P. 1
Sumber tenaga elektrik

Sumber tenaga elektrik

5.0

|Views: 8,134|Likes:
Published by komathi83
1.0)

SUMBER TENAGA ELEKTRIK

Terdapat pelbagai sumber yang dapat digunakan untuk menghasilkan tenaga elektrik. Antaranya ialah kemagenatan, tindakan kimia dan cahaya. Tenaga elektrik untuk kegunaan harian banyak dihasilkan dengan tindakan kimia dan kemagnetan.

2.0)

TINDAKAN KIMIA SEBAGAI SUMBER ELEKTRIK Tindakan kimia juga boleh digunakan untuk menghasilkan arus elektrik.

Tenaga yang dihasilkan adalah sedikit kuantitinya. Elektron mengalir daripada punca positif dengan adanya unsur-unsur dal
1.0)

SUMBER TENAGA ELEKTRIK

Terdapat pelbagai sumber yang dapat digunakan untuk menghasilkan tenaga elektrik. Antaranya ialah kemagenatan, tindakan kimia dan cahaya. Tenaga elektrik untuk kegunaan harian banyak dihasilkan dengan tindakan kimia dan kemagnetan.

2.0)

TINDAKAN KIMIA SEBAGAI SUMBER ELEKTRIK Tindakan kimia juga boleh digunakan untuk menghasilkan arus elektrik.

Tenaga yang dihasilkan adalah sedikit kuantitinya. Elektron mengalir daripada punca positif dengan adanya unsur-unsur dal

More info:

Published by: komathi83 on Sep 26, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

04/12/2014

pdf

text

original

1.

0)

SUMBER TENAGA ELEKTRIK

Terdapat pelbagai sumber yang dapat digunakan untuk menghasilkan tenaga elektrik. Antaranya ialah kemagenatan, tindakan kimia dan cahaya. Tenaga elektrik untuk kegunaan harian banyak dihasilkan dengan tindakan kimia dan kemagnetan.

2.0)

TINDAKAN KIMIA SEBAGAI SUMBER ELEKTRIK Tindakan kimia juga boleh digunakan untuk menghasilkan arus elektrik.

Tenaga yang dihasilkan adalah sedikit kuantitinya. Elektron mengalir daripada punca positif dengan adanya unsur-unsur dalam elektrolit.Tindak balas kimia antara dua jenis logam dalam elektrolit yang sesuai dapat menghasilkan tenaga elektrik. Penghasilan tenaga ini boleh didapati dalam sel elektrik. Mungkin contoh tindakan kimia yang paling mudah yang dihasilkan dari elektrik ialah mengecas semula bateri simpanan bagi kereta biasa. Apabila sel-sel bateri simpanan digunakan untuk menjana elektrik untuk menghidupkan kereta, menyalakan lampunya dan seterusnya. Walau bagaimanapun, jika arus dialirkan melalui sel dalam arah yang bertentangan, tindakbalas kimia itu akan menjadi terbalik dan bateri itu akan mengecas semula. Terdapat dua cara tindakan kimia iaitu sel basah dan sel kering. Elektrik boleh dihasilkan melalui proses tindakan kimia daripada sel basah dan sel kering. Sel kering dan sel basah menghasilkan arus jenis arus terus (D.C).

3.0)

SEL KERING (Sel Primer)

1

Contoh-contoh sel kering

Satu daripada jenis sel utama yang paling banyak digunakan hari ini ialah sel kering. Sel ini menggunakan bahan kimia yang dapat mengurangkan tindakan setempat dan pengutuban bahan elektrolit, bukannya cecair. Oleh sebab itu, dinamakan sel kering. Elektrod positifnya diperbuat daripada karbon dan elektrod negatifnya merupakan bekas sel yang diperbuat daripada zink. Bahan elektrolitnya bukan cecair tetapi perekat, iaitu daripada adunan ammonium klorida dan tepung atau kanji jagung, mangan dioksida dan serbuk karbon.

Rajah : Sel Kering

Voltan yang dihasilkan oleh sel kering adalah sebanyak 1.5 volt dan dua sel kering yang disambungkan secara siri akan menghasilkan 3.0 volt. Voltan ini akan berkurangan jika digunakan langsung pada satu jangka masa tertentu. Tenaga yang hilang ini tidak dapat dipulihkan semula. Pengurangan atau kehilangan keupayaan sel mengeluarkan voltan disebabkan bahan elektrolitnya kering. Saiznya sesebuah bateri bukan faktor penentu kekuatan voltan yang dapat dikeluarkannya.

Dua sel kering disambung siri

Arus elektrik yang dihasilkan oleh sel kering ialah arus terus (AT/DC). Tenaga elektrik yang dihasilkan oleh sel kering adalah daripada hasil tindak balas kimia. Ia
2

tidak boleh dicas semula. Sel kering digunakan dalam peralatan elektrik bervoltan rendah seperti radio, lampu suluh, jam dan alatan mainan. Kelemahannya, sel ini tidak dapat digunakan lagi setelah casnya habis.

Bahagian Sel Kering :

A = Punca positif , B = Bekas zink , C = Elektrolit , D = Batang karbon , E = Punca negatif Apabila sel kering disambung dalam sesuatu litar yang lengkap, tindakan kimia berlaku dalam sel. Tenaga kimia ini akan bertukar menjadi tenaga elektrik yang mengalir dari kutup negatif ke kutub positif. Setelah bahan kimia di dalam sel habis digunakan, sel itu tidak boleh digunakan lagi dan perlu diganti.

3.1)

PENYAMBUNGAN SEL KERING

Penyambungan secara siri Kutub positif sesuatu sel disambung ke kutub negatif sel yang lain. Tujuan menyambung sel-sel secara siri adalah untuk menambahkan voltan. Voltan yang dihasilkan bersamaan jumlah voltan sel-sel yang disambungkan. Penyambungan secara selari

3

Dalam penyambungan secara selari, kutub-kutub positif sel disatukan. Begitu juga dengan kutub-kutub negatif. Tujuan menyambung sel-sel secara selari adalah untuk mendapatkan arus elektrik yang lebih tinggi. Bekalan tenaga elektrik juga tahan lebih lama. Jumlah voltan yang dihasilkan tidak berubah iaitu 1.5 V.

3.2)

JENIS – JENIS SEL KERING

a) Le-clanche – Biasanya digunakan dalam lampu picit dan peralatan mainan kanak-kanak atau tempat yang tidak membahayakan peralatan akibat tindakan setempat (keupayaannya 1.5 V).
b) Alkali

atau

Edison

Digunakan

bagi

peralatan bahaya

mudah tindakan

alih

yang

mengutamakan

keselamatan

daripada

setempat

(keupayaannya 1.37 V). Sel alkali digunakan pada alat voltan rendah seperti lampu suluh dan radio. Sel ini tidak boleh dicas semula.
c) Nikel kadium – Bateri ini jarang-jarang digunakan namun begitu ia

mempunyai kelebihan kerana saiznya kecil, tahan lasak dan sesuai digunakan pada kelengkapan mudah alih yang kecil (keupayaannya 1.2 V). Sel nikel kadmium digunakan pada telefon bimbit dan tidak boleh dicas semula.
d) Raksa – Bateri ini berbentuk butang dan digunakan dengan meluas pada jam

tangan, kalkulator, papan utama komputer dan sebagainya. 3.3) GABUNGAN SEL

4

Kebanyakan peranti memerlukan lebih tenaga untuk membolehkannya bekerja, sama ada voltan atau arus yang tinggi. Bagi mencapai maksud ini beberapa sel digabungkan bersama. Merujuk kepada hukum Kirchoff, jika sel disambung secara selari arusnya akan bertambah dan untuk memperoleh kuasa yang lebih, gabungan sambungan siri dan selari digunakan. Perlu diingat sambungan kekutuban bateri ini mestilah mengikut arah aliran arus yang serupa supaya tidak berlaku pertentangan arus dan melemahkan sel itu.

4.0)

SEL BASAH (Sel Sekunder)

Tenaga yang dihasilkan oleh sel basah lebih tinggi daripada sel kering dan ia dapat dicas semula. Sel basah biasanya menghasilkan voltan 6.0 volt, 12 Volt dan 24 volt. Sel basah seperti sel asid plumbum terdiri daripada plumbum peroksida sebagai elektrod positif dan plumbum sebagai elektrod negatif dan asid sulfurik cari sebagai elektrolitnya. Sel basah lebih dikenali sebagai bateri. Sel ini digunakan dalam kenderaan seperti kereta, lori, bas dan motosikal atau bekalan kecemasan untuk telefon dan lampu di hospital. Bateri ini menyimpan tenaga dan mengeluarkan tenaga elektrik secara tindak balas kimia sama seperti sel utama. Perbezaan ketara bateri ini ialah kebolehannya dicas semula untuk membekalkan elektrik setelah tenaga yang dikeluarkannya berkurangan (sehingga menyerupai bateri baru) dengan itu usia bateri dapat bertahan lebih lama. Biasanya beberapa sel digabungkan bersama dalam satu bekas, dan sel ini dinamakan bateri sekunder atau penumpuk atau sel sekunder. Bateri asid plumbum dan alkali sekunder (nikel-besi dan nikel kadium) merupakan contoh sel sekunder.
5

Bahagian sel basah

6

A = Plat positif (plumbum peroksida) , B= Terminal positif , C = Penyelang , D = Plat negatif (plumbum) , E = Elektrolit (Asid Sulfurik Cair)

4.1) BINAAN SEL BASAH Sebuah sel asid plumbum terdiri daripada bahagian-bahagian seperti berikut : i. ii. iii. iv. Elektrod positif – terdiri daripada plumbum peroksida. Elekrtrod negatif – terdiri daripada plat plumbum. Elektrolit – asid sulfurik cair. Penyelang – dibuat daripada gentian kaca atau ebonit yang memisahkan plat elektrod positif dengan plat elektrod negatif. Bekas sel basah diperbuat daripada plastik atau getah. Sebuah sel asid plumbum mengeluarkan voltan lebih kurang 2 volt. Cara tenaga elektrik dihasilkan adalah: Apabila sebuah sel basah disambung dalam litar lengkap, tindak balas kimia berlaku antara elektrolit dengan plat plumbum dan plat plumbum peroksida. Tindakbalas kimia ini juga menyebabkan plat-plat dalam sel disalut dengan plumbum sulfat dan asid sulfurik menjadi lebih cair. Dalam keadaan begini, sel akan berhenti mengeluarkan tenaga elektrik.

7

Sel basah boleh dicas semula apabila tenaga elektrik menjadi lemah. Sesuatu sel yang lemah itu dapat diketahui dengan menguji ketumpatan elektrolit sel dengan menggunakan hidrometer. Bacaan pada hidrometer yang kurang daripada 1.2 menunjukkan sel itu perlu dicas semula. Alat pengecas bateri digunakan untuk mengecas sel asid plumbum. Apabila sel dicas dengan secukupnya, plat-plat positif bertukar semula menjadi plumbum peroksida dan plat negatif kepad plumbum. Ketumpatan asid sulfurik juga bertukar kepada keadaan asalnya. Sekiranya paras elektrolit berkurangan, air suling perlu ditambahkan ke dalam sel. Beberapa sel asid plumbum selalunya disambung secara siri dalam satu bekas untuk menjadi sebuah bateri.

4.2) MENYENGGARA SEL SEKUNDER 1. Uji dari masa ke masa paras asid sulfurik. Jika paras asid rendah, tambahkan air suling dan pastikan paras asid tidak melebihi paras asid maksimum. 2. Bersihkan bateri khususnya pada tamatannya. Sapu gris atau vaselin pada tamatan untuk mengelakkan daripada berkarat dan mengekalkan sentuhan ‘contact’. 3. Jangan ketuk atau jatuhkan bateri kerana ini boleh mengakibatkan kuasa bateri berkurangan. 4. Simpan bateri dengan cas penuh. Jangan merokok atau membawa api dekat dengan bateri yang sedang dicas. Gas hidrogen yang dikeluarkan boleh mengakibatkan letupan.

8

5.0) PERBEZAAN ANTARA SEL KERING DAN SEL BASAH

Sel Kering Menghasilkan arus yang kecil. Voltan yang dikeluarkan adalah 1.5 V. Biasanya tidak boleh dicas semula. Sel kering ringan dan mudah dialih. Tidak tahan lama. Saiznya kecil. Menggunakan bahan kimia kering. Digunakan pada peralatan elektrik permainan. Harga murah.

Sel Basah Menghasilkan arus yang tinggi. Voltan yang dikeluarkan adalah 2 V. Boleh dicas semula. Berat dan tidak mudah dialih. Tahan lebih lama daripada sel kering. Saiznya besar. Menggunakan bahan kimia cecair. Digunakan pada kenderaan seperti

seperti lampu suluh, radio dan alat motosikal, kereta dan lori. Harga mahal.

6.0)

JENIS-JENIS SEL

Selain sel kering dan sel basah, terdapat peralatan elektrik hari ini yang menggunakan beberapa jenis sel khas seperti sel merkuri dan sel lithium. 6.1) Sel Merkuri Sel merkuri digunakan untuk menghasilkan voltan elektrik yang rendah (1.5 V). Sel merkuri digunakan dalam kamera, jam tangan elektronik dan mesin kira. Sel ini tidak boleh dicas semula.

6.2)

Sel Lithium

9

Sel lithium dapat menghasilkan voltan yang lebih tinggi jika dibandingkan dengan sel merkuri. Sel ini dapat dicas semula. Sel banyak digunakan dalam telefon bimbit.

7.0)

BIBLIOGRAFI
10

1. Yahya Emat (1989), Prinsip Elektrik, Kuala Lumpur : Dewan Bahasa

dan Pustaka.
2. Abd. Samad bin Hanif, (1994), Pemasangan dan Penyenggaraan

Elektrik, Edisi Kedua, Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka.
3. Abd. Samad Hanif, (2000), Prinsip Kejuruteraan Elektrik dan

Elektronik, Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka.
4. Kementerian Pendidikan Malaysia (

), Buku Teks Kemahiran Hidup

Tingkatan 1, 2 & 3, Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka.
5. J.M. Chapman, (2000), Asas Elektrik, Selangor : IBS Buku Sdn Bhd.

Laman Web
1. http://www.slideshare.net/zaxx/bab-3-elektrik 2. http://nota.could.ws/bab3elektrik.html 3. http://www.freewebs.com/khbsatu/elektrik.htm 4. http://elektrik-smkpandanjaya.blogspot.com/2009/04/sumber-dan-

kegunaan-elektrik.html

11

12

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->