HBHE3203 Noraini Abdul Aziz 671001016168002

1.0

PENGENALAN Kesihatan persekitaran adalah salah satu cabang kesihatan umum yang mengambil

kira penilaian dan pengawalan impak manusia terhadap persekitaran mereka (Moeller, 1992). Namun begitu, penghakisan lapisan ozon, perubahan cuaca, kehilangan biodiversiti, perubahan sistem hidrologikal dan bekalan air bersih, penerokaan hutan serta kawasan tadahan hujan yang tidak terkawal membawa kepada kerosakan alam sekitar dan pencemaran kesihatan persekitaran. Pencemaran bermaksud sesuatu perubahan secara langsung atau tidak langsung kepada sifat-sifat fizikal, haba, kimia, biologi atau radioaktif mana-mana bahagian alam sekitar dengan melepaskan, mengeluarkan atau meletakkan bahan-bahan buangan hingga menjejaskan apa-apa kegunaan yang berfaedah, yang menyebabkan suatu keadaan yang berbahaya kepada kesihatan, keselamatan, atau kebajikan awam kepada manusia, haiwan, hidupan-hidupan liar, hidupan marin dan tumbuh-tumbuhan. Pencemaran (pollution) merupakan kehadiran atau penambahan sesuatu bahan semulajadi atau bukan semulajadi ke dalam sekitaran, sehingga merosakkan sebahagian atau keseluruhan ekosistem. (DBP,1993). Punca pencemaran alam selalunya disebabkan oleh aktiviti manusia seperti aktiviti perindustrian, petempatan, pertanian, perbandaran, perlombongan dan sebagainya. Pencemaran akan mengakibatkan terhasilnya bahan-bahan toksik. Bahan toksik bermaksud bahan buangan yang mengandungi sifat-sifat fizikal, kimia atau biologi yang berbahaya dan terbentuk sama ada dalam jangka masa pendek atau panjang. Bahan buangan toksik berbahaya kerana bersifat mudah terbakar, mudah menghakis, beracun, mudah bertindakbalas atau meletup apabila bercampur dengan bahan lain. Bahan toksik boleh wujud sama ada dalam bentuk cecair, pepejal, separa pepejal atau gas, yang terbentuk akibat kecuaian manusia melalui pencemaran. Toksik boleh mendatangkan kesan buruk kepada hidupan. Bahan toksik dikeluarkan oleh aktiviti industri seperti pembuangan bahan radioaktif oleh loji nuklear, sampah- sarap dari kawasan kediaman, logam berat dari kilang industri dan sisa racun rumpai dari aktiviti pertanian. Sebagai contoh, data satelit mengesahkan sebanyak 18 teragram (40 billion paun ) pencemaran aerosol telah dieksport ke barat laut Lautan Pasifik manakala 4.5 teragram (10 billion paun) telah sampai ke Amerika Utara dari Asia Timur . (Mohamad bin Abdul Manap, 2009). Toksik bukan sahaja mempunyai kesan negatif kepada persekitaran tetapi juga kepada manusia.

1

HBHE3203 Noraini Abdul Aziz 671001016168002

2.0

BAHAN BUANGAN TOKSIK Bahan buangan toksik atau pencemaran toksik membawa maksud bahan buangan

yang mengandungi perubahan langsung atau tidak langsung kepada sifat-sifat fizikal, kimia, haba, radioaktif atau biologi yang berbahaya kepada manusia dan alam sekitar. Toksik merupakan bahan buangan yang boleh didapati dalam bentuk cecair, pepejal atau gas yang boleh mendatangkan kesan buruk kepada hidupan. Bahan toksik terhasil akibat daripada aktiviti industri seperti pembuangan bahan radioaktif oleh loji nuklear, sampah sarap dari kawasan kediaman, logam berat dari kilang industri dan sisa racun rumpai atau makhluk perosak dari aktiviti pertanian. Aktiviti-aktiviti ini jika tidak dikawal boleh menyebabkan peningkatan bahan-bahan buangan toksik dari masa ke semasa. Pencemaran bahan buangan toksik ini bukan sahaja boleh menyebabkan suatu keadaan yang berbahaya kepada kesihatan dan keselamatan manusia malah kepada organisma lain seperti haiwan dan tumbuh-tumbuhan. Pencemaran toksik yang berlaku pada alam sekitar bukannya terjadi secara semula jadi sebaliknya adalah disebabkan oleh aktiviti-aktiviti yang dilakukan oleh manusia atas dasar pembangunan dan kemajuan. Di dalam Al-Quran, Allah S.W.T. menyatakan bahawa kemusnahan yang berlaku di atas muka bumi ini adalah berpunca daripada tangan manusia sendiri. Firman Allah S.W.T.: (Surah Ar-Ftum: Ayat 41) Maksudnya: Telah berlaku pelbagai kerosakan dan bala bencana di darat dan di laut dengan sebab apa yang dilakukan oleh tangan-tangan manusia. Pembuangan bahan toksik yang tidak terkawal boleh menyebabkan berlakunya beberapa jenis pencemaran seperti: (a) Pencemaran udara (b) Pencemaran air (c) Pencemaran tanah (d) Pencemaran bunyi
(e) Pencemaran radiasi

2

radioaktif atau toksik sama ada dalam bentuk gas. Sumber sekunder pula berlaku apabila bahan cemar yang dikeluarkan oleh kilang itu bukan sahaja mencemari udara secara fizikal malah bertindak balas dengan udara.HBHE3203 Noraini Abdul Aziz 671001016168002 2. perumahan. CO. laut serta air bawah tanah. Sumber primer adalah berpunca daripada proses seperti debu daripada letusan gunung berapi. 2. Nitrogen Oksida dan sebagainya yang mana ia merupakan penyebab kepada punca utama penipisan ozon. Faktor-faktor semula jadi seperti letusan gunung 3 .1 Pencemaran Udara Pencemaran udara merupakan satu keadaan yang melibatkan kehadiran bahan beracun. Asap-asap yang dikeluarkan ini mengandungi antaranya PM10. bahan-bahan pencemar yang dilepaskan ke udara ini juga akan mengakibatkan pelbagai kesan buruk kepada alam sekitar seperti penyumbang kepada hujan asid. batu karang dan hidupan lain. kerang. Terdapat juga punca pencemaran udara dengan bahan buangan toksik disebabkan oleh faktor semulajadi seperti letusan gunung berapiBahan cemar yang dikeluarkan boleh dikategorikan kepada dua sumber iaitu sumber primer dan sumber sekunder (Rujuk Jadual 1). Air dikatakan tercemar apabila dicemari oleh bahan cemar antropgenik dan tidak dapat menampung atau menjadi sumber untuk kegunaan manusia seperti untuk air minuman atau sebagai tempat untuk hidupan biotik seperti ikan. Kegiatan industi secara jelas adalah salah satu punca utama pencemaran udara melalui pelepasan asap-asap kotor oleh cerobong-cerobong asap kilang. penerokaan tanah dan sebagainya yang mengakibatkan pencemaran air. Bahan cemar yang bertindak balas dengan udara menyebabkan kandungan air hujan yang jatuh ke bumi mempunyai paras keasidan yang tinggi sehingga boleh menjejaskan tumbuh-tumbuhan dan kehidupan akuatik. Selain itu. asap atau habuk yang dilepaskan dalam atmosfera sehingga berlaku perubahan dan menjejaskan kehidupan atau bahan lain. pemanasan bumi dan juga jerebu.2 Pencemaran Air Pencemaran air pula melibatkan pembuangan bahan-bahan toksik dan beracun ke dalam sistem atau sumber pengairan seperti tasik. gas karbon monoksida daripada kenderaan bermotor atau gas sulfur dioksida yang dilepaskan dari kilang. Biasanya pembuangan bahan-bahan kimia oleh pihak kilang seperti kilang getah dan kelapa sawit. sungai.

Pembuangan air kumbahan ini boleh mewujudkan kehadiran bilangan patogen yang tinggi dalam sumber air. Pengayaan berlebihan sungai dan tasik oleh nutrien itu akan menyebabkan eutrofikasi. masalahnya apabila berlaku hujan lebat atau loji pecah. Antara puncanya ialah air kumbahan dari rumah. sisa-sisa ini akan terkeluar lalu menyebabkan dua permasalahan iaitu pertama seandainya sisa ini mengalir di permukaan ia akan masuk ke dalam sistem saliran terutamanya sungai dan sekiranya masuk ke dalam sistem air bawah tanah ia akan mencemarkan air bawah tanah terutamana sistem akuifer. Kadar kehadiran mikroorganisma patogen dalam air menentukan sama ada 4 . Patogen adalah terdiri daripada mikroorganisma yang berbahaya kepada kesihatan manusia. Oleh itu.P dan K disamping sebatian-sebatian organik terlarut. Sebatian organik terlarut mengurangkan jumlah kandungan oksigen terlarut (BOD). Air yang panas selepas digunakan untuk menyejukkan mesin di “power plant” ini akan disalurkan semula ke laut. pertumbuhan alga serta gempa bumi juga boleh mengubah kualiti air. Penggunaan air laut terutamanya sebagai agen penyejuk bagi mesin di dalam sektor “power plant” juga adalah penyebab kepada berlakunya pencemaran termal air. Jika ikan-ikan ini ditangkap dan dimakan oleh manusia. nutrien ini menyebabkan hazard pencemaran dilupuskan secara tidak patut dalam sungai ataupun di dalam tasik.udang dan lain-lain mati apabila memakan bahan beracun yang dibuang dari kilang. Air yang tercemar ini mengganggu hidupan akuatik seperti ikan.kerang. pejabat dan kedai yang disalurkan terus ke laut. Air juga boleh dicemari oleh air kumbahan yang tidak dirawat. Efluen yang dihasilkan oleh industri terutamanya industri pemprosesan makanan biasanya kaya dengan nutrien inorganik seperti N. Sumber utama ialah dari kawasan perumahan sama ada di tengah pinggir bandar. Di samping itu.tentulah ia membawa kesan yang buruk kepada kita juga. sistem mengamalkan aspek sistem sisa kumbahan yang penternakan yang tidak sistematik juga boleh menyumbangkan kepada masalah pencemaran air ini. Yang mana kedua-duanya ini akan merosakkan dan mencemarkan hidupan dan air itu sendiri.HBHE3203 Noraini Abdul Aziz 671001016168002 berapi. Sesetengah kilang akan memperuntukkan kawasan untuk pembuangan sisasisa kilang. Jadi kawasan saliran laut itu akan panas dan mengakibatkan hidupan di kawasan itu sukar beradaptasi kerana suhu airnya meningkat secara mendadak.

3 Pencemaran Tanah Pencemaran tanah bermaksud perbuatan yang berlaku kepada sesuatu kawasan sehingga mengganggu keadaan asal atau semula jadi struktur tanah seperti pertukaran warna. Masalah yang timbul atau kesannya ialah kawasan yang berlebihan ini akan terbiar dan mengakibatkan ketidakseimbangan ekosistem. bahan radioaktif serta logam berat. Biasanya sesetengah kawasan perindustrian dilakukan di kawasan hutan yang diteroka oleh pengusaha-pengusaha kilang. kesuburan dan hakisan. Pembuangan sampah di merata-rata tempat juga merupakan penyumbang kepada pencemaran tanah. Tanah yang diteroka ini selalunya lebih besar daripada kawasan yang digunakan sebagai kawasan kilang. Bagi industri air mineral. Antara bahan cemar yang biasa berlaku ialah hidrokarbon. Salmonella.HBHE3203 Noraini Abdul Aziz 671001016168002 air itu selamat untuk kegunaan manusia atau tidak. Manusia pula bergantung kepada lembu sebagai bekalan daging dan susu sebagaimana yang berlaku di Chernobyl pada tahun 1986 di mana letupan loji nuklear di situ telah menyebarkan debu-debu radioaktif dan mencemarkan padang ragut penternakan lembu dan kambing biri-biri. Tanah yang tercemar tidak sesuai untuk tanaman bahan makanan. cacing parasit (helminth). Bahan berbahaya memasuki rantai makanan manusia apabila tumbuhan yang mengandungi bahan cemar berbahaya dimakan oleh binatang ternakan seperti lembu. racun makhluk perosak. Indikator kehadiran patogen yang digunakan ialah dengan mengukur kehadiran bakteria berbahaya iaitu Coliform. Cryptosporium Parvum dan sebagainya. Secara tidak langsung ia akan mendatangkan kesan yang mendalam terhadap kesihatan manusia. Kesan pencemaran tanah mempunyai kaitan dengan kesihatan manusia dan organisma lain seperti tumbuhan dan binatang di mana ia berlaku apabila bahan cemar tersebut memasuki sistem rantaian makanan. air bawah tanah akan digali oleh kilang ini lalu mengakibatkan adanya rongga-rongga kosong di bawah tanah dan ini mendorong kepada kejadian subsidence. bahan solven. Sampah yang dihasilkan oleh sisa perindustrian 5 . Pencemaran ini berlaku apabila terdapatnya bahan cemar yang dibuang secara sengaja atau tidak sengaja ke atas permukaan atau ke dalam tanah. 2. Pasti tempat yang berlonggokkan sampah itu akan menarik perhatian serangga dan haiwan pembawa penyakit seperti lalat dan tikus.

penggunaan penyembur serta operator mesin penyembur racun makhluk perosak juga akan menghadapi risiko akibat pendedahan terutamanya melalui kulit. kawasan tersebut akan ditinggalkan dan menjadi kawasan mati kerana sebarang aktiviti biologi tidak dapat dilakukan kerana kawasan tersebut tercemar dengan pelbagai sisa daripada indutri perlombongan. pembuangan sampah merata-rata dan penggunaan racun serangga secara berlebihan juga boleh menjadi salah satu punca pencemaran tanah. sisa toksik dan sisa-sisa kilang. Rumah Hijau juga memberi kesan kepada tanah di mana ia menyebabkan kenaikan penguraian guna tanah sekaligus meninggikan hasil tanaman. Teknik dan amalan pertanian moden. Secara tidak langsung ia akan mendatangkan kesan yang mendalam kepada kesihatan manusia dan seterusnya memberi kesan ke atas aktiviti harian manusia. Tanah bukan sahaja tidak subur malahan menyimpan bahan radioaktif yang mampu membunuh manusia secara perlahan. Kapal korek ini biasanya dilakukan di kawasan yang lapang. Selain itu.4 Pencemaran Radiasi Radiasi adalah salah satu pencemaran yang boleh mendatangkan kemudaratan yang teruk kepada kesihatan manusia. pembuangan bahanbahan buangan daripada kilang seperti minyak. Keadaan ini boleh menyebabkan berlakunya pencemaran tanah seperti ketidaksuburan tanah akibat peningkatan kekonduksian tanah yang mana tanah ini tidak sesuai untuk tumbuhan hidup.HBHE3203 Noraini Abdul Aziz 671001016168002 terutamanya karbon dioksida. Selain menimbulkan masalah pencemaran air akibat penggunaan secara intensif. apabila menggunakan peralatan yang tidak sempurna untuk mencampurkan atau menyembur racun makhluk perosak. disokong oleh penggunaan mesin dan input sejumlah besar tenaga daripada minyak fosil telah menjadikan pertanian lebih produktif tetapi memberikan kesan kepada alam sekitar. 2. nitrogen dioksida dan sulfur dan pengujian senjata nuklear di negara-negara barat juga mengancam kualiti tanah dunia. Jadi selepas bijih timah habis di lombong. Dedahan terhadap ion-ion radiasi pada tahap 6 . Tanah yang telah dicemari tidak sesuai lagi untuk dijalankan pertanian kerana bahan kimia akan membunuh tumbuhan yang ditanam. Pada zaman dulu pula antara punca pencemaran kepada alam sekitar oleh kegiatan industri adalah disebabkan oleh kegiatan melombong menggunakan kapal korek.

air dan tanah. 2004).0 SIMPTOM – SIMPTOM BERKAITAN JANGKITAN TOKSIK Kajian saintifik telah membuktikan bahawa bahan buangan toksik boleh mengakibatkan pencemaran pada udara. Gelombang elekromagnet daripada radio dan ketuhar gelombang mikro juga boleh menyebablan pencemaran radiasi. Pencemaran radiasi tidak hanya tertumpu kepada radioaktif daripada tenaga nukear sahaja. Kesan-kesan daripada masalah kesihatan ini akan membawa kepada masalah-masalah lain seperti penurunan produktiviti dalam pekerjaan. Kajian menunjukkan kebocoran radiasi boleh mengakibatkan barah tiroid (WHO. ingatan dan keupayaan seseorang untuk menyelesaikan masalah secara analitik. Tahap bunyi yang boleh diterima di tempat kerja adalah pada 8 jam 85dB (WHO. Kajian menunjukkan bahawa manusia akan mengalami masalah kesihatan sekiranya terdedah kepada gelombang elektromagnet pada kadar antara 1MHz hingga 10 GHz (WHO.5 Pencemaran Bunyi Bunyi dihasilkan daripada pelbagai sumber. 3. kemalangan dan kehilangan harta benda. Kajian juga menunjukkan bahawa kesan dedahan pencemaran radiasi menyebabkan kecacatan otak serta kecelaruan tingkah laku. Ia boleh hadir dari rumah. Pencemaran bunyi boleh mengganggu aktiviti mental seperti penumpuan. 2. Bunyi boleh menjadi sesuatu yang menyamankan apabila ianya diperdengarkan secara lembut dan berirama dan boleh menjadi sesuatu yang menyakitkan jika ianya melampaui tahap atau zon keselesaan. kenderaan dan jentera perkilangan.HBHE3203 Noraini Abdul Aziz 671001016168002 yang tinggi boleh menyebabkan barah. kecacatan dan masalah psikologi. 1998). dari tempat kerja. Pencemaran bunyi boleh menyebabkan kesukaran kepada seseorang untuk tidur dan seterusnya menyebabkan keletihan serta penurunan pencapaian kerja. Pencemaran toksik ini menjejaskan 7 . 1995). Bunyi yang kuat boleh mencacatkan pendengaran. tempattempat awam. Bunyi disukat bagi menentukan tahap yang boleh diterima dan tahap yang memudaratkan. Kajian menunjukkan bahawa individu akan berasa terganggu apabila tahap bunyi mencapai 55dB dan pada tahap melebihi 80dB ianya akan mengakibatkan tingkah laku agresif. Pencemaran bunyi juga dikaitkan dengan masalah stress dan penyakit darah tinggi.

pening. Bagi seseorang yang disyaki dijangkiti penyakit berkaitan toksik ini. mereka akan mengalami beberapa simptom yang mengganggu kesihatan mereka. kerosakan urat saraf dan kekeliruan. susah bernafas . pesakit mungkin akan mengalami batuk berdarah atau semput (sesak nafas) dan sakit dada. Keracunan klorin pula akan menyebabkan gejala-gejala seperti batuk. bukan semua individu akan mengalami simptom-simptom yang sama apabila terdedah kepada toksik yang mencemari 8 . sakit dada. mual atau muntah. tercekik. seseorang itu akan mengalami simptom-simptom seperti loya. sawan. Pesakit yang mengalami keracunan yang berpunca daripada gas-gas beracun pula akan menunjukkan simptom-simptom yang lebih teruk (komplikasi akut atau segera) seperti serangan jantung. muntah. Namun begitu. Kebiasaannya. Bendasing yang terdapat di udara yang telah tercemar boleh juga mengakibatkan seseorang individu itu kegatalan mata. Simptom penyakit akibat daripada pencemaran udara selalunya berkaitan dengan sistem pernafasan. Tindakbalas ini akan menghasilkan lendir atau kahak yang mana akan mewujudkan keadaan tidak selesa kepada individu tersebut. Seseorang itu akan terganggu sistem pernafasannya seperti sukar untuk bernafas ataupun mengalami batuk-batuk yang berpanjangan. Batuk adalah tindakbalas semulajadi untuk menyingkirkan bendasing dan kuman di mana ia dapat membantu menghalang salur pernafasan daripada terkena sebarang jangkitan dan memasuki paru-paru yang boleh menyebabkan penyakit yang serius seperti radang paru-paru (pneumonia). simptom jangkitan adalah berbeza bergantung kepada jenis pencemaran toksik yang dialami oleh pesakit. udara yang tercemar dengan toksik ini boleh memasuki badan sewaktu kita bernafas( Rujuk Gambar 1). Selain itu. rasa panas di dalam tekak. perut tidak selesa dan sakit kepala. mata berair dan kemerahan. Ini adalah kerana. sakit perut atau sesak nafas. keradangan pada mata dan hidung. tidak sedar diri (koma) dan komplikasi lewat seperti kekurangan daya ingatan. Apabila keadaan menjadi tidak terkawal atau langkah pencegahan dan rawatan tidak diambil segera.HBHE3203 Noraini Abdul Aziz 671001016168002 aspek kesihatan manusia baik secara langsung dan tidak langsung. pedih. Bagi jangkitan toksik akibat daripada pencemaran air. pesakit juga akan gatal-gatal pada kulit kesan daripada toksik yang terampai di udara. Simptomsimptom ini menunjukkan seseorang itu berkemungkinan besar telah mengalami keracunan akibat daripada makanan atau minuman yang telah dicemari oleh virus atau bakteria.

Kesan segera yang dihidapi oleh pengguna air yang tercemar ini adalah penyakit enteric (salur penghadaman). Apabila ia dimakan oleh manusia. sesetengahnya hingga 7 hari. Terdapat banyak jenis kerang dan siput yang menggunakan mikroorganisma sebagai makanan.Penyakit ini juga biasa dipanggil penyakit bawaan makanan (food-borne) dan bawaan air (water-borne). air mahupun tanah. Agen penyakit bagi tifoid adalah bakteria Salmonella Typhi.1 Tifoid (Typhoid) Penyakit ini dikenali juga dengan nama demam kepialu. Timur Tengah. patogen ini boleh menyebabkan penyakit seperti Hepatitis A dan Tifoid. Ia boleh hidup dan berkembang biak dalam makanan dan boleh tahan hingga sebulan dalam ais dan ais krim. Eropah Tengah. Apa yang penting ialah seseorang itu hendaklah tahu dan mengenal pasti sebab atau punca yang mengakibatkan diri mereka mengalami simptom tersebut agar langkah rawatan segera dapat diambil. Penyakit ini boleh terjadi di seluruh dunia.0 Penyakit Disebabkan Bahan Toksik Cecair Pelepasan sisa toksik ke dalam sungai hasil daripada perkilangan dan pertanian menyebabkan bukan sahaja punca air tercemar tetapi turut menjejaskan sumber makanan yang tinggal dalam air seperti ikan dan kerang. Ia boleh berjangkit melalui pelbagai cara seperti: 9 . dengan itu ianya memekatkan patogen-patogen. Tetapi bakteria ini tidak boleh membiak dalam air dan boleh mati dalam masa 48 jam. 4. Penyakit bawaan air bukan sahaja boleh dipindah oleh pengguna air tersebut tetapi juga disebarkan melalui air yang tercemar. Amerika Tengah dan Selatan Afrika dan Asia. Pencemaran air kumbahan yang mengandungi najis manusia dan haiwan boleh memasuki sistem aliran air. Ia merupakan salah satu di antara penyakit berjangkit yang merbahaya dan tergolong di dalam kumpulan penyakit berjangkit yang perlu dilaporkan kepada pihak berkuasa. Di atas tanah pula ia boleh hidup dalam lingkungan 70 hari.HBHE3203 Noraini Abdul Aziz 671001016168002 udara. Ini adalah kerana. Lazimnya penyakit ini terdapat di beberapa negeri di Timur Jauh. daya ketahanan seseorang itu adalah berbeza antara satu sama lain. 4. Pertanian yang berskala besar biasanya menggunakan baja kimia dan racun makhluk perosak yang boleh memasuki sistem aliran sungai selepas hujan.

pesakit mungkin akan mati. Buah-buahan dan sayur-sayuran mentah adalah merupakan jalan utama bagi jangkitan penyakit ini. ia akan menjadikan keadaan toxaemia iaitu toksin dikeluarkan oleh Salmonella dan bertambah dalam darah.2 Rawatan dan Bantuan Sekiranya berlaku wabak. 4. kita hendaklah membuat pemberitahuan segera kepada pihak kesihatan. Begitu juga dengan susu dan hasil-hasil susu (milk products). • • Pencemaran juga biasanya berlaku melalui tangan yang tercemar.1 Simptom Jangkitan Antara simptom-simptom yang dialami oleh seseorang itu jika dia menghidap penyakit ini ialah: • • • • • • Demam yang berterusan dan sakit kepala Berasa lesu (malaise) dan tidak ada selera makan (anorexia) Denyut nadi rendah apabila suhu badan tinggi dan limpa membesar ‘Tongue coated’ Timbul bintik-bintik (rose spots) berwarna merah muda pada pinggang Mengalami sembelit atau cirit-birit (sembelit lebih biasa daripada cirit-birit) Jika keadaan pesakit semakin teruk.1. Apabila berlakunya keadaan tersebut. iaitu memindahkan Salmonella dari tempat yang tercemar oleh najis dan kencing pesakit kepada makanan.HBHE3203 Noraini Abdul Aziz 671001016168002 • • Melalui makanan atau air yang tercemar oleh najis. Lalat juga memainkan peranan penting dalam jangkitan. kencing pesakit atau pembawa. Disinfeksi akan dilakukan ke atas sisa najis. Lalat bertindak sebagai vector mekanikal. kencing dan lain10 .1. 4.

Kontek dalam keluarga seeloknya tidak mengendalikan makanan kepada keluarga sehingga keputusan pemeriksaan selesai. penjagaan makanan. punca jangkitan. 4.Pengurusan ke atas kontek (orang yang terdedah atau ada hubungan dengan pesakit) memberi suntikan kepada keluarga atau pekerja yang terdedah kepada pesakit. perlimbahan dan pendidikan kesihatan. Seterusnya rawatan sempurna diberikan kepada pesakit. PKA (Pegawai Kesihatan Awam) boleh memainkan peranan dalam meninggikan taraf kebersihan penduduk luar bandar. pengangkutan. kerja-kerja mencari kes atau pembawa. Semasa wabak. Sampah-sarap sepatutnya dibuang dan diselenggara dengan sempurna bagi mengelakkan ia menjadi kawasan pembiakan seranggan tersebut. • • Susu mestilah dimasak atau dijalankan proses pemasteuran ke atas susu dan hasil tenusu termasuk keju. Memastikan air yang diminum telah dimasak terlebih dahulu Pembuangan najis yang sempurna iaitu dengan menggunakan tandas-tandas yang sanitari (terkawal) Kawalan lalat – penjaringan dan penyemburan racun serangga hendaklah dilakukan dari masa ke semasa. 11 .HBHE3203 Noraini Abdul Aziz 671001016168002 lain bahan atau tempat yang tercemar olehnya. Semasa wabak. pemerosesan dan penyimpanan terutama cara penyimpanan di rumah. membekalkan sistem bekalan air yang sempurna. seperti membaiki sistem pembuangan sampah sarap. susu dan lain-lain langkah dibuat secara intensif dan menyeluruh. membaiki sistem pembuangan najis. Penyiasatan juga dilakukan terhadap kontek-kontek dan punca jangkitan. Ini termasuklah kawalan tempat pembiakan seperti di tempat pembuangan sampah-sarap. Melakukan pengawasan kebersihan yang berterusan di tempat pengeluaran.3 Cara Pencegahan dan Kawalan Penyakit Penyakit demam kepialu atau tifoid ini boleh dicegah daripada terjadi dan merebak dengan mengambil beberapa langkah seperti yang berikut: • • • • Melakukan penjagaan dan rawatan yang rapi serta teliti ke atas bekalanbekalan air awam.1. mereka juga boleh membantu pasukan kawalan kerja-kerja disinfeksi dan lain-lain. air. Dalam kerja kawalan demam kepialu.

Antaranya ialah memasak dengan menggunakan dapur gas. ketuhar elektrik. 5. • Memberi suntikan terutamanya kepada mereka yang terdedah kepada pesakit atau mereka yang tinggal di dalam kawasan wabak bagi mengelakkan penyakit ini merebak. Walaubagaimanapun.HBHE3203 Noraini Abdul Aziz 671001016168002 • • • Menghadkan kutipan dan penjualan hasil laut (shellfish).1 Keracunan Karbon Monoksida Keracunan karbon monoksida boleh menyebabkan masalah perubatan dan kematian. Pengawasan kebersihan ke atas pemerosesan. atau bahan-bahan pembakaran dan juga asap daripada ekzos kenderaan bermotor. Semua orang berisiko mendapat keracunan karbon monoksida jika mereka terdedah kepada gas tersebut. • Setiap individu haruslah sentiasa mengamalkan amalan yang bersih seperti membasuh tangan dengan bersih selepas ke tandas. pembakaran kayu. penyediaan dan penghidangan makanan di tempat makan awam khasnya makanan yang dimakan mentah. bagi golongan atau kumpulan yang berikut. Banyak aktiviti harian yang boleh menghasilkan gas karbon monoksida. Karbon monoksida daripada sumber ini boleh meningkat di dalam persekitaran yang tertutup.0 Penyakit Keracunan Akibat Toksik dalam Udara 5. • • Pilihlah dan makanlah makanan yang telah dimasak dan dihidang panas Memberi pendidikan kesihatan kepada orang-orang awam terutamanya pengendali-pengendali makanan tentang punca dan cara jangkitan penyakit ini serta bagaimana kita boleh mengawalnya. Menggunakan air yang dirawat (chlorined water) untuk penyejukan dalam proses pengetinan makanan. Di dalam kes–kes yang teruk ia boleh menyebabkan masalah yang berpanjangan dan kecacatan pada bahagian mental dan fizikal. Pengendali makanan haruslah diberi suntikan tipoid (Typhoid vaccine) bagi mencegah mereka daripada menjadi pembawa kuman penyakit ini. sebelum menyediakan makanan dan sebelum makan. 12 .

pengsan dan boleh membawa maut. Semua orang berisiko mendapat keracunan karbon monoksida jika mereka terdedah kepada gas. mengantuk.HBHE3203 Noraini Abdul Aziz 671001016168002 mereka lebih berisiko mendapat kesan kesihatan segera jika telah terdedah kepada karbon monoksida. Terdapat juga pesakit yang tidur boleh mati akibat dari keracunan karbon monoksida tanpa mengalami sebarang gejala.1 Simptom Jangkitan Tanda-tanda dan gejala keracunan karbon monoksida bergantung kepada tahap keracunan. Terdapat dua komplikasi yang boleh dialami oleh seseorang individu yang berlainan bergantung kepada daya tahan tubuh mereka iaitu sama ada mereka akan mengalami komplikasi segera (akut) atau 13 . keracunan karbon monoksida juga boleh menjejaskan keupayaan darah untuk membawa dan menyerap oksigen. Ianya juga boleh mengancam pertumbuhan dan perkembangan janin ibu mengandung. Gejala–gejala yang sering berlaku adalah seperti: • • • • • • • • • Sakit kepala Mual Pening Muntah Sakit dada Susah bernafas Kekeliruan Sawan Tidak sedar diri (koma) Namun begitu. Pendedahan terhadap karbon monoksida dalam jangka masa yang panjang juga mengundang kepada penyakit sistem pernafasan dan pengaliran darah. selain daripada simptom yang dinyatakan di atas. Penghiduan karbon monoksida akan menyebabkan manusia hilang daya refleks. Jika gejala itu kurang jelas ia boleh menyebabkan kekeliruan dengan masalah kesihatan yang lain. Kumpulan tersebut adalah: • • • • Kanak-kanak Mereka yang menghidapi masalah pernafasan dan jantung Mereka yang menghidapi masalah kekurangan darah Mereka yang menghidapi masalah sawan 5.1.

1. Manakala. mereka akan mendapat serangan jantung. sawan. mereka adalah dinasihatkan supaya berhati-hati dengan kemungkinan tersebut. Terutamanya kepada mereka yang diklasifikasikan kumpulan yang berisiko tinggi. Sebagai langkah pencegahan bagi mengelakkan diri daripada keracunan gas karbon monoksida kita perlulah: • • Buka tingkap apabila memasak Kerap menyenggarakan enjin kereta 14 . 5.HBHE3203 Noraini Abdul Aziz 671001016168002 komplikasi lewat (delayed). kita juga haruslah bertenang dan menghindari diri dari menjadi cemas serta menghadkan aktiviti fizikal supaya tidak memburukkan lagi keadaan. Bagi kes-kes yang tidak dapat diatasi dengan cara begitu atau keadaan mangsa tidak menunjukkan perubahan yang sepatutnya. Matikan atau tutupkan peralatan pembakaran atau relau yang sedang digunakan sebaik sahaja seseorang itu mengalami keracunan. bantuan dan rawatan hendaklah diberi dengan segera seperti membawa mangsa atau pesakit keluar dari kawasan yang tertutup atau tempat berlakunya kejadian itu. tidak sedar diri (koma) dan kematian. kompliksi lewat (delayed) akan menyebabkan mereka mengalami kekurangan daya ingatan ataupun kerosakan urat saraf.3 Cara Pencegahan dan Kawalan Penyakit "Mencegah adalah baik daripada mengubati". Bagi pesakit yang mengalami komplikasi akut. Dalam pada itu. sebaik-baiknya mangsa hendaklah dengan segera dibawa ke klinik atau hospital untuk mendapatkan rawatan. Rawatan segera dapat mengelakkan keadaan mangsa menjadi lebih teruk. Tingkap hendaklah dibuka bagi membolehkan pengaliran pengudaraan dan mengurangkan pengumpulan karbon monoksida. 5.1.2 Rawatan dan Bantuan Sekiranya seseorang itu mengalami keracunan karbon monoksida.

Sumber plumbum yang paling mudah ditemui ialah yang tersebar di dalam tanah dan air.0 Penyakit Akibat Pencemaran Toksik Pepejal 6. Tidur di dalam kereta dengan enjin yang dihidupkan Mengubahsuai ekzos kenderaan Memasak menggunakan dapur perkhemahan di dalam khemah yang tertutup. Hidupkan kenderaan bermotor. atau di dalam bangsal kereta (garaj) yang tertutup.1. Plumbum dalam persekitaran boleh meningkat dengan banyaknya akibat daripada hasil pembakaran minyak petrol berplumbum.1 Keracunan Plumbum Sisa toksik yang mengandungi kadmium. • • • • 6. Peristiwa keracunan yang disebabkan oleh raksa pernah direkodkan di Minamata dan Niigata Jepun sekitar tahun 1953 hingga 1960 akibat memakan makanan laut yang tercemar (Irukuyama. plumbum serta raksa adalah bahan pencemar yang dapat mengancam nyawa manusia dan organisma lain. sama ada untuk keperluan industri atau kegunaan seharian. Ia boleh didapati di dalam air.HBHE3203 Noraini Abdul Aziz 671001016168002 • • • Menyenggarakan peralatan pembakaran bahan api Menyenggarakan relau (furnace) Pasangkan kipas ekzos di dapur atau di bangsal kereta (garaj) yang tertutup Selain itu. tanah dan tumbuh-tumbuhan. Selaras dengan itu. Plumbum adalah satu keluaran hasil bahan semula jadi yang banyak terdapat di dalam kerak bumi. Plumbum mempunyai sifat dan kegunaan yang pelbagai. 1967). pastikan kita tidak melakukan perkara yang berikut untuk mengelakkan sebarang kemungkinan keracunan gas karbon monoksida: • Tinggalkan seseorang di dalam kereta yang tertutup dan dengan enjin yang hidup. Kebanyakan kegunaannya tidaklah ditakrifkan sebagai berbahaya sekiranya ia digunakan dengan betul dan tidak disalahgunakan. 15 .

air dan tanah-tanih. Pengumpulannya di dalam badan yang sedang membesar akan mengganggu pertumbuhan semula jadi sel-sel di dalam tubuh. Secara umum kita terdedah kepada plumbum yang lazimnya boleh didapati dari sumber-sumber alam semula jadi di sekeliling kita. Satu kajian yang telah dijalankan di Amerika menunjukkan bahawa kandungan plumbum di udara dapat dikurangkan lebih berkesan dengan penggunaan minyak tanpa plumbum. Di dalam salah satu kajian yang pernah dilaporkan. Kandungan plumbum di dalam tanah dan udara di bandar-bandar dan kawasan perusahaan selalunya lebih tinggi daripada kawasan luar bandar. 16 . kepekatan sehingga 30 pikogram/100ml darah adalah dianggap selamat dan boleh diterima. kepekatan di antara 10 hingga 15 pikogram/100ml dan selebihnya boleh mengganggu dan melemahkan perkembangan psikomotor bagi kanak-kanak. Oleh itu kepekatan yang paling sesuai bagi kandungan plumbum dalam darah ialah sifar. Oleh itu seseorang kanak-kanak yang terdedah kepada plumbum pada sukatan yang sama saperti orang dewasa akan mengalami kesan yang lebih teruk berbanding orang dewasa. Kanak-kanak juga berupaya menyerap peratus plumbum yang lebih tinggi iaitu 50 peratus berbanding orang dewasa. Plumbum banyak tersebar di dalam udara. Setakat ini.HBHE3203 Noraini Abdul Aziz 671001016168002 kempen "gunakan minyak tanpa plumbum" merupakan satu langkah bijak mengurangkan kandungan plumbum di persekitaran. Dari segi biologi. Kadar penyerapan ini meningkat sekiranya seseorang kanak-kanak itu mengalami kekurangan zat makanan. Bagaimanapun beberapa gangguan di dalam fungsi biokimia telah dilaporkan berlaku pada kepekatan yang lebih rendah. Pendedahan yang berterusan terhadap plumbum walaupun di dalam jumlah yang kecil boleh mengakibatkan kerosakan yang dapat kita lihat ketika mereka belajar. plumbum sebenarnya tidak mempunyai apa-apa nilai dalam tubuh walaupun di dalam kepekatan yang paling kecil. Ia memindahkan atau mengganti logam-logam lain daripada tapak ikatan di sel-sel yang berkenaan dan menyebabkan pelbagai kesan biokimia. Kanak-kanak lebih terdedah kepada bahaya dan keracunan plumbum kerana plumbum mudah diserap oleh tubuh yang sedang berkembang. Pendedahan kepada kepekatan yang tinggi akan menyebabkan keadaan lebih teruk.

Kira-kira 5 miligram plumbum boleh didapati bagi setiap satu kilogram kertas • • • • • • surat khabar yang dibakar. Menyimpan makanan. Plumbum ini datangnya daripada dakwat hitam yang digunakan. Pensil warna dan warna air apabila dimakan. Bagaimanapun jumlahnya adalah kecil berbanding jumlah plumbum yang tersebar akibat dari kegiatan atau aktiviti yang dikendalikan oleh manusia sendiri. Maka dengan sebab itulah penggunaan kertas surat khabar sebagai bahan pembungkus tidak lagi digalakkan. Relau pemprosesan logam dan kemudahan kitar-semula plumbum. Asap dari kenderaan yang menggunakan petrol berplumbum. Air yang dimasak atau disimpan di dalam bekas yang mengandungi plumbum. Salah satu aktiviti paling tinggi kandungan plumbum di dalam udara ialah melalui penggunaan petrol berplumbum. Kajian yang dijalankan terhadap kanak-kanak prasekolah mendapati di dalam sesetengah kes paras plumbum tersebut mencapai hingga lebih 35 mikrogram/100mililiter. bekas bateri dan kayu serta perabot kayu yang dicat dengan cat yang mengandungi plumbum.Debu pembakaran kertas yang menggunakan dakwat berwarna mencatatkan jumlah plumbum yang lebih tinggi iaitu sebanyak lebih kurang 58mg/kg.HBHE3203 Noraini Abdul Aziz 671001016168002 Secara ringkas sumber plumbum yang terdapat di persekitaran boleh diperolehi daripada: • • • • Tanah yang tercemar dan serpihan-serpihan cat Debu yang mengandungi plumbum di dalam air. Pembakaran surat khabar. Ubat yang tercemar kebanyakannya terdiri daripada keluaran bahan-bahan radisional. Kesan toksik plumbum walaupun tidak dapat dilihat dengan jelas 17 . proses alam semulajadi turut menyebarkan plumbum ke persekitaran. Sesetengah barangan kosmetik. udara dan makanan. buah-buahan terutama yang berasid di dalam bekas berplumbum. Sebagaimana yang diketahui. Ini merupakan suatu paras yang membimbangkan.

