PENGENALAN Pada awal abad ke-14, Melaka hanya merupakan sebuah perkampungan kecil nelayan1.

Penduduknya terdiri daripada Orang Laut dan Orang Selat yang menyara kehidupan dengan menangkap ikan dan berdagang secara kecil-kecilan. Namun begitu, Melaka telah muncul sebagai pusat perdagangan, perkembangan agama Islam dan Kerajaan Melayu yang terkuat di Kepulauan Melayu yang berkembang daripada sebuah petempatan kepada sebuah kerajaan dan seterusnya membentuk empayar. Sugguhpun terdapat percanggahan pendapat tentang tarikh pembukaan negeri Melaka tetapi kebanyakan ahli-ahli sejarah berpendapat bahawa Melaka di buka sekitar 1400-an. Melaka telah diasaskan oleh Parameswara dan Melaka telah mendapat nama sempena nama sebatang pokok tempat Parameswara bersandar semasa berburu. Pemerintahan kesultanan Melayu Melaka dapat di bahagikan kepada empat tahap iaitu tahap pembukaan sekitar 1400-1424 yang diperintah oleh Parameswara dan anaknya Mahkota Iskandar Syah. Tahap kedua ialah tahap pengukuhan iaitu pada tahun 1424-1446 dibawah pemerintahan Sultan

Muhammad Syah seterusnya pengganti baginda manakala tahap ketiga ialah tahap kegemilangan (1446-1488) dibawah pemerintahan sultan mansur Syah dan tahap kejatuhan (1488-1511) dibawah pimpinan Sultan Mahmud Syah.2 Kegemilangan Melaka telah dapat dicapai ekoran daripada langkah-langkah yang telah dilaksanakan bagi mengukuhkan negeri tersebut oleh raja-raja dan pembesar selepas pengasasannya.

1 2

Tan Ding Eng. 1975. Sejarah Malaysia dan Singapura. Kuala Lumpur. Siri Sejarah Fajar Bakti. Hal. 1 Rahmat Saripan. 1983. Dokumentasi Seminar Sejarah Melaka. Melaka Marathon Engriving. Hal 19

1

LATAR BELAKANG PEMERINTAH MELAKA SELEPAS PENGASASANNYA SEHINGGA DEKAD 1430-AN Parameswara merupakan pemerintah Melaka yang pertama beliau merupakan seorang yang bercita-cita tinggi. Sebagai contoh sewaktu percubaan menjadi raja di Palembang dan Temasik walaupun percubaan itu gagal. 148 2 . hal. op. Rahman Al-Ahmadi. A Aziz Deraman dan Abd.G Shellabear.3 Pasukan laut terbabit terdiri daripada orang Laut di sekitar selat Melaka yang menjadi tulang belakang kekuatan tentera laut Melaka. (ed) di petik dari Muhammad Yusuff Hashim. Beliau juga seorang yang berpandangan jauh sebagai contoh memerintah rakyat bercucuk tanam kerana hasil pengeluaran beras dan tebu tidak mencukupi. melantik para bentara yang bertugas di balairung dan melantik para biduanda. Tindakan Parameswara mengawal Selat Melaka yang menjadi faktor terpenting bagi survival ekonomi dan keutuhan Melaka. 4 Ismail Hussien. 1990. Megat Iskandar Syah kemudian digantikan oleh Sultan Muhammad Syah 1424-1444M. cit hal. hal. 1993. Kesultanan Melayu Melaka. ekonomi dan ketenteraan kian menonjol di beberapa tahap awal abad ke-15. Di sebut dalam Sejarah Melayu sebagai 'memerintah istiadat takhta kerajaan baginda'. 139. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.4 Pemerintah Melaka kedua ialah Megat Iskandar Syah yang memerintah dari 1414-1424M. Tamadun Melayu jilid satu. Kajian Beberapa Aspek tentang Melaka pada Abad ke-15 dan Abad ke-16 dalam Sejarah Malaysia Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. Baginda telah berkahwin dengan Tun Wati anak Seri Nara Diraja atau 3 Muhammad Yusoff Hashim. 191 5 W. Kedudukan dan peranan "kelautan' dari segi politik.5 Antara peraturan yang ditentukan oleh baginda ialah mewujudkan menteri yang bertanggungjawab menyusun istiadat di balairung. Tindakannya menyusun satu pasukan laut yang cekap untuk memberi perlindungan kepada pedagang telah menjadikan Melaka sebagai pelabuhan entrepot yang penting ketika itu.

Malaysia.6 Beliau telah banyak melakukan pembaharuan dalam pemerintahan Melaka. Antara pembaharuan yang dilakukan oleh beliau ialah menerangkan dengan terperinci beraneka jenis peraturan. hal. 7 8 Zainal Abidin bin Abdul Wahid. memastikan berbagai-bagaib bidang kuasa para pembesar. Namun. 1989.7 LANGKAH-LANGKAH YANG DI LAKUKAN OLEH PEMERINTAH BAGI MENGUKUHKAN NEGERI MELAKA HINGGA DEKAD 1930-an. Pentarikhan Melaka mula di jadikan kerajaan oleh Parameswara atau Raja Iskandar Shah tidak dapat diperkatakan dengan tepat kerana ketiadaan sumber-sumber sejarah yang membolehkan kita berbuat demikian. 148. cit. hlm 15. Raja Iskandar Shah telah mula berkerajaan di Melaka pada kira-kira 1399 atau 1400. menentukan hak serta bidang kuasa raja Melaka. Muhd. 3 . kebanyakan ahli sejarawan pada kurun ini bersetuju mengatakan bahawa Melaka diasaskan pada penghujung kurun ke14. memformalkan amalan adat istiadat yang berhubung dengan peraturan kerajaan dan penentuan protokol. Warisan dan Perkembangan. Khoo Kay Kim. 1992.8 Parameswara adalah seorang yang berani serta bercita-cita tinggi. banyak di dokong oleh keperibadian dan kebijaksanaan golongan pemerintahnya. Menurut O. Melaka Sejarah Awal Negara Kita. Yusof bin Ibrahim.W. loc. Shah Alam: Marwilis publisher & Distribute Sdn Bhd. hal 17 Muhammad Yusoff Hashim. Wolters. POLITIK Keperibadian dan Kebijaksanaan Pemerintah Kemunculan negeri Melaka sebagai salah sebuah kuasa yang berjaya dari segi ekonomi dan kestabilan pentadbirannya. Nik Hassan Shuhaimi bin Nik Abdula Rahman dan Mohd. tanggungjawab individu di istana.Tun Pepatih Besar. Perkara ini dapat dibuktikan sewaktu 6 Bahasa Othman. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka. Amin bin Hassan.

walaupun percubaannya gagal. Sedar akan pengeluaran hasil seperti tebu dan beras yang sedikit tidak mampu untuk menjadikan Melaka maju. Menurut O. Hasilnya. sehinggakan Melaka gemar didatangi oleh pelbagai pedagang dari China. Kesulatanan Melayu Melaka. baginda telah memerintahkan agar rakyatnya bercucuk tanam.9 Kepimpinan yang bijaksana ini telah diteruskan oleh Sultan Megat Iskandar Syah. malah ketokohan dan kebolehannya tiada tolok bandingnnya di Nusantara. dan dikatakan baginda telah melaksanakan dasar perluasan dan penaklukan di sekitar kawasan Melaka. Melaka telah maju dan tersebar luas di Kepulauan Melayu. Dalam tempoh yang singkat ini. Baginda juga telah menyusun satu pasukan laut yang cekap untuk memberi perlindungan kepada pedagang-pedagang yang datang berdagang ke Melaka. Ini amat berketepatan dengan petikan naskah Sejarah Melayu yang menyebut bahawa . Op. 4 . 9 Muhammad Yusoff Hashim.percubaan baginda untuk menjadi raja di Palembang dan Temasik. Cit. 1990. Kajian Beberapa Aspek tentang Melaka pada Abad ke-15 dan Abad ke-16 dalam Sejarah Malaysia. Baginda adalah seorang yang berpandangan jauh sebagai seseorang pemerintah. India dan Arab kerana faktor keselamatannya lebih terjamin.W. tidak banyak perubahan yang telah di lakukan oleh Sultan Megat Iskandar Syah kerana baginda hanya meneruskan tradisi kegemilangan pemerintahan daripada Parameswara atau Sultan Iskandar Syah.. Sultan Muhammad Syah mengambil alih pemerintahan Melaka pada 1424-1444. Walters dan Profeser Wang Gungwu. hlm137. mereka mendakwa bahawa Parameswara merupakan tokoh politik melayu yang amat istimewa. namun pemerintahan baginda berakhir apabila baginda mangkat selepas memerintah Melaka selama dua tahun. Namun selepas itu.

´ 10 Sultan Muahmmad Syah juga merupakan raja terakhir yang membuat lawatan berpanjangan kerana tiada angkatan laut yang rasmi untuk menghantar baginda balik ke Melaka. hlm 100. Dalam aspek keselamatan. Melaka bernasib baik kerana telah mendapat perlindungan dariada negeri China. Langkah awal baginda lakukan adalah menguatkan hak ke atas Beruas dan Terengganu.. Tindakan Siam tersebut juga adalah berikutan pembunuhan Temagi iaitu wakil pemerintah Siam di Singapura oleh 10 Ibid. Menjalankan Hubungan Diplomatik dengan Kuasa-kuasa Luar. menyediakan pelbagai kemudahan seperti gudang. Hal ini menyebabkan beginda menyedari akan perubahaan dasar kerajaan China dan merasakan perlunya Melaka bertahan dengan cara sendiri dari serangan Siam dan musuh-musuh yang lain. Hal ini kerana Melaka terpaksa mempersembahkan 40 tahil emas kepada Siam jika tidak Melaka akan diancam. makanan dan tempat memperbaiki kapal-kapal dagang bagi menarik pedagang asing singgah berdagang di Melaka. Baginda juga telah mempeekemaskan lagi peraturan pelabuhan seperti cukai diturunkan. Baginda itu terlalu kuasa kerana waktu dia raja segala tempat-tempat yang dekat-dekat di situ dibawa(h) perintahnya. dua kawasan di sebelah Utara Semenanjung Tanah Melayu sebagai sempadan dengan Siam. 5 . Melaka juga telah mengambil anisiatif dengan menjalankan hubungan diplomatik dengan kuasa luar dan besar dan salah satunya adalah China (14031433).³Maka diganti oleh Sultan Mahmud (tentunya Muhammad di sini) Syah. Strategi ini telah menyebabkan Melaka telah muncul sebagai pelabuhan entreport yang terpenting di Kepulauan Melayu. Melaka pada masa itu belum lagi mempunyai kekuatan yang setaraf dengan Siam. penginapan..

hlm 3. hlm 64. Pertambanhan bilangan penduduk yang ramai mendorong Sultan Mahkota Iskandar Syah untuk menghantar duta ke Jawa kerana hendak berbaik-baik dengan pemerintah Jawa yang baru iaitu Vikramarvaddhana (1389-1429). 1975. utusan China iaitu Laksamana Yin Cheng telah datang ke Melaka dan ini memberi peluang kepada parameswara untuk menangani masalah dengan Siam. Sejarah Malaysia dan Singapura. Melaka melalui Parameswara berharap dapat menfaatkan pengaruh China yang merupakan Negara terkuat di Asia pada masa itu untuk membela kedaulatannya. 12 Ibid. Bangi : Universiti Kebangsaan Malaysia. Pada tahun 1403M. Parameswara teah menghantar utusan ke China yang menyatakan tentang pencerobohan orang Siam terhadap Melaka pada tahun 1407 dan sehubungan dengan itu. Pelayaran Zheng He dan Alam Melayu. Melaka juga melakukan hubunga Kang Yuanzhi..Parameswara. 2002. 11 6 . Maharaja China telah memberi amaran kepada kerajaan Siam supaya tidak mengganggu Melaka lagi. Laksamana Cheng Ho tiba di Melaka dengan membawa dikri Maharaja China sebagai lambing menaikkan taraf Melaka menjadi sebuah kerajaan. di mana Maharaja Ming telah telah memberi pegiktirafan kepada Parameswara sebagai raja Melaka dan dianugerahi Cap Kempal. Op. Pada tahun 1409. namun Maharaja Ming telah menghantar Zheng He Ke ke Siam untuk menghalang persengketaan Siam dan Melaka. 13 Tan Ding Eing. Cit.13 Selain daripada itu juga. Melaka turut mengadakan hubungan diplomatik dengan pihak kerajaan Jawa bagi mengatasi masalah kekurangan bahan makanan.12 Siam telah bertindak menyerang Melaka dan merebut Cap Kempanya. hlm 65. sepasang kain sutera berkerajaan dan paying berkerajaan.11 Perhubungan diantara Melaka dan China semakin utuh pada tahun 1405 selepas utusan rombongan kerajaan Melaka tiba di Ibu Negara China.

Membentuk sebuah Empayar dan Menakluki Kawasan-kawasan Sekitar. hubungan tributari hanya dilakukan antara China dan negeri-negeri Asia Tenggara yang berdaulat sahaja. Asia Tenggara Hubungan Tradisional Serantau. Hubungan Melaka dengan Pasai juga terjalin melalui perkahwinan Sultan Megat Iskandar Syah dengan Puteri Raja Pasai. Perubahan dalam aspek perlaksanaan dasar China terhadap Asia Tenggara selepas 1433 telah memberikan kesan yang mendalam terhadap Melaka Sultan Muhammad Syah telah mencari alternatif selepas pengunduran China dari Asia Tenggara yang bermakna lenyapnya kuasa istimewa Melaka dibawa perlindungan politik dan ketenteraan China.14 Hubungan ini membolehkan negeri-negeri µnaungan¶ membuat rayuan kepada China untuk mendapatkan perlindungan sekiranya diserang oleh negeri serantau yang lebih berkuasa. Melaka juga telah menakluk kawasan Aru. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka.diplomatik dengan Pasai melalui kegiatan perdagangan. Salah satu sebab Parameswara membuat hubungan ini adalah untuk memperkenalkan Melaka kepada dunia luar bagi mengukuhkan kedudukan mereka di samping untuk mendapatkan barangan dagangan. Kawasan ini membentuk bahagian Zon Barat dan dilengkapkan dengan Zon Bahagian Timur seluruh Semenanjung Tanah Melayu dan seluruh Kepulauan Kecil 14 Kobkua Suwannathat~Pian. 7 . Melalui perkahwinan ini telah membawa kepada pengislaman beramai-ramai rakyat Melaka yang mengikut raja mereka memeluk Islam. 2003. Kampar. Inderagiri dan Tungkal yang merupakan kawasan di pantai Timur Sumatera. hlm 85. Rokan. Ertinya hanya negeri yang dapat menunjukkan tauliahnya sebagai sebuah negeri yang merdeka dan bebas. Mengikut prinsip sosiopolitik China. Siak.

Sistem ini dipelopori oleh Sultan Muhammad Syah. Orang Besar Berlapan.menganjur sehingga ke Brunei untuk membentuk bahagian Selatan. sistem perlembagaan telah diperkenalkan yang mana ianya diketuai oleh Sultan. hlm 121. Institut Tadbiran Awam Negara (INTAN). Pembesar terutama di Melaka adalah Bendahara yang juga dikenali sebagai Menteri Utama Melaka dan menjadi orang kedua terpenting selepas Sultan. Pegawai Pentadbiran. Antara gelaran-gelaran bagi bendahara ialah 15 Malaysia Kita. Beliau juga boleh memberi arahan tanpa perintah daripada Sultan jika untuk kepentingan negara. 8 . Penghulu Bendahari. 1991. Orang Besar Berenam Belas dan Orang Besar Tiga Puluh Dua. Pemungut Cukai. Penaklukan ketigatiga zon ini membolehkan Melaka mengawal sepenuhnya kapal-kapal yang menggunakan Selat Melaka sebagai jalan perhubungan di antara Timur dengan Barat. Bagi mengukuhkan lagi perjalanan pentadbiran ini.15 Malah apabila seseorang Sultan mangkat beliaulah yang bertanggungjawab menjaga alat-alat kebesaran diraja dan selepas tujuh hari menjemput Raja untuk ditabalkan. Kestabilan kerajaan Melaka pada abad ke-15 dan ke-16 juga disebabkan keadaan struktur pentadbiran dan politik yang sistematik. Orang Besar Berempat. Arkitek dan Saudagar turut diadakan dan ini menunjukkan terdapat sistem pentadbiran yang tersusun dan teratur di Melaka. Kuala Lumpur. Selain itu. Sistem Pemerintahan Dan Pentadbiran dalam Negeri. jawatan lain seperti Datuk. Temenggung dan Laksamana. Selain itu terdapat juga jawatan-jawatan lain yang menyokong ke arah pentadbiran yang lebih baik dan lancar di Melaka. Tulang belakang bagi sistem pentadbiran Melaka terdiri daripada Orang Besar Berempat iaitu Bendahara. Jurutulis.

Juga boleh lihat Haron Daud. mengurus kelengkapan dalam istana.16 Manakala semasa pemerintahan Seri Maharaja ataupun Sultan Muhammad Syah baginda telah dibantu oleh Bendahara Seri Amar Diraja. memasung dan menghukum mereka. Paduka Tuan.1903..G.. Penghulu Bendahari pula bertangunggjawab ke atas Bendahari raja di negeri naungan. hlm 66. Beliau juga menyimpan daftar hamba raja. Temenggung pula di kenali sebagai Menteri Keselamatan dan bertanggungjawab melaksanakan peraturan dan keselamatan negeri terutamanya mengenai keselamatan. Seri Maharaja. Sebagai Ketua Polis Negara. (edisi kedua). adalah menjadi tugas Temenggung mengepalai gajah itu. Sejarah Melayu satu kajian daripada Aspek Pensejarahan Budaya. 16 9 . Apabila raja berangkat dengan menaiki gajah. Diantara gelaran temenggung adalah Seri Maharaja dan Setia Awadana. Singapura. Melaka Pusat Penyebaran Islam di Nusantara. Dalam majlis adat istiadat istana. hlm 129. Seri Wak Raja dan Seri Amar Diraja. pentadbirannya dibantu oleh Bendahara. 17 Shellabear.Paduka Raja. Tun Pepatih Besar dan Bendahara Seri Wak Raja. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka. menjemput tetamu dan memegang kepala usungan di sebelah kanan apabila raja berangkat pada Hari Raya. mengurus makanan.17 Mohd Jamil Mukmin. Kuala Lumpur : Nurin Enterprise. Dibawah jawatan temenggung terdapat dua jawatan tentera iaitu Hulubalang Besar dan Laksamana. Pada zaman pemerintahan Parameswara. beliau boleh menangkap orang yang bersalah. American Mission. W. 1994. Sejarah Melayu. hlm 117. beliau bertugas sebagai ketua protokol dan mengatur tempat duduk mengikut pangkat masing-masing. Wilayah pegangan Bendahara ialah Sungai Ujong dan memegang gelaran Seri Nara Di Raja. 1989.

ibid. Manakala Parameswara pula melindungi kehormatan dan kebajikan mereka.18 Orang Laut mengakui kedaulatan Parameswara dan akan melindungi keselamatannya. 46 10 . Satu lagi ialah Undang-undang Laut Melaka yang juga dikenali sebagai Adat Pelayaran Melaka. hal. 145. Tindakan Parameswara menjadikan Orang Laut sebagai sebahagian daripada institusi dan sistem kerajaan. Apabila keselamatan terjamin. pelbagai undang-undang telah diwujudkan. Undang-undang ini 18 19 ibid. dusun dan setiap tanah jajahan takluk Melaka. sungai. Kerjasama yang erat antara pihak pemerintah dan Orang Laut telah berjaya mengatasi kegiatan lanun yang mengganas di sepanjang Selat Melaka. Kitab Peraturan Pelayaran dan Hukum Undang-undang Laut. hal. Ini termasuklah undang-undang awam dan jenayahnya sendiri yang didasarkan undang-undang syriah dan juga undangundang adat. Terdapat dua undang-undang utama di Melaka iaitu Hukum Kanun Melaka yang juga di kenali sebagai Undang-undang Darat Melaka dan Risalat Hukum Kanun meliputi semua tanah.MEMELIHARA PENGIKUT ( ORANG LAUT ) Orang Laut sentiasa memberikan taat setia dan sokongan ketenteraan kepada pemerintah.19 Memperkenalkan Undang-undang. Orang Laut dijadikan sebahagian besar daripada angkatan Laut Melaka dan merupakan sumber tenaga yang paling penting untuk menjaga keamanan di samping menggalakkan saudagar asing ke pelabuhannya. Bagi menjamin keselamatan dan kesejahteraan dalam kerajaan Melaka. para pedagang bebas melakukan aktiviti perdagangan dengan Melaka.

hamparan. Apabila bersama dengan wakil-wakil perdagangan antara negara yang datang berdagang. Peraturan dan peruntukan kemudahan yang baik seperti gudang berkunci ada pengawal dan ada loceng untuk memberitahu jika ada kecemasan atau kekecohan. batik. peraturan pelayaran bidang kuasa nakhoda dan tanggungjawab pelbagai pegawai kapal seperti Kiwi. Ini ditambah pula dengan kepesatan Melaka sebagai pusat perdagangan yang menjalankan pelbagai perdagangan barangan enterport seperti buah Pala. Kapal-kapal dagangan ini akan di kenakan cukai 6 peratus dan perahu peribumi hanya 3 peratus. Setelah 3 tahun Melaka dibuka oleh Parameswara. penduduk Melaka yang berasaskan perikanan hanya berjumlah kira-kira seribu orang dan telah meningkat berkali ganda kepada hampir 6000 orang. dan cekap dalam mengendalikan pasar kosmopolitan. cengkih. kain. Melihat kepada kepesatan ini. pentadbiran yang teratur. Maula kiwi. Malim. EKONOMI Perkembangan Perdagangan di Melaka. pihak pentadbir Melaka telah menyediakan pelbagai kemudahan dengan tujuan untuk menarik minat lebih banyak lagi kapal dagang berdagang di Melaka. Selain itu juga. dan sebagainya. raja menyediakan pasukan pengawal dengan hebatnya 11 . turut diwujudkan adalah Undang-undang Pebian yang mengandungi hal-ehwal peraturan dan sistem perkastaman. jual beli di atas kapal. cukai. tanggungjawab dan kuasa Syahbandar Melaka dan banyak lagi.meliputi perusahaan perkapalan. bulu burung. Menurut laporan China. kayu dan cendana. Melaka juga terkenal dengan pusat pelabuhan yang mementingkan keselamatan.

. Manjung. mata wang untuk urusniaga. 244.demi menjaga keamanan. loc.. Melaka juga mengumpul bijih timah dari kawasan yang menjadi jajahan takluk seperti Kelang. kayu diikat dan menempakan keempat-empat pintu. op. Ramlah Adam. hal. 22 Ismail Hussien. Pada waktu malam ada orang mengawal.20 Manakala penguasaan Melaka ke atas Riau-Lingga pula mempunyai matlamat perdagangan secara tidak langsung. MENAKLUKI HASIL BUMI JAJAHAN TAKLUK. cit. Beruas dan Kedah.22 Dengan menguasai hasil bumi jajahan takluknya membolahkan pemimpim Melaka menubuhkan kuasa politik dan pentadbiran istana terhadap golongan 20 21 Muhammad Yusoff Hashim. Bernam. Tujuan penguasaan dan penaklukan hasil bumi jajahan takluk adalah untuk memperkembang kegiatan perdagangan dan ekonomi Melaka. hal. Aziz Deraman dan Abd. cit.21 Melaka di beri jaminan oleh jajahan takluknya dari segi keselamatan pelayaran melalui Selat Melaka. Contoh : Penguasaan terhadap Siak bermakna Melaka boleh mengawal pengeluaran emasnya untuk di bawa ke Melaka bagi tujuan bahan perdagangan dengan saudagar asing. cit. Rahman Al-Ahmadi. askar bagi keselamatnnya dan bekalan makanan untuk penduduknya. op. Penaklukan terhadap Kampar pula penting untuk mengawal eksport lada dan emas yang dikeluarkan oleh daerah-daerah pedalaman Minangkabau. Selain bijih timah yang diperoleh secara melombong di kawasan pedalaman. Selangor. 148 12 . Melaka mengeksport bijih timah yang telah dicair dan dijadikan kepingan jongkong. pelaut untuk perkapalan. A. iaitu supaya bahan-bahan keluarannya dapat dieksport ke Melaka di samping dapat membekalkan kepada Orang Laut sebagai pendayung kapal perang tentera laut Melaka untuk tujuan penaklukan.

13 . hal. Daulat itu juga menuntut taat setia yang tidak boleh persoalkan lagi daripada rakyatnya'. ibid. 153 24 Zainal Abidin Abdul Wahid 1966. tetapi mencakupi agama dan budaya. 94.208-9.24 Daulat yang ada pada raja meliputi peribadi dan tubuh raja bukan kawasan pemerintahannya. Sejarah Melayu. Konsep ini bermula apabila berlangsungnya persetiaan antara Demang Lebar Daun dan Seri teri Buana di Palembang. 1989.pembesar Melaka. Manakala rakyat pula tidak boleh dizalimi oleh raja.23 Ia meletakkan raja sebagai sesuatu yang agung dan wajib dihormati. SOSIAL MEMPERKENALKAN KONSEP DAULAT DAN DERHAKA. Daulat juga dihubungkan dengan karisma raja dan 'tuah' yang dimiliki oelh raja. Kedaulatan seseorang raja melayu itu bukanlah semata-mata suatu konsep undang-undang. hal. Meletakkkanya dalam masyarakat tanpa boleh dicela atau dikritik. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. hal. Sejarah Melayu. Menurut Zainal Abidin Abdul Wahid: ' Daulat boleh diertikan sebagai severeignity'. Raja akan dianggap bertuah dan tinggi daulatnya apabial di keadaan negeri menjadi aman dan makmur dan kaya raya: perdagangan yang 23 Haron Daud. Daulat itu memeberikan kepadanya banyak hak dan keistimewaan. Satu Kajian Dari Aspek Pensejarahan Budaya . dan membina empayar Melaka melalui kuasa tentera serta memperkukuhkan pengaruh politik Melaka. Raja dikatakan mempinyai beberapa sifat mulia dan luarbiasa yang biasanya ada kaitan dengan kedaulatannya.

hal.. Samada dalam bentuk sumpahan atau hidup mmelarat atau merana sepanjang hayat. 27 Kobkua Suwannathat ~ Pia. Tanpa seorang raja yang berdaulat. 29. Sistem adat ini mencerminkan bahawa Kesultanan Melayu Melaka mempunyai tahap kewibawaan yang tinggi berbanding Muhammad Yusoff Hashim. tanam-tanaman yang tumbuh subur serta hasil ternakan yang membiak dan rakyat yang bertambah ramai. cit. Aziz Deraman dan Abdul Rahman Al-Ahmadi. Bagi mengukuhkan lagi kedaulatan diraja..25 Manakala konsep dehaka pula ialah kesetiaan rakyat kepada pemerintah dimana jika rakyat melanggar atau ingkar pada arahan sultan maka dia akan di timpa tulah raja. hlm 73. A. seterusnya menjadikan Melaka empayar yang unggul. Hubungan Tradisional Serantau. 27 Mewujudkan Sistem Adat Kebesaran Di Melaka. tiadalah negara. Asia Tenggara.28 Adat dan istiadat ini dibawa bersama ketika Parameswara melarikan diri dari Palembang. Dalam keadaan begitu rakyat terpaksa hidup dalam keadaan yang berpecah belah dan amat primitif sekali. Sultan Muhammad Syah telah menjalankan beberapa pembaharuan dengan mengadakan adat istiadat yang berpandukan kemegahan Kerajaan Srivijaya yang adat ini bercampur dengan Hindu. Op.26 Ini menunjukkan berlaku proses timbal balik antara raja dan rakyat dimana kedua-duanya saling memerlukan untuk membentuk sebuah pemerintahan yang aman dan harmoni. Melayu Asli dan Islam. 154. op. 152 ibid. hal. Cit.pesat. hal. 28 Ismail Hussein. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. 26 25 14 . Ia adalah adat (undang-undang diraja) dan istiadat (aturan negeri dan perlaksanaan upacara) Melayu berasal dari Palembang. 2003.

31 Tan Ding Eing. 30 Ismail Hussein. baju kain hijau nipis. Kemudian cepar ini akan di letakkan dihadapan Bendahara oleh Kepala Bentara Kanan dan diserahkan kepada orangorang yang membawa surat sebagai utusan dari negeri lain. A. Op.29 Diantara kebesaran yang di gunakan ialah seperti pakaian diraja iaitu menggunakan kain Melayu nipis warna putih.31 Semasa pemerintahan Seri Maharaja. Sejarah Tanah Melayu dan Sekitarnya 1400-1967. Sejarah Malaysia dan Singapura. Pengaruh Kemasukan Agama Islam Sultan Mahkota Iskandar Syah telah berkahwin dengan puteri Raja Islam dari Pasai pada tahun 1414 dan oleh dengan itu baginda telah memeluk islam seperti yang telah disyaratkan oleh Raja Pasai apabila Sultan Melaka meminta para pedagangnya berniaga di Melaka. 1964.30 Adat menyambut dan menghantar utusan dari sebuah negeri juga diwujudkan. baginda telah di Islamkan oleh Sayyid Abdul Aziz dari Jeddah dan memakai gelaran baru iaitu Sultan Muhammad Syah. Pengislaman raja ini telah banyak mempengaruhi kepada kemunculan Melaka sebagai pusat penyebaran Islam terpenting di kepulauan Melayu. cit. cit. hlm 75. 1975. Ini ditambah lagi dengan kemerosotan Kerajaan Majapahit telah menyebabkan beberapa buah negeri di Asia Tenggara melepaskan diri dari pengawalannya dan bersekutu dengan negeri-negeri Wan Shamsudin. op.. Sebelum sesuatu utusan dari negeri lain hendak menghadap raja akan masuk ke balai penghadapan dengan membawa cepar dan kerikal.pemerintah di negeri yang lain. Bhd. Implikasi daripada peraturan dan adat-adat yang dikenakan dapat mengangkat lagi darjat seseorang pemerintah dan tiada sesiapa pun yang boleh disamakan dengan raja. lilitan kepala. hlm 6..Singapura : MPH Printing dan Supply Sdn.. hlm 5 29 15 . Aziz Deraman dan Abdul Rahman Al-Ahmadi. Adat memakai payung juga diberikan dimana payung putih untuk raja dan payung kuning untuk anak raja.

Arab. Mesir. Kapal-kapal yang datang dari segenap penjuru seperti Gujerat. Bermula dengan pengasasan Kesultanan Melayu Melaka oleh Parameswara berjaya mengukuhkan kedudukan negeri Melaka sebagai sebuah negeri yang berdaulat. China. Kejayaan dan kemajuan Melaka sebagai sebuah kerajaan Melayu yang berjaya banyak didokong oleh keupayaan pemerintahnya. Pada ketika itu. Tidak dapat dinafikan juga bahawa corak dan sistem pemerintahan yang diamalkan oleh Parameswara telah memberi impak yang besar kepada tampuk pemerintahan raja-raja zaman seterusnya. 16 . Afrika Timur dan banyak lagi. jatuh atau bangun sebuah negara adalah dipengaruhi oleh tahap kewibawaan dan kebijaksanaan seseorang pemerintah di samping dengan bantuan para pembesarnya. Kesimpulan. Melaka telah mengalami zaman pengukuhan dan zaman kegemilangan sehingga awal kurun ke 15 yang mana pada akhirnya terpaksa menempuh zaman kejatuhannya setelah ditawan oleh Portugis pada tahun 1511. Telok Iran.Islam yang baru termasuklah kerajaan Melaka. Laut Merah. Kemasukan Islam ke Melaka telah berjaya menarik ramai pedagang Islam berdagang di Melaka dan perkara ini sangat menguntungkan dari segi ekonomi. Jawa.

2003. 17 . Kajian Beberapa Aspek tentang Melaka pada Abad ke-15 dan Abad ke-16 dalam Sejarah Malaysia. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka. Kesulatanan Melayu Melaka. 1992. Kang Yuanzhi. 2002. A Aziz Deraman dan Abd. Amin bin Hassan. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. Bangi : Universiti Kebangsaan Malaysia. Warisan dan Perkembangan. 1983. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka.. Rahmat Saripan. 1990. Nik Hassan Shuhaimi bin Nik Abdula Rahman dan Mohd.Bibliografi Bahasa Othman. Khoo Kay Kim. Ismail Hussien. Kuala Lumpur Kobkua Suwannathat~Pian. Zainal Abidin bin Abdul Wahid. Pelayaran Zheng He dan Alam Melayu. Melaka Marathon Engriving Tan Ding Eng. Sejarah Malaysia dan Singapura. 1989. 1993. Shah Alam: Marwilis Publisher & Distribute Sdn Bhd. Malaysia. Malaysia Kita. Institut Tadbiran Awam Negara (INTAN). Yusof bin Ibrahim. Muhd. Dokumentasi Seminar Sejarah Melaka. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka. Rahman Al-Ahmadi. Melaka Sejarah Awal Negara Kita. Siri Sejarah Fajar Bakti. Asia Tenggara Hubungan Tradisional Serantau. Muhammad Yusoff Hashim. Kuala Lumpur. Tamadun Melayu jilid satu. 1991. 1975.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful