INSTITUT PENDIDIKAN GURU KAMPUS DARULAMAN

KPLI KDC-SR PENDIDIKAN KHAS AMBILAN NOVEMBER 2009
BAHASA MELAYU KOMUNIKASI (PENANDA WACANA)
DISEDIAKAN UNTUK:
ENCIK AHMAD SUKRI BIN MUSTAFA

DISEDIAKAN OLEH:
PUAN YUSNITA BINTI ABDUL RAGI 830302-08-5816 PUAN PATMAWATIE BINTI MUSTAPA 820530-03-5010 CIK WAN RABIEATUL ‘ADAWIAH BINTI MIOR OTHMAN 851226-08-6106 CIK NUR DALILA BINTI MOHD SAINI 820605-14-5856 PK 2

TARIKH HANTAR:

14 JUN 2010 ISI KANDUNGAN BIL ISI KANDUNGAN MUKA SURAT 1 2 3 4 5 6 7 DEFINISI WACANA JENIS WACANA CIRI-CIRI WACANA ASPEK-ASPEK HUBUNGAN WACANA PENANDA WACANA RUJUKAN LAMPIRAN 4 4 5 7 10 12 2 .

W. Semoga Allah S. seterusnya bersama-sama mengadun dan mengolahnya supaya berjaya disiapkan.PENGHARGAAN Sekalung penghargaan kepada Pensyarah Pembimbing kami.T memberkati usaha yang kita lakukan dan mendapat keredaan-Nya. tetapi juga untuk pelbagai tugasan lain. 3 . Encik Ahmad Sukri Bin Mustafa kerana penerangan dan bimbingan beliau di dalam kelas membolehkan kami membuat dan menyiapkan tugasan ini. Segunung rasa kasih dan sayang terhadap semua ahli keluarga yang memahami dan memberi dorongan kepada kami agar berusaha untuk membuat yang terbaik bukan hanya untuk tugasan ini. Ribuan ucapan terima kasih kepada sesama ahli kumpulan yang bertungkus lumus mencari maklumat serta idea bagi melengkapkan tugasan ini.

Wacana Tulisan i. khutbah. Dihasilkan secara lisan yang melibatkan komunikasi secara langsung. wacana terletak dalam hierarki tertinggi. Hierarki bahasa ini ditunjukkan dalam rajah di bawah : Aya t Klaus a Fras a Wacana Kata 2. siaran rencana. dan komunikasi satu arah atau digunakan tidak langsung semasa menyampai kan sesuatu perkara kepada pendengar. Dalam hierarki tatabahasa.1. Contoh wacana tulisan ialah harian. ceramah. Ekspresi wajah.0 CIRI-CIRI WACANA 4 . akhbar. sebuah buku atau satu siri buku. iii. iaitu hadir selepas tingkat ayat. majalah. nada suara. Contoh wacana perbualan ramah. buku dan novel. 3.0 JENIS WACANA : Wacana Lisan i. satu perenggan. satu bab. Komunikasi yang berlaku ialah gerak sebagainya badan. dan radio lisan ialah temu ucapan. televisyen iii. Wacana menunjukkan perkembangan fikiran yang berurutan yang disusun dengan sempurna dan menghasilkan satu pemikiran yang utuh. Wacana merupakan satu satuan bahasa yang lengkap kerana sesuatu wacana mungkin terdiri daripada dua atau gabungan ayat. ii.0 DEFINISI WACANA Wacana ialah unit bahasa yang melebihi batas ayat. iaitu antara penutur dengan pendengar Disampaikan secara bertulis dan melibatkan hubungan antara penulis dengan pembaca ii.

keadaan dan interteks. Tujuan wacana adalah untuk mendapatkan maklumat. surat rasmi atau tidak rasmi dan sebagainya. tautan. isi dan penutup. ayat yang digunakan ialah ayat penyata. deskriptif atau eksposisi atau penghujahan. ganti nama mereka dalam ayat kedua merujuk kepada Zain. Kedua-dua ayat yang mempunyai tautan ini dianggap sebagai wacana. Contoh : (a) (b) Zain. ceramah. iaitu tujuan. maklumat. Ayat yang digunakan ialah ayat tanya tetapi jika seseorang ingin menyampaikan maklumat. Selain itu. Abdul dan Ahmad ke padang Mereka ke sana untuk bermain bola Terdapat tautan antara kedua-dua ayat. 3. Tautan dapat mewujudkan kesinambungan antara sebahagian teks dengan sebahagian teks yang lain sehingga membentuk satu kesatuan. Abdul dan Ahmad manakala ke sana merujuk kepada ke padang.2 Tautan Tautan atau kohesi bermaksud keserasian hubungan antara unsur linguistik dengan unsur linguistik yang lain dalam sesebuah wacana. dimana setiap wacana mesti mempunyai struktur.Sebagai satu unit bahasa yang lengkap.1 Tujuan Setiap wacana yang dihasilkan mesti mempunyai tujuan kerana tujuan yang menentukan jenis wacana yang digunakan. Tujuan juga menentukan bentuk wacana sama ada ucapan. terdapat tujuh ciri ketekstualan untuk menghasilkan wacana yang utuh. runtutan. wacana mempunyai beberapa ciri yang penting. Menurut Beaugrande dan Dressier (1981 : 81). 5 . Keserasian dilihat daripada hubungan antara sesuatu perkataan frasa atau ayat dengan perkataan dalam wacana tersebut. penerimaan. tujuan juga penting untuk memilih teknik penyampaian wacana atau retorik sama ada secara naratif. 3. iaitu terdapat pendahuluan.

4 Penerimaan Sesuatu wacana perlu mempunyai pendengar atau pembaca (khalayak) yang merupakan penerima sesuatu wacana. Maklumat lama ialah maklumat yang telah dinyatakan pada peringkat awal dan diulang dalam konteks berikutnya. 3. teks tidak dianggap sebagai wacana.5 Maklumat Setiap wacana perlu mempunyai maklumat. Susu ibu mengandung kolostrom. iaitu maklumat baharu atau maklumat lama. Sebaliknya tahap penerimaan rendah sekiranya wacana tersebut tidak difahami oleh pendengar atau pembaca. Kesinambungan ini menjadikan ayat-ayat itu bertaut antara satu sama lain. Contoh runtutan : Susu ibu merupakan makanan terbaik untuk bayi bagi tahap awal tumbesaran. 3. Contoh : (a) Amran membeli kasut baharu 6 . Runtutan merupakan asas dalam pembinaan wacana kerana tanpa makna. jelas menunjukkan kesinambungan idea melalui perkataan yang digunakan.3. Unsur ini kaya dengan protein Dalam ayat di atas . manakala maklumat baharu ialah maklumat yang baharu sahaja dinyatakan dalam wacana tersebut.3 Runtutan Runtutan atau koheran merupakan kesinambungan idea yang terdapat dalam sesebuah wacana sehingga menjadi satu teks yang bermakna. Tahap penerimaan seseorang itu tinggi sekiranya pendengar atau pembaca memahami sepenuhnya wacana yang disampaikan.

7 Interteks Interteks bermaksud sesuatu wacana bergantung kepads wacana yang lain. 4. Kefahaman seseorang terhadap sesuatu wacana yang dibaca atau didengarnya membantunya menghasilkan wacana.1 Hubungan dari Aspek Semantik dan Fonologi Hubungan wacana dari aspek semantik dapat dilihat daripada kepaduan makna yang wujud dalam sesuatu wacana. 3. 4. Kesesuaian itu menjadikan sesuatu wacana relevan dengan situasi unjuran. Hubungan semantik antara bahagian sesebuah wacana dapt diperincikan seperti berikut. tatabahasa atau gramatikal dan leksikel. sesuatu wacana lebih mudah difahami oleh pembaca atau pendengar. 3.0 ASPEK-ASPEK HUBUNGAN WACANA Keutuhan sesuatu wacana dapat dilihat daripada wujudnya hubungan dari aspek Sematik.6 Keadaan Sesuatu wacana perlulah sesuai dengan keadaan.(b) Kasut itu dibeli di Kedai Watson Kasut itu merupakan maklumat lama. (a) Hubungan sebab dan akibat (b) Hubungan sebab dan tujuan (c) Hubungan sebab dan hasil (d) Hubungan latar dan kesimpulan 7 . fonologi. frasa dan susunan yang tepat amat penting untuk menjadikan sesuatu wacana itu sesuai dengan keadaan. Melalui interteks. manakala Kedai Watson merupakan maklumat baharu. Pemilihan kata.

(e) Hubungan syarat dan hasil (f) Hubungan perbandingan (g) Hubungan penjelasan Hubungan wacana dari aspek fonologi berdasarkan hentian. Dalam wacana tulisan. Unsur-unsur paralinguistik juga membantu pemahaman tentang sesuatu wacana. dalam wacana tulisan.2 Hubungan dari Aspek Tatabahasa/ Gramatikal Penanda gramatikal yang mewujudkan keutuhan wacana ialah penanda rujukan. “Dia sudah pergi”. Kata ganti nama diri orang yang digunakan sebagai penanda rujukan ialah dia. 8 . unsur-unsur tersebut dapat membezakan sesuatu wacana.1 Penanda Rujukan Penanda rujukan menggunakan kata ganti nama diri orang dan kata ganti nama tunjuk untuk menghasilkan perkaitan.dengan ayat tanya tanpa kata tanya. tanda soal. intonasi atau nada suara. unsurunsur paralinguistik ini ialah alat-alat yang digunakan untuk memperjelaskan persembahan wacana.2. Dia telah lulus dengan cemerlang dalam peperiksaan. “Dia sudah pergi?”. 4. Contohnya hubungan antara ayat penyata. ekspresi wajah iaitu keadaan air muka serta gerakan tangan dan badan merupakan alat-alat untuk membantu memahami ujaran. titik bertindih dan sebagainya manakala wacana lisan pula. alat-alat tersebut ialah tanda baca seperti noktah. Contoh penggunaan kata ganti nama diri orang : Sofea merupakan pelajar yang amat rajin. penanda penghubung dan ellipsis. koma.Perbezaan antara kedua-duanya wujud melalui nada suara semasa penutur menuturkannya. penanda penggantian. 4.

Penanda rujukan yang digunakan ialah di sana.2. 4. perbuatan tersebut hanya merugikan mereka. 4. pembaca sudah Pengguguran memahami dilakukan kerana maklumat tersebut.2. Contoh penggunaan penanda penggantian ialah : Pelajar-pelajar itu sering ponteng sekolah.Contoh penggunaan kata ganti nama tunjuk : Mangsa-mangsa banjir di Kampung Seri Murni itu telah ditempatkan di Sekolah Kebangsaan Seri Murni.4 Ellipsis Ellipsis ialah pengguguran kata. Contoh penggunaan penanda penghubung : Rencana ini bertujuan melihat perkaitan antara kepakaran individu dengan pembahagian tugas di tempat kerja.2 Penanda Penggantian Penanda penggantian bermaksud menantikan sesuatu unsur bahasa dengan unsur yang lain. rencana ini juga akan menghiraukan amalan pengurusan dan pentadbiran di pejabat. Selain itu.2. 9 . frasa dengan frasa dan ayat dengan ayat.3 Penanda penghubung Penanda penghubung dugunakan betujuan mehubungkan kata dengan kata. frasa dan klausa yang telah disebut dalam pendengar atau Contoh ellipsis : Ani : Awak kerja di mana? (Awak bekerja di mana?) ayat sebelumnya. Mereka tinggal di sana sejak seminggu yang lalu. 4.

rumusannya. serta. yakni. ketika Oleh itu.4. kata atau rangkaian kata digunakan sebagai unsur perangkai yang dapat merangkaikan ayat dengan ayat dan perenggan dengan perenggan.0 PENANDA WACANA Bagi memastikan keutuhan wacana. akhir kata 10 . Berikut ialah fungsi penanda wacana dan contoh : Fungsi Tambahan Penyataan semula Urutan Contoh Tempat Waktu Sebab dan kesan Rumusan Contoh Dan. Hubungan ini dapat diperincikan sebagai hubungan berdasarkan aspek : (a) Sinonim (b) Antonim (c) Hiponim (d) Pengulangan kata yang sama (e) Kolokasi (f) Unsur bersambut 5. seterusnya Contohnya. Penanda wacana dapat mewujudkan pertautan atau kesinambungan dalam wacana sehingga membentuk kesatuan. dengan kata lain Pertama. kedua.3 Hubungan dari Aspek Leksikal/ Pengulangan Hubungan ini dilihat berdasarkan wujudnya pertalian antara perkataan atau kosa kata dalam sesuatu wacana. berdekatan. lantaran Kesimpulannya.disini Apabila. tambahan lagi Iaitu. semasa. ibarat Berhampiran dengan. seprti. justeru. Unsur perangkai ini dipanggil penanda wacana.

ringkasnya Hatta. ringkasnya.mulanya Dalam hal ini. mudah-mudahan. secara ringkas Secara amnya.kalakian 11 .hal ini bererti Pendek kata. namun begitu Semoga. permulaan.moga-moga Pertamanya. sari sudut Untuk tujuan ini. sewajarnya. sesungguhnya. lain halnya Sebenarnya. maksudnya. alkisah.Perbandingan Pengesahan atau penekanan Pertentangan Harapan Pendahuluan Perkaitan Tujuan dan maksud Singkatan Generalisasi Bahasa klasik Serupa dengan. tentulah Tetapi. dari segi. secara umumnya. sebagaimana.

0 RUJUKAN 1.my 12 . Buku Bahasa Melayu STP Kertas 1& 2 (2006) 2.6.wacana. www.com.

0 LAMPIRAN 13 .7.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful