INSTITUT PENDIDIKAN GURU KAMPUS DARULAMAN

KPLI KDC-SR PENDIDIKAN KHAS AMBILAN NOVEMBER 2009
BAHASA MELAYU KOMUNIKASI (PENANDA WACANA)
DISEDIAKAN UNTUK:
ENCIK AHMAD SUKRI BIN MUSTAFA

DISEDIAKAN OLEH:
PUAN YUSNITA BINTI ABDUL RAGI 830302-08-5816 PUAN PATMAWATIE BINTI MUSTAPA 820530-03-5010 CIK WAN RABIEATUL ‘ADAWIAH BINTI MIOR OTHMAN 851226-08-6106 CIK NUR DALILA BINTI MOHD SAINI 820605-14-5856 PK 2

TARIKH HANTAR:

14 JUN 2010 ISI KANDUNGAN BIL ISI KANDUNGAN MUKA SURAT 1 2 3 4 5 6 7 DEFINISI WACANA JENIS WACANA CIRI-CIRI WACANA ASPEK-ASPEK HUBUNGAN WACANA PENANDA WACANA RUJUKAN LAMPIRAN 4 4 5 7 10 12 2 .

tetapi juga untuk pelbagai tugasan lain. Encik Ahmad Sukri Bin Mustafa kerana penerangan dan bimbingan beliau di dalam kelas membolehkan kami membuat dan menyiapkan tugasan ini. seterusnya bersama-sama mengadun dan mengolahnya supaya berjaya disiapkan. Semoga Allah S.T memberkati usaha yang kita lakukan dan mendapat keredaan-Nya.PENGHARGAAN Sekalung penghargaan kepada Pensyarah Pembimbing kami. Ribuan ucapan terima kasih kepada sesama ahli kumpulan yang bertungkus lumus mencari maklumat serta idea bagi melengkapkan tugasan ini. 3 . Segunung rasa kasih dan sayang terhadap semua ahli keluarga yang memahami dan memberi dorongan kepada kami agar berusaha untuk membuat yang terbaik bukan hanya untuk tugasan ini.W.

televisyen iii.0 JENIS WACANA : Wacana Lisan i. satu bab. dan komunikasi satu arah atau digunakan tidak langsung semasa menyampai kan sesuatu perkara kepada pendengar. iaitu hadir selepas tingkat ayat. akhbar. iii. satu perenggan. ii. Dalam hierarki tatabahasa. ceramah. majalah. khutbah. Komunikasi yang berlaku ialah gerak sebagainya badan. Contoh wacana perbualan ramah. Hierarki bahasa ini ditunjukkan dalam rajah di bawah : Aya t Klaus a Fras a Wacana Kata 2.0 CIRI-CIRI WACANA 4 . siaran rencana. Wacana Tulisan i.0 DEFINISI WACANA Wacana ialah unit bahasa yang melebihi batas ayat. Contoh wacana tulisan ialah harian. sebuah buku atau satu siri buku. Dihasilkan secara lisan yang melibatkan komunikasi secara langsung. Wacana menunjukkan perkembangan fikiran yang berurutan yang disusun dengan sempurna dan menghasilkan satu pemikiran yang utuh. Ekspresi wajah. nada suara. buku dan novel.1. wacana terletak dalam hierarki tertinggi. 3. iaitu antara penutur dengan pendengar Disampaikan secara bertulis dan melibatkan hubungan antara penulis dengan pembaca ii. Wacana merupakan satu satuan bahasa yang lengkap kerana sesuatu wacana mungkin terdiri daripada dua atau gabungan ayat. dan radio lisan ialah temu ucapan.

Tujuan wacana adalah untuk mendapatkan maklumat. isi dan penutup. 5 . Tujuan juga menentukan bentuk wacana sama ada ucapan. iaitu terdapat pendahuluan. Abdul dan Ahmad manakala ke sana merujuk kepada ke padang. deskriptif atau eksposisi atau penghujahan. Abdul dan Ahmad ke padang Mereka ke sana untuk bermain bola Terdapat tautan antara kedua-dua ayat.2 Tautan Tautan atau kohesi bermaksud keserasian hubungan antara unsur linguistik dengan unsur linguistik yang lain dalam sesebuah wacana. ceramah. Menurut Beaugrande dan Dressier (1981 : 81). dimana setiap wacana mesti mempunyai struktur. Kedua-dua ayat yang mempunyai tautan ini dianggap sebagai wacana. ganti nama mereka dalam ayat kedua merujuk kepada Zain. 3. terdapat tujuh ciri ketekstualan untuk menghasilkan wacana yang utuh. iaitu tujuan. maklumat. tautan. keadaan dan interteks. tujuan juga penting untuk memilih teknik penyampaian wacana atau retorik sama ada secara naratif. Contoh : (a) (b) Zain. ayat yang digunakan ialah ayat penyata.Sebagai satu unit bahasa yang lengkap. runtutan. Keserasian dilihat daripada hubungan antara sesuatu perkataan frasa atau ayat dengan perkataan dalam wacana tersebut.1 Tujuan Setiap wacana yang dihasilkan mesti mempunyai tujuan kerana tujuan yang menentukan jenis wacana yang digunakan. Ayat yang digunakan ialah ayat tanya tetapi jika seseorang ingin menyampaikan maklumat. Selain itu. penerimaan. Tautan dapat mewujudkan kesinambungan antara sebahagian teks dengan sebahagian teks yang lain sehingga membentuk satu kesatuan. wacana mempunyai beberapa ciri yang penting. surat rasmi atau tidak rasmi dan sebagainya. 3.

Contoh runtutan : Susu ibu merupakan makanan terbaik untuk bayi bagi tahap awal tumbesaran. Sebaliknya tahap penerimaan rendah sekiranya wacana tersebut tidak difahami oleh pendengar atau pembaca.3. Susu ibu mengandung kolostrom. jelas menunjukkan kesinambungan idea melalui perkataan yang digunakan. Runtutan merupakan asas dalam pembinaan wacana kerana tanpa makna. Tahap penerimaan seseorang itu tinggi sekiranya pendengar atau pembaca memahami sepenuhnya wacana yang disampaikan.5 Maklumat Setiap wacana perlu mempunyai maklumat. manakala maklumat baharu ialah maklumat yang baharu sahaja dinyatakan dalam wacana tersebut. Unsur ini kaya dengan protein Dalam ayat di atas .3 Runtutan Runtutan atau koheran merupakan kesinambungan idea yang terdapat dalam sesebuah wacana sehingga menjadi satu teks yang bermakna. 3. Maklumat lama ialah maklumat yang telah dinyatakan pada peringkat awal dan diulang dalam konteks berikutnya. teks tidak dianggap sebagai wacana.4 Penerimaan Sesuatu wacana perlu mempunyai pendengar atau pembaca (khalayak) yang merupakan penerima sesuatu wacana. 3. Contoh : (a) Amran membeli kasut baharu 6 . iaitu maklumat baharu atau maklumat lama. Kesinambungan ini menjadikan ayat-ayat itu bertaut antara satu sama lain.

1 Hubungan dari Aspek Semantik dan Fonologi Hubungan wacana dari aspek semantik dapat dilihat daripada kepaduan makna yang wujud dalam sesuatu wacana.6 Keadaan Sesuatu wacana perlulah sesuai dengan keadaan. 4. manakala Kedai Watson merupakan maklumat baharu. Kesesuaian itu menjadikan sesuatu wacana relevan dengan situasi unjuran. 3. (a) Hubungan sebab dan akibat (b) Hubungan sebab dan tujuan (c) Hubungan sebab dan hasil (d) Hubungan latar dan kesimpulan 7 . Pemilihan kata.(b) Kasut itu dibeli di Kedai Watson Kasut itu merupakan maklumat lama. Kefahaman seseorang terhadap sesuatu wacana yang dibaca atau didengarnya membantunya menghasilkan wacana. tatabahasa atau gramatikal dan leksikel. sesuatu wacana lebih mudah difahami oleh pembaca atau pendengar. 4. Melalui interteks. frasa dan susunan yang tepat amat penting untuk menjadikan sesuatu wacana itu sesuai dengan keadaan. Hubungan semantik antara bahagian sesebuah wacana dapt diperincikan seperti berikut.7 Interteks Interteks bermaksud sesuatu wacana bergantung kepads wacana yang lain. 3. fonologi.0 ASPEK-ASPEK HUBUNGAN WACANA Keutuhan sesuatu wacana dapat dilihat daripada wujudnya hubungan dari aspek Sematik.

intonasi atau nada suara. alat-alat tersebut ialah tanda baca seperti noktah. 4. 8 . “Dia sudah pergi?”. 4.1 Penanda Rujukan Penanda rujukan menggunakan kata ganti nama diri orang dan kata ganti nama tunjuk untuk menghasilkan perkaitan. penanda penghubung dan ellipsis. “Dia sudah pergi”.Perbezaan antara kedua-duanya wujud melalui nada suara semasa penutur menuturkannya. Contoh penggunaan kata ganti nama diri orang : Sofea merupakan pelajar yang amat rajin. unsur-unsur tersebut dapat membezakan sesuatu wacana.2.dengan ayat tanya tanpa kata tanya.(e) Hubungan syarat dan hasil (f) Hubungan perbandingan (g) Hubungan penjelasan Hubungan wacana dari aspek fonologi berdasarkan hentian. titik bertindih dan sebagainya manakala wacana lisan pula. Dia telah lulus dengan cemerlang dalam peperiksaan. Unsur-unsur paralinguistik juga membantu pemahaman tentang sesuatu wacana. Contohnya hubungan antara ayat penyata.2 Hubungan dari Aspek Tatabahasa/ Gramatikal Penanda gramatikal yang mewujudkan keutuhan wacana ialah penanda rujukan. tanda soal. Dalam wacana tulisan. penanda penggantian. Kata ganti nama diri orang yang digunakan sebagai penanda rujukan ialah dia. unsurunsur paralinguistik ini ialah alat-alat yang digunakan untuk memperjelaskan persembahan wacana. dalam wacana tulisan. koma. ekspresi wajah iaitu keadaan air muka serta gerakan tangan dan badan merupakan alat-alat untuk membantu memahami ujaran.

Selain itu. 4. 4. Contoh penggunaan penanda penggantian ialah : Pelajar-pelajar itu sering ponteng sekolah. 4. perbuatan tersebut hanya merugikan mereka.2.2 Penanda Penggantian Penanda penggantian bermaksud menantikan sesuatu unsur bahasa dengan unsur yang lain.3 Penanda penghubung Penanda penghubung dugunakan betujuan mehubungkan kata dengan kata. rencana ini juga akan menghiraukan amalan pengurusan dan pentadbiran di pejabat.Contoh penggunaan kata ganti nama tunjuk : Mangsa-mangsa banjir di Kampung Seri Murni itu telah ditempatkan di Sekolah Kebangsaan Seri Murni. Penanda rujukan yang digunakan ialah di sana.2. Mereka tinggal di sana sejak seminggu yang lalu. frasa dan klausa yang telah disebut dalam pendengar atau Contoh ellipsis : Ani : Awak kerja di mana? (Awak bekerja di mana?) ayat sebelumnya.4 Ellipsis Ellipsis ialah pengguguran kata. pembaca sudah Pengguguran memahami dilakukan kerana maklumat tersebut. frasa dengan frasa dan ayat dengan ayat. 9 . Contoh penggunaan penanda penghubung : Rencana ini bertujuan melihat perkaitan antara kepakaran individu dengan pembahagian tugas di tempat kerja.2.

Unsur perangkai ini dipanggil penanda wacana. akhir kata 10 . seterusnya Contohnya. kata atau rangkaian kata digunakan sebagai unsur perangkai yang dapat merangkaikan ayat dengan ayat dan perenggan dengan perenggan.4. rumusannya. Berikut ialah fungsi penanda wacana dan contoh : Fungsi Tambahan Penyataan semula Urutan Contoh Tempat Waktu Sebab dan kesan Rumusan Contoh Dan. ibarat Berhampiran dengan. dengan kata lain Pertama. Hubungan ini dapat diperincikan sebagai hubungan berdasarkan aspek : (a) Sinonim (b) Antonim (c) Hiponim (d) Pengulangan kata yang sama (e) Kolokasi (f) Unsur bersambut 5. tambahan lagi Iaitu. Penanda wacana dapat mewujudkan pertautan atau kesinambungan dalam wacana sehingga membentuk kesatuan. lantaran Kesimpulannya. semasa.disini Apabila. ketika Oleh itu.0 PENANDA WACANA Bagi memastikan keutuhan wacana.3 Hubungan dari Aspek Leksikal/ Pengulangan Hubungan ini dilihat berdasarkan wujudnya pertalian antara perkataan atau kosa kata dalam sesuatu wacana. justeru. berdekatan. seprti. kedua. serta. yakni.

dari segi.mulanya Dalam hal ini. ringkasnya Hatta. permulaan. sesungguhnya. sari sudut Untuk tujuan ini. secara umumnya. tentulah Tetapi. maksudnya. namun begitu Semoga.moga-moga Pertamanya.Perbandingan Pengesahan atau penekanan Pertentangan Harapan Pendahuluan Perkaitan Tujuan dan maksud Singkatan Generalisasi Bahasa klasik Serupa dengan. alkisah. secara ringkas Secara amnya. sebagaimana. mudah-mudahan. lain halnya Sebenarnya.hal ini bererti Pendek kata.kalakian 11 . ringkasnya. sewajarnya.

wacana. Buku Bahasa Melayu STP Kertas 1& 2 (2006) 2.my 12 .6.0 RUJUKAN 1. www.com.

0 LAMPIRAN 13 .7.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful