P. 1
BAB 5 PSIKOLOGI PEMBELAJARAN

BAB 5 PSIKOLOGI PEMBELAJARAN

4.84

|Views: 8,049|Likes:
Published by LadyZuely

More info:

Published by: LadyZuely on Jul 17, 2008
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PPT, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

08/19/2013

pdf

text

original

Sections

UNIT 2

UNIT 2
PEMBELAJARAN

PEMBELAJARAN

BAB 5

BAB 5
PSIKOLOGI

PSIKOLOGI
PEMBELAJARAN

PEMBELAJARAN

Pengenalan

Pengenalan

Psikologi pendidikan ialah ilmu yg

Psikologi pendidikan ialah ilmu yg
mengkaji bagaimana teori-teori psikologi

mengkaji bagaimana teori-teori psikologi
boleh diaplikasikan dalam bilik darjah

boleh diaplikasikan dalam bilik darjah
(Borich & Tombari, 1997).

(Borich & Tombari, 1997).
Fokus utama kajian ahli psikologi

Fokus utama kajian ahli psikologi
pendidikan ialah proses pengajaran dan

pendidikan ialah proses pengajaran dan
pembelajaran dlm seting pendidikan.

pembelajaran dlm seting pendidikan.
Mereka memerhati, mengkaji dan

Mereka memerhati, mengkaji dan
membina teori tentang bagaimana

membina teori tentang bagaimana
menjadikan proses p & p lebih berkesan.

menjadikan proses p & p lebih berkesan.

3.1 Pembelajaran

3.1 Pembelajaran

Pembelajaran berlaku apabila

Pembelajaran berlaku apabila
adanya perubahan tingkah laku di

adanya perubahan tingkah laku di
mana seseorang yg telah

mana seseorang yg telah
mengalami proses pembelajaran

mengalami proses pembelajaran
akan menunjukkan tingkah laku

akan menunjukkan tingkah laku
yg berlainan drp sebelumnya, spt

yg berlainan drp sebelumnya, spt
drp tidak boleh membaca kpd

drp tidak boleh membaca kpd
boleh membaca.

boleh membaca.

sambungan……

sambungan……

Masalah yg dihadapi oleh guru

Masalah yg dihadapi oleh guru
pada hari ini ialah bagaimana

pada hari ini ialah bagaimana
hendak mengajar pelajar supaya

hendak mengajar pelajar supaya
dapat menguasai maklumat,

dapat menguasai maklumat,
konsep dan kemahiran yg

konsep dan kemahiran yg
berguna utk mereka apabila

berguna utk mereka apabila
dewasa kelak (Slavin, 1997).

dewasa kelak (Slavin, 1997).

3.1.1 Definisi Pembelajaran

3.1.1 Definisi Pembelajaran

Pembelajaran biasanya

Pembelajaran biasanya
didefinisikan sebagai perubahan

didefinisikan sebagai perubahan
individu yg disebabkan oleh

individu yg disebabkan oleh
pengalaman (Slavin, 1997;

pengalaman (Slavin, 1997;
Mazur, 1990; Rocklin, 1987).

Mazur, 1990; Rocklin, 1987).
Perubahan akibat perkembangan

Perubahan akibat perkembangan
(spt mengalami pertambahan

(spt mengalami pertambahan
ketinggian) bukanlah

ketinggian) bukanlah
pembelajaran.

pembelajaran.

Stalling (1973) berpendapat

Stalling (1973) berpendapat
pembelajaran berlaku berdasarkan

pembelajaran berlaku berdasarkan
tiga kriteria penting iaitu:

tiga kriteria penting iaitu:
Pembelajaran harus,

Pembelajaran harus,
(i) menampakkan perubahan dlm

(i) menampakkan perubahan dlm
tingkah laku.

tingkah laku.
(ii) melibatkan sesuatu pemikiran, dan

(ii) melibatkan sesuatu pemikiran, dan
(iii) menghasilkan perubahan melalui

(iii) menghasilkan perubahan melalui
pengalaman atau latihan.

pengalaman atau latihan.

Pendapat Stalling selari dgn

Pendapat Stalling selari dgn
pendapat Woolfolk (1998) yg

pendapat Woolfolk (1998) yg
mengatakan,

mengatakan,
“……

“……..learning occurs when
learning occurs when
experience causes a relatively

experience causes a relatively
permanent change in an

permanent change in an
individual’s knowledge or

individual’s knowledge or
behavior. The change may be

behavior. The change may be
deliberate or unintentional, for

deliberate or unintentional, for
better or for worse.”

better or for worse.”

Menurut Crow dan Crow (1983),

Menurut Crow dan Crow (1983),
pembelajaran adalah;

pembelajaran adalah;
---pemerolehan tabiat,

---pemerolehan tabiat,
pengetahuan dan sikap.

pengetahuan dan sikap.
---melibatkan cara baru membuat

---melibatkan cara baru membuat

sesuatu kerja.

sesuatu kerja.
---berlaku dlm percubaan

---berlaku dlm percubaan
individu utk mengatasi

individu utk mengatasi
rintangan atau menyesuaikan

rintangan atau menyesuaikan
diri kpd situasi baru.

diri kpd situasi baru.

Pembelajaran merupakan

Pembelajaran merupakan
perubahan tingkah laku yg

perubahan tingkah laku yg
melibatkan ketrampilan kognitif,

melibatkan ketrampilan kognitif,
iaitu penguasaan ilmu dan

iaitu penguasaan ilmu dan
perkembangan kemahiran intelek

perkembangan kemahiran intelek
(Rahil Mahyuddin et al. 2000).

(Rahil Mahyuddin et al. 2000).

sambungan……

sambungan……

Ilmu dibina drp maklumat melalui

Ilmu dibina drp maklumat melalui
pemikiran.

pemikiran.

Ilmu harus dibina oleh pelajar

Ilmu harus dibina oleh pelajar
sendiri semasa mencari

sendiri semasa mencari
pemahaman tentang maklumat yg

pemahaman tentang maklumat yg
diterima.

diterima.

3.1.2 Ciri dan Proses Pembelajaran

3.1.2 Ciri dan Proses Pembelajaran

Pembelajaran biasanya berlaku

Pembelajaran biasanya berlaku
setelah seseorang itu terdedah

setelah seseorang itu terdedah
kpd persekitaran.

kpd persekitaran.

Bermula drp ransangan yg

Bermula drp ransangan yg
diterima melalui pancaindera.

diterima melalui pancaindera.

sambungan……

sambungan……

Ransangan dibawa ke otak utk

Ransangan dibawa ke otak utk
diberi makna dan disimpan dlm

diberi makna dan disimpan dlm
ingatan sebagai pengalaman.

ingatan sebagai pengalaman.

Apabila pengalaman digunakan

Apabila pengalaman digunakan
semula dlm bentuk yg baru, ia

semula dlm bentuk yg baru, ia
dianggap sebagai perubahan

dianggap sebagai perubahan
tingkah laku (pembelajaran).

tingkah laku (pembelajaran).

Proses Pembelajaran

Proses Pembelajaran

Persekitaran

Persekitaran

Tingkah laku Ransangan

Tingkah laku Ransangan

Ingatan

Ingatan

Ciri-ciri pembelajaran:

Ciri-ciri pembelajaran:
Pembelajaran berlaku apabila

Pembelajaran berlaku apabila
adanya perubahan tingkah laku

adanya perubahan tingkah laku
yg kekal.

yg kekal.

Perubahan tingkah laku adalah

Perubahan tingkah laku adalah
akibat mendapat kefahaman drp

akibat mendapat kefahaman drp
maklumat baru, latihan,

maklumat baru, latihan,
pengalaman, celik akal atau cuba

pengalaman, celik akal atau cuba
jaya.

jaya.

sambungan……

sambungan……

Berlaku secara disedari atau tidak

Berlaku secara disedari atau tidak
disedari.

disedari.
Proses berterusan yg berlaku

Proses berterusan yg berlaku
sepanjang hayat.

sepanjang hayat.
Pembelajaran adalah satu proses

Pembelajaran adalah satu proses
dan berlaku selari dgn

dan berlaku selari dgn
perkembangan kognitif spt yg

perkembangan kognitif spt yg
diutarakan oleh Teori

diutarakan oleh Teori
Perkembangan Kognitif Piaget.

Perkembangan Kognitif Piaget.

Proses pembelajaran:

Proses pembelajaran:

Rangsangan drp persekitaran.

Rangsangan drp persekitaran.

Rangsangan yg sesuai dipilih oleh

Rangsangan yg sesuai dipilih oleh
organ deria.

organ deria.

Rangsangan dibawa ke otak utk

Rangsangan dibawa ke otak utk
diberi makna dan diterima

diberi makna dan diterima
(pemikiran dan penerimaan).

(pemikiran dan penerimaan).

sambungan……

sambungan……

Pembentukan pengalaman atau

Pembentukan pengalaman atau
pengetahuan dalam ingatan.

pengetahuan dalam ingatan.

Mengamalkan pengalaman atau

Mengamalkan pengalaman atau
pengetahuan dalam satu situasi

pengetahuan dalam satu situasi
yg sesuai dan sepadan.

yg sesuai dan sepadan.

Perubahan tingkah laku

Perubahan tingkah laku
(pembelajaran).

(pembelajaran).

3.1.3 Jenis Pembelajaran

3.1.3 Jenis Pembelajaran

(a) Pembelajaran formal

(a) Pembelajaran formal

(b) Pembelajaran informal

(b) Pembelajaran informal

(c) Pembelajaran nonformal

(c) Pembelajaran nonformal

(a) Pembelajaran Formal

(a) Pembelajaran Formal

Pembelajaran formal adalah

Pembelajaran formal adalah
pendidikan yg diterima secara

pendidikan yg diterima secara
langsung drp institusi –institusi

langsung drp institusi –institusi
tertentu spt sekolah, maktab

tertentu spt sekolah, maktab
atau universiti.

atau universiti.

Ciri-ciri pembelajaran formal:

Ciri-ciri pembelajaran formal:

Diterima secara langsung dan

Diterima secara langsung dan
dikendalikan oleh sesuatu institusi

dikendalikan oleh sesuatu institusi
bertauliah dan dilembagakan.

bertauliah dan dilembagakan.

Berasaskan sukatan pelajaran

Berasaskan sukatan pelajaran
atau kurikulum yg telah digubal

atau kurikulum yg telah digubal
oleh Kementerian Pelajaran dan

oleh Kementerian Pelajaran dan
dilembagakan.

dilembagakan.

sambungan……

sambungan……

Diwajibkan kpd semua kanak-

Diwajibkan kpd semua kanak-
kanak biasa di negara ini drp

kanak biasa di negara ini drp
umur 7 tahun hingga 13 tahun.

umur 7 tahun hingga 13 tahun.

Biasanya dilaksanakan dlm

Biasanya dilaksanakan dlm
bangunan yg siap prasarananya

bangunan yg siap prasarananya
spt bilik darjah, kerusi, meja dll.

spt bilik darjah, kerusi, meja dll.

Dilaksanakan oleh guru-guru

Dilaksanakan oleh guru-guru
terlatih dan bertauliah.

terlatih dan bertauliah.

sambungan…..

sambungan…..

Melibatkan penilaian pada tiap-

Melibatkan penilaian pada tiap-
tiap tahap yg dilalui dlm bentuk

tiap tahap yg dilalui dlm bentuk
formatif, sumatif dan peperiksaan

formatif, sumatif dan peperiksaan
awam.

awam.

Menekankan pendidikan bidang

Menekankan pendidikan bidang
kognitif (intelek), emosi (afektif),

kognitif (intelek), emosi (afektif),
rohani dan jasmani (psikomotor).

rohani dan jasmani (psikomotor).

(b) Pembelajaran Informal

(b) Pembelajaran Informal

Pembelajaran informal (tidak

Pembelajaran informal (tidak
formal) merupakan perlakuan

formal) merupakan perlakuan
pelajar yg terlaksana secara tidak

pelajar yg terlaksana secara tidak
langsung atau secara tidak sedar.

langsung atau secara tidak sedar.

sambungan…..

sambungan…..

Pelajar mendapat pengetahuan

Pelajar mendapat pengetahuan
drp didikan dan asuhan ibu bapa

drp didikan dan asuhan ibu bapa
di rumah, pergaulan dgn rakan-

di rumah, pergaulan dgn rakan-
rakan, menghadiri seminar,

rakan, menghadiri seminar,
menonton televisyen, mendengar

menonton televisyen, mendengar
radio dll.

radio dll.

Ciri-ciri pembelajaran informal:

Ciri-ciri pembelajaran informal:

Diterima secara tidak langsung

Diterima secara tidak langsung
tanpa berasaskan sebarang

tanpa berasaskan sebarang
sukatan pelajaran.

sukatan pelajaran.

Diserap secara tidak sedar dari

Diserap secara tidak sedar dari
persekitaran melalui pemerhatian,

persekitaran melalui pemerhatian,
perbualan dan pengalaman.

perbualan dan pengalaman.

sambungan…..

sambungan…..

Merupakan proses pembelajaran

Merupakan proses pembelajaran
yg berterusan dan berlaku

yg berterusan dan berlaku
sepanjang hayat.

sepanjang hayat.

Berlaku setiap masa tanpa

Berlaku setiap masa tanpa
melibatkan tempat tertentu.

melibatkan tempat tertentu.

sambungan……

sambungan……

Semua pengetahuan dan

Semua pengetahuan dan
kemahiran didapati dan dikuasai

kemahiran didapati dan dikuasai
melalui pengalaman yg diperolehi

melalui pengalaman yg diperolehi
secara tidak langsung.

secara tidak langsung.

Tidak menetapkan isi pelajaran

Tidak menetapkan isi pelajaran
atau bahan pelajaran yg perlu

atau bahan pelajaran yg perlu
dikuasai.

dikuasai.

sambungan……

sambungan……

Pembelajaran tidak memerlukan

Pembelajaran tidak memerlukan
guru terlatih atau pakar.

guru terlatih atau pakar.

Tidak melibatkan sebarang

Tidak melibatkan sebarang
penilaian dan pelajar tidak diberi

penilaian dan pelajar tidak diberi
sijil yg diiktiraf.

sijil yg diiktiraf.

(c) Pembelajaran Nonformal

(c) Pembelajaran Nonformal

Pembelajaran nonformal adalah

Pembelajaran nonformal adalah
bentuk pembelajaran yg berlaku

bentuk pembelajaran yg berlaku
secara sampingan dan bertujuan

secara sampingan dan bertujuan
menambah dan melengkapkan

menambah dan melengkapkan
pembelajaran formal.

pembelajaran formal.

sambungan…..

sambungan…..

Biasanya pembelajaran nonformal

Biasanya pembelajaran nonformal
memerlukan perancangan secara

memerlukan perancangan secara
teliti dan pengendalian yg

teliti dan pengendalian yg
dilakukan oleh pendidik dan

dilakukan oleh pendidik dan
pakar-pakar tertentu.

pakar-pakar tertentu.

Ciri-ciri pembelajaran nonformal:

Ciri-ciri pembelajaran nonformal:
Diadakan apabila wujud

Diadakan apabila wujud
keperluan utk mempertingkatkan

keperluan utk mempertingkatkan
kepakaran pelajar dlm bidang

kepakaran pelajar dlm bidang
tertentu.

tertentu.

Sesebuah institusi mengadakan

Sesebuah institusi mengadakan
kursus-kursus pendek, ceramah,

kursus-kursus pendek, ceramah,
forum, bengkel dsb utk tujuan

forum, bengkel dsb utk tujuan
tersebut.

tersebut.

sambungan……

sambungan……

Kursus mungkin melibatkan

Kursus mungkin melibatkan
beberapa jam dlm sehari atau

beberapa jam dlm sehari atau
beberapa hari.

beberapa hari.

Biasanya bayaran minimum

Biasanya bayaran minimum
dikenakan kpd pelajar utk

dikenakan kpd pelajar utk
bayaran saguhati kpd

bayaran saguhati kpd
penceramah dan perbelanjaan

penceramah dan perbelanjaan
makan dan minum.

makan dan minum.

sambungan……

sambungan……

Kursus biasanya diadakan di

Kursus biasanya diadakan di
tempat formal spt di dewan

tempat formal spt di dewan
sekolah, di bilik darjah, di pusat

sekolah, di bilik darjah, di pusat
latihan dll.

latihan dll.

Kandungan kursus pembelajaran

Kandungan kursus pembelajaran
nonformal biasanya lebih

nonformal biasanya lebih
mendalam dan berkaitan dengan

mendalam dan berkaitan dengan
kandungan pembelajaran formal.

kandungan pembelajaran formal.

3.1.4 Prinsip Pembelajaran

3.1.4 Prinsip Pembelajaran
Merujuk kpd dasar yg

Merujuk kpd dasar yg
menerangkan cara

menerangkan cara
pembelajaran boleh berlaku

pembelajaran boleh berlaku
secara berkesan seperti:

secara berkesan seperti:

(b)

(b) Kesediaan (d) Motivasi
Kesediaan (d) Motivasi
Pembelajaran (e) Objektif

Pembelajaran (e) Objektif
(b) Pengalaman Pembelajaran

(b) Pengalaman Pembelajaran
(c) Unsur Jenaka (f) Menyusun

(c) Unsur Jenaka (f) Menyusun
Pengajaran

Pengajaran

(a) Kesediaan Pembelajaran

(a) Kesediaan Pembelajaran
Mempunyai kesediaan fizikal,

Mempunyai kesediaan fizikal,
mental dan emosi sebelum

mental dan emosi sebelum
belajar.

belajar.
Pembelajaran berkesan

Pembelajaran berkesan
berasaskan pengetahuan dan

berasaskan pengetahuan dan
pengalaman sedia ada.

pengalaman sedia ada.
Pelajar memberi perhatian

Pelajar memberi perhatian
sebelum guru memulakan

sebelum guru memulakan
pengajaran.

pengajaran.

(b) Pengalaman

(b) Pengalaman

Konsep konstruktivisma

Konsep konstruktivisma
menggalakkan murid “belajar

menggalakkan murid “belajar
melalui membuat” (learning by

melalui membuat” (learning by
doing).

doing).
Galakkan murid mengguna

Galakkan murid mengguna
seberapa banyak organ deria

seberapa banyak organ deria
untuk pembelajaran berkesan.

untuk pembelajaran berkesan.

(c) Unsur Jenaka

(c) Unsur Jenaka
Berjenaka supaya suasana

Berjenaka supaya suasana
pembelajaran menjadi lebih

pembelajaran menjadi lebih
seronok.

seronok.

(d) Motivasi

(d) Motivasi
Menarik dan mengekalkan

Menarik dan mengekalkan
perhatian pelajar disepanjang

perhatian pelajar disepanjang
pengajaran melalui peneguhan

pengajaran melalui peneguhan
positif dan peneguhan negatif.

positif dan peneguhan negatif.

(e) Objektif Pembelajaran

(e) Objektif Pembelajaran

Pelajar diberitahu objektif

Pelajar diberitahu objektif
pembelajaran supaya mereka

pembelajaran supaya mereka
bekerjasama dengan guru utk

bekerjasama dengan guru utk
mencapai objektif tersebut.

mencapai objektif tersebut.

(f) Menyusun Pengajaran

(f) Menyusun Pengajaran
Guru perlu menyusun

Guru perlu menyusun
pengajaran dan penerangannya

pengajaran dan penerangannya
dengan cara;

dengan cara;
(i) drp yg diketahui kpd yg tidak

(i) drp yg diketahui kpd yg tidak
diketahui.

diketahui.
(ii) drp senang kpd susah.

(ii) drp senang kpd susah.
(iii) drp dekat kpd jauh.

(iii) drp dekat kpd jauh.
(iv) drp konkrit kpd abstrak.

(iv) drp konkrit kpd abstrak.

3.2 FAKTOR-FAKTOR YANG

3.2 FAKTOR-FAKTOR YANG
MEMPENGARUHI

MEMPENGARUHI
PEMBELAJARAN

PEMBELAJARAN
Ingatan dan Lupaan

Ingatan dan Lupaan
Persepsi dan Penanggapan

Persepsi dan Penanggapan
Kesediaan Pembelajaran

Kesediaan Pembelajaran
Pemindahan Pembelajaran

Pemindahan Pembelajaran
Gaya Kognitif

Gaya Kognitif
Kemahiran Berfikir

Kemahiran Berfikir
Kecerdasan

Kecerdasan

3.2.1 Persepsi dan Penanggapan

3.2.1 Persepsi dan Penanggapan
Persepsi bermaksud seseorang

Persepsi bermaksud seseorang
membuat interpretasi atau

membuat interpretasi atau
memberi makna kpd ransangan yg

memberi makna kpd ransangan yg
diterima oleh derianya (Slavin,

diterima oleh derianya (Slavin,
1997).

1997).
Seterusnya individu membuat

Seterusnya individu membuat
penanggapan iaitu membentuk

penanggapan iaitu membentuk
konsep drp maklumat yg dirasakan

konsep drp maklumat yg dirasakan
penting.

penting.

Ahli psikologi gestalt berpendapat

Ahli psikologi gestalt berpendapat
dlm persepsi, manusia cenderung

dlm persepsi, manusia cenderung
mempersepsi sesuatu secara

mempersepsi sesuatu secara
keseluruhan drp bahagian-

keseluruhan drp bahagian-
bahagian yg menjadi

bahagian yg menjadi
keseluruhan.

keseluruhan. (whole units rather
(whole units rather
than pieces of sensation, that the

than pieces of sensation, that the
whole of a sensation is more than

whole of a sensation is more than
its parts).

its parts).

Ahli-ahli psikologi gestalt

Ahli-ahli psikologi gestalt
mengemukakan enam prinsip

mengemukakan enam prinsip
pengamatan (persepsi) dikenali

pengamatan (persepsi) dikenali
sebagi Hukum Pragnanz spt

sebagi Hukum Pragnanz spt
berikut:

berikut:
(a) Prinsip Kedekatan

(a) Prinsip Kedekatan
(b) Prinsip Bentuk dan Latar

(b) Prinsip Bentuk dan Latar
(c) Prinsip Kesamaan

(c) Prinsip Kesamaan
(d) Prinsip Simetri

(d) Prinsip Simetri
(e) Prinsip Lengkapan

(e) Prinsip Lengkapan
(f) Prinsip Terangkum

(f) Prinsip Terangkum

(a) Prinsip Kedekatan

(a) Prinsip Kedekatan
Ransangan-ransangan yg terletak

Ransangan-ransangan yg terletak
dekat antara satu sama lain akan

dekat antara satu sama lain akan
terkumpul bersama dalam bidang

terkumpul bersama dalam bidang
pengamatan kita.

pengamatan kita.

(b) Prinsip Bentuk dan Latar.

(b) Prinsip Bentuk dan Latar.

Bidang pengamatan individu

Bidang pengamatan individu
terbahagi kpd dua komponen iaitu

terbahagi kpd dua komponen iaitu
bentuk dan latar.

bentuk dan latar.

Apabila sesuatu objek menjadi

Apabila sesuatu objek menjadi
bentuk atau fokus pemerhatian

bentuk atau fokus pemerhatian
kita, yg lain akan menjadi latar.

kita, yg lain akan menjadi latar.

(c) Prinsip Kesamaan

(c) Prinsip Kesamaan

Pengamatam manusia cenderung

Pengamatam manusia cenderung
utk mengumpulkan ransangan yg

utk mengumpulkan ransangan yg
sama dalam satu kumpulan.

sama dalam satu kumpulan.

(d) Prinsip Simetri

(d) Prinsip Simetri
Dalam pengamatan kita lebih

Dalam pengamatan kita lebih
mudah mengingati bentuk yg

mudah mengingati bentuk yg
simetri (sama ukuran) drp bentuk

simetri (sama ukuran) drp bentuk
yg tidak simetri.

yg tidak simetri.

(e) Prinsip Lengkapan

(e) Prinsip Lengkapan
Individu cenderung utk

Individu cenderung utk
melengkapkan sesuatu yg tidak

melengkapkan sesuatu yg tidak
lengkap dalam pengamatan

lengkap dalam pengamatan
mereka.

mereka.

(f) Prinsip Terangkum

(f) Prinsip Terangkum
Individu cenderung melihat

Individu cenderung melihat
bentuk yg lebih besar walaupun

bentuk yg lebih besar walaupun
ada bentuk kecil di dalamnya.

ada bentuk kecil di dalamnya.

Selepas persepsi, pelajar akan

Selepas persepsi, pelajar akan
membuat penanggapan.

membuat penanggapan.

Penanggapan ialah proses

Penanggapan ialah proses
membentuk konsep.

membentuk konsep.

Menurut Bruner, utk membentuk

Menurut Bruner, utk membentuk
konsep yg baik pelajar perlu tahu

konsep yg baik pelajar perlu tahu
ciri-ciri konsep.

ciri-ciri konsep.

Bruner mengemukakan tiga jenis

Bruner mengemukakan tiga jenis
konsep yg relevan dengan

konsep yg relevan dengan
pembentukan konsep iaitu:

pembentukan konsep iaitu:
(i) konjuntif---dua atribut yg

(i) konjuntif---dua atribut yg
tergabung, cth: buku tebal

tergabung, cth: buku tebal
(ii) disjunktif---dua atribut ditambah

(ii) disjunktif---dua atribut ditambah
satu lagi cth: buku tebal dan mahal

satu lagi cth: buku tebal dan mahal
(iii) hubungan---ciri konsep yg

(iii) hubungan---ciri konsep yg
mempunyai hubungan cth: hari

mempunyai hubungan cth: hari
hujan dan sejuk

hujan dan sejuk

Faktor-faktor yang

Faktor-faktor yang
mempengaruhi penanggapan:

mempengaruhi penanggapan:

(a) Pengalaman

(a) Pengalaman
(b) Imaginasi

(b) Imaginasi
(c) Kecerdasan

(c) Kecerdasan
(d) Penguasaan Bahasa

(d) Penguasaan Bahasa
(e) Contoh-contoh

(e) Contoh-contoh

(a) Pengalaman

(a) Pengalaman
Pengalaman membantu

Pengalaman membantu
seseorang membentuk konsep.

seseorang membentuk konsep.

(b) Imaginasi

(b) Imaginasi
Imaginasi ialah kebolehan mental

Imaginasi ialah kebolehan mental
seseorang utk membayangkan

seseorang utk membayangkan
sesuatu walaupun objek tidak ada

sesuatu walaupun objek tidak ada
di hadapan matanya.

di hadapan matanya.

(c) Kecerdasan

(c) Kecerdasan
Kecerdasan merujuk kpd kebolehan

Kecerdasan merujuk kpd kebolehan
mental utk mengubah (

mental utk mengubah (shaping
shaping)
)
persekitarannya supaya memenuhi

persekitarannya supaya memenuhi
keperluannya (Piaget, 1950).

keperluannya (Piaget, 1950).

Melibatkan pemikiran peringkat

Melibatkan pemikiran peringkat
tinggi spt menganalisis, mensintesis

tinggi spt menganalisis, mensintesis
pengalaman lama dengan baru,

pengalaman lama dengan baru,
membuat penilaian dsb.

membuat penilaian dsb.

(d) Penggunaan Bahasa

(d) Penggunaan Bahasa
Pembentukan konsep

Pembentukan konsep
memerlukan perbendaharaan

memerlukan perbendaharaan
kata dan pengungkapan ayat.

kata dan pengungkapan ayat.

(e) Contoh-contoh

(e) Contoh-contoh
Utk membolehkan pembentukan

Utk membolehkan pembentukan
konsep yg baik, perlu mengetahui

konsep yg baik, perlu mengetahui
segala ciri konsep drp contoh yg

segala ciri konsep drp contoh yg
banyak.

banyak.

(Kamarudin, 1993: 73-76)

(Kamarudin, 1993: 73-76)

3.2.2 Ingatan dan Lupaan

3.2.2 Ingatan dan Lupaan

(a)

(a) Ingatan
Ingatan
Ingatan bermaksud maklumat yg

Ingatan bermaksud maklumat yg
dapat disimpan dlm ingatan

dapat disimpan dlm ingatan
jangka panjang dan boleh

jangka panjang dan boleh
dikeluarkan semula apabila

dikeluarkan semula apabila
dikehendaki.

dikehendaki.

Proses yg terlibat dlm membentuk

Proses yg terlibat dlm membentuk
ingatan ialah:

ingatan ialah:
(i) pengkodan (

(i) pengkodan (encoding
encoding),
),

(ii) penyimpanan (

(ii) penyimpanan (storage

storage) dan
) dan

(iii) pengeluaran (

(iii) pengeluaran (retrieval
retrieval)
)
(Melton, 1963 dalam lll, ms

(Melton, 1963 dalam lll, ms
262).

262).

(b) Lupaan

(b) Lupaan
Lupaan bermaksud kegagalan

Lupaan bermaksud kegagalan
mengingat sesuatu fakta yg

mengingat sesuatu fakta yg
pernah diketahui sebelum ini.

pernah diketahui sebelum ini.
Mungkin kerana maklumat dlm

Mungkin kerana maklumat dlm
ingatan jangka pendek hilang

ingatan jangka pendek hilang
sebelum sempat diproses dan

sebelum sempat diproses dan
disimpan dlm ingatan jangka

disimpan dlm ingatan jangka
panjang, atau gagal utk

panjang, atau gagal utk
memanggil (

memanggil (recall

recall) dari ingatan
) dari ingatan
jangka panjang (Slavin, 1997).

jangka panjang (Slavin, 1997).

Faktor-Faktor Yang Menyebabkan

Faktor-Faktor Yang Menyebabkan
Lupaan:

Lupaan:

Keusangan (

Keusangan (decay
decay))

Gangguan (

Gangguan (interference
interference))

Tekanan (

Tekanan (suppress
suppress))

Kebimbangan (

Kebimbangan (anxiety
anxiety))

Minat

Minat
Perubahan alam sekitar

Perubahan alam sekitar
Masa yang tidak mencukupi

Masa yang tidak mencukupi
Maklumat yang tidak lengkap

Maklumat yang tidak lengkap

Cara Meningkatkan Ingatan Pelajar

Cara Meningkatkan Ingatan Pelajar

(i)

(i) Bahan pembelajaran bermakna
Bahan pembelajaran bermakna

dan berkaitan dengan

dan berkaitan dengan
kehidupan pelajar.

kehidupan pelajar.
(ii) Memeringkatkan isi

(ii) Memeringkatkan isi
pembelajaran.

pembelajaran.
(iii)Menggunakan mnemonik dan

(iii)Menggunakan mnemonik dan
ayat.

ayat.
(iv)Menggunakan pelbagai alat

(iv)Menggunakan pelbagai alat
bantu mengajar.

bantu mengajar.

sambungan…..

sambungan…..

(i)

(i) Membimbing pelajar cara
Membimbing pelajar cara
belajar yg betul.

belajar yg betul.

(iii)

(iii)Membuat latih tubi atau hafalan.
Membuat latih tubi atau hafalan.
(vii) Menyusun topik-topik supaya

(vii) Menyusun topik-topik supaya
berkaitan.

berkaitan.
(viii)Melakukan atau mempraktis

(viii)Melakukan atau mempraktis
sesuatu yg dipelajari akan

sesuatu yg dipelajari akan
meningkatkan ingatan (Cohen,

meningkatkan ingatan (Cohen,
1989).

1989).
(ix) Pengumpulan (

(ix) Pengumpulan (chunking
chunking).
).

3.2.3 Kesediaan Pembelajaran

3.2.3 Kesediaan Pembelajaran

Menurut Piaget, kesediaan

Menurut Piaget, kesediaan
pembelajaran ialah “

pembelajaran ialah “the level of
the level of
mental development necessary to

mental development necessary to
benefit from experiences

benefit from experiences.”
.”
Kanak-kanak tidak akan dapat

Kanak-kanak tidak akan dapat
memahami sesuatu konsep, jika

memahami sesuatu konsep, jika
tahap pemikirannya belum

tahap pemikirannya belum
sampai ke tahap itu.

sampai ke tahap itu.

Kanak-kanak perlu mempunyai

Kanak-kanak perlu mempunyai
kesediaan mental, fizikal

kesediaan mental, fizikal
(psikomotor), afektif (emosi dan

(psikomotor), afektif (emosi dan
sikap) sebelum berupaya

sikap) sebelum berupaya
menghasilkan pembelajaran yg

menghasilkan pembelajaran yg
berkesan.

berkesan.
Piaget mengemukakan teori

Piaget mengemukakan teori
perkembangan kognitif untuk

perkembangan kognitif untuk
panduan dalam merancang

panduan dalam merancang
objektif dan aktiviti pembelajaran.

objektif dan aktiviti pembelajaran.

sambungan……

sambungan……

sambungan…..

sambungan…..

Piaget membahagikan tahap

Piaget membahagikan tahap
perkembangan kognitif kepada empat

perkembangan kognitif kepada empat
peringkat:

peringkat:
(a) Peringkat deria motor: 0-2 tahun

(a) Peringkat deria motor: 0-2 tahun
(b) Peringkat praoperasi: 2-7 tahun

(b) Peringkat praoperasi: 2-7 tahun
(c) Peringkat operasi konkrit:7-11

(c) Peringkat operasi konkrit:7-11
tahun

tahun
(d) Peringkat operasi formal:12 tahun

(d) Peringkat operasi formal:12 tahun

ke atas.

ke atas.

(a) Peringkat Deria Motor

(a) Peringkat Deria Motor

Pada peringkat ini (lahir hingga 2

Pada peringkat ini (lahir hingga 2
tahun), bayi mengkordinasi

tahun), bayi mengkordinasi
maklumat deria dgn kebolehan

maklumat deria dgn kebolehan
motor utk membentuk skema

motor utk membentuk skema
tingkah laku yg membolehkan

tingkah laku yg membolehkan
mereka “bertindak” dan

mereka “bertindak” dan
“mengetahui” persekitarannya.

“mengetahui” persekitarannya.

sambungan……

sambungan……

Kanak-kanak membuat pelbagai

Kanak-kanak membuat pelbagai
aksi kpd objek di sekitarnya spt

aksi kpd objek di sekitarnya spt
memegang, memicit,

memegang, memicit,
menendang, menumbuk,

menendang, menumbuk,
memasukkan kedlm mulut dsb,

memasukkan kedlm mulut dsb,
semasa meneroka

semasa meneroka
persekitarannya dan membina

persekitarannya dan membina
struktur kognitif.

struktur kognitif.

Kanak-kanak pada peringkat

Kanak-kanak pada peringkat
deria motor juga berkebolehan

deria motor juga berkebolehan
membuat imitasi (

membuat imitasi (imitation

imitation) dan
) dan
memahami konsep pengekalan

memahami konsep pengekalan
objek (

objek (object permanence
object permanence).
).

Imitasi: Menurut Piaget kanak-

Imitasi: Menurut Piaget kanak-
kanak (18-24 bulan) boleh

kanak (18-24 bulan) boleh
melakukan imitasi terhadap

melakukan imitasi terhadap
tingkah laku yg dilihatnya.

tingkah laku yg dilihatnya.

sambungan……

sambungan……

sambungan…..

sambungan…..

Pengekalan objek: Menurut

Pengekalan objek: Menurut
Piaget kanak-kanak (8-12 bulan)

Piaget kanak-kanak (8-12 bulan)
menyedari bahawa objek atau

menyedari bahawa objek atau
peristiwa tidak hilang, walaupun

peristiwa tidak hilang, walaupun
tidak dapat dikesan oleh semua

tidak dapat dikesan oleh semua
alat derianya.

alat derianya.

(b) Peringkat Praoperasi

(b) Peringkat Praoperasi

Pada peringkat ini (2-7 tahun),

Pada peringkat ini (2-7 tahun),
berlaku perkembangan drastik

berlaku perkembangan drastik
dlm penggunaan simbol mental

dlm penggunaan simbol mental
(perkataan dan imej) utk

(perkataan dan imej) utk
menyatakan objek, orang dan

menyatakan objek, orang dan
peristiwa yg dialami oleh kanak-

peristiwa yg dialami oleh kanak-
kanak.

kanak.

sambungan……

sambungan……

Piaget membahagikan peringkat

Piaget membahagikan peringkat
ini kpd dua bahagian iaitu:

ini kpd dua bahagian iaitu:
(i) Peringkat pemikiran prakonsep

(i) Peringkat pemikiran prakonsep
(preconcept thinking)

(preconcept thinking)

(ii) Peringkat pemikiran intuitif

(ii) Peringkat pemikiran intuitif
(intuitive thinking)

(intuitive thinking)

(i)

(i)Peringkat pemikiran prakonsep
Peringkat pemikiran prakonsep
(2-4 tahun).

(2-4 tahun).
Bermula dengan kebolehan

Bermula dengan kebolehan
fungsi simbolik, iaitu satu

fungsi simbolik, iaitu satu
perkataan utk satu objek.

perkataan utk satu objek.
Boleh tonjolkan permainan

Boleh tonjolkan permainan
bayangan (

bayangan (pretend play
pretend play).
).
Bersifat egosentrik iaitu melihat

Bersifat egosentrik iaitu melihat
dunia hanya dari perspektif

dunia hanya dari perspektif
dirinya.

dirinya.

(ii) Peringkat pemikiran intuitif

(ii) Peringkat pemikiran intuitif
(4- 7 tahun).

(4- 7 tahun).
Pemahaman mengenai objek

Pemahaman mengenai objek
bergantung kpd ciri utama yg

bergantung kpd ciri utama yg
nampak nyata (

nampak nyata (salient
salient

perceptual feature

perceptual feature) iaitu bukan
) iaitu bukan
drp proses pemikiran logik atau

drp proses pemikiran logik atau
rasional.

rasional.

(c) Peringkat Operasi Konkrit

(c) Peringkat Operasi Konkrit
Pada peringkat ini (7-11 tahun),

Pada peringkat ini (7-11 tahun),
kanak-kanak mengalami

kanak-kanak mengalami
perkembangan pesat dlm proses

perkembangan pesat dlm proses
operasi kognitif, iaitu aktiviti

operasi kognitif, iaitu aktiviti
mental dalaman yg membolehkan

mental dalaman yg membolehkan
kanak-kanak mengubah suai dan

kanak-kanak mengubah suai dan
menyusun semula imej dan

menyusun semula imej dan
simbol dalam membuat rumusan

simbol dalam membuat rumusan
atau keputusan yg logik.

atau keputusan yg logik.

sambungan……

sambungan……

Pada peringkat operasi konkrit

Pada peringkat operasi konkrit
kanak-kanak mula beransur

kanak-kanak mula beransur
memahami konsep pengekalan,

memahami konsep pengekalan,
terutamanya isipadu dan berat,

terutamanya isipadu dan berat,
mengklasifikasi dan

mengklasifikasi dan
mengkategori, juga berupaya

mengkategori, juga berupaya
membuat perkaitan logik

membuat perkaitan logik
(relational logic).

(relational logic).

Kanak-kanak peringkat operasi

Kanak-kanak peringkat operasi
konkrit dapat menguasai konsep:

konkrit dapat menguasai konsep:

(i)

(i) Proses kebalikan (reversibility)
Proses kebalikan (reversibility)
-berupaya berfikir tentang bentuk

-berupaya berfikir tentang bentuk
asal sesuatu objek. Cth.

asal sesuatu objek. Cth.
Sekiranya

Sekiranya
pinggan pecah, dia boleh ingat

pinggan pecah, dia boleh ingat
semula bentuk pinggan yg asal.

semula bentuk pinggan yg asal.

sambungan……

sambungan……

(ii) Pengekalan isipadu

(ii) Pengekalan isipadu
(conservation of volume)

(conservation of volume)
-berupaya berfikir yg isipadu

-berupaya berfikir yg isipadu
tidak berubah, walaupun saiz

tidak berubah, walaupun saiz
bekas berbeza.

bekas berbeza.
(iii) Percampahan (decentration)

(iii) Percampahan (decentration)
-boleh berfikir tentang beberapa

-boleh berfikir tentang beberapa
dimensi masalah dan perkaitan

dimensi masalah dan perkaitan
antaranya secara serentak. Cth.

antaranya secara serentak. Cth.
Tinggi bekas dan isipadunya.

Tinggi bekas dan isipadunya.

sambungan……

sambungan……

(iv) Perkaitan logik kuantitatif

(iv) Perkaitan logik kuantitatif
(quantitative logical relationship)

(quantitative logical relationship)
-berupaya berfikir secara logik

-berupaya berfikir secara logik
apabila diberi syarat berbentuk

apabila diberi syarat berbentuk
kuantitatif. Cth. Berbaris

kuantitatif. Cth. Berbaris
mengikut ketinggian, dari tinggi

mengikut ketinggian, dari tinggi
ke rendah.

ke rendah.

sambungan…..

sambungan…..

(v) Klasifikasi(classification)

(v) Klasifikasi(classification)
-berupaya berfikir utk

-berupaya berfikir utk
mengkelaskan objek. Cth.

mengkelaskan objek. Cth.
Mengkelaskan rajah mengikut

Mengkelaskan rajah mengikut
bentuk dan warna.

bentuk dan warna.

(d) Peringkat Operasi Formal

(d) Peringkat Operasi Formal
Pada peringkat operasi formal (12

Pada peringkat operasi formal (12
tahun ke atas), kanak-kanak

tahun ke atas), kanak-kanak
boleh melakukan proses mental

boleh melakukan proses mental
ke atas idea, fakta atau andaian

ke atas idea, fakta atau andaian
(propositions).

(propositions).
Boleh memikir tentang proses

Boleh memikir tentang proses
hipotetikal dan peristiwa secara

hipotetikal dan peristiwa secara
logik, walaupun asasnya bukan

logik, walaupun asasnya bukan
realiti.

realiti.

sambungan…..

sambungan…..

Ciri pemikiran penting kanak-

Ciri pemikiran penting kanak-
kanak pada peringkat operasi

kanak pada peringkat operasi
formal ialah mereka berkebolehan

formal ialah mereka berkebolehan
dalam:

dalam:
(i) penaakulan deduktif hipotetikal

(i) penaakulan deduktif hipotetikal
dan

dan
(ii) berfikiran seperti saintis.

(ii) berfikiran seperti saintis.

(i) Penaakulan deduktif hipotetikal

(i) Penaakulan deduktif hipotetikal

Penaakulan deduktif bermaksud

Penaakulan deduktif bermaksud
pemikiran drp yg am kpd yg

pemikiran drp yg am kpd yg
khusus.

khusus.
Berkebolehan membina hipotesis

Berkebolehan membina hipotesis
atau memikirkan alternatif baru

atau memikirkan alternatif baru
utk menyelesaikan masalah.

utk menyelesaikan masalah.

(ii) Berfikir seperti saintis

(ii) Berfikir seperti saintis
Kanak-kanak pada peringkat

Kanak-kanak pada peringkat
operasi formal juga berfikiran

operasi formal juga berfikiran
induktif, iaitu berfikir drp aspek

induktif, iaitu berfikir drp aspek
khusus kpd generalisasi yg luas.

khusus kpd generalisasi yg luas.
Pemikiran induktif ini sering

Pemikiran induktif ini sering
dilakukan oleh saintis di mana

dilakukan oleh saintis di mana
mereka membina hipotesis dan

mereka membina hipotesis dan
mengujinya secara sistematik

mengujinya secara sistematik
melalui eksperimen.

melalui eksperimen.

3.2.4 Pemindahan Pembelajaran

3.2.4 Pemindahan Pembelajaran
Pembelajaran yang terhasil drp

Pembelajaran yang terhasil drp
sesuatu situasi dapat digunakan

sesuatu situasi dapat digunakan
dlm situasi yg lain.

dlm situasi yg lain.
Boleh berlaku secara:

Boleh berlaku secara:
--positif

positif iaitu pembelajaran dlm
iaitu pembelajaran dlm

situasi A dapat

situasi A dapat membantu
membantu

pembelajaran dlm situasi B

pembelajaran dlm situasi B
--negatif

negatif iaitu pembelajaran dlm
iaitu pembelajaran dlm

situasi A

situasi A mengganggu
mengganggu

pembelajaran dlm situasi B

pembelajaran dlm situasi B

Syarat untuk pemindahan

Syarat untuk pemindahan
pembelajaran positif:

pembelajaran positif:

Kefahaman-

Kefahaman- faham ttg konsep yg
faham ttg konsep yg
telah dipelajari sebelum boleh

telah dipelajari sebelum boleh
menggunakannya dlm situasi

menggunakannya dlm situasi
baru

baru

Kesamaan-

Kesamaan- dua situasi yg
dua situasi yg
hendak diaplikasikan konsep

hendak diaplikasikan konsep
perlu ada kesamaan

perlu ada kesamaan

Kemahiran-

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->