PERKEMBANGAN KREATIVITI DAN PEMBELAJARAN KANAK- KANAK

PENGENALAN
Kebanyakan sistem pendidikan di dunia menekankan kepentingan membina minda yang kreatif dalam kalangan pelajarnya. Hari ini, kreativiti dan pemikiran asal dikenali sebagai salah satu faktor penggerak sesebuah negara untuk bersaing di arena antarabangsa. Sistem pendidikan ini mengenali kepentingan kreativiti dipupuk dari masa kanak-kanak masih kecil lagi kerana minda mereka belum dibentuk sepenuhnya oleh persekitaran melalui norma masyarakat dan pembelajaran formal. Kanak-kanak dilahirkan dengan mempunyai sifat yang dinamik serta berkembang mengikut fitrah semula jadi proses tumbesaran mereka.

A. Teori Jean Piaget
Jean Piaget (Rajah 1.1) ialah ahli psikologi dan pendidik. Beliau telah dilahirkan di Neuchatel, Switzerland pada 9 Ogos 1896 dan telah meninggal dunia pada tahun 1980. Piaget berminat dalam bidang biologi. Sepanjang hidupnya beliau suka membaca subjek falsafah, sosiologi dan teologi. Akhirnya beliau telah memilih bidang psikologi, khususnya mengkaji tingkah laku kanak-kanak.

Rajah 1.1: Jean Piaget Sumber: bp0.blogger.com/.../5-WZnWd5MH0/ s320/piaget.gif Menurut Piaget, perkembangan intelektual kanak-kanak tidak bergantung kepada pengajaran secara langsung orang dewasa. Sebaliknya, perkembangan kanak-kanak bergantung kepada interaksi antara dua faktor utama iaitu faktor keturunan (baka) dan faktor persekitaran. Kanak-kanak lahir dengan kebolehan mental semula jadi untuk belajar.

Piaget percaya bahawa kanak-kanak belajar melalui aksi. Interaksi mereka dengan persekitaran semasa membesar membantu mereka mencipta dengan sendiri tanpa pertolongan orang dewasa, pengetahuan atau skema. Pengetahuan baru sentiasa menggantikan skema yang lama dalam proses yang dikenali sebagai asimilasi, akomodasi dan ekuiliberasi. Piaget juga menekankan bahawa perkembangan intelektual menguasai semua aspek perkembangan yang lain seperti emosi, sosial dan moral. Piaget paling dikenali untuk hujah beliau yang mengatakan bahawa kematangan dari segi biologi mendahului kebolehan pembelajaran mereka. Ini bermakna, kanak-kanak harus ada kesediaan dari segi kematangan (biologi) mereka sebelum mereka boleh melakukan operasi mental. Menurut Piaget, perkembangan kognitif kanak-kanak dari bayi hingga dewasa adalah melalui empat peringkat konsekutif iaitu: 1. 2. 3. 4. Peringkat Sensorimotor: 0-2 tahun Peringkat Praoperasi: 2- 7 tahun Peringkat Operasi Konkrit: 7- 11 tahun Peringkat Operasi Formal: 11 - 15 tahun

Implikasi Terhadap Pengajaran Dan Pembelajaran Oleh kerana Piaget menyarankan bahawa kanak-kanak belajar melalui pengalaman dan melakukan aktiviti secara hands-on, penyediaan persekitaran yang menarik dan merangsang pembelajaran adalah penting. Persekitaran yang kondusif adalah penting untuk membolehkan kanak-kanak mencipta pengetahuan secara tidak langsung. Untuk tujuan ini, penggunaan makmal, bengkel dan teknologi yang interaktif sangat berguna bagi menggalakkan perkembangan kreatif kanak-kanak. Sebaliknya, penghafalan maklumat dan pembelajaran bahasa secara latih-tubi ditolak sama sekali oleh Piaget. Jelasnya, ramai pakar pendidikan psikologi menganggap teori perkembangan Piaget sebagai hampir sempurna kepada sistem perkembangan kognitif manusia. Banyak pandangannya yang bersangkut paut dengan pemprosesan maklumat di dalam otak manusia. Melalui model pemprosesan maklumat Piaget menjelaskan bahawa penerimaan maklumat bergantung pada pemprosesan dan penterjemahan data sensori dan menukar data itu ke dalam bentuk yang boleh disimpan dan diguna semula apabila diperlukan. Dengan mempelajari bagaimana otak manusia memproses maklumat, kita dapat melihat dan mengkaji bagaimana manusia mampu berfikir, berpersepsi, menterjemah dan mempercayai. Jean Piaget memandang kecerdikan itu sebagai dasar kepada proses yang aktif di mana manusia dapat memperoleh maklumat melalui interaksi dengan pelbagai objek, idea dan pergaulan dengan orang lain di persekitarannya.

B.Teori Vygotsky

Lev S. Vygotsky (Rajah 1.2) ialah seorang pakar psikologi Russia yang meninggalkan andaian yang jelas tentang perkembangan bahasa. Idea utama Lev Vygotsky ialah kemahiran perkembangan kognitif berlaku di dalam konteks sosiobudaya dan berkembang di dalam interaksi sosial kanak-kanak.

Rajah 1.2: Lev S. Vygotsky Sumber: http://en.wikipedia.org/wiki/Lev_Vygotsky Lev S. Vygotsky ialah pengkritik terawal kepada andaian-andaian yang diketengahkan oleh Piaget. Vygotsky memberi pandangan tentang perkembangan kognitif kanak-kanak yang cukup berlainan dengan pendapat Jean Piaget. Vygotsky menyatakan bahawa perkembangan kanak-kanak tidak mengikut tahap-tahap perkembangan. Sebaliknya, Vygotsky menegaskan bahawa setiap fungsi dalam perkembangan budaya kanak-kanak muncul dalam dua aras iaitu pada aras sosial dan pada aras individu. Teori budaya-sosial (socio-cultural) menyatakan bahawa kanak-kanak belajar melalui interaksi sosial dan budaya. Budaya dan masyarakat memainkan peranan sangat penting di dalam teori Vygotsky. Menurutnya, pengalaman sosial dan budaya mempengaruhi cara berfikir, dan perkara yang difikirkan. Kanak-kanak berinteraksi menggunakan bahasa atau dialog dengan ahli-ahli yang lain dalam masyarakatnya untuk belajar tentang nilai budaya. Kanak-kanak mengembangkan bahasa mereka melalui interaksi dengan ibu bapa serta rakan-rakan di dalam budaya mereka. Beberapa ciri penting teori ini dijelaskan seperti berikut: i. Tahap pembelajaran atau kematangan mental seseorang kanak-kanak boleh ditingkatkan melalui scaffolding. Scaffolding merupakan pertolongan atau bimbingan yang diberi oleh orang yang lebih berpengalaman untuk meningkatkan tahap pembelajaran atau pemikiran kanak-kanak. Vygotsky percaya semua orang mempunyai Zone Of Proximal Development (ZPD) iaitu potensi kognitif pada tahap yang lebih tinggi. Potensi ini hanya mampu dicapai melalui proses scaffolding.

ii.

Bahasa merupakan alat untuk berfikir dan alat yang digunakan oleh orang dewasa untuk memindahkan pengetahuan kepada kanak-kanak. Murid juga seharusnya diberikan peluang untuk memilih bahan dan alatan yang boleh digunakan untuk pelbagai aktiviti bermain dan aktiviti seni. menconteng. sosial dan kemahiran mengawal perasaan. Piaget menyarankan pembelajaran penemuan di mana guru kurang membimbing. Kreativiti boleh dirangsang melalui aktiviti bermain. Guru juga akan menyediakan alat-alat pembelajaran yang bersesuaian dan mencukupi untuk mencapai objektif pengajatan yang efektif. Bagi kanak-kanak. Dalam konteks perkembangan kreativiti. televisyen atau komputer) adalah sangat penting untuk meningkatkan komunikasi. Guru akan menggunakan teknik scaffolding dengan membimbing dan memberi tindak balas tentang pembelajaran isi kandungan baru. Piaget dan Vygotsky bersetuju berkenaan kebaikan bermain dalam mengembangkan kreativiti kanak-kanak. Justeru. iv. Alat-alat yang digunakan dalam sesuatu budaya atau cultural tools (seperti bahasa. “sandplay” dan sebagainya. imaginasi terikat kepada cara bagaimana kanak-kanak memahami dunia persekitarannya dan perkara-perkara yang berlaku di sekeliling mereka. media. Apabila bermain. Sebagai contoh. sistem nombor dan peta bagi perkembangan kognitif.iii. . masa bermain merupakan masa yang penuh dengan keseronokan dan cabaran. Menurut Piaget dan Vygotsky. pembelajaran dan pemprosesan pemikiran ke tahap yang lebih tinggi. Implikasi Terhadap Pengajaran Dan Pembelajaran Dari segi pengajaran dan pembelajaran. Ini sangat bermakna terhadap perkembangan kreativiti. kanak-kanak menggunakan daya imaginasi ketika bermain. guru boleh menggalakkan aktiviti seperti aktiviti melukis. seseorang guru yang mengamalkan prinsipprinsip teori Vygotsky akan mendapati proses pembelajaran yang sangat aktif. membuat kolaj. Vygotsky mengutarakan cadangan supaya perkembangan kanak-kanak didasarkan kepada keupayaan mereka menggunakan perantaraan bahasa. Pendekatan Teori Perkembangan Kanak-kanak Piaget dan Vygotsky terhadap Konsep Kreativiti Walaupun pendekatan teori Piaget dan Vygotsky terhadap pengajaran dan pembelajaran berbeza. namun kedua-dua teori ini bersetuju akan kepentingan pembelajaran melalui discovery learning. rangsangan melalui permainan berbentuk akademik juga perlu diwujudkan. kognitif. Vygotsky pula menekankan bimbingan guru sebagai faktor utama. Keupayaan mereka pula bergantung kepada pendedahan mereka kepada pembantu dan persekitaran orang dewasa yang kebiasaannya terdiri daripada guru-guru dan pengasuh.

Peringkat perkembangan emosi kanak-kanak menurut Erikson adalah seperti berikut: a.Oleh itu. Erikson merujuk kepada peringkat ini sebagai peringkat oral-sensori di mana bayi dipengaruhi oleh deria visual dan sentuhan.png Erik Erikson (Rajah 1. Peringkat rasa kepercayaan ini dibina dalam tahun pertama dan kanak-kanak membina rasa kepercayaan secara berperingkat. Perkembangan emosi kanak-kanak bergantung kepada orang dewasa terutamanya ibu bapa untuk memenuhi keperluan fizikal dan emosi.3) ialah seorang ahli psikososial yang banyak menumpukan kajian kepada perkembangan sosial dan emosi kanak-kanak. Peringkat ini dianggap peringkat paling penting kerana ia akan mempengaruhi perkembangan bayi melalui pengalamannya. Percaya lawan Tidak Percaya (trust vs mistrust) Dalam lingkungan usia 0 hingga 18 bulan. Erikson mengatakan bahawa semua individu melalui lapan peringkat perkembangan yang bersiri dari hari pertama dilahirkan hingga dewasa. Pada setiap peringkat terdapat krisis-krisis yang perlu diselesaikan sebelum boleh berkembang ke peringkat seterusnya.3: Erik Erikson Sumber: http://en. Sebaliknya. Rasa percaya akan terus dipupuk jika kanakkanak itu sentiasa berasa selamat disayangi serta diberi perhatian oleh ibu bapa.wikipedia. Kanakkanak akan membina rasa ketidakpercayaan jika keperluannya tidak dapat dipenuhi. TEORI PERKEMBANGAN EMOSI MENURUT ERIKSON Rajah 1. seseorang individu akan mengalami kesukaran menangani krisis pada peringkat-peringkat yang berikutnya. jika keperluan asas pada peringkat ini tidak dirasai. Jika krisis-krisis ini tidak ditangani dengan baik. ketidakpercayaan akan menghalang atau melemahkan bayi dalam mengatasi kesulitan hidup dan .org/wiki/Image:Erik_Erikson. dalam pengajaran dan pembelajaran. C. adalah berfaedah jika guru menyediakan aktiviti-aktiviti yang berbentuk permainan untuk mengembangkan kreativiti kanak-kanak. Kepercayaan akan memudahkan seorang kanak-kanak menghadapi serta mengatasi masalah dalam hidup.

Kanak-kanak akan berasa malu jika tidak diberi kuasa atau merasakan dirinya kurang cekap. kanak-kanak akan merasa takut jika melakukan kesalahan. jika kanak-kanak sentiasa diperlakukan supaya rasa bersalah. Jelasnya. takut dan terlalu bergantung kepada orang dewasa. Kebolehan membezakan perlakuan yang betul dan salah juga turut berkembang. jika kanak-kanak dimalukan atau dihalang daripada melakukan aktiviti. Rasa malu ini boleh membuatkan kanak-kanak meragui kebolehannya sendiri. dan mengakibatkan wujud konsep kendiri yang rendah. Pada peringkat 1 hingga 3 tahun kanak-kanak . beraksi dan melakukan aktiviti untuk mendapatkan kepuasan emosi. Tingkah laku yang tidak diingini hendaklah dikawal supaya kanakkanak tidak merasa malu. perasaan malu akan timbul. c. Pada ketika kanak-kanak berumur 18 bulan. Pada peringkat ini. bermain dan aktiviti yang melibatkan imaginasi. kanak-kanak dilahirkan dengan mempunyai sifat yang dinamik serta berkembang mengikut fitrah semula jadi proses tumbesaran mereka. bercakap. makan dan menggunakan tandas. tidak percaya dan ragu-ragu kepada semua orang disekelilingnya. mereka akan rasa kecewa.kanak-kanak akan membesar dengan rasa kecewa. Ini akan mewujudkan keadaan yang kurang membina kemahiran kreativiti. Kanak-kanak menggunakan inisiatif dan imaginasi mereka untuk mencipta pelbagai situasi permainan dan memainkan peranan sebagai orang dewasa. Otonomi lawan Rasa Malu (autonomy vs shame) Dalam lingkungan usia 18 bulan hingga 3 tahun. keyakinan kanak-kanak akan dapat dipupuk apabila dipuji. Pada peringkat ini. Peringkat ini dipanggil peringkat bermain di mana kanak-kanak cuba meniru tingkah laku orang dewasa melalui proses bermain. Keinginan memiliki kuasa dan keinginan untuk melakukan sesuatu dengan daya usaha sendiri juga turut berkembang. Proses ini juga menggalakkan perkembangan kemahiran menyelesaikan masalah. Cara ini akan membantu kanak-kanak mengenal dan membezakan jenisjenis tingkah laku yang digalakkan dan yang perlu dielakkan. Mereka membina konsep kendiri dan autonomi melalui kemahiran mengawal pergerakan motor kasar. Tingkah laku yang positif dan yang diingini juga patut dipuji. b. konsep kendiri kanak-kanak mula bertambah. Dengan cara ini kanak-kanak belajar berbagai kemahiran yang menunjukkan keupayaan menggunakan imaginasi seperti bekerjasama dan memimpin. mencari maklumat baru dan membentuk konsep yang berkaitan dengan peranan jantina. Pada peringkat umur ini. Inisiatif lawan Rasa Bersalah (initiative vs guilt) Dalam lingkungan usia 3 hingga 5 tahun. Sebaliknya. Kanak-kanak mula mengetahui apa yang disebut. Oleh itu Erikson menegaskan bahawa kanak-kanak perlu digalakkan menjelajah. Pada peringkat ini kanak-kanak meningkatkan kemahiran berdikari dari segi belajar berjalan.

jpg Rajah 1. Beliau merupakan seorang ahli psikologi Jerman terkenal dan berpengaruh dari Universiti Havard.5 Menerangkan teori kecerdasan menurut Gardner. . Ini kerana aktiviti ini dapat memberikan kepuasan kepada kanak-kanak dalam meluahkan apa yang dilihat lalu dipindahkan semula dalam bentuk dan rupa imej yang unik mengikut tahap pemahaman mereka.gemarkan aktiviti melukis dan mewarna.weac. kanak-kanak dapat meningkatkan daya sensitiviti pancaindera dan lukisan yang dihasilkan berfungsi sebagai alat komunikasi dan merupakan refleksi pemikiran kanak-kanak.4: Howard Garder Sumber: http://www. Gardner (1983) menyatakan bahawa manusia mempunyai sekurang-kurangnya lapan kecerdasan dan pada tahun 1999 Gardner menyatakan bahawa semua ada satu lagi kecerdasan iaitu Kecerdasan Spiritual. Melalui aktiviti melukis. merupakan orang yang bertanggungjawab mengasaskan teori kecerdasan pelbagai. TEORI KECERDASAN PELBAGAI Howard Gardner (1983). D.org/graphics/conven97/gardner. Rajah 1.

dibentuk. Setiap individu mempunyai kombinasi 9 kecerdasan yang dipanggil profil kecerdasan yang berbeza bagi setiap individu. Beberapa prinsip penting Teori Kecerdasan Pelbagai ialah seperti berikut: i. ii. iii. . Setiap individu mempunyai kebolehan membangunkan kesemua kecerdasannya dengan adanya galakan. berkembang melalui pendidikan. pengayaan dan pengajaran yang sesuai.5: Sembilan Jenis Kecerdasan Menurut Gardner Gardner percaya semua jenis kecerdasan ini bekerjasama secara kompleks. ditingkatkan dan sentiasa berubah sepanjang hayat. pengalaman dan persekitaran yang bermakna dan kecerdasan tersebut boleh dipelajari.Rajah 1. Kecerdasan pada asasnya adalah diwarisi turun temurun tetapi boleh ditingkatkan melalui pembelajaran dan pengajaran.

kecerdasan antara individu itu adalah berbeza dari segi perkembangannya. d. Pada peringkat awal. ruang dan gerakan dalam seni visual (lihat Rajah 1. Membentuk Garisan Garisan ialah cantuman dari satu titik ke titik yang lain dengan mempunyai jarakjarak tertentu. Membentuk hubungan dengan rakan sebaya yang rela diuji dan tidak takut gagal. Latar belakang peribadi menjadi faktor penting dalam membentuk dan mengembangkan pengetahuan. v. Aplikasi berbagai jenis garisan dapat mencipta rupa. i. kanak-kanak sentiasa melintasi sempadan-sempadan norma ketika asyik bermain atau apabila tekun melakukan sesuatu aktiviti. Aktiviti Kreativiti Dan Estetika Yang Membantu Perkembangan Kecerdasan Pelbagai Unsur-unsur Kreativiti Dan Estetika adalah terdiri daripada elemen asas yang penting dalam menghasilkan sesuatu yang mempunyai unsur kreatif. jalinan. Menyediakan persekitaran yang sentiasa mencabar supaya murid sentiasa berada pada tahap kecemerlangan. corak serta menimbulkan gambaran bentuk. Guru boleh melaksanakan aktiviti berikut untuk mengembangkan pelbagai kecerdasan murid.iv. sentiasa berubah. ton. kepercayaan dan kemahiran dalam semua jenis kecerdasan. kreativiti kanak-kanak boleh ditingkatkan melalui cara-cara berikut: a. Menyediakan persekitaran keluarga yang menggalakkan atau mewujudkan hubungan toleransi terhadap sifat kanak-kanak yang gemar mencabar autoriti.6). Semua kecerdasan adalah bersifat dinamik yang boleh dikenal pasti dan dinyatakan dengan jelas jika setiap individu mendapat peluang untuk mengenal dan membangunkan kepelbagaian kecerdasannya. . Setiap individu mempunyai adunan kecerdasan yang unik. b. c. Memberi peluang untuk cemerlang dalam sekurang-kurangnya satu aktiviti atau bidang yang diceburi. e. Teori Kecerdasan Pelbagai Dan Perkembangan Kreativiti Kanak-kanak Gardner (1993) menganggap semua kanak-kanak berpotensi berfikir secara kreatif. Menurut Gardner (1999). Pendedahan awal kepada individu lain yang selesa mengambil risiko dan yang tidak mudah mengalah.

Warna Warna ialah pigmen pewarna kimia yang bertindak balas pada sesuatu permukaan. Melakar bentuk atau rupa Rupa mesti mempunyai garisan luar (outline) dan sempadan yang mengelilinginya. catan dan lukisan berkomputer 3 dimensi. atau kawasan kosong di sekeliling objek. v. atau jarak antara dua objek. Rupa ialah sesuatu kawasan yang berbeza dari ruang di sekeliling dan bersifat 2-D (tidak berjisim). Warna asas terdiri daripada warna biru. dan ianya boleh menghasilkan warna sekunder dan warna tertier. catan. Terdapat dua jenis bentuk iaitu bentuk konkrit dan bentuk ilusi. warna sekunder dan warna tertier. komputer dan kraf tradisi. dan dapat dihasilkan daripada campuran dua warna asas.ii. . Ianya bersifat rata dan boleh dihasilkan melalui lakaran. warna tertier terhasil daripada percampuran warna asas dan sekunder. Sementara itu. Ianya dapat dikategorikan kepada rupa geometri dan organik. Ruang merupakan kawasan yang dikelilingi oleh garisan. iv. contohnya kulit buah durian (alam semula jadi) dan jahitan sulaman (alam buatan manusia). iii. Bentuk dapat dihasilkan melalui lukisan. Bentuk ilusi ialah bentuk yang dilihat melalui gambar atau ilustrasi. Rupa geometri lebih kepada rupa yang mempunyai sudut dan penjuru. Jalinan tampak pula jenis jalinan yang hanya dapat dilihat tetapi tidak dapat dirasai melalui sentuhan. Membentuk Bentuk lazimnya merujuk kepada struktur jisim dan isi padu. merah dan kuning. jingga dan ungu. Jalinan sentuh ialah jalinan yang dapat dirasai melalui sentuhan. Bentuk konkrit ialah bentuk sebenar yang bersifat tiga dimensi. Merupakan hasil pertemuan antara penghujung garisan dan permulaannya. Jalinan Jalinan merujuk kepada kesan yang terdapat pada permukaan sesuatu objek. Warna sekunder pula terdiri daripada warna hijau. Warna terbahagi kepada tiga kumpulan utama iaitu warna asas. jalinan sentuh dan jalinan tampak. arca. Rupa organik pula yang mempunyai rupa bebas dan tidak terikat pada bentuk yang khusus. Ia dapat menunjukkan kesan rasa dan ekspresi sesuatu objek kepada kita. Jalinan terbahagi kepada dua iaitu.

