Tajuk : Stail Kepimpinan Pengetua : Kepemimpinan Pengajaran di Sekolah Berkesan. 0.

0 Pengenalan Sering kali diperkatakan kejayaan sesebuah sekolah dalam bidang akademik sangat bergantung kepada pemimpin sekolah. Pemimpin sekolah yang bergelar pengetua di sekolah menengah mempunyai pelbagai jenis stail kepemimpinan mereka demi memacu sekolah mereka kea rah kecemerlangan. Seperti yang kita sedia maklum, sekolah-sekolah yang Berjaya mencapai sasaran atau aras kejayaan dilabel dengan dengan istilah-istilah tertentu seperti sekolah kluster, sekolah bestari, sekolah berkesan dan terbaru ialah sekolah berprestasi tinggi. Sekolah-sekolah ini sering dikaitkan dengan stail kepimpinan tertentu. Malah dalam tugasan ini, stail kepemimpinan pengajaran yang diamalkan oleh pengetua dikatakan memainkan peranan yang penting dalam membentuk sekolah berkesan dan meneruskan tradisi kecemerlangan ini dengan wujudnya pengetua yang bertindak sebagai pemimpin pengajaran. 0.1 Konsep Kepimpinan Terdapat pelbagai istilah dan pengertian yang diberikan oleh para pengkaji pengurusan dan pentadbiran tentang kepimpinan. Menurut Masribun Duki dan Ab. Halim Tamuri ( 2004 ) di dalam jurnal Pendidikan Islam Jilid 12, Bilangan 1 ,mereka mentakrifkan kepimpinan sebagai ³ proses mempengaruhi orang lain supaya mereka akan menyumbangkan kepada pencapaian matlamat organisasi dan kumpulan. Seorang penyelidik yang mengkaji bidang kepimpinan iaitu Ali Moh¶d Jubran ( 2004 ) pula mendefinisikan kepimpinan sebagai proses menunjuk jalan lebih daripada memberikan arahan. Konsep kepimpinan merupakan proses memberikan jalan dan mempengaruhi ahli-ahli organisasi dengan memberi keyakinan bahawa mereka mampu menunjukkan daya usaha dan kecintaan terhadap tugasan sebagai sebahagian daripada ibadat

untuk memenuhi matlamat organisasi. Justeru, kepimpinan ditakrifkan sebagai satu proses mempengaruhi kegiatan-kegiatan individu atau kumpulan dalam usaha mencapai matlamat ( goal ) dalam sesuatu keadaan. Namun begitu, kepimpinan berbeza dengan pengurusan kerana pengurus adalah satu bentuk kepimpinan yang mementingkan matlamat organisasi. ( Yusof Ismail, 2004 ). Jaafar Muhammad ( 2007 ) pula mendefinisikan kepimpinan adalah merupakan aktiviti mempengaruhi individu supaya berusaha secara sukarela untuk mencapai objektif kumpulam atau organisasi. Kepimpinan juga dilihat sebagai tindakan yang menumpukan sumber-sumber ke arah matlamat yang benar-benar bermatlamat. ( Ismail Noor, 2004 ). Kepimpinan lazimnya melibatkan suatu proses mempengaruhi orang lain di dalam sesuatu organisasi dengan membina hubungan yang baik, menggerakkan aktiviti dan memandu subordinat ke arah mencapai matlamat organisasi. ( Yulk , 2002 ). Hoy dan Miskel ( 2005 ) berpendapat bahawa kepimpinan adalah suatu proses social yang merangkumi elemen rasional dan emosi. Kepimpinan juga menurut mereka adalah suatu proses yang dikongsi oleh organisasi dan bukan milik seseorang pemimpin itu sahaja. 0.2 Konsep kepimpinan dari perspektif Barat dan Islam Kepimpinan menurut perspektif Barat ialah tingkah laku individu dalam menerajui sebuah kumpulan untuk melaksanakan sesuatu aktiviti dengan menggunakan kaedah komunikasi yang berkesan dengan orang bawahan. Di dalam dunia Islam, kepimpinan diberikan perhatian sejak di zaman Rasulullah S.A.W iaitu lebih kurang 700 tahun masehi. Baginda menganjurkan agar melantik seorang pemimpin walau dalam kumpulan kecil sekalipun. Rasulullah S.A.W bersabda, ³Apabila tiga orang keluar bermusafir, maka hendaklah dilantik seorang daripadanya ketua´. Kepimpinan menurut

( Shahril 2000 . Mereka akan mempengaruhi antara satu sama lain ( Andi Audryanah . . 2008 ). mencipta matlamat yang dicapai. Harris et al. 2007 ). Menurut Gardner ( 2000 ). Dalam erti . Semua matlamat kepimpinan mestilah tunduk dan patuh pada perintah Islam dalam semua keadaan. kepemimpinan merujuk kepada proses interaksi antara pemimpin dengan pengikut dalam sebuah organisasi untuk mencapai objektif. kepemimpinan dirujuk sebagai proses pujukan iaitu mempengaruhi orang lain untuk mencapai objektif secara kolektif antara pemimpin dengan pengikut. Kesemua definisi yang telah diutarakan telah membawa erti bahawa kepemimpinan adalah amat mustahak untuk menjadikan sebuah organisasi itu berkesan malah kepemimpinan menjadi begitu penting di lapangan organisasi terutamanya di sekolah kerana ianya sering dikaitkan dengan aspek kecemerlangan dan keberkesanan.3 Konsep kepemimpinan Definisi asas kepemimpinan mengikut tafsiran Yukl ( 2006 ) merujuk kepada sekumpulam manusia yang berinteraksi. ( 2003 ) mentaktifkan kepemimpinan sebagai tingkah laku yang diikongsi secara kolektif dan penglibatan semua ahli dalam sesebuah organisasi. Kouzes & Posner 2003 ). 2002 ). Selain itu. ( Lokman Mohd Tahir et al.w.perspektif Islam adalah berdasarkan garis dan lunas yang yang telah diamanahkan oleh Allah s. serta tindakan dalam mencapai matlamat yang telah ditentukan. berhubung dan mempengaruhi satu sama lain dalam menuju objektif yang sama. Kepemimpinan juga didefinisikan sebagai proses mempengaruhi orang lain untuk mengubah tingkah laku ( Hughes et al. Menurut Kouzes dan Posner ( 2003 ) pula . menentukan langkah-langkah . Pengaruh keindividuan pemimpin Islam tidak wujud kerana pemimpin dan pengikut tertakluk kepada aqidah dan perintah yang sama. kepemimpinan juga didefinisikan sebagai proses mentransformasikan pengikut. 0.t.

5 Definisi kepimpinan pengajaran Seperti yang kita sedia maklum. memimpin. Mereka ini diberi tanggungjawab untuk melaksanakan dasar-dasar yang diarahkan olej Kementerian Pendidikan untuk mencapai Falsafah Pendidikan Negara. Pengetua adalah orang yang penting yang memimpin dan mengurus sekolah bagi mencapai matlamat sekolah. kepemimpinan pengajaran juga didefinisikan sebagai pengaruh dan kemampuan pengetua untuk menghalakan . ( Azlin.kata yang lain. sesebuah organisasi tidak akan berjaya jika tidak mempunyai pemimpin yang mampu membawa organisasi ke arah kecemerlangan. ( Parwazalam Abdul RAuf. Selain itu. dan mentadbir. Pengetua diharapkan dapat menjalankan ketiga-tiga bidang tugas sekali gus iaitu mengurus. Saad. pengetua diberikan kuasa dan kedudukan yang istimewa bagi menentukan perjalanan sekolah sewajarnya. 0. kepemimpinan pengajaran adalah satu bentuk kepimpinan sekolah yang menekankan kepada keberkesanan pelaksanaan proses pengajaran dan pembelajaran. 2002 ). 2009 ). Sebagai ketua yang dilantik secara formal oleh pihak berkuasa dan sah dari segi undang-undang dalam organisasi sekolah.4 Definisi pengetua Pengetua ialah individu yang bertanggungjawab dlam melaksanakan tindakan. pengetua berfungsi sebagai pemimpin pengajaran yang membawa ke arah kejayaan sesebuah sekolah. 2004 ). 0. Dalam kajian ini.( Joriah Md. Kepemimpinan pengajaran juga ialah peranan dan tanggungjawab pengetua terhadap pengajaran dengan memastikan segala tenaga dan usaha para guru dihalakan ke arah pencapaian program pendidikan yang berkesan. menentukan matlamat dan proses menggerakkan anggota bagi memastikan operasi harian di sekolah dapat berjalan dengan lancar dan berkesan. ( Juhana Zailah. 2007 ).

menjalankan hubungan dengan staf dan bekerjasama dengan persekitaran luar. . Menurut Southworth ( 2002 ) mendefinisikan pemimpin pengajaran adalah berkait dengan pengajaran dan pembelajaran termasuklahn profesion guru-guru dan juga perkembangan pelajar. Hal ini boleh dicapai dengan cara pengetua melibatkan diri secara langsung dan secara tidak langsung.daya usaha guru ke arah keberkesanan pengajaran di sekolah untuk mencapai matalamat yang ditetapkan. 2005 ). Kenneth dalam Mohd Nor Jaafar. Tambah beliau lagi. menyedia dan menyelaras sokongan pembelajaran. 2007 ). menetapkan mutu pengajaran. Ini termasuklah pengetahuan tentang kurikulum. 2009 ). Strategik secara tidak langsung pula termasuklah menyusun dan menetapkan falsafah sekolah membentuk wawasan. membentuk dasar dan prosedur. pedagogi. Strategik secara langsung apabila pengetua terlibat dalam mengajar secara formal seperti menasihat iaitu bertindak sebagai kaunselor dan penampilan atau kehadiran ( visibility ) beliau di tempat-tempat strategic di sekolah. 2007 ). proses pembelajaran pelajar dan guru. Saad. Kepemimpinan pengajaran juga merupakan satu idea atau gambaran dalam fikiran yang telah dipertanggungjawabkan tethadap kejayaan sekolah-sekolah sepanjang tahun 1980an dan awal tahun 1990an. ( Juhana Zailah. menetapkan matlamat dan objektif. pemimpin pengajaran yang berkesan perlu memiliki pengetahuan dan kemahiran yang tinggi dalam pelbagai bidang. Kepemimpinan pengajaran juga merujuk kepada tindakan pengaruh dan kepakaran pengetua memainkan peranannya dan melaksanakan proses pengajaran dan pembelajaran serta menyumbang ke arah keberkesanan program pendidikan untuk para pelajar di sekolahnya. walau apa pun istilah yang digunakan. ( Andi Audryanah . Begitu juga isu kepemimpinan pengajaran telah menjadi agenda utama bagi para pengetua di sekolah-sekolah berkesan. ( Leithwood. ( Joriah Md.

menyelia dan membangunkan kurikulum dan pengajaran di sekolah ii) iii) Kepemimpinan pengajaran ialah peranan utama pengetua sekolah Pengetua yang mengamalkan kepimpinan ini ialah pengetua yang yakin dan bermatlamat iv) Pemimpin pengajaran ialah pemimpin yang berkemahiran dan berkarisma. Mereka ialah pengetua yang rajin. Misi dan strategi mereka lebih sempi tetapi focus. benar-benar arif tentang kurikulum dan pengajaran.Manakala Meyer dan Mac Millan ( 2001 :2 ) menambah dalam definisi kepemimpinan pengajaran dalam satu definisi yang agak komprehensif iaitu kepemimpinan pengajaran merujuk kepada langkah-langkah yang diambil untuk memupuk satu persekitaran kerja yang dibina dan memuaskan bagi guru-guru dan suasana pembelajaran yang menyenangkan bagi murid. mengawal. Hallinger ( 2003 ) merumuskan tentang konsep kepemimpinan pengajaran dalam hal berikut . bolehlah disimpulkan bahawa konsep kepemimpinan pengajaran adalah menekankan kepada peranan pengetua secara langsung dalam meningkatkan pencapaian murid di sekolah melalui penglibatan aktif mereka dalam program dan aktiviti kurikulum dan pengajaran. vi) Kepemimpinan pengajaran sebagai agen pembentuk budaya dan mencipta suasana akademik yang meletakkan jangkaan yang tinggi kepada guru dan pelajar. Ini termasuklah bimbingan pengajaran kepada guru-guru di dalam . tidak takut bekerja dengan guru dengan tujuan untuk meningkatkan kualiti pengajaran dan pembelajaran v) Pemimpin pengajaran berorientasikan matlamat dan berfokus kepada peningkatan hasil pembelajaran pelajar. Daripada beberapa pendapat di atas. i) Kepemimpinan pengajaran berfokus kepada peranan pengetua dalam mengkoordinasi.

pihak sekolah pula menekankan perkembangan pelajar yang seimbang . mempunyai guru-guru yang membantu mereka meningkatkan prestasi pembelajaran dan kreativiti . 2009 ). Secara umumnya konsep ini bergantung kepada persepsi serta nilai yang berbeza daripada pelbagai pihak terhadap apa yang dikehendaki daripada sekolah. Keberkesanan sekolah diukur berdasarkan kejayaannya meningkatkan penguasaan akademik kanak kurang beruntung sehinggakan kadar bilangan kanak-kanak kurang beruntung yang menguasai akademik sama seperti bilangan anak-anak kelas menengah yang menguasainya. 2001 ). ( Rusmini Ku Ahmad. ( Rusmini Ku Ahmad . 2006 ). Namun . Keberkesanan bukan sahaja dari segi kualiti hasil pendidikan tetapi juga ekuiti.dan di luar kelas serta usaha-usaha memupuk iklim sekolah yang kondusif untuk pengajaran dan pembelajaran. 0. Mengikut pandangan ibu bapa selain daripada kecemerlangan akademik . komunikasi . keselamatan di sekolah serta kerjasama antara ibu bapa dan sekolah diberi penekanan. 2003 ).6 Definisi sekolah berkesan Keberkesanan sekolah mempunyai berbagai-bagai pengertian. sekolah yang berkesan ialah sekolah yang memberi peluang yang sama . aspek keprihatinan guru terhadap pelajar . Misalnya pebagai pihak ( guru. ( Joriah Md. bagi pihak pelajar pula. ( Segiovanni. murid. tinjauan literature kajian yang dijalankan oleh Rusmini Ku Ahmad ( 2003 ) mengatakan kebanyakan memberiian penekanan kepada kecemerlangan akademik sebagai kayu ukur utama keberkesanan sekolah. ibu bapa serta masyarakat ) mempunyai persepsi yang berlainan terhadap apa yang mereka kehendaki daripada sekolah.Saad. Selain itu . Namun terdapat jugga aspek-aspek lain yang diberi perhatian mengikut kepentingan golongan masing-masing.

asrama. sekolah berkesan ditakrifkan sebagai institusi yang kebanyakan pelajar mencapai skor pada atau lebih tinggi daripada kelulusan di peringkat kebangsaan. bilik darjah. dan seumpamanya. Anugerahanugerah ini diberikan kepada sekolah-sekolah pada peringkat negeri dan juga diperingkat kebangsaan. Bagi memberii pengiktirafan tertinggi ke atas usaha-usahasekolah secara keseluruhan . keberkesanan sekolah adalah tergamabr melalui keupayaan sekolah memenangi pelbagai anugerah yang telah diwujudkan. 2009 ) Menurut kajian yang dilakukan oleh Parwazalam Abdul Rauf ( 2002 ). Dari aspek akademik pula telah diwujudkan anugerah untuk sekolah dan murid-murid yang cemerlang dalam mata pelajaran seperti Sijil Penghargaan Sekolah Rendah dan Penilaian Menengah Rendah dan sebagainya. Hadiah atau ganjaran yang diberikan bagi setiap anugerah ini adalah bukan sedikit dan ini memberii gambaran tentang kesungguhan pihak kerajaan dalam usaha meningkatkan komitmen sekolah dalam perlumbaan mencapai kecemerlangan. ( Rusmini Ku Ahmad.( Dr Asikin Salleh. . pusat sumber. Anugerah-anugerah yang diberikan adalah meliputi aspek akademik dan juga akademik. 2003 ). Pada peringkat negeri terdapat anugerah yang menumpu kepada aspek bukan akademik seperti Sekolah Lima Bintang yang meliputi aspek keceriaan sekolah. Kementerian Pelajaran Malaysia telah mewujudkan anugerah yang berprestij di peringkat kebangsaan iaitu Sekolah Cemerlang dan Anugerah Kualiti Menteri Pelajaran yang merupakan pencapaian tertinggi yang mampu dicapai oleh sesebuah sekolah. kantin. Terdapat empat cara mengenal pasti sekolah yang berkesan iaitu . program perkembangan staf yang berterusan dan persekitaran kerja yang baik. Mengikut pengertian Kementerian Pelajaran Malaysia.yang baik di kalangan staf.

penglibatan ibu bapa dengan sekolah. bahasa Inggeris. konsep kendiri dan sikap murid. Segiovanni ( 2001 ) mendefinisikan keberkesanan sekolah berasaskan peningkatan sekolah. Hasil ini terbentuk akademik ( pencapaian akademik ) dan bukan akademik ( disiplin murid. b) Analisis yang menunjukkan skor dalam gred yang tertentu telah meningkat dari semasa ke semasa. Beliau telah menyenaraikan lapan criteria untuk mengukur keberkesanan : a) Peningkatan dalam skor ujian b) Peningkatan dalam kehadiran c) Pertambahan dalam bilangan tugasan penulisan dan kerja rumah d) Pertambahan peruntukan masa untuk matematik.a) Menentukan criteria yang khusus seperti peratus pelajar lebih daripada median kebangsaan. Sains dan Sejarah e) Penglibatan komuniti dan ibu bapa f) Penglibatan pelajar dalam ko kurikulum g) Ganjaran dan pengiktirafan bagi pelajar dan guru h) Sokongan yang berkualiti untuk pelajar istimewa Beberapa pandangan pengkaji mengenai sekolah berkesan telah dibincangkan dan dapat dirumuskan bahawa keberkesanan sekolah dapat diukur berasaskan µoutput¶ atau hasil persekolahn. keceriaan dan sebagainya. nilai . d) Pencapaian sekolah berbanding dengan latar belakang pelajarnya. kepuasan kerja guru. kerjasama di kalangan warga sekolah . Prose juga merupakan criteria yang boleh mengukur keberkesanan sekolah seperti pentadbiran sekolah. c) Skor yang meningkat bagi sesuatu kohort. Selain itu.

Keberkesanan sesebuah sekolah sama ada diukur dari aspek hasil atau proses adalah berasaskan daripada prinsip-prinsip amalan terbaik yang diamalkan dalam sesebuah organisasi pendidikan. maklumat atau peluang-peluang yang ada. 2.0 Teori kepemimpinan pengajaran Teori kepemimpinan pengajaran merupakan teori khusus untuk diamalkan oleh pemimpinpemimpin sekolah demi menjadikan sekolah mereka lebih berkesan. 1. sumber pengajaran dan pembelajaran serta sumber lain yang diperlukan oleh sekolah sentiasa mencukupi agar matlamat dan visi sekolah dapat dicapai. Sumber-sumber ini mungkin dalam bentuk kebendaan. . pengetua akan memastikan bahawa sumber manusia.tambah yang diperolehi dan proses pengajaran dan pembelajaran.0 Model kepemimpinan pengajaran Andrews dan Soder ( dalam Joriah Md. Beliau membimbing guru-guru melalui sesi-sesi pembangunan staf yang diadakan secara aktif dan melibatkan diri dalam program penambahbaikan pengajaran di dalam kelas. 2009 ) berpendapat bahawa model kepemimpinan pengajaran yang baik memperlihatkan komitmeb pengetua yang tinggi dalam empat bidang berikut : a) Pembekal Sumber ( Resource Provider ) Sebagai pembekal sumber. Teori yang muncul sekitar tahun 1980-an ini menekankan kepada peranan pengetua sebagai pemimpin pengaajran dan bertanggungjawab untuk meningkatkan pencapaian murid di sekolah. Saad. b) Sumber Pengajaran ( Instructional Resource ) Pengetua sentiasa meletak jangkaan yang tinggi terhadap pencapaian matlamat pengajaran di sekolah.

Saad.c) Penghubung ( Communicator ) Pengetua menyebar dan menjelaskan visi dan matlamat sekolah kepada semua ahli dan memaklumkan tentang cara-cara bagaimana matlamat itu dapat dicapai. Lazimnya sekolah-sekolah yang berjaya sering menetapkan satu matlamat yang jelas. ( Andi Audryanah . Penjelasan matlamat merupakan fungsi yang paling domain dilaksanakan diikuti dengan penguatkuasaan dasar akademik dan seterusnya pemberian intensif untuk pembelajaran. 2007 ). Dua subdimensi ini disebarkan ke seluruh warga sekolah dan komuniti setempat.1 Pentakrifan misi dan matlamat Dimensi pertama ialah dimensi pentakrifan matlamat sekolah yang merujuk kepada tindakantindakan pengetua mendefinisikan impian dan matlamat yang hendak dicapai. Beliau menggaris dan menjelaskan tatacara perlakuan yang perlu diamalkan oelh semua guru dalam mencapai piawai prestasi pengajaran yang ditetapkan.0 Dimensi Kepimpinan pengajaran 3. berbual dengan guru-guru dan murid. d) Sentiasa Keterlihatan ( Visible Presence In The School ) Pengetua juga sentiasa dapat dilihat di seluruh kawasan sekolah. hadir dalam mesyuarat-mesyuarat panitia dan mudah dihubungi jika perlu. Dimensi ini dipecahkan kepada dua fungsi iaitu fungsi merangka matlamat sekolah dan fungsi menperjelaskan matlamat sekolah. 3. ( Latif Muhammad. 2007 ).(Joriah Md. Beliau kerap melawat kelas. 2009 ). sesuai .

menyelaras aktiviti kurikulum dan mengawal selia kemajuan murid supaya kelemahan-kelemahan dapat dikesan dengan cepat.dengan kemampuan staf dan sumber-sumber yang boleh digemblengkan. Pengetua sebaga pemimpin pengajaran perlu menjalankan pencerapan ke atas pengajaran guru-guru . Sekolah-sekolah yang berkesan didapati menekankan kepada pelaksanaan ujian formatif dan juga ujian sumatif. Pemimpin pengajaran sentiasa menggunakan keputusan pelbagai ujian ini untuk mengukur prestasi murid dan membuat tindakan susulan untuk memperbaiki prestasi guru dan murid serta memaklumkan kepada ibu bapa mengapa penambahbaikan ini perlu dibuat. 2009 ). Selain itu. 3.2009 ). Pengetua bukan sahaja berperanan membantu menetapkan matlamat yang jelas tetapi juga menyebarkan matlamat tersebut itu kepada seluruh warga itu kepada seluruh warga sekolah dan juga ibu bapa. pengetua seharusnya memberii lebih penumpuan kepada pengurusan program pengajaran supaya selari dengan kehendak dunia pendidikan sekarang dan setanding dengan pelaksanaan dimensi yang lain. . ( Krug dalam Joriah Md. penetapan matlamat sekolah ini adalah penting kerana sesebuah organisasi tidak akan memahami kewujudannya akan terdedah kepada pelbagai tekanan dalaman dan luaran. 1985 dalam Joriah Md. 2009 ) iaitu berkaitan dengan pengurusan program pengajaran yang berfungsi mencerap atau menyelia dan menilai pengajaran guru dan membuat penyelarasan kurikulum serta memantau kemajuan akademik pelajar. ( Hallinger & Murphy. Matlamat ini digubal bersama dan difahami serta didukung oleh semua warga sekolah berkenaan. Latif Muhammad ( 2007 ) menambah pendapat dalam dimensi ini. Saad . Penyelarasan program ini jugga menghindarkan konflik dan ketidakpastian tugas yang mungkin berlaku akibat ketidakjelasan arahan.2 Pengurusan Program pengajaran Dimensi kedua terbahagi kepada tiga subdimensi ( Joriah Md. Saad. Saad.

2002 ). ( Murphy. menyediakan intensif pembelajaran kepada murid dan berusaha untuk kerap berada di sekolah agar sentiasa kelihatan.3 Pemupukan Iklim pengajaran dan pembelajaran Iklim sekolah bermaksud norma dan sikap guru yang boleh mempengaruhi pengajaran dan pembelajaran di sekolah dan tahap motivasi murid untuk belajar. ( Joriah Md.0 Fungsi pengetua dalam kepimpinan pengajaran Kecemerlangan atau kejayaan sebuah sekolah banyak dipengaruhi dan disebabkan oleh kepimpinan pengetua yang berkesan. Pengetua juga boleh memupuk pertumbuhan iklim yang sihat dengan menggunakan program perkembangan staf dari semasa ke semasa sama ada di peringkat dalaman atau luaran. Seterusnya pengetua yang sentiasa keterlihatan dan mudah didampingi turut memberii pengaruh yang positif ke atas iklim sekolah. Saad . Iklim yang positif ialah iklim di mana guru-guru dan murid-murid mahu menggunakan sebanyak mungkin masa yang ada untuk pengajaran dan pembelajaran. Ia merangkumi lima subdimensi lain iaitu mengawal masa pengajaran agar tidak terganggu. dan berasa seronok berada di sekolah. Stail kepimpinan pengetua yang bersifat kepemimpinan pengajaran mempunyai fungsi-fungsi tertentu yang akan membantu pengetua ke arah kecemerlangan organisasi yang dipimpinnya setterusnya mencapai matlamat sebenar iaitu menjadikan sekolah berkesan hasil daripada kejayaannya memimpin sesebuah organisasi. 2009 ). Berikut adalah fungsi pengetua dalam kepemimpinan pengajaran . ( 2007 ).3. pengetualah yang mendorong sesebuah sekolah itu maju ke hadapan untuk mencapai kecemerlangan dalam akademik dan kegiatan kokurikulum atau mundur ke belakang sebagai sekolah yang tidak berkesan. memupuk perkembangan professionalisme guru . 4. Andi Audryanah Hj. Md Noor. menyediakan pelbagai intensif guru. Ini bermakna.

. 4. pelajar . Peranan ini adalah bagi memastikan matlamat yang telah ditetapkan dapat dihayati dan dicapai melalui kerjasama daripada semua pihak . staf . Hal ini boleh dilakukan melalui mesyuarat kurikulum .2 Menjelas matlamat sekolah Tugas pengetua di dalam fungsi ini adalah untuk menjelaskan matlamat akademik sekolah kepada semua komuniti sekolah iaitu guru.4 Menyelaras kurikulum Fungsi menyelaras kurikulum merangkumi tugas pengetua menyelaras dalam hal-hal yang berkaitan dengan kurikulum . kemudahan. ( 2007 ). ( Juhana Zailah. Andi Audryanah Hj.3 Mencerap dan menilai pengajaran guru Fungsi mencerap dan menilai pengajaran guru melibatkan peranan pengetua mengenalpasti kelemahan yang perlu diatasi dan kekuatan yang perlu dijadikan peluang dalam proses pengajaran dan pembelajaran. penyeliaan dan pasca penyeliaan.1 Merangka matlamat sekolah Fungsi pertama bermaksud tindakan-tindakan pengetua menetapkan matlamat sekolah yang hendak dicapai.4. kewangan . Pengetua yang mahukan sekolah yang dipimpinnya berjaya akan menetapkan satu matlamat yang jelas dan sesuai dengan kemampuan sumber yang ada ( guru. 2007 ). 4. pelajar dan ibu bapa. Md Noor. poster dan label-label di bangunan sekolah. tanggungjawab guru dan bahan-bahan pengajaran sekolah. sokongan ) 4. perbincangan tidak rasmi. 2007 ). ( Juhana Zailah. Kedua-dua aspek ini dapat dikenalpasti secara tepat apabila pengetua mencerap dan menyelia pengajaran dengan proses penyeliaan yang sebenar iaitu pra penyeliaan.

4. Andi Audryanah Hj. Keadaan ini merangkumi kesediaan pengetua untuk . 4.5 Memantau kemajuan akademik murid Penglibatan pengetua dalam mengenal pasti dan mendapatkan laporan prestasi akademik. Pengesanan dilakukan melalui laporan prestasi akademik pelajar dalam ujian formatif dan sumatif daripada semasa ke semasa.6 Mengawal dan melindungi waktu pengajaran Fungsi ini merangkumi tugas pengetua untuk mengawal dan melindungi waktu pengajaran daripada sebarang gangguan seperti pembesar suara. Andi Audryanah Hj. Juhana Zailah ( 2007 ). bunyi dan persekitaran. tindakan pengetua mengawal selia kemajuan murid supaya kelemahan dapat dikesan dengan cepat. ( 2007 ). Md Noor.Penyelarasan ini penting bagi menjamin pross pengajaran selari dengan objektif kurikulum sekolah dan melicinkan proses pengajaran dan pembelajaran. 4. pengetua juga dapat memastikan proses pengajaran sentiasa dilindungi dan penumpuan pelajar tidak terjejas. dipanggil ke pejabat. Dengan itu. Pengetua juga berperanan mengadakan perbincangan dengan guru-guru untuk mengenalpasti punca kelemahan pelajar dan bersama-sama mengatasinya dengan cara yang efektif. perbincangan dengan tenaga pengajar dan menyebarkannya kepada seluruh warga sekolah. ( 2007 ).7 Memberikan sokongan dalam aktiviti pengajaran Fungsi ini merujuk kepada peranan pengetua selaku kelihatan µvisible presence¶ dalam memberi sokongan dalam aktiviti pengajaran. Juhana Zailah ( 2007 ) telah menambah. Md Noor.

8 Memberikan insentif terhadap usaha guru Fungsi memberikan insentif terhadap usaha guru-guru adalah bertujuan untuk memotivasikan guru terhadap komitmen mereka. 4. Pengetua juga memberi peluang kepada guru bagi membincangkan kursus-kursus yang perlu diikuti. 4. Ia merujuk kepada pengetua memberi pengiktirafan terhadap pencapaian mereka yang cemerlang dalam .10 Menetapkan / menguatkuasakan dasar / standard akademik memastikan dasar akademik dipatuhi sepenuhnya dan Peranan pengetua dalam memaklumkan kepada murid. penguatkuasaan menyiapkan kerja rumah dan penguatkuasaan disiplin serta menetapkan standard peratusan prestasi akademik yang tinggi mengikut tahap pencapaian yang berbeza. 4. melawat kelas. Antara contoh dasar akademik adalah memulakan kelas pada waktunya. 4.berbincang . Insentif ini merupakan pengiktirafan sama ada dalam bentuk lisan ( pujian ) dan dalam bentuk fizikal ( laporan prestasi yang baik dan kenaikan pangkat ). mengajar hingga waktu tamat.Pengetua hendaklah meletakkan jangkaan yang tinggi dari dasar ini. Tindakan pengetua ini memberikan kesan kepada tingkah laku guru dan murid.11 Menyediakan ganjaran untuk pelajar Fungsi yang terakhir ialah pengetua menyediakan ganjaran untuk pelajar. melibatkan diri dalam pelbagai aktiviti dan mengajar pada waktu tertentu.9 Membudayakan perkembangan staf Salah satu peranan pengetua ialah memastikan dan menggalakkan guru mengikuti kursuskursus dalam perkhidmatan yang bersesuaian.

peranan utama pengetua di sekolah berkesan ialah memberi kepemimpinan pengajaran kepada para guru dan peranan ini telah dibuktikan memebawa kejayaan kepada sekolah-sekolaj. Kepemimpinan pengajaran pengetua adalah sangat penting kerana kepemimpinan bercorak ini dapat menghasilkan pengajaran dan pembelajaran berkesan di kalangan guru dan pelajar yang dapat menghasilkan prestasi akademik yang cemerlang.kurikuluum. ibu bapa. Dia berperanan sebagai pemimpin pengajaran dan menjadi individu yang mencetuskan perubahan-perubahan di peringkat sekolah. Hanya dengan pengajaran yang berkesan di bilik darjah pembelajaran di kalangan para pelajar akan berlaku secara berkesan ( Abdul Shukur. Dalam sorotan literature sekolah-sekolah berkesan. 2005 ). . 5. pemimpin di sekolah berkesan di dapati memainkan peranan utama sebagai kepemimpinan pengajaran ( instructional leadership ) dan memastikan keberkesanan pengajaran. kokurikulum dan sahsiah diri. Purkey dan Smith ( juga dalam Rusmini Ku Ahmad ( 2006 ). Ini bermaksud bahawa pengetua berperanan sebagai kepemimpinan pengajran dapat mempengaruhi para guru dalam mengamalkan pengajaran berkesan di bilk darjah. Tujuannya untuk mengiktiraf kebolehan dan pencapaian pelajar tersebut. Mengikut Sweeney dalam Rusmini Ku Ahmad ( 2006 ). Pemberian ganjaran ini juga melibatkan pengiktirafan daripada guru. (Mohd Nor Salleh.0 Kepemimpinan pengajaran pengetua di sekolah berkesan. pemimpin organisasi dan staf serta pemimpin pengajaran untuk menjadikan sesebuah sekolah berkesan. pihak-pihak lain yang terlibat secara langsung atau tidak langsung dengan organisasi. menjelaskan pemimpin sekolah perlu menjadi pengurus sumber. Peranan pengetua dalam konteks ini lebih sesuai kepada corak memimpin.

Terdapat enam cirri kepemimpinan pengetua yang berkait dengan kepemimpinan pengajaran di sekolah berkesan ( Shahril. Menurut Drake dan Rose ( dalam Latip Muhammad. 2000 ) . pertalian antara kepemimpinan pengajaran pengetua dan amalan pengajaran guru yang berkesan di dalam bilk darjah adalah sangat kuat dan natijahnya akan mempengaruhi pencapaian akademik para pelajar.2000 ). Cirri-ciri tersebut ialah i. Pencapaian ini adalah hasil daripada amalan pengajaran guru yang berkesan di blik darjah. Justeru. ibu bapa . pengetua perlu berperanan memastikan segala tenaga dan usaha guru-guru digembelingkan dengan menggunakan sumber yang ada ke arah pencapaian program pendidikan yang berkesan. Kepemimpinan pengajaran dan pembelajaran merupakan tindakan yang dilakukan oleh pengetua yang mampu meningkatkan proses pengajaran dan pembelajaran yang melibatkan guru. Memberikan penekanan terhadap pencapaian pelajar dalam bidang akademik . perancangan sekolah . Oleh itu. murid. Kecemerlangan dalam pencapaian akademik para pelajar dalam peperiksaan awam adalah criteria utama untuk menentukan kaberkesanan sesebuah sekolah di Negara ini. kemudahan sumber dan budaya sekolah. Pemimpin pengajaran merujuk pengetua yang mampu menggerakkan sekolah secara berkesan. 2007 ) peranan pengetua dilihat dari dua dimensi iaitu pentadbiran atau pengurusan dan kepemimpinan pengajaran. Sekolah berkesan ialah sekolah yang dapat memberi kesan dan pengaruh dalam mempertingkatkan pencapaian akademik pelajar. pengurusan sekolah. Hasil kajian Hellinger dan Heck dalam Mohd Nor Salleh ( 2005 ) mendapati bahawa hubungan antara kepemimpinan pengajaran pengetua adalah secara tidak langsung iaitu melalui factor pengantara atau pencelah di peringkat sekolah iaitu para guru.

. 2007 ). 2009 ). Kepimpinan berkesan akan memastikan sekolahnya mencapai matlamatnya. semangat guru dan pencapaian akademik pelajar. iii. Menyusun dan menetapkan strategi pengajaran Menyediakan dan mengekalkan suasana yang kondusif di sekolah ( iklim sekolah ) Kerap menilai pencapaian akademik pelajar Menyelaras program pengajaran dan Membantu dan memberi semangat kepada para guru. Daripada kajian-kajian tetang sekolah yang pernah mencapai kecemerlangan menunjukkan kepemimpinan pengajaran pengetua yang bersungguh-sungguh dan padu mempunyai pertalian yang signifikan dengan budaya sekolah. iv. kajian tentang sekolah berkesan menemui sekolah yang berkesan ialah sekolah yang diuruskan pengetua yang berbeza tinglah laku daripada pengetua sekolah yang tidak berkesan. Hasil-hasil kajian tentang sekolah berkesan pada tahun 1980-an terutamanya di amerika Syarikat mendapati bahawa kepemimpinan pengajaran pengetua mempunyai kesan yang signifikan terhadap inovasi pendidikan dan juga pembelajaran murid. ( Juhana Zailah.0 Rangkuman / Kesimpulan Pengetua yang berkesan sentiasa berusaha untuk melengkapkan dirinya dengan ilmu kepimpinan kerana sekolah sebagai suatu system social terbuak terdedah kepada pelbagai pengaruh.ii. ( Andi Audryah. 6. Matlamat tersebut semestilah untuk menjadikan sekolah sebagai institusi berkesan daripada pelbagai aspek. Faktor yang membezakan kedua-dua situasi sekolah tersebut ialah peranan yang dimainkan oleh pengetua sebagai pemimpin pengajaran. vi. 2007 ) Selain itu. v. ( Mortimore dalam Andi Audryah.

.Oleh itu. cemerlang dan serba boleh untuk memastikan Negara tidak ketinggalan dalam arus pemodenan dan teknologi canggih ini. Negara memerlukan generasi yang bijak. Dan semuanya bertitik tolak daripada ketekalan usaha pengetua dalam memimpin pengajaran guru dan pelajar di sekolahnya. pengetua sewajarnya mengamalkan tahap kepemimpinan pengajaran yang tertentu sehingga berjaya menjadikan sekolahnya sebagai sekolah berkesan.