas Riau-Lingga pula mempunyai matlamat perdagangan secara tidak langsung. Selangor. 244. 148 12 . cit.21 Melaka di beri jaminan oleh jajahan takluknya dari segi keselamatan pelayaran melalui Selat Melaka. Selain bijih timah yang diperoleh secara melombong di kawasan pedalaman. A. kayu diikat dan menempakan keempat-empat pintu. Bernam.. Contoh : Penguasaan terhadap Siak bermakna Melaka boleh mengawal pengeluaran emasnya untuk di bawa ke Melaka bagi tujuan bahan perdagangan dengan saudagar asing.

Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. Daulat itu memeberikan kepadanya banyak hak dan keistimewaan. hal. Daulat juga dihubungkan dengan karisma raja dan 'tuah' yang dimiliki oelh raja. Konsep ini bermula apabila berlangsungnya persetiaan antara Demang Lebar Daun dan Seri teri Buana di Palembang. SOSIAL MEMPERKENALKAN KONSEP DAULAT DAN DERHAKA.24 Daulat yang ada pada raja meliputi peribadi dan tubuh raja bukan kawasan pemerintahannya. Raja dikatakan mempinyai beberapa sifat mulia dan luarbiasa yang biasanya ada kaitan dengan kedaulatannya. Satu Kajian Dari Aspek Pensejarahan Budaya . Daulat itu juga menuntut taat setia yang tidak boleh persoalkan lagi daripada rakyatnya'. Raja akan dianggap bertuah dan tinggi daulatnya apabial di keadaan negeri menjadi aman dan makmur dan kaya raya: perdagangan yang 23 Haron Daud. 1989. Manakala rakyat pula tidak boleh dizalimi oleh raja. Meletakkkanya dalam masyarakat tanpa boleh dicela atau dikritik. hal. hal. Kedaulatan seseorang raja melayu itu bukanlah semata-mata suatu konsep undang-undang. Sejarah Melayu.208-9. 153 24 Zainal Abidin Abdul Wahid 1966. Menurut Zainal Abidin Abdul Wahid: ' Daulat boleh diertikan sebagai severeignity'.pembesar Melaka. ibid. tetapi mencakupi agama dan budaya. 94. 13 . Sejarah Melayu.23 Ia meletakkan raja sebagai sesuatu yang agung dan wajib dihormati. dan membina empayar Melaka melalui kuasa tentera serta memperkukuhkan pengaruh politik Melaka.

2003. 26 25 14 . 28 Ismail Hussein. 29.28 Adat dan istiadat ini dibawa bersama ketika Parameswara melarikan diri dari Palembang. Samada dalam bentuk sumpahan atau hidup mmelarat atau merana sepanjang hayat. Melayu Asli dan Islam. Bagi mengukuhkan lagi kedaulatan diraja. tanam-tanaman yang tumbuh subur serta hasil ternakan yang membiak dan rakyat yang bertambah ramai. hlm 73. 27 Kobkua Suwannathat ~ Pia. hal. Ia adalah adat (undang-undang diraja) dan istiadat (aturan negeri dan perlaksanaan upacara) Melayu berasal dari Palembang. Cit. Aziz Deraman dan Abdul Rahman Al-Ahmadi. seterusnya menjadikan Melaka empayar yang unggul.. 27 Mewujudkan Sistem Adat Kebesaran Di Melaka. Asia Tenggara.. tiadalah negara. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. hal. Tanpa seorang raja yang berdaulat.25 Manakala konsep dehaka pula ialah kesetiaan rakyat kepada pemerintah dimana jika rakyat melanggar atau ingkar pada arahan sultan maka dia akan di timpa tulah raja. 154. Sultan Muhammad Syah telah menjalankan beberapa pembaharuan dengan mengadakan adat istiadat yang berpandukan kemegahan Kerajaan Srivijaya yang adat ini bercampur dengan Hindu. Op.26 Ini menunjukkan berlaku proses timbal balik antara raja dan rakyat dimana kedua-duanya saling memerlukan untuk membentuk sebuah pemerintahan yang aman dan harmoni. 152 ibid. cit.pesat. Hubungan Tradisional Serantau. Dalam keadaan begitu rakyat terpaksa hidup dalam keadaan yang berpecah belah dan amat primitif sekali. hal. op. A. Sistem adat ini mencerminkan bahawa Kesultanan Melayu Melaka mempunyai tahap kewibawaan yang tinggi berbanding Muhammad Yusoff Hashim.

31 Tan Ding Eing. 1975. Adat memakai payung juga diberikan dimana payung putih untuk raja dan payung kuning untuk anak raja. Aziz Deraman dan Abdul Rahman Al-Ahmadi. Ini ditambah lagi dengan kemerosotan Kerajaan Majapahit telah menyebabkan beberapa buah negeri di Asia Tenggara melepaskan diri dari pengawalannya dan bersekutu dengan negeri-negeri Wan Shamsudin. Implikasi daripada peraturan dan adat-adat yang dikenakan dapat mengangkat lagi darjat seseorang pemerintah dan tiada sesiapa pun yang boleh disamakan dengan raja.pemerintah di negeri yang lain.Singapura : MPH Printing dan Supply Sdn. Pengaruh Kemasukan Agama Islam Sultan Mahkota Iskandar Syah telah berkahwin dengan puteri Raja Islam dari Pasai pada tahun 1414 dan oleh dengan itu baginda telah memeluk islam seperti yang telah disyaratkan oleh Raja Pasai apabila Sultan Melaka meminta para pedagangnya berniaga di Melaka. 30 Ismail Hussein.29 Diantara kebesaran yang di gunakan ialah seperti pakaian diraja iaitu menggunakan kain Melayu nipis warna putih. Sebelum sesuatu utusan dari negeri lain hendak menghadap raja akan masuk ke balai penghadapan dengan membawa cepar dan kerikal. Sejarah Malaysia dan Singapura. Bhd. Pengislaman raja ini telah banyak mempengaruhi kepada kemunculan Melaka sebagai pusat penyebaran Islam terpenting di kepulauan Melayu.. cit..30 Adat menyambut dan menghantar utusan dari sebuah negeri juga diwujudkan. Op. op. baginda telah di Islamkan oleh Sayyid Abdul Aziz dari Jeddah dan memakai gelaran baru iaitu Sultan Muhammad Syah.. Kemudian cepar ini akan di letakkan dihadapan Bendahara oleh Kepala Bentara Kanan dan diserahkan kepada orangorang yang membawa surat sebagai utusan dari negeri lain. hlm 5 29 15 . baju kain hijau nipis. lilitan kepala. hlm 75. hlm 6.31 Semasa pemerintahan Seri Maharaja. A. cit. 1964. Sejarah Tanah Melayu dan Sekitarnya 1400-1967.

Laut Merah. Kemasukan Islam ke Melaka telah berjaya menarik ramai pedagang Islam berdagang di Melaka dan perkara ini sangat menguntungkan dari segi ekonomi.Islam yang baru termasuklah kerajaan Melaka. Kejayaan dan kemajuan Melaka sebagai sebuah kerajaan Melayu yang berjaya banyak didokong oleh keupayaan pemerintahnya. China. Arab. jatuh atau bangun sebuah negara adalah dipengaruhi oleh tahap kewibawaan dan kebijaksanaan seseorang pemerintah di samping dengan bantuan para pembesarnya. Jawa. Melaka telah mengalami zaman pengukuhan dan zaman kegemilangan sehingga awal kurun ke 15 yang mana pada akhirnya terpaksa menempuh zaman kejatuhannya setelah ditawan oleh Portugis pada tahun 1511. Afrika Timur dan banyak lagi. Pada ketika itu. Telok Iran. 16 . Kesimpulan. Mesir. Tidak dapat dinafikan juga bahawa corak dan sistem pemerintahan yang diamalkan oleh Parameswara telah memberi impak yang besar kepada tampuk pemerintahan raja-raja zaman seterusnya. Kapal-kapal yang datang dari segenap penjuru seperti Gujerat. Bermula dengan pengasasan Kesultanan Melayu Melaka oleh Parameswara berjaya mengukuhkan kedudukan negeri Melaka sebagai sebuah negeri yang berdaulat.

Khoo Kay Kim. Shah Alam: Marwilis Publisher & Distribute Sdn Bhd. Rahman Al-Ahmadi. 1992. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka. Kang Yuanzhi. Institut Tadbiran Awam Negara (INTAN). Amin bin Hassan. Asia Tenggara Hubungan Tradisional Serantau.Bibliografi Bahasa Othman. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. Malaysia. Melaka Marathon Engriving Tan Ding Eng. Bangi : Universiti Kebangsaan Malaysia. Pelayaran Zheng He dan Alam Melayu. A Aziz Deraman dan Abd. 17 . Zainal Abidin bin Abdul Wahid. Sejarah Malaysia dan Singapura. Nik Hassan Shuhaimi bin Nik Abdula Rahman dan Mohd. 2002. Kajian Beberapa Aspek tentang Melaka pada Abad ke-15 dan Abad ke-16 dalam Sejarah Malaysia. Dokumentasi Seminar Sejarah Melaka. Muhd. Yusof bin Ibrahim. Kesulatanan Melayu Melaka. 1983. Muhammad Yusoff Hashim. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka. 1993. 1989. 2003. Kuala Lumpur Kobkua Suwannathat~Pian. Malaysia Kita. 1975. 1991. 1990. Warisan dan Perkembangan. Melaka Sejarah Awal Negara Kita.. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka. Rahmat Saripan. Kuala Lumpur. Tamadun Melayu jilid satu. Ismail Hussien. Siri Sejarah Fajar Bakti.