Rajah 1. malah tetap diperlukan di dalam bidang sastera. • Sekiranya guru dapat mengesan dan membantu murid untuk mengatasi kekurangan atau kelemahan di dalam perkembangan pemikiran mereka. kraf tangan.jpg RUMUSAN • Teori perkembangan intelektual memberi inspirasi dan panduan berguna kepada pendidik kerana memberikan gambaran yang menakjubkan berkenaan dunia pemikiran murid. • Kanak-kanak seronok melibatkan diri dalam aktiviti-aktiviti kreatif dan estetika. perhatian. drama.com/Colorins/connect%20the%20dots%202. • Kecemerlangan kognitif kanak-kanak bukan sahaja dapat dilihat dalam bentuk hitungan nombor sahaja. puisi. • Teori ini juga penting untuk membantu guru mengembangkan konsep pemprosesan maklumat kerana perkembangan kognitif individu dapat digambarkan sebagai suatu proses perkembangan yang berterusan dalam sistem pemprosesan maklumat. maka proses pengajaran dan pembelajaran menjadi lebih berkesan.html .dafko.6: Contoh aktiviti membentuk garisan Sumber: http://www. yang paling penting guru haruslah sentiasa bersedia dan membuat perancangan yang teliti terutamanya dalam menyediakan bahan yang ingin digunakan untuk sesuatu aktiviti kerana perancangan yang baik membantu kelancaran pengajaran dan pembelajaran. mewarna.blogspot. nyanyian. • Proses kognitif adalah termasuk persepsi. ingatan dan menguji hipotesis yang saling berkait di dalam proses pengembangan bahasa khususnya kemahiran membaca. http://cikguani. membentuk arca dan sebagainya. budaya dan sosial serta lebih banyak berkaitan dengan kreativiti.com/2010/06/teori-jean-piaget. muzik. Ini termasuklah aktiviti seni seperti melukis. Aktiviti seni dan kreatif memberi peluang kepada kanak-kanak untuk merealisasikan imaginasi mereka di dalam pelbagai cara. • Kanak-kanak sangat berminat dengan aktiviti seni dan kreatif.

Setiap pengajaran yang disampaikan oleh guru hendaklah dinilai. Oleh itu. Kementerian Pelajaran Malaysia (2003) menyatakan penilaian adalah sebahagian daripada proses pengajaran dan pembelajaran dan dijalankan secara berterusan. Penilaian yang dijalankan hendaklah direkodkan dengan tepat dan jelas seperti yang termaktub dalam Akta Pendidikan (1996) dan disebutkan lagi dalam Peraturan-peraturan Pendidikan (Kurikulum Prasekolah) 1997. kognitif. afektif dan psikomotor”. sosial. Ianya adalah proses pengumpulan maklumat tentang perkembangan dan kemajuan kanak-kanak dengan menggunakan pelbagai kaedah.PENILAIAN DI PRASEKOLAH 1. rohani dan nilai estetika. emosi. Semasa belajar di prasekolah kanak-kanak memperoleh asas komunikasi. Guru prasekolah hendaklah menilai kanak-kanak dari semasa ke semasa. penilaian adalah salah satu aspek yang harus diberi penekanan oleh guru prasekolah bagi menentukan pencapaian dan perkembangan seseorang kanak-kanak sepanjang mereka mengikuti pembelajaran di prasekolah. kemahiran sosial. (1) Tiap-tiap tadika hendaklah membuat penilaian berterusan tentang perkembangan murid-muridnya dalam domain kognitif. Penilaian ini bertujuan untuk mengenal pasti pelbagai kecerdasan dan potensi untuk diberi pengukuhan dan dipertingkatkan. Penilaian di peringkat prasekolah dijalankan secara tidak formal dan berterusan. dan perkembangan pemikiran kanak-kanak yang berusia dalam lingkungan 4 hingga 6 tahun sebagai persediaan untuk melangkah ke sekolah rendah.. dan kemahiran lain yang positif dari aspek fizikal. yang ditulis dalam perenggan: “5. Tujuannya supaya guru dapat mengumpul . fizikal.0 Pengenalan Pendidikan prasekolah adalah peringkat terpenting bagi membentuk emosi.

1 Konsep Penilaian Guru memainkan peranan penting dalam mengesan kebolehan. kemahiran dan penguasaan kanak-kanak terhadap sesuatu proses pembelajaran bagi membantu perkembangan yang seterusnya. dan seimbang perlu diberi pertimbangan yang sewajarnya di dalam program prasekolah kerana pengalaman pembelajaran di prasekolah bakal mencorakkan perkembangan kanak-kanak seterusnya. bersepadu. Penilaian ialah proses mengumpul maklumat dan mengesan kemajuan kanakkanak dalam aspek pengetahuan. (1996) berpendapat penilaian ialah proses mengumpul bukti dan membuat pertimbangan tentang keperluan. Guru juga menentukan hasil pembelajaran yang hendak dinilai. Penilaian dalam Mengenal Pasti Kemajuan Kanak-kanak 2. menganalisis maklumat penilaian. Ia juga membawa maksud proses mengumpul data dan membuat pertimbangan tentang keberkesanan program pengajaran. melapor dan membuat tindakan susulan. polisi dan prosedur. Matlamat Penilaian Penilaian dalam pengajaran dan pembelajaran adalah sama pentingnya dengan . kebolehan dan pencapaian. merancang dan membina instrumen penilaian. kemajuan dan pencapaian murid. Proses ini dijalankan secara berterusan dan bersesuaian dengan objektif pembelajaran dan tahap perkembangan individu setiap kanak-kanak semasa kanak-kanak mengalami proses pembelajaran.al. kekuatan. Gay (1985) berpendapat bahawa penilaian ialah satu proses yang sistematik semasa mengumpul dan menganalisis data bagi menentukan sama ada sesuatu objektif yang telah ditetapkan itu telah tercapai. Arthur et. Penilaian juga dapat dianggap sebagai satu cara untuk mendapatkan bukti yang tepat tentang sesuatu perkara. Selaras dengan matlamat Falsafah Pendidikan Kebangsaan.maklumat sepanjang proses pengajaran dan pembelajaran serta mengetahui kemajuan kanak-kanak dalam berbagai aktiviti dan perkembangan sikap mereka. perkembangan kanak-kanak secara menyeluruh.

3 Membuat perancangan dan pengubahsuaian aktiviti pengajaran untuk membantu meningkatkan pertumbuhan dan perkembangan kanak-kanak.2. 2. 2. Pemerhatian Pemerhatian ialah pengamatan kepada perlakuan kanak-kanak yang bersesuaian dengan perkembangan mereka.2. 2. Penilaian dilaksanakan melalui pemerhatian terhadap tingkah laku. rutin. Oleh sebab kadar penerimaan dan kefahaman sesuatu konsep bagi setiap murid adalah berbeza.pengajaran dan pembelajaran itu sendiri.2 Melihat perubahan pada perkembangan setiap kanak-kanak.2. . Menurut Putri Zabariah dan Rohani (2007) penilaian dijalankan adalah supaya guru dapat: 2. perbualan atau interaksi dan hasil kerja murid. dan strategi yang digunakan. pakar-pakar kesihatan.9 Membuat tindakan susulan serta-merta Kaedah Penilaian Penilaian di peringkat prasekolah bercorak tidak formal dan dijalankan ke atas kanak-kanak secara pemerhatian yang berterusan. Pemerhatian adalah satu kaedah penilaian melalui pemerhatian yang dijalankan secara sistematik.2. perbualan dan hasil kerja kanak-kanak. Guru perlu ada kemahiran memerhati secara prihatin pada apa yang berlaku pada setiap kanak-kanak melalui pemerhatian yang dibuat terhadap tingkah laku. 2. Matlamat utama penilaian ialah untuk memperbaiki pengajaran dan pembelajaran. maka penilaian sangat sesuai dilakukan secara individu.2.2. 2.2. 2.6 Mengenal pasti kekuatan dan kelemahan murid dalam pembelajaran dari semasa ke semasa.4 Mempelajari keperluan setiap kanak-kanak.8 Menghargai hasil kerja kanak-kanak.2. guru besar dan pegawai-pegawai yang memantau.5 Mengesan keberkesanan aktiviti. 2.2. jelas dan tepat. dan 2.1 Mengesan perkembangan kanak-kanak secara menyeluruh.7 Memberi laporan yang tepat kepada ibu bapa. Dalam konteks penilaian. pemerhatian adalah satu kaedah yang sistematik yang dilakukan oleh guru untuk mengumpul data atau maklumat atau merekodnya dengan tepat.

buku skrap. aktiviti mengikat tali kasut. hafazan. semasa mereka bermain bersama rakan-rakan atau bersendirian. interaksi murid dengan bahan. main peranan. perbualan atau interaksi antara murid dengan murid. guru dapat mengikuti perubahan yang berlaku daripada semasa. setiap pengajaran yang disampaikan oleh guru kepada kanak-kanak hendaklah dinilai. kraf tangan. Melalui proses penilaian yang dijalankan. kekuatan. kelemahan. Segala maklumat yang dikumpulkan sepanjang proses pengajaran dan pembelajaran memberi suatu gambaran berkenaan penguasaan kanakkanak. . waktu penilaian ke atas kanak-kanak adalah secara berterusan dan tiada had masa tertentu. Waktu Penilaian Dalam konteks pendidikan prasekolah. Pemerhatian ke atas kanak-kanak hendaklah dilakukan dalam semua domain iaitu domain kognitif. mewarna. menyusun blok bersama rakan-rakan. semasa dan di akhir pembelajaran. gambar yang diambil semasa kanak-kanak menjalani aktviti pengajaran dan pembelajaran di prasekolah dan sebagainya. video kanak-kanak. Setiap bahan atau hasil kerja murid dikumpulkan dalam bentuk portfolio. semasa aktiviti pembelajaran seperti membuat kolaj dalam kumpulan. bercerita dan bersoal-jawab. Beberapa bahan yang dikumpulkan dalam portfolio murid ialah hasil lukisan. bacaan dan lain-lain. guru boleh menilai hasil kerja murid melalui rekod kerja yang dikumpulkan dan menjadi sumber maklumat kemajuan kanak-kanak. lakaran. Selain itu. konsep. tulisan. dan model. afektif dan psikomotor. dan kemahiran yang mereka ketahui dan kuasai.Melalui pemerhatian terhadap tingkah laku kanak-kanak. Hal ini bersesuaian dengan pendapat Putri Zabariah dan Rohani (2007) bahawa penilaian ke atas sesuatu pengajaran dan pembelajaran mesti bermula daripada awal. Justeru itu. guru boleh memerhatikan dan menilai murid semasa aktiviti bermain pondok-pondok. Manakala pemerhatian terhadap perbualan atau interaksi yang boleh diperhatikan ialah semasa perbualan atau interaksi antara murid dengan guru. Penilaian ke atas kanak-kanak hendaklah dijalankan sepanjang masa pengajaran dan pembelajaran berlangsung sama ada secara berkala masa atau mengikut kekerapan yang perlu. buku kecil. menyelesaikan masalah bersama rakan dan sebagainya. semasa aktiviti nyanyian.

dan kelas melalui proses pembelajaran. setelah dikenal pasti kelebihan atau kekurangan perkembangan murid. Proses penilaian hendaklah dilaksanakan semula. pengukuhan dan pengayaan. Semasa menjalankan tindakan susulan guru boleh menyediakan aktiviti bagi membantu murid yang memerlukan lebih perhatian atau pun aktiviti yang lebih mencabar. Tindakan susulan adalah aktiviti bimbingan. Murid yang belum menguasai tahap pencapaian yang sepatutnya perlu diberi aktiviti bimbingan dan sokongan yang bersesuaian dengan aras penguasaan murid tersebut. kemahiran. Kekurangan tahap pencapaian murid boleh dibantu melalui bimbingan yang sewajarnya. Kepekaan guru dalam penilaian berterusan ini dapat meningkatkan pencapaian setiap murid ke tahap yang optimum. Guru juga perlu memaklumkan kepada ibu bapa tahap penguasaan anak mereka untuk memperoleh sokongan tambahan di rumah. Antara kebaikan menjalankan tindakan susulan di prasekolah ialah: Kelebihan murid dalam pencapaian boleh diperkukuh dan dipertingkatkan melalui aktiviti yang mencabar. Aktiviti bimbingan dirancang bagi membantu murid mengatasi masalah pembelajaran agar kelemahan murid tidak terhimpun. atau aspek yang sepatutnya dipelajari telah dikuasai atau disiapkan. Murid yang telah menguasai tahap pencapaian yang sepatutnya perlu disokong dan diberi dan diberi lebih banyak aktiviti pengukuhan bagi meningkatkan pencapaian. Perkembangan dan kemajuan murid dapat dipantau dengan seadilnya secara individu. kumpulan. Aktiviti pengukuhan merupakan pengukuhan kepada pengetahuan dan kemahiran yang telah dikuasai. Aktiviti pengayaan hendaklah dirancang untuk memberi peluang kepada murid menjalani aktiviti yang lebih mencabar setelah aktiviti. Bermain bukan satu kegiatan yang dipaksa tetapi ia merupakan fitrah semula jadi kanak-kanak dalam proses .Tindakan Susulan Sebagaimana yang terkandung dalam Huraian Kurikulum Prasekolah Kebangsaan (2003). Main dan Kanak-kanak Bermain ialah apa-apa kegiatan yang memberikan kegembiraan dan kepuasan kepada kanak-kanak tanpa menimbangkan apakah hasil kegiatan itu.

mereka berkembang. bermain ialah satu proses pembelajaran yang terancang dan berstruktur dalam memberi peluang kepada murid belajar dalam suasana yang informal. kepuasan. Main juga memberi kebebasan kepada kanak-kanak . Kanak-kanak merasa terhibur apabila mereka bermain. bebas dan selamat. Bagi kanak-kanak. Melalui aktiviti bermain kanak-kanak belajar berkenaan diri dan alam persekitarannya. Struktur otak akan membentuk melalui penggunaan simbol dan alat. Beliau percaya bermain adalah asas untuk kanakkanak mempelajari sesuatu. Herbert Spencer (1973) dalam teori Surplus energy menyatakan main adalah penting bagi kanak-kanak untuk membuang lebih tenaga mereka. kebebasan. Beliau berpendapat bahawa semua kanak-kanak suka belajar melalui bermain. Friedrich Wilhelm Froebel (1782–1852) yang digelar ‘father of kindegarten’ telah meneroka dan membina satu sistem pendidikan awal kanak-kanak yang berasaskan kepada konsep belajar melalui bermain. Melalui bermain. kanakkanak berinteraksi dengan bahan. Semua manusia telah dibekalkan dengan tenaga dan sekiranya tenaga ini tidak digunakan ia harus dibuang dan cara yang menyeronokkan ialah melalui main. Dalam konteks pendidikan prasekolah. Bermain adalah satu bentuk kesenian kanakkanak. kerehatan dalaman dan luaran serta kedamaian di dalam dunia kanak-kanak. orang lain atau secara bersendirian. Ia merupakan saluran untuk melahirkan perasaan dan punca untuk mendapatkan kegembiraan dan keseronokan. menyeronokkan. Mengikut Vygotsky (1967) Main membantu perkembangan bahasa dan pemikiran. Banyak tokoh ahli Psikologi kanak-kanak yang menekankan kepentingan bermain kepada kanak-kanak termasuklah Montessori yang menganggap permainan adalah pekerjaan kanak-kanak. ia juga membantu dalam pembentukan ini. Froebel juga yakin permainan yang sesuai dapat membantu kanak-kanak berfikir mengenai dan mampu memberi keseronokan. Beliau percaya bahawa kanak-kanak belajar dari persekitarannya dan pembentukan peribadi di pengaruhi oleh cara kanak-kanak bermain. bermain merupakan aktiviti di dalam kehidupan seharian mereka. Alat-alat permainan yang digunakan oleh kanak-kanak perlu dipilih dengan teliti bagi tujuan untuk menyokong perkembangan kanak-kanak.

Walau bagaimanapun hanya lima aspek perkembangan yang akan dibincangkan iaitu: 4. Begitu juga dengan Jean Piaget (1962) yang berpendapat bahawa tujuan main ialah menggerakkan perkembangan kognitif kanak-kanak. Ini adalah kerana bermain memberi peluang kepada kanak-kanak untuk memperoleh pengalaman baru agar dapat diadaptasikan dalam struktur kognitif mereka. Sigmun Freud (1968) memandang main sebagai suatu cara untuk mengurangkan emosi kebimbangan. Piaget memandang main sebagai aktiviti pengukuhan untuk tingkah laku yang baru dipelajari. sosial. di samping memperkukuhkan pembelajaran yang baru dijalankan dalam suasana yang tenang. Mereka dibenarkan untuk memperoleh proses pemikiran yang tinggi melalui bermain. Guru-guru prasekolah pada masa kini sedar nilai sesebuah permainan sebagai satu cara pembelajaran yang mampu merangsang minda dan mempunyai kepentingan tersendiri dalam perkembangan kanak-kanak prasekolah. Walaupun main bukan kesamaan dengan pembelajaran. fizikal.untuk meluahkan tekanan dalam menghadapi dunia sebenar. Main Kognitif (Cognitive Play). Guru haruslah peka dan memahami pelbagai nilai main yang boleh menyumbang ke arah perkembangan kanakkanak di prasekolah secara menyeluruh dan seimbang dari aspek kognitif. Terdapat pelbagai jenis main yang boleh dijadikan aktiviti pengajaran dan pembelajaran di prasekolah. . Dalam cara ini kanak-kanak dapat mengawal situasi dan menyesuaikannya dalam dunia sebenar. dan Main Sosiodrama (Socio-dramatic Play). Penilaian Semasa Kanak-kanak Bermain Dari sudut psikologi terdapat 12 aspek perkembangan yang dapat dikenal pasti semasa memerhati kanak-kanak yang sedang bermain.1 Aspek Perkembangan Kognitif Banyak kajian telah menunjukkan perhubungan yang positif antara main dan pembelajaran kanak-kanak. main mempermudahkan cara pembelajaran. kreativiti dan emosi. apa yang pasti. dan mengawal emosi dengan melepaskan tindakan haram dalam dunia khayalan. main memainkan peranan yang penting dalam perkembangan emosi dan sosial kanak-kanak. keupayaan adaptasi psikologikal adalah amat penting dalam memastikan perkembangan struktur kognitif atau mental kanak-kanak. Maka. Antaranya ialah Main Sosial (Social Play). bahasa. Mengikut Piaget (1983.

batu. kapasiti. mempelajari perkara baru dan juga belajar dalam menyelesaikan masalah. Guru perlu mengambil kira beberapa aspek semasa kanak-kanak menjalani aktiviti main air. dan sebagainya. timbul tenggelam. Selain itu. pakaian yang sesuai. mestilah berdekatan dengan sumber air. Aktiviti bermain dengan bongkah juga boleh mengembangkan kognitif kanakkanak. Menjalankan eksperimen seperti menyediakan larutan air daripada bahan-bahan berbeza seperti garam. serta penyejukan dan pemanasan. saiz. gula. konsep penyerapan. Melakukan penyelenggaraan pada akuarium yang mengandungi hidupan air. Bermain dengan kenderaan air atau objek untuk mengetahui konsep tenggelam dan timbul. pasir. saiz . Melalui Permainan air kanak-kanak boleh meneroka persekitaran. Guru boleh menggalakkan kanak-kanak berfikir dengan cara mengadakan permainan yang boleh mencabar pemikiran kanak-kanak seperti bersoal-jawab apa yang mereka akan rasa sekiranya mereka menjadi sebuah buku. Tempat air boleh berbentuk tetap atau sementara. menjadi sebuah basikal. membuat anggaran. penyediaan tempat atau ruang. dan mengambil langkahlangkah keselamatan yang perlu. Contohnya bagi meningkatkan kefahaman kanak-kanak mengenai bentuk. Antaranya ialah penyediaan bahan.1. Aktiviti lain yang guru boleh jalankan ialah aktiviti permainan air. Aktiviti-aktiviti yang boleh dijalankan semasa main air yang boleh menggalakkan perkembangan kognitif ialah: 4. Permainan air boleh dijalankan di dalam atau di luar kelas. Permainan seperti ini mendorong kanak-kanak berfikir secara spontan dan secara langsung akan membantu perkembangan kognitif mereka. Membanding dan membezakan serta membuat anggaran isi padu air.1 Memerhati dan meneroka ciri-ciri air seperti menuang air ke dalam beberapa bekas berbeza saiz dan bentuk melalui cara seperti membuat teh tarik.Banyak aktiviti yang boleh dilakukan untuk membantu merangsang perkembangan kognitif kanak-kanak. dan sebagainya. dan membuat perbandingan. bentuk. menjalankan eksperimen. kanak-kanak juga dapat menambah pengetahuan tentang konsep isi padu. Berbagai perkara dalam aspek kognitif dapat dikembangkan melalui permainan air seperti kemahiran menyiasat.

kanak-kanak boleh menjalani aktiviti dengan cara bermain seperti mengumpulkan bongkah mengikut ciri-ciri yang ditetapkan iaitu mengumpulkan semua bongkah berwarna merah. jambatan. Melalui aktiviti bermain bongkah. kenderaan dan sebagainya. Aktiviti main pondok-pondok juga boleh menggalakkan perkembangan bahasa di kalangan kanak-kanak. Sewaktu bermain pondok-pondok. Kanak-kanak memberikan bongkah yang sama warna seperti yang dikehendaki guru. secara tidak langsung. Semasa aktiviti ini berjalan guru menggalakkan kanak-kanak melahirkan perasaan seperti bercerita. bagi kemahiran membezakan warna dan bentuk. Permainan yang melibatkan bahasa dapat merangsang minda kanak-kanak menguasai dan membantu mereka menambah perbendaharaan kata. Melalui permainan ini juga kanak-kanak akan berbincang sesama sendiri mengenai bahan binaan mereka. perbendaharaan kata kanakkanak akan bertambah. segi tiga. Permainan diulang dengan kanak-kanak membezakan bentuk pula. Kanak-kanak menyusun dan mengumpul bongkah mengikut warna serta menamakan warna itu. kanak-kanak bermain dengan bongkah yang pelbagai warna. Menurut Piaget ( 1962 ). Mereka juga menyedari setiap objek di persekitaran mereka mempunyai nama dan peranan yang tersendiri. segi empat dan sebagainya. main pasir dan main peranan. Aspek Perkembangan Bahasa Melalui bermain juga dapat membantu perkembangan bahasa kanak-kanak. Guru juga hendaklah memberi perangsang dengan mengemukakan beberapa soalan yang boleh menggalakkan kanak-kanak berbual dan bercerita mengenai aktiviti yang mereka lakukan. dan menyanyi ketika bermain dengan bongkah. bermain pondok-pondok. Mereka membuat binaan seperti rumah. Guru boleh menjalankan aktiviti bagi memberi peluang kepada kanak-kanak meluaskan perkembangan bahasa melalui aktiviti bermain bongkah. Contohnya. saiz. dan bentuk. jalan raya. bangunan. main dengan binaan mengajar pelbagai konsep kuantitatif dan ruang. melalui aktiviti bermain dengan bongkah juga kanak-kanak dapat meneroka kemahiran awal sains yang merupakan salah satu cabang perkembangan kognitif.dan ciri-ciri. mengumpulkan semua bongkah berbentuk bulat. Oleh itu. Selain itu. kanak-kanak meniru . berimaginasi. guru akan menggunakan bongkah pelbagai warna dan bentuk.

Peningkatan perkembangan bahasa dapat berkembang melalui sebutan semasa menyanyi. Sewaktu bermain kanak-kanak akan berbual sesama mereka berdasarkan watak yang telah dipilih. kakak. Dengan nyanyian juga dapat memperkenalkan pelbagai konsep dan bahasa dapat ditingkatkan kerana ia mudah diingati dan difahami oleh kanak-kanak. Mereka belajar dengan meniru orang dewasa dan rakannya bercakap dan meluahkannya dengan cara tertentu. Kanak-kanak belajar bahasa melalui pelbagai cara. Dengan cara ini. Melalui aktiviti ini aspek perkembangan bahasa kanak-kanak dapat dipertingkatkan. menghasilkan . Mereka membina perkataan yang lucu. Contohnya. dan mereka cerita khayalan daripada pengalaman mereka sendiri. mempelbagaikan dan memanipulasikan perkataan dalam pelbagai situasi. permainan lagu berantai membolehkan kanak-kanak menghafal. Mereka juga akan meniru perwatakan orang-orang di sekeliling mereka seperti doktor.perwatakan ahli keluarga seperti bapa. anggota polis. Antaranya dengan meniru bunyi yang pernah didengarinya. Contoh permainan lagu berantai ialah seperti: Malam yang sepi pi… pi Pak Mat jual topi pi…pi . tangan dan kaki bergerak secara berselang-seli seperti mendayung sampan sambil menyanyi lagu tersebut dalam bahasa Inggeris dan bahasa Melayu dengan iringan muzik. peniaga dan sebagainya. Contoh aktiviti yang boleh dijalankan ialah menyanyi lagu Row Row Your Boat atau dalam bahasa Melayu ialah Dayung Dayung Sampan sambil membuat aksi mendayung sampan secara berpasangan. kanak-kanak guru dapat meningkatkan perkembangan bahasa kanak-kanak. Selain aktiviti main bongkah dan main pondok-pondok. Kanak-kanak memegang tangan pasangannya dan kaki bertemu kaki pasangannya. dan adik. aktiviti main sambil menyanyi juga adalah satu cara bagaimana kanak-kanak memperkembangkan penguasaan bahasa mereka. Sepanjang aktiviti tersebut kanakkanak kelihatan sangat gembira. Melalui aktiviti ini kanak-kanak dapat mempelajari perkataan-perkataan baru dan secara langsung kosa kata kanak-kanak akan semakin bertambah. Aktiviti yang baik ini perlu dipupuk tetapi perlu ada kawalan dan batasan daripada guru. Kemudian. guru. Aktiviti tersebut diulang beberapa kali sehingga kanakkanak dapat menyebut lirik lagu itu. mudah. abang. ibu.

Permainan pasir boleh dijalankan di dalam dan di luar kelas. Hal ini demikian kerana. Selain itu. Secara tidak langsung kanak-kanak ini belajar untuk menghormati perasaan dan hak orang lain. Semasa bermain pasir kanak-kanak akan berkongsi dan bergilir-gilir menggunakan peralatan bersama rakan-rakan. Kemahiran asas sosial yang perlu dikuasai oleh kanak-kanak ialah kemahiran menarik perhatian orang lain. meminta dan bertanya. Di samping itu. Kemahiran sosial termasuklah berkongsi. Antaranya aktiviti bermain pasir. Guru harus menyediakan pelbagai peralatan untuk memberi peluang kepada murid membuat penerokaan dan penemuan baru serta bersosialisasi dengan rakan-rakan. mereka dilatih bersifat sabar dan mematuhi peraturan kerana perlu bergilir-gilir semasa bermain dengan alatan permainan yang terhad. hormat-menghormati.Topinya koyak yak…yak Pak Mat jual tempoyak yak…yak Tempoyaknya basi si…si Pak Mat jual nasi si… si Aspek Perkembangan Sosial Perkembangan sosial amat penting dalam kehidupan manusia dan dipelajari sejak kecil. bekerjasama dan mematuhi peraturan. Sebaliknya Thacker (1996) pula mendefinisikan kemahiran sosial sebagai keupayaan untuk berkomunikasi secara efektif dengan individu lain dalam situasi sosial atau kerja. Ini termasuklah cara kanak-kanak berinteraksi dengan kanak-kanak lain dan orang dewasa dalam kehidupan mereka. semasa aktiviti bermain di taman permainan kanak-kanak perlu bergaul dengan semua rakan sebaya. aktiviti bermain di taman permainan juga boleh menggalakkan kanakkanak meningkatkan aspek perkembangan sosial di kalangan kanak-kanak. dan bekerjasama sesama rakan. Menurut Philip (1991) kemahiran sosial membawa maksud tingkah laku-tingkah laku yang prihatin untuk melakukan perhubungan interpersonal yang efektif. Pelbagai aktiviti bermain boleh dilakukan di prasekolah dalam membantu perkembangan sosial kanak-kanak. memberi idea dan memuji atau memberi penghargaan. . berkongsi dan memberi. Ruang pasir haruslah berkeadaan teduh dan selesa untuk kanak-kanak bermain. menghargai sumber dan idea orang lain.

Contohnya. dam ular. Semasa bermain dengan kanak-kanak lain. jelas menunjukkan bahawa aktiviti-aktiviti main ini menggalakkan kanak-kanak bergaul dengan rakan dan secara langsung membantu perkembangan sosial mereka. . emosi mempunyai peranan yang sangat besar dalam mempengaruhi kehidupan manusia secara keseluruhannya.Begitu juga aktiviti bermain pondok-pondok. Menurut Plato. serta ada kecenderungan yang berbeza-beza untuk bertindak. Aristotle. terdapat tiga komponen asas dalam minda manusia iaitu daya taakulan. Hobbes. iaitu bahasa bukan lisan. ketakutan. bermain doh ataupun semasa bermain permainan dalaman seperti congkak. Kepentingan emosi dalam kehidupan telah mula diakui oleh ahli-ahli falsafah sejak zaman Greek lagi. Emosi juga boleh dimanifestasikan melalui bahasa badan ataupun gerak geri seseorang. Memberi pendedahan sosial yang awal kepada kanak-kanak memudahkan mereka menyesuaikan diri dengan persekitaran di samping dapat menanam sifat berani dan berani ke hadapan. dan komponen emotif. kesedihan. Tidak hairanlah jika Plato. Emosi bermaksud jiwa yang kuat. Antara komponen emotif yang dimaksudkan ialah kegembiraan. Ini bermakna emosi biasanya digambarkan dengan bahasa badan fizikal . Bagi Aristotle juga. dan kemarahan. ketingting dan sebagainya. Ini adalah kerana penyesuaian semasa bergaul adalah asas kepada proses sosialisasi kanak-kanak. Oleh itu. aktiviti bermain yang dijalankan semasa berada di sekolah. kehendak (desire). Mengikut Daniel Goleman ( 1997 ). Spinoza. Aspek Perkembangan Emosi Terdapat pelbagai cara untuk memupuk perkembangan emosi kanak-kanak di peringkat prasekolah. Manusia adalah makhluk yang mempunyai perasaan yang tinggi dan paling halus. Bahasa badan ialah pergerakan badan seperti postur dan ekspresi wajah. emosi merujuk kepada sesuatu perasaan dan pemikiran tersendiri di bawak keadaan psikologikal dan biological. Descartes. kanak-kanak sebenarnya sedang belajar cara-cara berinteraksi dan bersosial bersama orang lain di luar daripada lingkungan ahli keluarga. Semasa bermain bersama rakan-rakan. dan Hume telah mengemukakan teori-teori berkaitan emosi yang menjadi asas kepada penyelidikan tentang emosi dan kaitannya dengan kehidupan manusia. kanak-kanak akan cuba belajar dan mengekalkan hubungan yang sedia terjalin.

Sekiranya seseorang kanak-kanak gagal berkembang secara positif. Banyak lagi aktiviti seni visual yang boleh dijalankan di prasekolah dalam membentuk perkembangan emosi kanak-kanak. kanak-kanak akan menyanyi dan menari bersama rakanrakan yang lain. Kanak-kanak dapat meluahkan perasaan gembira atau seronok melalui aktiviti muzik. dan kebolehan mereka dalam pelbagai cara. kelihatan kanak-kanak seronok dan emosi kegembiraan terpancar di wajah mereka. Antaranya semasa penyertaan kanak-kanak dalam aktiviti nyanyian berkumpulan. Semasa aktiviti ini dijalankan. Kanak-kanak berasa seronok dan gembira sewaktu aktif menggunakan bahagian-bahagian anggota badan mereka untuk bersenam. Aktiviti muzik dapat membantu menggalakkan perkembangan emosi kanak-kanak. Kebanyakan kanak-kanak suka bermain dengan warna air kerana pada mereka aktiviti ini mencabar kebolehan mereka. mereka dapat meluahkan perasaan gembira yang ditunjukkan melalui ekspresi muka semasa aktiviti nyanyian ini dijalankan. Ini kerana aktiviti ini memberi peluang untuk kanak-kakak menyampaikan perasaan. perkembangan sosioemosi juga boleh dipupuk semasa guru mengajar aktiviti nyanyian. Hal ini demikian kerana muzik digemari secara semula jadi oleh kanak-kanak. serta muzik dan gerakan. karya. Dengan cara ini. guru dapat menilai sejauh mana meningkatnya perkembangan emosi seseorang kanak-kanak. Aspek Perkembangan Fizikal Permainan biasanya melibatkan aktiviti fizikal yang berhubung rapat dengan perkembangan kanak-kanak dari aspek motor kasar dan motor halus serta kesedaran tentang badan mereka. Contohnya aktiviti seni visual dengan menggunakan warna air. meluahkan emosi. mereka mungkin tidak akan berjaya menghadapi tekanan-tekanan yang bakal dihadapi dalam hidup. Aktiviti percikan dan tiupan warna air di atas kertas lukisan. Ini .Perkembangan emosi bagi seseorang kanak-kanak adalah sangat penting. Oleh sebab itulah di peringkat prasekolah pemupukan emosi positif amat dititik beratkan terutamanya dalam aktiviti bermain. Ini adalah kerana bermain dapat membantu memberikan kepuasan dan ketenangan emosi kepada kanak-kanak terutamanya apabila mereka diberikan kebebasan berkreatif dan berimaginasi tanpa gangguan. Oleh itu. Selain itu. Antara aktiviti yang boleh dijalankan untuk guru menilai dan menggalakkan perkembangan emosi kanak-kanak ialah melalui aktiviti Komponen Kreativiti dan Estetika.

menjahit kad berlubang. pergerakan kreatif dan gimnastik. Dengan bermain terutamanya dalam permainan aktif. pantas. Aspek Perkembangan Motor Halus Kemahiran motor halus ialah kemahiran yang melibatkan kemahiran menggunakan otot kecil seperti pergerakan jari serta koordinasi jari dan mata. perkembangan psikomotor kasar. . kanak-kanak dapat menguasai kemahiran fizikal serta dapat meningkatkan lagi keupayaan pergerakannya melalui pengalaman yang diperolehi melalui permainan. Dalam masyarakat di mana kanak-kanak menghadapi tekanan. keyakinan dan sikap bersaing untuk berjaya dalam segala bidang amat diperlukan. kesihatan dan keselamatan. menconteng kertas. menguli doh dan lain-lain lagi. Antara aktiviti dalam bentuk permainan yang boleh dijalankan bagi membantu perkembangan fizikal dalam aspek ini ialah seperti merantai manik. Misalnya. Antara strategi pengajaran dan pembelajaran yang boleh dijalankan untuk memupuk perkembangan fizikal kanakkanak ialah: Aspek Perkembangan Psikomotor Kasar Kanak-kanak harus diberi peluang menyertai pelbagai aktiviti pergerakan yang aktif. kanakkanak belajar mengawal pergerakan dan mengimbangi tubuh mereka serta melicinkan perjalanan sistem dalam tubuh seperti sistem pernafasan dan sistem saraf. aktiviti seperti memanjat dan menuruni gelongsor. bergayut pada ‘ monkey bar ’. mengoyak dan merenyuk kertas. Penguasaan psikomotor halus yang baik amat penting dalam membantu pergerakan asas dan kemahiran menulis kepada kanak-kanak. melipat. dan boleh berdikari. aktiviti bermain di padang permainan. bermain buaian dan sebagainya dapat membantu perkembangan fizikal kanak-kanak. lebih yakin. dan mencabar. Selain itu. Aktiviti pergerakan akan membantu pertumbuhan tubuh badan menjadi sihat. Perkembangan fizikal merupakan suatu aspek penting dalam pendidikan awal kanak-kanak.membolehkan kanak-kanak meningkatkan kemahiran yang membolehkan mereka berasa lebih selamat. Komponen Perkembangan fizikal memberi fokus kepada empat aspek penting iaitu perkembangan psikomotor halus. Aspek perkembangan fizikal kanak-kanak dapat dikembangkan melalui empat aspek yang telah dinyatakan.

Menyediakan doh sendiri memberi peluang kepada kanak-kanak merasa sendiri struktur doh dan memilih sendiri warna yang mereka suka. Pemerhatian guru memainkan peranan penting untuk menilai kanak-kanak prasekolah. Senarai item yang disediakan hendaklah mengambil kira domain kognitif. kemahiran. tepat dan padat mengenai sesuatu peristiwa atau tingkah laku murid yang dianggap penting. unik dan signifikan .Pemerhatian boleh direkodkan dengan menggunakan rekod senarai semak. meramas adalah baik untuk jari-jemari kanak-kanak dan ia juga adalah latihan awal bagi persediaan untuk menulis. afektif dan psikomotor. mencapai atau tidak mencapai hasil pembelajaran yang diingini. sikap dan kebolehan. kemajuan. Senarai item yang disediakan adalah untuk menentukan sama ada tingkah laku yang berlaku. pengetahuan. ia melatih pergerakan motor halus kanak-kanak. Rekod Anekdot Rekod anekdot adalah satu catatan yang ringkas. dan rekod berterusan.Salah satu aktiviti yang menyeronokkan kanak-kanak dalam membantu aspek perkembangan fizikal ialah bermain dengan doh. Merekodkan Pemerhatian Setiap pemerhatian yang dilakukan merupakan maklumat penting yang perlu direkodkan secara sistematik. dan kekerapan tingkah laku itu berlaku dengan menandakan ( √ ) atau cara lain mengikut arahan dalam senarai semak. Senarai semak ini juga dapat menyatakan sama ada murid itu boleh atau tidak boleh. Sebelum kanak-kanak bermain dengan doh. Maklumat tersebut dapat membantu guru menyediakan laporan kemajuan kanak-kanak pada bilabila masa diperlukan. Dengan cara ini.1 Rekod Senarai Semak Senarai semak ialah senarai item yang disediakan untuk mengenal pasti perkembangan dari segi pengetahuan. dan pencapaian murid yang ingin dinilai. Biarkan kanak-kanak menggaul dan menguli doh dengan tangan. kebolehan. guru hendaklah membimbing kanak-kanak membuat doh sendiri. Proses mengadun. 5. tingkah laku dapat diperhatikan. menggaul. tepat. lengkap dan jelas. rekod anekdot. Maklumat ini hendaklah direkodkan secepat mungkin. Merekod pemerhatian ialah aktiviti mencatat maklumat secara sistematik daripada apa yang diperhatikan berkaitan dengan perkembangan. Guru hendaklah sentiasa memerhatikan sesuatu perubahan tabiat atau perlakuan kanak-kanak.

. ulasan guru dan cadangan atau tindakan guru. merangkumi kelebihan dan kekurangan.Menulis apa yang dilihat secara objektif .Mencatat tingkah laku dan apa yang diperkatakan oleh kanak-kanak. Catatan ringkas ini akan membantu guru memahami kanak-kanak berkenaan. . . Setiap perlakuan dan apa yang dikatakan oleh murid akan dicatat sepanjang tempoh pemerhatian. masa. Prosedur pemerhatian: . Pemerhatian yang terperinci ini biasanya dijalankan dalam tempoh 3 hingga 8 minit.untuk direkodkan. peristiwa yang berlaku.Masukkan respons orang lain sekiranya ada kaitan dengan tingkah laku Kanak-kanak yang diperhatikan. Maklumat yang perlu ada dalam rekod anekdot ialah nama kanakkanak. tempat.Pastikan peristiwa dicatat mengikut urutan .Maklumat yang biasanya direkodkan adalah berpandukan peristiwa menggambarkan tentang perkembangan bahasa dan literasi. 5. . Panduan Merekod: .Membuat pemerhatian terhadap peristiwa yang berlaku. Rekod anekdot hendaklah ditulis secara objektif untuk menerangkan apa yang berlaku.Maklumat yang direkodkan hendaklah berpandukan peristiwa yang menggambarkan perkembangan kanak-kanak.Menulis maklumat selepas peristiwa berlaku .Membuat catatan dalam buku nota bagi memastikan peristiwa yang direkodkan tidak tercicir.3 Rekod Berterusan Rekod Berterusan merupakan catatan dalam bentuk cerita (narative) yang dibuat ke atas individu atau kumpulan murid semasa berlakunya sesuatu peristiwa.Mengenal pasti peristiwa itu penting dan signifikan kepada aspek perkembangan kanak-kanak.Merekod hasil pemerhatian sebaik sahaja selesai pemerhatian dibuat. . bila dan di mana berlaku. Perkara-perkara yang perlu dipertimbangkan untuk menulis rekod anekdot ialah: . tarikh. pola interaksi sosial dan kemahiran menyelesaikan masalah. .

dan Iskandar beratur untuk memanjat tangga gelungsur. Kelihatan Munir. Gunakan bahasa yang boleh difahami. Tiba-tiba. tangannya sakit. Haikal berlari menuju ke arah kumpulan kanak-kanak yang sedang beratur tadi lalu menolak Faris hingga terjatuh. tidak terlalu deskriptif atau “ Judgemental”. Faris. Dua Cara Merekod Tingkah Laku Kanak-kanak Saya akan menghuraikan tentang dua cara merekodkan tingkah laku kanak-kanak daripada aspek Perkembangan Sosial iaitu Rekod Anekdot dan Rekod Berterusan. .Fokus kepada kanak-kanak yang ingin diperhatikan. Hazeem. Pastikan item yang akan difokuskan semasa pemerhatian. Gunakan singkatan semasa mencatat. Rekodkan apa yang dilakukan oleh kanak-kanak secara terperinci. Faris kelihatan memarahi Haikal kerana berebut hendak memanjat gelungsur dahulu. Tambahan pula. Pastikan buku nota atau kertas catatan diletak di tempat yang strategik atau sulit.35 Pagi Tempat : Taman Permainan Prasekolah Nama Guru : Puan Zailani Binti Zakaria Peristiwa yang diperhatikan: Semasa aktiviti bermain di taman permainan prasekolah.1 Rekod Anekdot Nama : Muhammad Munir Bin Mohtar Umur : 6 Tahun Kelas : Pra Bestari Tarikh : 22 Februari 2009 Masa : 8. Tulis secara terperinci tentang tingkah laku yang ingin diperhatikan. Rekod hendaklah tepat dan padat. Catatkan dengan jelas setiap perlakuan mengikut urutan. Panduan menulis: Merekodkan perkara-perkara yang sebenarnya berlaku. Tulis secara objektif. 6.

Munir menyuruh Haikal bersalam dan meminta maaf pada Faris. Haikal kelihatan mengangguk-angguk seolah-olah mengiakan kata-kata Munir. Selain itu. Dia berkata kepada Haikal bahawa tidak baik berbuat demikian.com/2009/03/penilaian-di-prasekolah.KANAK PRASEKOLAH Dalam tempoh 25 tahun yang lalu.20 pagi Tempat : Pusat Main Pasir Nama Guru : Puan Zailani Binti Zakaria http://cikguani.html MENILAI KANAK. taraf kesihatan dan pemakanan kanak-kanak adi negara ini telah meningkat. Ini menjadi Faktor utama menurunnya kadar kematian bayi dan kanak-kanak berbanding masapmasa lalu. Ibu bapa semakin menumpukan perhatian yang lebih kepada perkembangan . Bilngan anak dalam sesuatu keluarga pula semakin berkekurangan . Haikal dan Faris pun bersalam. Rekod Berterusan Nama : Nur Arifah Aqilah Binti Sulaiman Umur : 6 Tahun Tarikh : 18 Mac 2009 Masa : 9. dia juga mempunyai sifat interpersonal yang positif serta sudah memahami bahawa dia perlu mengikut peraturanperaturan tertentu semasa bermain di taman permainan. Katanya. Cadangan: Guru harus menonjolkan sifat terpuji yang dimiliki Munir dengan menceritakan semula peristiwa yang berlaku di hadapan rakan-rakan yang lain agar menjadi teladan kepada orang lain.Munir dengan segera membangunkan Faris.15 – 9. cikgu sudah beritahu kalau bermain mesti ikut giliran. Ulasan Guru: Munir memiliki sifat empati pada rakan.blogspot.

bercerita . persekitaran dan cara gaya keibubapaan yang tidak menggalakkan perkembangan anak boleh menjadi punca sesetengah kanak -kanak prasekolah lembab dari segi pencapaian bahasa . membaca . Didapati bahawa kanak -kanak dalam kumpulan yang telah mendapat rangsangan lebih cepat mencapai kemahiran bertutur . Jika penilaian terhadapkanak -kanak prasekolah yang lembab dilakukan dari awal -awal lagi . Ada juga ibu bapa yang saya temui yang tidak langsung berasa bimbang tentang prestasi intelek anak mereka walaupun si anak memang lembab jika dibandingkan dengan kanak -kanak yang sebaya dengannya . Kecacatan -kecacatan yang serius biasanya mudah dikenal pasti oleh ibu bapa sebelum anak menjangkau usia tiga tahun . setiap kanak -kanak dalam kedua -dua kumpulan telah diuji inteleknya . pada hakikatnya kanak -kanak berbeza antara satu sama lain dari segi pencapaian sesuatu ciri perkembangan. dapatlah program pembelajaran masa depannya diaturkan Ibu bapa perlu mengetahui kekutan -kekuatan dan kelemahan -kelemahan anak mereka . persepsi ibu bapa tentanganak mereka akan mempengaruhi mereka dalam membuat penilaian tentang prestasi intelek anak mereka . membelai . bercakap . Tetapi . dia kelihatan normal .intelek anak -anak mereka . mereka telah meluangkan banyak masa untuk berinteraksi . bersalin pakaian dan sebagainya . Kanak -kanak tersebut telah dibahagikan kepada dua kumpulan dan diuji daya intelek mereka . Ibu bapa sering membanding kebolehan anak mereka dengan adik -beradik yang lain atau dengan anak jiran tetangga mereka . Banyak kajian telah menunjukkan bahawa intervensi awal lebih membawa manfaat daripada intervensi yang dijalankan apabila si anak itu sudah dewasa . Oleh itu .memakai baju dan membuka seluar sendiri . kanak-kanak itu tidak dapat mencapai potensi yang optimum . minum . rencat akal yang teruk serta cacat fizikalyang mengakibatkan ketidakupayaan untuk mengerakkan tangan dan kaki seperti lazimnya . ada sesetengah ibu bapa yang merasakan bahawa anak mereka terlalu lembab dibandingkan dengan kanak -kanak yang sebaya dengannya walaupun pada zahirnya . Ini dibuktikan melalui satu projek penyelidikan yang pernah dijalankan dipusat jagaan kanak -kanak tempatan oleh jabatan pediatrik . Ibu bapa yang bersikap demikian sebenarnya membuat kesimpulan daripada pemerhatianmereka terhadap pencapaian kefahaman bahasa atau keupayaan pertuturan anak mereka yang dirasakan lebih lambat berbanding dengan kanak -kanak yang sebaya dengannya . mengasuh serta melayan kanak -kanak ini makan . Ibu bapa mungkin menganggap anak mereka lembab jika si anak lebih lambat memperolehi kemahiran bertutur . Tetapi . Faktor baka banyak mempengaruhi prestasi intelek seseorang kanak -kanak tetapi tanpa persekitaran yang optimum . Mereka sangat khuatir jika anak mereka yang berada dalam lingkungan usia tiga hingga lima tahun (pra sekolah ) lembab . bermain . Ini termasuklah cacat penglihatan . Tidaklah menghairankan mengapa kanak -kanak di pusat -pusat jagaan yang tidak mendapatcukup perhatian didapati lembab dalam banyak aspek . Satu kumpulan telah diberikan program pengayaan (enhancement programme ) yang memerlukan juga penglibatan sekumpulan wanita secara sukarela yang telah dilatih tentang cara -cara merangsang bayi dan kanak -kanak . bergaul dan berdikari berbanding dengan adik -beradiknya yang lain . Faktor -faktor negatif yang mempengaruhi perkembangannya perlu dikenal pasti untuk membolehkan pakar -pakar merancang program pemulihan dari peringkat awal lagi . Selepas dua bulan . Kadangkala . bersosial dan sebagainya . Mereka . minum . Ini menunjukan betapa kuatnya faktor stimulasi dalam proses meningkatkan prestasi intelek seseorang kanak -kanak itu Pakar kanak -kanak menyarankan agar kanak -kanak yang mengalami masalah perkembangan dikenal pasti dari awal -awal lagi supaya rancangan pemulihan atau pengayaan dapat diatur untuknya . UKM dalam tahun 1983 . berdikari . Punca seseorang anak itu lembab prestasi inteleknya boleh dikaitkan dengan faktor biologi (baka ) dan faktor budaya atau kekeluargaan . kemahiran sosial dan kebolehannya melakukan aktiviti -aktiviti tanpa bantuan orang lain seperti makan .

Untuk menilai seseorang kanak-kanak prasekolah yang lembab. pengetahuan dalam bidang perubatan pediatrik (paediatrics medicine). sukar memahami sesuatu arahan yang di beri .cephalogram (EEG ) menyokong diagnosis ini dan telah dirawat dengan ubat tahan sawan . kurang zat pemakanan atau kurang rangsangan. pakar psikologi. Walau bagaimanapun.perlu dibimbing oleh para profesional tentang caragaya keibubapaan dan strategi -strategi pembelajaran yang betul supaya intervensi awal dapat di jalankan di rumah . Oleh itu . Dianggarkan satu daripada seribu orang kanak -kanak yang mengalami congenital hypothyroidism . Pakar tersebut juga akan menentukan sama ada masalah perkembangan yang dialami oleh seseorang kanak-kanak adalah disebabkan oleh faktor baka. patologi pertuturan. sungguh ketara sekali yang dia menghidap penyakit tersebut . pendidikan. Pemeriksaan electroen . Sawan ada berbagai -bagai jenis. Sejenis sawan yang dinamakan petit mal epilepsy yang sering menyerang kanak -kanak akan mengakibatakn si mangsa secara tiba -tiba termenung beberapa ketika walaupun sejurus sebelum itu dia bercakap atau sedang menjalankan sesuatu aktiviti . Kebetulan . Mereka juga perlu memastilkan sama ada tumbesaran yang dihadapi ole kanak-kanak itu disebabkan oleh penyakit. dia mengalami keadaan yang dinamakan congenital hypothyroidism dan memerlukan penilaian doktor untuk memastikan keadaan ini. jika perlu. .Merekalah yamg perlu memastikan sama ada kanak-kanak tersebut menghidap sebarang penyakit lain yang memerlukan rawatan atau tidak. penyakit sawan kanak -kanak itu kemungkinan lambat atau tidak akan dirawat langsung . sains urat saraf dan psikologi (nuerilogical and psychological sciences. perubatan sosial jurulatih cara kerja dan jurupulih cara anggota diperlukan. Ahli profesional yang tidak mempunyai latar belakang perubatan mungkin tidak akan terfikir untuk menimbangkan kemungkinan ini . kurang aktif dan bantut . Doktor dan pakar kanak-kanak merupakan golongan profesional yang mula-mula berhadapan dengan kanak-kanak yang mempunyai masalah kesihatan atau perkembangan.) embriologi. pendekatan ini amat sukar dilaksanakan di negara-negara membangun seperti Malaysia yang masih kekurangan pakar dalam bidang-bidang berkenaan. kurang zat pemakanan atau lain-lain. Jika si anak dinilai oleh seorang pakar psikologi atau pakar pendidikan . pendiagnosan penyakit tidak akan dibuat kecuali pakar tersebut berhubung rapat dengan doktor atau pakar kanak -kanak . Para profesional dalam bidang perkembangan kanak -kanak mempunyai teknik mereka sendiri untuk menilai kanak -kanak yang bermasalah . Merekalah yang bertanggungjawab mengaturkan penilaian lanjut oleh pakar-pakar psikologi dan para profesional dalam bidang yang berkaitan. Keadaan ini boleh dirawat dengan menggunakan hormon tiroksina . Apa yang agak merumitkan iailah keadaan di mana seseorang kanak -kanak itu mengalami masalah rencat akal akibat sesuatu penyakit atau lain -lain keadaan yang memerlukan rawatan . Daripada riwayat yang diambil . Kanak-kanak prasekolah yang bagaimanakah yang perlu dinilai? Pengetahuan tentang perkembangan kanak-kanak telah berkembang denagn pesatnya melalui sumbangan-sumbagan pakar kanak-kanar.Dia mual pandai berjalan hanya pada usia dua tahun serta masih belumpandai bertutur . Penyakit sawan yang terbiar tanpa rawatan boleh menjejaskan prestasi intelek kanak -kanak yang menghidapinya . Kanak -kanak yang mengalami perkembangan perlu dipasti sama ada menghidap keadaan di atas atau tidak . pendekatan yang bercorak multidisiplinari telah digunakan di negara-negara maju. Saya pernah bertemu seorang kanak -kanak berusia lima tahun yang telah menghidap penyakit sawan selama tiga tahun . pakar pendidikan dan pakar patologi pertuturan (speech pathologist). Memandangkan perkembangan yang pesat dalam bidang ini. Pakar psikologi atau pakar pendidikan perlulah benar -benar pasti bahawa kanak -kanak yang lembab mengalami masalah perubatan dan merujukkan kes -kes berkenaan kepada pakar kanak -kanak atau doktor untuk pemeriksaan selanjutnya . Contohnya iailah seorang kanak -kanak berusia tiga tahun yang dikatakan lembab . Masalah pendegaran atau penglihatan perlu dikenal pasti.

Penilaian para profesional yang arif tentang masalah ini perlu di perolehi . 2. Mereka yang menunjukan prakelakuan seperti kurang tumpuan perhatian (attenspan deficit disorder ) . Mereka yang dilahirkan ringan timbangan beratnya (kurng daripada 2. Tanpa rawatan . masalah pergaulan dan masalah komunikasi 4. Apabila dikaji riwayatnya secara . Itulah sebabnya setiap bayi yang dilahirkan prematur diawasi supaya tahap glukos dalam darahnya sentiasa berada pada paras normal. Kanak -kanak yang termasuklah dalam golongan di bawah mempunyai risiko yang tinggi untuk mengalami masalah pembelajaran . Maklumat ini penting untuk memahami punca asa kelembapan pemikiran si anak ini. Dia dilahirkan prematur ( 32 minggu sahaja dan telah disahkan menghidap sawan pada hari pertama kelahirannya . Satu lagi kes melibatkan seorang kanak-kanak lelaki yang berusia tiga tahun yang telah dibawa berjumpa doktor kerana didapati tahap pemikirannya lembab. Mereka yang sering berpenyakit 3. Tetapi . Bagaiman menilai kanak -kanak prasekolah yang lembab ? Riwayat yang terperinci perlu dicatitkan . Golongan yang mempunyai taraf sosioekonomi rendah biasanya mempunyai reratusan kanak -kanak prasekolah lembab yang lebih tinggi dibandingkan dengan golongan sosioekonomi dan taraf pendidikan yang tinggi . Kanak -kanak yang bagaimana yang memerlukan penilaian ? Dari pengalaman saya. Mereka yang mempamerkan ciri -ciri perkembangan yang lambat . sama ada mereka akan mengambil perhatian berat dan mendapatkan nasihat para profesional dengan segera tidaklah dapat dipastikan . kebanyakanibu bapa yang mempunyai anak yang bermasalah dapat mengesan jika ada sesuatu yang tidak kena pada anak mereka itu .Peristiwa ini mungkin berlaku 10 hingga 20 kali dan perlu dirawat dengan ubat . Keupayaan dari segi pelaksanaan aktiviti -aktiviti harian seperti makan minum . dia tidak akan dapat menumpukan perhatian kepada pelajarannya di dalam bilik darjah . Pakar kanak-kanak sudah lama mengetahui bahawa sawan di peringkat pranatal yang disebabkan oleh kekurangan bahan kimia glukos boleh mengakibatkan seseorang anak itu lembab pemikirannya apabila dia meningkat dewasa. Maklumat -maklumat yang diperoleh dapat membantu doktor menentukan sama ada kanak -kanak itu benar -benar mempunyai masalah pembelajaran dan sebab -sebab timbulnya masalah tersebut . bilangan kanak -kanak prasekolah yang dikenal pasti lembab dan diberi intervensi awal oleh para profesional adalah terlalu kecil . . bersalin pakaian . Contohnya kanak -kanak berusia 3 1/2 tahun yang hanya boleh menuturkan beberapa patah perkataan sahaja tetapi boleh menuturkan beberapa patah perkataan sahaja tetapi boleh memahami dan mengikut arahan -arahan yang diberikan walaupun kepintarannya dianggarkan hanya setaraf dengan kanak -kanak yang berusia dua tahun . Mereka yang tinggal dalam suasana rumahtangga dan keluarga yang kucar -kacir sehingga mereka berasa kurang tenteram . Pada pandangan saya.5kg ) terutamanya jika mereka pernah menerima rawatan intensif selepas dilahirkan akibat kelemasan (perinatal aspyxia ) atau penyakit kuning yang serius (septicaemia ) 1. berjalan dan sebagainya adalah memuaskan . Ini di sebabkan oleh kekurangan bahan glukos dalam darahnya pada masa itu.

Antaranya iailah kurang daya pendengaran . Penyakit meningitis boleh mengakibatkan rencat otak. mereka bentuk model. Dalam menilai prestasi intelek seseorang kanak -kanak . pekak atau sawan. Lazimnya . Pemeriksaan fizikal tidak menunjukan apa -apa masalah seperti kurang pendengaran . Kanak -kanak yang sebegini seolah -olah kurang mempunyai motivasi untuk bercakap . terlalu aktif . Ada berbagai -bagai punca yang menyebabkan seseorang kanak -kanak lambat bercakap . kanak -kanak yang berusia tiga tahun lazimnya sudah boleh meniru bentuk bulatan dengan pensil jika disuruh dan boleh mengecam serta menunjukan gambar -gambar binatang dengan tepat seperti yang di arahkan oleh si penguji . Saya pernah bertemu kanak -kanak yang lambat bercakap walaupun dia boleh memahami dan mengikuti arahan -arahan yang diberikan . Tetapi. . tidak mahu bergaul dengan orang lain atau asyik bersendirian . masalah yang dihadapi oleh kanak -kanak itu kelihatannya ada kaitan dengan baka dan tidak perlu bimbangkan kerana dia bercakap dengan normal apabila dewasa sedikit kelak . Jika dia mempamerkan tingkah laku yang abnormal seperti kurang tumpuan perhatian . Jika perkembangan pertuturannya berlainan daripada kanak -kanak lain . Apabila dikaji riwayat keluarganya . Memang tepat seperti yang diduga . mata. Pemeriksaan perkembangan kanak -kanak prasekolah yang lembab perlu dijalankan untuk menentukan tahap perkembangannya dalam aspek seperti pergerakan motor halus . kemahiran kendiri dan juga kemahiran sosialnya .Olehitu . adik haus . Dari bahasa dan percakapan kanak-kanak. penguji perlulah meninjau kebolehannya dari berbagai -bagai segi termasuklah kemahiran pertuturan . Kajian terhadap perkembangan bahasa seseorang kanak -kanak juga amatlah penting kerana kanak -kanak yang lembab mempunyai risiko yang tinggi untuk mengalami masalah pembelajaran apabila dia dewasa . dapatlah seseorang penguji itu mengaggarkan tahap pemikirannya. hidung dan telinganya. Umpamanya kecerdasan pemikiran seorang kanak-kanak yang pekak dan tidak boleh bercakap seperti kanakkanak biasa boleh diukur berdasarkan keupayaannya mematuhi arahan-arahan si penguji. kebolehan menggunakan tangannya untuk melukis . didapati bahawa ayahnya juga lambat bercakap sewaktu kecilnya dahulu . nak minum air oren ". Kanak -kanak berusia tiga tahun yang rencat akal mungkin hanya boleh bertutur satu atau dua patah perkataan sahaja .rambut. ujian-ujian ini akan diubahsuaikan. didapati bahawa ayahnya . didapati bahawa dia pernah mendapat penyakit meningitis atau lembam otak pada usia tiga tahun. Kedua-dua kes ini menunjukkan betapa pentingnya kajian yang terperinci keatasa riwayat seseorang kanakkanak itu untuk mengatahui punca-punca atau sebab -sebab pemikirannya lembab. keupayaan memahami bahasa yang digunakan oleh orang lain . botol susu dan sebagainya. kemahiran pertuturannya meningkat dalam tempoh masa beberapa bulan kemudiannya . rencat akal dan mungkin juga kerosakan di bahagian otak yang menguasai fungsi pertuturan . kurang peluang bergaul dan berinteraksi dengan orang di sekelilingnya . perhatian juga perlu diberikan . umpamanya . meniru gambar lukisan atau membuat sesuatu bentuk dengan kiub boleh memberi maklumat tentang prestasi inteleknya . Umpamanya . pada usia tiga tahun seorang kanak -kanak yang normal sudah boleh bercakap menggunakan ayat yang penuh . Perkembangan dari segi yang lain juga memuaskan .terperinci. perhatian yang sewajarnya perlu diberikan kerana ini boleh menjejaskan perkembangan bahasanya . meniru susunan kiub dan memasukkan sesuatu bentuk geometrik kedalam acuannya. Kebolehan melukis . kereta. Satu kaedah ujian yang digunakan bagi kanak-kanak pekak yang berusia dua tahun ialah dengan menyuruh dia menunjukkan mulut. jika seseorang kanak-kanak itu pekak atau tidak berupaya bersuara seperti kanak-kanak biasa. " Mak . Satu cara lagi ialah dengan menyuruh dia menunjuk kearah gambar kucing. kerosakan pada alat pertuturan dan sebagainya .

Pakar tersebut juga boleh memerhatikan tingkah laku kanak -kanak tersebut tatkala dia bermain -main seorang diri atau bersama -sama kanak -kanak lain dan juga dengan mendengar pertuturannya yang secara tidak langsung dapat memberikan gambaran tentang apa yangterkandung dalam pemikirannya (thought content ) . Kebanyakan pakar kanak -kanak tidak mempunyai masa yang cukup untuk meneliti perkembangan kanak -kanak prasekolah yang lembab . Gambar -gambar yang biasa saya gunakan iailah gambar pemandangan di tepi laut . penyakit . Dia akan memastikan yang kanak -kanak itu tidak mengalami masalah pendengaran dan penglihatan . lapangan terbang . Sesuatu program yang diatur itu mempunyai objektif -objektifnya yang tersendiri yang perlu difahami oleh ibu bapa . pakar kanak -kanak akan meninjau prestasi tumbesaran kanak -kanak itu dengan menggunakan carta tumbesaran ( growth chart ). Kanak -kanak yang pucat (anaemic) mungkin mengalami kerurnnan cacing seperti cacing kerawit dan sebagainya . Kanak -kanak yang bijak akan menunjukkan kebolehannya bercerita dengan baik tentang setiap gambar itu . Umpamanya . pemeriksaan terhadapkanak -kanak yang lembab mungkin mendedahkan kelainan -kelainan tertentu seperti rabit lelangit (cleft palate ) . Satu kaedah yang saya gunakan untuk kanak -kanak yang berusia dua hingga tiga tahun iailah dengan menunjukkannya gambar -gambar serta menyuruh dia bercerita tentang setiap gambar itu . Program -program intervensi juga perlu disesuaikan untuk setiap kanak -kanak menurut diagnosis . buah zakar tak turun ( undescended testis ) . Dia juga perlu meninjau sama ada tumpuan perhatian kanak -kanak itu singkat atau tidak dan sama ada kemahiran pengamatan (perceptual skills ) . Dalam pergaulan dan cara dia berinteraksi dengan orang lain. tidak bermaya dan tidak menunjukan minat untuk belajar. resdung . cara memproses sesuatu maklumat atau stimulasi yang diberikan serta tingkah laku kanak -kanak itu memuaskan atau tidak . meneliti tingkah lakunya. Mereka hanya sekadar dapat membuat pendiagnosan masalah yang dihadapi oleh kanak -kanak itu mungkin terpaksa merujuk pada ahli psikologi untuk mendapat keputusan ujian intelek yang lebih terperinci . Pakar -pakar yang menjalankan pemeriksaan perkembangan urat saraf ( neurodevelopmental examinition ) akan memastikan sama ada si anak itu boleh menggerakkan kaki dan tangannya tanpa rasa kekok atau mempamerkan sebarang ciri -ciri kelemahan dan gerakan yang tidak normal . pucat dan sebagainya perlu dirawat terlebih dahulu sebelum penilaian intelek kanak -kanak prasekolah yang lembab ini boleh dilakukan dengan memuaskan .penyakit seperti lelah . suasana di pasar . dia sering mengantuk . pemandangan di tengah -tengah kota raya dan sebagainya . jika seseorang kanak -kanak itu tidak mempunyai motivasi untuk bercakap . usaha -usaha untuk merangsang minatnya . Kanak -kanak yang bermasalah akan dirujukkan kapada pihak -pihak yang berkenaan untuk tindakan selanjutnya . masalah jantung dan katarak mata . Intervensi awal Penilaian ke atas kanak -kanak dari peringkat prasekolah awal adalah penting supaya program -program intervensi awal dapat diaturkan. membina keyakinan diri dan memberi dia peluang berinteraksi serta bergaul dengan dengan rakan -rakan sebayanya boleh . Dalam menjalankan pemeriksaan . kekuatan -kekuatan dan kelemahan -kelemahan kanak -kanak itu sendiri . Pakar kanakkanak dan pakar psikologi perkembangan kanak-kanak yang mahir boleh menilai tahap perkembangan seseorang kanak-kanak dari pelbagai segi hanya dengan memerhatikan kanakkanak itu menjalani ujian-ujian yang diaturkan. sawan tidak membesar ( failure to thrive ) . Kadang kala .Gambar-gambar yang dipilih mestilah sesuai dengan tahap intelek kanak-kanak itu. daya ingatan (memory ) .

kemahiran bahasa mempunyai kaitan yang rapat dengan pencapaian akademik . Penilaian awal keatas kanak-kanak prasekolah yang dikhuatiri lembab akan membantu para profeional. dia haruslah digalakkan supaya lebih banyak berbual serta mengikuti sesi -sesi bimbingan khas untuk mempertingkatkan kefahaman bahasanya . kanak-kanak yang sering mendapat sawan perlu diberikan ubat cegah sawan. berbagai-bagai kaedah pembelajaran boleh digunakan untuk mempertingkatkan prestasi inteleknya. Kanak -kanak yang berusia tiga hingga empat tahun yang masih tidak mempamerkan kemahiran pengamatan (perceptual skills ) boleh diberikan pendidikan khas . intervensi-intervensi awal yang merangkumi program pengubahsuaian tingkah laku bagi membantunya mengawal diri (self-control) perlu diaturkan. Setiap kanak-kanak yang didapati lambat bercakap perlulah mendapatkan penilaian lanjut . Biasanya. Ubat-ubat tertentu boleh digunakan untuk mengurangkan keresahan anak itu sewaktu menjalani program pemgubahsuaian tingkah laku. perhatian yang sewajarnya haruslah diberikan terhadap perkembangan bahasa seseorang kanak-kanak. Kanak-kanak yang mengalami kekurangan hormon tirod (hypothyroidism) akan dibekalkan denagn hormon tersebut seumur hidup. Sebagaimana yang telah diterangkan . disekolah yang menawakan pendidikan khas ataupun dipusat-pusat pengajian yang mempunyai program-program pendidikan diluar sistem persekolahan yang formal.com/2010/07/menilai-kanak-kanak-prasekolah.dijalankan .com/TENTANG%20KANAK-KANAK.htm http://cikguani. seseorang kanak-kanak yang lembab akan mempamerkan ciri-ciri perkembangan bahasa yang lembab.blogspot. Bagi kanak-kanak yang menghadapi masalah pengamatan dan tidak boleh mengenal abjad. Kesimpulan Kanak-kanak prasekolah yang lembab perlu mejalani penilaian yang terperinci supaya pendiagnosan dapat dibuat dan ciri-ciri kekuatan serta kelemahan anak itu dapat dikenal pasti. Intervensi mungkin memerlukan rawatan ubat. Sumber: http://home. Ini amatlah penting agar program pemulihan berserta objektif-objektif yang telah disesuaikan bagi seseorang kanak-kanak itu dapat diaturkan. Bagi kanak-kank yang hiperaktif. Contohnya.html . ibu bapa dan jabatan pendidikan menentukan sama ada dia boleh ditempatkan disekolah biasa. Perlu ditegaskan lagi bahawa pencapaian bahasa amatlah penting kerana ini adalah asas bagi menguasai kebolehan membaca dan menulis . Oleh itu .hamidarshat. Jika penguasaan bahasanya lemah .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful