As Syeikh Tahir Jalaluddin Tokoh Pemikir Tanah Air Biodata Syeikh Tahir Jalaluddin • Muhammad Tahir b Syeikh Muhammad

b Ahmad Jalaluddin • Lahir: 7 November 1869, Bukit Tinggi, Sumatra Barat, Indonesia • Bapa: Ulama terkenal Melayu Minangkabau • Guru di madrasah, Masjidil Haram, mufti Perak, Johor dan nazir sekolah agama Johor • Meninggal dunia: 1956, Perak Keperibadian Syeikh Tahir Jalaluddin • Mufti masa • Cinta ilmu • Tekun, gigih Pendidikan Syeikh Tahir Jalaluddin • Berlayar ke Mekah ketika 12 tahun • Belajar ilmu agama dengan pemimpin mazhab Suafie di Masjidil Haram • Menyambung pelajaran ilmu falak di Universiti Azhar • Diberi kepercayaan mengajar di Masjidil Haram Idea Islah Syeikh Tahir Jalaluddin • Amalkan Islam berteraskan al Quran dan as Sunnah yang bebas dari adat lama • Jauhkan pengaruh luar khususnya barat • Pelajari pelbagai ilmu fardu ain dan kifayah • Tolak taqlid buta Metode Syeikh Tahir Jalaluddin dalam Menyampaikan Idea Islah • Akhbar al Imam • Jawatan mufti disandang • Pengajaran sebagai guru Kegigihan Syeikh Tahir Jalaluddin dalam Memperjuangkan Idea Islah • Tentangan hebat daripada ulama tradisional • Dipenjarakan Belanda selama 9 bulan Sumbangan Syeikh Tahir Jalaluddin dalam Bidang Ilmu dan Pemikiran • Pemikiran Menerusi majalah al Imam Salurkan idea islah dan maklumat intelektual Islam • Pendidikan Menubuhkan madrasah • Ilmu Falak Pengembang ilmu falak di Malaysia

Sumatera Barat. gigih. 5. Sifat-sifat peribadi • • • 1. • Pendidikan . Minangkabau. Sheikh Tahir Jalaluddin seorang yang berbudi pekerti mulia.• Kesusasteraan • SHIEKH TAHIR JALALUDDIN • Rlwayat hldup • 1. dan ahli falak yang mahir. serta berani dalam perjuangan. Indonesia pada tahun 1869 Masihi. Di samping itu. Sheikh Tahir Jalaluddin juga terkenal sebagai pemidato yang baik. 2. Nama sebenar beliau ialah Muhammad Tahir bin Sheikh Muhammad bin Ahmad Jalaluddin 2. 3. 3. Bapanya. Bukit Tinggi. Muhammad bin Ahmad Jalaluddin atau dikenali juga dengan gelaran Sheikh Langgang bin Ahmad Jalaluddin adalah seorang ulama terkenal. • 4. tahun 1956. Sheikh Tahir Jalaluddin meninggal dunia pada 26 Oktober. Beliau dilahirkan di Angkik. Sheikh Tahir Jalaluddin menetap di Tanah Melayu kira-kira pada tahun 1900 Masihi setelah menetap di Makkah selama kirakira 12 tahun kerana menuntut ilmu. Beliau mempunyai asas pengetahuan agama yang kukuh.

Beliau menupakan pelopor pembaharuan gerakan Islam yang berteraskan al-Quran dan As-Sunnah dan berusaha membebaskan pemikiran sempit umat Islam. Hasil usaha gigih Sheikh Tahir Jalaluddin. • • Sumbangan dan jasa-jasa • 1. Semangat penjuangan untuk kemerdekaan juga ditiup oleh Sheikh Tahir Jalaluddin melalui gerakan pembaharuan bersama rakan-rakan seperjuangan beliau. Pada tahun 1893 ketika berusia 24 tahun. • • Kesan pemlklran • 1. Mereka sama-sama memperjuangkan semangat pembaharuan dalam Gerakan Al-Tajdid Wal-Islah. Usaha-usaha Sheikh Tahir Jalaluddin menyedarkan masyarakat tentang pentingnya umat Islam membebaskan diri daripada kongkongan kepercayaan khurafat serta taklid membuta tuli. 3. • 3. • 3. 5. Propaganda barat terhadap Islam serta pemikiran barat yang mengelirukan umat Islam telah dapat ditangkis dengan hujahhujah daripada al-Quran melalui kitab yang beliau tulis seperti "Al-Islam Warradu Ala Muntaqidihi . Mesir. • 2. Pemikiran beliau sedikit sebanyak telah dipengaruhi oleh Sheikh Muhammad Abduh dan Syed Jamaluddin Al-Afghani. terutamanya ketika Sheikh Tahir Jalaluddin menuntut di Universiti AlAzhar. Pada tahun 1899. • 2. beliau kembali ke Makkah untuk mengajar ilmu agama selama dua tahun. 2. beliau melanjutkan pengajiannya dalam bidang ilmu falak di Universiti Al-Azhar. 4. Sheikh Tahir Jalaluddin menuntut ilmu agama di Makkah selama 12 tahun. Setelah tamat pengajian di Mesir.• 1. Sheikh Tahir Jalaluddin gigih berusaha menyedarkan umat Islam serta mengajak mereka berusaha mendapatkan ilmu pengetahuan untuk mencapai kemajuan. Sheikli Tahir Jalaluddin pulang ke tanah air dan mula mengembangkan pembaharuan dalam kefahaman Islam. sebuah majalah yang dinamakan "Al-Imam telah diterbitkan pada tahun 1906 yang mencetuskan semangat kemerdekaan daripada cengkaman panjajah. .

Sheikh Muhammad Tahir dilahirkan pada (hari Selasa) 4 hb. Jawa. datuknya keturunan bangsawan Minangkabau bernama Tuanku Ahmad Jalaluddin. bidang Falak Syari di alam Melayu Nusantara seringkali dikaitkan dengan nama Sheikh Muhammad Tahir Jalaluddin Al-Falaki Al-Azhari. Beliau yatim ketika kecil lagi dan dibesarkan oleh keluarga pihak ibunya. Disember 1869) di Ampat Angkat. Hasil karya beliau yang lain ialah sebuah kitab yang dibeni nama "Al-Islam Wannaddu Ala Muntaqidih • Shei kh Muh am mad Tahi r Sepanjang hampir seratus tahun yang kebelakangan. Sheikh Tahin Jalaluddin membeni sumbangan bermakna kepada penerbitan majalah "Al-Unwati Al-Wuthuqa.4. • 2. Sumatra Barat. Beliaulah tokoh terulung yang telah memantapkan bidang fardu kifayah tersebut di rantau ini menerusi pengajaran. Pembaharuan beliau ialah meninggalkan kesan terhadap kemajuan pendidikan baik di peringkat sekolah mahupun di peringkat pengajian tinggi. Pemikinan beliau bukan sahaja tersebar luas di seluruh alam Melayu malahan juga di Sumatena. Ramadan 1286 Hijri (bersamaan 9hb. dan apabila . • 5. • • Hash karya • 1. Sulawesi. Bukit Tinggi (Minangkabau). Beliau juga mengarang kitab "Al-Islam Wan Nasraniah maal Ilmi wal Madaniah. dan Kalimantan. dengan memasukkan sukatan pelajaran bagi ilmu pengetahuan yang sebelumnya tiada. penggunaan dan penyibaran ilmu tentangnya di kalangan 'alim ulamak yang bertanggungjawab membuat taqwim Islam tempatan. • 3. Bapanya seorang ulamak dikenali sebagai Sheikh Muhammad (juga Gergelar Tuanku Muhammad atau Tuanku Cangking).

Ahmad. dan mengembalikan Islam ke landasan al-Qur'an dan Hadith yang suci. telah dihantar ke Makkah untuk belajar dan mendalami ilmu-ilmu agama Islam. Semasa di Mesir beliau mula berdampingan dengan tokoh-tokoh perjuangan Islam -seperti Sheikh Muhammad Rashid Ridha -. Ma'ani. Perkahwinan Sheikh Muhammad Tahir (pada 21 Jamadilawal 1317 H. Sheikh Tahir kerap berulang-alik ke Makkah dan Mesir.. Perak) kekal sehingga akhir hayatnya. Sheikh Tahir pulang ke Sumatra ketika berumur 24 tahun dan selepas 4 tahun di sana. didikan Sheikh Tahir yang unik. Hamdan dan Hamid. Bidang Falak telah beliau perdalami lagi semasa belajar di Universiti Al-Azhar. Saraf. Beliau banyak dipengaruhi oleh ilmu. dan surat khabar -Saudara. 'Arudh. Mesir selama 4 tahun (1314-1318 H. Di antara bidang-bidang yang telah beliau perolehi dan perdalami ialah ilmu-ilmu al Qur'an. Usul Fiqh. Perkahwinan Sheikh Muhammad Tahir semasa zaman mudanya di Sumatra tidak kekal. Azizah. Sheikh Muhammad Tahir pernah juga menyumbangkan rencana-rencana ilmiah dalam akhbar tersebut. beliau dikenali juga sebagai ahli'Kaum Muda'atau golongan ulamak Reformis di kalangan masyarakat Melayu-Nusantara. Sheikh Ahmad Khatib iaitu saudara berpangkat sepupu dengannya yang pada waktu itu terlantik sebagai Mufti Mazhab Shafi'i di Masjidil Haram. Semasa di situ beliau menerima juga pengaruh daripada pemikiran Sayid Jamaluddin Al-Afghani dan Sheikh Muhammad Abduh. pendekatan dan kealiman peribadi gurunya. kali ini ke Mesir. sistem Adat Perpatih yang kuat itulah juga di antara sebab-sebab Sheikh Tahir berpindah keluar dari daerah Minangkabau dan merantau ke Tanah Melayu mulai tahun 1317H/ 1899M. dengan isterinya yang keenam bernama Aishah binti Haji Mustafa. bersamaan 28 September 1899 M. Hadith.yang bergiat dalam penulisan rencanarencana melalui akhbar yang berunsur Islam. Beliau bernikah dan bercerai sebanyak 5 kali semasa itu. bersamaan 1893-1897 M. Dalam zaman mudanya. Muhammad. Hisab Handasah dan Falak. sama ada untuk membawa jemaah haji dari Sumatra ataupun untuk membuat perniagaan secara sampingan. seperti Al-Manar. kerana adat Minangkabau waktu itu sangat mendorong para wanita dan keluarga mereka untuk memperolehi zuriat daripada 'alim ulamak. Mantiq. Nahu. sekali lagi berangkat ke Timur Tengah.iaitu Rahmah. Beliau berada di Makkah selama lebih 12 tahun.). Tauhid. Pendekatan seperti ini telah beliau terapkan sekembalinya ke Tanah Melayu. Menerusi asuhan ibu yang berdidikasi. kemudahan pendidikan bercorak baru . tokoh Gerakan Isiah (Pembersihan) dan Reformasi Islam yang berjuang untuk membersihkan Islam daripada fahaman yang bercampurbaur adat-resam kuno. Tafsir. Walau bagaimanapun. Fiqah. anak seorang saudagar dari Kuala Kangsar. Bayan. di atas persetujuan pihak-pihak isteri berkenaan. Mereka dikurniakan dengan enam orang anak -. Badi'.berumur hampir 12 tahun. Lantaran kegiatan Sheikh Muhammad Tahir yang berkait dengan pemikiran Reformasi inilah. dengan membuat banyak sumbangan kepada majalah-majalah Al-lmam dan Al-lkhwan (di bawah kelolaan Sayid Sheikh Al-HadL dan Iain-Iain rakannya.

Semasa di Sumatra (1348 H. (1914 M. Pusat Falaq Sheikh Tahir yang mengambil sempena nama beliau yang terletak di Pantai ACheh Pulau Pinang tempat cerapan hilal dan kajian falaq oleh USM Sebagai ulamak dan pejuang agama. fatwa-fatwa Sheikh Tahir tidak diterima oleh ulamak golongan 'Kaum Tua'. kemudiannya terlantik sebagai Mufti Negeri Perak Darul Ridzuan selama 3 tahun. Bahasa Arab dan Bahasa lnggeris hendaklah dipelajari untuk menambahkan ilmu pengetahuan. di Parit Jamil.iaitu sebuah sekolah menengah agama yang memberi pengajaran-pembelajaran Islam yang menyeluruh sambil menekankan bahawa Bahasa Melayu. di samping mempunyai pendirian yang tegas dan keras dalam hal-hal keagamaan. Sheikh Tahir pernah bermastautin di Singapura untuk memberi sumbangan penulisan dan penerbitan majalah Al-Imam. . Dalam lingkungan masa yang sama. Sheikh Muhammad Tahir Jalaluddin telah menjelajah ke banyak tempat di alam Melayu-Nusantara termasuk Tanah Melayu. beliau sempat berkhidmat sebagai mudir (guru besar) Madrasah Haji Muhammad Taib. Inilah di antara aspek peribadinya yang menyebabkan Sheikh Tahir tidak dapat menetap lama di sesuatu tempat. Beliau berkhidmat dengan negeri Johor Darul Takzim pada tahun 1335 H.dan bakat serta rezekinya sendiri. Beliau menjadi Hakim Besar Mahkamah Syariah di Taiping. Singapura dan Kepulauan Riau. "Beliau sentiasa mendahului zamannya!" menurut kata-kata anak Sheikh Tahir. Beliau mempunyai semangat anti penjajah yang kuat.). Yang di Pertua Negeri Pulau Pinang pada waktu ini. Sumatra. sebagai Pendidik dan Nazir sekolahsekolah agama Johor selama 4 tahun. iaitu Tun Dato'Seri (Dr. dalam zaman pemerintahan Sultan Idris.) Haji Hamdan Sheikh Tahir. maka anak Sheikh Tahir yang kelima. Muar -./ 1920-23 M.) beliau pernah dipenjarakan oleh penjajah Belanda atas suatu tuduhan palsu. Walau bagaimanapun. tetapi akhirnya telah dibebaskan selepas ditahan selama enam bulan. (Tun) Hamdan terus meningkat dalam dunia pendidikan dan kerjayanya sehingga menjawat beberapa jawatan tinggi dan kini mendapat gelaran Tun serta menjadi Tuan Yang Terutama Yang dipertua Negeri Pulau Pinang./1927 M. di samping adanya pergeseran dengan golongan ulamak 'Kaum Tua'./ 1925-28 M.). kemudian pulang ke Kuala Kangsar.). Beliau berkhidmat di Madrasah AlMasyhoor Pulau Pinang sebagai Pendidik dan Pengetua selama 3 tahun (1341-44 H. Dalam dunia pendidikan Sheikh Tahir sentiasa mempunyai pemikiran dan pandangan yang jauh ke hadapan daripada pemikiran semasa dalam zamannya. dan sekali lagi selama 3 tahun (1346-49 H.

Dalam Dewan Bahasa. Jabatan Muzium Negara Malaysia telah mengistiharkan tempat pemakaman beliau sebagai makam bersejarah untuk memperingati jasa beliau.). Dalam Dewan Masyarakat. 1-11. dan waktu solat untuk sepanjang zaman.) Haji Hamdan bin Sheikh Tahir. dan Kitab Jadual Pati Kiraan iaitu panduan untuk menentukan waktu solat dan arah kiblat berserta logarithms untuk mengiranya (diterbitkan pada tahun 1362 H. Universiti Kebangsaan Malaysia (21 Februari 1977). 35-37./ 1941 M. pada 16 dan 20 September 1991 (bersamaan 8 dan 12 Rabiulawal 1412 H. Rujukan : • Cenderamata Majlis Memperingati Tokoh/ Ulama Islam Silam 1976/ 77 Sheikh Tahir Jalaluddin (1869-1956) Fakulti Pengajian Islam. vol 20.Sheikh Tahir ke Makkah sekali lagi pada tahun 1349 H. Perak mulai tahun 1350 (1929). .) iaitu kira-kira untuk Taqwim Hijrah dan persamaannya dengan Taqwim Miladi (Masehi). 405-419. Sheikh Muhammad Tahir telah melahirkan karya-karya yang meliputi beberapa bidang. • Temubual dengan T. Affandi. Tun Dato'Seri (Dr. Sheikh Muhammad Tahir Jalaluddin al-Falaki: Pelopor Gerakan Isiah Islamiyah di Tanah Melayu. Pulau Pinang.2 (December 1977)./ 1936 M. • Hamdan Hassan. Pemimpin Reformis Islam. dan dikebumikan di Tanah Perkuburan Jalan Baru.T. 1973. Pelopor Pembaharuan Pemikiran Islam di Malaysia. no. Dalam Malaysia in History. • Mohd. Perak.). Sheikh Muhammad Tahir Jalaluddin Al-Falaki Al-Azhari telah kembali ke rahmataullah pada pagi Jumaat 21 Rabiulawal 1377 (bersamaan 26 Oktober 1956) pada usia 87 tahun. (1928 M. hala kiblat. Namun begitu. Januari 1977. Sheikh Tahir Jalaluddin. kemudiannya bersara di Kuala Kangsar. Kuala Kangsar. Sheikh Taliir Al-Azhari. bagi memperingati peranan dan ketokohan beliau dalam bidang Falak.) di "Seri Mutiara". Yang paling penting dari sudut Falak Syar'i ialah kitab Natijatul'Umur (diterbitkan pada tahun 1357 H. • Raja Mohd.Y. Kini Kerajaan Negeri Pulau Pinang menamakan sebuah Pusat Observatori di Pantai Acheh Pulau Pinang sebagai Pusat Falak Sheikh Tahir. beliau terus aktif sehingga akhir hayatnya sebagai ulamak-penulis dan ahli Falak Syar'i yang menabur khidmat baktinya kepada ramai penuntut yang kemudiannya menjadi ulamak. Sarim Mustajab.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful