As Syeikh Tahir Jalaluddin Tokoh Pemikir Tanah Air Biodata Syeikh Tahir Jalaluddin • Muhammad Tahir b Syeikh Muhammad

b Ahmad Jalaluddin • Lahir: 7 November 1869, Bukit Tinggi, Sumatra Barat, Indonesia • Bapa: Ulama terkenal Melayu Minangkabau • Guru di madrasah, Masjidil Haram, mufti Perak, Johor dan nazir sekolah agama Johor • Meninggal dunia: 1956, Perak Keperibadian Syeikh Tahir Jalaluddin • Mufti masa • Cinta ilmu • Tekun, gigih Pendidikan Syeikh Tahir Jalaluddin • Berlayar ke Mekah ketika 12 tahun • Belajar ilmu agama dengan pemimpin mazhab Suafie di Masjidil Haram • Menyambung pelajaran ilmu falak di Universiti Azhar • Diberi kepercayaan mengajar di Masjidil Haram Idea Islah Syeikh Tahir Jalaluddin • Amalkan Islam berteraskan al Quran dan as Sunnah yang bebas dari adat lama • Jauhkan pengaruh luar khususnya barat • Pelajari pelbagai ilmu fardu ain dan kifayah • Tolak taqlid buta Metode Syeikh Tahir Jalaluddin dalam Menyampaikan Idea Islah • Akhbar al Imam • Jawatan mufti disandang • Pengajaran sebagai guru Kegigihan Syeikh Tahir Jalaluddin dalam Memperjuangkan Idea Islah • Tentangan hebat daripada ulama tradisional • Dipenjarakan Belanda selama 9 bulan Sumbangan Syeikh Tahir Jalaluddin dalam Bidang Ilmu dan Pemikiran • Pemikiran Menerusi majalah al Imam Salurkan idea islah dan maklumat intelektual Islam • Pendidikan Menubuhkan madrasah • Ilmu Falak Pengembang ilmu falak di Malaysia

Indonesia pada tahun 1869 Masihi. Nama sebenar beliau ialah Muhammad Tahir bin Sheikh Muhammad bin Ahmad Jalaluddin 2. Beliau dilahirkan di Angkik. dan ahli falak yang mahir. Sheikh Tahir Jalaluddin juga terkenal sebagai pemidato yang baik. Muhammad bin Ahmad Jalaluddin atau dikenali juga dengan gelaran Sheikh Langgang bin Ahmad Jalaluddin adalah seorang ulama terkenal. 5. Sheikh Tahir Jalaluddin menetap di Tanah Melayu kira-kira pada tahun 1900 Masihi setelah menetap di Makkah selama kirakira 12 tahun kerana menuntut ilmu. Minangkabau. Bukit Tinggi. 2. Beliau mempunyai asas pengetahuan agama yang kukuh. gigih. Di samping itu. 3. Sheikh Tahir Jalaluddin seorang yang berbudi pekerti mulia. Sheikh Tahir Jalaluddin meninggal dunia pada 26 Oktober.• Kesusasteraan • SHIEKH TAHIR JALALUDDIN • Rlwayat hldup • 1. Bapanya. serta berani dalam perjuangan. 3. Sifat-sifat peribadi • • • 1. • Pendidikan . • 4. tahun 1956. Sumatera Barat.

. • • Kesan pemlklran • 1. • 3. Beliau menupakan pelopor pembaharuan gerakan Islam yang berteraskan al-Quran dan As-Sunnah dan berusaha membebaskan pemikiran sempit umat Islam. Sheikh Tahir Jalaluddin gigih berusaha menyedarkan umat Islam serta mengajak mereka berusaha mendapatkan ilmu pengetahuan untuk mencapai kemajuan. • 2. Setelah tamat pengajian di Mesir. 3. beliau kembali ke Makkah untuk mengajar ilmu agama selama dua tahun. Semangat penjuangan untuk kemerdekaan juga ditiup oleh Sheikh Tahir Jalaluddin melalui gerakan pembaharuan bersama rakan-rakan seperjuangan beliau. beliau melanjutkan pengajiannya dalam bidang ilmu falak di Universiti Al-Azhar. • • Sumbangan dan jasa-jasa • 1. 2. terutamanya ketika Sheikh Tahir Jalaluddin menuntut di Universiti AlAzhar. Mereka sama-sama memperjuangkan semangat pembaharuan dalam Gerakan Al-Tajdid Wal-Islah. Pada tahun 1893 ketika berusia 24 tahun. Mesir. Pemikiran beliau sedikit sebanyak telah dipengaruhi oleh Sheikh Muhammad Abduh dan Syed Jamaluddin Al-Afghani. 4. 5. Sheikli Tahir Jalaluddin pulang ke tanah air dan mula mengembangkan pembaharuan dalam kefahaman Islam. Pada tahun 1899. sebuah majalah yang dinamakan "Al-Imam telah diterbitkan pada tahun 1906 yang mencetuskan semangat kemerdekaan daripada cengkaman panjajah. Sheikh Tahir Jalaluddin menuntut ilmu agama di Makkah selama 12 tahun. • 2. Hasil usaha gigih Sheikh Tahir Jalaluddin. Usaha-usaha Sheikh Tahir Jalaluddin menyedarkan masyarakat tentang pentingnya umat Islam membebaskan diri daripada kongkongan kepercayaan khurafat serta taklid membuta tuli. • 3. Propaganda barat terhadap Islam serta pemikiran barat yang mengelirukan umat Islam telah dapat ditangkis dengan hujahhujah daripada al-Quran melalui kitab yang beliau tulis seperti "Al-Islam Warradu Ala Muntaqidihi .• 1.

Sheikh Muhammad Tahir dilahirkan pada (hari Selasa) 4 hb. • 2. Sheikh Tahin Jalaluddin membeni sumbangan bermakna kepada penerbitan majalah "Al-Unwati Al-Wuthuqa. Jawa. • 3. dan Kalimantan. Bukit Tinggi (Minangkabau). penggunaan dan penyibaran ilmu tentangnya di kalangan 'alim ulamak yang bertanggungjawab membuat taqwim Islam tempatan. Pemikinan beliau bukan sahaja tersebar luas di seluruh alam Melayu malahan juga di Sumatena. Sumatra Barat. Ramadan 1286 Hijri (bersamaan 9hb. • 5. Sulawesi. Beliaulah tokoh terulung yang telah memantapkan bidang fardu kifayah tersebut di rantau ini menerusi pengajaran. Beliau juga mengarang kitab "Al-Islam Wan Nasraniah maal Ilmi wal Madaniah. Bapanya seorang ulamak dikenali sebagai Sheikh Muhammad (juga Gergelar Tuanku Muhammad atau Tuanku Cangking). dan apabila . Beliau yatim ketika kecil lagi dan dibesarkan oleh keluarga pihak ibunya. • • Hash karya • 1. Pembaharuan beliau ialah meninggalkan kesan terhadap kemajuan pendidikan baik di peringkat sekolah mahupun di peringkat pengajian tinggi. bidang Falak Syari di alam Melayu Nusantara seringkali dikaitkan dengan nama Sheikh Muhammad Tahir Jalaluddin Al-Falaki Al-Azhari. Disember 1869) di Ampat Angkat. Hasil karya beliau yang lain ialah sebuah kitab yang dibeni nama "Al-Islam Wannaddu Ala Muntaqidih • Shei kh Muh am mad Tahi r Sepanjang hampir seratus tahun yang kebelakangan. datuknya keturunan bangsawan Minangkabau bernama Tuanku Ahmad Jalaluddin.4. dengan memasukkan sukatan pelajaran bagi ilmu pengetahuan yang sebelumnya tiada.

kali ini ke Mesir.iaitu Rahmah. sistem Adat Perpatih yang kuat itulah juga di antara sebab-sebab Sheikh Tahir berpindah keluar dari daerah Minangkabau dan merantau ke Tanah Melayu mulai tahun 1317H/ 1899M. Di antara bidang-bidang yang telah beliau perolehi dan perdalami ialah ilmu-ilmu al Qur'an. Mereka dikurniakan dengan enam orang anak -. Walau bagaimanapun. pendekatan dan kealiman peribadi gurunya. telah dihantar ke Makkah untuk belajar dan mendalami ilmu-ilmu agama Islam. Tafsir. seperti Al-Manar. anak seorang saudagar dari Kuala Kangsar.). Semasa di Mesir beliau mula berdampingan dengan tokoh-tokoh perjuangan Islam -seperti Sheikh Muhammad Rashid Ridha -. kemudahan pendidikan bercorak baru . Tauhid. Beliau berada di Makkah selama lebih 12 tahun. beliau dikenali juga sebagai ahli'Kaum Muda'atau golongan ulamak Reformis di kalangan masyarakat Melayu-Nusantara. Perak) kekal sehingga akhir hayatnya.. Azizah. Hadith. bersamaan 1893-1897 M. dengan membuat banyak sumbangan kepada majalah-majalah Al-lmam dan Al-lkhwan (di bawah kelolaan Sayid Sheikh Al-HadL dan Iain-Iain rakannya. Fiqah.berumur hampir 12 tahun. Perkahwinan Sheikh Muhammad Tahir (pada 21 Jamadilawal 1317 H. bersamaan 28 September 1899 M. Saraf. dengan isterinya yang keenam bernama Aishah binti Haji Mustafa. Sheikh Tahir kerap berulang-alik ke Makkah dan Mesir. Sheikh Ahmad Khatib iaitu saudara berpangkat sepupu dengannya yang pada waktu itu terlantik sebagai Mufti Mazhab Shafi'i di Masjidil Haram. tokoh Gerakan Isiah (Pembersihan) dan Reformasi Islam yang berjuang untuk membersihkan Islam daripada fahaman yang bercampurbaur adat-resam kuno. 'Arudh. Ahmad. Bidang Falak telah beliau perdalami lagi semasa belajar di Universiti Al-Azhar. Muhammad. di atas persetujuan pihak-pihak isteri berkenaan. Hamdan dan Hamid. Lantaran kegiatan Sheikh Muhammad Tahir yang berkait dengan pemikiran Reformasi inilah. Beliau bernikah dan bercerai sebanyak 5 kali semasa itu. dan surat khabar -Saudara. didikan Sheikh Tahir yang unik. Nahu. dan mengembalikan Islam ke landasan al-Qur'an dan Hadith yang suci. Beliau banyak dipengaruhi oleh ilmu. Usul Fiqh. Sheikh Tahir pulang ke Sumatra ketika berumur 24 tahun dan selepas 4 tahun di sana. Mesir selama 4 tahun (1314-1318 H. sekali lagi berangkat ke Timur Tengah. Menerusi asuhan ibu yang berdidikasi. Bayan. Perkahwinan Sheikh Muhammad Tahir semasa zaman mudanya di Sumatra tidak kekal. Semasa di situ beliau menerima juga pengaruh daripada pemikiran Sayid Jamaluddin Al-Afghani dan Sheikh Muhammad Abduh.yang bergiat dalam penulisan rencanarencana melalui akhbar yang berunsur Islam. Dalam zaman mudanya. Badi'. Sheikh Muhammad Tahir pernah juga menyumbangkan rencana-rencana ilmiah dalam akhbar tersebut. Hisab Handasah dan Falak. Ma'ani. Pendekatan seperti ini telah beliau terapkan sekembalinya ke Tanah Melayu. kerana adat Minangkabau waktu itu sangat mendorong para wanita dan keluarga mereka untuk memperolehi zuriat daripada 'alim ulamak. Mantiq. sama ada untuk membawa jemaah haji dari Sumatra ataupun untuk membuat perniagaan secara sampingan.

Walau bagaimanapun. (1914 M. kemudiannya terlantik sebagai Mufti Negeri Perak Darul Ridzuan selama 3 tahun. Semasa di Sumatra (1348 H. . "Beliau sentiasa mendahului zamannya!" menurut kata-kata anak Sheikh Tahir. Pusat Falaq Sheikh Tahir yang mengambil sempena nama beliau yang terletak di Pantai ACheh Pulau Pinang tempat cerapan hilal dan kajian falaq oleh USM Sebagai ulamak dan pejuang agama. dan sekali lagi selama 3 tahun (1346-49 H. sebagai Pendidik dan Nazir sekolahsekolah agama Johor selama 4 tahun. Beliau berkhidmat dengan negeri Johor Darul Takzim pada tahun 1335 H. Beliau mempunyai semangat anti penjajah yang kuat./ 1925-28 M./1927 M. Sumatra.). (Tun) Hamdan terus meningkat dalam dunia pendidikan dan kerjayanya sehingga menjawat beberapa jawatan tinggi dan kini mendapat gelaran Tun serta menjadi Tuan Yang Terutama Yang dipertua Negeri Pulau Pinang. Inilah di antara aspek peribadinya yang menyebabkan Sheikh Tahir tidak dapat menetap lama di sesuatu tempat. Muar -.dan bakat serta rezekinya sendiri. beliau sempat berkhidmat sebagai mudir (guru besar) Madrasah Haji Muhammad Taib. fatwa-fatwa Sheikh Tahir tidak diterima oleh ulamak golongan 'Kaum Tua'. dalam zaman pemerintahan Sultan Idris.). Beliau menjadi Hakim Besar Mahkamah Syariah di Taiping. kemudian pulang ke Kuala Kangsar.) Haji Hamdan Sheikh Tahir. Beliau berkhidmat di Madrasah AlMasyhoor Pulau Pinang sebagai Pendidik dan Pengetua selama 3 tahun (1341-44 H.iaitu sebuah sekolah menengah agama yang memberi pengajaran-pembelajaran Islam yang menyeluruh sambil menekankan bahawa Bahasa Melayu. Dalam dunia pendidikan Sheikh Tahir sentiasa mempunyai pemikiran dan pandangan yang jauh ke hadapan daripada pemikiran semasa dalam zamannya. maka anak Sheikh Tahir yang kelima. di samping mempunyai pendirian yang tegas dan keras dalam hal-hal keagamaan. Sheikh Muhammad Tahir Jalaluddin telah menjelajah ke banyak tempat di alam Melayu-Nusantara termasuk Tanah Melayu. tetapi akhirnya telah dibebaskan selepas ditahan selama enam bulan. Bahasa Arab dan Bahasa lnggeris hendaklah dipelajari untuk menambahkan ilmu pengetahuan. Singapura dan Kepulauan Riau. Yang di Pertua Negeri Pulau Pinang pada waktu ini.) beliau pernah dipenjarakan oleh penjajah Belanda atas suatu tuduhan palsu./ 1920-23 M. iaitu Tun Dato'Seri (Dr. di Parit Jamil. Sheikh Tahir pernah bermastautin di Singapura untuk memberi sumbangan penulisan dan penerbitan majalah Al-Imam.). di samping adanya pergeseran dengan golongan ulamak 'Kaum Tua'. Dalam lingkungan masa yang sama.

Kini Kerajaan Negeri Pulau Pinang menamakan sebuah Pusat Observatori di Pantai Acheh Pulau Pinang sebagai Pusat Falak Sheikh Tahir. Perak mulai tahun 1350 (1929)./ 1936 M. dan Kitab Jadual Pati Kiraan iaitu panduan untuk menentukan waktu solat dan arah kiblat berserta logarithms untuk mengiranya (diterbitkan pada tahun 1362 H. Affandi. • Temubual dengan T. beliau terus aktif sehingga akhir hayatnya sebagai ulamak-penulis dan ahli Falak Syar'i yang menabur khidmat baktinya kepada ramai penuntut yang kemudiannya menjadi ulamak. bagi memperingati peranan dan ketokohan beliau dalam bidang Falak. • Mohd. 35-37. pada 16 dan 20 September 1991 (bersamaan 8 dan 12 Rabiulawal 1412 H. dan waktu solat untuk sepanjang zaman. Sheikh Muhammad Tahir telah melahirkan karya-karya yang meliputi beberapa bidang. Rujukan : • Cenderamata Majlis Memperingati Tokoh/ Ulama Islam Silam 1976/ 77 Sheikh Tahir Jalaluddin (1869-1956) Fakulti Pengajian Islam. Sheikh Muhammad Tahir Jalaluddin Al-Falaki Al-Azhari telah kembali ke rahmataullah pada pagi Jumaat 21 Rabiulawal 1377 (bersamaan 26 Oktober 1956) pada usia 87 tahun. Sheikh Muhammad Tahir Jalaluddin al-Falaki: Pelopor Gerakan Isiah Islamiyah di Tanah Melayu. kemudiannya bersara di Kuala Kangsar. Pemimpin Reformis Islam. (1928 M. no. Pelopor Pembaharuan Pemikiran Islam di Malaysia.) iaitu kira-kira untuk Taqwim Hijrah dan persamaannya dengan Taqwim Miladi (Masehi). Universiti Kebangsaan Malaysia (21 Februari 1977).T./ 1941 M. Dalam Dewan Bahasa. Sheikh Tahir Jalaluddin. Kuala Kangsar. • Raja Mohd.2 (December 1977). Jabatan Muzium Negara Malaysia telah mengistiharkan tempat pemakaman beliau sebagai makam bersejarah untuk memperingati jasa beliau. Tun Dato'Seri (Dr. 1973. Sarim Mustajab. Perak. . Januari 1977. hala kiblat.Y. 1-11.).Sheikh Tahir ke Makkah sekali lagi pada tahun 1349 H. • Hamdan Hassan. Dalam Dewan Masyarakat. Dalam Malaysia in History.).) Haji Hamdan bin Sheikh Tahir. vol 20. Pulau Pinang. Namun begitu. Yang paling penting dari sudut Falak Syar'i ialah kitab Natijatul'Umur (diterbitkan pada tahun 1357 H. dan dikebumikan di Tanah Perkuburan Jalan Baru. 405-419. Sheikh Taliir Al-Azhari.) di "Seri Mutiara".

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful