PENGENALAN Pada awal abad ke-14, Melaka hanya merupakan sebuah perkampungan kecil nelayan1.

Penduduknya terdiri daripada Orang Laut dan Orang Selat yang menyara kehidupan dengan menangkap ikan dan berdagang secara kecil-kecilan. Namun begitu, Melaka telah muncul sebagai pusat perdagangan, perkembangan agama Islam dan Kerajaan Melayu yang terkuat di Kepulauan Melayu yang berkembang daripada sebuah petempatan kepada sebuah kerajaan dan seterusnya membentuk empayar. Sugguhpun terdapat percanggahan pendapat tentang tarikh pembukaan negeri Melaka tetapi kebanyakan ahli-ahli sejarah berpendapat bahawa Melaka di buka sekitar 1400-an. Melaka telah diasaskan oleh Parameswara dan Melaka telah mendapat nama sempena nama sebatang pokok tempat Parameswara bersandar semasa berburu. Pemerintahan kesultanan Melayu Melaka dapat di bahagikan kepada empat tahap iaitu tahap pembukaan sekitar 1400-1424 yang diperintah oleh Parameswara dan anaknya Mahkota Iskandar Syah. Tahap kedua ialah tahap pengukuhan iaitu pada tahun 1424-1446 dibawah pemerintahan Sultan

Muhammad Syah seterusnya pengganti baginda manakala tahap ketiga ialah tahap kegemilangan (1446-1488) dibawah pemerintahan sultan mansur Syah dan tahap kejatuhan (1488-1511) dibawah pimpinan Sultan Mahmud Syah.2 Kegemilangan Melaka telah dapat dicapai ekoran daripada langkah-langkah yang telah dilaksanakan bagi mengukuhkan negeri tersebut oleh raja-raja dan pembesar selepas pengasasannya.

1 2

Tan Ding Eng. 1975. Sejarah Malaysia dan Singapura. Kuala Lumpur. Siri Sejarah Fajar Bakti. Hal. 1 Rahmat Saripan. 1983. Dokumentasi Seminar Sejarah Melaka. Melaka Marathon Engriving. Hal 19

1

Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. Rahman Al-Ahmadi. cit hal. Tindakan Parameswara mengawal Selat Melaka yang menjadi faktor terpenting bagi survival ekonomi dan keutuhan Melaka. Kedudukan dan peranan "kelautan' dari segi politik. Tamadun Melayu jilid satu. op. Tindakannya menyusun satu pasukan laut yang cekap untuk memberi perlindungan kepada pedagang telah menjadikan Melaka sebagai pelabuhan entrepot yang penting ketika itu. 1993. 139.3 Pasukan laut terbabit terdiri daripada orang Laut di sekitar selat Melaka yang menjadi tulang belakang kekuatan tentera laut Melaka. Sebagai contoh sewaktu percubaan menjadi raja di Palembang dan Temasik walaupun percubaan itu gagal. 4 Ismail Hussien.G Shellabear. Baginda telah berkahwin dengan Tun Wati anak Seri Nara Diraja atau 3 Muhammad Yusoff Hashim. (ed) di petik dari Muhammad Yusuff Hashim. hal. 191 5 W. Megat Iskandar Syah kemudian digantikan oleh Sultan Muhammad Syah 1424-1444M. 1990. ekonomi dan ketenteraan kian menonjol di beberapa tahap awal abad ke-15. Kesultanan Melayu Melaka. Beliau juga seorang yang berpandangan jauh sebagai contoh memerintah rakyat bercucuk tanam kerana hasil pengeluaran beras dan tebu tidak mencukupi. Di sebut dalam Sejarah Melayu sebagai 'memerintah istiadat takhta kerajaan baginda'.5 Antara peraturan yang ditentukan oleh baginda ialah mewujudkan menteri yang bertanggungjawab menyusun istiadat di balairung. 148 2 .4 Pemerintah Melaka kedua ialah Megat Iskandar Syah yang memerintah dari 1414-1424M. A Aziz Deraman dan Abd. Kajian Beberapa Aspek tentang Melaka pada Abad ke-15 dan Abad ke-16 dalam Sejarah Malaysia Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.LATAR BELAKANG PEMERINTAH MELAKA SELEPAS PENGASASANNYA SEHINGGA DEKAD 1430-AN Parameswara merupakan pemerintah Melaka yang pertama beliau merupakan seorang yang bercita-cita tinggi. melantik para bentara yang bertugas di balairung dan melantik para biduanda. hal.

W. Raja Iskandar Shah telah mula berkerajaan di Melaka pada kira-kira 1399 atau 1400. Khoo Kay Kim. Perkara ini dapat dibuktikan sewaktu 6 Bahasa Othman. Yusof bin Ibrahim. memastikan berbagai-bagaib bidang kuasa para pembesar. 1989. 7 8 Zainal Abidin bin Abdul Wahid. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka. Melaka Sejarah Awal Negara Kita. Muhd. menentukan hak serta bidang kuasa raja Melaka. Malaysia. Pentarikhan Melaka mula di jadikan kerajaan oleh Parameswara atau Raja Iskandar Shah tidak dapat diperkatakan dengan tepat kerana ketiadaan sumber-sumber sejarah yang membolehkan kita berbuat demikian.Tun Pepatih Besar. tanggungjawab individu di istana. 1992. memformalkan amalan adat istiadat yang berhubung dengan peraturan kerajaan dan penentuan protokol. loc. 3 . Wolters. Warisan dan Perkembangan.7 LANGKAH-LANGKAH YANG DI LAKUKAN OLEH PEMERINTAH BAGI MENGUKUHKAN NEGERI MELAKA HINGGA DEKAD 1930-an.8 Parameswara adalah seorang yang berani serta bercita-cita tinggi. Menurut O. hal. Shah Alam: Marwilis publisher & Distribute Sdn Bhd. hlm 15. Amin bin Hassan. Antara pembaharuan yang dilakukan oleh beliau ialah menerangkan dengan terperinci beraneka jenis peraturan. Namun. hal 17 Muhammad Yusoff Hashim. POLITIK Keperibadian dan Kebijaksanaan Pemerintah Kemunculan negeri Melaka sebagai salah sebuah kuasa yang berjaya dari segi ekonomi dan kestabilan pentadbirannya. Nik Hassan Shuhaimi bin Nik Abdula Rahman dan Mohd. banyak di dokong oleh keperibadian dan kebijaksanaan golongan pemerintahnya. cit.6 Beliau telah banyak melakukan pembaharuan dalam pemerintahan Melaka. kebanyakan ahli sejarawan pada kurun ini bersetuju mengatakan bahawa Melaka diasaskan pada penghujung kurun ke14. 148.

W. sehinggakan Melaka gemar didatangi oleh pelbagai pedagang dari China. 9 Muhammad Yusoff Hashim. namun pemerintahan baginda berakhir apabila baginda mangkat selepas memerintah Melaka selama dua tahun. Sultan Muhammad Syah mengambil alih pemerintahan Melaka pada 1424-1444. Hasilnya. malah ketokohan dan kebolehannya tiada tolok bandingnnya di Nusantara. Menurut O.. walaupun percubaannya gagal. 1990. Sedar akan pengeluaran hasil seperti tebu dan beras yang sedikit tidak mampu untuk menjadikan Melaka maju. Walters dan Profeser Wang Gungwu. India dan Arab kerana faktor keselamatannya lebih terjamin. hlm137. dan dikatakan baginda telah melaksanakan dasar perluasan dan penaklukan di sekitar kawasan Melaka. tidak banyak perubahan yang telah di lakukan oleh Sultan Megat Iskandar Syah kerana baginda hanya meneruskan tradisi kegemilangan pemerintahan daripada Parameswara atau Sultan Iskandar Syah. Kajian Beberapa Aspek tentang Melaka pada Abad ke-15 dan Abad ke-16 dalam Sejarah Malaysia. mereka mendakwa bahawa Parameswara merupakan tokoh politik melayu yang amat istimewa.percubaan baginda untuk menjadi raja di Palembang dan Temasik. baginda telah memerintahkan agar rakyatnya bercucuk tanam. Baginda juga telah menyusun satu pasukan laut yang cekap untuk memberi perlindungan kepada pedagang-pedagang yang datang berdagang ke Melaka. Melaka telah maju dan tersebar luas di Kepulauan Melayu. Cit. Dalam tempoh yang singkat ini. Baginda adalah seorang yang berpandangan jauh sebagai seseorang pemerintah. Ini amat berketepatan dengan petikan naskah Sejarah Melayu yang menyebut bahawa .9 Kepimpinan yang bijaksana ini telah diteruskan oleh Sultan Megat Iskandar Syah. 4 . Op. Kesulatanan Melayu Melaka. Namun selepas itu.

Tindakan Siam tersebut juga adalah berikutan pembunuhan Temagi iaitu wakil pemerintah Siam di Singapura oleh 10 Ibid. Langkah awal baginda lakukan adalah menguatkan hak ke atas Beruas dan Terengganu. 5 . menyediakan pelbagai kemudahan seperti gudang. dua kawasan di sebelah Utara Semenanjung Tanah Melayu sebagai sempadan dengan Siam. Baginda itu terlalu kuasa kerana waktu dia raja segala tempat-tempat yang dekat-dekat di situ dibawa(h) perintahnya.³Maka diganti oleh Sultan Mahmud (tentunya Muhammad di sini) Syah. Baginda juga telah mempeekemaskan lagi peraturan pelabuhan seperti cukai diturunkan.´ 10 Sultan Muahmmad Syah juga merupakan raja terakhir yang membuat lawatan berpanjangan kerana tiada angkatan laut yang rasmi untuk menghantar baginda balik ke Melaka.. penginapan. Hal ini kerana Melaka terpaksa mempersembahkan 40 tahil emas kepada Siam jika tidak Melaka akan diancam. hlm 100.. Melaka pada masa itu belum lagi mempunyai kekuatan yang setaraf dengan Siam. Hal ini menyebabkan beginda menyedari akan perubahaan dasar kerajaan China dan merasakan perlunya Melaka bertahan dengan cara sendiri dari serangan Siam dan musuh-musuh yang lain. Dalam aspek keselamatan. Menjalankan Hubungan Diplomatik dengan Kuasa-kuasa Luar. Melaka bernasib baik kerana telah mendapat perlindungan dariada negeri China. Strategi ini telah menyebabkan Melaka telah muncul sebagai pelabuhan entreport yang terpenting di Kepulauan Melayu. makanan dan tempat memperbaiki kapal-kapal dagang bagi menarik pedagang asing singgah berdagang di Melaka. Melaka juga telah mengambil anisiatif dengan menjalankan hubungan diplomatik dengan kuasa luar dan besar dan salah satunya adalah China (14031433).

2002.12 Siam telah bertindak menyerang Melaka dan merebut Cap Kempanya. Parameswara teah menghantar utusan ke China yang menyatakan tentang pencerobohan orang Siam terhadap Melaka pada tahun 1407 dan sehubungan dengan itu. hlm 65.13 Selain daripada itu juga. sepasang kain sutera berkerajaan dan paying berkerajaan.Parameswara. Sejarah Malaysia dan Singapura. 1975. utusan China iaitu Laksamana Yin Cheng telah datang ke Melaka dan ini memberi peluang kepada parameswara untuk menangani masalah dengan Siam. Bangi : Universiti Kebangsaan Malaysia. hlm 3. Maharaja China telah memberi amaran kepada kerajaan Siam supaya tidak mengganggu Melaka lagi. Pada tahun 1403M. Melaka juga melakukan hubunga Kang Yuanzhi. di mana Maharaja Ming telah telah memberi pegiktirafan kepada Parameswara sebagai raja Melaka dan dianugerahi Cap Kempal. Pada tahun 1409. 11 6 . hlm 64. namun Maharaja Ming telah menghantar Zheng He Ke ke Siam untuk menghalang persengketaan Siam dan Melaka. Cit. Pelayaran Zheng He dan Alam Melayu.11 Perhubungan diantara Melaka dan China semakin utuh pada tahun 1405 selepas utusan rombongan kerajaan Melaka tiba di Ibu Negara China. Pertambanhan bilangan penduduk yang ramai mendorong Sultan Mahkota Iskandar Syah untuk menghantar duta ke Jawa kerana hendak berbaik-baik dengan pemerintah Jawa yang baru iaitu Vikramarvaddhana (1389-1429). Op. Melaka turut mengadakan hubungan diplomatik dengan pihak kerajaan Jawa bagi mengatasi masalah kekurangan bahan makanan. Melaka melalui Parameswara berharap dapat menfaatkan pengaruh China yang merupakan Negara terkuat di Asia pada masa itu untuk membela kedaulatannya. 13 Tan Ding Eing.. Laksamana Cheng Ho tiba di Melaka dengan membawa dikri Maharaja China sebagai lambing menaikkan taraf Melaka menjadi sebuah kerajaan. 12 Ibid.

Inderagiri dan Tungkal yang merupakan kawasan di pantai Timur Sumatera. Perubahan dalam aspek perlaksanaan dasar China terhadap Asia Tenggara selepas 1433 telah memberikan kesan yang mendalam terhadap Melaka Sultan Muhammad Syah telah mencari alternatif selepas pengunduran China dari Asia Tenggara yang bermakna lenyapnya kuasa istimewa Melaka dibawa perlindungan politik dan ketenteraan China. Kawasan ini membentuk bahagian Zon Barat dan dilengkapkan dengan Zon Bahagian Timur seluruh Semenanjung Tanah Melayu dan seluruh Kepulauan Kecil 14 Kobkua Suwannathat~Pian.diplomatik dengan Pasai melalui kegiatan perdagangan. Salah satu sebab Parameswara membuat hubungan ini adalah untuk memperkenalkan Melaka kepada dunia luar bagi mengukuhkan kedudukan mereka di samping untuk mendapatkan barangan dagangan. hubungan tributari hanya dilakukan antara China dan negeri-negeri Asia Tenggara yang berdaulat sahaja. Kampar.14 Hubungan ini membolehkan negeri-negeri µnaungan¶ membuat rayuan kepada China untuk mendapatkan perlindungan sekiranya diserang oleh negeri serantau yang lebih berkuasa. Ertinya hanya negeri yang dapat menunjukkan tauliahnya sebagai sebuah negeri yang merdeka dan bebas. Melaka juga telah menakluk kawasan Aru. Asia Tenggara Hubungan Tradisional Serantau. hlm 85. Hubungan Melaka dengan Pasai juga terjalin melalui perkahwinan Sultan Megat Iskandar Syah dengan Puteri Raja Pasai. 2003. Melalui perkahwinan ini telah membawa kepada pengislaman beramai-ramai rakyat Melaka yang mengikut raja mereka memeluk Islam. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka. Rokan. Mengikut prinsip sosiopolitik China. 7 . Siak. Membentuk sebuah Empayar dan Menakluki Kawasan-kawasan Sekitar.

Tulang belakang bagi sistem pentadbiran Melaka terdiri daripada Orang Besar Berempat iaitu Bendahara. Antara gelaran-gelaran bagi bendahara ialah 15 Malaysia Kita. Bagi mengukuhkan lagi perjalanan pentadbiran ini. jawatan lain seperti Datuk. Selain itu terdapat juga jawatan-jawatan lain yang menyokong ke arah pentadbiran yang lebih baik dan lancar di Melaka. 1991. Institut Tadbiran Awam Negara (INTAN). Sistem ini dipelopori oleh Sultan Muhammad Syah. Orang Besar Berempat. 8 . Pemungut Cukai. Penaklukan ketigatiga zon ini membolehkan Melaka mengawal sepenuhnya kapal-kapal yang menggunakan Selat Melaka sebagai jalan perhubungan di antara Timur dengan Barat. Jurutulis. Sistem Pemerintahan Dan Pentadbiran dalam Negeri. Kuala Lumpur. Pegawai Pentadbiran. Pembesar terutama di Melaka adalah Bendahara yang juga dikenali sebagai Menteri Utama Melaka dan menjadi orang kedua terpenting selepas Sultan.15 Malah apabila seseorang Sultan mangkat beliaulah yang bertanggungjawab menjaga alat-alat kebesaran diraja dan selepas tujuh hari menjemput Raja untuk ditabalkan. Orang Besar Berlapan. hlm 121. Arkitek dan Saudagar turut diadakan dan ini menunjukkan terdapat sistem pentadbiran yang tersusun dan teratur di Melaka.menganjur sehingga ke Brunei untuk membentuk bahagian Selatan. Selain itu. Beliau juga boleh memberi arahan tanpa perintah daripada Sultan jika untuk kepentingan negara. Temenggung dan Laksamana. sistem perlembagaan telah diperkenalkan yang mana ianya diketuai oleh Sultan. Penghulu Bendahari. Kestabilan kerajaan Melaka pada abad ke-15 dan ke-16 juga disebabkan keadaan struktur pentadbiran dan politik yang sistematik. Orang Besar Berenam Belas dan Orang Besar Tiga Puluh Dua.

1994. memasung dan menghukum mereka. Penghulu Bendahari pula bertangunggjawab ke atas Bendahari raja di negeri naungan. beliau boleh menangkap orang yang bersalah. hlm 129. Beliau juga menyimpan daftar hamba raja. Seri Wak Raja dan Seri Amar Diraja. hlm 66. 17 Shellabear.. Juga boleh lihat Haron Daud. Temenggung pula di kenali sebagai Menteri Keselamatan dan bertanggungjawab melaksanakan peraturan dan keselamatan negeri terutamanya mengenai keselamatan. Kuala Lumpur : Nurin Enterprise. Singapura. mengurus kelengkapan dalam istana. Diantara gelaran temenggung adalah Seri Maharaja dan Setia Awadana. hlm 117. Wilayah pegangan Bendahara ialah Sungai Ujong dan memegang gelaran Seri Nara Di Raja. Paduka Tuan. Dalam majlis adat istiadat istana.17 Mohd Jamil Mukmin. menjemput tetamu dan memegang kepala usungan di sebelah kanan apabila raja berangkat pada Hari Raya. 16 9 . Seri Maharaja. 1989. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka. beliau bertugas sebagai ketua protokol dan mengatur tempat duduk mengikut pangkat masing-masing. adalah menjadi tugas Temenggung mengepalai gajah itu. W.Paduka Raja.1903. (edisi kedua). Sejarah Melayu.16 Manakala semasa pemerintahan Seri Maharaja ataupun Sultan Muhammad Syah baginda telah dibantu oleh Bendahara Seri Amar Diraja. pentadbirannya dibantu oleh Bendahara. mengurus makanan. Sebagai Ketua Polis Negara.. American Mission.G. Pada zaman pemerintahan Parameswara. Dibawah jawatan temenggung terdapat dua jawatan tentera iaitu Hulubalang Besar dan Laksamana. Apabila raja berangkat dengan menaiki gajah. Melaka Pusat Penyebaran Islam di Nusantara. Tun Pepatih Besar dan Bendahara Seri Wak Raja. Sejarah Melayu satu kajian daripada Aspek Pensejarahan Budaya.

pelbagai undang-undang telah diwujudkan. hal. para pedagang bebas melakukan aktiviti perdagangan dengan Melaka. Tindakan Parameswara menjadikan Orang Laut sebagai sebahagian daripada institusi dan sistem kerajaan. Undang-undang ini 18 19 ibid. Ini termasuklah undang-undang awam dan jenayahnya sendiri yang didasarkan undang-undang syriah dan juga undangundang adat.MEMELIHARA PENGIKUT ( ORANG LAUT ) Orang Laut sentiasa memberikan taat setia dan sokongan ketenteraan kepada pemerintah. 145.19 Memperkenalkan Undang-undang. hal. 46 10 . Terdapat dua undang-undang utama di Melaka iaitu Hukum Kanun Melaka yang juga di kenali sebagai Undang-undang Darat Melaka dan Risalat Hukum Kanun meliputi semua tanah. Orang Laut dijadikan sebahagian besar daripada angkatan Laut Melaka dan merupakan sumber tenaga yang paling penting untuk menjaga keamanan di samping menggalakkan saudagar asing ke pelabuhannya. Apabila keselamatan terjamin. Bagi menjamin keselamatan dan kesejahteraan dalam kerajaan Melaka. Kitab Peraturan Pelayaran dan Hukum Undang-undang Laut. ibid. Satu lagi ialah Undang-undang Laut Melaka yang juga dikenali sebagai Adat Pelayaran Melaka. sungai. dusun dan setiap tanah jajahan takluk Melaka. Manakala Parameswara pula melindungi kehormatan dan kebajikan mereka.18 Orang Laut mengakui kedaulatan Parameswara dan akan melindungi keselamatannya. Kerjasama yang erat antara pihak pemerintah dan Orang Laut telah berjaya mengatasi kegiatan lanun yang mengganas di sepanjang Selat Melaka.

Selain itu juga. cukai. jual beli di atas kapal. bulu burung. kain. Menurut laporan China. Kapal-kapal dagangan ini akan di kenakan cukai 6 peratus dan perahu peribumi hanya 3 peratus. Apabila bersama dengan wakil-wakil perdagangan antara negara yang datang berdagang. raja menyediakan pasukan pengawal dengan hebatnya 11 . pihak pentadbir Melaka telah menyediakan pelbagai kemudahan dengan tujuan untuk menarik minat lebih banyak lagi kapal dagang berdagang di Melaka. hamparan. Setelah 3 tahun Melaka dibuka oleh Parameswara. Maula kiwi. batik. dan cekap dalam mengendalikan pasar kosmopolitan. Malim. Ini ditambah pula dengan kepesatan Melaka sebagai pusat perdagangan yang menjalankan pelbagai perdagangan barangan enterport seperti buah Pala. tanggungjawab dan kuasa Syahbandar Melaka dan banyak lagi. dan sebagainya. turut diwujudkan adalah Undang-undang Pebian yang mengandungi hal-ehwal peraturan dan sistem perkastaman. cengkih. penduduk Melaka yang berasaskan perikanan hanya berjumlah kira-kira seribu orang dan telah meningkat berkali ganda kepada hampir 6000 orang.meliputi perusahaan perkapalan. Melaka juga terkenal dengan pusat pelabuhan yang mementingkan keselamatan. kayu dan cendana. Peraturan dan peruntukan kemudahan yang baik seperti gudang berkunci ada pengawal dan ada loceng untuk memberitahu jika ada kecemasan atau kekecohan. pentadbiran yang teratur. EKONOMI Perkembangan Perdagangan di Melaka. Melihat kepada kepesatan ini. peraturan pelayaran bidang kuasa nakhoda dan tanggungjawab pelbagai pegawai kapal seperti Kiwi.

.demi menjaga keamanan. pelaut untuk perkapalan. Contoh : Penguasaan terhadap Siak bermakna Melaka boleh mengawal pengeluaran emasnya untuk di bawa ke Melaka bagi tujuan bahan perdagangan dengan saudagar asing. op. MENAKLUKI HASIL BUMI JAJAHAN TAKLUK. A. kayu diikat dan menempakan keempat-empat pintu. Beruas dan Kedah. Aziz Deraman dan Abd. Ramlah Adam. Selangor. 22 Ismail Hussien. op. hal. 244. hal. Tujuan penguasaan dan penaklukan hasil bumi jajahan takluk adalah untuk memperkembang kegiatan perdagangan dan ekonomi Melaka.22 Dengan menguasai hasil bumi jajahan takluknya membolahkan pemimpim Melaka menubuhkan kuasa politik dan pentadbiran istana terhadap golongan 20 21 Muhammad Yusoff Hashim. Melaka mengeksport bijih timah yang telah dicair dan dijadikan kepingan jongkong. Manjung. cit. 148 12 . Rahman Al-Ahmadi. Penaklukan terhadap Kampar pula penting untuk mengawal eksport lada dan emas yang dikeluarkan oleh daerah-daerah pedalaman Minangkabau. iaitu supaya bahan-bahan keluarannya dapat dieksport ke Melaka di samping dapat membekalkan kepada Orang Laut sebagai pendayung kapal perang tentera laut Melaka untuk tujuan penaklukan. cit. Selain bijih timah yang diperoleh secara melombong di kawasan pedalaman. Bernam.. Pada waktu malam ada orang mengawal. Melaka juga mengumpul bijih timah dari kawasan yang menjadi jajahan takluk seperti Kelang.20 Manakala penguasaan Melaka ke atas Riau-Lingga pula mempunyai matlamat perdagangan secara tidak langsung. cit.21 Melaka di beri jaminan oleh jajahan takluknya dari segi keselamatan pelayaran melalui Selat Melaka. loc. mata wang untuk urusniaga. askar bagi keselamatnnya dan bekalan makanan untuk penduduknya.

208-9.24 Daulat yang ada pada raja meliputi peribadi dan tubuh raja bukan kawasan pemerintahannya. Sejarah Melayu. 13 . ibid. Daulat juga dihubungkan dengan karisma raja dan 'tuah' yang dimiliki oelh raja. Konsep ini bermula apabila berlangsungnya persetiaan antara Demang Lebar Daun dan Seri teri Buana di Palembang. hal. Kedaulatan seseorang raja melayu itu bukanlah semata-mata suatu konsep undang-undang. hal. Raja akan dianggap bertuah dan tinggi daulatnya apabial di keadaan negeri menjadi aman dan makmur dan kaya raya: perdagangan yang 23 Haron Daud. SOSIAL MEMPERKENALKAN KONSEP DAULAT DAN DERHAKA. Daulat itu memeberikan kepadanya banyak hak dan keistimewaan.23 Ia meletakkan raja sebagai sesuatu yang agung dan wajib dihormati. Satu Kajian Dari Aspek Pensejarahan Budaya . Sejarah Melayu. Raja dikatakan mempinyai beberapa sifat mulia dan luarbiasa yang biasanya ada kaitan dengan kedaulatannya. Menurut Zainal Abidin Abdul Wahid: ' Daulat boleh diertikan sebagai severeignity'. Daulat itu juga menuntut taat setia yang tidak boleh persoalkan lagi daripada rakyatnya'. Meletakkkanya dalam masyarakat tanpa boleh dicela atau dikritik. dan membina empayar Melaka melalui kuasa tentera serta memperkukuhkan pengaruh politik Melaka. tetapi mencakupi agama dan budaya. Manakala rakyat pula tidak boleh dizalimi oleh raja.pembesar Melaka. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. 94. 153 24 Zainal Abidin Abdul Wahid 1966. 1989. hal.

154.. hal. hal. Samada dalam bentuk sumpahan atau hidup mmelarat atau merana sepanjang hayat. Dalam keadaan begitu rakyat terpaksa hidup dalam keadaan yang berpecah belah dan amat primitif sekali. tiadalah negara. 27 Mewujudkan Sistem Adat Kebesaran Di Melaka. Aziz Deraman dan Abdul Rahman Al-Ahmadi. A. 29. 27 Kobkua Suwannathat ~ Pia.pesat. 28 Ismail Hussein. op. Cit. Asia Tenggara. Tanpa seorang raja yang berdaulat.25 Manakala konsep dehaka pula ialah kesetiaan rakyat kepada pemerintah dimana jika rakyat melanggar atau ingkar pada arahan sultan maka dia akan di timpa tulah raja. hal. tanam-tanaman yang tumbuh subur serta hasil ternakan yang membiak dan rakyat yang bertambah ramai. Hubungan Tradisional Serantau. 152 ibid. Ia adalah adat (undang-undang diraja) dan istiadat (aturan negeri dan perlaksanaan upacara) Melayu berasal dari Palembang. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. hlm 73.26 Ini menunjukkan berlaku proses timbal balik antara raja dan rakyat dimana kedua-duanya saling memerlukan untuk membentuk sebuah pemerintahan yang aman dan harmoni. 26 25 14 . Op.. Bagi mengukuhkan lagi kedaulatan diraja. 2003. Sultan Muhammad Syah telah menjalankan beberapa pembaharuan dengan mengadakan adat istiadat yang berpandukan kemegahan Kerajaan Srivijaya yang adat ini bercampur dengan Hindu. cit. seterusnya menjadikan Melaka empayar yang unggul.28 Adat dan istiadat ini dibawa bersama ketika Parameswara melarikan diri dari Palembang. Sistem adat ini mencerminkan bahawa Kesultanan Melayu Melaka mempunyai tahap kewibawaan yang tinggi berbanding Muhammad Yusoff Hashim. Melayu Asli dan Islam.

Op. op. Adat memakai payung juga diberikan dimana payung putih untuk raja dan payung kuning untuk anak raja.pemerintah di negeri yang lain. Sejarah Malaysia dan Singapura. 31 Tan Ding Eing.Singapura : MPH Printing dan Supply Sdn.. baju kain hijau nipis.29 Diantara kebesaran yang di gunakan ialah seperti pakaian diraja iaitu menggunakan kain Melayu nipis warna putih. hlm 5 29 15 . lilitan kepala. hlm 75. Implikasi daripada peraturan dan adat-adat yang dikenakan dapat mengangkat lagi darjat seseorang pemerintah dan tiada sesiapa pun yang boleh disamakan dengan raja. Kemudian cepar ini akan di letakkan dihadapan Bendahara oleh Kepala Bentara Kanan dan diserahkan kepada orangorang yang membawa surat sebagai utusan dari negeri lain. 30 Ismail Hussein. Pengislaman raja ini telah banyak mempengaruhi kepada kemunculan Melaka sebagai pusat penyebaran Islam terpenting di kepulauan Melayu. Aziz Deraman dan Abdul Rahman Al-Ahmadi. hlm 6. Sejarah Tanah Melayu dan Sekitarnya 1400-1967.30 Adat menyambut dan menghantar utusan dari sebuah negeri juga diwujudkan. Sebelum sesuatu utusan dari negeri lain hendak menghadap raja akan masuk ke balai penghadapan dengan membawa cepar dan kerikal. baginda telah di Islamkan oleh Sayyid Abdul Aziz dari Jeddah dan memakai gelaran baru iaitu Sultan Muhammad Syah. cit.31 Semasa pemerintahan Seri Maharaja. Bhd. cit. Ini ditambah lagi dengan kemerosotan Kerajaan Majapahit telah menyebabkan beberapa buah negeri di Asia Tenggara melepaskan diri dari pengawalannya dan bersekutu dengan negeri-negeri Wan Shamsudin. 1975. A. Pengaruh Kemasukan Agama Islam Sultan Mahkota Iskandar Syah telah berkahwin dengan puteri Raja Islam dari Pasai pada tahun 1414 dan oleh dengan itu baginda telah memeluk islam seperti yang telah disyaratkan oleh Raja Pasai apabila Sultan Melaka meminta para pedagangnya berniaga di Melaka... 1964.

jatuh atau bangun sebuah negara adalah dipengaruhi oleh tahap kewibawaan dan kebijaksanaan seseorang pemerintah di samping dengan bantuan para pembesarnya. Melaka telah mengalami zaman pengukuhan dan zaman kegemilangan sehingga awal kurun ke 15 yang mana pada akhirnya terpaksa menempuh zaman kejatuhannya setelah ditawan oleh Portugis pada tahun 1511. Bermula dengan pengasasan Kesultanan Melayu Melaka oleh Parameswara berjaya mengukuhkan kedudukan negeri Melaka sebagai sebuah negeri yang berdaulat. Kemasukan Islam ke Melaka telah berjaya menarik ramai pedagang Islam berdagang di Melaka dan perkara ini sangat menguntungkan dari segi ekonomi. Mesir. 16 . Telok Iran. Jawa. Afrika Timur dan banyak lagi.Islam yang baru termasuklah kerajaan Melaka. Kesimpulan. Kapal-kapal yang datang dari segenap penjuru seperti Gujerat. Arab. Tidak dapat dinafikan juga bahawa corak dan sistem pemerintahan yang diamalkan oleh Parameswara telah memberi impak yang besar kepada tampuk pemerintahan raja-raja zaman seterusnya. China. Kejayaan dan kemajuan Melaka sebagai sebuah kerajaan Melayu yang berjaya banyak didokong oleh keupayaan pemerintahnya. Pada ketika itu. Laut Merah.

Siri Sejarah Fajar Bakti. 1990. Kuala Lumpur. Bangi : Universiti Kebangsaan Malaysia. A Aziz Deraman dan Abd. Kajian Beberapa Aspek tentang Melaka pada Abad ke-15 dan Abad ke-16 dalam Sejarah Malaysia. Zainal Abidin bin Abdul Wahid. Yusof bin Ibrahim. Kang Yuanzhi. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka. Malaysia.Bibliografi Bahasa Othman. Muhammad Yusoff Hashim. 1993. Melaka Marathon Engriving Tan Ding Eng. 17 . Rahman Al-Ahmadi. 1975. Warisan dan Perkembangan. Rahmat Saripan. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. 2003. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka. Amin bin Hassan. Asia Tenggara Hubungan Tradisional Serantau. Pelayaran Zheng He dan Alam Melayu. 1989. Malaysia Kita. Dokumentasi Seminar Sejarah Melaka. 1983. Kuala Lumpur Kobkua Suwannathat~Pian. Shah Alam: Marwilis Publisher & Distribute Sdn Bhd. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka.. Kesulatanan Melayu Melaka. 1991. Sejarah Malaysia dan Singapura. 1992. Tamadun Melayu jilid satu. Khoo Kay Kim. 2002. Melaka Sejarah Awal Negara Kita. Ismail Hussien. Nik Hassan Shuhaimi bin Nik Abdula Rahman dan Mohd. Institut Tadbiran Awam Negara (INTAN). Muhd.