P. 1
Bbm 3401 Nota Bahasa Melayu Tinggi

Bbm 3401 Nota Bahasa Melayu Tinggi

|Views: 5,164|Likes:
Published by Jny Germayne Jimah

More info:

Published by: Jny Germayne Jimah on Oct 13, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PPTX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/27/2013

pdf

text

original

Bahasa kiasan yang tidak menyatakan bandingan tetapi

terdapat perpindahan daripada perkara yang

dimaksudkan kepada perkara yang dibandingkan.

Bahasa kiasan berpindah boleh dibahagikan kepada

beberapa jenis, iaitu:

- Kiasan Sandar

± Kiasan Terus

± Kiasan Berangkap/Bersajak

± Kiasan Berbunga

± Kiasan Pemanis (Halus)

± Kiasan Melompat

± Kiasan Melarat

Kiasan Sandar

Kiasan yang tidak menyatakan bandingan, sebaliknya terus

berpindah kepada benda bandingan itu sendiri, contohnya:

1. Mandi kerbau

2. Pekak badak

Kiasan Terus

Bentuk kiasan yang mempunyai makna yang lain daripada

makna perkataanitu sendiri, contohnya:

‡ Harimau berantai (orang yang sangat garang, bengis).

‡ Kutu embun (orang yang selalu pulang lewat malam).

‡ Pisau cukur (wanita yang suka mengikis harta lelaki).

Kiasan Berangkap/Bersajak

Kiasan jenis ini menunjukkanperbandingan dengan cara yang

berbeza-beza atau bersajak; selalunya berisi jenaka, contohnya:

1. Dulu papan, sekarang besi - «««««««««««

2. Lain dulang, lain kakinya - ««««««««««««

3. Hujung bendul dalam semak - ««««««««««.

Kiasan Berbunga

Kiasan yang menggunakanrangkai kata yang indah atau berbunga-

bunga, contohnya:

1. Selimutkemalasanmenyelimuti tubuhnya.

2. Adat lama telah reput dimakan usia.

3. Hancur lebur harapannya, tiada bersisa.

Kiasan Pemanis (Halus)

Kiasan yang menggunakanperbandingan yang tidak tepat untuk

melindungi sesuatu makna yang kurang elok atau kurang manis jika

dinyatakan secara berterus terang, contohnya:

1. Pergi ke sungai besar

2. Berbadan dua

3. Meninggal dunia, kembali ke alam baqa

Kiasan Melompat

Kiasan yang melangkah satu tingkat atau lebih daripada perkara atau

benda yang asal atau sebenarnya, contohnya:

1. Menanak nasi (sebenarnya, memasak beras)

2. Menjahit baju (sebenarnya, menjahit kain untuk membuatbaju)

3. Mencucuk atap (sebenarnya, mencucuk daun untuk dijadikan

atap)

Kiasan Melarat

Kiasan yang makna atau maksudnya sudah menyimpang

jauh daripada maksud asal, seolah-olah menjadi perkataan

yang mempunyai makna baharu. Sebagai contoh:

1. Sudah berisi (mulai hamil)

2. Badan melidi (terlalu kurus)

3. Tubuhnya membadak (terlalu gemuk)

PENYAJIAN LISAN DAN

TULISAN

‡ Penguasaan bahasa Melayu tidak hanya dilihat dari segi

kemampuanseseorang pengguna bahasa menguasai rumus-

rumus tatabahasa tatabahasa tetapi juga perlu mengintegrasikan

mekanik bahasa dengan aspek sosial dan budaya bahasa.

‡ Untuk tujuan ini, seseorang pengguna bahasa mestilah dapat

menguasaiaspek kesopanan dan kesantunan berbahasa, iaitu

menggunakan neka bahasa.

KESOPANAN BERKOMUNIKASI

BERDASARKAN NEKA BAHASA

Neka Bahasa

MengikutAbdullah Hassan (1997:237), neka bahasa ialah jenis-

jenis gaya bahasa yang digunakan mengikut taraf penggunaan

bahasa dan penuturnya. Jenis bahasa ini dikenali sebagai laras

sosial.

Neka bahasa juga merujuk kepada penggunaan bahasa

menurut konteksnya, seperti bahasa formal, bahasa tak formal,

bahasa halus, bahasa istana, dan lain-lain (Marzuki Nyak

Abdullah, 1993: 155).

Jenis-jenis Neka Bahasa

Abdullah Hassan (1997: 237) membahagikan nekabahasa

kepada jenis yang berikut:

1. Neka Baku

2. Neka Istana

3. Neka Tempatan (Dialek)

4. Neka Basahan

5. Neka Sopan

6. Neka Mesra

7. Neka Remaja

8. Neka Manja

9. Neka Kasar

10. Neka Pasar

Pengelasan Bahasa Mengikut

Neka

Pengelasan neka bahasa mengikuttaraf penggunaannya boleh

dibuat berdasarkan:

‡ Kegunaan rasmi: neka baku dan neka istana.

‡ Kegunaan tidak rasmi: neka tempatan (dialek), neka basahan,

neka sopan, neka mesra, neka manja, neka remaja, neka kasar,

dan neka pasar.

Pemilihan Neka

Pemilihan neka bergantung kepada keadaan, sama ada rasmi

(formal) atau tidak rasmi (tidak formal). Sesuatu keadaan itu

dianggap formal jika mempunyai ciri yang berikut:

± Tempatyang rasmi

± Upacara yang rasmi

± Kehadiran rasmi

± Tujuan rasmi

Penentuan Neka

Penggunaan neka yang betul amat perlu diberikan perhatian.

Hal ini disebabkan kesilapan memilih atau menggunakan

neka yang betul untuk keadaan tertentu dianggap melakukan

kesilapanyang serius daripada kesilapan tatabahasa.

Dengan kata lain, kesalahan ini berlaku disebabkan

pengguna tidak tahu menggunakan tatabahasa sosial (social

grammar).

Untuk mengelakkanperkara ini daripada berlaku, pengguna

bahasa Melayu perlulah:

1. Mengenal pasti neka bahasa Melayu.

2. Mengetahui peraturan tentang masa dan tempat yang sesuai

untuk menggunakansesuatu neka bahasa.

Peraturan Pemilihan Neka

Bahasa

Kata Ganti Penggunaannya

Nama

Saya

i.

Bersifatrasmi ± secara lisan

ii.

Bersifat rasmi ± secara tulisan

iii.

Bercakap dengan orang yang lebih tua atau

muda tetapi dimuliakan

iv.

Bercakap dengan orang yang tidak dikenali

Aku, kamu i.

Bercakap dengan rakan sebaya atau rakan

yang akrab.

awak, engkau ii.

Bercakap dengan orang yang lebih muda atau

lebih rendah tarafnya.

Anda

i. Bersifat rasmi ± secara lisan

ii. Bersifat rasmi ± secara tulisan

iii. Khalayaknya banyak

Beliau

i. Bersifat rasmi ± secara tulisan

ii. Bersifat rasmi ± secara lisan

iii. Orang yang dirujuk lebih tua atau

muda tetapi dihormati

Dia

i. Bersifat rasmi ± secara tulisan

ii. Bersifat rasmi ± secara lisan

iii. Orang yang dirujuk dianggap

sama taraf atau lebih rendah

Saudara, i. Bersifat rasmi ± secara lisan

Saudari ii. Bersifat rasmi ± secara tulisan

iii. Orang yang dirujuk masih muda

dan dimuliakan

iv. Orang yang dirujuk sebaya atau

lebih tua

Neka Baku

‡ Dikenalisebagai bahasa sekolah, bahasa buku atau bahasa

standard

‡ Digunakan dalam situasi formal (rasmi)

‡ Ditandai oleh penggunaan tatabahasa yang betul

‡ Sejenis bahasa yang dipelajari melalui proses pendidikan

formal kerana neka baku tidak mempunyai penutur jati atau

tidak ada penutur yang menuturkan neka baku sebagai bahasa

ibunda

Neka Istana

‡ Sejenis bahasa yang digunakan dalam istana atau oleh kerabat

diraja dalam upacara seperti pertabalan. Di luar istana,

seseorang sultan akan menggunakan neka istana dalam majlis

formal atau rasmi.

‡ Kerabat diraja boleh membuatpilihan, sama ada hendak

menggunakan neka istana atau tidak apabila berkomunikasi

dengan rakyat. Bagaimanapun, rakyat perlu menggunakan neka

istana apabila berkomunikasi dengan golongan raja.

‡ Neka istana ditandai oleh kata tertentu yang bersifat khusus,

contohnya:

beta bersiram santap beradu

istana titah

kurnia murka

gering mangkat dirgahayu perkenan

Neka Tempatan

‡ Bentuk penggunaan bahasa berdasarkan negeri atau daerah,

dan digunakan dalam kalangan anggota dialek yang serupa.

‡ Anggota dialek yang sama boleh menggunakan neka dialek

untuk tujuan rasmi (bukan keadaan rasmi).

‡ Neka dialek juga digunakan dalam keadaan tidak rasmi,

misalnya di kedai kopi, pasar, rumah atau di padang bola.

‡ Apabila dua orang yang menuturkan dialek yang berbeza

berkomunikasi, mereka akan menggunakanneka basahan

apabila berkomunikasi dalam situasi tidak rasmi. Dalam

keadaan rasmi, mereka menggunakan neka baku.

Neka Basahan

Neka bahasa yang digunakan dalam keadaan tidak rasmi.

Dalam keadaan rasmi, neka bahasa tidak boleh digunakan.

Neka basahan tidak digunakan dalam bentuk tulisan tetapi

hanya dalam wacana lisan.

Ciri-ciri neka basahan:

‡ Tidak menggunakan peraturan tatabahasa yang lengkap.

‡ Imbuhan yang biasa digugurkan dalam neka basahan ialah

imbuhan aktif ±me.

‡ Imbuhan pasif di- dan ter- banyak digunakan dalam neka

basahan.

‡ Pengguguran imbuhan transitif ±i dan per-

Perbezaan Neka Baku dengan

Neka Basahan

Dari segi kosa kata, terdapat tiga perbezaan antara neka baku

dengan neka basahan, iaitu:

‡ Perbezaan kata yang berbeza untuk makna yang serupa

Neka Baku

Neka Basahan

beliau

dia

ibu

emak

guru

cikgu

anda

awak

bagaimana

macam mana

mengapa

kenapa

oleh sebab

sebab

daripada

dari

minat

suka

sila

jemput

sedang

tengah

‡ Bentuk kependekan perkataan

Neka Baku

Neka Basahan

hendak

nak

sudah

dah

ini

ni

mahu

mau

‡ Perubahan bunyi

Neka Baku

Neka Basahan

kecil

kecik

kah

ke

biji

bijik

nasi

nasik

bawa

bawak

bapa

bapak

juga

jugak

pula

pulak

Neka Sopan

‡ Digunakan dalam bentuk tulisan dan lisan. Ciri neka sopan yang

paling ketara dapat dilihat dari segi penggunaan kata ganti diri.

‡ Digunakan apabila seseorang penutur atau pengguna bahasa

bercakap atau menulis kepada orang yang lebih tinggi tarafnya.

‡ Dalam masyarakat Melayu, kebiasaan kata ganti nama diri kedua

digantikandengan panggilan khas mengikutkedudukan atau

taraf sosial.

‡ Kata panggilan yang bersifat kekeluargaan tidak boleh digunakan

dalam komunikasi formal yang melibatkan bukan anggota

keluarga.

Neka Mesra

‡ Neka yang digunakan oleh orang yang mempunyai ikatan

hubungan persahabatan yang rapat.

‡ Kata ganti nama yang digunakan dalam neka mesra ialah seperti

aku, engkau, atau dalam bentuk dialek seperti hang, demo, dan

lain-lain.

‡ Kata ganti nama orang kedua digantikan dengan panggilan khas

mengikutusia, seperti kakak, abang, pak cik, along dan

sebagainya.

‡ Panggilan khas mengikutusia bagi orang yang tidak dikenali

tidak boleh digunakan kerana dianggap sebagai biadap.

‡ Panggilan khas mengikutusia seperti kakak, pak cik, mak ngah

hanya boleh digunakan untuk orang yang ada hubungan rapat

dengan penyapa, misalnya orang sekampung atau yang sangat

dikenali.

Neka Remaja

‡ Dikenalijuga sebagai neka kutu.

‡ Mengandungi kata dan perkataan yang mempunyai makna

tersendiri, contohnya:

bergetah

mambang

awek

cun

mengancam

tangkap cintan

cinabeng

‡ Perkataan yang digunakan berstatus rendah

‡ Kata dan frasa berubah mengikutgenerasi

Neka Manja

‡ Digunakan dalam kalangan anggota dalam sesebuah keluarga

untuk memperlihatkankemanjaan.

‡ Ciri utama neka manja ialah penggantian kata ganti nama orang

pertama dengan nama diri, misalnya Fatimah akan

membahasakandirinya Mah atau Timah.

‡ Penggunaan neka ini dalam kalangan penghibur atau artis

dalam wawancara atau temu bual di khalayak ramai dianggap

perbuatan mengada-ngada kerana mereka bukan bercakap

dengan anggota keluarga mereka.

Neka Kasar

Neka kasar digunakan dalam suasana emosi yang negatif

seperti marah, benci atau tersinggung, iaitu apabila hilang rasa

hormat kepada orang yang disapa. Dua ciri utama neka kasar

ialah:

1. Penggunaan kata ganti diri seperti aku, kamu, awak, dan

engkau.

2. Pemilihan atau penggunaan kata yang kasar, misalnya:

otak untuk fikiran

jantan

lelaki

betina

binatang

pelesit

nak mampus

Neka Pasar

Neka pasar atau bahasa pasar digunakan apabila salah seorang

penuturnya bukan penutur bahasa Melayu jati.

Neka pasar juga digunakan apabila kedua-dua penutur bukan

penutur jati bahasa Melayu.

Neka pasar digunakan untuk tujuan tidak formal.

Neka pasar mempunyai ciri tatabahasa dan kosa kata yang

dipengaruhi oleh unsur bahasa asing, seperti bahasa Cina atau

bahasa Tamil, contohnya:

1. Lu mana mau pigi?

2. Itu besar punya rumah, siapa punya?

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->