As Syeikh Tahir Jalaluddin Tokoh Pemikir Tanah Air Biodata Syeikh Tahir Jalaluddin • Muhammad Tahir b Syeikh Muhammad

b Ahmad Jalaluddin • Lahir: 7 November 1869, Bukit Tinggi, Sumatra Barat, Indonesia • Bapa: Ulama terkenal Melayu Minangkabau • Guru di madrasah, Masjidil Haram, mufti Perak, Johor dan nazir sekolah agama Johor • Meninggal dunia: 1956, Perak Keperibadian Syeikh Tahir Jalaluddin • Mufti masa • Cinta ilmu • Tekun, gigih Pendidikan Syeikh Tahir Jalaluddin • Berlayar ke Mekah ketika 12 tahun • Belajar ilmu agama dengan pemimpin mazhab Suafie di Masjidil Haram • Menyambung pelajaran ilmu falak di Universiti Azhar • Diberi kepercayaan mengajar di Masjidil Haram Idea Islah Syeikh Tahir Jalaluddin • Amalkan Islam berteraskan al Quran dan as Sunnah yang bebas dari adat lama • Jauhkan pengaruh luar khususnya barat • Pelajari pelbagai ilmu fardu ain dan kifayah • Tolak taqlid buta Metode Syeikh Tahir Jalaluddin dalam Menyampaikan Idea Islah • Akhbar al Imam • Jawatan mufti disandang • Pengajaran sebagai guru Kegigihan Syeikh Tahir Jalaluddin dalam Memperjuangkan Idea Islah • Tentangan hebat daripada ulama tradisional • Dipenjarakan Belanda selama 9 bulan Sumbangan Syeikh Tahir Jalaluddin dalam Bidang Ilmu dan Pemikiran • Pemikiran Menerusi majalah al Imam Salurkan idea islah dan maklumat intelektual Islam • Pendidikan Menubuhkan madrasah • Ilmu Falak Pengembang ilmu falak di Malaysia

• Kesusasteraan • SHIEKH TAHIR JALALUDDIN • Rlwayat hldup • 1. Nama sebenar beliau ialah Muhammad Tahir bin Sheikh Muhammad bin Ahmad Jalaluddin 2. Sheikh Tahir Jalaluddin menetap di Tanah Melayu kira-kira pada tahun 1900 Masihi setelah menetap di Makkah selama kirakira 12 tahun kerana menuntut ilmu. Bapanya. tahun 1956. 5. Beliau mempunyai asas pengetahuan agama yang kukuh. serta berani dalam perjuangan. Sheikh Tahir Jalaluddin meninggal dunia pada 26 Oktober. Muhammad bin Ahmad Jalaluddin atau dikenali juga dengan gelaran Sheikh Langgang bin Ahmad Jalaluddin adalah seorang ulama terkenal. • Pendidikan . Minangkabau. 3. Sheikh Tahir Jalaluddin juga terkenal sebagai pemidato yang baik. Di samping itu. gigih. • 4. dan ahli falak yang mahir. Indonesia pada tahun 1869 Masihi. Sumatera Barat. Sheikh Tahir Jalaluddin seorang yang berbudi pekerti mulia. 2. Bukit Tinggi. Beliau dilahirkan di Angkik. 3. Sifat-sifat peribadi • • • 1.

• • Kesan pemlklran • 1. • 3. Hasil usaha gigih Sheikh Tahir Jalaluddin. . beliau melanjutkan pengajiannya dalam bidang ilmu falak di Universiti Al-Azhar. Pada tahun 1899. 5. Sheikh Tahir Jalaluddin menuntut ilmu agama di Makkah selama 12 tahun. Pemikiran beliau sedikit sebanyak telah dipengaruhi oleh Sheikh Muhammad Abduh dan Syed Jamaluddin Al-Afghani. Beliau menupakan pelopor pembaharuan gerakan Islam yang berteraskan al-Quran dan As-Sunnah dan berusaha membebaskan pemikiran sempit umat Islam. terutamanya ketika Sheikh Tahir Jalaluddin menuntut di Universiti AlAzhar. • 2. 4. Mereka sama-sama memperjuangkan semangat pembaharuan dalam Gerakan Al-Tajdid Wal-Islah. Usaha-usaha Sheikh Tahir Jalaluddin menyedarkan masyarakat tentang pentingnya umat Islam membebaskan diri daripada kongkongan kepercayaan khurafat serta taklid membuta tuli. beliau kembali ke Makkah untuk mengajar ilmu agama selama dua tahun.• 1. 2. Semangat penjuangan untuk kemerdekaan juga ditiup oleh Sheikh Tahir Jalaluddin melalui gerakan pembaharuan bersama rakan-rakan seperjuangan beliau. • • Sumbangan dan jasa-jasa • 1. sebuah majalah yang dinamakan "Al-Imam telah diterbitkan pada tahun 1906 yang mencetuskan semangat kemerdekaan daripada cengkaman panjajah. Sheikli Tahir Jalaluddin pulang ke tanah air dan mula mengembangkan pembaharuan dalam kefahaman Islam. Propaganda barat terhadap Islam serta pemikiran barat yang mengelirukan umat Islam telah dapat ditangkis dengan hujahhujah daripada al-Quran melalui kitab yang beliau tulis seperti "Al-Islam Warradu Ala Muntaqidihi . 3. • 3. Setelah tamat pengajian di Mesir. Mesir. • 2. Sheikh Tahir Jalaluddin gigih berusaha menyedarkan umat Islam serta mengajak mereka berusaha mendapatkan ilmu pengetahuan untuk mencapai kemajuan. Pada tahun 1893 ketika berusia 24 tahun.

Pembaharuan beliau ialah meninggalkan kesan terhadap kemajuan pendidikan baik di peringkat sekolah mahupun di peringkat pengajian tinggi. Beliau juga mengarang kitab "Al-Islam Wan Nasraniah maal Ilmi wal Madaniah. Beliaulah tokoh terulung yang telah memantapkan bidang fardu kifayah tersebut di rantau ini menerusi pengajaran. Bukit Tinggi (Minangkabau). Jawa. Bapanya seorang ulamak dikenali sebagai Sheikh Muhammad (juga Gergelar Tuanku Muhammad atau Tuanku Cangking). • • Hash karya • 1. datuknya keturunan bangsawan Minangkabau bernama Tuanku Ahmad Jalaluddin. Sheikh Muhammad Tahir dilahirkan pada (hari Selasa) 4 hb. Pemikinan beliau bukan sahaja tersebar luas di seluruh alam Melayu malahan juga di Sumatena. Beliau yatim ketika kecil lagi dan dibesarkan oleh keluarga pihak ibunya. • 3. Ramadan 1286 Hijri (bersamaan 9hb. dan Kalimantan. • 2. bidang Falak Syari di alam Melayu Nusantara seringkali dikaitkan dengan nama Sheikh Muhammad Tahir Jalaluddin Al-Falaki Al-Azhari. Hasil karya beliau yang lain ialah sebuah kitab yang dibeni nama "Al-Islam Wannaddu Ala Muntaqidih • Shei kh Muh am mad Tahi r Sepanjang hampir seratus tahun yang kebelakangan. dan apabila . dengan memasukkan sukatan pelajaran bagi ilmu pengetahuan yang sebelumnya tiada. penggunaan dan penyibaran ilmu tentangnya di kalangan 'alim ulamak yang bertanggungjawab membuat taqwim Islam tempatan. • 5. Sheikh Tahin Jalaluddin membeni sumbangan bermakna kepada penerbitan majalah "Al-Unwati Al-Wuthuqa. Sumatra Barat. Sulawesi.4. Disember 1869) di Ampat Angkat.

pendekatan dan kealiman peribadi gurunya. tokoh Gerakan Isiah (Pembersihan) dan Reformasi Islam yang berjuang untuk membersihkan Islam daripada fahaman yang bercampurbaur adat-resam kuno. dengan isterinya yang keenam bernama Aishah binti Haji Mustafa. Hadith. bersamaan 1893-1897 M. didikan Sheikh Tahir yang unik. Mesir selama 4 tahun (1314-1318 H. Semasa di Mesir beliau mula berdampingan dengan tokoh-tokoh perjuangan Islam -seperti Sheikh Muhammad Rashid Ridha -. Semasa di situ beliau menerima juga pengaruh daripada pemikiran Sayid Jamaluddin Al-Afghani dan Sheikh Muhammad Abduh. Dalam zaman mudanya. sama ada untuk membawa jemaah haji dari Sumatra ataupun untuk membuat perniagaan secara sampingan. Badi'. 'Arudh. Perak) kekal sehingga akhir hayatnya.. Bidang Falak telah beliau perdalami lagi semasa belajar di Universiti Al-Azhar. Bayan. Beliau banyak dipengaruhi oleh ilmu.yang bergiat dalam penulisan rencanarencana melalui akhbar yang berunsur Islam. Perkahwinan Sheikh Muhammad Tahir (pada 21 Jamadilawal 1317 H. Mereka dikurniakan dengan enam orang anak -. kerana adat Minangkabau waktu itu sangat mendorong para wanita dan keluarga mereka untuk memperolehi zuriat daripada 'alim ulamak. beliau dikenali juga sebagai ahli'Kaum Muda'atau golongan ulamak Reformis di kalangan masyarakat Melayu-Nusantara. Menerusi asuhan ibu yang berdidikasi. bersamaan 28 September 1899 M. Pendekatan seperti ini telah beliau terapkan sekembalinya ke Tanah Melayu. Walau bagaimanapun. Ma'ani. Mantiq.).iaitu Rahmah. Tafsir. Sheikh Muhammad Tahir pernah juga menyumbangkan rencana-rencana ilmiah dalam akhbar tersebut. Saraf. Hisab Handasah dan Falak. Sheikh Tahir pulang ke Sumatra ketika berumur 24 tahun dan selepas 4 tahun di sana. Nahu. sistem Adat Perpatih yang kuat itulah juga di antara sebab-sebab Sheikh Tahir berpindah keluar dari daerah Minangkabau dan merantau ke Tanah Melayu mulai tahun 1317H/ 1899M. Azizah. Sheikh Ahmad Khatib iaitu saudara berpangkat sepupu dengannya yang pada waktu itu terlantik sebagai Mufti Mazhab Shafi'i di Masjidil Haram. dan surat khabar -Saudara. Ahmad. Muhammad. seperti Al-Manar. kali ini ke Mesir. Perkahwinan Sheikh Muhammad Tahir semasa zaman mudanya di Sumatra tidak kekal.berumur hampir 12 tahun. telah dihantar ke Makkah untuk belajar dan mendalami ilmu-ilmu agama Islam. Tauhid. Beliau berada di Makkah selama lebih 12 tahun. dan mengembalikan Islam ke landasan al-Qur'an dan Hadith yang suci. dengan membuat banyak sumbangan kepada majalah-majalah Al-lmam dan Al-lkhwan (di bawah kelolaan Sayid Sheikh Al-HadL dan Iain-Iain rakannya. di atas persetujuan pihak-pihak isteri berkenaan. sekali lagi berangkat ke Timur Tengah. Usul Fiqh. Beliau bernikah dan bercerai sebanyak 5 kali semasa itu. Hamdan dan Hamid. anak seorang saudagar dari Kuala Kangsar. Lantaran kegiatan Sheikh Muhammad Tahir yang berkait dengan pemikiran Reformasi inilah. Sheikh Tahir kerap berulang-alik ke Makkah dan Mesir. kemudahan pendidikan bercorak baru . Fiqah. Di antara bidang-bidang yang telah beliau perolehi dan perdalami ialah ilmu-ilmu al Qur'an.

beliau sempat berkhidmat sebagai mudir (guru besar) Madrasah Haji Muhammad Taib. Singapura dan Kepulauan Riau. (Tun) Hamdan terus meningkat dalam dunia pendidikan dan kerjayanya sehingga menjawat beberapa jawatan tinggi dan kini mendapat gelaran Tun serta menjadi Tuan Yang Terutama Yang dipertua Negeri Pulau Pinang. di Parit Jamil. di samping adanya pergeseran dengan golongan ulamak 'Kaum Tua'. Dalam dunia pendidikan Sheikh Tahir sentiasa mempunyai pemikiran dan pandangan yang jauh ke hadapan daripada pemikiran semasa dalam zamannya./ 1920-23 M./1927 M. Beliau berkhidmat di Madrasah AlMasyhoor Pulau Pinang sebagai Pendidik dan Pengetua selama 3 tahun (1341-44 H.). Semasa di Sumatra (1348 H.dan bakat serta rezekinya sendiri. Beliau mempunyai semangat anti penjajah yang kuat. (1914 M. Dalam lingkungan masa yang sama. Pusat Falaq Sheikh Tahir yang mengambil sempena nama beliau yang terletak di Pantai ACheh Pulau Pinang tempat cerapan hilal dan kajian falaq oleh USM Sebagai ulamak dan pejuang agama. "Beliau sentiasa mendahului zamannya!" menurut kata-kata anak Sheikh Tahir. fatwa-fatwa Sheikh Tahir tidak diterima oleh ulamak golongan 'Kaum Tua'. Muar -. Sumatra. kemudiannya terlantik sebagai Mufti Negeri Perak Darul Ridzuan selama 3 tahun.iaitu sebuah sekolah menengah agama yang memberi pengajaran-pembelajaran Islam yang menyeluruh sambil menekankan bahawa Bahasa Melayu.). dan sekali lagi selama 3 tahun (1346-49 H. maka anak Sheikh Tahir yang kelima. Beliau berkhidmat dengan negeri Johor Darul Takzim pada tahun 1335 H. Beliau menjadi Hakim Besar Mahkamah Syariah di Taiping. sebagai Pendidik dan Nazir sekolahsekolah agama Johor selama 4 tahun. Sheikh Muhammad Tahir Jalaluddin telah menjelajah ke banyak tempat di alam Melayu-Nusantara termasuk Tanah Melayu. kemudian pulang ke Kuala Kangsar.) Haji Hamdan Sheikh Tahir. Inilah di antara aspek peribadinya yang menyebabkan Sheikh Tahir tidak dapat menetap lama di sesuatu tempat. iaitu Tun Dato'Seri (Dr.) beliau pernah dipenjarakan oleh penjajah Belanda atas suatu tuduhan palsu. Yang di Pertua Negeri Pulau Pinang pada waktu ini.)./ 1925-28 M. dalam zaman pemerintahan Sultan Idris. . Bahasa Arab dan Bahasa lnggeris hendaklah dipelajari untuk menambahkan ilmu pengetahuan. tetapi akhirnya telah dibebaskan selepas ditahan selama enam bulan. di samping mempunyai pendirian yang tegas dan keras dalam hal-hal keagamaan. Walau bagaimanapun. Sheikh Tahir pernah bermastautin di Singapura untuk memberi sumbangan penulisan dan penerbitan majalah Al-Imam.

vol 20. Perak mulai tahun 1350 (1929). Sheikh Muhammad Tahir telah melahirkan karya-karya yang meliputi beberapa bidang.) di "Seri Mutiara". • Hamdan Hassan. 35-37. kemudiannya bersara di Kuala Kangsar. • Raja Mohd. Rujukan : • Cenderamata Majlis Memperingati Tokoh/ Ulama Islam Silam 1976/ 77 Sheikh Tahir Jalaluddin (1869-1956) Fakulti Pengajian Islam. .Y. bagi memperingati peranan dan ketokohan beliau dalam bidang Falak. Januari 1977. 1-11. Namun begitu. Pulau Pinang. Dalam Dewan Masyarakat. Dalam Dewan Bahasa.T. Kini Kerajaan Negeri Pulau Pinang menamakan sebuah Pusat Observatori di Pantai Acheh Pulau Pinang sebagai Pusat Falak Sheikh Tahir. no. Sheikh Taliir Al-Azhari.) Haji Hamdan bin Sheikh Tahir. • Mohd. Dalam Malaysia in History. Pemimpin Reformis Islam. Perak. Pelopor Pembaharuan Pemikiran Islam di Malaysia.) iaitu kira-kira untuk Taqwim Hijrah dan persamaannya dengan Taqwim Miladi (Masehi). Sarim Mustajab. Affandi. Yang paling penting dari sudut Falak Syar'i ialah kitab Natijatul'Umur (diterbitkan pada tahun 1357 H./ 1936 M.). • Temubual dengan T.Sheikh Tahir ke Makkah sekali lagi pada tahun 1349 H./ 1941 M. Universiti Kebangsaan Malaysia (21 Februari 1977). (1928 M. 1973. dan dikebumikan di Tanah Perkuburan Jalan Baru. dan waktu solat untuk sepanjang zaman. 405-419. beliau terus aktif sehingga akhir hayatnya sebagai ulamak-penulis dan ahli Falak Syar'i yang menabur khidmat baktinya kepada ramai penuntut yang kemudiannya menjadi ulamak. Jabatan Muzium Negara Malaysia telah mengistiharkan tempat pemakaman beliau sebagai makam bersejarah untuk memperingati jasa beliau. dan Kitab Jadual Pati Kiraan iaitu panduan untuk menentukan waktu solat dan arah kiblat berserta logarithms untuk mengiranya (diterbitkan pada tahun 1362 H. hala kiblat. Tun Dato'Seri (Dr. Kuala Kangsar. Sheikh Muhammad Tahir Jalaluddin Al-Falaki Al-Azhari telah kembali ke rahmataullah pada pagi Jumaat 21 Rabiulawal 1377 (bersamaan 26 Oktober 1956) pada usia 87 tahun. pada 16 dan 20 September 1991 (bersamaan 8 dan 12 Rabiulawal 1412 H.2 (December 1977). Sheikh Muhammad Tahir Jalaluddin al-Falaki: Pelopor Gerakan Isiah Islamiyah di Tanah Melayu.). Sheikh Tahir Jalaluddin.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful