P. 1
PENGURUSAN SISA PEPEJAL

PENGURUSAN SISA PEPEJAL

|Views: 7,845|Likes:
Published by epul88
pengenalan pengurusan sisa pepejal.
nota kuliah.
main-main.
suka-suka.
poyo-poyo
intelektual palsu =)
pengenalan pengurusan sisa pepejal.
nota kuliah.
main-main.
suka-suka.
poyo-poyo
intelektual palsu =)

More info:

Categories:Types, School Work
Published by: epul88 on Oct 20, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PPSX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/11/2013

pdf

text

original

PENGURUSAN SISA PEPEJAL
DAN SISA TOKSIK

PROGRAM KESIHATAN PERSEKITARAN
FAKULTI SAINS KESIHATAN
UNIVERSITI KEBANGSAAN MALAYSIA
KAMPUS KUALA LUMPUR

NE
4010

SEJARAH PENGURUSAN SISA PEPEJAL

Di zaman purba, pengurusan sisa pepejal
adalah melalui cara yang sesuai dengan
lokasi, kebudayaan, kepercayaan dan juga
kemajuan teknologi yang ada pada masa itu.

Di Mesir pada 2100 sebelum Masihi, orang
kelas atasan membuang sisa pepejal ke
dalam Sungai Nil manakala orang kelas
bawahan pula, membuang sisa pepejal di
hadapan rumah mereka.

Tempat pembuangan sisa pepejal yang
pertama telah dibina pada tahun 500 SM di
Athen dan Rom (Chisea, 1981). Kedua-dua
tempat ini berfungsi untuk mengumpul sisa
pepejal dan telah dibiayai sepenuhnya oleh
kerajaan.

Pada penghujung abad pertengahan, sistem
pelupusan sisa pepejal tidak lagi dilaksanakan
dan ini telah memberi kesan buruk kepada
alam sekitar. Terdapat binatang peliharaan
seperti khinzir berkeliaran mencari makanan
dari sisa pepejal yang berlonggokan di lorong-
lorong belakang dan di tepi jalan raya.
Keadaan ini mula berubah apabila
terbentuknya undang-undang pengurusan sisa
pepejal yang telah dikuatkuasakan di negara
tersebut.

Negara China pula mempunyai sejarah yang
panjang mengenai pengurusan sisa pepejal.
Sejak 4000 tahun dahulu, rakyatnya telah
menggunakan sisa pepejal sebagai baja di
ladang mereka untuk meningkatkan tahap
kesuburan tanah (Chung, 2002).

Perubahan besar yang pertama ke atas
pengurusan sisa pepejal telah dimulakan
semasa Revolusi Perindustrian.

Pertumbuhan penduduk yang pesat tanpa
sistem pengurusan sisa pepejal yang
bersistematik telah memberi impak yang
besar dalam kehidupan seharian mereka.

Bermula 1880-an penduduk-penduduk telah
mula menitikberatkan isu kebersihan alam
sekitar demi menjamin kesihatan sejagat.

Teknologi baru mula direka untuk menguruskan sisa
pepejal. Tapak pelupusan dan pengasingan sisa pepejal
juga telah diperkenalkan.
Pembakaran sampah secara tertutup telah dilakukan
pada tahun 1885 buat kali pertama manakala projek
kitar semula yang pertama diperkenalkan di New York
pada tahun 1895 (Menke-Gluckert,1985).
Pada tahun 1920-an, bilangan tapak pelupusan sanitari
mula bertambah. Di antara cara untuk mengurus sisa
pepejal ketika itu adalah menebus guna tanah paya
untuk pembuangan sampah.

Kemelesetan ekonomi yang teruk pada 1930-an
membawa perubahan ketara terhadap penggunaan
lori sampah dan kawalan kebersihan tapak pelupusan
sisa pepejal.
Pada tahun 1950-an, masyarakat lebih suka
membuang sisa pepejal tanpa mengasingkannya.
Tapak pelupusan sisa pepejal sanitari bertambah
dengan pesat dan amalan kitar semula semakin
dilupakan.
Syarikat-syarikat besar yang dipertanggungjawabkan
terhadap sistem pengurusan sisa pepejal telah
ditubuhkan pada tahun awal 1960-an.

Kempen kitar semula dan pengurangan sisa pepejal
diwujudkan semula sekitar 1970-an.
Kesedaran masyarakat semakin meningkat terhadap
pengurusan sisa pepejal kerana menyedari akan
kesan buruknya bukan sahaja terhadap alam sekitar
malah kepada tahap kesihatan mereka sendiri.

DEFINISI

Click to edit Master text styles
Second level
●Third level

●Fourth level

●Fifth level

Hirarki Pengurusan Sisa Pepejal

Pengurusan sisa pepejal dan pembersihan
awam yang cekap dan berkesan amat penting
bagi memastikan kualiti hidup yang tinggi dan
alam sekitar yang bersih, sihat dan selamat.
Sehubungan dengan itu, Pelan Perancangan
Strategik Nasional untuk Pengurusan Sisa
Pepejal (2005)
menggariskan pengurusan
sisa pepejal hendaklah berteraskan kepada
hirarki pengurusan sisa pepejal.
Hirarki ini terdiri daripada elemen-elemen
berikut yang disusun mengikut keutamaan:

Pengurusan alam sekitar yang
efektif melalui pengurangan
penghasilan sisa pepejal
Bahan atau produk yang
digunakan secara berulang-kali

Penghasilan bahan-bahan berguna
daripada sisa pepejal
Apabila turutan langkah-langkah diatas
diamalkan, kuantiti sisa akan dapat
dikurangkan. Baki sisa akan dihantar ke
pusat rawatan perantaraan di mana
isipadunya akan
dikurangkan/dimampatkan.

Lebihan sisa pepejal akan dihantar
ke tapak pelupusan sanitari

Sisa Pepejal
Terkawal

Terdapat 8 Jenis Sisa Pepejal Terkawal iaitu :-

Sisa Pepejal Isi Rumah

Sisa Pepejal Awam

Sisa Pepejal Import

Sisa Pepejal Khas

Sisa Pepejal Komersial

Sisa Pepejal Pembinaan

Sisa Pepejal Institusi

Sisa Pepejal Perindustrian

Sisa Pepejal Isi
Rumah

Definisi (Mengikut Akta 672)

Apa-apa sisa pepejal yang dihasilkan oleh sesuatu
isi rumah, dan daripada jenis yang biasanya
dihasilkan oleh atau dikeluarkan oleh mana-mana
premis apabila dihuni sebagai rumah kediaman,
dan termasuklah sisa taman.

Contoh Sisa Pepejal Isi Rumah

Sisa makanan, kertas, kadbod, plastik, tekstil, kulit,
sisa taman, kayu, kaca, bahan logam seperti tin
aluminium dan sebagainya.

Sisa pepejal awam

Definisi (Mengikut Akta 672)

Apa-apa sisa pepejal yang dihasilkan oleh
tempat awam, yang di bawah penyeliaan
atau kawalan mana-mana pihak berkuasa
tempatan.

Contoh

Sisa

Pepejal

Awam

Sampah yang terdapat di jalan-jalan dibawah
senggaraan oleh Pihak Berkuasa Tempatan
(PBT), sisa landskap, sisa dari taman
permainan, pantai dan kawasan rekreasi
yang lain.

Punca

Sisa

Pepejal

Awam

Pembersihan jalan Pihak Berkuasa Tempatan,
sisa landskap, sisa dari taman permainan,
pantai dan kawasan rekreasi yang lain.

Sisa Pepejal
Import

Definisi (Mengikut Akta 672)

Apa-apa sisa pepejal yang dihasilkan oleh
negara lain dan diimport ke negara kita untuk
diproses atau dilupuskan.

Contoh Sisa Pepejal Import

Kertas, kadbod, tin, kaca dan lain- lain bahan
yang diimport dari luar untuk digunakan oleh
industri pembuatan sebagai bahan mentah
dan dikitar semula.

Punca Sisa Pepejal Import

Sisa yang telah dihasilkan di negara luar yang
diimport ke Malaysia.

Sisa Pepejal Khas

Definisi (Mengikut Akta 672)

Apa-apa jenis sisa pepejal terkawal yang
ditetapkan samada:-

●Berbahaya atau boleh
membahayakan kesihatan awam
●Sukar untuk diolah, disimpan
atau dilupuskan

Contoh Sisa Pepejal Khas

Sisa industri yang merbahaya yang tidak
boleh dilupuskan di tapak pelupusan biasa

Punca Sisa Pepejal Khas

Premis perindustrian.

Sisa Pepejal Institusi

Definisi (Mengikut Akta 672)

Apa-apa sisa pepejal yang dihasilkan oleh :-

Mana-mana premis yang diluluskan di bawah
mana-mana undang-undang bertulis atau
oleh Pihak Berkuasa Negeri untuk digunakan
keseluruhan atau sebahagian besarnya bagi
maksud sembahyang atau bagi khairat.

Mana-mana premis yang dihuni oleh mana-
mana Jabatan Kerajaan Persekutuan atau
Negeri, mana-mana Pihak Berkuasa
Tempatan atau mana-mana badan berkanun.

Mana-mana premis pendidikan.

Mana-mana kemudahan jagaan kesihatan
termasuklah hospital, klinik dan pusat
kesihatan.

Mana-mana premis yang digunakan sebagai
zoo awam, muzium awam, perpustakaan
awam dan rumah anak yatim.

Contoh Sisa Pepejal Institusi

Apa-apa jenis sisa yang dijanakan hasil dari
aktiviti harian institusi yang disebutkan di atas
dan ini adalah tidak termasuk sisa pepejal khas
yang memerlukan cara pelupusan yang
berasingan.

Punca Sisa Pepejal Institusi

Sekolah, universiti, hospital, penjara dan
bangunan kerajaan.

Sisa Pepejal
Komersial

Definisi (Mengikut Akta 672)

Ialah merangkumi sisa pepejal yang dihasilkan
daripada apa-apa aktiviti komersial.

Contoh Sisa Pepejal Komersial

Kertas, kadbod, plastik, kayu, sisa makanan,
restoran, kaca, logam dan apa-apa jenis sisa
yang terhasil dari aktiviti komersial yang tidak
termasuk dalam sisa pepejal khas.

Punca Sisa Pepejal Komersial

Stor, restoran, pasaraya, hotel, rumah
tumpangan, kedai percetakan, stesen-stesen
perkhidmatan, dan sebagainya.

Sisa Pepejal
Pembinaan

Definisi (Mengikut Akta 672)

Merupakan apa-apa sisa pepejal yang
dihasilkan daripada apa-apa aktiviti
pembinaan atau perobohan termasuk kerja
pemajuan,
penyediaan, pembaikan atau pengubahan.

Contoh Sisa Pepejal Pembinaan

Kayu, papan lapis, konkrit, besi, drywall,
permaidani, kadbod, gentian kaca, tanah dan
lain- lain sisa yang dihasilkan dari aktiviti di
atas.

Punca Sisa Pepejal Pembinaan

Kawasan pembinaan baru, kerja-kerja
pengubahsuaian atau perobohan bangunan
dan sebagainya.

Sisa Pepejal
Perindustrian

Definisi (Mengikut Akta 672)

Apa-apa sisa pepejal yang dihasilkan
daripada apa-apa aktiviti perindustrian.

Contoh Sisa Pepejal Perindustrian

Sisa yang terhasil dari proses pengilangan
tidak termasuk sisa pepejal khas.

Punca Sisa Pepejal Perindustrian

industri fabrik, industri pembuatan makanan,
industri ringan, industri berat dan sebagainya.

Jenis-Jenis Tong Sampah

Jenis-Jenis Tong Kitar Semula

Terdapat 3 tong kitar semula yang disediakan
oleh kerajaan untuk membuang sisa yang
boleh dikitar semula.
Tong-tong ini diwarnakan biru, coklat, dan
jingga bagi melambangkan kegunaan yang
berbeza.
Tong kitar semula terdapat di dalam saiz 80
liter, 120 liter, 240 liter, 360 liter dan 660 liter.

Pengurusan Sisa Pepejal di
Malaysia

Sehingga tahun 1998, pengurusan sisa pepejal di Malaysia
telah diuruskan oleh Pihak Berkuasa Tempatan (PBT)
masing-masing. Kepesatan pembangunan negara yang
berterusan turut meningkatkan kuantiti sisa pepejal yang
dijana setiap tahun, menyebabkan kos pengurusan sisa
pepejal turut meningkat.
Keadaan ini amat membebankan sebahagian besar PBT
dengan meningkatnya kos kutipan dan pembinaan fasiliti
untuk merawat dan melupus sisa pepejal.
Pada masa yang sama, masyarakat semakin peka ke atas
isu-isu alam sekitar menyebabkan masalah sisa pepejal
mendapat perhatian umum.

Pada bulan Oktober 1994, Kerajaan
menyarankan kepada syarikat swasta untuk
membuat tawaran bagi penswastaan
pengurusan sisa pepejal bagi meningkatkan
kualiti pengurusan sisa pepejal.

Pada 6hb September 1995, Kabinet telah
bersetuju untuk menswastakan pengurusan
sisa pepejal di Semenanjung Malaysia.

Pada Disember 1995, Kerajaan Persekutuan
telah menawarkan kontrak secara interim
kepada 4 buah syarikat.

Penswastaan interim pengurusan sisa pepejal
dibuat mengikut kawasan geografi iaitu
Kawasan Tengah dan Timur, Kawasan Utara,
Kawasan Selatan, Sabah, Sarawak dan
Wilayah Persekutuan Labuan.

Penswastaan secara interim telah
dilaksanakan mulai pada 8 April 1998
sebelum penswastaan sepenuhnya
dikuatkuasakan.

Kerajaan Persekutuan telah menggubal akta untuk
memindahkan tanggungjawab pengurusan sisa
pepejal daripada PBT kepada kerajaan pusat. Pada
tahun 2007, Kerajaan Persekutuan telah
mewartakan Akta Pengurusan Sisa Pepejal dan
Pembersihan Awam (Akta 672).

Di bawah Akta ini Kerajaan Persekutuan telah
diberi kuasa eksekutif berhubung dengan
pengurusan sisa pepejal dan pembersihan awam
di Semenanjung Malaysia. Jabatan Pengurusan
Sisa Pepejal Negara (JPSPN) telah diwujudkan
sebagai agensi yang bertanggungjawab untuk
membuat dasar, peraturan-peraturan, garis
panduan, merangka pelan perancangan strategik,
mengeluarkan lesen, dan seumpamanya.

Pada tahun 2007 juga, Akta Perbadanan
Pengurusan Sisa Pepejal Dan Pembersihan Awam
(Akta 673) telah diwartakan bagi menubuhkan
Perbadanan Pengurusan Sisa Pepejal Dan
Pembersihan Awam (PPSPPA).

PPSPPA ditubuhkan sebagai agensi untuk
menguatkuasakan Akta 672 serta peraturan-
peraturan di bawahnya, melaksanakan pelan
perancangan strategik, mengawalselia perjanjian
konsesi serta operasi fasiliti-fasiliti pengurusan
sisa pepejal di seluruh negara.

Elemen Pengurusan Sisa Pepejal

Pengurusan sisa pepejal bersepadu
merupakan sistem yang menggabungkan 6
elemen penting yang sejajar dengan konsep
pembangunan mapan dari segi kesihatan
awam, ekonomi, kejuruteraan, pemuliharaan,
nilai artistik, kesedaran awam serta
persekitaran. Elemen yang dimaksudkan
adalah seperti di bawah:
1) Penjanaan
2) Penstoran
3) Kutipan
4) Pengangkutan
5) Rawatan Perantaraan
6) Pelupusan

PENJANAAN SISA PEPEJAL

Mengikut laporan Rancangan Malaysia Kesembilan
2006-2010, jumlah sisa pepejal yang dijana di
Semenanjung Malaysia meningkat daripada 16,200
tan metrik sehari pada tahun 2001 kepada 19,100
tan metrik sehari pada 2005.

Jumlah ini dianggarkan akan meningkat kepada
30,000 tan sehari pada tahun 2020. Secara
puratanya, pada masa ini seorang warga Malaysia
menjanakan sebanyak 0.8 kilogram sisa pepejal
sehari. (Sumber : Kementerian Perumahan
Dan Kerajaan Tempatan, 2008).

Komposisi sisa pepejal

Kadar komposisi sisa pepejal adalah berbeza di
antara kawasan kerana ia dipengaruhi oleh
beberapa faktor, di antaranya sosio ekonomi dan
gaya hidup seseorang.
Secara puratanya komposisi sisa pepejal isi rumah
di Malaysia adalah seperti berikut:

( Sumber : Rancangan Malaysia
Ke - 9)

Rumah Kediaman

Bagi premis atas tanah biasanya tong sampah digunakan sebagai penstoran di setiap
premis.

PENSTORAN

Penstoran sisa pepejal yang sistematik adalah penting bagi mengelakkan gangguan dari binatang
seperti anjing dan kucing serta mengelakkan pembiakan lalat, tikus atau serangga-serangga yang
boleh mendatangkan kemudaratan kepada manusia dan persekitaran. Selain itu, ianya juga
bertujuan memudahkan kutipan sisa pepejal tersebut.

Terdapat pelbagai jenis penstoran digunakan di premis kediaman pada masa ini:

Rumah Bertingkat Kos Rendah Dan Sederhana

Tong communal digunakan di rumah bertingkat kos rendah dan sederhana
sebagai tempat penstoran berpusat. Penghuni perlu membawa sisa yang
dikumpul ke tempat penstoran.

Pangsapuri dan kondominium

Rumah sampah disediakan di pangsapuri dan kondominium untuk menempatkan
Tong communal. Penghuni pangsapuri perlu membawa sisa masing-masing ke
tempat penstoran manakala bagi kondominium kebuk sampah disediakan di setiap
tingkat.
Sisa akan dipungut oleh pihak pengurusan bangunan dan dikumpulkan di rumah
sampah. Pintu rumah sampah dibina berhampiran jalan bagi membolehkan kutipan
sisa pepejal dilakukan.

Spiral Waste Bin (SWB)

Merupakan salah satu tong penstoran sisa pepejal
berkapasiti tinggi dimana sisa pepejal akan
dimampatkan. Dengan cara ini kapasiti sisa pepejal
boleh disimpan adalah lebih banyak. Ia sesuai
digunakan di kawasan yang mempunyai kuantiti
penjanaan sisa pepejal yang tinggi seperti di
kondominium dan pangsapuri.

Gambarajah skematik SWB

DEEP COLLECTION SYSTEM

Sistem ini menggunakan ruang bawah tanah untuk
menyimpan sisa. Sebahagian besar tong ditanam di
bawah tanah dan sebuah karung yang diperbuat
daripada HDPE diletakkan di dalam tong tersebut
untuk menyimpan sisa.

Karung ini akan diangkat menggunakan kren untuk
memindahkan sisa ke dalam kenderaan pemungut.

Sistem ini dapat mengelakkan keperluan membina
rumah sampah dan menjimatkan penggunaan ruang,
serta kos pembinaannya lebih murah. Ia sesuai
ditempatkan di kawasan bebendul jalan dan
direkabentuk supaya sesuai menjadi sebahagian
daripada landskap.

Suhu bawah tanah yang rendah dapat melambatkan
pereputan sisa.

Sistem itu juga mempunyai penutup yang dapat
melindungi sisa yang disimpan dari air hujan.

Sistem ini telah digunakan secara meluas di luar
negara tetapi di Malaysia sistem ini masih dalam
peringkat pembangunan.

Kedalaman tong dari aras lantai

Sistem Vakum

Sistem Vakum adalah satu sistem automatik yang
menggunakan sesalur buangan (refuse chute) dan
kaedah sedutan.

Bukaan disediakan di setiap tingkat untuk
membuang sisa ke dalam sesalur buangan.

Sisa pepejal yang dibuang disedut melalui sistem
sesalur bawah tanah menggunakan vakum untuk
dikumpulkan di pusat pengumpulan.

Sisa akan dikutip oleh lori dari pusat pengumpulan.

Kos bagi membina sistem ini adalah tinggi tetapi ia
lebih bersih dan efisien. Ia sesuai digunakan di
kondominium dan kompleks komersial.

Di Malaysia sistem ini telah digunakan di KLIA,
Kompleks Kastam Kelana Jaya dan Kompleks Maju
Junction.

Gambarajah menunjukkan bagaimana
pengutipan sisa pepejal dilakukan
menggunakan sistem vakum

Gambarajah
menunjukkan trak
yang digunakan
untuk menyedut
sisa

KUTIPAN

Kutipan merupakan proses mengutip atau mengumpul sisa
pepejal domestik, sisa pukal atau bahan kitar semula di tong
setiap premis atau punca janaan sisa pepejal dan
dimasukkan ke dalam kutipan.

Kenderaan kutipan kemudiannya akan membawa sisa
pepejal ini samada ke stesen pemindahan, insinerator,
Kemudahan Bahan Api Terbitan (Refuse Derived Fuel
(RDF), Kemudahan Perolehan Semula Sumber (Material
Recovery Facilities (MRF) atau terus ke Tapak
Pelupusan.

Kaedah Kutipan

Kaedah kutipan terdiri daripada pelbagai jenis iaitu:

Kutipan di bebendul jalan — Kutipan yang
dilakukan ke atas tong yang diletakkan di tepi jalan
sebagai contoh tong sampah di perhentian bas dan
tempat awam.

Kutipan berpusat — Kutipan dilakukan di kawasan
yang dikhaskan untuk pengumpulan sisa contohnya
rumah sampah dan tong komunal. Pengguna perlu
membawa sisa ke rumah sampah atau tong komunal.
Kaedah ini digunakan di pangsapuri, kondominium,
pasar, premis komersial dan seumpamanya.

Kutipan Dari Premis Ke Premis — Pekerja akan
mengutip sisa dari premis ke premis dan dibuang ke
dalam kenderaan kutipan. Ini merupakan cara yang
paling banyak diamalkan di Malaysia.

Pengangkutan merupakan satu aktiviti mengangkut sisa
pepejal dari tempat penstoran untuk dihantar ke pusat
rawatan perantaraan atau terus ke tapak pelupusan dengan
menggunakan kenderaan kutipan yang dikhaskan.

Berikut adalah jenis -jenis lori yang biasa digunakan untuk
kutipan sisa di Malaysia:

Lori Kompaktor

Lori Terbuka (Open Lorry)

Lori RORO(Roll On Roll Off Lorry)

Long Haulage Vehicle

Motorsikal beroda tiga (Tricycle)

PENGANGKUTAN BAGI KUTIPAN SISA
PEPEJAL

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->