INSTITUT PENDIDIKAN GURU KAMPUS DARULAMAN

KPLI KDC-SR PENDIDIKAN KHAS AMBILAN NOVEMBER 2009
BAHASA MELAYU KOMUNIKASI (PENANDA WACANA)
DISEDIAKAN UNTUK:
ENCIK AHMAD SUKRI BIN MUSTAFA

DISEDIAKAN OLEH:
PUAN YUSNITA BINTI ABDUL RAGI 830302-08-5816 PUAN PATMAWATIE BINTI MUSTAPA 820530-03-5010 CIK WAN RABIEATUL ‘ADAWIAH BINTI MIOR OTHMAN 851226-08-6106 CIK NUR DALILA BINTI MOHD SAINI 820605-14-5856 PK 2

TARIKH HANTAR:

14 JUN 2010 ISI KANDUNGAN BIL ISI KANDUNGAN MUKA SURAT 1 2 3 4 5 6 7 DEFINISI WACANA JENIS WACANA CIRI-CIRI WACANA ASPEK-ASPEK HUBUNGAN WACANA PENANDA WACANA RUJUKAN LAMPIRAN 4 4 5 7 10 12 2 .

tetapi juga untuk pelbagai tugasan lain.T memberkati usaha yang kita lakukan dan mendapat keredaan-Nya. seterusnya bersama-sama mengadun dan mengolahnya supaya berjaya disiapkan. Semoga Allah S. 3 .PENGHARGAAN Sekalung penghargaan kepada Pensyarah Pembimbing kami. Segunung rasa kasih dan sayang terhadap semua ahli keluarga yang memahami dan memberi dorongan kepada kami agar berusaha untuk membuat yang terbaik bukan hanya untuk tugasan ini. Encik Ahmad Sukri Bin Mustafa kerana penerangan dan bimbingan beliau di dalam kelas membolehkan kami membuat dan menyiapkan tugasan ini.W. Ribuan ucapan terima kasih kepada sesama ahli kumpulan yang bertungkus lumus mencari maklumat serta idea bagi melengkapkan tugasan ini.

satu bab. Dalam hierarki tatabahasa. ii. Wacana Tulisan i. satu perenggan. khutbah.0 DEFINISI WACANA Wacana ialah unit bahasa yang melebihi batas ayat. dan radio lisan ialah temu ucapan. Hierarki bahasa ini ditunjukkan dalam rajah di bawah : Aya t Klaus a Fras a Wacana Kata 2. iii. dan komunikasi satu arah atau digunakan tidak langsung semasa menyampai kan sesuatu perkara kepada pendengar. Wacana merupakan satu satuan bahasa yang lengkap kerana sesuatu wacana mungkin terdiri daripada dua atau gabungan ayat.0 CIRI-CIRI WACANA 4 . televisyen iii. akhbar. Contoh wacana tulisan ialah harian. Komunikasi yang berlaku ialah gerak sebagainya badan. majalah. iaitu hadir selepas tingkat ayat. iaitu antara penutur dengan pendengar Disampaikan secara bertulis dan melibatkan hubungan antara penulis dengan pembaca ii. Ekspresi wajah. Contoh wacana perbualan ramah. Wacana menunjukkan perkembangan fikiran yang berurutan yang disusun dengan sempurna dan menghasilkan satu pemikiran yang utuh.0 JENIS WACANA : Wacana Lisan i. Dihasilkan secara lisan yang melibatkan komunikasi secara langsung. siaran rencana. ceramah.1. 3. nada suara. wacana terletak dalam hierarki tertinggi. buku dan novel. sebuah buku atau satu siri buku.

iaitu tujuan. ayat yang digunakan ialah ayat penyata. maklumat. Tujuan juga menentukan bentuk wacana sama ada ucapan.1 Tujuan Setiap wacana yang dihasilkan mesti mempunyai tujuan kerana tujuan yang menentukan jenis wacana yang digunakan. Contoh : (a) (b) Zain. Selain itu. Tujuan wacana adalah untuk mendapatkan maklumat. dimana setiap wacana mesti mempunyai struktur. surat rasmi atau tidak rasmi dan sebagainya. 3. 5 . Ayat yang digunakan ialah ayat tanya tetapi jika seseorang ingin menyampaikan maklumat. tautan. ganti nama mereka dalam ayat kedua merujuk kepada Zain. penerimaan. Menurut Beaugrande dan Dressier (1981 : 81).Sebagai satu unit bahasa yang lengkap. ceramah. iaitu terdapat pendahuluan. tujuan juga penting untuk memilih teknik penyampaian wacana atau retorik sama ada secara naratif.2 Tautan Tautan atau kohesi bermaksud keserasian hubungan antara unsur linguistik dengan unsur linguistik yang lain dalam sesebuah wacana. wacana mempunyai beberapa ciri yang penting. isi dan penutup. runtutan. terdapat tujuh ciri ketekstualan untuk menghasilkan wacana yang utuh. Abdul dan Ahmad manakala ke sana merujuk kepada ke padang. Tautan dapat mewujudkan kesinambungan antara sebahagian teks dengan sebahagian teks yang lain sehingga membentuk satu kesatuan. 3. Kedua-dua ayat yang mempunyai tautan ini dianggap sebagai wacana. keadaan dan interteks. Keserasian dilihat daripada hubungan antara sesuatu perkataan frasa atau ayat dengan perkataan dalam wacana tersebut. Abdul dan Ahmad ke padang Mereka ke sana untuk bermain bola Terdapat tautan antara kedua-dua ayat. deskriptif atau eksposisi atau penghujahan.

Unsur ini kaya dengan protein Dalam ayat di atas . Tahap penerimaan seseorang itu tinggi sekiranya pendengar atau pembaca memahami sepenuhnya wacana yang disampaikan. Susu ibu mengandung kolostrom. Contoh runtutan : Susu ibu merupakan makanan terbaik untuk bayi bagi tahap awal tumbesaran. Kesinambungan ini menjadikan ayat-ayat itu bertaut antara satu sama lain. teks tidak dianggap sebagai wacana.4 Penerimaan Sesuatu wacana perlu mempunyai pendengar atau pembaca (khalayak) yang merupakan penerima sesuatu wacana. jelas menunjukkan kesinambungan idea melalui perkataan yang digunakan. Sebaliknya tahap penerimaan rendah sekiranya wacana tersebut tidak difahami oleh pendengar atau pembaca. Runtutan merupakan asas dalam pembinaan wacana kerana tanpa makna.3 Runtutan Runtutan atau koheran merupakan kesinambungan idea yang terdapat dalam sesebuah wacana sehingga menjadi satu teks yang bermakna. Maklumat lama ialah maklumat yang telah dinyatakan pada peringkat awal dan diulang dalam konteks berikutnya. 3. iaitu maklumat baharu atau maklumat lama. manakala maklumat baharu ialah maklumat yang baharu sahaja dinyatakan dalam wacana tersebut.3.5 Maklumat Setiap wacana perlu mempunyai maklumat. 3. Contoh : (a) Amran membeli kasut baharu 6 .

1 Hubungan dari Aspek Semantik dan Fonologi Hubungan wacana dari aspek semantik dapat dilihat daripada kepaduan makna yang wujud dalam sesuatu wacana. 3. sesuatu wacana lebih mudah difahami oleh pembaca atau pendengar. 3.7 Interteks Interteks bermaksud sesuatu wacana bergantung kepads wacana yang lain. 4. fonologi. (a) Hubungan sebab dan akibat (b) Hubungan sebab dan tujuan (c) Hubungan sebab dan hasil (d) Hubungan latar dan kesimpulan 7 . Kesesuaian itu menjadikan sesuatu wacana relevan dengan situasi unjuran. Hubungan semantik antara bahagian sesebuah wacana dapt diperincikan seperti berikut. 4. Melalui interteks. Kefahaman seseorang terhadap sesuatu wacana yang dibaca atau didengarnya membantunya menghasilkan wacana. manakala Kedai Watson merupakan maklumat baharu. Pemilihan kata.0 ASPEK-ASPEK HUBUNGAN WACANA Keutuhan sesuatu wacana dapat dilihat daripada wujudnya hubungan dari aspek Sematik.(b) Kasut itu dibeli di Kedai Watson Kasut itu merupakan maklumat lama. tatabahasa atau gramatikal dan leksikel.6 Keadaan Sesuatu wacana perlulah sesuai dengan keadaan. frasa dan susunan yang tepat amat penting untuk menjadikan sesuatu wacana itu sesuai dengan keadaan.

koma. alat-alat tersebut ialah tanda baca seperti noktah. “Dia sudah pergi?”. Kata ganti nama diri orang yang digunakan sebagai penanda rujukan ialah dia. dalam wacana tulisan. unsur-unsur tersebut dapat membezakan sesuatu wacana. 8 . 4.dengan ayat tanya tanpa kata tanya. intonasi atau nada suara. ekspresi wajah iaitu keadaan air muka serta gerakan tangan dan badan merupakan alat-alat untuk membantu memahami ujaran. 4. unsurunsur paralinguistik ini ialah alat-alat yang digunakan untuk memperjelaskan persembahan wacana. Contoh penggunaan kata ganti nama diri orang : Sofea merupakan pelajar yang amat rajin. Dia telah lulus dengan cemerlang dalam peperiksaan. tanda soal.1 Penanda Rujukan Penanda rujukan menggunakan kata ganti nama diri orang dan kata ganti nama tunjuk untuk menghasilkan perkaitan.2 Hubungan dari Aspek Tatabahasa/ Gramatikal Penanda gramatikal yang mewujudkan keutuhan wacana ialah penanda rujukan. Dalam wacana tulisan. penanda penghubung dan ellipsis. Contohnya hubungan antara ayat penyata.(e) Hubungan syarat dan hasil (f) Hubungan perbandingan (g) Hubungan penjelasan Hubungan wacana dari aspek fonologi berdasarkan hentian. titik bertindih dan sebagainya manakala wacana lisan pula.Perbezaan antara kedua-duanya wujud melalui nada suara semasa penutur menuturkannya.2. “Dia sudah pergi”. Unsur-unsur paralinguistik juga membantu pemahaman tentang sesuatu wacana. penanda penggantian.

Contoh penggunaan penanda penghubung : Rencana ini bertujuan melihat perkaitan antara kepakaran individu dengan pembahagian tugas di tempat kerja.3 Penanda penghubung Penanda penghubung dugunakan betujuan mehubungkan kata dengan kata. Contoh penggunaan penanda penggantian ialah : Pelajar-pelajar itu sering ponteng sekolah.2. perbuatan tersebut hanya merugikan mereka.4 Ellipsis Ellipsis ialah pengguguran kata.2. 4. 9 .2 Penanda Penggantian Penanda penggantian bermaksud menantikan sesuatu unsur bahasa dengan unsur yang lain. rencana ini juga akan menghiraukan amalan pengurusan dan pentadbiran di pejabat. frasa dan klausa yang telah disebut dalam pendengar atau Contoh ellipsis : Ani : Awak kerja di mana? (Awak bekerja di mana?) ayat sebelumnya.Contoh penggunaan kata ganti nama tunjuk : Mangsa-mangsa banjir di Kampung Seri Murni itu telah ditempatkan di Sekolah Kebangsaan Seri Murni. 4. 4. Mereka tinggal di sana sejak seminggu yang lalu. Selain itu. Penanda rujukan yang digunakan ialah di sana.2. pembaca sudah Pengguguran memahami dilakukan kerana maklumat tersebut. frasa dengan frasa dan ayat dengan ayat.

dengan kata lain Pertama. semasa. rumusannya.0 PENANDA WACANA Bagi memastikan keutuhan wacana. kata atau rangkaian kata digunakan sebagai unsur perangkai yang dapat merangkaikan ayat dengan ayat dan perenggan dengan perenggan. Penanda wacana dapat mewujudkan pertautan atau kesinambungan dalam wacana sehingga membentuk kesatuan. ketika Oleh itu. akhir kata 10 . seprti. tambahan lagi Iaitu. Berikut ialah fungsi penanda wacana dan contoh : Fungsi Tambahan Penyataan semula Urutan Contoh Tempat Waktu Sebab dan kesan Rumusan Contoh Dan. justeru.3 Hubungan dari Aspek Leksikal/ Pengulangan Hubungan ini dilihat berdasarkan wujudnya pertalian antara perkataan atau kosa kata dalam sesuatu wacana.4. Hubungan ini dapat diperincikan sebagai hubungan berdasarkan aspek : (a) Sinonim (b) Antonim (c) Hiponim (d) Pengulangan kata yang sama (e) Kolokasi (f) Unsur bersambut 5. berdekatan.disini Apabila. ibarat Berhampiran dengan. kedua. Unsur perangkai ini dipanggil penanda wacana. serta. lantaran Kesimpulannya. yakni. seterusnya Contohnya.

alkisah. sesungguhnya.moga-moga Pertamanya.kalakian 11 . secara ringkas Secara amnya. ringkasnya. sewajarnya.hal ini bererti Pendek kata. namun begitu Semoga. sebagaimana. ringkasnya Hatta. mudah-mudahan. maksudnya. sari sudut Untuk tujuan ini. lain halnya Sebenarnya. permulaan.Perbandingan Pengesahan atau penekanan Pertentangan Harapan Pendahuluan Perkaitan Tujuan dan maksud Singkatan Generalisasi Bahasa klasik Serupa dengan. tentulah Tetapi.mulanya Dalam hal ini. secara umumnya. dari segi.

Buku Bahasa Melayu STP Kertas 1& 2 (2006) 2.my 12 .wacana.0 RUJUKAN 1. www.com.6.

0 LAMPIRAN 13 .7.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful