P. 1
Asas Pemikiran Muktazilah

Asas Pemikiran Muktazilah

|Views: 1,686|Likes:
Published by Mohd Faizul Azmi

More info:

Published by: Mohd Faizul Azmi on Oct 24, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

04/21/2013

pdf

text

original

1.0 Pendahuluan.

Muktazilah merupakan salah satu daripada aliran dalam teologi Islam yang bersifat rasional dan terbuka. Ciri utama yang membezakan aliran ini daripada aliran yang lain seperti ahli sunnah ialah aliran ini menggunakan dalil-dalil akliah yang lebih bersifat menjurus kepada rasional akal yang boleh didapati dalam banyak dalil yang dikeluarkannya dan juga mempunyai unsur kefalsafahan. Aliran ini mempunyai lima asas ajaran yang menjadi asas kepada cara pemikiran mereka. Asas yang pertama ialah ketauhidan Allah, kedua keadilan Allah, ketiga janji dan ancaman, keempat kedudukan diantara kedudukan ( yang membicarakan mengenai pelaku dosa besar) dan yang terakhir ialah amar makruf dan nahi mungkar ( membicarakan tuntutan membuat baik dan meninggalkan perkara yang mungkar ia lebih banyak menerangkan hukum fiqh). Pendapat ahli Sunnah Waljamaah kepada mereka ialah, sebahagian ulama berpendapat bahawa permulaan atau asas muktazilah adalah untuk mempertahankan Islam daripada ancaman pihak musuhnya. Akan tetapi kesudahannya, mereka ini bersikap taasub kepada mazhab ini sehingga mencapai darjat taasub yang kritikal. Mereka juga telah banyak merosakkan hukum-hukum syariah Islam dan telah mereka hukum dengan pendapat mereka bahkan menjadikan hukum-hukum itu sebagai panduan mereka. Sebagai rumusan, boleh dikatakan bahawa pengikut Muktazilah ini ialah golongan yang banyak menggunakan hujah dan dalil akal berbanding dalil dalil yang lain seperti qiyas dan usul-usul yang lain. 2.0 Sejarah Muktazilah. Muktazilah ialah aliran sebuah kumpulan Islam yang banyak menggunakan dalil dalil, hujah akal dalam usul agama dan kiasan hukum yang lain. Aliran pemikiran ini wujud sejak zaman pemerintahan Kerajaan Abasiyyah. Menurut kebanyakan pendapat, pengasas kepada mazhab ini ialah seorang lelaki yang bernama Wasil bin µAta¶ dan kebanyakan para ulama berselisih pendapat dalam menetapkan waktu dan zaman kemunculannya. Ada sebahagian pendapat mengatakan bahawa dia daripada golongan Sayidina µAli r.a yang telah meningalkan arena siasah dan terus menukar haluannya kepada beribadat di rumah-rumah dan di masjid-masjid (Ensiklopedia dunia: 2005). Kebanyakan alim ulama berpendapat bahawa ketua kepada mazhab ini ialah Wasil ibn µAta¶yang merupakan salah seorang daripada mereka yang menghadiri kuliah ilmu yang diajar oleh Hasan Al-Basriy. Penyebaran ilmu dalam kuliah ini adalah berkaitan dengan masalah- maslah agama yang boleh menimbulkan kontroversi dan melibatkan logik akal pada zaman itu, iaitu membincangkan masalah orang yang melakukan dosa besar´. Adakah mereka dianggap mukmin yang mutlak ataupun kafir mutlak atau kedudukannya berada ditengah tengah (Ensiklopedia dunia: 2005). Maka Wasil, menyatakan pendiriannya mengenai masalah ini, dan menurutnya, pendapat ini adalah bertentangan dengan pendapat Hasan Al- Basriy, ³ Saya mengatakan bahawa orang yang berdosa besar bukanlah mukmin yang mutlak, bahkan kedudukannya adalah di tengah-tengah diantara dua kedudukan ( antara kafir mutlak dengan mkmin mutlak ).´ Setelah memberikan kenyataan ini, Wasil bin µAta¶ telah meninggalkan kuliah ilmu Hasan Al-Basriy dan seterusnya membuka kuliah ilmu yang lain di masjid. Dengan sebab inilah, maka kumpulan ini mendapat namanya iaitu ³ Muktazilah´ sebagaimana yang elah disebutkan oleh Hasan Al-Basriy : ³Wasil telah meninggalkan kita´ (Ensiklopedia dunia: 2005). Menurut kata para pengikut Muktazilah di dalam kitab-kitab mereka bahawa mazhab mereka ini telah diasaskan pada awalnya oleh Wasil dan mereka menganggap golongan yang berpengaruh dalam mazhab ini majoritinya daripada golongan Ahli- al Bayt (keluarga keturunan Rasulullah saw) yang terdiri daripada kalangan para sahabat besar dan golongan tabiin. Mereka ini juga telah mengiktiraf Hasan al-Basriy sebagai orang penting dalam mazhab mereka (Ensiklopedia dunia: 2005).

1

µAmru ibn Bahar al-Jahiz. al. Hisham ibn Amru al-Futiy. Muktazilah bertentangan pendapat dengan para ulama salaf dalam meletakkan peranan akal dan ijtihad secara umum. Terdapat sebanyak 22 firaq yang ada di dalam muktazilah. al. al-ma¶mariyah. al-huzliyah. mereka adalah pengikut Wasil bin Atto' yang pada asalnya adalah murid kepada imam Hasan al-Basri.khobatiyah wa al-hadsiyah.Mazhab Muktazilah sependapat dengan mazhab Qadariyah dalam menyatakan hukum perbuatan manusia.syihamiyah. Ulama Islam yang terdahulu telah meletakkan akal di tempat yang ketiga selepas al-Quran dan Sunnah manakala mazhab Muktazilah pula telah meletakkan dalil akal sebagai sumber pengambilan hukum yang utama dalam mazhab mereka.0 Tokoh-Tokoh Muktazilah. 3) al-Nizomiyyah. almurdariyah. iaitu kumpulan yang condong kepada mazhab Muktazilah (Ensiklopedia dunia: 2005). dan al-Umuriyyah (A¶wad bin Abdullah: 1409H). Abu µAli Muhammad ibn µAbd al-Wahab al-Jubba¶iy. Mereka mengingkari dan menolak hadith Mutawattir dan hadith-hadith Ahad (Ensiklopedia dunia: 2005). Sedikit penerangan mengenai firaq-firaq yang terdapat dalam aliran Muktazilah:1) al-Wasiliyah.Numayriy. al-askafiyah. Apabila menyebut mengenai perpecahan firaq yang terdapat dalam muktazilah ia semestinya berlaku oleh kerana perselisihan pendapat sesama mereka.ja¶fariyah. Kemudian meninggalkan Hasan al-Basri selepas dia tidak setuju dengan Hasan al-Basri dalam isu pelaku dosa-dosa besar. al. mereka adalah pengikut Abu Huzail Hamdan bin al-Huzail. al-samamiyah. Terdapat juga sebahagian daripada ulama mereka menggunakan dalil ijmak dan kias sebagai hujah mereka (Ensiklopedia dunia: 2005).0 Pandangan dan pendapat Muktazilah. telah menyebabkan perkembangan yang meluas dikalangan pengikutnya dan seterusnya dijadikan pegangan akidah sebahagian umat Islam. Mereka juga menolak banyak hadith yang mereka dapati bertentangan dengan asas dan usul yang lima dalam mazhab mereka. 4. Ini kerana mazhab Qadariyah juga menyatakan pendapat yang sama dengan mazhab Muktazilah dalam menetapkan hukum orang yang melak ukan dosa besar. 5. µIsa ibn Sabih al-Mawariy. al. mereka adalah pengikut Ibrahim bin Yasar bin Hani' al-Nizom yang telah mencampur adukkan antara ungkapan ahli falsafah dan Muktazilah. Abu al-Husayn ibn Abu µAmru al-Khayyat. yang boleh dibuat dalil dan hujah.solihiyah. alka¶biyah. Ibrahim ibn Sayyar al-Nizam. seperti mana yang mereka katakan bahawa mereka memahami dan mengambil al-Quran dan sumber sumber yang lain. al. Muhammad ibn alHazil ibn al-Alaf. Diantaranya ialah alwasiliyyah. al-Husayn ibn Muhammad al-Najjar. al-Qadi µAbd al-Jabbar dan lain-lain lagi (Ensiklopedia dunia: 2005). al-basyriyah.nizomiyah. al. Mazhab ini juga di dukung oleh kumpulan lain yang dikenali wasiliyah. al-jabaiyah. almuyisiyah. Golongan ini juga bersetuju dengan pendapat al Hasan Basriy berkenaan hukum seorang sahabat yang mabuk kerana minum air perahan anggur bahawa tidak di hukum sebat. syeikh utama Muktazilah yang menuntut ilmunya dari Usman bin Khalid at-Towil dan Usman pula mengambil dari Wasil bin Atto'. al-jahiziyah. Thamamah ibn Ashras al. 2) al-Huzailiyyah. Beliau bersendirian dengan beberapa pendapatnya berbanding ulama -ulama Muktazilah yang lain.aswariyah. iaitu ketua mazhab Muktazilah ini. al-bihsyamiyah.khiyatiyah. tetapi perpecahan ini berlaku bukanlah oleh kerana mereka berselisih pendapat dengan 5 konsep asas muktazilah tetapi disebabkan yang lain (A¶wad bin Abdullah: 1409H). 2 . Mu¶amar ibn µIbad al-Salmi. al-hisyamiyah. 3. al. Seperti iktikad beliau mewajibkan Allah dengan sesuatu yang Allah terpaksa melakukannya. al-hamariyah.0 Perpecahan Firaq Dalam Muktazilah. Diantara tokoh-tokoh Muktazilah yang terkenal ialah Wasil bin µAta¶. Pengaruh besar Wasil bin µAta¶. Bashar ibn al-Mu¶tamar.

Iradah. Dengan sebab ini juga berlaku pertembungan dengan mazhab Ahli Sunnah. Qudrat. al-µadl.Hassan: 1991).Zuhdi: 1973:61).0 Asas Pemikiran Mu¶tazilah Mu¶tazilah merupakan kumpulan dalam Islam yang banyak menggunakan h ujah akal dalam usul-usul agama. Imam az-Zahabi berkata. al-manzilah bayn al-manzilatayn dan al-amr bi al-ma¶ruf wa al-nahy µan al-munkar (Badawi. Aplikasi daripada method ini maka lahirlah pegangan Mu¶tazilah terhadap perkara-perkara akidah mengenai Allah seperti : Menafikan Sifat bagi Allah . iaitu tauhid. Ulama Islam yang terdahulu telah meletakkan akal di tempat yang ketiga selepas Al-Qur¶an dan Sunnah manakala mazhab Mu¶tazilah pula meletakkan dalil akal sebagai sebagai sumber pengambilan hukum yang utama dalam mazhab mereka.1 Tauhid Prinsip Tauhid merupakan prinsip yang pertama dalam usul Mu¶tazilah Bagi mereka Tauhid ialah apa yang thabit bagi Allah dan apa yang menafikan Allah daripada sifat-sifat. Memastikan keesaan Allah dan hanya Allah sahaja bersifat qadim dan azali yang merupakan sifat yang khusus bagi Allah sahaja (al-Shafie¶. Mereka mendakwa merakalah ahli tauhid yang sebenarbenarnya dan merekalah yang mengambil berat mengenai akidah umat Islam dalam mempertahankan kesucian Islam (Jarullah. Tujuan penggunaan akal dalam method pemikiran mereka bertujuan untuk mempertahankan kesucian akidah umat Islam pada zaman mereka.Abd Rahman. "Beliau adalah orang yang cerdik pandai tetapi tidak mendapat petunjuk dan hidayah. Sesiapa yang tidak ada kelima-lima prinsip ini tidak dinamakan Mu¶tazilah (Mudasir:1994). 6.4) al-Bisyriyyah. dalil-dalil dan mantik dalam pemikiran mereka.Mu¶tazilah mengambil pendirian berhati-hati dalam meletakan apa-apa sahaja yang berkaitan dengan Allah untuk mengelak daripada berlakunya kesalahan ataupun mensyirikkan Allah dengan makhluk. adalah pengikut Bisyir bin Muktamir dikalangan ulama Muktazilah.1996:55) Kelima-lima prinsip ini penting untuk dianggap sebagai Mu¶tazilah. maka baginya tauhid ialah Ithbat (menetapkan) dalam maksud yang lain ialah Ijab (al-Mu¶tiq: 2001). 3 . umurnya panjang tetapi tidak kembali kepada petunjuk yang benar". Namun mazhab Mu¶tazilah dianggap bertentangan pendapat dengan para ulama salaf dalam meletakkan peranan akal dan ijtihad secara umum. dan perkataan Taswid bermaksud menjadikan sesuatu itu hitam. seperti perkataan Tahrik bermaksud menjadikan sesuatu itu bergerak. al-wa¶d wal-wa¶id. Jelas disini menunjukkan method pemikiran Mu¶tazilah bertitik tolak daripada lima prinsip usul ini dan aplikasi daripadanya melahirkan pegangan-pegangan dan pendapat-pendapat mereka dalam pandangan akidah mereka. maka mereka mengambil pendirian menafikan sifat-sifat ma¶ni seperti sifat µlmu. Apabila diteliti kitab-kitab Mu¶tazilah maka akan dapati bahawa mereka bersepakat dan berpegang kepada lima prinsip usul. golongan Mutakalimun menulis mengenai tanzih maka berlakunya Bida¶h Mu¶tazilah yang terlalu mengumumkan tanzih dalam ayat-ayat quran yang berbentuk penafian. Antara kata-katanya ialah. Hayah (al-Shafie¶Hassan:1991:99). 6. Mengikut Qadhi Abdul Jabbar(1) dalam meletakkan pengertian Tauhid ialah dari segi bahasa bermaksud menjadikan sesuatu itu satu."Allah mampu untuk menyiksa kanak-kanak kecil dan jika Allah melakukan yang demikian maka Allah telah menjadi zalim". Usul ini bagi mereka adalah bertujuan untuk mentanzihkan Allah taala daripada menyerupai dengan makhluk. sepertimana yang digambarkan oleh Ibn Khaldun mengatakan ³kemudian berlakunya perkembangan ilmu dan ciptaan.

(Jarullah.4:1164) Dengan mengatakan Allah telah mencipta Kalam tersebut dipokok danMusa mendengar Kalam Allah daripada pokok tersebut. Al-Quran adalah makhluk. Bagi Mu¶tazilah mereka bersepakat mengatakan bahawa kalam Allah adalah baharu.Kalam muhdas bukanlah berdiri dengan zat Allah tetapi diluar zat Allah (Jarullah. yang mereka nafikan hanyalah ma¶na yang ada pada namanama itu.bukan yang lain dari zat Allah.Zuhdi: 1973:79). Diceritakan al-Makmum telah cuba mengalihkan makna ayat untuk mengatakan al-Quran adalah makhluk dalam ayat (Al-Quran. 1973:78). Apa yang dapat disimpulkan daripada pendirian Mu¶tazilah ini . Makna Allah al-µAdl mengikut istilah Mu¶tazilah ialah semua perbuatan Allah adalah baik dan Allah tidak melakukan sesuatu yang buruk serta tidak ada yang mengurangkan apa yang wajib keatasnya (Badawi.Zuhdi: 1973:63) Namun Mu¶takzilah dianggap berlebihan dalam memamahamkan konsep tanzih itu hingga menafikan sifat-sifat yang ada pada Allah.Abd Rahman: 1966.Zuhdi. walaubagaimanapun mereka tidak menafikan nama-nama bagi sifat Allah itu. pendekatan yang digunakan Mu¶tazilah dalam men-tazih-kan Allah bertepatan dengan konsep tauhid mengikut fahaman mereka.12:2) Iaitu dengan menafsirkan setiap apa yang Allah taala ciptakan maka adalah ianya makhluk (Jarullah. Muktazilah menggunakan pelbagai hujah untuk mempertahankan pendapat mereka sehinggalah mereka terpaksa mentakwilkan ayat al-Quran . mereka maksudkan dengan sifat ialah µain zat itu sendiri .Tujuan Mu¶tazilah menafikan sifat azali bagi Allah adalah untuk mempertahankan konsep tauhid mutlak bagi Zat Allah (al-Khayyat:1950 :13. Al-µAdl dari segi bahasa bermaksud setiap perbuatan baik yang dibuat seseorang dan member manfaat kepada orang i lain. Golongan Mu¶tazilah terpengaruh dengan falsafah Yunani dimana mereka berpendapat bahawa Allah adalah wajib ul-wujub dengan zatnya.60). Kesan daripada prinsip al-a¶dl ini dapat dilihat dalam pemikiran Mu¶tazilah seperti : Al-Tahsin wal Taqbih 4 . Kalam disisi Mu¶tazilah ialah huruf-huruf yang tersusun dan suara-suara yang terputus (al-Jabbar:324). Adalah berdasarkan kepada pendapat mereka dalam masalah sifat Allah. (Al-Quran. Mu¶tazilah berpendapat bahawa Allah adalah Mutakallim tetapi bukanlah dengan kalam qadim bahkan dengan kalam muhdas yang diciptakan ketika diperlukan untuk bercakap . kerana mereka tidak menerima adanya sifat yang qadim yang selain dari zat. (Mudasir:1994).14) berdasarkan ayat al-Qur¶an (42:11) Wasil ibn µAta menafikan sifat secara mutlak kerana boleh membawa kepada syirik dan berkata siapa yang menetapkan bagi Allah makna dan sifat yang qadim maka dia telah mengatakan Tuhan itu dua. Masalah Kalam menjadi perdebatan yang sangat hebat dikalangan orang Islam sejak sekian lama.2 Al-µadl Prinsip Al-µAdl menjadi asas dalam method pemikiran Mu¶tazilah. Mu¶tazilah mengambil pendirian mengatakan al-Quran adalah makhluk berpunca daripada masalah sifat yang dibincangkan tadi. 6.mereka mempunyai tujuan yang murni terhadap Allah dalam menafikan sifat keatasnya kerana ingin mengelak daripada berlaku syirik dan menyamakan Allah dengan makhluk.dan Allah adalah esa dari setiap keadaan maka mereka menafikan sifat keatas Allah sebagai tambahan keatas zatnya. semata-mata kerana mempertahankan prinsip aliran pemikiran yang telah dikatakan sejak awal lagi bahawa mengisbatkan sifat akan membawa kepada berbilang-bilang yang qadim (Mudasir:1994).

3 Al-wa¶d wal-wa¶id. Allah tidak sekali-kali memungkiri janji kerana memungkari janji adalah sesuatu yang mustahil bagi Allah (as-Shafie. Mereka berpegang kepada usul ini kerana terdapat banyak Al-Quran yang menceritakan hal ini.rasul-rasul dan kitab .Ini kerana mereka merasakan bahawa perkara tersebut menafikan dan menidakkan perbuatan-perbuatan buruk daripada Allah.Namun bagi meraka.Rasul menjadi petunjuk kepada kebaikan kepada manusia dan kesempurnaan syariat Allah.Abd Rahman:1966:62).4:100) Zamakhsyari menafsirkan ayat iaitu maka telah wajib keatas Allah memberi pahala kepada nya.Maka dengan sebab ini Mu¶tazilah mengambil pendirian pertengahan mengatakan bahawa orang yang melakukan dosa besar itu tidaklah mukmin atau kafir tetapi berada dalam suatu keadaan antara dua kedudukan (al-Nasyaar :438).Zuhdi:1973:94). Akal merupakan anugerah dan ciptaan Allah kepada manusia. tidak harus baginya menyalahi dan berbohong dengan janjinya.4 al-Manzilah Bayn al-Manzilatayn. Allah tetap berpegang pada janjinya. Irsal Rasul Wajib keatas Allah mengutuskan rasul kepada manusia kerana menunjukkan kepada adilnya Allah . Al-Solah wal Aslah Wajib keatas Allah melakukan al-lutf wal solah iaitu melakukan apa yang membuatkan hambanya melakukan ketaatan dan menjauhkan mereka daripada maksiat dalam keadaan tidak sampai kepada tahap terpaksa (al-Shafie¶. Al-wa¶d adalah janji baik keatas perbuatan baik manusia manakala al-wa¶id adalah janji buruk keatas perbuatan maksiat manusia (Badawi.(al-Mu¶tiq :2001:213) (Al-Quran. Kesan daripada pegangan ini golongan Mu¶tazilah telah mewajibkan keatas Allah sesuatu perkara . Usul ini mengikut ahli sejarah menjadi titik permulaan kepada terbentuk mazhab Mu¶tazilah dan telah dinamakan juga Mu¶tazilah dengan nama al-Munazaliyyah iaitu ashabul manzilah baina manzilatayni. Asul yang ketiga ini mempunyai kaitan dengan usul yang kedua iaitu al-µAdl.Al-Tahsin wa al-taqbih oleh akal bermaksud akal mempunyai kemampuan mengetahui baik dan buruk dalam setiap perkara.Golongan Khawarij mengatakan orang yang melakukan dosa besar adalah termasuk didalam orang-orang kuffar dan musyrik. Ini juga menyebabkan manusia itu layak menerima ganjaran atas kebaikan yang dilakukan dan menerima balasan atas kejahatan yang dilakukan (Sharustani:39). 5 . al-wa¶d dan al wa¶id adalah perlaksanaan kepada konsep keadilan tuhan. Mereka bersepakat mengatakan al-Hakim yang maha bijaksana tidak akan melakukan sesuatu kecuali untuk kebaikkan dan tujuan kemaslahatan dan kepentingan hambanya(Sharustani :39). Af¶alul µIbad Manusia bebas dalam menentukan segala perbuatannya tanpa campur tangan daripada Allah (Jarullah.Hassan:1991:100). Jika akal tidak dapat membezakan baik dan buruk nescaya sia-sialah ciptaan Allah .Mengikut al-Balkhi dinamakan Mu¶tazilah dengan µItizal kerana perselihan pendapat yang berlaku mengenai kedudukan orang yang melakukan dosa besar . (al-Mu¶tiq :2001:203) 6. 6. Berikut adalah hujah Mu¶tazilah dalam usul ini . Mereka mengingkari bahawa Allah taala yang menjadikan segala perbuatan hamba-hambanya .yang demikian itu mustahil bagi Allah yang bersifat sempurna. Daripada usul ini juga mereka menolak syafaat. Bagi sebahagian Murjiah mengatakan mereka adalah orang yang beriman kerana masih megaku beriman dengan Allah.Hassan:1991:99). Berkata Qadhi Abd al-Jabbar janji balasan baik dan jahat itu ialah Allah telah menjanjikan orang-oranga taat dengan pahala dan mejanjikan orang-orang derhaka dengan balasan dosa.

6.Adapun al-munkar ialah setiap perbuatan yang dilakukan oleh seseorang itu yang mana dia mengetahui bahawa perbuatan tersebut adalah maksiat (al-Mu¶tiq:2001:440) . Al-Shafie.Tahqiq. 2005. 7. 1947.0 Kesimpulan Kemunculan Mu¶tazilah sebagai sebuah sekolah pemikiran dalam sejarah tamadun Islam member pelbagai kesan terhadap perkembangan intelektual.Sharh Usul al-Khamsah. dan sejarah umat Islam . Dar al-a¶simah. politik. Akhir sekali. Riyadh. yang mana mazhab Mu¶tazilah menjadi mazhab rasmi bagi kerajaan ketika itu maka berlakulah penindasan terhadap golongan yang menentang pegangan-pegangan mereka seperti yang berlaku keatas Imam Ahmad bin Hanbal. sebagai saranan kepada pengkaji-pengkaji aliran pemikiran dalam Islam perlulah melihat secara menyeluruh terhadap mazhab Mu¶tazilah sama ada dari sudut positif dan negatif. Al-Badawi. Mudasir bin Rosder 1994. Sumbangan meraka terhadap penyusunan ilmu teologi secara sistematik juga memberi suntikan kepada pengembangannya sehingga ke hari ini. Kuala Lumpur. Hasan Jarullah. Universiti Kebangsaan Malaysia. Dari sudut politik. Abd Rahman 1996.Qahirah :Dar µIlm al-Malayiin.5 al-Amr bi al-ma¶ruf wa al-nahy µan al-munkar Al-Makruf mengikut takrif Mu¶tazilah ialah setiap perbuatan yang dilakukan oleh sesorang yang mana dia mengetahui bahawa perbuatan tersebut adalah baik ataupun seseorang yang mengajak kearah kebaikan . Mu¶tzilah mengalami zaman keemasannya dizaman pemerintahan Khalifah Harun al-Rashid.Qahirah: Maktabah Wahbah. Mereka banyak terpengaruh dengan buku-buku falsafah Greek. Dr Hassan Muhammad.Di awal kemunculan Mu¶tazilah cuba mewajibkan orang Islam supaya keluar menentang pemerintah yang zalim walaupun terpakssa menggunakan senjata (as Shafie. µAli Sami 1975.Qahirah : ar al-Ma¶arif. juzuk pertama cetakan kesembilan. 1409H.Dari sudut intelektual . Tradisionalisme Dan Rasionalisme Dalam Ilmu Kalam. Qahirah : al-Ahliah lil Nasr wa Tauzi¶ Ensiklopedia dunia. Muktazilah wa Usul al-khomsah.Fakulti Pengajian Islam.Muktazilah dilihat memberi kesan yang besar dalam kemunculan sekolah-sekolah pemikiran tradisional dan moden . Dewan Bahasa Pustaka. Menyeru kepada ma¶ruf dan mencegah daripada kemungkaran merupaka hukum amali dan politik yang diangkat oleh Mu¶tazilah menjadi usul akidah. Mu¶tazilah menjadi lambang kepada kebebasan berfikir dan membentuk aliran rasionalisme dalam sejarah pemikiran Islam. RUJUKAN A¶wad bin Abdullah. Mazahib Islamiyiin . Al-Muktazilah. Al-Nashar. Masalah Uluhiyyah Dalam Aliran Muktazilah: Islamiyyat 15(1994) Universiti Kebangsaan Malaysia 6 . µAbd al-Jabbar Ahmad.Qahirah:Maktabah Wahbah Zuhdi. Ibrahim Abu Bakar 2008.1965.Hassan:1991:100). 1991 Madhkal Ila Dirasat Ilm Kalam. µAbd al-Karim µUthman. Nash¶at al-Fikri al-Falsafi Fi al-Islam.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->