PENGENALAN Pada awal abad ke-14, Melaka hanya merupakan sebuah perkampungan kecil nelayan1.

Penduduknya terdiri daripada Orang Laut dan Orang Selat yang menyara kehidupan dengan menangkap ikan dan berdagang secara kecil-kecilan. Namun begitu, Melaka telah muncul sebagai pusat perdagangan, perkembangan agama Islam dan Kerajaan Melayu yang terkuat di Kepulauan Melayu yang berkembang daripada sebuah petempatan kepada sebuah kerajaan dan seterusnya membentuk empayar. Sugguhpun terdapat percanggahan pendapat tentang tarikh pembukaan negeri Melaka tetapi kebanyakan ahli-ahli sejarah berpendapat bahawa Melaka di buka sekitar 1400-an. Melaka telah diasaskan oleh Parameswara dan Melaka telah mendapat nama sempena nama sebatang pokok tempat Parameswara bersandar semasa berburu. Pemerintahan kesultanan Melayu Melaka dapat di bahagikan kepada empat tahap iaitu tahap pembukaan sekitar 1400-1424 yang diperintah oleh Parameswara dan anaknya Mahkota Iskandar Syah. Tahap kedua ialah tahap pengukuhan iaitu pada tahun 1424-1446 dibawah pemerintahan Sultan

Muhammad Syah seterusnya pengganti baginda manakala tahap ketiga ialah tahap kegemilangan (1446-1488) dibawah pemerintahan sultan mansur Syah dan tahap kejatuhan (1488-1511) dibawah pimpinan Sultan Mahmud Syah.2 Kegemilangan Melaka telah dapat dicapai ekoran daripada langkah-langkah yang telah dilaksanakan bagi mengukuhkan negeri tersebut oleh raja-raja dan pembesar selepas pengasasannya.

1 2

Tan Ding Eng. 1975. Sejarah Malaysia dan Singapura. Kuala Lumpur. Siri Sejarah Fajar Bakti. Hal. 1 Rahmat Saripan. 1983. Dokumentasi Seminar Sejarah Melaka. Melaka Marathon Engriving. Hal 19

1

191 5 W. hal.4 Pemerintah Melaka kedua ialah Megat Iskandar Syah yang memerintah dari 1414-1424M. 1990. Beliau juga seorang yang berpandangan jauh sebagai contoh memerintah rakyat bercucuk tanam kerana hasil pengeluaran beras dan tebu tidak mencukupi. cit hal. 4 Ismail Hussien. 1993. Kedudukan dan peranan "kelautan' dari segi politik. A Aziz Deraman dan Abd. Tindakan Parameswara mengawal Selat Melaka yang menjadi faktor terpenting bagi survival ekonomi dan keutuhan Melaka. melantik para bentara yang bertugas di balairung dan melantik para biduanda.LATAR BELAKANG PEMERINTAH MELAKA SELEPAS PENGASASANNYA SEHINGGA DEKAD 1430-AN Parameswara merupakan pemerintah Melaka yang pertama beliau merupakan seorang yang bercita-cita tinggi.G Shellabear. Megat Iskandar Syah kemudian digantikan oleh Sultan Muhammad Syah 1424-1444M. Baginda telah berkahwin dengan Tun Wati anak Seri Nara Diraja atau 3 Muhammad Yusoff Hashim. 139.3 Pasukan laut terbabit terdiri daripada orang Laut di sekitar selat Melaka yang menjadi tulang belakang kekuatan tentera laut Melaka. ekonomi dan ketenteraan kian menonjol di beberapa tahap awal abad ke-15. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. 148 2 . Di sebut dalam Sejarah Melayu sebagai 'memerintah istiadat takhta kerajaan baginda'. Kajian Beberapa Aspek tentang Melaka pada Abad ke-15 dan Abad ke-16 dalam Sejarah Malaysia Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. Tindakannya menyusun satu pasukan laut yang cekap untuk memberi perlindungan kepada pedagang telah menjadikan Melaka sebagai pelabuhan entrepot yang penting ketika itu. Sebagai contoh sewaktu percubaan menjadi raja di Palembang dan Temasik walaupun percubaan itu gagal. Rahman Al-Ahmadi. hal.5 Antara peraturan yang ditentukan oleh baginda ialah mewujudkan menteri yang bertanggungjawab menyusun istiadat di balairung. op. Tamadun Melayu jilid satu. (ed) di petik dari Muhammad Yusuff Hashim. Kesultanan Melayu Melaka.

Perkara ini dapat dibuktikan sewaktu 6 Bahasa Othman. 1992. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka. banyak di dokong oleh keperibadian dan kebijaksanaan golongan pemerintahnya. hlm 15. Nik Hassan Shuhaimi bin Nik Abdula Rahman dan Mohd. 3 . Menurut O. Warisan dan Perkembangan. hal.Tun Pepatih Besar. Pentarikhan Melaka mula di jadikan kerajaan oleh Parameswara atau Raja Iskandar Shah tidak dapat diperkatakan dengan tepat kerana ketiadaan sumber-sumber sejarah yang membolehkan kita berbuat demikian.7 LANGKAH-LANGKAH YANG DI LAKUKAN OLEH PEMERINTAH BAGI MENGUKUHKAN NEGERI MELAKA HINGGA DEKAD 1930-an. Amin bin Hassan. POLITIK Keperibadian dan Kebijaksanaan Pemerintah Kemunculan negeri Melaka sebagai salah sebuah kuasa yang berjaya dari segi ekonomi dan kestabilan pentadbirannya. Malaysia. Namun. Wolters. memformalkan amalan adat istiadat yang berhubung dengan peraturan kerajaan dan penentuan protokol. Melaka Sejarah Awal Negara Kita. Raja Iskandar Shah telah mula berkerajaan di Melaka pada kira-kira 1399 atau 1400. 7 8 Zainal Abidin bin Abdul Wahid. kebanyakan ahli sejarawan pada kurun ini bersetuju mengatakan bahawa Melaka diasaskan pada penghujung kurun ke14. Khoo Kay Kim. Yusof bin Ibrahim.8 Parameswara adalah seorang yang berani serta bercita-cita tinggi. tanggungjawab individu di istana. 148. menentukan hak serta bidang kuasa raja Melaka.W. hal 17 Muhammad Yusoff Hashim. Shah Alam: Marwilis publisher & Distribute Sdn Bhd. cit. Antara pembaharuan yang dilakukan oleh beliau ialah menerangkan dengan terperinci beraneka jenis peraturan.6 Beliau telah banyak melakukan pembaharuan dalam pemerintahan Melaka. Muhd. 1989. memastikan berbagai-bagaib bidang kuasa para pembesar. loc.

Sedar akan pengeluaran hasil seperti tebu dan beras yang sedikit tidak mampu untuk menjadikan Melaka maju. Menurut O. Baginda adalah seorang yang berpandangan jauh sebagai seseorang pemerintah. Walters dan Profeser Wang Gungwu. Ini amat berketepatan dengan petikan naskah Sejarah Melayu yang menyebut bahawa . Sultan Muhammad Syah mengambil alih pemerintahan Melaka pada 1424-1444. India dan Arab kerana faktor keselamatannya lebih terjamin. Dalam tempoh yang singkat ini.9 Kepimpinan yang bijaksana ini telah diteruskan oleh Sultan Megat Iskandar Syah. Kajian Beberapa Aspek tentang Melaka pada Abad ke-15 dan Abad ke-16 dalam Sejarah Malaysia. Namun selepas itu. 1990. hlm137. 4 . sehinggakan Melaka gemar didatangi oleh pelbagai pedagang dari China. Baginda juga telah menyusun satu pasukan laut yang cekap untuk memberi perlindungan kepada pedagang-pedagang yang datang berdagang ke Melaka. Cit. dan dikatakan baginda telah melaksanakan dasar perluasan dan penaklukan di sekitar kawasan Melaka. walaupun percubaannya gagal.W. 9 Muhammad Yusoff Hashim. Op. Melaka telah maju dan tersebar luas di Kepulauan Melayu. mereka mendakwa bahawa Parameswara merupakan tokoh politik melayu yang amat istimewa. namun pemerintahan baginda berakhir apabila baginda mangkat selepas memerintah Melaka selama dua tahun. tidak banyak perubahan yang telah di lakukan oleh Sultan Megat Iskandar Syah kerana baginda hanya meneruskan tradisi kegemilangan pemerintahan daripada Parameswara atau Sultan Iskandar Syah. malah ketokohan dan kebolehannya tiada tolok bandingnnya di Nusantara. Kesulatanan Melayu Melaka.percubaan baginda untuk menjadi raja di Palembang dan Temasik.. Hasilnya. baginda telah memerintahkan agar rakyatnya bercucuk tanam.

Baginda itu terlalu kuasa kerana waktu dia raja segala tempat-tempat yang dekat-dekat di situ dibawa(h) perintahnya. Dalam aspek keselamatan. Melaka bernasib baik kerana telah mendapat perlindungan dariada negeri China. Hal ini menyebabkan beginda menyedari akan perubahaan dasar kerajaan China dan merasakan perlunya Melaka bertahan dengan cara sendiri dari serangan Siam dan musuh-musuh yang lain. Menjalankan Hubungan Diplomatik dengan Kuasa-kuasa Luar. makanan dan tempat memperbaiki kapal-kapal dagang bagi menarik pedagang asing singgah berdagang di Melaka. menyediakan pelbagai kemudahan seperti gudang. Langkah awal baginda lakukan adalah menguatkan hak ke atas Beruas dan Terengganu. penginapan. Tindakan Siam tersebut juga adalah berikutan pembunuhan Temagi iaitu wakil pemerintah Siam di Singapura oleh 10 Ibid. 5 . dua kawasan di sebelah Utara Semenanjung Tanah Melayu sebagai sempadan dengan Siam. hlm 100. Melaka pada masa itu belum lagi mempunyai kekuatan yang setaraf dengan Siam. Baginda juga telah mempeekemaskan lagi peraturan pelabuhan seperti cukai diturunkan.³Maka diganti oleh Sultan Mahmud (tentunya Muhammad di sini) Syah..´ 10 Sultan Muahmmad Syah juga merupakan raja terakhir yang membuat lawatan berpanjangan kerana tiada angkatan laut yang rasmi untuk menghantar baginda balik ke Melaka. Strategi ini telah menyebabkan Melaka telah muncul sebagai pelabuhan entreport yang terpenting di Kepulauan Melayu.. Hal ini kerana Melaka terpaksa mempersembahkan 40 tahil emas kepada Siam jika tidak Melaka akan diancam. Melaka juga telah mengambil anisiatif dengan menjalankan hubungan diplomatik dengan kuasa luar dan besar dan salah satunya adalah China (14031433).

1975. namun Maharaja Ming telah menghantar Zheng He Ke ke Siam untuk menghalang persengketaan Siam dan Melaka. utusan China iaitu Laksamana Yin Cheng telah datang ke Melaka dan ini memberi peluang kepada parameswara untuk menangani masalah dengan Siam. Pelayaran Zheng He dan Alam Melayu. 12 Ibid.Parameswara.13 Selain daripada itu juga. Melaka melalui Parameswara berharap dapat menfaatkan pengaruh China yang merupakan Negara terkuat di Asia pada masa itu untuk membela kedaulatannya. Laksamana Cheng Ho tiba di Melaka dengan membawa dikri Maharaja China sebagai lambing menaikkan taraf Melaka menjadi sebuah kerajaan. Bangi : Universiti Kebangsaan Malaysia. Melaka juga melakukan hubunga Kang Yuanzhi. hlm 3. Pertambanhan bilangan penduduk yang ramai mendorong Sultan Mahkota Iskandar Syah untuk menghantar duta ke Jawa kerana hendak berbaik-baik dengan pemerintah Jawa yang baru iaitu Vikramarvaddhana (1389-1429). di mana Maharaja Ming telah telah memberi pegiktirafan kepada Parameswara sebagai raja Melaka dan dianugerahi Cap Kempal. hlm 65. 11 6 . Pada tahun 1409. Melaka turut mengadakan hubungan diplomatik dengan pihak kerajaan Jawa bagi mengatasi masalah kekurangan bahan makanan.. sepasang kain sutera berkerajaan dan paying berkerajaan. 2002. Maharaja China telah memberi amaran kepada kerajaan Siam supaya tidak mengganggu Melaka lagi. Cit. Pada tahun 1403M.11 Perhubungan diantara Melaka dan China semakin utuh pada tahun 1405 selepas utusan rombongan kerajaan Melaka tiba di Ibu Negara China. Parameswara teah menghantar utusan ke China yang menyatakan tentang pencerobohan orang Siam terhadap Melaka pada tahun 1407 dan sehubungan dengan itu. Sejarah Malaysia dan Singapura. hlm 64. 13 Tan Ding Eing. Op.12 Siam telah bertindak menyerang Melaka dan merebut Cap Kempanya.

Salah satu sebab Parameswara membuat hubungan ini adalah untuk memperkenalkan Melaka kepada dunia luar bagi mengukuhkan kedudukan mereka di samping untuk mendapatkan barangan dagangan. Inderagiri dan Tungkal yang merupakan kawasan di pantai Timur Sumatera. 2003. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka. Mengikut prinsip sosiopolitik China. hlm 85. Hubungan Melaka dengan Pasai juga terjalin melalui perkahwinan Sultan Megat Iskandar Syah dengan Puteri Raja Pasai. Siak. hubungan tributari hanya dilakukan antara China dan negeri-negeri Asia Tenggara yang berdaulat sahaja.14 Hubungan ini membolehkan negeri-negeri µnaungan¶ membuat rayuan kepada China untuk mendapatkan perlindungan sekiranya diserang oleh negeri serantau yang lebih berkuasa. Kampar. Asia Tenggara Hubungan Tradisional Serantau. Membentuk sebuah Empayar dan Menakluki Kawasan-kawasan Sekitar. Ertinya hanya negeri yang dapat menunjukkan tauliahnya sebagai sebuah negeri yang merdeka dan bebas. Melaka juga telah menakluk kawasan Aru. 7 . Rokan. Kawasan ini membentuk bahagian Zon Barat dan dilengkapkan dengan Zon Bahagian Timur seluruh Semenanjung Tanah Melayu dan seluruh Kepulauan Kecil 14 Kobkua Suwannathat~Pian. Melalui perkahwinan ini telah membawa kepada pengislaman beramai-ramai rakyat Melaka yang mengikut raja mereka memeluk Islam. Perubahan dalam aspek perlaksanaan dasar China terhadap Asia Tenggara selepas 1433 telah memberikan kesan yang mendalam terhadap Melaka Sultan Muhammad Syah telah mencari alternatif selepas pengunduran China dari Asia Tenggara yang bermakna lenyapnya kuasa istimewa Melaka dibawa perlindungan politik dan ketenteraan China.diplomatik dengan Pasai melalui kegiatan perdagangan.

Sistem ini dipelopori oleh Sultan Muhammad Syah. Institut Tadbiran Awam Negara (INTAN). 1991. Jurutulis. Penghulu Bendahari. Arkitek dan Saudagar turut diadakan dan ini menunjukkan terdapat sistem pentadbiran yang tersusun dan teratur di Melaka. Pemungut Cukai. Penaklukan ketigatiga zon ini membolehkan Melaka mengawal sepenuhnya kapal-kapal yang menggunakan Selat Melaka sebagai jalan perhubungan di antara Timur dengan Barat. Temenggung dan Laksamana. Orang Besar Berempat. Kestabilan kerajaan Melaka pada abad ke-15 dan ke-16 juga disebabkan keadaan struktur pentadbiran dan politik yang sistematik.15 Malah apabila seseorang Sultan mangkat beliaulah yang bertanggungjawab menjaga alat-alat kebesaran diraja dan selepas tujuh hari menjemput Raja untuk ditabalkan. sistem perlembagaan telah diperkenalkan yang mana ianya diketuai oleh Sultan. 8 . Orang Besar Berenam Belas dan Orang Besar Tiga Puluh Dua. Selain itu. Selain itu terdapat juga jawatan-jawatan lain yang menyokong ke arah pentadbiran yang lebih baik dan lancar di Melaka. Orang Besar Berlapan. Bagi mengukuhkan lagi perjalanan pentadbiran ini. Pembesar terutama di Melaka adalah Bendahara yang juga dikenali sebagai Menteri Utama Melaka dan menjadi orang kedua terpenting selepas Sultan. hlm 121. jawatan lain seperti Datuk. Antara gelaran-gelaran bagi bendahara ialah 15 Malaysia Kita. Pegawai Pentadbiran. Sistem Pemerintahan Dan Pentadbiran dalam Negeri. Beliau juga boleh memberi arahan tanpa perintah daripada Sultan jika untuk kepentingan negara. Tulang belakang bagi sistem pentadbiran Melaka terdiri daripada Orang Besar Berempat iaitu Bendahara.menganjur sehingga ke Brunei untuk membentuk bahagian Selatan. Kuala Lumpur.

17 Mohd Jamil Mukmin. beliau boleh menangkap orang yang bersalah. memasung dan menghukum mereka.16 Manakala semasa pemerintahan Seri Maharaja ataupun Sultan Muhammad Syah baginda telah dibantu oleh Bendahara Seri Amar Diraja. Juga boleh lihat Haron Daud. W. Paduka Tuan. Wilayah pegangan Bendahara ialah Sungai Ujong dan memegang gelaran Seri Nara Di Raja. Kuala Lumpur : Nurin Enterprise. Sejarah Melayu satu kajian daripada Aspek Pensejarahan Budaya. hlm 66. Sebagai Ketua Polis Negara. Temenggung pula di kenali sebagai Menteri Keselamatan dan bertanggungjawab melaksanakan peraturan dan keselamatan negeri terutamanya mengenai keselamatan. beliau bertugas sebagai ketua protokol dan mengatur tempat duduk mengikut pangkat masing-masing. pentadbirannya dibantu oleh Bendahara. 1994. Pada zaman pemerintahan Parameswara. Melaka Pusat Penyebaran Islam di Nusantara. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka. menjemput tetamu dan memegang kepala usungan di sebelah kanan apabila raja berangkat pada Hari Raya. hlm 117. Dibawah jawatan temenggung terdapat dua jawatan tentera iaitu Hulubalang Besar dan Laksamana.Paduka Raja. Singapura. (edisi kedua). Sejarah Melayu. Beliau juga menyimpan daftar hamba raja. American Mission. adalah menjadi tugas Temenggung mengepalai gajah itu.1903. 1989.. Tun Pepatih Besar dan Bendahara Seri Wak Raja.. mengurus makanan. Penghulu Bendahari pula bertangunggjawab ke atas Bendahari raja di negeri naungan. mengurus kelengkapan dalam istana. Apabila raja berangkat dengan menaiki gajah. hlm 129. Seri Wak Raja dan Seri Amar Diraja. 16 9 . Seri Maharaja. Diantara gelaran temenggung adalah Seri Maharaja dan Setia Awadana.G. Dalam majlis adat istiadat istana. 17 Shellabear.

Kitab Peraturan Pelayaran dan Hukum Undang-undang Laut. para pedagang bebas melakukan aktiviti perdagangan dengan Melaka. ibid.18 Orang Laut mengakui kedaulatan Parameswara dan akan melindungi keselamatannya. Tindakan Parameswara menjadikan Orang Laut sebagai sebahagian daripada institusi dan sistem kerajaan. 145. Terdapat dua undang-undang utama di Melaka iaitu Hukum Kanun Melaka yang juga di kenali sebagai Undang-undang Darat Melaka dan Risalat Hukum Kanun meliputi semua tanah. Undang-undang ini 18 19 ibid. hal. Manakala Parameswara pula melindungi kehormatan dan kebajikan mereka. Orang Laut dijadikan sebahagian besar daripada angkatan Laut Melaka dan merupakan sumber tenaga yang paling penting untuk menjaga keamanan di samping menggalakkan saudagar asing ke pelabuhannya. Bagi menjamin keselamatan dan kesejahteraan dalam kerajaan Melaka. dusun dan setiap tanah jajahan takluk Melaka.19 Memperkenalkan Undang-undang.MEMELIHARA PENGIKUT ( ORANG LAUT ) Orang Laut sentiasa memberikan taat setia dan sokongan ketenteraan kepada pemerintah. pelbagai undang-undang telah diwujudkan. hal. Kerjasama yang erat antara pihak pemerintah dan Orang Laut telah berjaya mengatasi kegiatan lanun yang mengganas di sepanjang Selat Melaka. 46 10 . Ini termasuklah undang-undang awam dan jenayahnya sendiri yang didasarkan undang-undang syriah dan juga undangundang adat. Satu lagi ialah Undang-undang Laut Melaka yang juga dikenali sebagai Adat Pelayaran Melaka. sungai. Apabila keselamatan terjamin.

turut diwujudkan adalah Undang-undang Pebian yang mengandungi hal-ehwal peraturan dan sistem perkastaman. cukai. dan cekap dalam mengendalikan pasar kosmopolitan. jual beli di atas kapal. Peraturan dan peruntukan kemudahan yang baik seperti gudang berkunci ada pengawal dan ada loceng untuk memberitahu jika ada kecemasan atau kekecohan. kayu dan cendana. Apabila bersama dengan wakil-wakil perdagangan antara negara yang datang berdagang. penduduk Melaka yang berasaskan perikanan hanya berjumlah kira-kira seribu orang dan telah meningkat berkali ganda kepada hampir 6000 orang. bulu burung. Ini ditambah pula dengan kepesatan Melaka sebagai pusat perdagangan yang menjalankan pelbagai perdagangan barangan enterport seperti buah Pala. Malim. Setelah 3 tahun Melaka dibuka oleh Parameswara. Kapal-kapal dagangan ini akan di kenakan cukai 6 peratus dan perahu peribumi hanya 3 peratus. tanggungjawab dan kuasa Syahbandar Melaka dan banyak lagi. raja menyediakan pasukan pengawal dengan hebatnya 11 . EKONOMI Perkembangan Perdagangan di Melaka. Maula kiwi. hamparan. batik. kain. Melihat kepada kepesatan ini. Selain itu juga. pentadbiran yang teratur.meliputi perusahaan perkapalan. Menurut laporan China. Melaka juga terkenal dengan pusat pelabuhan yang mementingkan keselamatan. dan sebagainya. pihak pentadbir Melaka telah menyediakan pelbagai kemudahan dengan tujuan untuk menarik minat lebih banyak lagi kapal dagang berdagang di Melaka. peraturan pelayaran bidang kuasa nakhoda dan tanggungjawab pelbagai pegawai kapal seperti Kiwi. cengkih.

Penaklukan terhadap Kampar pula penting untuk mengawal eksport lada dan emas yang dikeluarkan oleh daerah-daerah pedalaman Minangkabau. Aziz Deraman dan Abd. loc. iaitu supaya bahan-bahan keluarannya dapat dieksport ke Melaka di samping dapat membekalkan kepada Orang Laut sebagai pendayung kapal perang tentera laut Melaka untuk tujuan penaklukan.demi menjaga keamanan. Beruas dan Kedah. op. hal. pelaut untuk perkapalan. Tujuan penguasaan dan penaklukan hasil bumi jajahan takluk adalah untuk memperkembang kegiatan perdagangan dan ekonomi Melaka. Pada waktu malam ada orang mengawal. op..21 Melaka di beri jaminan oleh jajahan takluknya dari segi keselamatan pelayaran melalui Selat Melaka. 244. Manjung. A.22 Dengan menguasai hasil bumi jajahan takluknya membolahkan pemimpim Melaka menubuhkan kuasa politik dan pentadbiran istana terhadap golongan 20 21 Muhammad Yusoff Hashim. Selain bijih timah yang diperoleh secara melombong di kawasan pedalaman.20 Manakala penguasaan Melaka ke atas Riau-Lingga pula mempunyai matlamat perdagangan secara tidak langsung. Rahman Al-Ahmadi. kayu diikat dan menempakan keempat-empat pintu. askar bagi keselamatnnya dan bekalan makanan untuk penduduknya. hal. Ramlah Adam.. Bernam. cit. mata wang untuk urusniaga. cit. Melaka juga mengumpul bijih timah dari kawasan yang menjadi jajahan takluk seperti Kelang. Melaka mengeksport bijih timah yang telah dicair dan dijadikan kepingan jongkong. MENAKLUKI HASIL BUMI JAJAHAN TAKLUK. Contoh : Penguasaan terhadap Siak bermakna Melaka boleh mengawal pengeluaran emasnya untuk di bawa ke Melaka bagi tujuan bahan perdagangan dengan saudagar asing. Selangor. 148 12 . 22 Ismail Hussien. cit.

1989. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. Raja akan dianggap bertuah dan tinggi daulatnya apabial di keadaan negeri menjadi aman dan makmur dan kaya raya: perdagangan yang 23 Haron Daud. 13 . Daulat itu juga menuntut taat setia yang tidak boleh persoalkan lagi daripada rakyatnya'. hal. Sejarah Melayu.pembesar Melaka. Menurut Zainal Abidin Abdul Wahid: ' Daulat boleh diertikan sebagai severeignity'. Kedaulatan seseorang raja melayu itu bukanlah semata-mata suatu konsep undang-undang. Daulat juga dihubungkan dengan karisma raja dan 'tuah' yang dimiliki oelh raja.24 Daulat yang ada pada raja meliputi peribadi dan tubuh raja bukan kawasan pemerintahannya. 94. tetapi mencakupi agama dan budaya. 153 24 Zainal Abidin Abdul Wahid 1966. hal. hal. Meletakkkanya dalam masyarakat tanpa boleh dicela atau dikritik. SOSIAL MEMPERKENALKAN KONSEP DAULAT DAN DERHAKA. Manakala rakyat pula tidak boleh dizalimi oleh raja. dan membina empayar Melaka melalui kuasa tentera serta memperkukuhkan pengaruh politik Melaka. Satu Kajian Dari Aspek Pensejarahan Budaya . ibid. Raja dikatakan mempinyai beberapa sifat mulia dan luarbiasa yang biasanya ada kaitan dengan kedaulatannya.23 Ia meletakkan raja sebagai sesuatu yang agung dan wajib dihormati. Daulat itu memeberikan kepadanya banyak hak dan keistimewaan. Konsep ini bermula apabila berlangsungnya persetiaan antara Demang Lebar Daun dan Seri teri Buana di Palembang.208-9. Sejarah Melayu.

. Cit. 154. seterusnya menjadikan Melaka empayar yang unggul. hlm 73. 29. Samada dalam bentuk sumpahan atau hidup mmelarat atau merana sepanjang hayat. Aziz Deraman dan Abdul Rahman Al-Ahmadi. 27 Mewujudkan Sistem Adat Kebesaran Di Melaka. hal. Op. 26 25 14 . 28 Ismail Hussein. 27 Kobkua Suwannathat ~ Pia. cit. op. hal. Asia Tenggara. Dalam keadaan begitu rakyat terpaksa hidup dalam keadaan yang berpecah belah dan amat primitif sekali.26 Ini menunjukkan berlaku proses timbal balik antara raja dan rakyat dimana kedua-duanya saling memerlukan untuk membentuk sebuah pemerintahan yang aman dan harmoni.. Sultan Muhammad Syah telah menjalankan beberapa pembaharuan dengan mengadakan adat istiadat yang berpandukan kemegahan Kerajaan Srivijaya yang adat ini bercampur dengan Hindu.28 Adat dan istiadat ini dibawa bersama ketika Parameswara melarikan diri dari Palembang. hal. Sistem adat ini mencerminkan bahawa Kesultanan Melayu Melaka mempunyai tahap kewibawaan yang tinggi berbanding Muhammad Yusoff Hashim. 152 ibid.25 Manakala konsep dehaka pula ialah kesetiaan rakyat kepada pemerintah dimana jika rakyat melanggar atau ingkar pada arahan sultan maka dia akan di timpa tulah raja. tanam-tanaman yang tumbuh subur serta hasil ternakan yang membiak dan rakyat yang bertambah ramai. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. Tanpa seorang raja yang berdaulat. Bagi mengukuhkan lagi kedaulatan diraja. Hubungan Tradisional Serantau. tiadalah negara. Ia adalah adat (undang-undang diraja) dan istiadat (aturan negeri dan perlaksanaan upacara) Melayu berasal dari Palembang. 2003. Melayu Asli dan Islam. A.pesat.

baju kain hijau nipis.31 Semasa pemerintahan Seri Maharaja. Sebelum sesuatu utusan dari negeri lain hendak menghadap raja akan masuk ke balai penghadapan dengan membawa cepar dan kerikal. Bhd. Ini ditambah lagi dengan kemerosotan Kerajaan Majapahit telah menyebabkan beberapa buah negeri di Asia Tenggara melepaskan diri dari pengawalannya dan bersekutu dengan negeri-negeri Wan Shamsudin. 31 Tan Ding Eing. Sejarah Malaysia dan Singapura. baginda telah di Islamkan oleh Sayyid Abdul Aziz dari Jeddah dan memakai gelaran baru iaitu Sultan Muhammad Syah.30 Adat menyambut dan menghantar utusan dari sebuah negeri juga diwujudkan.. hlm 6. Pengislaman raja ini telah banyak mempengaruhi kepada kemunculan Melaka sebagai pusat penyebaran Islam terpenting di kepulauan Melayu. op. hlm 5 29 15 . Kemudian cepar ini akan di letakkan dihadapan Bendahara oleh Kepala Bentara Kanan dan diserahkan kepada orangorang yang membawa surat sebagai utusan dari negeri lain. Op. A. Aziz Deraman dan Abdul Rahman Al-Ahmadi. 30 Ismail Hussein. Implikasi daripada peraturan dan adat-adat yang dikenakan dapat mengangkat lagi darjat seseorang pemerintah dan tiada sesiapa pun yang boleh disamakan dengan raja.Singapura : MPH Printing dan Supply Sdn. 1975.pemerintah di negeri yang lain.. hlm 75. cit. lilitan kepala. cit. Pengaruh Kemasukan Agama Islam Sultan Mahkota Iskandar Syah telah berkahwin dengan puteri Raja Islam dari Pasai pada tahun 1414 dan oleh dengan itu baginda telah memeluk islam seperti yang telah disyaratkan oleh Raja Pasai apabila Sultan Melaka meminta para pedagangnya berniaga di Melaka. 1964. Adat memakai payung juga diberikan dimana payung putih untuk raja dan payung kuning untuk anak raja.. Sejarah Tanah Melayu dan Sekitarnya 1400-1967.29 Diantara kebesaran yang di gunakan ialah seperti pakaian diraja iaitu menggunakan kain Melayu nipis warna putih.

China. Tidak dapat dinafikan juga bahawa corak dan sistem pemerintahan yang diamalkan oleh Parameswara telah memberi impak yang besar kepada tampuk pemerintahan raja-raja zaman seterusnya. 16 .Islam yang baru termasuklah kerajaan Melaka. Kemasukan Islam ke Melaka telah berjaya menarik ramai pedagang Islam berdagang di Melaka dan perkara ini sangat menguntungkan dari segi ekonomi. Melaka telah mengalami zaman pengukuhan dan zaman kegemilangan sehingga awal kurun ke 15 yang mana pada akhirnya terpaksa menempuh zaman kejatuhannya setelah ditawan oleh Portugis pada tahun 1511. Kapal-kapal yang datang dari segenap penjuru seperti Gujerat. Jawa. jatuh atau bangun sebuah negara adalah dipengaruhi oleh tahap kewibawaan dan kebijaksanaan seseorang pemerintah di samping dengan bantuan para pembesarnya. Laut Merah. Telok Iran. Kesimpulan. Kejayaan dan kemajuan Melaka sebagai sebuah kerajaan Melayu yang berjaya banyak didokong oleh keupayaan pemerintahnya. Afrika Timur dan banyak lagi. Arab. Mesir. Bermula dengan pengasasan Kesultanan Melayu Melaka oleh Parameswara berjaya mengukuhkan kedudukan negeri Melaka sebagai sebuah negeri yang berdaulat. Pada ketika itu.

Kuala Lumpur Kobkua Suwannathat~Pian. 17 . 1975. Zainal Abidin bin Abdul Wahid. 1992. Kuala Lumpur. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. Nik Hassan Shuhaimi bin Nik Abdula Rahman dan Mohd. 1983. 1991. Malaysia Kita. 2002. A Aziz Deraman dan Abd. Kajian Beberapa Aspek tentang Melaka pada Abad ke-15 dan Abad ke-16 dalam Sejarah Malaysia. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka. 2003. 1989. Rahman Al-Ahmadi. 1993. Dokumentasi Seminar Sejarah Melaka. Shah Alam: Marwilis Publisher & Distribute Sdn Bhd. Amin bin Hassan. Bangi : Universiti Kebangsaan Malaysia. Muhammad Yusoff Hashim. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka. Yusof bin Ibrahim. Asia Tenggara Hubungan Tradisional Serantau. Muhd. Ismail Hussien.. Institut Tadbiran Awam Negara (INTAN). 1990. Melaka Marathon Engriving Tan Ding Eng. Tamadun Melayu jilid satu. Melaka Sejarah Awal Negara Kita. Sejarah Malaysia dan Singapura. Siri Sejarah Fajar Bakti. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka. Malaysia. Warisan dan Perkembangan.Bibliografi Bahasa Othman. Kang Yuanzhi. Pelayaran Zheng He dan Alam Melayu. Khoo Kay Kim. Rahmat Saripan. Kesulatanan Melayu Melaka.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful