P. 1
LETUPAN DAN LETUSAN FONOLOGI

LETUPAN DAN LETUSAN FONOLOGI

|Views: 2,692|Likes:
Published by Nor Izzati Haduri
Membincangkan tentang pengthasilan vokal dan bukan vokal dari alat artikulasi manusia
Membincangkan tentang pengthasilan vokal dan bukan vokal dari alat artikulasi manusia

More info:

Published by: Nor Izzati Haduri on Sep 15, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

08/20/2013

pdf

text

original

BBM 3202

[NOR IZZATI BT MOHD HADURI / J40822]

1.0 PENGENALAN

Fonetik ialah bidang linguistik yang khusus mengkaji penghasilan bunyi-bunyi bahasa. Bunyi-bunyi bahasa ialah bunyi bermakna yang dikeluarkan oleh alat ujaran manusia, iaitu rongga mulut dan hidung. Fromkin dan Rodman ( 1988 ) mendefinisikan fonetik sebagai ³the study of the speech sounds that are utilized by all human languages to represent meanings is called phonetics´. Bunyi-bunyi bermakna menolak bunyi seperti batuk, bersin, dan berdengkur kerana bunyi-bunyi ini tidak mendukung makna. Bert il Malmberg ( 1968 ) mendefinisikan fonetik sebagai pengkajian bunyi-bunyi bahasa dan memberatkan pelahiran bahasa dan bukan kandungannya. J.D. O¶Connor ( 1973 ) menyatakan bahawa ilmu fonetik ialah ilmu yang bersangkutan dengan bunyi-bunyi bising yang dihasilkan oleh manusia.

Bunyi yang dihasilkan oleh alat ujaran adalah terbahagi kepada dua iaitu bunyi konsonan dan bunyi vokal. Bunyi-bunyi konsonan terhasil apabila arus udara yang melalui rongga mulut mengalami sekatan, manakala bunyi vokal terhasil apabila arus udara yang melalui rongga keluar tanpa mengalami apa-apa sekatan. Apa yang ingin di bincangkan dalam tugasan saya ini ialah mengenai cara artikulasi itu di hasilkan melalui letupan dan letusan.

BBM 3202

[NOR IZZATI BT MOHD HADURI / J40822]

2.0 DEFINISI LETUPAN.

Letupan ( plosif ) merupakan bunyi yang terhasil kerana udara yang disekat itu dilepaskan serta merta. Konsonan yang dihasilkan oleh letupan ini terdiri daripada bersuara dan tidak bersuara, letupan tidak bersuara menunjukkan keadaan pita suara yang terbuka dan tidak tersekat, manakala letupan bersuara pula menunjukkan keadaan pita suara yang dirapatkan. Antara bunyi letupan ialah [p, b, t, d, k, g]. Secara umumnya diketahui letupan terbahagi kepada enam jenis iaitu,

iiiiiiivvvivii-

Letupan dua bibir tidak bersuara. [ Letupan dua bibir bersuara. Letupan gusi tidak bersuara. Letupan gusi bersuara. Letupan lelangit tidak bersuara. Letupan langit bersuara. Hentian Glotis [ d ] [ [ g ] [ ]

p ] [ b ] [ t ]

k ]

BBM 3202

[NOR IZZATI BT MOHD HADURI / J40822]

2.1 Letupan Dua Bibir Tidak Bersuara. [ p ]

Untuk menghasilkan letupan dua bibir tidak bersuara ialah dengan merapatkan dua bibir untuk menghalang udara daripada paru-paru yang keluar ke rongga mulut, kemudian lelangit lembut dan anak tekak dinaikkan dan dirapatkan ke dinding tekak supaya udara dapat disekat dan tidak keluar melalui rongga hidung. Pada keadaan ini kedudukan pita suara adalah di renggangkan, kemudian udara dari paru-paru keluar ke rongga mulut tanpa menggetarkan pita suara, dengan itu terhasillah bunyi konsonan letupan bibir tidak bersuara [ p ]. Contoh-contoh perkataannya adalah seperti berikut :-

Diawal perkataan :

payung, pokok, puteri, padat, pukau, pusing,

Di tengah perkataan: tapai, tepuk, tepat, sumpah, rempah, Di akhir perkataan: dakap, suap, gelap, kerap,

Pengeluaran bunyi letupan dua bibir bersuara gambarajah di sebelah.

[ p ] dapat di tunjukkan menerusi

BB

Rajah 1 menunjukkan cara penghasilan Letupan Dua Bibir Tidak Bersuara [ p ]

 

3202

[NOR IZZATI BT MOHD H ADURI / J40822]

BBM 3202

[NOR IZZATI BT MOHD HADURI / J40822]

2.2 Letupan Dua Bibir Bersuara.

[

b ]

Untuk menghasilkan letupan dua bibir tidak bersuara ialah dengan merapatkan dua bibir untuk menghalang udara daripada paru-paru yang keluar ke rongga mulut, kemudian lelangit lembut dan anak tekak dinaikkan dan dirapatkan ke dinding tekak supaya udara dapat disekat dan tidak keluar melalui rongga hidung. Pada keadaan ini kedudukan pita suara adalah di renggangkan, kemudian udara dari paru-paru keluar ke rongga mulut tanpa menggetarkan pita suara, dengan itu terhasillah bunyi konsonan letupan bibir tidak bersuara [ b ]. Contoh-contoh perkataannya adalah seperti berikut :-

Diawal perkataan :

baju, bakul, bantal, bina, bandar.

Di tengah perkataan: tebal, tiba, lubang, tabur, kembang. Di akhir perkataan: kebab, adab, jawab, lembab.

Pengeluaran bunyi letupan dua bibir bersuara gambarajah di sebelah

[ b ] dapat di tunjukkan menerusi

Rajah 2 menunjukkan cara penghasilan Letupan Dua Bibir Bersuara [ b ]

¡

BB

3202

[NOR IZZATI BT MOHD H ADURI / J40822]

BBM 3202

[NOR IZZATI BT MOHD HADURI / J40822]

2.3 Letupan Gusi Tidak Bersuara.

[ t ]

Konsonan letupan gusi tidak bersuara dihasilkan melalui proses seperti berikut iaitu dengan hujung lidah dirapatkan pada gusi untuk membuat sekatan penuh pada arus udara yang keluar dari paru-paru ke rongga mulut. Anak tekak dan lelangit lembut pula dinaikkan dandirapatkan pada dinding tekak supaya dapat menutup rongga hidung dan udara tidak dapat keluar melalui rongga hidung. Pada keadaan ini pita suara dibuka atau direnggangkan, kemudian udara keluar dari rongga mulut keluar tanpa menggetarkan pita suara, kemudian tersekat pada bahagian gusi, seterusnya udara dilepaskan dengan serta merta. Contoh-contoh perkataan adalah seperti berikut:

Diawal perkataan :

tangan, tangguh, tetap, terang, tolong.

Di tengah perkataan: bantu, petang, datuk, keldai. Di akhir perkataan: perut, sebut, kedut, sebat, lekat.

Pengeluaran bunyi Letupan gusi tidak bersuara. gambarajah di sebelah.

[ t

] dapat di tunjukkan menerusi

Rajah 3 menunjukkan cara penghasilan Letupan gusi tidak bersuara [ t ]

¢

BB

3202

[NOR IZZATI BT MOHD H ADURI / J40822]

BBM 3202

[NOR IZZATI BT MOHD HADURI / J40822]

2.4 Letupan Gusi Bersuara.

[ d ]

Cara menghasilkan letupan gusi bersuara dihasilkan sama seperti letupan gusi tidak bersuara, iaitu dengan hujung lidah dirapatkan pada gusi untuk membuat sekatan penuh pada arus udara yang keluar dari paru-paru ke rongga mulut. Anak tekak dan lelangit lembut pula dinaikkan dandirapatkan pada dinding tekak supaya dapat menutup rongga hidung dan udara tidak dapat keluar melalui rongga hidung. Bezanya antara letupan gusi tidak bersuara dengan letupan gusi bersuara adalah pada bukaan pita suaranya. Untuk menghasilkan konsonan letupan gusi bersuara keadaan pita suara dirapatkan, udara dari paru-paru keluar dengan menggetarkan pita suara ke rongga mulut dan tersekat sepenuhnya pada gusi, kemudian udara tersebut dilepaskan dengan serta merta. Bunyi yang dihasilkan oleh letupan gusi bersuara adalah seperti berikut: Diawal perkataan : daging, darah, dalam, dunia, dengan.

Di tengah perkataan: bandar, pedang, siding, padah. Di akhir perkataan: abad, tekad, maksud, zuhud.

Pengeluaran bunyi Letupan gusi bersuara. [ d ] dapat di tunjukkan menerusi gambarajah di sebelah.

Rajah 4 menunjukkan cara penghasilan Letupan Gusi Bersuara [ d ]

£

BB

3202

[NOR IZZATI BT MOHD H ADURI / J40822]

BBM 3202

[NOR IZZATI BT MOHD HADURI / J40822]

2.5 Letupan Lelangit Lembut Tidak Bersuara.

[ k ]

Cara menghasilkan letupan lelangit lembut tidak bersuara adalah dengan belakang lidah dinaikkan dan dirapatkan pada lelangit lembut untuk membuat sekatan penuh pada arus udara yang keluar dariparu-paru ke rongga mulut. Lelangi lembut dan anak tekak dirapatkan pada dinding tekak untuk menyekat udara supaya tidak dapat keluar melalui rongga hidung. Pada keadaan ini pita suara direnggangkan, dan udara dari paru-paru dapat kleuar ke rongga mulut tanpa menggetarkan pita suara. Udara tersekat pada bahagian lelangit lembut,kemudian dilepaskan dengan serta merta. Bunyi yang dihasilkan daripada letupan lelangit lembut tidak bersuara ini ialah Diawal perkataan : kawan, kuda, kepak, kalau, kahwin.

Di tengah perkataan: tekak, sukat, pukat, pekat. Di akhir perkataan: duduk, selak, tengok, emak, budak.

Pengeluaran bunyi Letupan lelangit lembut tidak bersuara [ k ] dapat di tunjukkan menerusi gambarajah di bawah.

Rajah 5 menunjukkan penghasilan Letupan Lelangit Lembut Tidak Bersuara.

¤

BB

3202

[NOR IZZATI BT MOHD H ADURI / J40822]

[ k ]

BBM 3202

[NOR IZZATI BT MOHD HADURI / J40822]

2.6 Letupan Lelangit Lembut Bersuara.

[g ]

Bagi menghasilkan konsonan lelangit lembut bersuara [ g ] proses pada peringkat awalnya sama dengan dengan letupan lelangit lembut tidak bersuara iaitu dengan belakang lidah dinaikkan dan dirapatkan pada lelangit lembut untuk membuat sekatan penuh pada arus udara yang keluar dari paru-paru ke rongga mulut, kemudian lelangit lembut dan anak tekak dirapatkan pada dinding tekak untuk menyekat udara supaya tidak dapat keluar melalui rongga hidung. Pada proses seterusnya pita suara adalah dirapatkan, pada keadaan pita suara ini yang membezakan antara letupan lelangit lembut bersuara dan tidak bersuara, apabila pita suara dirapatkan udara dari paru-paru yang terhasil keluar dengan menggetarkan pita suara ke rongga mulut dan tersekat sepenuhnya pada gusi, selepas itu udara tersebut dilepaskan dengan serta merta. . Bunyi yang dihasilkan daripada letupan lelangit lembut bersuara ini ialah Diawal perkataan : gelak, garang, gambar, gasing, gajah.

Di tengah perkataan: agas, juga, mangga, tunggu. Di akhir perkataan: tolong, barang, wang, jarang, sarang, burung.

Pengeluaran bunyi Letupan lelangit lembut bersuara [ g ] dapat di tunjukkan menerusi gambarajah di sebelah

Rajah 6 menunjukkan penghasilan Letupan Lelangit Lembut Bersuara.

¥

BB

3202

[NOR IZZATI BT MOHD H ADURI / J40822]

BBM 3202

[NOR IZZATI BT MOHD HADURI / J40822]

2.81 Hentian Glotis [

]

Hentian glotis adalah bunyi hentian yang dikeluarkan seperti berikut iaitu pita suara dirapatkan serapat-rapatnya, kemudian lelangit lembut dan anak tekak dinaikkan dan dirapatkan kepada dinding tekak untuk membuat sekatan supaya udara tidak dapat keluar melalui rongga hidung, manakala udara dari paru -paru keluar tersekat dan

terhenti pada bahagian glottis dan tidak dilepaskan. Bunyi yang dihasilkan oleh hentian glottis ini ialah Diawal perkataan : atap, ibu, ikan, orang,

Di tengah perkataan: bu at, sa at, ta at, so al Di akhir perkataan: tida , ana , golo , gala

Pengeluaran bunyi hentian glotis [ bawah.

] dapat di tunjukkan menerusi gambarajah di

3.0 DEFINISI LETUSAN

Letusan ataupun afrikat ialah gabungan dua cara artikulasi, iaitu antara bunyi hentian dengan
bunyi frikatif.

Udara disekat dalam rongga mulut dan kemudiannya dilepaskan secara

menggeserkannya. Ada konsonan yang dihasilkan bersuara dan ada yang tidak bersuara, ia bergantung sama ada pita suara digetarkan ataupun tidak dan arus udara yang keluar dari paru-paru sama ada menerima sekatan ataupun geseran. Secara umumnya b unyi letusan ini dapat di kelas kepada dua bahagian iaitu

iii-

Letusan lelangit keras gusi tak bersuara. [ Letusan lelangit keras gusi bersuara.

¦

BB

3202

[NOR IZZATI BT MOHD H ADURI / J40822]

]

[ J ]

BBM 3202

[NOR IZZATI BT MOHD HADURI / J40822]

3.1 Letusan Lelangit Keras - Gusi Tak Bersuara.

[

]

Cara untuk menghasilkan bunyi konsonan letusan lelangit keras tidak bersuara ialah dengan cara depan lidah dirapatkan pada daerah lelangit keras gusi untuk membuat sekatan pada arus udara dari paru-paru ke rongga mulut, kemudian lelangit lembut dan anak tekak dinaikkan dan dirapatkan pada dinding tekak untuk membuat sekatan supaya udara tidak dapat dikeluarkan melalui rongga hidung. Pada keadaan ini pita suara direnggangkan dan udara dari paru-paru keluar ke rongga mulut tanpa menggetarkan pita suara. Udara tersebut tersekat seketika pada bahagian lelangit keras gusi, kemudian udara tersebut dilepaskan dengan perlahan ( bukan

BBM 3202

[NOR IZZATI BT MOHD HADURI / J40822]

dengan cepat atau serta merta). Walau bagaimanapun untuk bunyi konsonan C dalam bahasa melayu lebih cepat sedikit berbanding denganpelepasan udara untuk bunyi letusan (afrikat) dalam bahasa inggeris seperti dalam perkataan ³church´ contohnya. Bunyi konsnan C yang hadir dalam konsonan bahasa melayu adalah seperti berikut Diawal perkataan : cari, cacat, cuti, campak, contoh.

Di tengah perkataan: pucat, suci, kunci, benci. Di akhir perkataan: mac, koc,

Pengeluaran bunyi konsonan letusan lelangit keras tidak bersuara dapat di tunjukkan menerusi gambarajah di sebelahh.

Rajah 8 menunjukkan Letusan Lelangit keras ± gusi tak bersuara [

]

3.2 Letusan Lelangit Keras - Gusi Bersuara.

§

BB

3202

[NOR IZZATI BT MOHD H ADURI / J40822]

[ J ]

BBM 3202

[NOR IZZATI BT MOHD HADURI / J40822]

Cara untuk menghasilkan bunyi konsonan letusan lelangit keras tidak bersuara ialah dengan cara depan lidah dirapatkan pada daerah lelangit keras gusi untuk membuat sekatan pada arus udara dari paru-paru ke rongga mulut, kemudian lelangit lembut dan anak tekak dinaikkan dan dirapatkan pada dinding tekak untuk membuat sekatan supaya udara tidak dapat dikeluarkan melalui rongga hidung. Pada keadaan ini pita suara dirapatkan dan udara dari paru-paru keluar ke rongga mulut dengan menggetarkan pita suara. Udara tersebut dilepaskan dengan perlahan ( bukan dengan cepat atau serta merta). Bagi konsonan j dalam bahasa melayu udara dilepaskan dengan lebih cepat daripada pelepasan udara untuk konsonan j dalam bahasa inggeris sepertiperkataan ³Judge´ . Bunyi konsonan ini hadir dalam perkataan berikut. Diawal perkataan : jodoh, jambu, jangan, jantan, jurang.

Di tengah perkataan: panjat, terjun, kejut, hujan. Di akhir perkataan: buruj, imej, kolej

Pengeluaran bunyi konsonan letusan lelangit keras tidak bersuara dapat di tunjukkan menerusi gambarajah berikut

Rajah 9 menunjukkan penghasilan Letusan Lelangit Keras - Gusi Bersuara.

[ J ]

Carta dibawah menunjukkan dengan lebih jelas lagi keadaan persamaan dan perbezaan bagi setiap penghasilan konsonan melalui letupan atau letusan .

¨

BB

3202

[NOR IZZATI BT MOHD H ADURI / J40822]

BBM 3202

[NOR IZZATI BT MOHD HADURI / J40822]

Daerah sebutan/ Cara sebutan

Dua bibir

Gusi

Gusi keras

lelangit

Lelangit keras

Lelangit lembut

Pita suara

Letupan tak bersuara Letupan bersuara Letusan tak bersuara Letusan bersuara

p b

t d

k g

J

4.0 Kesimpulan

BBM 3202

[NOR IZZATI BT MOHD HADURI / J40822]

Setelah dihuraikan dengan panjang lebar sifat dan cara menghasilkan bunyi letupan dan letusan dapatlah dirumuskan bahawa pada asasnya proses dalam menghasilkan letupan dan letusan ini mempunyai persamaan pada kedudukan bagi bahagian bibir, lelangit dan gusi, hanya terdapat sedikit perbezaan bagi setiap letusan dan letupan yang bersuara dan tidak bersuara iaitu pada bukaan pita suara dan sekatan pada udara yang keluar sama ada menggetarkan pita suara atau tidak menggetarkan pita suara.

Penghasilan huruf-huruf konsonan ini bergantung kepada keadaan sama ada udara tidak diganggu atau diganggu alirannya dlm rongga mulut seperti organ-organ sebutan seperti gigi, lelangit lembut dan sebagainya tidak menghalang udara yang dikeluarkan, apabila bunyi yang terhasil dengan menekan udara keluar dari paru-paru dihalang, organorgan seperti lelangit lembut, gigi, lelangit keras dan sebagainya menghalang laluan udara semasa melalui rongga mulut atau rongga hidung maka b unyi yang terhasil ini menjadikan bunyi yang berbeza diantara setiap konsonan letusan dan letupan.

BBM 3202

[NOR IZZATI BT MOHD HADURI / J40822]

BIBLIOGRAFI Azhar Salleh 2010 ³FONETIK DAN FONOLOGI MELAYU´ http://witra.blogspot.com/2009/01/sktaman-bukit-mewah.html Nor Hashimah Jalaluddin 2000 ³Asas Fonetik´ Dewan Bahasa dan Pustaka. Indirawati Zahid, Mardian Shah Omar 2007 ´ Fonetik dan Fonologi´ PTS. Paitoon M. Chaiyanara 2006 ³ Pengenalan Fonetik dan Fonologi ³ Dewan Bahasa dan Pustaka.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->