PENGENALAN Pada awal abad ke-14, Melaka hanya merupakan sebuah perkampungan kecil nelayan1.

Penduduknya terdiri daripada Orang Laut dan Orang Selat yang menyara kehidupan dengan menangkap ikan dan berdagang secara kecil-kecilan. Namun begitu, Melaka telah muncul sebagai pusat perdagangan, perkembangan agama Islam dan Kerajaan Melayu yang terkuat di Kepulauan Melayu yang berkembang daripada sebuah petempatan kepada sebuah kerajaan dan seterusnya membentuk empayar. Sugguhpun terdapat percanggahan pendapat tentang tarikh pembukaan negeri Melaka tetapi kebanyakan ahli-ahli sejarah berpendapat bahawa Melaka di buka sekitar 1400-an. Melaka telah diasaskan oleh Parameswara dan Melaka telah mendapat nama sempena nama sebatang pokok tempat Parameswara bersandar semasa berburu. Pemerintahan kesultanan Melayu Melaka dapat di bahagikan kepada empat tahap iaitu tahap pembukaan sekitar 1400-1424 yang diperintah oleh Parameswara dan anaknya Mahkota Iskandar Syah. Tahap kedua ialah tahap pengukuhan iaitu pada tahun 1424-1446 dibawah pemerintahan Sultan

Muhammad Syah seterusnya pengganti baginda manakala tahap ketiga ialah tahap kegemilangan (1446-1488) dibawah pemerintahan sultan mansur Syah dan tahap kejatuhan (1488-1511) dibawah pimpinan Sultan Mahmud Syah.2 Kegemilangan Melaka telah dapat dicapai ekoran daripada langkah-langkah yang telah dilaksanakan bagi mengukuhkan negeri tersebut oleh raja-raja dan pembesar selepas pengasasannya.

1 2

Tan Ding Eng. 1975. Sejarah Malaysia dan Singapura. Kuala Lumpur. Siri Sejarah Fajar Bakti. Hal. 1 Rahmat Saripan. 1983. Dokumentasi Seminar Sejarah Melaka. Melaka Marathon Engriving. Hal 19

1

1990. Di sebut dalam Sejarah Melayu sebagai 'memerintah istiadat takhta kerajaan baginda'.3 Pasukan laut terbabit terdiri daripada orang Laut di sekitar selat Melaka yang menjadi tulang belakang kekuatan tentera laut Melaka. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. melantik para bentara yang bertugas di balairung dan melantik para biduanda. Rahman Al-Ahmadi. 139. Sebagai contoh sewaktu percubaan menjadi raja di Palembang dan Temasik walaupun percubaan itu gagal. Kedudukan dan peranan "kelautan' dari segi politik. 148 2 .4 Pemerintah Melaka kedua ialah Megat Iskandar Syah yang memerintah dari 1414-1424M. (ed) di petik dari Muhammad Yusuff Hashim. hal. Kajian Beberapa Aspek tentang Melaka pada Abad ke-15 dan Abad ke-16 dalam Sejarah Malaysia Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. Megat Iskandar Syah kemudian digantikan oleh Sultan Muhammad Syah 1424-1444M. Tindakan Parameswara mengawal Selat Melaka yang menjadi faktor terpenting bagi survival ekonomi dan keutuhan Melaka.G Shellabear. Tamadun Melayu jilid satu. Beliau juga seorang yang berpandangan jauh sebagai contoh memerintah rakyat bercucuk tanam kerana hasil pengeluaran beras dan tebu tidak mencukupi.LATAR BELAKANG PEMERINTAH MELAKA SELEPAS PENGASASANNYA SEHINGGA DEKAD 1430-AN Parameswara merupakan pemerintah Melaka yang pertama beliau merupakan seorang yang bercita-cita tinggi. op. Baginda telah berkahwin dengan Tun Wati anak Seri Nara Diraja atau 3 Muhammad Yusoff Hashim. Kesultanan Melayu Melaka. ekonomi dan ketenteraan kian menonjol di beberapa tahap awal abad ke-15. A Aziz Deraman dan Abd. Tindakannya menyusun satu pasukan laut yang cekap untuk memberi perlindungan kepada pedagang telah menjadikan Melaka sebagai pelabuhan entrepot yang penting ketika itu. 191 5 W. 4 Ismail Hussien. cit hal. hal.5 Antara peraturan yang ditentukan oleh baginda ialah mewujudkan menteri yang bertanggungjawab menyusun istiadat di balairung. 1993.

Perkara ini dapat dibuktikan sewaktu 6 Bahasa Othman. Warisan dan Perkembangan.Tun Pepatih Besar. 7 8 Zainal Abidin bin Abdul Wahid.W. Amin bin Hassan. 1992. 148. Muhd. Wolters. menentukan hak serta bidang kuasa raja Melaka. 1989. memastikan berbagai-bagaib bidang kuasa para pembesar. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka. Menurut O. Pentarikhan Melaka mula di jadikan kerajaan oleh Parameswara atau Raja Iskandar Shah tidak dapat diperkatakan dengan tepat kerana ketiadaan sumber-sumber sejarah yang membolehkan kita berbuat demikian.6 Beliau telah banyak melakukan pembaharuan dalam pemerintahan Melaka. loc. Yusof bin Ibrahim. Namun. Melaka Sejarah Awal Negara Kita. Shah Alam: Marwilis publisher & Distribute Sdn Bhd. hal 17 Muhammad Yusoff Hashim. Antara pembaharuan yang dilakukan oleh beliau ialah menerangkan dengan terperinci beraneka jenis peraturan. 3 . memformalkan amalan adat istiadat yang berhubung dengan peraturan kerajaan dan penentuan protokol. Malaysia. Khoo Kay Kim.8 Parameswara adalah seorang yang berani serta bercita-cita tinggi. kebanyakan ahli sejarawan pada kurun ini bersetuju mengatakan bahawa Melaka diasaskan pada penghujung kurun ke14. POLITIK Keperibadian dan Kebijaksanaan Pemerintah Kemunculan negeri Melaka sebagai salah sebuah kuasa yang berjaya dari segi ekonomi dan kestabilan pentadbirannya. banyak di dokong oleh keperibadian dan kebijaksanaan golongan pemerintahnya. tanggungjawab individu di istana. Raja Iskandar Shah telah mula berkerajaan di Melaka pada kira-kira 1399 atau 1400. hlm 15. hal.7 LANGKAH-LANGKAH YANG DI LAKUKAN OLEH PEMERINTAH BAGI MENGUKUHKAN NEGERI MELAKA HINGGA DEKAD 1930-an. cit. Nik Hassan Shuhaimi bin Nik Abdula Rahman dan Mohd.

dan dikatakan baginda telah melaksanakan dasar perluasan dan penaklukan di sekitar kawasan Melaka. Hasilnya. Ini amat berketepatan dengan petikan naskah Sejarah Melayu yang menyebut bahawa . India dan Arab kerana faktor keselamatannya lebih terjamin.9 Kepimpinan yang bijaksana ini telah diteruskan oleh Sultan Megat Iskandar Syah. Menurut O. Baginda adalah seorang yang berpandangan jauh sebagai seseorang pemerintah. Namun selepas itu. Kajian Beberapa Aspek tentang Melaka pada Abad ke-15 dan Abad ke-16 dalam Sejarah Malaysia. Dalam tempoh yang singkat ini. namun pemerintahan baginda berakhir apabila baginda mangkat selepas memerintah Melaka selama dua tahun. Sedar akan pengeluaran hasil seperti tebu dan beras yang sedikit tidak mampu untuk menjadikan Melaka maju. hlm137.W. tidak banyak perubahan yang telah di lakukan oleh Sultan Megat Iskandar Syah kerana baginda hanya meneruskan tradisi kegemilangan pemerintahan daripada Parameswara atau Sultan Iskandar Syah. Walters dan Profeser Wang Gungwu. 9 Muhammad Yusoff Hashim. Melaka telah maju dan tersebar luas di Kepulauan Melayu. Cit. 4 . Sultan Muhammad Syah mengambil alih pemerintahan Melaka pada 1424-1444. sehinggakan Melaka gemar didatangi oleh pelbagai pedagang dari China. Baginda juga telah menyusun satu pasukan laut yang cekap untuk memberi perlindungan kepada pedagang-pedagang yang datang berdagang ke Melaka. baginda telah memerintahkan agar rakyatnya bercucuk tanam. 1990.. Op.percubaan baginda untuk menjadi raja di Palembang dan Temasik. Kesulatanan Melayu Melaka. malah ketokohan dan kebolehannya tiada tolok bandingnnya di Nusantara. walaupun percubaannya gagal. mereka mendakwa bahawa Parameswara merupakan tokoh politik melayu yang amat istimewa.

Strategi ini telah menyebabkan Melaka telah muncul sebagai pelabuhan entreport yang terpenting di Kepulauan Melayu. menyediakan pelbagai kemudahan seperti gudang. Baginda juga telah mempeekemaskan lagi peraturan pelabuhan seperti cukai diturunkan. Melaka pada masa itu belum lagi mempunyai kekuatan yang setaraf dengan Siam. 5 . dua kawasan di sebelah Utara Semenanjung Tanah Melayu sebagai sempadan dengan Siam. penginapan. hlm 100.. Dalam aspek keselamatan.. Hal ini menyebabkan beginda menyedari akan perubahaan dasar kerajaan China dan merasakan perlunya Melaka bertahan dengan cara sendiri dari serangan Siam dan musuh-musuh yang lain.³Maka diganti oleh Sultan Mahmud (tentunya Muhammad di sini) Syah. Tindakan Siam tersebut juga adalah berikutan pembunuhan Temagi iaitu wakil pemerintah Siam di Singapura oleh 10 Ibid. Menjalankan Hubungan Diplomatik dengan Kuasa-kuasa Luar. Melaka bernasib baik kerana telah mendapat perlindungan dariada negeri China.´ 10 Sultan Muahmmad Syah juga merupakan raja terakhir yang membuat lawatan berpanjangan kerana tiada angkatan laut yang rasmi untuk menghantar baginda balik ke Melaka. makanan dan tempat memperbaiki kapal-kapal dagang bagi menarik pedagang asing singgah berdagang di Melaka. Melaka juga telah mengambil anisiatif dengan menjalankan hubungan diplomatik dengan kuasa luar dan besar dan salah satunya adalah China (14031433). Langkah awal baginda lakukan adalah menguatkan hak ke atas Beruas dan Terengganu. Baginda itu terlalu kuasa kerana waktu dia raja segala tempat-tempat yang dekat-dekat di situ dibawa(h) perintahnya. Hal ini kerana Melaka terpaksa mempersembahkan 40 tahil emas kepada Siam jika tidak Melaka akan diancam.

di mana Maharaja Ming telah telah memberi pegiktirafan kepada Parameswara sebagai raja Melaka dan dianugerahi Cap Kempal. utusan China iaitu Laksamana Yin Cheng telah datang ke Melaka dan ini memberi peluang kepada parameswara untuk menangani masalah dengan Siam. Melaka melalui Parameswara berharap dapat menfaatkan pengaruh China yang merupakan Negara terkuat di Asia pada masa itu untuk membela kedaulatannya. hlm 3. Parameswara teah menghantar utusan ke China yang menyatakan tentang pencerobohan orang Siam terhadap Melaka pada tahun 1407 dan sehubungan dengan itu. Maharaja China telah memberi amaran kepada kerajaan Siam supaya tidak mengganggu Melaka lagi. Cit. Pelayaran Zheng He dan Alam Melayu. Bangi : Universiti Kebangsaan Malaysia. 2002. 13 Tan Ding Eing. Op. 1975. Laksamana Cheng Ho tiba di Melaka dengan membawa dikri Maharaja China sebagai lambing menaikkan taraf Melaka menjadi sebuah kerajaan. Melaka juga melakukan hubunga Kang Yuanzhi. Pada tahun 1403M. Sejarah Malaysia dan Singapura.. Pada tahun 1409. Pertambanhan bilangan penduduk yang ramai mendorong Sultan Mahkota Iskandar Syah untuk menghantar duta ke Jawa kerana hendak berbaik-baik dengan pemerintah Jawa yang baru iaitu Vikramarvaddhana (1389-1429).11 Perhubungan diantara Melaka dan China semakin utuh pada tahun 1405 selepas utusan rombongan kerajaan Melaka tiba di Ibu Negara China. 11 6 . namun Maharaja Ming telah menghantar Zheng He Ke ke Siam untuk menghalang persengketaan Siam dan Melaka. sepasang kain sutera berkerajaan dan paying berkerajaan.12 Siam telah bertindak menyerang Melaka dan merebut Cap Kempanya.Parameswara. 12 Ibid. hlm 64. hlm 65. Melaka turut mengadakan hubungan diplomatik dengan pihak kerajaan Jawa bagi mengatasi masalah kekurangan bahan makanan.13 Selain daripada itu juga.

Membentuk sebuah Empayar dan Menakluki Kawasan-kawasan Sekitar. Hubungan Melaka dengan Pasai juga terjalin melalui perkahwinan Sultan Megat Iskandar Syah dengan Puteri Raja Pasai. Melalui perkahwinan ini telah membawa kepada pengislaman beramai-ramai rakyat Melaka yang mengikut raja mereka memeluk Islam. Kawasan ini membentuk bahagian Zon Barat dan dilengkapkan dengan Zon Bahagian Timur seluruh Semenanjung Tanah Melayu dan seluruh Kepulauan Kecil 14 Kobkua Suwannathat~Pian. Ertinya hanya negeri yang dapat menunjukkan tauliahnya sebagai sebuah negeri yang merdeka dan bebas.14 Hubungan ini membolehkan negeri-negeri µnaungan¶ membuat rayuan kepada China untuk mendapatkan perlindungan sekiranya diserang oleh negeri serantau yang lebih berkuasa. 2003. Asia Tenggara Hubungan Tradisional Serantau. Inderagiri dan Tungkal yang merupakan kawasan di pantai Timur Sumatera. Salah satu sebab Parameswara membuat hubungan ini adalah untuk memperkenalkan Melaka kepada dunia luar bagi mengukuhkan kedudukan mereka di samping untuk mendapatkan barangan dagangan. Melaka juga telah menakluk kawasan Aru. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka. Rokan.diplomatik dengan Pasai melalui kegiatan perdagangan. hubungan tributari hanya dilakukan antara China dan negeri-negeri Asia Tenggara yang berdaulat sahaja. Siak. Mengikut prinsip sosiopolitik China. Perubahan dalam aspek perlaksanaan dasar China terhadap Asia Tenggara selepas 1433 telah memberikan kesan yang mendalam terhadap Melaka Sultan Muhammad Syah telah mencari alternatif selepas pengunduran China dari Asia Tenggara yang bermakna lenyapnya kuasa istimewa Melaka dibawa perlindungan politik dan ketenteraan China. hlm 85. 7 . Kampar.

Sistem Pemerintahan Dan Pentadbiran dalam Negeri.menganjur sehingga ke Brunei untuk membentuk bahagian Selatan. sistem perlembagaan telah diperkenalkan yang mana ianya diketuai oleh Sultan. Selain itu. Kuala Lumpur. Beliau juga boleh memberi arahan tanpa perintah daripada Sultan jika untuk kepentingan negara. Tulang belakang bagi sistem pentadbiran Melaka terdiri daripada Orang Besar Berempat iaitu Bendahara. jawatan lain seperti Datuk. Orang Besar Berlapan. Pegawai Pentadbiran. Penaklukan ketigatiga zon ini membolehkan Melaka mengawal sepenuhnya kapal-kapal yang menggunakan Selat Melaka sebagai jalan perhubungan di antara Timur dengan Barat. Selain itu terdapat juga jawatan-jawatan lain yang menyokong ke arah pentadbiran yang lebih baik dan lancar di Melaka. Pemungut Cukai. Orang Besar Berempat. 8 . Pembesar terutama di Melaka adalah Bendahara yang juga dikenali sebagai Menteri Utama Melaka dan menjadi orang kedua terpenting selepas Sultan. Arkitek dan Saudagar turut diadakan dan ini menunjukkan terdapat sistem pentadbiran yang tersusun dan teratur di Melaka. 1991. hlm 121. Bagi mengukuhkan lagi perjalanan pentadbiran ini.15 Malah apabila seseorang Sultan mangkat beliaulah yang bertanggungjawab menjaga alat-alat kebesaran diraja dan selepas tujuh hari menjemput Raja untuk ditabalkan. Antara gelaran-gelaran bagi bendahara ialah 15 Malaysia Kita. Institut Tadbiran Awam Negara (INTAN). Jurutulis. Sistem ini dipelopori oleh Sultan Muhammad Syah. Penghulu Bendahari. Temenggung dan Laksamana. Kestabilan kerajaan Melaka pada abad ke-15 dan ke-16 juga disebabkan keadaan struktur pentadbiran dan politik yang sistematik. Orang Besar Berenam Belas dan Orang Besar Tiga Puluh Dua.

hlm 129. Temenggung pula di kenali sebagai Menteri Keselamatan dan bertanggungjawab melaksanakan peraturan dan keselamatan negeri terutamanya mengenai keselamatan. Seri Wak Raja dan Seri Amar Diraja. hlm 66.. memasung dan menghukum mereka. 16 9 . Melaka Pusat Penyebaran Islam di Nusantara. Sebagai Ketua Polis Negara. Dalam majlis adat istiadat istana. Pada zaman pemerintahan Parameswara. W. Tun Pepatih Besar dan Bendahara Seri Wak Raja. 1989. Singapura. Dibawah jawatan temenggung terdapat dua jawatan tentera iaitu Hulubalang Besar dan Laksamana. 17 Shellabear. mengurus makanan. Sejarah Melayu satu kajian daripada Aspek Pensejarahan Budaya. Kuala Lumpur : Nurin Enterprise. hlm 117.Paduka Raja. Juga boleh lihat Haron Daud.16 Manakala semasa pemerintahan Seri Maharaja ataupun Sultan Muhammad Syah baginda telah dibantu oleh Bendahara Seri Amar Diraja. Apabila raja berangkat dengan menaiki gajah. Penghulu Bendahari pula bertangunggjawab ke atas Bendahari raja di negeri naungan. menjemput tetamu dan memegang kepala usungan di sebelah kanan apabila raja berangkat pada Hari Raya. Seri Maharaja. beliau bertugas sebagai ketua protokol dan mengatur tempat duduk mengikut pangkat masing-masing. Diantara gelaran temenggung adalah Seri Maharaja dan Setia Awadana. Paduka Tuan. (edisi kedua). Sejarah Melayu.. American Mission. Wilayah pegangan Bendahara ialah Sungai Ujong dan memegang gelaran Seri Nara Di Raja.1903. adalah menjadi tugas Temenggung mengepalai gajah itu. Beliau juga menyimpan daftar hamba raja. pentadbirannya dibantu oleh Bendahara. beliau boleh menangkap orang yang bersalah. 1994. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka.17 Mohd Jamil Mukmin. mengurus kelengkapan dalam istana.G.

hal. Orang Laut dijadikan sebahagian besar daripada angkatan Laut Melaka dan merupakan sumber tenaga yang paling penting untuk menjaga keamanan di samping menggalakkan saudagar asing ke pelabuhannya. Ini termasuklah undang-undang awam dan jenayahnya sendiri yang didasarkan undang-undang syriah dan juga undangundang adat.18 Orang Laut mengakui kedaulatan Parameswara dan akan melindungi keselamatannya. Bagi menjamin keselamatan dan kesejahteraan dalam kerajaan Melaka. 46 10 . hal. sungai. para pedagang bebas melakukan aktiviti perdagangan dengan Melaka.19 Memperkenalkan Undang-undang. Terdapat dua undang-undang utama di Melaka iaitu Hukum Kanun Melaka yang juga di kenali sebagai Undang-undang Darat Melaka dan Risalat Hukum Kanun meliputi semua tanah. Undang-undang ini 18 19 ibid.MEMELIHARA PENGIKUT ( ORANG LAUT ) Orang Laut sentiasa memberikan taat setia dan sokongan ketenteraan kepada pemerintah. Kerjasama yang erat antara pihak pemerintah dan Orang Laut telah berjaya mengatasi kegiatan lanun yang mengganas di sepanjang Selat Melaka. Manakala Parameswara pula melindungi kehormatan dan kebajikan mereka. Kitab Peraturan Pelayaran dan Hukum Undang-undang Laut. ibid. pelbagai undang-undang telah diwujudkan. Satu lagi ialah Undang-undang Laut Melaka yang juga dikenali sebagai Adat Pelayaran Melaka. 145. Tindakan Parameswara menjadikan Orang Laut sebagai sebahagian daripada institusi dan sistem kerajaan. Apabila keselamatan terjamin. dusun dan setiap tanah jajahan takluk Melaka.

kain. kayu dan cendana. Kapal-kapal dagangan ini akan di kenakan cukai 6 peratus dan perahu peribumi hanya 3 peratus. Malim. turut diwujudkan adalah Undang-undang Pebian yang mengandungi hal-ehwal peraturan dan sistem perkastaman. cukai. Ini ditambah pula dengan kepesatan Melaka sebagai pusat perdagangan yang menjalankan pelbagai perdagangan barangan enterport seperti buah Pala. jual beli di atas kapal. Peraturan dan peruntukan kemudahan yang baik seperti gudang berkunci ada pengawal dan ada loceng untuk memberitahu jika ada kecemasan atau kekecohan. Menurut laporan China. raja menyediakan pasukan pengawal dengan hebatnya 11 . Setelah 3 tahun Melaka dibuka oleh Parameswara. Selain itu juga. peraturan pelayaran bidang kuasa nakhoda dan tanggungjawab pelbagai pegawai kapal seperti Kiwi. bulu burung. dan cekap dalam mengendalikan pasar kosmopolitan. EKONOMI Perkembangan Perdagangan di Melaka.meliputi perusahaan perkapalan. batik. Melaka juga terkenal dengan pusat pelabuhan yang mementingkan keselamatan. cengkih. tanggungjawab dan kuasa Syahbandar Melaka dan banyak lagi. penduduk Melaka yang berasaskan perikanan hanya berjumlah kira-kira seribu orang dan telah meningkat berkali ganda kepada hampir 6000 orang. hamparan. dan sebagainya. Apabila bersama dengan wakil-wakil perdagangan antara negara yang datang berdagang. Maula kiwi. Melihat kepada kepesatan ini. pentadbiran yang teratur. pihak pentadbir Melaka telah menyediakan pelbagai kemudahan dengan tujuan untuk menarik minat lebih banyak lagi kapal dagang berdagang di Melaka.

244. Tujuan penguasaan dan penaklukan hasil bumi jajahan takluk adalah untuk memperkembang kegiatan perdagangan dan ekonomi Melaka. 22 Ismail Hussien.22 Dengan menguasai hasil bumi jajahan takluknya membolahkan pemimpim Melaka menubuhkan kuasa politik dan pentadbiran istana terhadap golongan 20 21 Muhammad Yusoff Hashim. 148 12 . op.demi menjaga keamanan. askar bagi keselamatnnya dan bekalan makanan untuk penduduknya. MENAKLUKI HASIL BUMI JAJAHAN TAKLUK.. hal. cit. Melaka mengeksport bijih timah yang telah dicair dan dijadikan kepingan jongkong.21 Melaka di beri jaminan oleh jajahan takluknya dari segi keselamatan pelayaran melalui Selat Melaka. Selain bijih timah yang diperoleh secara melombong di kawasan pedalaman.. cit. cit. Selangor. A. Penaklukan terhadap Kampar pula penting untuk mengawal eksport lada dan emas yang dikeluarkan oleh daerah-daerah pedalaman Minangkabau. kayu diikat dan menempakan keempat-empat pintu. iaitu supaya bahan-bahan keluarannya dapat dieksport ke Melaka di samping dapat membekalkan kepada Orang Laut sebagai pendayung kapal perang tentera laut Melaka untuk tujuan penaklukan. mata wang untuk urusniaga. pelaut untuk perkapalan. loc. hal. Melaka juga mengumpul bijih timah dari kawasan yang menjadi jajahan takluk seperti Kelang. Beruas dan Kedah. Manjung. Contoh : Penguasaan terhadap Siak bermakna Melaka boleh mengawal pengeluaran emasnya untuk di bawa ke Melaka bagi tujuan bahan perdagangan dengan saudagar asing. Rahman Al-Ahmadi. Ramlah Adam. op. Pada waktu malam ada orang mengawal. Aziz Deraman dan Abd.20 Manakala penguasaan Melaka ke atas Riau-Lingga pula mempunyai matlamat perdagangan secara tidak langsung. Bernam.

1989. hal. Meletakkkanya dalam masyarakat tanpa boleh dicela atau dikritik. Raja akan dianggap bertuah dan tinggi daulatnya apabial di keadaan negeri menjadi aman dan makmur dan kaya raya: perdagangan yang 23 Haron Daud. Konsep ini bermula apabila berlangsungnya persetiaan antara Demang Lebar Daun dan Seri teri Buana di Palembang. 94. Menurut Zainal Abidin Abdul Wahid: ' Daulat boleh diertikan sebagai severeignity'. hal. Sejarah Melayu.208-9. hal.23 Ia meletakkan raja sebagai sesuatu yang agung dan wajib dihormati.24 Daulat yang ada pada raja meliputi peribadi dan tubuh raja bukan kawasan pemerintahannya. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. tetapi mencakupi agama dan budaya. Daulat juga dihubungkan dengan karisma raja dan 'tuah' yang dimiliki oelh raja. Kedaulatan seseorang raja melayu itu bukanlah semata-mata suatu konsep undang-undang. 153 24 Zainal Abidin Abdul Wahid 1966. Raja dikatakan mempinyai beberapa sifat mulia dan luarbiasa yang biasanya ada kaitan dengan kedaulatannya. SOSIAL MEMPERKENALKAN KONSEP DAULAT DAN DERHAKA.pembesar Melaka. 13 . ibid. dan membina empayar Melaka melalui kuasa tentera serta memperkukuhkan pengaruh politik Melaka. Manakala rakyat pula tidak boleh dizalimi oleh raja. Daulat itu memeberikan kepadanya banyak hak dan keistimewaan. Daulat itu juga menuntut taat setia yang tidak boleh persoalkan lagi daripada rakyatnya'. Satu Kajian Dari Aspek Pensejarahan Budaya . Sejarah Melayu.

Bagi mengukuhkan lagi kedaulatan diraja. 26 25 14 . 2003. A. Ia adalah adat (undang-undang diraja) dan istiadat (aturan negeri dan perlaksanaan upacara) Melayu berasal dari Palembang. 152 ibid. Tanpa seorang raja yang berdaulat. 27 Mewujudkan Sistem Adat Kebesaran Di Melaka. hal. hlm 73.25 Manakala konsep dehaka pula ialah kesetiaan rakyat kepada pemerintah dimana jika rakyat melanggar atau ingkar pada arahan sultan maka dia akan di timpa tulah raja. 27 Kobkua Suwannathat ~ Pia. Asia Tenggara. 28 Ismail Hussein. tanam-tanaman yang tumbuh subur serta hasil ternakan yang membiak dan rakyat yang bertambah ramai. Sistem adat ini mencerminkan bahawa Kesultanan Melayu Melaka mempunyai tahap kewibawaan yang tinggi berbanding Muhammad Yusoff Hashim. Dalam keadaan begitu rakyat terpaksa hidup dalam keadaan yang berpecah belah dan amat primitif sekali.28 Adat dan istiadat ini dibawa bersama ketika Parameswara melarikan diri dari Palembang.. Hubungan Tradisional Serantau. Sultan Muhammad Syah telah menjalankan beberapa pembaharuan dengan mengadakan adat istiadat yang berpandukan kemegahan Kerajaan Srivijaya yang adat ini bercampur dengan Hindu. Samada dalam bentuk sumpahan atau hidup mmelarat atau merana sepanjang hayat.. seterusnya menjadikan Melaka empayar yang unggul. cit. op. 29. hal. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. 154. Op. Melayu Asli dan Islam.26 Ini menunjukkan berlaku proses timbal balik antara raja dan rakyat dimana kedua-duanya saling memerlukan untuk membentuk sebuah pemerintahan yang aman dan harmoni. tiadalah negara.pesat. hal. Cit. Aziz Deraman dan Abdul Rahman Al-Ahmadi.

hlm 6. cit. baju kain hijau nipis. Sebelum sesuatu utusan dari negeri lain hendak menghadap raja akan masuk ke balai penghadapan dengan membawa cepar dan kerikal. hlm 75.29 Diantara kebesaran yang di gunakan ialah seperti pakaian diraja iaitu menggunakan kain Melayu nipis warna putih. Implikasi daripada peraturan dan adat-adat yang dikenakan dapat mengangkat lagi darjat seseorang pemerintah dan tiada sesiapa pun yang boleh disamakan dengan raja.pemerintah di negeri yang lain. hlm 5 29 15 . 1975.. Ini ditambah lagi dengan kemerosotan Kerajaan Majapahit telah menyebabkan beberapa buah negeri di Asia Tenggara melepaskan diri dari pengawalannya dan bersekutu dengan negeri-negeri Wan Shamsudin. Sejarah Malaysia dan Singapura.31 Semasa pemerintahan Seri Maharaja.Singapura : MPH Printing dan Supply Sdn. lilitan kepala. A. 1964. Aziz Deraman dan Abdul Rahman Al-Ahmadi. Pengislaman raja ini telah banyak mempengaruhi kepada kemunculan Melaka sebagai pusat penyebaran Islam terpenting di kepulauan Melayu. Bhd. Adat memakai payung juga diberikan dimana payung putih untuk raja dan payung kuning untuk anak raja. cit. Pengaruh Kemasukan Agama Islam Sultan Mahkota Iskandar Syah telah berkahwin dengan puteri Raja Islam dari Pasai pada tahun 1414 dan oleh dengan itu baginda telah memeluk islam seperti yang telah disyaratkan oleh Raja Pasai apabila Sultan Melaka meminta para pedagangnya berniaga di Melaka. baginda telah di Islamkan oleh Sayyid Abdul Aziz dari Jeddah dan memakai gelaran baru iaitu Sultan Muhammad Syah.. Op. Sejarah Tanah Melayu dan Sekitarnya 1400-1967.30 Adat menyambut dan menghantar utusan dari sebuah negeri juga diwujudkan. 31 Tan Ding Eing. Kemudian cepar ini akan di letakkan dihadapan Bendahara oleh Kepala Bentara Kanan dan diserahkan kepada orangorang yang membawa surat sebagai utusan dari negeri lain. op. 30 Ismail Hussein..

Tidak dapat dinafikan juga bahawa corak dan sistem pemerintahan yang diamalkan oleh Parameswara telah memberi impak yang besar kepada tampuk pemerintahan raja-raja zaman seterusnya. Melaka telah mengalami zaman pengukuhan dan zaman kegemilangan sehingga awal kurun ke 15 yang mana pada akhirnya terpaksa menempuh zaman kejatuhannya setelah ditawan oleh Portugis pada tahun 1511. Bermula dengan pengasasan Kesultanan Melayu Melaka oleh Parameswara berjaya mengukuhkan kedudukan negeri Melaka sebagai sebuah negeri yang berdaulat. Kemasukan Islam ke Melaka telah berjaya menarik ramai pedagang Islam berdagang di Melaka dan perkara ini sangat menguntungkan dari segi ekonomi. Kesimpulan. Arab. Kejayaan dan kemajuan Melaka sebagai sebuah kerajaan Melayu yang berjaya banyak didokong oleh keupayaan pemerintahnya. Kapal-kapal yang datang dari segenap penjuru seperti Gujerat. Mesir. 16 . Pada ketika itu. Jawa. Laut Merah. Telok Iran. Afrika Timur dan banyak lagi. jatuh atau bangun sebuah negara adalah dipengaruhi oleh tahap kewibawaan dan kebijaksanaan seseorang pemerintah di samping dengan bantuan para pembesarnya.Islam yang baru termasuklah kerajaan Melaka. China.

1990. 1993.. 17 . Muhammad Yusoff Hashim. A Aziz Deraman dan Abd. Yusof bin Ibrahim. 1989. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka. Dokumentasi Seminar Sejarah Melaka. 1975. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka.Bibliografi Bahasa Othman. 2002. 1983. Melaka Sejarah Awal Negara Kita. Shah Alam: Marwilis Publisher & Distribute Sdn Bhd. Zainal Abidin bin Abdul Wahid. Tamadun Melayu jilid satu. Institut Tadbiran Awam Negara (INTAN). Malaysia Kita. Malaysia. Bangi : Universiti Kebangsaan Malaysia. 2003. Khoo Kay Kim. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka. Siri Sejarah Fajar Bakti. Kesulatanan Melayu Melaka. 1991. Kajian Beberapa Aspek tentang Melaka pada Abad ke-15 dan Abad ke-16 dalam Sejarah Malaysia. Nik Hassan Shuhaimi bin Nik Abdula Rahman dan Mohd. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. Kuala Lumpur Kobkua Suwannathat~Pian. Melaka Marathon Engriving Tan Ding Eng. Pelayaran Zheng He dan Alam Melayu. Amin bin Hassan. 1992. Kang Yuanzhi. Rahmat Saripan. Asia Tenggara Hubungan Tradisional Serantau. Rahman Al-Ahmadi. Ismail Hussien. Sejarah Malaysia dan Singapura. Kuala Lumpur. Warisan dan Perkembangan. Muhd.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful