INSTITUT PENDIDIKAN GURU KAMPUS DARULAMAN

KPLI KDC-SR PENDIDIKAN KHAS AMBILAN NOVEMBER 2009
BAHASA MELAYU KOMUNIKASI (PENANDA WACANA)
DISEDIAKAN UNTUK:
ENCIK AHMAD SUKRI BIN MUSTAFA

DISEDIAKAN OLEH:
PUAN YUSNITA BINTI ABDUL RAGI 830302-08-5816 PUAN PATMAWATIE BINTI MUSTAPA 820530-03-5010 CIK WAN RABIEATUL ‘ADAWIAH BINTI MIOR OTHMAN 851226-08-6106 CIK NUR DALILA BINTI MOHD SAINI 820605-14-5856 PK 2

TARIKH HANTAR:

14 JUN 2010 ISI KANDUNGAN BIL ISI KANDUNGAN MUKA SURAT 1 2 3 4 5 6 7 DEFINISI WACANA JENIS WACANA CIRI-CIRI WACANA ASPEK-ASPEK HUBUNGAN WACANA PENANDA WACANA RUJUKAN LAMPIRAN 4 4 5 7 10 12 2 .

tetapi juga untuk pelbagai tugasan lain. seterusnya bersama-sama mengadun dan mengolahnya supaya berjaya disiapkan. Encik Ahmad Sukri Bin Mustafa kerana penerangan dan bimbingan beliau di dalam kelas membolehkan kami membuat dan menyiapkan tugasan ini. 3 .T memberkati usaha yang kita lakukan dan mendapat keredaan-Nya. Segunung rasa kasih dan sayang terhadap semua ahli keluarga yang memahami dan memberi dorongan kepada kami agar berusaha untuk membuat yang terbaik bukan hanya untuk tugasan ini.PENGHARGAAN Sekalung penghargaan kepada Pensyarah Pembimbing kami. Semoga Allah S. Ribuan ucapan terima kasih kepada sesama ahli kumpulan yang bertungkus lumus mencari maklumat serta idea bagi melengkapkan tugasan ini.W.

dan komunikasi satu arah atau digunakan tidak langsung semasa menyampai kan sesuatu perkara kepada pendengar. siaran rencana. Wacana Tulisan i.0 JENIS WACANA : Wacana Lisan i. televisyen iii. iaitu hadir selepas tingkat ayat. akhbar. satu bab. Komunikasi yang berlaku ialah gerak sebagainya badan. iii. Contoh wacana perbualan ramah. Dihasilkan secara lisan yang melibatkan komunikasi secara langsung. dan radio lisan ialah temu ucapan.1.0 DEFINISI WACANA Wacana ialah unit bahasa yang melebihi batas ayat. nada suara. wacana terletak dalam hierarki tertinggi. ii. iaitu antara penutur dengan pendengar Disampaikan secara bertulis dan melibatkan hubungan antara penulis dengan pembaca ii. buku dan novel. khutbah. sebuah buku atau satu siri buku. Wacana merupakan satu satuan bahasa yang lengkap kerana sesuatu wacana mungkin terdiri daripada dua atau gabungan ayat.0 CIRI-CIRI WACANA 4 . 3. Dalam hierarki tatabahasa. ceramah. Contoh wacana tulisan ialah harian. satu perenggan. Ekspresi wajah. Hierarki bahasa ini ditunjukkan dalam rajah di bawah : Aya t Klaus a Fras a Wacana Kata 2. majalah. Wacana menunjukkan perkembangan fikiran yang berurutan yang disusun dengan sempurna dan menghasilkan satu pemikiran yang utuh.

Tujuan wacana adalah untuk mendapatkan maklumat. Abdul dan Ahmad ke padang Mereka ke sana untuk bermain bola Terdapat tautan antara kedua-dua ayat. Contoh : (a) (b) Zain. iaitu tujuan. terdapat tujuh ciri ketekstualan untuk menghasilkan wacana yang utuh. Keserasian dilihat daripada hubungan antara sesuatu perkataan frasa atau ayat dengan perkataan dalam wacana tersebut. wacana mempunyai beberapa ciri yang penting. iaitu terdapat pendahuluan. tautan. Menurut Beaugrande dan Dressier (1981 : 81). 3. penerimaan. maklumat. Abdul dan Ahmad manakala ke sana merujuk kepada ke padang. deskriptif atau eksposisi atau penghujahan. ganti nama mereka dalam ayat kedua merujuk kepada Zain. Ayat yang digunakan ialah ayat tanya tetapi jika seseorang ingin menyampaikan maklumat. 3. Kedua-dua ayat yang mempunyai tautan ini dianggap sebagai wacana. Tujuan juga menentukan bentuk wacana sama ada ucapan. dimana setiap wacana mesti mempunyai struktur. surat rasmi atau tidak rasmi dan sebagainya. runtutan. tujuan juga penting untuk memilih teknik penyampaian wacana atau retorik sama ada secara naratif.2 Tautan Tautan atau kohesi bermaksud keserasian hubungan antara unsur linguistik dengan unsur linguistik yang lain dalam sesebuah wacana.Sebagai satu unit bahasa yang lengkap. Selain itu. ayat yang digunakan ialah ayat penyata. isi dan penutup. keadaan dan interteks.1 Tujuan Setiap wacana yang dihasilkan mesti mempunyai tujuan kerana tujuan yang menentukan jenis wacana yang digunakan. Tautan dapat mewujudkan kesinambungan antara sebahagian teks dengan sebahagian teks yang lain sehingga membentuk satu kesatuan. ceramah. 5 .

Susu ibu mengandung kolostrom. manakala maklumat baharu ialah maklumat yang baharu sahaja dinyatakan dalam wacana tersebut. teks tidak dianggap sebagai wacana. Sebaliknya tahap penerimaan rendah sekiranya wacana tersebut tidak difahami oleh pendengar atau pembaca. Contoh : (a) Amran membeli kasut baharu 6 . 3.3. 3.4 Penerimaan Sesuatu wacana perlu mempunyai pendengar atau pembaca (khalayak) yang merupakan penerima sesuatu wacana. jelas menunjukkan kesinambungan idea melalui perkataan yang digunakan. Contoh runtutan : Susu ibu merupakan makanan terbaik untuk bayi bagi tahap awal tumbesaran.3 Runtutan Runtutan atau koheran merupakan kesinambungan idea yang terdapat dalam sesebuah wacana sehingga menjadi satu teks yang bermakna. Unsur ini kaya dengan protein Dalam ayat di atas .5 Maklumat Setiap wacana perlu mempunyai maklumat. iaitu maklumat baharu atau maklumat lama. Runtutan merupakan asas dalam pembinaan wacana kerana tanpa makna. Maklumat lama ialah maklumat yang telah dinyatakan pada peringkat awal dan diulang dalam konteks berikutnya. Tahap penerimaan seseorang itu tinggi sekiranya pendengar atau pembaca memahami sepenuhnya wacana yang disampaikan. Kesinambungan ini menjadikan ayat-ayat itu bertaut antara satu sama lain.

sesuatu wacana lebih mudah difahami oleh pembaca atau pendengar.6 Keadaan Sesuatu wacana perlulah sesuai dengan keadaan. tatabahasa atau gramatikal dan leksikel.7 Interteks Interteks bermaksud sesuatu wacana bergantung kepads wacana yang lain. manakala Kedai Watson merupakan maklumat baharu. Kefahaman seseorang terhadap sesuatu wacana yang dibaca atau didengarnya membantunya menghasilkan wacana.0 ASPEK-ASPEK HUBUNGAN WACANA Keutuhan sesuatu wacana dapat dilihat daripada wujudnya hubungan dari aspek Sematik. (a) Hubungan sebab dan akibat (b) Hubungan sebab dan tujuan (c) Hubungan sebab dan hasil (d) Hubungan latar dan kesimpulan 7 . fonologi. Melalui interteks.(b) Kasut itu dibeli di Kedai Watson Kasut itu merupakan maklumat lama. Hubungan semantik antara bahagian sesebuah wacana dapt diperincikan seperti berikut. 4. 3. Pemilihan kata.1 Hubungan dari Aspek Semantik dan Fonologi Hubungan wacana dari aspek semantik dapat dilihat daripada kepaduan makna yang wujud dalam sesuatu wacana. Kesesuaian itu menjadikan sesuatu wacana relevan dengan situasi unjuran. 4. 3. frasa dan susunan yang tepat amat penting untuk menjadikan sesuatu wacana itu sesuai dengan keadaan.

4.2 Hubungan dari Aspek Tatabahasa/ Gramatikal Penanda gramatikal yang mewujudkan keutuhan wacana ialah penanda rujukan. 8 . penanda penggantian. “Dia sudah pergi”.1 Penanda Rujukan Penanda rujukan menggunakan kata ganti nama diri orang dan kata ganti nama tunjuk untuk menghasilkan perkaitan. unsur-unsur tersebut dapat membezakan sesuatu wacana.2. Dia telah lulus dengan cemerlang dalam peperiksaan.dengan ayat tanya tanpa kata tanya. intonasi atau nada suara. tanda soal.Perbezaan antara kedua-duanya wujud melalui nada suara semasa penutur menuturkannya. “Dia sudah pergi?”. ekspresi wajah iaitu keadaan air muka serta gerakan tangan dan badan merupakan alat-alat untuk membantu memahami ujaran. titik bertindih dan sebagainya manakala wacana lisan pula. Contohnya hubungan antara ayat penyata. penanda penghubung dan ellipsis. Contoh penggunaan kata ganti nama diri orang : Sofea merupakan pelajar yang amat rajin. unsurunsur paralinguistik ini ialah alat-alat yang digunakan untuk memperjelaskan persembahan wacana. koma. Kata ganti nama diri orang yang digunakan sebagai penanda rujukan ialah dia.(e) Hubungan syarat dan hasil (f) Hubungan perbandingan (g) Hubungan penjelasan Hubungan wacana dari aspek fonologi berdasarkan hentian. dalam wacana tulisan. 4. Dalam wacana tulisan. alat-alat tersebut ialah tanda baca seperti noktah. Unsur-unsur paralinguistik juga membantu pemahaman tentang sesuatu wacana.

Mereka tinggal di sana sejak seminggu yang lalu.4 Ellipsis Ellipsis ialah pengguguran kata.2. 4.2 Penanda Penggantian Penanda penggantian bermaksud menantikan sesuatu unsur bahasa dengan unsur yang lain.2. Selain itu. pembaca sudah Pengguguran memahami dilakukan kerana maklumat tersebut. 4. 4. rencana ini juga akan menghiraukan amalan pengurusan dan pentadbiran di pejabat.3 Penanda penghubung Penanda penghubung dugunakan betujuan mehubungkan kata dengan kata. frasa dan klausa yang telah disebut dalam pendengar atau Contoh ellipsis : Ani : Awak kerja di mana? (Awak bekerja di mana?) ayat sebelumnya.Contoh penggunaan kata ganti nama tunjuk : Mangsa-mangsa banjir di Kampung Seri Murni itu telah ditempatkan di Sekolah Kebangsaan Seri Murni. 9 . Contoh penggunaan penanda penghubung : Rencana ini bertujuan melihat perkaitan antara kepakaran individu dengan pembahagian tugas di tempat kerja. Contoh penggunaan penanda penggantian ialah : Pelajar-pelajar itu sering ponteng sekolah. frasa dengan frasa dan ayat dengan ayat.2. perbuatan tersebut hanya merugikan mereka. Penanda rujukan yang digunakan ialah di sana.

dengan kata lain Pertama.3 Hubungan dari Aspek Leksikal/ Pengulangan Hubungan ini dilihat berdasarkan wujudnya pertalian antara perkataan atau kosa kata dalam sesuatu wacana.0 PENANDA WACANA Bagi memastikan keutuhan wacana. berdekatan. Berikut ialah fungsi penanda wacana dan contoh : Fungsi Tambahan Penyataan semula Urutan Contoh Tempat Waktu Sebab dan kesan Rumusan Contoh Dan. semasa. serta. seterusnya Contohnya. Penanda wacana dapat mewujudkan pertautan atau kesinambungan dalam wacana sehingga membentuk kesatuan. rumusannya. ketika Oleh itu. Hubungan ini dapat diperincikan sebagai hubungan berdasarkan aspek : (a) Sinonim (b) Antonim (c) Hiponim (d) Pengulangan kata yang sama (e) Kolokasi (f) Unsur bersambut 5. seprti. Unsur perangkai ini dipanggil penanda wacana. kata atau rangkaian kata digunakan sebagai unsur perangkai yang dapat merangkaikan ayat dengan ayat dan perenggan dengan perenggan.disini Apabila. lantaran Kesimpulannya. justeru. ibarat Berhampiran dengan. tambahan lagi Iaitu.4. kedua. yakni. akhir kata 10 .

dari segi.moga-moga Pertamanya. namun begitu Semoga. permulaan. lain halnya Sebenarnya. secara umumnya. sesungguhnya. sari sudut Untuk tujuan ini.hal ini bererti Pendek kata. sebagaimana.kalakian 11 . secara ringkas Secara amnya. maksudnya. ringkasnya Hatta. ringkasnya.Perbandingan Pengesahan atau penekanan Pertentangan Harapan Pendahuluan Perkaitan Tujuan dan maksud Singkatan Generalisasi Bahasa klasik Serupa dengan. sewajarnya. alkisah. mudah-mudahan. tentulah Tetapi.mulanya Dalam hal ini.

0 RUJUKAN 1.com. Buku Bahasa Melayu STP Kertas 1& 2 (2006) 2.wacana.my 12 .6. www.

7.0 LAMPIRAN 13 .