Oleh itu kempen 'gunakan petrol tanpa plumbum' yang disarankan oleh kerajaan patutlah mendapat kerjasama sepenuhnya daripada semua pihak. Debu-debu daripada kerja-kerja pembersihan mungkin melekat di perabot rumah.2 Simptom Jangkitan Tanda-tanda keracunan plumbum di dalam semua peringkat umur adalah tidak spesifik dan sering berlaku tanpa disedari. Plumbum dicampurkan ke dalam cat bertujuan mempercepatkan cat tersebut kering dan berkilat. Kini penggunaan cat berplumbum telah banyak berkurangan terutama untuk kegunaan di rumah-rumah. Bahaya dari cat berplumbum ini timbul apabila seseoranga itu termakan akan serpihan yang mengandungi plumbum terutama semasa proses mengecat-semula. • Pada paras kepekatan di bawah 25 mikrogram/100 ml.HBHE3203 Noraini Abdul Aziz 671001016168002 pada paras ini.Secara ringkas terdapat dua jenis plumbum yang lazim digunakan dalam formulasi cat ialah plumbum karbonat dan plumbum oksida. tetapi kajian menunjukkan pada paras ini ia mengganggu keupayaan mental dan tahap pembelajaran kanak-kanak. pembaik-pulihan ataupun pembersihan. Gejala keracunan yang lebih jelas hanya ditunjukkan apabila terdapat kandungan plumbum yang tinggi dalam darah. lantai dan tikar mahupun pada barang permainan kanak-kanak. 6.1. kes-kes keracunan plumbum juga turut dikaitkan dengan pendudukpenduduk yang tinggal terlalu hampir dengan kawasan perindustrian serta penggunaan cat berplumbum di rumah-rumah. Sekiranya tidak dibersihkan dengan sempurna. 18 . Selain daripada itu. kemungkinan kanakkanak terdedah kepada debu-debu tersebut adalah tinggi. tiada gejala yang khusus dapat diperhatikan walaupun terdapat kajian yang mengaitkan kepekatan ini dengan kelakuan aneh serta penurunan tahap (IQ) pada kanak-kanak. Ini ditambah pula tabiat semula jadi kanak-kanak yang suka memasukkan sesuatu ke mulut mereka.

Sekiranya seseorang wanita terdedah kepada kandungan plumbum yang tinggi semasa mengandung. wanita mengandung yang mempunyai kadar plumbum dalam darah sebanyak 25 mikrogram/100 ml dapat mempengaruhi perkembangan mental dan fizikal janin. perkembangan janin akan terganggu.HBHE3203 Noraini Abdul Aziz 671001016168002 • Pada kepekatan di antara 25 hingga 50 mikrogram/100 ml pula. Ia juga berupaya melembabkan halaju konduksi saraf. gangguan usus seperti sembelit dan koliks sering berlaku apabila kepekatan plumbum dalam darah meningkat hingga 70 mikrogram/100 ml. Kebanyakan kes ensefalopati (sejenis penyakit otak) terjadi apabila kepekatan plumbum darah meningkat sehingga 100 mikrogram/100 ml. Perubahan-perubahan metabolik yang berlaku di dalam tubuh semasa mengandung boleh menyebabkan simpanan plumbum itu tadi dibebaskan ke dalam darah dan juga janin.3 Rawatan dan Bantuan Terdapat beberapa jenis agen pengkelatan yang sering digunakan dalam menangani masalah keracunan ini. Selalunya pada 19 . Pada tahap perkembangan janin yang lebih peka kepada plumbum berbanding orang dewasa. Menurut beberapa laporan. Agen-agen yang dimaksudkan ialah dimerkaprol (atau nama lain BAL). penisilamin serta asid dimerkaptopurik. • Keracunan yang serius berlaku apabila kepekatan plumbum dalam darah melebihi 70 mikrogram/100 ml. Walau bagaimanapun rawatan mestilah dijalankan dengan berhatihati kerana agen-agen ini sendiri mempunyai kesan sampingan yang serius kalau pemberiannya tidak diawasi dengan teliti. kandungan plumbum yang dianggap selamat dan boleh diterima oleh wanita mengandung dicadangkan agar tidak melebihi 10 mikrogram/100 ml (Rujuk Jadual 2). kalsium disodium versenat. Pendedahan kanak-kanak terhadap plumbum juga boleh berlaku secara tidak langsung. Ini akan menyebabkan janin terdedah kepada kandungan plumbum yang tinggi.1. Tahap kepekatan plumbum diperiksa dengan teliti sebelum sebarang bentuk rawatan perubatan diberikan. 6. • Gejala-gejala seperti kekurangan darah. Seorang perempuan mengandung yang telah terdedah kepada plumbum akan mempunyai simpanan kandungan plumbum yang tinggi di dalam tulangnya. gangguan buah pinggang dilapurkan berlaku.

Kita harus belajar daripada pengalaman. Kajian susulan yang lebih terperinci diperlukan sekiranya mangsa menunjukkan kepekatan plumbum yang tinggi dalam tubuhnya. Usaha-usaha mestilah terus dijalankan untuk mengawal dan seterusnya mengurangkan kes keracunan plumbum terutamanya di kalangan kanakkanak. Untuk orang dewasa. Pusat Kawalan dan Pencegahan Penyakit (Centres for Diseases Control and Prevention CDC) yang bertempat di Amerika Syarikat telah mengeluarkan satu garis panduan sebagai langkah pendidikan. peraturan mengawalselia serta mengawasi tahap pendedahan yang mungkin mereka hadapi dalam tugas seharian mereka adalah mustahak. Pembakaran secara terbuka merupakan satu lagi kegiatan yang menyebabkan kandungan plumbum di persekitaran meningkat. pengawalan dibuat dengan cuma mengenalpasti sumber plumbum dan mengasingkannya daripada mangsa. Program-program pendidikan diberikan sebagai salah satu usaha untuk mengawal agar pendedahan plumbum dapat dikurangkan. Komitmen dari semua peringkat adalah perlu. bekas-bekas bateri dan sebagainya apabila dibakar akan membebaskan plumbum. Sekiranya jika ia dapat dilakukan. kita mestilah berusaha untuk mengenalpasti sumber-sumber plumbum yang berada di sekeliling kita dan menjauhkannya daripada terus terdedah kepada kanak-kanak. Bahan-bahan yang mengandungi plumbum seperti perabot-perabot lama yang dicat dengan cat berplumbum. kertas surat khabar berwarna dan tidak berwarna. Secara amnya.HBHE3203 Noraini Abdul Aziz 671001016168002 peringkat awal. pencegahan dan rawatan kearah menangani kes keracunan tersebut. Walau bagaimanapun ia bukanlah suatu perkara yang mudah. Oleh itu kawasan pelupusan dan pembakaran yang sesuai perlu diadakan untuk 20 . Satu perkara yang jelas ialah pencegahan adalah lebih murah daripada mengubati. Bagi kanak-kanak tumpuan mungkin boleh diberikan kepada kanak-kanak yang mungkin mengalami masalah kekurangan zat makanan dan persekitaran yang tercemar. Tahap kesedaran masyarakat harus dipertingkatkan lagi. Pihak kerajaan dan bukan kerajaan seharusnya berganding tangan dalam mewujudkan satu usaha yang menyeluruh untuk mengurangkan sumbersumber plumbum. sebahagian daripada masalah akan dapat diatasi. Memandangkan kanak-kanak merupakan golongan lebih terdedah kepada bahaya keracunan plumbum ini. Pendidikan berterusan mengenai sumber-sumber lain yang terdapat di persekitaran adalah langkah yang baik dalam menganjurkan penjagaan kesihatan dalam masyarakat. Sumber-sumber plumbum di persekitaran hendaklah dikenalpasti dan penjelasan tentangnya diperluaskan.

plumbum sulfat dan plumbum nitrat.Beberapa kes keracunan yang berpunca dari plumbum yang terkandung di dalam ubat-ubatan tradisional juga pernah dilaporkan. Selain tanda tersebut. Bayi itu kemudiannya disahkan mengalami kandungan plumbum tinggi dalam darahnya. Apabila diperiksa bayi tersebut didapati makan sejenis ubat serbuk berwarna oren yang diperolehi daripada seorang pengamal perubatan tempatan. ia didapati mengandungi kandungan plumbum yang tinggi. seorang bayi telah dimasukkan ke hospital dengan tanda-tanda seperti kesukaran bernafas. bayi itu kelihatan sihat dan normal. Apabila ubat-ubatan tersebut dihantar untuk dianalisis.1. Serbuk ini kemudiannya dianalisis dan didapati mengandungi sebatian plumbum yang dikenakan sebagai plumbum tetraoksida di dalam kepekatan yang tinggi iaitu hampir 97 peratus. keradangan hidung dan pucat. Air tersebut digunakan untuk membancuh makanan bayi tersebut.4 Kes-kes Pesakit Berkaitan Keracunan Plumbum Di Mexico. Perkara ini menarik para pengkaji unutk membuat penyelidikan terhadap bahaya bekas-bekas yang dipateri dan dikelim yang menggunakan plumbum sebagai bahan utamanya. Dalam satu kejadian lain di Kanada. Beberapa 21 . seorang bayi berumur 10 minggu dimasukkan ke hospital disebabkan sawan yang berlaku dengan tiba-tiba. Apabila dipanaskan plumbum itu meresap keluar dan berkumpul di bahagian bawah bekas berkenaan seterusnya masuk ke dalam air. Penyimpanan makanan berasid dan panas di dalam bekas yang sedemikian boleh menyebabkan plumbum meresap keluar dengan mudah. Ia juga mengalami cirit-birit berlendir hampir satu bulan sebelum dimasukkan ke hospital. kembung perut. 6.HBHE3203 Noraini Abdul Aziz 671001016168002 mengawal kegiatan seperti ini daripada berlaku. Kajian selanjutnya mendapati air yang digunakan untuk menyediakan makanan bayi tersebut telah terlebih dahulu dimasak di dalam sebuah bekas khas yang dipateri dengan bahan pateri berplumbum. Keracunan plumbum boleh berlaku tanpa disangka-sangka. Antara jenis-jenis plumbum yang ditemui ialah plumbum oksida. Perkara ini membimbangkan para doktor kerana bayi tersebut hanya menerima susu dan dan makanan bayi sahaja.

Dengan demikian. Pencemaran terhadap alam sekitar boleh mengancam kesihatan dan keharmonian hidup manusia. Ianya juga boleh menyebabkan kemusnahan hidup kepada individu.0 PENUTUP Persekitaran merupakan satu keperluan bagi setiap organisma untuk hidup.masyarakat dan negara serta mendatangkan kerugian masa dan wang yang banyak untuk rawatan dan kawalan penyakit. kemajuan teknologi dan pembangunan haruslah seiring dengan penjagaan dan 22 . tanah dan udara adalah anugerah Allah kepada makhluknya maka adalah menjadi tanggungjawab manusia untuk menjaga anugerah Tuhan ini. Masalah pendedahan plumbum terhadap kanak-kanak ini memerlukan suatu cara yang berkesan untuk mengurangkan risiko yang dihadapi. 7.HBHE3203 Noraini Abdul Aziz 671001016168002 kejadian lain turut membabitkan kandungan plumbum iaitu dalam kosmetik dan seramik. Justeru.Salah satu langkah yang berkesan untuk menangani masalah ini dengan menjauhkan dari sumber-sumber yang telah dikenalpasti kandungan plumbumnya. persekitaran yang sihat amat penting bagi kesinambungan kehidupan hidupan di muka bumi ini. Air.

Sebagai seorang rakyat yang prihatin. penglibatan serta komitmen semua pihak adalah sangat diperlukan. LAMPIRAN 23 . bagi memastikan kesihatan dan persekitaran kita selamat untuk dihuni. kita seharusnya memelihara alam sekitar dengan sebaiknya supaya generasi pada masa akan datang akan menikmati keindahan alam hasil ciptaan Tuhan yang Esa serta bebas daripada ancaman sebarang penyakit. kita perlu bertanggungjawab memastikan alam sekitar di sekeliling kita tidak tercemar dan selamat.HBHE3203 Noraini Abdul Aziz 671001016168002 pengawalan pencemaran alam sekitar. Lantaran itu. Mencegah adalah lebih baik daripada mengubati. Toksik dan bahan-bahan lain yang memberi kesan negatif seharusnya diuruskan dengan sebaiknya. Sebagai warga dunia yang menghuni bumi ini.

HBHE3203 Noraini Abdul Aziz 671001016168002 Gambar 1 : Pencemaran udara mengakibatkan asma 24 .

kulat. debu. PUNCA-PUNCA PENCEMARAN Pembakaran bahan api di kilang dan dalam enjin kenderaan bermotor Pembakaran sampah sarap dan hutan secara besar-besaran Penyemburan racun serangga dan bahan-bahan kimia Penggunaan gas klorofluorokarbon (CFC) BAHAN-BAHAN PENCEMAR Gas sulfur dioksida. nitojen dioksida.wap kimia. karbon monoksid dan debu Gas karbon dioksida dan debu Gas dan kimia beracun Gas CFC 25 . habuk logam Jadual 1: Punca-punca pencemaran udara dan bahan-bahan pencemar utama yang dihasilkan.HBHE3203 Noraini Abdul Aziz 671001016168002 Gambar 2 : Pencemaran akibat hama.

14 Kumpulan A B Langkah-langkah perlu diambil Tidak dianggap mengalami keracunan plumbum.69 26 . Ujian susulan diperlukan. walaupun kanak-kanak ini tidak menunjukkan sebarang tanda keracunan. namun kanak-kanak hendaklah diasingkan dari punca plumbum. Penjejasan tahap kecerdasan boleh berlaku. Kanak-kanak dalam kumpulan ini memerlukan penilaian perubatan dan perlu diasingkan dari punca pendedahan. Kumpulan ini perlu diberi perhatian. Kanak-kanak dalam kumpulan ini memerlukan pemerhatian perubatan termasuklah rawatan penawar dan penilaian persekitaran bagi menentukan punca plumbum C 15 . Tiada rawatan yang diperlukan untuk kumpulan ini. Kanak-kanak di dalam kumpulan ini perlu diberi tindakan khas seperti makanan seimbang dan program pendidikan untuk mengurangkan kepekatan plumbum.19 D 20 . Walaupun rawatan mungkin tidak diperlukan.44 E 45 .HBHE3203 Noraini Abdul Aziz 671001016168002 Jadual 2 : Cara Pencegahan dan Kawalan Penyakit Kepekatan plumbum dalam darah (mikrogram/100 ml) kurang dari 10 10 .

Sumber: Pusat Kawalan dan Pencegahan Penyakit (CDC). Rawatan perubatan dan pengasingan punca plumbum diperlukan segera. Amerika Syarikat. 1991 27 .HBHE3203 Noraini Abdul Aziz 671001016168002 F melebihi 70 Kepekatan plumbum pada tahap bahaya.