INSTITUT PENDIDIKAN GURU KAMPUS DARULAMAN

KPLI KDC-SR PENDIDIKAN KHAS AMBILAN NOVEMBER 2009
BAHASA MELAYU KOMUNIKASI (PENANDA WACANA)
DISEDIAKAN UNTUK:
ENCIK AHMAD SUKRI BIN MUSTAFA

DISEDIAKAN OLEH:
PUAN YUSNITA BINTI ABDUL RAGI 830302-08-5816 PUAN PATMAWATIE BINTI MUSTAPA 820530-03-5010 CIK WAN RABIEATUL ‘ADAWIAH BINTI MIOR OTHMAN 851226-08-6106 CIK NUR DALILA BINTI MOHD SAINI 820605-14-5856 PK 2

TARIKH HANTAR:

14 JUN 2010 ISI KANDUNGAN BIL ISI KANDUNGAN MUKA SURAT 1 2 3 4 5 6 7 DEFINISI WACANA JENIS WACANA CIRI-CIRI WACANA ASPEK-ASPEK HUBUNGAN WACANA PENANDA WACANA RUJUKAN LAMPIRAN 4 4 5 7 10 12 2 .

3 . Encik Ahmad Sukri Bin Mustafa kerana penerangan dan bimbingan beliau di dalam kelas membolehkan kami membuat dan menyiapkan tugasan ini.T memberkati usaha yang kita lakukan dan mendapat keredaan-Nya.W. seterusnya bersama-sama mengadun dan mengolahnya supaya berjaya disiapkan. Ribuan ucapan terima kasih kepada sesama ahli kumpulan yang bertungkus lumus mencari maklumat serta idea bagi melengkapkan tugasan ini.PENGHARGAAN Sekalung penghargaan kepada Pensyarah Pembimbing kami. tetapi juga untuk pelbagai tugasan lain. Segunung rasa kasih dan sayang terhadap semua ahli keluarga yang memahami dan memberi dorongan kepada kami agar berusaha untuk membuat yang terbaik bukan hanya untuk tugasan ini. Semoga Allah S.

televisyen iii. sebuah buku atau satu siri buku. Hierarki bahasa ini ditunjukkan dalam rajah di bawah : Aya t Klaus a Fras a Wacana Kata 2. Dalam hierarki tatabahasa. Contoh wacana tulisan ialah harian.0 CIRI-CIRI WACANA 4 . Komunikasi yang berlaku ialah gerak sebagainya badan. Dihasilkan secara lisan yang melibatkan komunikasi secara langsung. satu bab. Wacana merupakan satu satuan bahasa yang lengkap kerana sesuatu wacana mungkin terdiri daripada dua atau gabungan ayat. akhbar.0 DEFINISI WACANA Wacana ialah unit bahasa yang melebihi batas ayat. iaitu antara penutur dengan pendengar Disampaikan secara bertulis dan melibatkan hubungan antara penulis dengan pembaca ii. buku dan novel. 3. wacana terletak dalam hierarki tertinggi. iaitu hadir selepas tingkat ayat. Contoh wacana perbualan ramah. khutbah. dan radio lisan ialah temu ucapan.1.0 JENIS WACANA : Wacana Lisan i. iii. Wacana Tulisan i. dan komunikasi satu arah atau digunakan tidak langsung semasa menyampai kan sesuatu perkara kepada pendengar. siaran rencana. majalah. satu perenggan. nada suara. ii. Ekspresi wajah. Wacana menunjukkan perkembangan fikiran yang berurutan yang disusun dengan sempurna dan menghasilkan satu pemikiran yang utuh. ceramah.

terdapat tujuh ciri ketekstualan untuk menghasilkan wacana yang utuh. 3. tujuan juga penting untuk memilih teknik penyampaian wacana atau retorik sama ada secara naratif. iaitu tujuan. 3. keadaan dan interteks. ayat yang digunakan ialah ayat penyata. Menurut Beaugrande dan Dressier (1981 : 81). Ayat yang digunakan ialah ayat tanya tetapi jika seseorang ingin menyampaikan maklumat.2 Tautan Tautan atau kohesi bermaksud keserasian hubungan antara unsur linguistik dengan unsur linguistik yang lain dalam sesebuah wacana. wacana mempunyai beberapa ciri yang penting. Abdul dan Ahmad ke padang Mereka ke sana untuk bermain bola Terdapat tautan antara kedua-dua ayat. surat rasmi atau tidak rasmi dan sebagainya. runtutan. iaitu terdapat pendahuluan. isi dan penutup. ceramah. Tautan dapat mewujudkan kesinambungan antara sebahagian teks dengan sebahagian teks yang lain sehingga membentuk satu kesatuan. 5 .Sebagai satu unit bahasa yang lengkap. penerimaan. deskriptif atau eksposisi atau penghujahan. maklumat. tautan. ganti nama mereka dalam ayat kedua merujuk kepada Zain. Selain itu. Abdul dan Ahmad manakala ke sana merujuk kepada ke padang. Contoh : (a) (b) Zain. Kedua-dua ayat yang mempunyai tautan ini dianggap sebagai wacana. Tujuan wacana adalah untuk mendapatkan maklumat. dimana setiap wacana mesti mempunyai struktur.1 Tujuan Setiap wacana yang dihasilkan mesti mempunyai tujuan kerana tujuan yang menentukan jenis wacana yang digunakan. Tujuan juga menentukan bentuk wacana sama ada ucapan. Keserasian dilihat daripada hubungan antara sesuatu perkataan frasa atau ayat dengan perkataan dalam wacana tersebut.

Maklumat lama ialah maklumat yang telah dinyatakan pada peringkat awal dan diulang dalam konteks berikutnya.3. teks tidak dianggap sebagai wacana. Susu ibu mengandung kolostrom. Tahap penerimaan seseorang itu tinggi sekiranya pendengar atau pembaca memahami sepenuhnya wacana yang disampaikan. 3. Sebaliknya tahap penerimaan rendah sekiranya wacana tersebut tidak difahami oleh pendengar atau pembaca. jelas menunjukkan kesinambungan idea melalui perkataan yang digunakan.4 Penerimaan Sesuatu wacana perlu mempunyai pendengar atau pembaca (khalayak) yang merupakan penerima sesuatu wacana. Unsur ini kaya dengan protein Dalam ayat di atas . 3. Contoh runtutan : Susu ibu merupakan makanan terbaik untuk bayi bagi tahap awal tumbesaran. Contoh : (a) Amran membeli kasut baharu 6 . Runtutan merupakan asas dalam pembinaan wacana kerana tanpa makna. manakala maklumat baharu ialah maklumat yang baharu sahaja dinyatakan dalam wacana tersebut. Kesinambungan ini menjadikan ayat-ayat itu bertaut antara satu sama lain.3 Runtutan Runtutan atau koheran merupakan kesinambungan idea yang terdapat dalam sesebuah wacana sehingga menjadi satu teks yang bermakna.5 Maklumat Setiap wacana perlu mempunyai maklumat. iaitu maklumat baharu atau maklumat lama.

1 Hubungan dari Aspek Semantik dan Fonologi Hubungan wacana dari aspek semantik dapat dilihat daripada kepaduan makna yang wujud dalam sesuatu wacana. fonologi.7 Interteks Interteks bermaksud sesuatu wacana bergantung kepads wacana yang lain.0 ASPEK-ASPEK HUBUNGAN WACANA Keutuhan sesuatu wacana dapat dilihat daripada wujudnya hubungan dari aspek Sematik. tatabahasa atau gramatikal dan leksikel.(b) Kasut itu dibeli di Kedai Watson Kasut itu merupakan maklumat lama. 4. Kesesuaian itu menjadikan sesuatu wacana relevan dengan situasi unjuran. Kefahaman seseorang terhadap sesuatu wacana yang dibaca atau didengarnya membantunya menghasilkan wacana. 3. Melalui interteks. Pemilihan kata. 4. Hubungan semantik antara bahagian sesebuah wacana dapt diperincikan seperti berikut. manakala Kedai Watson merupakan maklumat baharu. 3. (a) Hubungan sebab dan akibat (b) Hubungan sebab dan tujuan (c) Hubungan sebab dan hasil (d) Hubungan latar dan kesimpulan 7 .6 Keadaan Sesuatu wacana perlulah sesuai dengan keadaan. frasa dan susunan yang tepat amat penting untuk menjadikan sesuatu wacana itu sesuai dengan keadaan. sesuatu wacana lebih mudah difahami oleh pembaca atau pendengar.

intonasi atau nada suara. Contohnya hubungan antara ayat penyata. 4. tanda soal. “Dia sudah pergi”. koma. Unsur-unsur paralinguistik juga membantu pemahaman tentang sesuatu wacana. titik bertindih dan sebagainya manakala wacana lisan pula. unsur-unsur tersebut dapat membezakan sesuatu wacana. penanda penggantian. 4.Perbezaan antara kedua-duanya wujud melalui nada suara semasa penutur menuturkannya. Kata ganti nama diri orang yang digunakan sebagai penanda rujukan ialah dia.2. Dia telah lulus dengan cemerlang dalam peperiksaan.1 Penanda Rujukan Penanda rujukan menggunakan kata ganti nama diri orang dan kata ganti nama tunjuk untuk menghasilkan perkaitan.(e) Hubungan syarat dan hasil (f) Hubungan perbandingan (g) Hubungan penjelasan Hubungan wacana dari aspek fonologi berdasarkan hentian. alat-alat tersebut ialah tanda baca seperti noktah. penanda penghubung dan ellipsis. unsurunsur paralinguistik ini ialah alat-alat yang digunakan untuk memperjelaskan persembahan wacana. dalam wacana tulisan. Dalam wacana tulisan. 8 . “Dia sudah pergi?”.2 Hubungan dari Aspek Tatabahasa/ Gramatikal Penanda gramatikal yang mewujudkan keutuhan wacana ialah penanda rujukan. ekspresi wajah iaitu keadaan air muka serta gerakan tangan dan badan merupakan alat-alat untuk membantu memahami ujaran.dengan ayat tanya tanpa kata tanya. Contoh penggunaan kata ganti nama diri orang : Sofea merupakan pelajar yang amat rajin.

2. rencana ini juga akan menghiraukan amalan pengurusan dan pentadbiran di pejabat.Contoh penggunaan kata ganti nama tunjuk : Mangsa-mangsa banjir di Kampung Seri Murni itu telah ditempatkan di Sekolah Kebangsaan Seri Murni. perbuatan tersebut hanya merugikan mereka. Selain itu.2. frasa dengan frasa dan ayat dengan ayat. 4. 4.2.4 Ellipsis Ellipsis ialah pengguguran kata. frasa dan klausa yang telah disebut dalam pendengar atau Contoh ellipsis : Ani : Awak kerja di mana? (Awak bekerja di mana?) ayat sebelumnya. Penanda rujukan yang digunakan ialah di sana. 4. pembaca sudah Pengguguran memahami dilakukan kerana maklumat tersebut.3 Penanda penghubung Penanda penghubung dugunakan betujuan mehubungkan kata dengan kata. Contoh penggunaan penanda penghubung : Rencana ini bertujuan melihat perkaitan antara kepakaran individu dengan pembahagian tugas di tempat kerja. Contoh penggunaan penanda penggantian ialah : Pelajar-pelajar itu sering ponteng sekolah. 9 . Mereka tinggal di sana sejak seminggu yang lalu.2 Penanda Penggantian Penanda penggantian bermaksud menantikan sesuatu unsur bahasa dengan unsur yang lain.

seprti. yakni. justeru. kata atau rangkaian kata digunakan sebagai unsur perangkai yang dapat merangkaikan ayat dengan ayat dan perenggan dengan perenggan. tambahan lagi Iaitu. Hubungan ini dapat diperincikan sebagai hubungan berdasarkan aspek : (a) Sinonim (b) Antonim (c) Hiponim (d) Pengulangan kata yang sama (e) Kolokasi (f) Unsur bersambut 5. kedua. Penanda wacana dapat mewujudkan pertautan atau kesinambungan dalam wacana sehingga membentuk kesatuan. lantaran Kesimpulannya. ibarat Berhampiran dengan. dengan kata lain Pertama. Berikut ialah fungsi penanda wacana dan contoh : Fungsi Tambahan Penyataan semula Urutan Contoh Tempat Waktu Sebab dan kesan Rumusan Contoh Dan. semasa. berdekatan.3 Hubungan dari Aspek Leksikal/ Pengulangan Hubungan ini dilihat berdasarkan wujudnya pertalian antara perkataan atau kosa kata dalam sesuatu wacana. serta. rumusannya. akhir kata 10 .0 PENANDA WACANA Bagi memastikan keutuhan wacana. seterusnya Contohnya.disini Apabila. Unsur perangkai ini dipanggil penanda wacana.4. ketika Oleh itu.

hal ini bererti Pendek kata. lain halnya Sebenarnya. sari sudut Untuk tujuan ini. ringkasnya Hatta. permulaan.Perbandingan Pengesahan atau penekanan Pertentangan Harapan Pendahuluan Perkaitan Tujuan dan maksud Singkatan Generalisasi Bahasa klasik Serupa dengan. secara umumnya. dari segi. sewajarnya. sesungguhnya. mudah-mudahan. ringkasnya. alkisah. tentulah Tetapi.mulanya Dalam hal ini. sebagaimana.moga-moga Pertamanya.kalakian 11 . namun begitu Semoga. secara ringkas Secara amnya. maksudnya.

wacana.my 12 .0 RUJUKAN 1. Buku Bahasa Melayu STP Kertas 1& 2 (2006) 2.com.6. www.

7.0 LAMPIRAN 13 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful