Kertas Kerja yang dibentangkan pada Konvensyen Tulisan Jawi anjuran Pusat Islam Malaysia, Bahagian Hal Ehwal

Islam, Jabatan Perdana Menteri, di Pusat Islam Malaysia, Kuala Lumpur, pada 6-8 November 1991.

Pedoman Ejaan Jawi yang Disempurnakan (1986)

Oleh ISMAIL BIN DAHAMAN Ketua Bahagian Penyelidikan Bahasa Dewan Bahasa dan Pustaka

1- Tujuan:

Tujuan kertas ini ialah: i) Untuk menyampaikan maklumat terakhir tentang perkembangan sistem ejaan Jawi yang rasmi, iaitu Pedoman Ejaan Jawi yang Disempurnakan (PEJYD) tahun 1986, yang dirumuskan oleh Dewan Bahasa dan Pustaka berdasarkan keputusan Konvensyen Tulisan Jawi tahun 1984.

2- Pengenalan: Latar Belakang Sejarah Penyempurnaan Tulisan dan Sistem Ejaan Jawi:

2.1- Tujuan Penyempurnaan Ejaan Ja wi: Penyempurnaan sistem ejaan Jawi bertujuan yang berikut: i) Untuk mewujudkan satu sistem tulisan dan ejaan Jawi yang kemaskini yang sekaligus menyelaraskan pelbagai kaedah ejaan Jawi yang tidak seragam dalam penggunaan (sebelum tahun 1986).

ii) Untuk membaiki atau membetulkan beberapa kelemahan atau kekurangan yang terdapat dalam sistem ejaan Jawi lama yang sedang digunakan, iaitu Sistem Ejaan Jawi Za'ba. iii) Untuk memodenkan sistem ejaan Jawi (selaras dengan perkembangan ejaan Rumi) supaya dapat diperl uas dan dipertingkatkan penggunaannya menjadi wahana penulisan bahasa Melayu moden, tanpa menghapuskan ciri -ciri khusus sejarah dan budayanya, bagi menghadapi perkembangan bahasa, bangsa dan negara dalam merealisasikan wawasan tahun 2020 dan seterusnya. 2.2- Langkah-langkah Penyempurnaan Ejaan Jawi (1981 -1989). Dua usaha penting pada peringkat awal penyempurnaan sistem tulisan dan ejaan Jawi ialah usaha yang dibuat oleh Pakatan Bahasa Melayu Persuratan Diraja Johor (P.Bm.P.B) yang menerbitkan sistem ejaan Jawi pada tahun 1937 (1), dan usaha yang dibuat oleh Allahyarham Zainal Abidin bin Ahmad (seterusnya disebut Za'ba) pada tahun 1939. Tulisan Jawi yang terpakai di sektor pendidikan dan dalam pelbagai urusan sejak awal abad ini hingga tahun 1986 ialah Sistem Ejaan Jawi Za'ba (seterusnya disebut Jawi Za'ba) yang diasaskan pada tahun 1939 (2) itu. Selepas itu, usaha untuk meneliti dan menyempurnakan ejaan Jawi tidak berlaku sehingga akhir tahun 1970 -an, kecuali oleh pihak swasta seperti Penerbit Majalah Dian. Dalam dekad 1980-an, antara usaha yang diambil untuk menyempurnakan sistem ejaan Jawi diperturunkan di bawah. i) Pada tahun 1981, Jawatankuasa Mengkaji Penggunaan Bahasa Malaysia (yang dilantik oleh Y.B. Menteri Pendidikan) telah memperakukan supaya "Sistem Ejaan Jawi yang ada sekarang hendaklah dikaji semula dan diperkemas. Sebuah buku Daftar Ejaan Rumi-Jawi yang lengkap hendaklah diusaha dan diterbitkan dengan segera". (3) ii) Untuk melaksanakan perakuan tersebut, Dewan Bahasa dan Pustaka telah melantik sebuah Jawatankuasa Mengkaji Semula Sistem Ejaan Jawi pada bulan Februari tahun 1983 (seterusnya disebut Jawatankuasa Ejaan Jawi DBP). Jawatankuasa tersebut dianggotai oleh pakar -pakar sistem ejaan Jawi yang mewakili Pusat Perkembangan Kurikulum, Jawatankuasa Tetap Bahasa Malaysia,

Bidang Tugas Jawatankuasa ini ialah membuat kajian semula terhadap Sistem Ejaan Jawi Za'ba ( Pelita Bahasa Melayu Penggal I [Permulaan Nahu Melayu] tahun 1941. Sistem Ejaan Jawi Dian (Majalah Dian) (5) dan sistem ejaan Jawi yang digunakan dalam penerbitan-penerbitan Syarikat Utusan Melayu Sdn. institusi dan badan sukarela di seluruh negara. Berhad (6) . serta beberapa perwakilan rasmi dari negara Indonesia. yang terdiri daripada wakil-wakil jabatan kerajaan. Senarai kata masukan adalah berdasarkan senarai kata masukan dalam buku Daftar Ejaan Rumi Bahasa Malaysia (11) (1998).dan Pusat-pusat Pengajian Tinggi Tempatan (4) . iv) Cadangan yang dikemukakan oleh Jawatankuasa Ejaan Jawi DBP telah diterima dengan baik oleh peserta Konvensyen di Terengganu itu. . danDaftar Ejaan Melayu [JawiRumi] tahun 1949). dan Thailand (7) . pusat pengajian tinggi. iii) Hasil kajian Jawatankuasa Ejaan Jawi DBP (1983) itu dibentangkan dalam Konvensyen Tulisan Jawi (Anjuran Yayasan Islam Terengganu. vi) Dengan berdasarkan PEJYD (1987) itu. Konve nsyen ini dihadiri oleh 150 orang pakar tentang ejaan Jawi. termasuk mereka yang fasih dalam bahasa Arab dan ahli agama Islam. dan diterbitkan pada tahun 1986 dalam bentuk buku berjudul Pedoman Ejaan Jawi yang Disempurnakan (8) (seterusnya disebut PEJYD). v) Dalam tahun 1987. Brunei Darussalam. serta beberapa penerbitan Jawi yang lain. dan Dewan Bahasa dan Pustaka) yang diadakan pada 9-11 April 1984 di Terengganu. Hasilnya telah dirumuskan dan disusun oleh D ewan Bahasa dan Pustaka dalam tahun 1985. Singapura. Jawatankuasa Ejaan Jawi DBP telah mengadakan pertemuan dan menerima pandangan darip ada beberapa orang pakar serta bersetuju membuat sedikit pembaikan ke atas rumusan yang terkandung dalam PEJYD tahun 1986 itu. Dewan Bahasa dan Pustaka telah menyusun Daftar Ejaan Rumi-Jawi (10) yang pertama kali diterbitkan pada tahun 1988. naskhah pedoman tersebut diperkemas dan diterbitkan sebagai edisi kedua dengan judul PEJYD (9) yang sama pada tahun 1987. Kemudian.

landasan yang digunakan bagi usaha penyempurnaan ejaan Jawi ialah Ja wi Za'ba (1941. Berdasarkan pandangan beberapa orang pakar. iaitu mewujudkan sistem ejaan Jawi untuk keperluan masa kini dan keperluan masa depan dengan berlandaskan sistem ejaan Jawi yang sedang digunakan. 3. yakni yang disusun oleh Almarhum Zainal Abidin bin Ahmad (Za'ba). Dalam cetakan kedua ini. iaitu (i) mengekalkan yang sudah kemas.2.Dasar penyempurnaan ejaan jawi: Dasar penyempurnaan ejaan Jawi tahun 1986 cukup jelas. (iii) mengadakan yang tiada. rumusan yang dibuat oleh Jawatankuasa Ejaan Jawi DBP sebagaimana yang diterima oleh Konvensyen Tulisan Jawi (1984) itu "bukanlah menghasilkan sesuatu sistem ejaan Jawi yang baru yang sama sekali menyimpang darip ada sistem ejaan sekarang. dan (v) mengemaskan yang longgar. terdapat pembetulan terhadap beberapa perkataan yang dicetak salah atau kurang tepat pengejaannya dalam cetakan pertama.vii) Daftar Ejaan Rumi-Jawi (1988) ini telah diterima dengan pelbagai reaksi oleh pengguna kerana terdapat beberapa banyak kesalahan pengejaan kata. hlm. Dengan terbitnya daftar ini kelak. 1949). Daftar ini akan mengandungi semua kata dasar dan kata terbitan yang terdapat dalam perbendaharaan kata bahasa Melayu umum dewasa ini. viii) Kini. Beberapa kesalahan pengejaan kata yang masih terdapat di dalamnya akan dibetulkan supaya sesuai dengan PEJYD . Dewan Bahasa dan Pustaka sedang menyus un edisi kedua Daftar Ejaan Rumi-Jawi . terutama perkataan pinjaman dan serapan daripada bahasa Arab. daftar ini telah disemak semula dan diterbitkan cetakan kedua pada tahun 1989 (12) . Sebaliknya yang dihasilkan hanyalah Sistem Ejaan Jawi Za'ba yang diperkemas dan dinyatakan semula dengan perkataan baru". . Buku cetakan kedua tahun 1989 ini memansuhkan penggunaan buku cetakan pertama tahun 1988. 1). Proses penyempurnaan terhadap Jawi Za'ba itu dilakukan dengan lima kegiatan atau perkara (13) . Dengan itu. maka cara pengejaan kata dalam tulisan Jawi bagi semua bentuk kata dasar dan kata terbitan umum dapat diselesaikan dan disebarkan.1. 3.Dengan landasan yang demikian. (Kertas Kerja 1984. Ciri-ciri Utama Dalam Sistem Ejaan Jawi yang Disempurnakan (1986). 3. (iv) menjelaskan yang kabur. (ii) melengkapkan yang kurang.

apabila diteliti PEJYD dengan saksama. Perinciannya: i) Tiga belas konsonan jati Melayu dilambangkan de ngan 13 huruf daripada bahasa Arab.4. Contoh-contoh ejaan lama yang disenaraikan di sini boleh berupa ejaan Jawi Za'ba atau ejaan yang tidak disenaraikan dalam Daftar Ejaan Melayu (Jawi-Rumi) Za'ba tahun 1949 tetapi digunakan sebagai ejaan Jawi Lama.Pelambangan Konsonan. ternyatalah kepada kita dua kumpulan maklumat yang baru di dalamnya. [d] da. Kedua-dua aspek "pembaikan" dan "tambahan" ini disifatkan sebagai kebaikan-kebaikan PEJYD yang disimpulkan sebagai melebihi sistem ejaan lama. [h] ha (simpul). . iaitu. 4. Ini lebih lengkap daripada Jawi Za'ba. iaitu hampir kesemuanya dengan pelambangan satu lawan satu antara huruf dengan fonem atau bunyi. Kesemua fonem konsonan jati dan fonem pinjaman yang terdapat dalam bahasa Melayu moden kini dapat dilambangkan oleh huruf huruf Jawi dalam PEJYD . [r] ra. malah. [t] ta dan ta marbutah.3. 3.3. [s] sin. [n] nun. semua 30 huruf daripada tulisan Arab klasik dan tujuh yang disesuaikan bentuknya daripada huruf Arab. Dalam PEJYD . [l] lam. iaitu [b] ba. Maklumat yang dimaksudkan itu ialah kaedah atau aturan yang berupa "pembaikan" dan kaedah atau aturan yang berupa "tambahan" kepada Jawi Za'ba. dan bukan huruf sebagai ejaan atau tulisan semata-mata. kami akan menampilk an kaedah atau aturan yang berupa "pembaikan" dan "tambahan" yang menjadikan Jawi Za'ba itu lebih sempurna sebagaimana yang termaktub dalam PEJYD .Sebagai kesimpulannya. huruf Jawi lebih lengkap untuk melambangkan semua fonem atau bunyi Melayu jati dan bunyi atau fonem pinjaman yang ada dalam bahasa Melayu moden kini. [m] mim. [k] kaf. lebih kaya daripada huruf Arab sendiri. 4. [j] jim. Pelambangan Bunyi atau Fonem. iaitu maklumat yang tidak terdapat dalam Jawi Za'ba. [w] wau dan [y] ya. Ini sama dengan Jawi Za'ba.Dalam kertas kerja ini. Kesemuanya terdapat 37 huruf.1. Perkara ini dilihat dari sudut sistem huruf sebagai sistem bagi lambang bunyi atau lambang fonem.

[g] ga. Perinciannya: a) Menggunakan huruf ( ) sahaja sebagai lambang bagi bunyi hentian glotis di akhir kata jati bahasa Melayu. huruf kaf digunakan sebagai lambang bagi konsonan [k] (bukan hentian glotis.seolah-olah konsonan hentian glotis itu mempunyai tiga nilai bunyi yang berbeza.ii) Lima bunyi konsonan jati dilambangkan denga n huruf Arab yang diubahsuai tanda titiknya. Dengan aturan baru dalam PEJYD ini. Dalam Jawi Za'ba / Lama. Contohnya: Rumi Budak Baik Pokok Za'ba PEJYD Berikutan aturan itu. . terdapat tiga huruf yang biasa digunakan sebagai lambang hentian glotis penutup suku kata atau di akhir kata. Ini sama dengan Jawi Za'ba. di samping penggunaan huruf kaf dan qaf bagi kata kata tertentu. Tidak ada kekecualian dalam aturan ini. Manakala huruf hamzah (yang melambangkan hentian glotis) hanya terdapat di akhir kata pinjaman daripada bahasa Arab. iaitu [p] pa. [ny] nya dan [ng] nga. iaitu huruf qaf. Huruf qaf dipilih kerana sudah banyak penggunaann ya dalam Jawi Lama. tetapi plosif lelangit lembut tak bersuara) di akhir kata bahasa Inggeris dan bahasa -bahasa Eropah yang lain. dapat dikenal dengan mudah asal sesuatu kata (etimologi) dalam bahasa Melayu dengan cuma melihat kepada huruf akhir kata tersebut sama ada kaf atau qaf atau hamzah. Ini pembaikan kepada Jawi Za'ba / Lama. iii) Bunyi konsonan jati Melayu hentian glotis [?] dilambangkan dengan huruf hamzah (di awal) atau huruf qaf (di akhir). [c] ca. Ini suatu kebaikan bagi kaedah mengajar dan belajar Jawi baru. kaf dan hamzah yang ketiga -tiganya digunakan tanpa aturan yang tertentu -.

zai. Ini pembaikan terhadap Jawi Za'ba/Lama. to.b) Menggunakan huruf hamzah sebagai lambang hentian glotis Melayu yang membuka suku kata kedua yang bermula denga n vokal (yakni. iaitu wau bertitik di atas ( ). Huruf baru va ini dicipta sebagai padanan bagi huruf rumi [v] untuk menulis atau mengeja kata daripada bahasa Inggeris dan bahasa-bahasa Eropah lain yang menggunakan aksara Latin yang mengandungi huruf tersebut. ke. Ini tambahan kepada Jawi Za'ba. ain. Ini sama dengan Jawi Za'ba/Lama.dan se-] dengan kata dasar yang bermula dengan vokal). iv) Empat belas fonem atau bunyi konsonan Arab yang diterima menjadi bunyi pinjaman dalam bahasa Melayu ialah yang dilambangkan dengan huruf tha. syin dan fa digunakan juga untuk melambangkan bunyi daripada bahasa Inggeris dan Eropah [z]. Contoh: Rumi Di atas Ke atas Diatasi Keagamaan Seagama Za'ba/Lama PEJYD Hamzah diletakkan di tengah baris. kha. Huruf zai. dan qaf. zal. Semua kata daripada bahasa Arab yang mengandungi huruf-huruf ini diterima dan dikekalkan huruf dan bentuk ejaan katanya dalam bahasa Melayu. Contoh: Rumi Za'ba/Lama PEJYD . fa. sod. Jawi Za'ba/Lama menggunakan sama ada huruf ba atau wau atau fa tanpa aturan yang jelas. khusus bagi hamzah di antara kata sendi [di dan ke] atau awalan [di-. zo. dod. dan bukan di atas alif atau di bawah alif atau di atas garis dasar. kecuali beberapa kata yang disesuaikan ejaannya (hurufnya) dan bentuknya dengan kaedah sebutan Melayu jati. [sy] dan [f] satu per satu. v) Fonem [v] pinjaman daripada bahasa Inggeris dilambangkan dengan huruf baru va. ghain. syin. ha.

Pelambangan Vokal: i) Enam fonem vokal Melayu dalam PEJYD dilambangkan dengan tiga huruf Jawi seperti dalam Jawi Za'ba. tetapi dilambangkan dengan alif-wau apabila di awal kata dasar. 4. e) Vokal [a] dan pepet tidak dilambangkan dengan alif jika terletak dalam suku kata tertutup (pola KVK).Visa Universiti Subversif vi) Semua huruf Jawi yang berasal daripada tulisan bahasa Arab digunakan dalam PEJYD . apabila semua huruf Jawi tersebut diperlukan padanannya dalam ejaan Rumi.2. Ini memperkemaskan Jawi Za'ba/Lama. d) Vokal [u] dan [o] dilambangkan dengan huruf wau pada semua suku kata terbuka atau suku kata tertutup. maka terpaksalah disediakan huruf-huruf Rumi yang sesuai yang dapat melambangkan kesemua bunyi Arab yang disusun menurut kaedah transliterasi yang berbeza daripada huruf Rumi biasa. bagi menuliskan atau mengeja istilah agama Islam. seperti [s] bagi sod. iaitu alif. dan ya. c) Vokal [i] dan [e] dilambangkan dengan huruf ya pada semua suku kata terbuka atau suku kata tertutup. Kaedah huruf Rumi transliterasi ini dapat juga dilihat dalam buku Pedoman Transliterasi Huruf Arab Ke Huruf Rumi (14) tahun 1984. Sehinggakan. Perincian: a) Vokal [a] dilambangkan dengan alif jika di awal kata dasar atau pada suku kata terbuka. tetapi dilambangkan dengan alif-ya apabila di awal kata dasar. . b) Alif yang melambangkan vokal pepet (iaitu sama ada sebagai satu suku kata atau sebagai permulaan suku kata) hanya hadir di kedudukan awal kata dasar. tidak dibezakan nilai panjang atau pendek bunyi vokal seperti yang terdapat dalam sistem bunyi vokal bahasa Arab. Dalam sistem Jawi. Ini menjadikan tulisan Jawi memiliki sistem abjad dan sistem huruf yang lebih lengkap daripada abjad dan sistem huruf Rumi. wau.

iaitu . Diftong [ai] dilambangkan dengan alif -ya. Dengan menggunakan alif -ya sebagai lambang diftong [ai]. kita mengurangkan fungsi huruf ya.Pelambangan Diftong: i) Dua daripada tiga bunyi diftong dalam bahasa Melayu dilambangkan dengan huruf baru dalam PEJYD . Ini menyebabkan huruf ya boleh dibaca sebagai vokal atau diftong dalam kata yang homografik sifatnya.ii) Huruf ya tanpa titik (alif maqsurah). Ini memperkemas aturan dalam Jawi Za'ba/Lama. Perincian: a) Dalam Jawi Lama. 4.3. Diftong [oi] ditulis dengan huruf wau-ya. Ini tambahan kepada Jawi Za'ba/Lama. Dengan ini. diftong [ai] menggunakan huruf ya yang digunakan juga bagi vokal [i] dan [e]. ia itu . khususnya yang terdapat pada akhiran -isme dan -ase dalam kata pinjaman daripada bahasa Inggeris. Contoh: Rumi Rasionalisme Idealisme Amilase Lipase Za'ba/Lama PEJYD Fungsi tambahan ya tanpa titik dalam PEJYD ini sama sekali tidak menjejaskan fungsinya yang sedia sebagai alif maqsurah yang diterima dalam kata pinjaman daripada bahasa Arab seperti (Allah Taala) dan (Musa). diterima dalam PEJYD menjadi huruf yang berbeza fungsinya daripada huruf ya biasa (ya bertitik). Ya tanpa titik ini diberi satu fungsi tambahan. diftong [au] dilambangkan dengan alif-wau. iaitu sebagai padanan bagi huruf [e] yang melambangkan bunyi pepet pada akhir perkataan. huruf ya tanpa titik dalam PEJYD melambangkan dua fonem vokal: (i) Sebagai lambang vokal [a] panjang di akhir kata pinjaman daripada bahasa Arab dan (ii) sebagai lambang vokal pepet di akhir kata pinjaman daripada bahasa Inggeris.

vokal [o]. Dengan ini juga. Ini menyebabkan huruf wau boleh dibaca sebagai vokal atau diftong dalam kata yang homografik bentuknya. iaitu cuma bagi lambang vokal dan konsonan. dalam Jawi Lama. dapatlah kita bezakan homograf yang mengandungi diftong [au] daripada yang mengandungi vokal [u] atau [o] dengan jelas. Dengan menggunakan alif-wau sebagai lambang diftong [au]. diftong [au] menggunakan huruf wau yang digunakan juga bagi vokal [u] dan [o].kepada tiga sahaja. vokal [e].konsonan [y]. iaitu daripada empat bunyi -. kole Za'ba/Lama PEJYD b) Begitu juga.kepada tiga sahaja. . dibezakan dengan jelas homograf yang mengandungi diftong [ai] daripada yang mengandungi vok al [i] atau [e].daripada empat bunyi -. kita juga mengurangkan fungsi huruf wau. vokal [i]. Dengan ini juga. Contoh: Rumi Petai Peti Kulai Kuli. vokal [u]. Contoh: Rumi Lampau Lampu Kilau Kilo Za'ba/Lama PEJYD Menggunakan bentuk ejaan yang berlainan bagi dua kata yang sebutan dan maknanya berbeza tentulah lebih mudah daripada hendak menentukan sebutan dan makna bagi kata homograf dengan semata-mata berdasarkan penggunaan dalam konteks ayat.konsonan [w]. dan diftong [au] -. dan diftong [ai] -. iaitu cuma sebagai lambang bagi vokal dan konsonan.

Aturan ini diperlukan kerana sudah banyak terdapat kata ekasuku daripada bahasa asing. 5.Ejaan Kata Dasar Dua Suku Kata: Perkara pokok yang menarik perhatian kita dalam sistem ejaan Jawi ialah tentang penggunaan huruf vokal alif. dam (sejenis permainan). jam . Contoh: Sah . plat .5. Yang menjadi masalah pokok yang . dam . Dengan ini. hal .1. ada kata yang tanpa alif. tertutup atau terbuka. bab . dan . Pengejaan Kata Dasar: PEJYD menyelaraskan dan mengurangkan penggunaan aturan yang berbagai-bagai atau yang banyak bagi mengeja kata -kata dalam sesuatu kategori pola ejaan yang sama yang terdapat dalam Jawi Za' ba/Lama. mad . iaitu bagi semua kata Melayu Jati dan kata pinjaman daripada bahasa Inggeris atau bahasa -bahasa lain. kecuali daripada bahasa Arab. kecuali bagi beberapa kata tertentu daripada bahasa Arab dan beberapa kata Melayu ejaan klasik sahaja (15) . wau dan ya dalam kata dasar dua suku kata. terutama daripada bahasa Inggeris. berertilah bahawa semua kata ekasuku tertutup ditulis dengan huruf vokal. Contoh: Wang . yang pelbagai ragamnya dalam ejaan Za'ba/Lama.Ejaan Kata Ekasuku: PEJYD memperkenalkan aturan ejaan kata ekasuku yang berpola KVK yang mudah berbanding dengan ejaan Jawi Za'ba/Lama.2. khas . ii) Semua kata ekasuku yang berasal daripada bahasa Arab dikekalkan bentuknya yang asal: Sama ada dengan huruf vokal atau tanpa huruf vokal. Kata-kata tersebut perlu diperlihatkan bentuk visualnya dalam ejaan Jawi yang seharusnya sejajar cara pelambangan vokalnya dengan bentuk visual dalam ejaan rumi. kad . Dalam Eja an Jawi Lama. ada kata yang menggunakan alif. yang dipinjam ke dalam bahasa Melayu (16) . 5. Perincian: i) Semua kata ekasuku tertutup dengan vokal [a] dieja dengan huruf alif. Ini menyelaraskan aturan Jawi Za'ba/Lama.

wau atau nga. lam. ada yang menggunakan huruf alif. pengguna yang tidak peka kerap membuat kesalahan mengeja huruf vokal tersebut. [uu]. Ini menyelaraskan dan mempermudah pelbagai aturan yang terdapat dalam Jawi Za'ba/Lama. ada yang tidak. [o-a]. Ini sama dengan Jawi Za'ba. ra. [i-i]. iaitu suku kata kedua berupa konsonan kaf atau ga. Ini sama dengan Jawi Za'ba. Jawi Za'ba/Lama itu bersistem atau berperaturan. huruf alif digunakan di suku kata pertama sahaja sekiranya suku kata kedua tidak bermula dengan huruf konsonan dal.2.1. Sistem yang dirumuskan dalam PEJYD memperlihatkan aturan yang lebih sederhana bentuknya. iaitu lanjutan daripada kaedah dal -ralam-wau-nga. [a-u]. ra. . [i-u]. Perincian: i) Apabila KV-KV itu [Ka-Ka]. Kami akan mempamerkan beberapa pembaikan atau penambahan yang dilakukan terhadap ejaan Jawi Za'ba/Lama itu sekadarnya. wau atau ya) digunakan dikedua -dua suku kata terbuka itu. akibatnya. dan lebih senang menulisnya atau menggunakannya. lebih sera gam sifatnya. [e-a]. maka huruf vokal (alif. huruf alif digunakan di keduadua suku kata sekiranya suku kata kedua bermula dengan huruf dal. [u-i]. [i-a]. iii) Apabila KV-KV itu bukan [Ka-Ka] (iaitu gabungan vokal berpola [a-i]. wau atau nga. tetapi sistem atau peraturan itu terlalu banyak ragamnya dan banyak pula mengandungi kekecualian yang berbagai-bagai. ii) Apabila KV-KV itu [Ka-Ka] juga. iv) Apabila KV-KV itu [KV-ka] atau [KV-ga]. maka huruf vokal (alif.Ejaan Kata Dasar Berpola KV-KV Dalam PEJYD dirumuskan lima aturan pengejaan kata dasar yang berpola KV-KV ini. iaitu berdasarkan jenis vokal (keenam-enam vokal) di kedua-dua suku kata yang terlibat. Ini semua menjadi beban bagi ingatan dalam proses pembelajaran Jawi dan. 5. [e-o].memperlihatkan ketidakseragaman itu ialah kata yang mengandungi vokal [a]. [u-a]. lam. lebih mudah dimengerti. [o-e] atau [o-o]). iaitu ejaan menurut kaedah dal -ra-lam-wau-nga. dan beberapa kriteria yang lain. jika diteliti dengan saksama. Walaupun.

[a-i] atau [a-u] dengan konsonan di suku kata kedua bukan kaf atau ga). wau atau ya) digunakan di suku kata kedua sahaja. [o-e] atau [o-o]). . 5. ii) Apabila KVK-KV itu [KaK-ka] atau [KaK-ga] (iaitu suku kata kedua mengandungi huruf konsonan kaf atau ga). [i-i]. [u-u].wau atau ya) digunakan di suku kata yang pertama sahaja. maka huruf vokal tidak digunakan di kedua -dua suku kata. iv) Apabila KVK-KV itu [KVK-ka] atau [KVK-ga] (iaitu suku kata kedua mengandungi konsonan kaf atau ga) dengan vokal [i].2. Ini sama dengan Jawi Za'ba/Lama. maka huruf vokal (alif. wau atau ya) digunakan di kedua -dua suku kata. maka huruf vokal (wau atau ya) digunakan di suku kata pertama sahaja. v) Apabila KVK-KV itu bukan [KVK-ka] atau [KVK-ga] (iaitu gabungan vokal berpola [i-a]. iii) Apabila KVK-KV itu bukan [KaK-ka] atau [KaK-ga] (iaitu gabungan vokal berpola [a-a]. [e]. [u] atau [o] di suku kata pertama. Ini menyelaraskan dan mempermudah pelbagai aturan yang terdapat d alam Jawi Za'ba/Lama.2. [e-o]. v) Apabila KV-KV itu terdiri daripada suku kata pertama dengan vokal pepet. maka huruf vokal (alif. maka huruf vokal (alif. [i-u]. maka huruf vokal (alif. [o-a].Ejaan Kata Dasar Berpola KVK -KV: Dalam PEJYD dirumuskan lima aturan pengejaan kata das ar yang berpola KVK-KV. Ini menyeragamkan ejaan Jawi Lama. [ui]. [u-a]. iaitu ejaan menurut kaedah ka-ga. Ini sama dengan ejaan Za'ba/Lama. Ini menyelaraskan atau menyeragamkan aturan ejaan Jawi Za'ba/Lama. [e-a]. wau atau ya) digunakan di suku kata kedua sahaja. Perincian: i) Apabila KVK-KV itu mengandungi vokal pepet di suku kata pertama. wau atau ya) digunakan di suku kata kedua sahaja. Ini menyeragamkan ejaan Jawi Lama. Ini sama dengan ejaan Jawi Za'ba/Lama.

v) Huruf vokal digunakan di kedua -dua suku kata KV-KVK bagi pola yang berikut: [a-i]. [e-e].4. huruf vokal (alif.2. [u-i] dan [u-u]. huruf vokal (wau atau ya) hanya digunakan di suku kata pertama (iaitu pola [i-a]. [i-u]. [e-a]. Perincian: i) Bagi pola V-KVK. . huruf vokal (alif) tidak digunakan di kedua -dua suku kata. Perincian: i) Huruf vokal tidak digunakan di kedua -dua suku KVK-KVK apabila kedua-duanya mengandungi sama ada vokal [a] atau pepet.Ejaan Kata Dasar Berpola V-VK. alif-wau atau alif-ya) digunakan di suku kata pertama sahaja sebagai pemula kata. iv) Apabila KV-KVK mengandungi vokal pepet di suku kata pertama. [oo]. [i-i]. Ini sama dengan ejaan Jawi Za'ba. 5. vi) Huruf vokal digunakan di kedua -dua suku kata yang berpola KV-VK (iaitu urutan dua vokal di tengah kata dasar).3. Ini sama dengan Jawi Za'ba. [e-o]. huruf vokal (wau atau ya) digunakan di suku kata kedua sahaja sekiranya vokal di suku kata kedua ini bukan [a]. iii) Apabila KV-KVK itu [Ke-KaK]. Ini menyelaraskan beberapa pengejaan kata dalam Jawi Za'ba/Lama.Ejaan Kata Dasar Berpola VK-KVK dan KVK-KVK: Dalam PEJYD dirumuskan sejumlah empat aturan pengejaan kata dasar yang berpola VK -KVK dan KVK-KVK. Ini sama dengan Jawi Za'ba. Ini sama dengan Jawi Za'ba. [a-u]. Ini sama dengan ejaan Jawi Za'ba. [o-e]. [u-a] dan [o-a]). huruf vokal digunakan di suku kata pertama sahaja sekiranya vokal yang pertama bukan pepet. V-KVK. ii) Apabila KV-KVK mengandungi vokal [a] di suku kata kedua. KV-VK dan KVKVK: Sejumlah enam aturan pengejaan kata dasar yang berpola KV KVK dirumuskan dalam PEJYD . ii) Apabila vokal [a] atau pepet terdapat di suku kata kedua sahaja.5.2.

[a-u].3. [u-i] dan [u-u]). [pepet-i] dan [pepet-u]). [a-e]. i) Untuk penjelasan tentang diftong. [i-i]. [a-o]. 5. alif-wau atau alif-ya) digunakan di suku kata pertama sahaja sebagai pembuka kata sekiranya suku kata kedua mengandungi vokal [a] atau pepet. v) Bagi pola VK-KVK. Ini menyelaraskan pengejaa n beberapa kata dalam Jawi Za'ba. Dua rumusan tersebut ialah (i) penghapusan homograf yang mempertentangkan vokal [a] dengan pepet. huruf vokal (wau atau ya) hanya digunakan di suku kata kedua (iaitu pola [a-i].iii) Apabila vokal [a] atau pepet terdapat di suku kata pertama sahaja. maka huruf vokal (wau atau ya) digunakan di kedua -dua suku kata tertutup itu (iaitu pola [e-e]. [o-o]. dan (ii) penghapusan homograf yang mempertentangkan vokal [i] atau [e] dengan diftong [ai]. huruf vokal (alif. [o-e]. serta yang mempertentangkan vokal [u] atau [o] dengan diftong [au]. vi) Huruf vokal digunakan di kedua -dua suku kata VK-KVK sekiranya kata tersebut tidak mengandungi vokal [a] atau pepet. iv) Apabila kata yang berpola KVK -KVK tidak mengandungi vokal [a] atau pepet. Homograf dihapuskan bagi membezakan bunyi diftong [ai] dan [au] dengan bunyi vokal [i] atau [e] dan [u] atau [o]. [i-u]. Contohnya: Homograf yang dieja bagi guli dangulai dieja semula menjadi: = guli . Ditetapkan diftong dieja dengan alif -ya [ai] dan alif-wau [au] yang dibezakan daripada vokal ya [i] atau [e] dan wau [u] atau [o].Penghindaran Bentuk Homograf: Pengejaan kata dasar dwisuku dalam PEJYD telah menampilkan dua rumusan yang memberi manfaat kepada sistem ejaan Jawi ini dan penggunanya dari segi mengurangkan bentuk homograf dengan tujuan untuk menghindarkan kekeliruan bacaan dan pengenalan makna kata. [e-o]. Ini menyelaraskan pengejaan beberapa kata dalam Jawi Za'ba. lihat bahagian Pelambangan Diftong.

kecuali suku kata akhir dengan kaf atau ga. Huruf yang digunakan ialah wau. alif-ya atau alif-hamzah menurut kedudukan dan fungsi masing-masing. ii) Vokal pepet tidak dilambangkan dengan huruf di semua posisi tengah terbuka atau di suku kata tertutup. Contohnya: Homograf bagi lantik dan lentik dieja semula menjadi: = lantik = lentik Pengemasan yang dibuat ialah dengan menggunakan huruf alif sebagai lambang bagi vokal [a] di suku kata tertutup untuk membezakannya daripada vokal pepet yang tidak dilambangkan dengan huruf (17) . Vokal pepet hanya dilambangkan dengan alif apabila membuka kata. .Rumusan Pengejaan Kata Dasar Dwisuku: Daripada perincian tentang aturan penulisan huruf vokal dalam kata dasar dua suku kata yang dipaparkan di atas itu dapatlah diringkaskan sistem pelambangan vokal dan penggunaan huruf vokal Jawi pada kata dasar dwisuku terbuka dan tertutup itu kepada kaedah yang berikut: i) Vokal [a] dilambangkan dengan alif di semua suku kata terbuka.4. dan dilambangkan dengan alif dalam suku kata tertutup untuk membezakannya daripada pepet bagi kasus homograf dalam ejaan Jawi Za'ba. [e]. 5. dan dilambangkan dengan ya tanpa titik apabila mengakhiri kata. kecuali apabila membuka kata atau membuka suku kata.= gulai ii) Homograf dikurangkan dengan cara membezakan ejaan bagi kata yang berlainan maknanya. iaitu khusus bagi kasus homograf yang mempertentangkan vokal [a] dengan vokal pepet. Vokal [a] tidak dilambangkan dengan huruf di semua suku kata tertutup. [u] dan [o] perlu dilambangkan dengan huruf vokal di semua suku kata terbuka atau tertutup. iii) Vokal [i]. ya. alif-wau. dan suku kata akhi r terbuka menurut kaedah dal -ra-lam-wau-nga.

jim. Bagi kasus tiga suku kata. buka semua mesti ditulis tanpa huruf vokal di suku kata pertama. jim. (iv) pola Kur -KV dengan ba. Dengan ini. tidaklah terpakai lagi aturan -aturan yang terbukti telah begitu banyak menjadikan sistem ejaan Jawi Lama lebih rumit dan membebankan ingatan. 5. ii) Yang perlu diperkemas ialah pengejaan semula beberapa kata tertentu supaya sesuai dengan keseluruhan sistem penggunaan huruf vokal bagi kata dasar dua suku kata. Kaedah yang digunakan ialah dengan menetapkan bahawa aturan penggunaan huruf vokal pada dua suku kata yang terakhir perlulah selaras dengan aturan bagi kata dasar dua suku kata. (ii) dal-ra-lam-wau-nga dengan ra. pola [Ki-Ka-Ka] atau [Ku-Ka-Ka]. ta. (v) pola Ker -KV dengan ta. dan KVm -KV dengan ba. Ejaan Kata Terbitan: Pada umumnya. Rumusan ini dengan sendirinya melupuskan aturan-aturan yang pelbagai dalam kaedah ejaan Jawi Lama itu. lebih baik dieja semula dengan huruf ya atau wau di suku kata pertama (kecuali. Antara kaedah lama yang dikekalkan dalam PEJYD ialah kaedah dal-lam-ra-wau-nga bagi pola [Ka-Ka] dan kaedah ka -ga bagi semua pola suku kata. semestinya. nun. ya.iv) Kaedah-kaedah yang disebut pada (i) hingga (iii) di atas merupakan rumusan perkaedahan dalam PEJYD yang menggantikan kepelbagaian aturan dan kaedah yang terdapat dalam ejaan Jawi Za'ba. Pembaikan atau pengemasan yang ketara . kata pinjaman daripada bahasa Arab). 6.Ejaan Kata Dasar Tiga Suku Kata atau Lebih: i) Sebagaimana yang telah dijelaskan dalam PEJYD . ga. rumusan yang dibuat dalam PEJYD tentang penulisan kata berimbuhan atau kata terbitan adalah sama dengan yang terdapat dalam ejaan Jawi Za'ba. ca. (iii) pola KVr KV dengan ta. kaedah pengejaan kata dasar tiga suku kata atau lebih tidak berbeza dengan kaedah dalam ejaan Jawi Za'ba/Lama. ba. dan (vi) pola KuK-KuK menjadi [KK-KuK]. Penggunaan huruf pada suku kata yang lain harus terikat kepada ejaan yang telah ada. sekadar contoh. sim. Antara kaedah yang lupus itu termasuklah aturan-aturan (i) dal-ra-lam-wau-nga dengan ba.5.

Tujuannya untuk mengelakkan kekeliruan pembacaan. Perincian: a) Akhiran hamzah-nun ditambah selepas alif di akhir kata dasar.(huruf dal). atau (c) nun. . serta akhiran -an dan -i yang sering menimbulkan masalah dalam ejaan Jawi Lama. surat menjadi suratan . Contoh: Kata Dasar (atas) (atas) (utara) (indah) (indah) Kata Berawalan (di atas) (diatasi) (ke utara) (seindah) (keindahan) ii) Ejaan kata terbitan dengan akhiran < -an> : Dikurangkan aturannya daripada empat cara yang dalam ejaan Jawi Lama kepada tiga cara sahaja. ejaan kata dasar berubah apabila menerima akhiran sehingga menyebabkan wujud dua bentuk ejaan bagi sesuatu kata dasar. Dengan ini. Contoh: cela menjadi celaan . iaitu dengan menggunakan akhiran (a) hamzah -nun atau (b) alifnun. b) Akhiran alif-nun ditambah selepas wau di akhir kata dasar.(huruf sin) serta kata depan di (huruf dal) dan ke (huruf kaf) perlu dirangkaikan dengan kata dasar seperti merangkaikan awalan dengan kata dasar dalam ejaan Rumi. c) Akhiran nun ditambah selepas ya dan semua konsonan yang lain. i) Awalan di. Dalam hal ini. penyebatian atau perangkaian antara awalan dengan kata dasar diperlihatkan dalam bentuk sisipan huruf hamzah selepas huruf alif.danse.dan kata depan di dan ke.dalam PEJYD ialah tentang penulisan awalan di-. Contoh: Buru menjadi buruan . ke. bergantung kepada jenis huruf akhir pada akhir kata dasar yang ditetapkan. bagi kata dasar yang bermula dengan vokal. ejaan kata dasar tidak berubah apabila menjadi kata yang berimbuhan.(huruf kaf) dan se. Contoh: tari menjadi tarian . Dalam ejaan lama. ke. Ini memperkemas aturan ejaan Jawi Za'ba.

8. Penyebaran Penggunaan Ejaan Jawi ( PEJYD ): 8. iii) PEJYD memantapkan aturan ejaan kata pinjaman dan serapan daripada bahasa Arab yang dikategorikan kepada penggunaannya dalam konteks agama dan bukan agama. Perincian: a) Kata-kata istilah agama Islam dieja seperti bentuk asalnya (dalam ejaan Arab).PEJYD sudah disebarkan kepada masyarakat umum sejak tahun 1986 lagi. iv) Satu rumusan yang agak menarik perhatian kita dalam PEJYD ialah tentang penulisan huruf singkatan. Gugus konsonan di akhir kata ditulis dengan memisahk an huruf yang bergugus itu. tetapi singkatan yang digunakan ialah huruf -huruf dalam abjad Jawi. Kata kata tersebut ialah kata-kata yang asalnya dieja menurut kaedah baris (19) . aturan pengejaan gugus konsonan diadakan yang bertujuan memudahkan pembacaan dan penyebutan. v) Ciri khusus dalam PEJYD ialah pengekalan aturan -aturan ejaan lama dan pengejaan beberapa kata yang sudah mantap penggunaannya. terutama istilah pinjaman daripada bahasa Inggeris.7. iaitu (i) menggunakan tanda angka dua bagi menulis ulangan keseluruhan kata. ii) Pengejaan kata ulang diselaraskan menjadi dua cara supaya tidak salah baca. dan (ii) menggunakan tanda sempang ( -) apabila mengulang sebahagian kata (18) . dan bukan nama huruf-huruf tersebut. Penjelasan tentang sistem ini dibuat melalui tulisan-tulisan di . Ini sama dengan ejaan Jawi Za'ba. Beberapa Pembaikan dan Penambahan Lagi: Dalam PEJYD terdapat beberapa aturan mengeja yang lain lagi yang bertujuan membaiki dan mengemaskan sistem ejaan Jawi Lama. Pedoman ini menetapkan penulisan singkatan dalam huruf Jawi yang didapati selaras dengan cara menulisnya dalam ejaan Rumi dari segi penggunaan tanda titik. b) Kata-kata serapan daripada bahasa Arab yang sudah lama digunakan sebagai kata umum dalam bahasa Melayu dieja seperti ejaan bahasa Melayu. Contohnya: Teks . i) Dalam penulisan kata pinjaman daripada bahasa Inggeris.1.

8. ii) DBP bertanggungjawab memantapkan pedoman tersebut dari semasa ke semasa supaya sesuai dengan perkembangan bahasa Melayu.Kerjasama DBP dengan pihak pelaksana PEJYD di sektor pendidikan: i) Semenjak PEJYD diterbit dan disebarkan pada tahun 1986. Hanya dalam tahun 1991 ini sahaja baru timbul masalah yang agak besar apabila Maktab Perguruan Islam membuat ulasan terhadap PEJYD itu. . Buku-buku yang diterbitkan ialah buku agama.2. tidak ada masalah besar yang dihadapi oleh DBP berkaitan dengan pedoman tersebut.Pada umumnya. perkembangan Ilmu. Dewan Bahasa dan Pustaka juga bukanlah pihak yang secara tidak langsung bertanggungjawab melaksanakan penggunaan PEJYD dalam pengajaran dan pembelajaran di sekolah atau maktab perguruan. iv) DBP mengadakan kegiatan penyebaran maklumat tentang PEJYD untuk masyarakat. iii) DBP menerbitkan buku-buku yang dalam tulisan Jawi dengan menggunakan PEJYD .Dewan Bahasa dan Pustaka tidak terlibat dengan perancangan dan kawalan pelaksanaan penggunaan PEJYD di sektor pendidikan kerana perkara ini terletak di bawah bidang kuasa Kementerian Pendidikan Malaysia sendiri. Akhbar Utusan Melayu juga turut menerbitkan tulisan yang menjelaskan PEJYD secara bersiri walaupun akhbar tersebut belum menggunakan sistem baru ini secara menyeluruh. 8.dalam majalah-majalah keluaran Dewan Bahasa dan Pustaka. dan perkembangan sistem pendidikan yang maju. dan ceramah yang diadakan untuk tujuan penyebaran. dan akan menerbitkan beberapa buku umum dan buku kanak-kanak. Dewan Bahasa dan Pustaka terus menyebarkan maklumat tentang PEJYD ini apabila diperlukan oleh masyarakat.3. tugas dan tanggungjawab DBP dalam pembinaan dan pengembangan ejaan Jawi adalah. 8. seperti yang berikut: i) DBP bertanggungjawab menyediakan pedoman PEJYD dan menerbitkannya untuk kegunaan masyarakat. antara lain. serta membantu pe ngguna mempelajarinya dan menyebarkan penggunaannya.4.

Setelah membahaskan masalah yang dikemukakan oleh Maktab Perguruan Islam. Daftar 1989)." "5.ii) Usaha untuk menyelesaikan masalah yang dibangkitkan oleh Maktab Perguruan Islam dibuat dengan mengadakan mes yuarat khas di DBP pada 24 Julai 1991. Maktab Perguruan Islam juga bersetuju mematuhi dan akan melaksanakan Pedoman Ejaan Jawi Yang Disempurnakan ini dalam pengajaran dan pembelajaran di maktab tersebut.5. Mesyuarat tersebut dihadiri oleh DBP dan hampir semua pihak di Kementerian Pendidikan Malaysia yang bertanggungjawab melaksanakan penggunaan ejaan Jawi di sekolah dan maktab perguruan. Pusat Perkembangan Kurikulum.5 di bawah).3. Bahagian Pendidikan Islam. dan Pusat Perkembangan Kurikulum.2. 8.Semua Bahagian di Kementerian Pendidikan Malaysia yang terlibat secara langsung dalam pelaksanaan penggunaan ejaan Jawi bersetuju melaksanakan penggunaan Pedoman Ejaan Jawi Yang Disempurnakan yang dirumuskan oleh Dewan Bahasa dan Pustaka (Pedoman 1986.Dipersetujui supaya kaedah mengajar di Maktab Perguruan Islam. khususnya. Oleh sebab itu. Dewan Bahasa dan Pustaka akan mengadakan kegiatan ini setelah mendapat maklumat yang lengkap daripada pihak-pihak yang ingin mencadangkan pemantapan pedoman tersebut. Perkara ini tidak ada hubungannya dengan persetujuan untuk melaksanakan Pedoman Ejaan Jawi Yang Disempurnakan yang sudah dipersetujui. Bahagian Pendidikan Guru." "5.Dipersetujui bahawa cadangan untuk meneliti semula beberapa aturan tertentu dalam Pedoman Ejaan Jawi Yang Disempurnakan dengan tujuan memantapkannya akan dibuat secara berasingan. dan Maktab Perguruan Islam." .1. mesyuarat merumuskan empat perkara sebagai persetujuan bersama (seperti di perenggan 8. iaitu Bahagian Pendidikan Guru. diubahsuai supaya dapat menyampaikan pedoman Pedoman Ejaan Jawi Yang Disempurnakan . Bahagian -bahagian yang terlibat itu ialah Bahagian Pendidikan Islam.Keputusan Mesyuarat pada 24 Julai 1991 di DBP tentang pelaksanaan penggunaan PEJYD di sektor pendidikan (dipetik sepenuhnya daripada Minit Mesyuarat yang berkenaan): "5.

Kebenaran tentang pe rkara ini akan diperoleh apabila falsafah dan matlamat penyempurnaan sistem tersebut difahami sebenar-benarnya." 9. dan apabila setiap aturan yang terkandung di dalamnya difahami secara keseluruhannya. Usul: 1.3 petikan minit mesyuarat tersebut. sesuatu sistem ejaan memerlukan masa yang lama sebelum dapat digunakan dengan baik dan sebelum sistem itu sendiri mantap. 10. ii) PEJYD dipersetujui sebagai pedoman yang lebih sempurna berbanding dengan sistem ejaan Jawi yang lama. Perkara ini telah dibuktikan dengan sistem ejaan Rumi. . Pemantapan akan berlaku dalam proses penggunaannya. sedangkan pihak-pihak pelaksana yang lain di Kementerian Pendidikan telah menerima. Masalah tersebut timbul kerana pihak Maktab Perguruan Islam menolak PEJYD sebagai pedoman Jawi yang sah untuk digunakan di maktab tersebut. iii) DBP berpendapat. kaedah dan penjelasan tentang Pedoman Ejaan Jawi Yang Disempurnakan untuk diedarkan dalam mesyuarat Jawatankuasa Pusat Kurikulum yang akan bersidang pada 14 Ogos 1991 yang akan datang. menggunakan dan menyebarkan PEJYD itu.Dewan Bahasa dan Pustaka akan menulis satu kertas ringkas tentang latar belakang. khususnya tentang perkara 5. Merujuk kepada persefahaman yang dibuat dalam mesyuarat di DBP pada 24 Julai 1991. kami ingin mengemukakan beberapa perkara yang bersabit dengan kaedah-kaedah dalam PEJYD yang telah dikenal pasti sebagai kaedah-kaedah yang perlu diperkemas dan dipermantap. Pelaksana dan pengguna harus bersikap terbuka dan mencari kaedah untuk memahami dan menggunakan sesuatu yang baru yang dipersetujui sebagai kaedah yang lebih baik daripada yang lama. bukan secara berpecah-pecah."5.4. Kesimpulan: Ringkasan daripada kertas kerja ini bermaksud yang berikut: i) Masalah yang ditimbulkan tentang ejaan Jawi baru-baru ini ialah masalah "pelaksanaan" di sektor pendidikan dan bukan masalah "isi" pedoman PEJYD .

tetapi kami suka mencadangkan supaya perkara tersebut dibahaskan oleh sebuah Jawatankuasa Tetap Ejaan Jawi yang ditubuh khusus dengan fungsi untuk berusaha memelihara. diperturunkan kaedah-kaedah tersebut: i) Memperkemas aturan penulisan huruf hamzah supaya huruf hamzah menepati kedudukannya dan fungsinya se bagai lambang bunyi hentian glotis. iii) Memperkemas cara penulisan huruf gugus konsonan di akhir kata atau akhir suku kata supaya lebih memantapkan bentuknya. 4. iii. vi) Mengkaji dengan teliti untuk mengadakan peraturan penulisan kata majmuk dalam sistem ejaan Jawi. 2. perenggan II.]. v. c. iii. 7. iv) Mengkaji semula kaedah yang boleh digunakan bagi meyakinkan pengguna tulisan Jawi bahawa pemilihan huruf qaf adalah paling sesuai sebagai lambang bagi bunyi hentian glotis di akhir kata -kata Melayu jati. . [Rujuk PEJYD . b. v) Mengkaji semula pengejaan kata yang sudah disenaraikan dengan tujuan untuk mensahihkannya dan mengurangkan kategori kata yang dikecualikan daripada kaedah. ii) Mengkaji semula penggunaan huruf dan cara penulisan singkatan dan akronim dalam Jawi.]. 9. vii) Memantapkan beberapa aspek kaedah penulisan kata terbitan dengan awalan. 4. perenggan III. III. a. d. [Rujuk PEJYD . Mengusulkan supaya pihak-pihak yang berkuasa kerajaan dan pihak pihak lain yang berkenaan atau berkepentingan m engambil langkah melaksanakan Keputusan-keputusan dan Usul-usul Kongres Tulisan Jawi tahun 1984 yang belum dilaksanakan. vi. vii.Hujah-hujah tentang betapa perlunya kaedah-kaedah tersebut ditinjau semula untuk tujuan pemantapan tidaklah hendak kami sebut di sini secara khusus. Untuk tujuan ini. membina dan mengembangkan penggunaan tulisan Jawi di Malaysia.

1937. Kuala Lumpur: Kementerian Pelajaran Malaysia. Jawatankuasa Ejaan Jawi Dewan Bahasa dan Pustaka dipengerusikan oleh Tuan Haji Hamdan bin Haji Abdul Rahman. Kuala Terengganu. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. 1982. 8. 1986. Sistem Ejaan Jawi Za'ba dapat dilihat dalam dua buah buku yang menjadi asas pedoman yang digunakan begitu meluas: (i) Pelita Bahasa Melayu Penggal I (Permulaan Nahu Melayu). Pedoman Ejaan Jawi Yang Disempurnakan. Tanjong Malim: Pejabat Karang Mengarang. Encik Arbak bin Othman. cetakan keempat. Singapura. Sultan Idris Training College. 35 hlm. tahun 1941.Bm. ya dan wau pada pola -pola tertentu sebagai pembaikan dan tambahan kepada sistem ejaan Jawi Za'ba. Encik Awang Muhammad bin Amin.B. Laporan Jawatankuasa Mengkaji Penggunaan Bahasa Malaysia. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. Terutamanya akhbar Utusan Melayu dan majalah Utusan Qiblat . Tuan Haji Abdul Razak bin Abdul Hamid. cetakan pertama. Said Sulaiman ialah buku Panduan Bagi Hejaan P. (Kami menggunakan edisi terbitan Dewan Bahasa dan Pustaka. 1987. 36 hlm.) dan (ii) Daftar Ejaan Melayu (Jawi-Rumi). cetakan pertama. Ahli -ahlinya ialah: Prof.P.Catatan: 1. . Antara penerbitan tentang ejaan Jawi yang diusahakan oleh Major Dato' Mohd. 4. 6. dan Puan Aminah binti Haji Harun. Pedoman Ejaan Jawi Yang Disempurnakan. 1949. Edisi Jawi menggunakan sistem ejaan yang memperkenalkan penggunaan huruf vokal alif. Lihat: Keputusan-Keputusan dan Usul-Usul Konvensyen Tulisan Jawi. 1958. cetakan pertama edisi kedua. hlm. Diraja. 2. Majalah Dian (Digest) ialah majalah bulanan yang diterbitkan oleh Syarikat Dian Sdn. 911 April 1984. Madya Tuan Haji Amat Juhari bin Moain. Tuan Haji Muhammad Bukhar i bin Lubis. 3. 5. 9. Buku edisi kedua ini memansuhkan buku edisi pertama tahun 1986. 131. 7. Kota Bharu Kelantan se jak tahun 1961. Bhd.

Kata nyah sepatutnya dieja dengan alif ( ).. Jumlah sebesar ini akan memberikan semacam kekacauan dalam sistem Jawi sekiranya homograf bagi kasus ini dibiarkan kekal. sebaliknya menggunakan tanda sempang seperti dalam ejaan Rumi. Konvensyen Tulisan Jawi. 1988. terdapat sejumlah 26 kata daripada bahasa Inggeris. Pedoman Transliterasi Huruf Arab Ke Huruf Rumi. 1988. Jawatankuasa Ejaan Jawi DBP.10. haj. 9-11 April 1984. 15. Antara kata-kata lain yang dieja semula dengan sisipan alif termasuklah bam. cetakan pertama 198 hlm. Daftar Ejaan Rumi-Jawi (1989) menyenaraikan satu kata sahaja dengan ejaan klasik tanpa huruf alif. atas nasihat para pakar. termasuk kata yang sudah lama terserap yang dieja tanpa alif dalam Jawi Za'ba/Lama. cetakan kedua. Daftar Ejaan Rumi-Jawi. cat. 401 hlm. menerima penggunaan angka dua Arab ( ) bagi menulis kata ulang penuh. Daftar Ejaan Rumi-Jawi. ran. ban. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. 17. Lihat: Kertas Kerja Jawatankuasa Ejaan Jawi Dewan Bahasa dan Pustaka. Dalam ejaan Rumi. tar dan tas. cetakan pertama. 20 hlm. iaitu (yang). Rumusan Konvensyen Tulisan Rumi 1984 menetapkan supaya tidak menggunakan angka dua Ara b ( ) bagi penulisan kata ulang. hlm. cetakan kedua. dan . 12. sang. Tetapi. 1984. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. rak. Kata -kata daripada bahasa Arab tanpa alif yang dikekalkan termasuklah had. das. 11. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. 1. 16. cetakan pertama edisi kedua. 1988. ram. Setakat ini. gam. Daftar Ejaan Rumi Bahasa Malaysia dan Daftar Ejaan RumiJawi menyenaraikan lebih kurang 40 pasangan kata yang berpola KVK KVK yang mempertentangkan vokal [a] dengan vokal pepet di suku kata pertama. khat. 14. termasuk kata ekasuku yang menggunakan gugus konsonan. saf. 198 hlm. 18. rap. Daripadanya. sah dan syak. Daftar Ejaan Rumi-Jawi (1989) menyenaraikan hampir 80 kata ekasuku tertutup yang memiliki vokal [a]. Daftar Ejaan Rumi Bahasa Malaysia. hak. tidak wujud homograf bagi kasus ini. 13. Ejaan Jawi bagi kata -kata daripada bahasa Inggeris ini semuanya ditulis dengan huruf alif. 1989. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

Amat Juhari Moain. itu. 9 -11 April 1984. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. Jurnal Dewan Bahasa. Beberapa kata yang lain telah dieja semula menurut peraturan yang ti dak dikecualikan. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka (akan terbit). 1983. 608-624. "Satu Kajian terhadap Kaedah Ejaan Jawi Za'ba". ada. maka. teks kajian Maktab Perguruan Islam (tidak terbit). "Sistem Ejaan Jawi yang disempurnakan". Perancangan Bahasa: Sejarah Aksara Jawi. Daftar Ejaan Rumi-Jawi. cetakan kedua. kita. 1991. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. Daftar Ejaan Rumi-Jawi. cetakan pertama edisi kedua. Jawatankuasa Ejaan Jawi Dewan Bahasa dan Pustaka. Rumusan ini dimaktubkan dalam PEJYD (1987). dari. dia. Daftar Ejaan Rumi-Jawi (1989) telah menyenaraikan kata kata yang berikut yang diterima sebagai bentuk ejaan tradisi yang sahih: apa. 1991. "Sistem Baru Ejaan Jawi Bahasa Melayu". Amat Juhari Moain. Dewan Bahasa dan Pustaka (tidak terbit).menerima penggunaan tanda sempang bagi menulis kata ulang berimbuhan. Awang Mohamad Amin. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. Bibliografi. cetakan pertama. 1989. 1988. pada. Daftar Ejaan Rumi Bahasa Malaysia. beta. Kaedah Penyelarasan Ejaan Jawi. Julai 1991. ini. projek kajian Bahagian Penyelidikan. ketika. 1988. hlm. jika. kertas kerja Konvensyen Tulisan Jawi. 19. daripada dan manusia . lima. . Setakat ini. Kuala Terengganu.

1949. 1958.Konvensyen Tulisan Jawi. 1987. Daftar Ejaan Melayu (Jawi -Rumi). 1988. cetakan pertama. Singapura. kertas -kertas kerja dan "Keputusan-keputusan dan Usul-usul". Pedoman Trasliterasi Huruf Arab Ke Huruf Rumi. cetakan pertama edisi kedua. ID/JAWI-09 01 November 1991. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. 1986. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. Zainal-'Abidin bin Ahmad. cetakan keempat. Pedoman Ejaan Jawi Yang Disempurnakan. Zainal-'Abidin bin Ahmad. Kuala Terengganu. Tanjong Malim: Pejabat Karang Mengarang. cetakan pertama. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. Pedoman Ejaan Jawi Yang Disempurnakan. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. 9-11 April 1984. Sultan Idris Training College. Pelita Bahasa Melayu Penggal I (Permulaan Nahu Melayu). cetakan kedua. .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful