KATA PENGHANTAR

Modul pengajaran ini disediakan sebagai rujukan lengkap kepada pengajaran Kontrak dan Taksiran. Kursus kontrak dan Taksiran merupakan subjek wajib pelajar Sarjana Muda Kejuruteraan Awam, Fakulti Kejuruteraan Awam, UTM. Kursus ini bertujuan memberikan pendedahan kepada pelajar tentang proses di peringkat awal pembentukan kontrak serta kaedah-kaedah membuat anggaran dalam sesuatu projek pembinaan. Secara amnya nota pengajaran ini merangkumi topik-topik Industri Pembinaan – Pengenalan dan Proses, Pengenalan kepada kontrak, Kontrak projek pembinaan, Jenis Tender, Tatacara tender, Penilaian tender dan Pentadbiran Kontrak. Bahagian ini disediakan oleh Prof Madya Dr Aminah Md Yusof. Di bahagian akhir konsep dan pengiraan taksiran diperkenalkan. Bahagian ini disediakan oleh Ir. Dr. Rosli Mohamad Zin membincangkan beberapa mengganggar kos binaan yang termasuk dalam kurikulum kursus ini. Adalah diharapkan modul pengajaran ini akan memberi manafat kepada semua pihak yang terlibat dan menjadi pendorong kepada kedua-dua penulis kearah penerbitan karya asli bagi topik yang sama.

Prof Madya Dr Aminah Md Yusof Ir. Dr. Rosli Mohamad Zin

1

Kandungan

Bahagian A Bahagian B Bahagian C Bahagian D Bahagian E

3 18 33 70 98

2

BAHAGIAN A PENGENALAN KEPADA INDUSTRI PEMBINAAN

3

communication systems such as telephone and telegraph lines... constructing. repairing and demolishing building... and water.. systems of buildings and all kinds of structures.mining services such as preparing and constructing mining sites and drilling crude oil and natural gas wells.constructing. irrigation.1 Definisi – jenis The International Standard Classification of All Economic Activities (1968) sebagai: “. gas and electricity mains. lighting and electrical wiring..activities. athletic fields.. dams.0 INDUSTRI PEMBINAAN DI MALAYSIA 1. plumbing. water wells. railroad and elevated right-of-way.. swimming pools and tennis courts. and other types of heavy construction.. pile driving. water tanks.. golf courses. airports and parking areas. altering. sprinkler. pipe lines. central heating. sub-ways and harbour and water ways. etc. culverts. as well as businesses primarily engaged in the activity.Departments or other units of the manufacturers of the prefabricated parts and equipment which specialise in this work and which is feasible to treat as separate establishments. railways road beds. drainage. piers.. are classified in this group” 4 . such as dredging and under water rock removal.. storage and warehouse facilities. ventilating and air-conditioning. sewers.. integral parts into bridges. land draining and reclamation. lift and escalator. marine construction. flood control and water power projects and hydroelectric plants.specialist trade contractors’.. viaducts. The assembly and installation on site prefabricated. altering and repairing highways and streets and bridges.BAB 1.

2 Klasifikasi Industri pembinaan boleh dibahagikan kepada beberapa kategori tertentu. Daripada definisi di atas dapat disimpulkan bahawa industri binaan mempunyai kepentingan bagi perkara berikut:- • • • • • • Menyediakan kemudahan untuk kegunaan orang ramai Menyediakan peluang pekerjaan Mengeluarkan hasil keluaran – pembangunan fizikal Menjana ekonomi negara Menghasilkan penemuan teknologi terkini Meningkatkan nilai tanah. 1.Industri binaan meliputi pelbagai aktiviti yang meluas sehubungan dengan itu The Asian Productivity Organisation (1983) mentakrifkan industri binaan sebagai aktiviti pengeluaran yang mana menghasilkan produk secara fizikal. Namun begitu dua kategori akan dibincangkan dengan lebih lanjut iaitu • • Kategori bangunan Infrastruktur 5 . Terdapat berbagai kategori yang dicadangkan dalam beberapa buku atau artikel.

Pembinaan sektor perumahan. Rumah berangkai (setingkat atau dua) 3. Rumah berbandung (setingkat atau dua) 4. Beberapa jenis rumah yang biasa terdapat di Malaysia adalah seperti berikut. Rumah teres (setingkat atau dua) 2. Sektor atau kategori pembinaan kediaman. Sehubungan dengan itu inisiatif telah diambil oleh kerajaan bagi menggerakkan sektor ini seterusnya menjana perkembangan industri binaan di Malaysia. Tujuan penghasilan bangunan kediaman adalah untuk diduduki atau sesetengah pelabur menjadikan sebagai suatu pelaburan yang boleh mendatangkan pulangan berkala dengan cara menyewakan. merupakan komponen penting industri binaan memandangkan keperluan rumah untuk penduduk bagi setiap negara adalah sentiasa di bawah paras yang tidak mencukupi. Bangunan kediaman juga merupakan sektor yang luas memandangkan terdapat pelbagai jenis rumah di serata dunia.A) Pembinaan Bangunan Kediaman: Kategori ini biasanya merangkumi pembinaan rumah serta kondominium untuk tujuan kediaman. menjalani evolusi berterusan dan merupakan sektor yang paling aktif biarpun di zaman kemelesetan ekonomi. Rumah kos rendah 6. Rumah sesebuah 5. Kondominium/apartmen 6 . 1.

Seperti juga bangunan perdagangan. rumah kos rendah lebih banyak diberi perhatian. Terdapat beberapa tabung yang di lancar bertujuan untuk memperbanyakkan pembinaan rumah kos rendah seperti Tabung Perumahan Kos Rendah (Special Low-Cost Housing Programme-1986). Bangunan Perdagangan Kategori ini melibatkan pembinaan bangunan untuk tujuan komersial seperti kompleks membeli belah. pejabat. permintaan kepada pembinaan bangunan industri amat bergantung kepada keadaan ekonomi serta insentif yang di beri oleh kerajaan. Rumah kos rendah dibina untuk menyediakan perumahan yang lebih selesa dan sempurna kepada rakyat yang berpendapatan rendah. Bangunan kilang akan dibina oleh pemilik kilang atau pemilik tanah dan disewakan kepada pengusaha. Bangunan industri Pembangunan jenis ini biasanya tertumpu di kawasan perindustrian seperti Zon Perindustrian Pasir Gudang. 7 .Selain daripada itu. hotel dan bangunan untuk perusahaan ringan. Tabung Projek Terbengkalai. rumah di Malaysia juga dikelaskan mengikut kos iaitu: • • • • Rumah Kos Rendah Rumah Kos Sederhana Rendah Rumah kos Sederhana Rumah Kos tinggi Di Malaysia. ‘Low-cost Housing Revolving Development Plan’ – pembelian tanah untuk pembinaan rumah kos rendah (1994). Kadar pembangunan bangunan lazim nya bergantung kepada keadaan ekonomi negara.

Penglibatan kontraktor antarabangsa dalam beberapa projek tertentu bertujuan mendapatkan teknologi terkini dari negara tersebut. Sistem Aliran Ringan Transit. Cyber City serta pembangunan pelabuhan. Antara projek mega lain ialah Kompleks Sukan Komanwel. Ini di sebabkan perbelanjaan untuk sektor ini datang daripada pihak kerajaan. Antara kerja-kerja kejuruteraan awam yang besar ialah projek memasang paip Gas Semenanjung (l) dan (II). pembinaan jambatan serta kadang-kadang merangkumi kerja-kerja pembinaan kemudahan awam seperti sekolah. Perpindahan teknologi dari negara maju menjadi agenda yang diharapkan dapat dimanfaatkan oleh industri tempatan. contohnya Projek Menara Kuala Lumpur.B) Pembinaan Kejuruteraan Awam Pembinaan Kejuruteraan Awam biasanya melibatkan pembinaan jalan raya/lebuh raya. Pembinaan sektor awam membantu menjana ekonomi semasa kegawatan. contohnya Tanjung Pelepas. Pembinaan lebuh raya merupakan peratusan terbesar kerja-kerja kejuruteraan awam di Malaysia bermula pada tahun 1980an sehingga alaf baru ini. Pembinaan struktur keluli membuktikan kemampuan bahan itu menggantikan struktur konkrit tetulang yang memberi faedah kepada industri binaan seperti penyiapan yang lebih cepat. memperlihatkan konsep mengindustrikan sistem pembinaan. Timur-Barat. Menyedari hakikat penting nya kemudahan infrastruktur yang baik dan teratur. Sesetengah projek mega lain seperti KLIA. Untuk 8 . kerajaan telah mempercepat pembinaan kemudahan-kemudahan ini. Lembah Klang Expressway. Pembinaan Lebuh raya diswastakan bagi tujuan mempercepat pembinaan di samping menyediakan peluang pekerjaan kepada kontraktor tempatan yang berkelayakan. Beberapa contoh ialah Lebuh raya Utara-Selatan.

Jurutera. 1. Arkitek. klien merujuk kepada kerajaan melalui jabatan atau kementerian yang mana pembangunan dijalankan.3 Aktor Industri Pembinaan Industri pembinaan melibatkan pelbagai pihak. Perancang. Bagi projek sektor awam. Ini dibincangkan di Bahagian 1.3 dan 1. Pengedar dan Pengimport 9 . Selain daripada mendefinisikan industri pembinaan dan membincangkan kelas-kelas.mengerakkan industri binaan. aktor-aktor dalam industri pembinaan dan proses pembangunan juga perlu diketahui oleh pelajar.       Kontraktor Utama Specialist Contractor/Nominated Sub-contractor Labour Sub-kontraktor  Pembekal Bahan dan Peralatan : Pembekal. Jurukur Bahan. Antara pihak yang terlibat dalam industri pembinaan adalah:Tuanpunya/klien: Kadangkala di sebut pemaju dalam mengadakan projek dan pihak yang paling banyak menanggung risiko. Kumpulan Profesional: Kumpulan ini bertanggung jawab menterjemahkan ide dan kehendak tuan punya/klien dan menjadikan rekabentuk dan seterusnya menguruskan pembinaan. kerajaan boleh membelanjakan wang untuk menyediakan kemudahan awam.4. Antara profesion yang terlibat adalah Perunding Pengurusan projek. Jurukur Tanah dan Pereka bentuk Dalaman Kontraktor: Jenis-jenis kontraktor adalah.

bilangan bilik darjah dsbnya) tairkh penyiapan dan reka bentuk serta jumlah peruntukan bagi kontrak tersebut. Buruh: Buruh mahir. Separa mahir dan Tidak Mahir Pembiaya: Bank dan Insitutusi kewangan Pihak Berkuasa o Tempatan o Negeri o Persekutuan   1.4 Proses Pembangunan/perlaksanaan projek Sepertimana yang dibincangkan terdahulu. Proses utama yang terlibat dalam perlaksanaan projek pembinaan disektor awam adalah seperti berikut: Penyediaan ringkasan projek  Ringkasan disediakan oleh Kementerian/Jabatan Pelanggan. 10 . perlaksanaan projek pembinaan agak berbeza bagi sektor awam dan swasta. Ringkasan perlu mengandungi keperluan projek secara kasar seperti hasil yang dikehendaki (bil katil. Ini berlaku kerana perlaksanaan sektor swasta tidak tertakluk kepada prosedur perolehan perbendaharaan sebagaimana yang perlu diikuti disektor awam.

 Pengambilan Tanah Kementerian/Jabatan pelanggan mestilah mendapatkan tanah dan memastikan terdapat akses yang munasabah ketapak bina.  Pengukuran Tapak Bina. ia biasa memakan masa yang lama dan boleh menjejaskan permulaan projek. kementerian atau dengan tindakan JKR mestilah menyegerakan proses persetujuan pembayaran pampasan pengambilan. Banyak berlaku peristiwa dimana kesilapan dalam penyelidikan tapak menyebabkan kelancaran projek terjejas dimana rekabentuk perlu disemak dan diubahsuai. Keupayaan galas dan sifat tanah bagi penyediaan rekabentuk asas tapak akan diperolehi melalui penyelidikan yang dijalankan. dan penyelidikan tapak bina Penyelidikan oleh kementerian/jabatan pelanggan (melalui JKR) perlu dibuat untuk melihat andainya terdapat halangan kepada pembangunan tanah tersebut. Walaubagimana pun apabila projek dijalankan mengikut kaedah Reka dan Bina.  Penyediaan rekabentuk permulaan dan pelan susun atur tapak bina Cawangan Portfolio berkenaan akan menyediakan rekabentuk permulaan dan pelan susun atur tapak bina berdasarkan ringkasan projek dan maklumat dari pengukuran dan penyelidikan tapak bina. Ini amat penting kerana penyelidikan tapak akan memberi gambaran kepada jurutera/arkitek dalam menyediakan rekabentuk bangunan. 11 . Memandangkan proses pengambilan tanah biasanya melibatkan banyak pihak. kerja-kerja ini diserahkan kepada kontraktor yang diberikan projek.

Rekabentuk perincian arkitek dan/atau kejuruteraan

Pelan terperinci disediakan dan perkara yang perlu diambil kira termasuk memastikan tugas pereka bentuk daripada pelbagai disiplin dapat diseleraskan dan kehendak-kehendak perancangan, kemudahan dan tempatan dimasukkan kedalam reka bentuk dan reka bentuk tersebut lengkap.

Penyediaan anggaran awal dan pengamalan kawalan kos

Anggaran awal dibuat berdasarkan rekabentuk dan susunatur tapak bina kepada kementerian/jabatan pelanggan. Penyediaan rekabentuk terperinci perlulah mengambil kira peruntukan asal jabatan/kementeria pelanggan. Penyediaan dokumen tender

Satu set dokumen tender perlu disediakan/dijual bagi mereka yang ingin memasuki tender. Tujuan dokumen tender adalah sebagai asas untuk meletakkan harga tender oleh kontraktor. Perbincangan tentang dokumen tender dibuat dalam bahagian lain. Pelawaan dan penerimaan tender

Diperingkat ini kontraktor akan menawarkan perkhidmatan mereka bagi kerja-kerja yang biasanya diiklankan. Hanya kontraktor berdaftar dengan Pusat Khidmat Kontraktor dalam kelas pendaftaran dan mempunyai kepala dan sub-kepala pendaftaran yang tertentu sahaja layak menyertai sesuatu tender. Bahagian Kontrak JKR akan menentukan criteria kelayakan menender sesuatu projek.

12

Penilaian dan setuju terima tender

Pejabat yang mempelawa tender akan mengkaji dan menilai tender dan membuat perakuan kepada Lembaga Tender diperingkat Negeri atau Persekutuan (bergantung kepada harga tender) Surat setuju terima akan dikeluarkan setelah kelulusan Lembaga Tender diperolehi.

Penyediaan dan menandatangani Dokumen Kontrak

Dokumen Kontrak disediakan oleh pejabat yang mempelawa tender. Dokumen kontrak adalah sama seperti dokumen tender tetapi kesediaan dokumen menandatangani kontrak bergantung kepada bila kontraktor mengembalikan Surat Setuju terima dan mengemukakan Bon Perlaksanaan dan Insurans tertentu.

Penyeliaan dan pengesanan kemajuan kerja

Pengawai penguasa akan dilantik untuk mengawasi projek. Perkara-perkara yang berkaitan dengan kontrak dan perlaksanaan kerja adalah dirujuk kepada PP.

Lanjutan masa untuk penyiapan

Seandainya projek tidak dapat disiapkan dalam jangka masa yang telah ditetapkan oleh sebab-sebab yang dibenarkan dalam kontrak, kontraktor boleh mendapat perlanjutan masa.

13

Pengenaan Ganti Rugi Tertentu dan Ditetapkan

Sekiranya projek lewat disebabkan oleh faktor-faktor yang tidak dibenarkan perlanjutan masa, kontraktor akan dikenakan denda ganti Rugi Tertentu dan diTetapkan di peringkat awal kontrak.

Penamatan pengambilan kerja Kontraktor

Apabila kontraktor telah diberi peluang secukupnya untuk menyiapkan projek yang ditawarkan, tetapi beliau masih tidak berupaya untuk meneruskan kerjanya, beliau tidak berupaya atau memperlihatkan niatnya enggan menyiapkan kerja, pengambilan kerja kontraktor hendaklah ditamatkan. Kerja akan diserahkan kepada kontraktor lain.

Penyiapan dan penyerahan kerja siap dan pembaikan kecacatan

Apabila Perkauan Siap Kerja dikeluarkan, kerja yang siap akan diserahkan oleh kontraktor kepada JKR dan seterusnya diserahkan kepada Kementerian/Jabatan Pelanggan. Dengan itu bermulalah Tempoh Liabiliti Kecacatan.

14

Bayaran interim dibuat bagi nilai kerja yang terlaksana dan bahan-bahan atau barang-barang yang dibawa masuk ketapak. Penyediaan nilaian dan akaun muktamad  Akaun Muktamad disediakan secepat mungkin setelah kontraktor memenuhi obligasi di bawah kontrak. pemaju atau pemohon perlu mengikuti proses seperti yang ditunjukkan dalam Rajah 1. Bagi projek yang memerlukan kelulusan pemajuan pembangunan harta tanah contohnya pemaju perumahan. Pengurusan pembayaran Bayaran pendahuluan dibayar kepada kontraktor untuk memulakan kerja sebik sahaja surat setuju terima. bon perlaksanaan dan gerenti insurans dikemukakan.0 15 .

bangunan.Pembelian Tanah Pembiayaan Mendapatkan lesen Pemaju Permohonan tukar syarat dan pecah sempadan Penyediaan Pelan(Pecah sempadan.1 Proses Utama Dalam Pembangunan Projek Perumahan 16 . kejuruteraan dan lanskap) Kelulusan Pelan Mengeluarkan penyewa tapak atau setinggan Mendapatkan permit pengiklanan Pembinaan perumahan Memohon Sijil Layak Menduduki (CFO) RAJAH 2. tata atur.

jelas membuktikan bahawa apa jua jenis pembangunan yang dijalankan. penglibatan banyak pihak adalah perlu dan proses pembangunan juga akan mengambil masa yang lama dan panjang serta melibatkan pelbagai jabatan dan agensi dan ini tentunya mengundang karenah birokrasi yang sememangnya telah sinonim dengan pembangunan di Malaysia. permohonan dapat diproses dengan cepat dan pemohon boleh mengetahui keputusan permohonan tanpa menunggu dengan lebih lama. Dengan adanya pusat setempat disemua Pihak Berkuasa Tempatan. 17 . dapat dilihat proses untuk mendapatkan kelulusan bagi memajukan harta tanah di Malaysia mengalami proses yang panjang dan sering dikaitkan dengan masa yang amat panjang diambil sebelum pembangunan dapat dijalankan. Sehubungan dengan itu. 1.Daripada rajah di atas.5 Penutup Daripada perbincangan di atas. perkembangan terbaru dalam industri pembinaan adalah usaha kerajaan memperkenalkan inisiatif baru seperti permohonan pemajuan di Pusat Setempat (OSC).

BAHAGIAN B PENGENALAN KEPADA KONTRAK 18 .

BAB 2. Bahagian ini akan membincangkan secara ringkas apakah yang dimaksudkan dengan kontrak dan keperluan kontrak dalam pembinaan. Perkara-perkara yang akan dibincnagkan dalam Bahagian ini ditunjukkan dalam Rajah 2. Memandangkan pelajar kejuruteraan awam akan terlibat banyak dalam menjalankan kerja-kerja-pembinaan. Keadaan yang sama terpakai kepada hubungan pihak yang menjalankan projek pembinaan. pendedahan kepada kontrak adalah perlu sebagai persediaan menghadapi alam pekerjaan.0 19 .1 Pengenalan Kontrak merupakan satu yang perlu dalam menjalankan sesuatu urusan perniagaan. Konsep kontrak dikupas di awal bahagian sebagai persediaan untuk memahami kedudukan kontrak dalam menjalankan projek pembinaan.0 KONTRAK PEMBINAAN 2.

0 PERKARA-PERKARA BERKAITAN KONTRAK 2. Kontrak satu pihak berlaku hanya satu pihak membuat janji kepada pihak yang lain. 20 . Kontrak dua pihak melibatkan janji-janji yang dibuat oleh dua pihak.2 Apakah kontrak? Kontrak dua pihak adalah suatu kontrak di mana satu pihak berjanji untuk berbuat sesuatu sebagai balasan kepada janji pihak yang lain untuk berbuat sesuatu.APA DAN KENAPA KONTRAK? KONTRAK SAH KONTRAK BOLEH BATAL KONTRAK BATAL ELEMEN KENAPA? PENTADBIRAN KONTRAK PERLEPASAN KONTRAK RAJAH 2.

Di Malaysia.Kontrak ialah sesuatu perjanjian untuk melakukan sesuatu perbuatan atau kerja atau tidak melakukan yang boleh dikuatkuasakan di sisi undang-undang. kontrak boleh batal dan kontrak Batal i) Kontrak sah: Kontrak sah merujuk kepada perjanjian yang boleh diteruskan dan dikuatkuasakan di sisi undang-undang setelah tidak terdapat perkara yang menyebabkan ia batal. Dalam keadaan ini. ii) Kontrak boleh batal: Dalam hal ini satu pihak dalam kontrak terainaya oleh pihak satu lagi contohnya ditipu. Apakah bentuk kontrak?. Semua kontrak adalah perjanjian tetapi bukan semua perjanjian adalah kontrak. apabila pihak yang teraniaya boleh memilih untuk meneruskan kontrak atau keluar daripada kontrak 21 . Bagi membolehkan sesuatu perjanjian menjadi kontrak (sah dan boleh dikuatkuasakan di sisi undang-undang). sesuatu kontrak perlu mempunyai beberapa unsur penting yang dibincangkan dalam bahagian berikut. Seksyen 2 (h) Akta Kontrak 1950 menyatakan bahawa:“ sesuatu perjanjian yang boleh dikuatkuasakan oleh undang-undang adalah suatu kontrak”. Kontrak boleh terbentuk dalam dua cara iaitu: • • Kontrak bertulis / nyata Kontrak lisan / tersirat 2:3 Perbezaan antara kontrak sah. Kontrak sah akan mengikat kedua-dua pihak sehingga kontrak ini dilepaskan.

ia mesti mengandungi unsur-unsur yang berikut: i) ii) iii) iv) v) vi) vii) viii) Ada tawaran (cadangan) yang dibuat oleh satu pihak Ada penerimaan cadangan oleh pihak satu lagi Wujudnya balasan di kedua-dua pihak Ada niat untuk mengujudkan hubungan di sisi undang-undang Keupayaan di sisi undang-undang bagi pihak yang berkontrak Kerelaan penuh pihak-pihak yang memasuki kontrak Tujuan kontrak mestilah sah Kontrak merupakan sesuatu yang boleh dilaksanakan. Perjanjian tersebut mungkin hanya akan terbatal.iii) Kontrak batal: Ia merupakan perjanjian yang tidak boleh dikuatkuasakan di sisi undang-undang kerana balasannya adalah dilarang oleh undang-undang. tujuannya adalah tidak sah dan tidak hadir unsur-unsur perlu ada dalam sesuatu kontrak 2. Sebelum sesuatu kontrak itu boleh dikuatkuasakan dan di katakan sah. Sekiranya salah satu daripada unsur-unsur ini tidak wujud.4 UNSUR-UNSUR KONTRAK Kontrak yang sah dan boleh dikuatkuasakan di sisi undang-undang adalah sesuatu perjanjian yang mempunyai unsur-unsur yang akan dibincangkan di bawah. 22 . kontrak adalah tidak sah dan tidak boleh dikuatkuasakan oleh undang-undang.

Bentuk-bentuk pelawaan untuk membuat tawaran. maka ia di katakan telah membuat cadangan”. Walau bagaimanapun tawaran adalah berbeza daripada Pelawaan untuk membuat tawaran: Pelawaan untuk membuat tawaran ialah langkah pertama dalam rundinganrundingan yang mungkin atau tidak berakhir dengan tawaran yang muktamad. • • • • Iklan Barang-barang dagangan yang dipamerkan Iklan tender Sebut harga   23 .i. Tersirat: Tawaran yang dianggap atau disifatkan ada dari tingkah seseorang itu. satu pihak membuat tawaran yang ditujukan kepada pihak yang lain ataupun khalayak ramai. Jenis-jenis tawaran: Suatu tawaran boleh berbentuk: nyata atau tersirat Nyata : Suatu tawaran dibuat secara lisan atau bertulis. Tawaran Tawaran. iaitu. Definisi: Sek 2(a) AKTA KONTRAK 1950 “apabila seseorang itu telah menunjukkan kepada orang lain akan kesanggupannya untuk membuat sesuatu atau menahan diri membuat sesuatu dengan tujuan untuk mendapat persetujuan orang lain itu tentang perbuatan atau penahanan tersebut.

Bagaimanapun penerima cadangan mesti mengetahui terlebih dahulu. 24 . 2 Penerimaan mestilah dibuat seperti mana yang ditentukan oleh pembuat tawaran. Sek 7(a) menyatakan bahawa suatu penerimaan itu hendaklah mutlak dan tidak bersyarat sebelum suatu tawaran itu boleh dijadikan kontrak yang berkesan dan mengikat pembuat tawaran. Penerimaan mesti tanpa syarat dan selaras dengan terma-terma tawaran. adalah menjadi janji”. 3 Komunikasi penerimaan Kaedah am: penerimaan mestilah dikomunikasikan. Sek 2(b) Akta Kontrak 1950 mentafsirkan penerimaan sebagai. melainkan jika pembuat tawaran itu menetapkan suatu cara atau kaedah tertentu. Prinsip-prinsip penerimaan: 1. Pembuat tawaran mestilah menyatakan penerimaannya dan ianya sah dan mula berkuat kuasa dari saat ianya dikomunikasikan. Sek 7(b) Akta Kontrak 1950 menyatakan bahawa penerimaan itu hendaklah dinyatakan secara biasa dan munasabah. “apabila cadangan dipersetujui bermakna ianya diterima: cadangan bila diterima.ii) Penerimaan Pihak yang menerima tawaran mesti sanggup mematuhi semua syarat yang telah ditentukan oleh pihak yang membuat tawaran.

mana-mana balasan di atas adalah memadai untuk menguatkan sesuatu janji.Pengecualian kepada kaedah am: Ini meliputi kes-kes di mana terdapat peruntukan yang menyatakan kaedah am komunikasi tidak lagi perlu. seorang penerima janji atau orang lain telah membuat sesuatu atau berjanji akan menahan diri dari membuat sesuatu atau berjanji akan membuat sesuatu atau berjanji untuk menahan diri dari membuat sesuatu. Sek 26 Akta Kontrak 1950. perjanjian yang dibuat tanpa balasan adalah sah jika dibuat secara bertulis dan didaftar di bawah undang-undang (jika ada) yang pada masa itu dikuatkuasakan bagi pendaftaran dokumen dan dibuat berdasarkan kasih sayang semula jadi di antara pihak-pihak yang ada hubungan yang karib antara satu sama lain. perbuatan atau penahanan diri atau janji sedemikian dinamakan balasan untuk janji itu”. iaitu. Prinsip-prinsip balasan: 25 . ‘mana-mana perjanjian yang dibuat tanpa balasan adalah batal dan oleh itu tidak mengikat pihak-pihak yang berkontrak. Pengecualian kepada kaedah am balasan: Sek 26 menyatakan dengan khusus pengecualian ini. Sek 2(d) Akta Kontrak 1950 memperuntukkan “apabila. atas kehendak seorang pembuat janji. iaitu sebarang faedah atau manfaat daripada satu pihak ke pihak yang lain. Komunikasi melalui telegram atau pos: iii) Balasan Balasan yang sah. Di bawah Akta Kontrak 1950.

Kanak-kanak boleh berkontrak biasiswa. insurans dan keperluan sendiri berakal waras dan tidak hilang kelayakan untuk berkontrak (bankrap dsbnya).• • • Balasan lepas: suatu balasan yang berdasarkan kepada suatu perbuatan yang lepas.‘tidak cukup’ tidak boleh dijadikan alasan untuk membatalkan janji Balasan tidak semestinya datang daripada penerima janji iv Niat Pihak-pihak yang berkenaan mestilah telah berniat atau dianggap sebagai mempunyai niat untuk mengujudkan suatu hubungan yang mengikat di sisi undang-undang v keupayaan Berkontrak Pihak-pihak itu hendaklah mempunyai keupayaan untuk berkontrak. Kecukupan balasan. vi Kerelaan sebenar atau kerelaan penuh Kerelaan sebenar adalah keadaan di mana tidak berlaku perkara-perkara berikut: • Paksaan 26 . Pihak yang berkontrak mestilah terdiri daripada • • • mereka yang dewasa mengikut undang-undang.

o Kesilapan tentang fakta kontrak yang boleh menjadikan kontrak batal. dan 27 . Ini termasuk     Silap tentang pengenalan perkara pokok dalam kontrak Silap tentang kewujudan perkara poko dalam kontrak Silap tentang penegnalan pihak satu lagi Silap fakta tentang perkara pokok. atau o ketegasan positif sesuatu yang tidak benar tetapi dipercayai benar silap fakta.o Apa-apa perbuatan atau ancaman untuk melakukan apa-apa perbuatan yang bertentangan dengan undang-undnag jenayah atau menahan secara tidak sah atau mengancam untuk menahan sebarang harta atau untuk memudaratkan man-mana orang dengan maksud menyebabkan seseorang itu membuat perjanjian. • pengaruh tidak wajar. o pertalian antara kedua pihak sedemikian menjadikan satu piahk dalm kedudukan boleh menguasai kemahuan pihak lain dan menggunakan kedudukannya untuk mendapatkan faedah tak saksama ke atas pihak lain • fraud atau tipu o niat untuk memperdaya dengan  mengenai suatu fakta menyarankan sesuatu tidak benar oleh seseorang yang tidak mempercayai bahawa sesuatu itu benar  menyembunyikan secara aktif sesuatu fakta oelhs eseorang yang mengetahui nya benar   membuat janji tanpa sebarang niat untuk menunaikannya mana-mana perbuatan lain yang berniat untuk memperdaya • • salah nyata.

 vii Tujuan

Silap fakta tentang bentuk dokumen

Tujuan atau matlamat kontrak mestilah sesuatu yang sah dan memenuhi syarat. Tujuan tidak sah adalah merujuk kepada • • • • • Yang dilarang oleh undang-undang Akan mengecewakan peruntukan mana-mana undang-undang Merupakan fraud Mendatangkan atau melibatkan bencana kepada diri atau harat orang lain Tak bermoral dan bertentangan dengan muslihat awam

viii Terma jelas dan boleh dilaksanakan Kontrak mestilah mempunyai terma-terma yang boleh ditentukan atau dipastikan. Mana-mana kontrak yang mempunyai terma yang kabur dan sukar ditentukan atau dilaksanakan dianggap boleh mencabar kesahihan kontrak. 2.5. PERLEPASAN KONTRAK

Pihak-pihak dalam kontark akan terikat kepada terma dan syarat kontrak selagi kontrak tidak dilepaskan. Sesuatu boleh dilepaskan dengan beberapa cara seperti berikut:• • • Dengan persetujuan semua pihak Dengan melaksanakan syarat-syarat kontrak Dengan kemungkiran
28

• •

Dengan kekecewaan kontrak (tidak mungkin dapat dilaksankan) Dengan kuatkuasa undang-undang.

29

2.6

KONTRAK PROJEK PEMBINAAN

Kontrak berfungsi sebagai: a) b) Bukti wujudnya hubungan dari segi undang-undang antara pihak-pihak terlibat Rujukan di mana segala butiran berkaitan dengan projek dinyatakan dengan jelas bagi memudahkan pihak-pihak berkontrak memahami keperluan masing-masing. c) d) Memberi penjelasan tentang tanggungjawab dan bidang kuasa pihak yang terlibat dalam kontrak memastikan kontraktor menyiapkan kerja dengan sempurna tanpa menjejaskan tahap minimum mutu kerja serta reka bentuk seperti yang dikehendaki oleh pelanggan dalam masa yang telah ditetapkan. Secara amnya kontrak dapat dijelaskan sebagai: Ikatan yang dimeterai oleh dua (2) atau lebih pihak untuk melakukan sesuatu atau beberapa perkara secara lisan atau bertulis  Dalam kontrak pembinaan, satu pihak (kontraktor) berjanji menyiapkan binaan hingga siap dan satu pihak lain (pelanggan) berjanji membayar bagi kerja yang disiapkan  Apabila kontraktor memasuki tender berdasarkan syarat-syarat terkandung dalam dokumen tender dan pihak kerajaan menyetujui syarat ditawarkan maka ikatan terbentuk  Kontrak bermula apabila surat setuju terima diberikan dan berakhir apabila Perakuan Muktamad dikeluarkan  Kontraktor bersetuju menerima risiko apabila beliau mengisi borang tender dan memasukkannya dalam peti tender
30

Kontrak swasta: Kontrak sektor swasta lazim melibatkan kontraktor dan klien. Dengan itu proses pembentukan biasanya lebih cepat. Kontrak awam melibatkan JKR (pelaksana). Jabatan/kementerian Pelanggan (pemula dan pengguna akhir) dan kontraktor. mendapatkan peruntukan dan mendapatkan tapak. JKR mempunyai cawangan pelanggan untuk kementerian/jabatan tertentu. ringkasan projek. JKR – penasihat teknikal. Pentadbiran kontrak di sektor awam biasanya berpandukan Borang Kontrak Setara/Piawai/ Standard JKR 203/203A/203N. PAM. Kontrak di sektor swasta tidak terikat kepada prosedur yang ditetapkan oleh kementerian kewangan. CIDB dan FIDIC masih diperlukan. 31 . Penender berjaya tidak boleh menolak tawarannya setelah surat setuju terima dikeluarkan dalam tempoh sah laku tender. merancang dan mereka bentuk. Namun penggunaan borang kontrak seperti Borang Kontrak IEM. Jabatan/kementerian pelanggan – menyediakan pelan kasar. membina dan menyelenggarakan projek kerajaan dan juga kementerian dan kerajaan lain.

Lantikan subkon -Pengurusan Pembayaran Penyeliaan dan Pengesahan Kemajuan Kerja Perakuan Siap kerja Senarai Baiki Kecacatan Perakuan Siap Pembaikan Lanjutan Masa Perakuan Tak Siap Penamatan Kontrak Penyiapan/Pengesahan Kerja .2.Semakan surat setuju terima .Tidak .T/tangan pegawai diberi kuasa - Pematuhan Keperluan Pelawaan/penerimaan Tender Penilaian/Setuju Terima Penyediaan & Tandatangan Kontrak . Kenyataan Keperluan Pelanggan Tatacara tender Iklan/tawaran ---. Terbuka.2 PROSES KONTRAK PEMBINAAN 32 .Surat Setuju terima Dokumen Tender .Dibenarkan .2.khas Bumi.LAD Penyediaan Nilaian Perubahan Kerja Permohonan Perubahan Kerja Perlarasan Kerja Akaun Muktamad Perakuan Mukatmad selepas 3 bulan Tempoh Tanggungan Kecacatan RAJAH 2.Insurans/bon dikemukakan .7 Peringkat pembentukan kontrak projek pembinaan Proses Kontrak Pembinaan dapat dirumuskan seperti dalam Rajah 2. Terpilih & Rundingan .Laporan .

beberapa perkara yang akan dibincangkan adalah jenis-jenis kontrak.8 PENUTUP Bab ini telah melihat dengan terperinci pengenalan kepada kontrak. nota pengajaran ini.Di peringkat ini. B) Peringkat Kontrak:. Perincian bagi proses menender dan pemilihan kontraktor akan dibuat di Bahagian C.Di peringkat ini membabitkan pengenalpastian kehendak pelanggan proses menender. unsur Kontrak dan cara melepaskan kontrak. C) Peringkat Pentadbiran Kontrak:. jenis-jenis tender dan pemilihan kontraktor.Bahagian E Nota ini akan melihat perkara berkaitan pentadbiran kontrak dengan lebih mendalam. 33 .2. mekanisme pentadbiran kontrak dan akan dibincangkan dengan lebih lanjut di Bahagian D. Prose pembentukan kontrak dalam pembinaan dilihat dan daripada Rajah di atas dapat diringkaskan bahawa proses kontrak pembinaan boleh dibahagikan tiga (3) fasa seperti berikut: A) Peringkat Tender :.

BAHAGIAN C PROSES TENDER BAGI PEROLEHAN KERJA DALAM SEKTOR AWAM 34 .

lapangan terbang. jenis perolehan kerja akan dibincangkan terlebih dahulu.0 PENGENALAN Bab ini akan melihat peringkat tender dalam perolehan kerja disektor awam. 3.0 TENDER DALAM PEROLEHAN KERJA 3. jalan raya. Mengikut Kementerian Kewangan jenis perolehan dapat dikelaskan seperti berikut:-  Kerja Kerja merupakan perolehan yang melibatkan kerja-kerja pembinaan dan sivil seperti bangunan.BAB 3. Ia juga merangkumi kerja-kerja mekanikal dan elektrik. 35 . Untuk mendapatkan gambaran dengan lebih jelas. pelabuhan. Ini akan diikuti oleh perbincangan tentang keperluan perbendaharaan tentang proses dan prosedur tender dan akhir sekali jenis-jenis tender dan pemakaian nya dibincangkan dengan terperinci. tapak kawasan dan empangan air serta kerja perparitan.1 Jenis-jenis Perolehan Kerajaan Perolehan merujuk kepada beberapa kaedah perolehan yang dijalankan.

program atau projek agensi Kerajaan. pencucian dan pembersihan. Bidang perkhidmatan terbahagi kepada dua seperti berikut :-  Perkhidmatan Perunding Perkhidmatan perunding meliputi semua jenis kajian seperti kajian ekonomi. Bekalan dimaksudkan adalah seperti bahan binaan.2 Jenis dan cara perolehan kerajaan 36 . pakaian. pengurusan perundangan dan perkhidmatan kepakaran dalam bidang-bidang khusus seperti alam sekitar dan pertanian Perkhidmatan Bukan Perunding  Perkhidmatan bukan perunding meliputi perkhidmatan seperti pengendalian kursus dan latihan. pembangunan fizikal yang memerlukan input seperti seni bina. kejuruteraan dan kerja-kerja ukur. penyewaan dan pengurusan bangunan 3. penyenggaraan dan pembaikan. Ia juga merupakan input kepada sesuatu proses kerja atau perkhidmatan. kenderaan dan kelengkapan pejabat. • Perkhidmatan Perkhidmatan adalah ditakrifkan sebagai khidmat tenaga manusia atau kepakaran/kemahiran yang diperoleh untuk melak sana dan menyiapkan sesuatu kerja tertentu. pengurusan.• Bekalan Bekalan adalah dimaksudkan sebagai barangan yang dibekalkan bagi menjalankan sesuatu aktiviti. makanan. penswastaan.

Pembelian Terus (sehingga RM50. yang menawarkan harga yang berpatutan.000. ii) Lantikan Terus (sehingga RM20.000) Bagi perolehan bekalan dan perkhidmatan melebihi RM50. agensi Kerajaan dibenarkan membuat pembelian terus dari mana-mana pembekal.i) .000 setahun bagi setiap jenis item.000 setahun.000 hingga RM200.000 hingga RM50. Bagi perolehan bekalan dan perkhidmatan melebihi RM100.000) Bagi bekalan dan perkhidmatan yang tidak melebihi RM10.000 RM200.000 RM100. Bagi pembelian yang bernilai di antara RM10. agensi dibenarkan melantik terus kontraktor kelas F dari daerah yang berkaitan iii) Sebut Harga (melebihi RM50.000 setahun.000) Bagi kerja yang tidak melebihi RM20. agensi Kerajaan dikehendaki mempelawa sebut 37 . sama ada berdaftar atau tidak.000 setahun bagi setiap jenis item. agensi kerajaan dikehendaki mempelawa sebut harga di kalangan sekurang-kurangnya lima (5) pembekal Bumiputera yang berdaftar dengan Kementerian Kewangan dalam bidang yang berkaitan. agensi Kerajaan dibenarkan membuat pembelian terus daripada pembekal bumiputera yang berdaftar dalam bidang yang berkenaan yang diketahui sentiasa menawarkan harga yang berpatutan.

iv) Kerja-kerja yang menggunakan Jadual Kadar Kejuruteraan Awam dan Bangunan Bagi kerja-kerja yang menggunakan Jadual Kadar Kejuruteraan Awam dan Bangunan.000 setahun hendaklah dipelawa secara tender.000 dan tidak melebihi RM200.harga di kalangan sekurang-kurangnya lima (5) pembekal yang berdaftar dengan Kementerian Kewangan dalam bidang yang berkaitan. agensi adalah dibenarkan melantik kontraktor secara undian.000) Bagi perolehan melebihi RM200. Ini termasuk menggunakan kaedah berikut:  Tender Terbuka Tender ini terbuka untuk ditandingi oleh semua kontraktor/pembekal yang berdaftar dengan Kementerian Kewangan bagi bekalan dan perkhidmatan dan 38 . v) Tender (melebihi RM200. giliran/pusingan atau sebut harga.000 Awam dan dan tidak menggunakan hendaklah Jadual dibuat Kadar dengan Kejuruteraan Bangunan mempelawa sebut harga. Bagi perolehan kerja yang bernilai melebihi RM20.

kewangan secara pengurusan bagi melaksanakan sesuatu projek sahaja dibenarkan mengambil bahagian di dalam sesuatu tender yang diadakan setelah agensi mendapat kelulusan khas Perbendaharaan Malaysia. Tender Terbuka Berasaskan Pra-kelayakan Peraturan pra-kelayakan adalah bertujuan untuk menapis kontraktorkontraktor supaya mereka yang mempunyai pengalaman. 2. Tender terhad melebihi nilai tersebut perlu mendapat kelulusan Perbendaharaan Malaysia. kebolehan teknikal. Tender Terhad Tender terhad bagi bekalan.1 PELAWAAN TENDER/TAWARAN: 39 . 3. perkhidmatan dan kerja tidak melebihi RM5 juta boleh dilaksanakan setelah agensi mendapat kelulusan Lembaga Perolehan Agensi.3 TENDER Bahagian ini akan membincangkan proses tender yang lazim dipraktikkan dalam perolehan kerja-kerja kerajaan.Lembaga Pembangunan Industri Pembinaan Malaysia (LPIPM) dan Pusat Khidmat kontraktor (PKK) bagi kerja. 3.3. 3. 1. Tender Terbuka Yang Dikhaskan Kepada Kontraktor Bumiputera Tender ini dilaksanakan dengan mempelawa hanya kontraktorkontraktor Bumiputera untuk mengambil bahagian.

Panggilan biasanya dilakukan oleh klien. Sila rujuk iklan tender untuk mengetahui apakah perkara yang dimasukkan dalam sesuatu iklan tender. Majlis Tempatan dsbnya.Definisi: Suatu kenyataan yang dikeluarkan kepada seseorang untuk mendapatkan persetujuan melakukan sesuatu. Sila lihat Rajah 3. kelas kontraktor dan pecahan perkara lain yang berkaitan dengan tawaran. JKR. kepada prosedur perolehan oleh Perbendaharaan 40 . Lazatnya disiarkan dalam dua akhbar – Berita Harian dan Utusan Malaysia. Tawaran merupakan proses utama yang dilakukan oleh klien untuk memilih kontraktor yang layak.1 bagi aliran proses menender yang biasa berlaku bagi pemberian kerja oleh JKR atau mana-mana pihak awam yang tertakluk Negara Malaysia. Jabatan Kerajaan. Pemilihan biasanya dibuat berdasarkan pertandingan yang berasaskan harga dan masa pembinaan. Iklan biasanya menyatakan jenis kerja yang ditawarkan.

Bagi maksud ini.3. peruntukan dilakukan. kontraktor/pembekal dan kepala/sub kepala/gred dan kod bidang pendaftaran dikenal pasti dan kajian pasaran • • Spesifikasi Kementerian dan Jabatan dikehendaki menyediakan spesifikasi tender.3. Spesifikasi yang menjurus kepada sesuatu jenama atau negara ditegah sama sekali. Bagi maksud ini jenis item/perolehan hendaklah ditentukan. Penender boleh membantah di dalam 14 hari dari tarikh tender diiklankan jika spesifikasi tersebut menjurus kepada sesuatu jenama bagi tender tempatan dan 28 hari bagi tender antarabangsa. Jawatankuasa Spesifikasi perlu ditubuhkan.2 Proses Tender • Perancangan Kementerian dan agensi dikehendaki merancang perolehan. Spesifikasi hendaklah secara terperinci bagi memberi gambaran secara jelas kepada penender akan apa yang diperlukan atau yang dikehendaki. kewangan disemak. carta/jadual proses disediakan. 41 . Spesifikasi tersebut hendaklah berdasarkan kepada fungsi dan performance dengan kepatuhan kepada standard antarabangsa or equivalent boleh dimasukkan ke dalam spesifikasi tersebut.

Bagi tender antarabangsa. jadual harga. • Iklan Tender Setiap tender tempatan yang dikeluarkan hendaklah diiklankan di dalam sekurang-kurangnya sebuah akhbar tempatan bahasa Melayu.• Dokumen Tender Dokumen Tender dikenakan bayaran dengan harga minimum sebanyak RM50. iklan tender juga akan dipaparkan di dalam homepage BPPK. Penender diberi tempoh tidak kurang dari 21 hari untuk mengemukakan tawaran bagi tender tempatan dan tidak kurang dari 56 hari bagi tender antarabangsa. tempoh bantahan dan skop kerja yang diperlukan. Kandungan Dokumen Tender akan meliputi syarat-syarat dan terma am. iklan tersebut akan diiklankan dalam sekurang-kurangnya dua akhbar tempatan. salinan perjanjian. tempoh penghantaran. bagi tender antarabangsa. 42 . satu Bahasa Melayu dan satu Bahasa Inggeris serta pemberitahuan juga dihantar kepada Embassy dan High Commission negara-negara yang sesuai dan boleh mengambil bahagian di dalam tender tersebut. pengecualian diberikan dari syarat-syarat keperluan pendaftaran. Hanya kontraktor/pembekal yang memenuhi syarat-syarat pendaftaran dalam bidang yang berkenaan dibenarkan membeli Dokumen Tender tersebut. • Jualan Dokumen Tender Dokumen Tender akan dijual mulai tarikh iklan tender tersebut dibuat di dalam akhbar tempatan. Bagi tender yang diuruskan oleh Kementerian Kewangan. spesifikasi.

00 tengah hari pada hari tawaran ditutup sebagai waktu akhir untuk menerima dokumen tender daripada penender. Tender lewat tidak boleh diterima. penender asing diperlukan mengemukakan deposit tender bernilai antara RM62. • Penilaian Tender Bagi tender bekalan dan perkhidmatan. • Masa Tutup Tender Agensi mestilah menetapkan jam 12. Bagi tender antarabangsa. • Jawatankuasa Pembuka Tender Jawatankuasa Pembuka Tender hendaklah terdiri dari sekurang-kurangnya dua pegawai di mana seorang daripada hendaklah pegawai daripada Kumpulan Pengurusan dan Profesional yang dilantik oleh Ketua Jabatan untuk membuka peti tawaran dan tawaran yang diterima. penender dikehendaki mengemukakan deposit tender bernilai RM50.000 bagi kontrak di bawah RM10 juta sehingga deposit bernilai RM1 juta bagi kontrak kerja bernilai RM100 juta. penilaian tender hendaklah dibuat oleh dua (2) Jawatankuasa yang berasingan iaitu Jawatankuasa Penilaian 43 . Bagi tender kerja.• Deposit Tender Pembekal/kontraktor tempatan yang telah berdaftar dengan Kementerian Kewangan/Pusat Khidmat Kontraktor dikecualikan dari mengemukakan deposit tender.500 bagi tawaran kurang dari RM5 juta sehingga deposit bernilai RM1 juta bagi tawaran bernilai RM30 juta bagi tender bekalan dan perkhidmatan.

Bagi penilaian tender kerja ianya hendaklah dilakukan oleh satu Jawatankuasa yang dianggotai oleh tidak kurang daripada dua (2) orang pegawai. Jawatankuasa Penilaian Teknikal hendaklah terdiri daripada pegawai yang mempunyai kemahiran. rekod-rekod yang lalu hendaklah dijadikan asas pemilihan. penilaian boleh dibuat oleh Jawatankuasa Penilaian Harga atau oleh Pegawai Penilai yang terdiri daripada pegawai yang mahir serta berpengalaman dalam bidang tersebut. Bagi penilaian harga. 44 . Laporan Penilaian hendaklah ditandatangani oleh semua ahli jawatankuasa. pengalaman serta kelayakan mengenai barangan/perkhidmatan tersebut. Pegawai yang memproses tender adalah bertanggungjawab menyediakan perakuan kepada Lembaga Perolehan berdasarkan tender yang paling menguntungkan Kerajaan. tempoh siap/penghantaran. latar belakang syarikat. Faktor-faktor seperti harga.Teknikal dan Jawatankuasa Penilaian Harga. Salah seorang daripada hendaklah terdiri daripada juruukur bahan atau pegawai teknikal dalam bidang berkenaan. kualiti. • Pemilihan Penender Yang Berjaya Laporan daripada Jawatankuasa Penilaian Teknikal dan Jawatankuasa Penilaian Harga hendaklah dirangkumkan untuk mendapatkan syor dan perakuan berasaskan tawaran terendah yang dinilai dan boleh diterima (the lowest evaluated and acceptable tender).

perakuan tender hendaklah dikemukakan ke Kementerian Kewangan untuk keputusan muktamad. • Surat Niat Surat Niat akan dikeluarkan kepada penender yang berjaya jika perlu. Apabila Surat Niat dikeluarkan. perubahan. Surat tersebut boleh mengandungi syarat dan terma tambahan bagi memastikan kontrak tersebut berjaya dilaksanakan dan bagi memenuhi dasar-dasar dan aspirasi Kerajaan. rundingan Keputusan boleh diadakan bagi dengan penender tender untuk adalah membincangkan syarat dan terma tambahan atau apa-apa perubahanmuktamad penerimaan berdasarkan kepada rundingan yang berjaya dengan/atau setuju terima syarat dan terma tambahan. 45 . Semua tender bagi perolehan bekalan dan perkhidmatan yang bernilai tidak melebihi RM30 juta dan sehingga RM50 juta bagi tender kerja adalah di bawah bidang kuasa Lembaga Perolehan Kementerian atau Jabatan. Surat Niat tidak legally binding. Bagi tender yang melebihi had nilai yang dibenarkan atau tender yang keputusannya tidak sebulat suara atau bagi Jabatan-jabatan yang tidak mempunyai Lembaga Perolehan sendiri.• Lembaga Perolehan/Tender Lembaga Perolehan/Tender Kementerian atau Jabatan adalah diberi kuasa menimbang serta menyetujukan tender sehingga RM50 juta bagi tender kerja dan RM30 juta bagi tender bekalan dan perkhidmatan.

000 setahun bagi bekalan dan perkhidmatan mengikut AP 184. Jika Surat Niat dikeluarkan dahulu maka selepas rundingan diadakan dan persetujuan dicapai atas apa-apa perubahan. Pengecualian hanya dibenarkan bagi perolehan yang tidak melebihi RM10. Penender tersebut dikehendaki mengemukakan • Syarat-syarat Penyertaan Tender o Pendaftaran Kontraktor Semua Perolehan Kerajaan hendaklah dibuat daripada Kontraktor yang pendaftarannya masih berkuat kuasa. Surat Setuju Terima hendaklah dikeluarkan. Surat Setuju Terima tersebut hendaklah ditandatangani dan dikembalikan kepada agensi bagi penyediaan kontrak.• Surat Setuju Terima Jika tawaran penender diterima tanpa apa-apa perubahan Surat Setuju terima boleh dikeluarkan.2(a). Surat Setuju Terima merupakan dokumen legal dan ianya merupakan sebahagian daripada kontrak. Pihak berkuasa bagi pendaftaran pembekal dalam bidang bekalan dan perkhidmatan ialah Kementerian Kewangan manakala bagi kontraktor kerja ialah Pusat Khidmat Kontraktor (PKK) dan Lembaga Pembangunan Industri Pembinaan Malaysia (LPIPM). • Kontrak Kontrak secara formal akan dibuat selepas diterima Surat Setuju Terima dari penender yang berjaya. 46 .

47 E . tanggungjawab kontraktor. 3.4. tapak dan keadaan tanah. Peruntukan dalam dokumen tender mestilah menggambarkan perolehan mengikut tatacara yang dibenarkan oleh Perbendaharaan. melainkan mendapat pengecualian Perbendaharaan terlebih dahulu.4 APAKAH YANG PENTING DALAM PROSES MENENDER 3. (Kaedah penentuan Harga akan dipelajari di Bahagian (Taksiran)] Objektif: menyampaikan gambaran yang paling jelas mengenai sifat dan kuantiti kerja.o Kontrak Pusat Perbendaharaan akan menguruskan kontrak pusat bagi barangan guna sama dari semasa ke semasa. Keperluan asas dokumen tender: • • Peruntukan dalam dokumen tender mestilah menjadi asas kepada kontrak dan boleh dilaksanakan oleh kontraktor. pengaruh teknikal dan komersial dalam perlaksanaan kerja. syarat pembayaran dan keadaan lain.1 Dokumen Tender: Dokumen yang disediakan adalah untuk kegunaan kontraktor binaan bagi meletak harga tawarannya. Semua Jabatan hendaklah menggunakan kontrak pusat apabila membeli barangan guna sama yang terdapat di dalam kontrak pusat yang diuruskan oleh Perbendaharaan.

48 . Kerja yang ditentukan mestilah memenuhi kehendak-kehendak JKR Penyediaan Dokumen Tender Dokumen tender yang dikeluarkan mengandungi perkara berikut: • Kontrak berdasarkan Senarai Kuantiti • Surat pelawaan menender Surat semakan mengemukakan tender Borang tender JKR203B – Sem 1/82 Borang latar belakang kontraktor dan butir-butir sepuluh kerja kontrak yang terah disiapkan dan sedang dilaksanakan Spesifikasi Senarai Kuantiti Lukisan-lukisan.4.2 Kerja untuk dilaksanakan mestilah didefinisikan dengan jelas dan tepat.• • • 3.sem 1/82 Borang latar belakang kontraktor Spesifikasi Ringkasan tender Jadual kadar Harga Lukisan-lukisan. Kontrak Berdasarkan Lukisan dan Spesifikasi Surat pelawaan menender Senarai semakan mengemukakan tender Borang tender JKR203C. Kerja yang ditentukan mestilah memenuhi kehendak nyata dan kehendak lain Jabatan/Kementerian Pelanggan.

Ia juga membantu kontraktor dalam menentukan harga. BQ membolehkan kontraktor membuat anggaran lebih tepat bagi projek yang dicadangkan. Di antaranya ialah: • • • • Kerja-kerja yang termasuk dalam tawaran Mutu minimum bahan binaan yang diperlukan termasuk kerja-kerja pembinaan Menerangkan bagaimana sesuatu kerja patut dilakukan Menetapkan mutu minimum penghasilan kerja. Senarai bahan (BQ): Senarai kuantiti disediakan untuk projek yang lebih rumit. Ianya digunakan jika terdapat perubahan kerja semasa kontrak masih berkuat kuasa. Harga tawaran serta tempoh penyiapan pembinaan perlu dinyatakan oleh penender.Borang tawaran : Borang yang digunakan oleh pihak yang membuat tawaran serta penender. Selain daripada berasaskan keluasan lantai. Jadual Kadar Harga: Jadual yang disediakan oleh klien biasanya mengandungi senarai harga dalam membuat sesuatu elemen binaan. Penentuan Kerja (Spesifikasi) :Penentuan kerja yang menerangkan dan menghuraikan perkara-perkara yang bersangkutan dengan kontrak. 49 . Harga ini termasuk harga bahan dan upah tetapi tidak termasuk keuntungan. Lukisan : Ia menggambarkan sesuatu kerja yang perlu dibuat dan disudahkan oleh kontraktor. Ia menjadi penerangan kepada kontraktor.

3 Dokumen Meja Tender Naskah/Dokumen Meja Tawaran: Untuk rujukan dan pemeriksaan kontraktor.4. Naskah ini biasanya terkandung beberapa dokumen tertentu yang berkaitan dengan projek yang ditawarkan. 50 . Dokumen Meja Tender mengandungi dokumen tender dan dokumen-dokumen lain mengikut susunan seperti berikut: Kontrak Berdasarkan Senarai Kuantiti Surat pelawaan menender Senarai semakan Perkara-perkara perjanjian dan syarat-syarat kontrak dan Lampiran berkembar (JKR203A – Sem10/83) Borang tender Borang Latar belakang kontraktor Borang Setuju Terima Borang Gerenti bank dan Insurans untuk Bon perlaksanaan Spesifikasi Senarai Kuantiti Lukisan-lukisan   Kontrak Berdasarkan Lukisan dan Spesifikasi semua seperti di atas dan ditambah dengan Ringkasan Tender dan Jadual kadar harga. penentuan kerja dan lain-lain lagi. Ini termasuklah syarat-syarat kontrak borang tawaran. lukisan.3.

naskah meja tawaran akan dipamerkan di Bahagian Kontrak Ibu Pejabat JKR.Naskah meja tawaran (T. Sekira nnya Persekutuan.D) biasanya akan dipamerkan di tempat-tempat berikut.T. Kuala Lumpur. 51 . perundingan atau kombinasi termasuk. • • • • Tender/tawaran Terbuka Tender/tawaran Terhad atau Tender Terpilih Tender/tawaran Perundingan Tender/tawaran Pra Kelayakan Jenis-jenis tawaran yang lazim diamalkan di negara kita sama ada melalui persaingan.Sekiranya tawaran dipanggil Pengarah Negeri. akan dipamerkan di pejabat pengarah atau pejabat Jurutera Daerah yang berkenaan. 2. 1. 3.5 JENIS-JENIS TENDER Beberapa jenis tawaran yang biasa diamalkan di negara kita termasuk.

2 KAEDAH-KAEDAH TENDER 52 .Tender Terbuka Pelbagai Tender terpilih satu peringkat Prosedur tender Usahasama Tender terpilih dua peringkat Perundingan TENDER PERTANDINGAN PERUNDINGAN HYBRID Rajah 3.

kewangan secara pengurusan bagi melaksanakan sesuatu projek sahaja dibenarkan mengambil bahagian di dalam sesuatu tender yang diadakan setelah agensi mendapat kelulusan khas Perbendaharaan Malaysia Tawaran ini biasanya digunakan oleh kerajaan dan badan berkanun. • Tender TerbukaYang Dikhaskan Kepada Kontraktor Bumiputera Tender ini dilaksanakan dengan mempelawa hanya kontraktor-kontraktor Bumiputera untuk mengambil bahagian. • Tender Terbuka Berasaskan Pra-kelayakan . kebolehan teknikal.5. 53 .Peraturan pra-kelayakan adalah bertujuan untuk menapis kontraktor-kontraktor supaya mereka yang mempunyai pengalaman.3.1 Tender/tawaran Terbuka: Tender ini terbuka untuk ditandingi oleh semua kontraktor/pembekal yang berdaftar dengan Kementerian Kewangan bagi bekalan dan perkhidmatan dan Lembaga Pembangunan Industri Pembinaan Malaysia (LPIPM -CIDB) dan Pusat Khidmat kontraktor (PKK) bagi kerja. Kaedah ini membolehkan pihak klien mendapat harga yang munasabah untuk sesuatu projek. Pihak Klien akan mengeluarkan iklan tawaran di akhbar-akhbar utama tempatan menjemput kontraktor yang berkelayakan untuk membuat tawaran harga bagi projek yang dicadangkan.

Rajah 3.3 Aliran Proses Tender Terbuka 54 .

Masa yang panjang diperlukan untuk pengiklanan. Kaedah ini tidak sesuai untuk projek yang perlu disiapkan dengan segera iii) Penerimaan sebut harga yang terendah adalah merbahaya. 55 . senarai bahan dokumen yang berkaitan. Ini menyebabkan berlaku pembaziran masa dan kewangan. penyediaan lukisan lakar.Harga yang ditawarkan oleh kontraktor biasanya berdasarkan jumlah anggaran kasar pembinaan sesebuah bangunan (yang mana termasuk kos langsung dan tidak langsung) – {Kaedah Menganggar akan ditunjukkan dalam Taksiran} Pemilihan biasanya akan bergantung kepada harga yang terendah. Kriteri ini akan dibincang dengan lebih terperinci dalam bahagian penilaian tender. Walau bagaimana pun terdapat beberapa kriteria lain yang juga diambil kira dalam pemilihan kontraktor. Kebaikan: i) ii) iii) memberi peluang kepada kontraktor yang baru berdaftar Tawaran lebih kompetitif Klien dapat memilih harga yang terendah Jenis tawaran ini lebih sesuai untuk pembinaan yang rendah atau sederhana hartanya Keburukan ii) Proses penyediaan tawaran mengambil masa yang lama. iv) v) Pemilihan harga terendah tidak menggalakkan penggunaan peralatan serta teknologi terkini di dalam projek tersebut. Kesukaran timbul di dalam pemilihan kontraktor kerana banyak penyertaan. Ini mungkin menghasilkan mutu kerja yang rendah atau bahan yang tidak berkualiti.

Pertandingan merebut tawaran ini hanya di kalangan mereka yang terpilih. Tender terhad melebihi nilai tersebut perlu mendapat kelulusan Perbendaharaan Malaysia. Tawaran Terpilih: Tawaran hanya dikemukakan kepada pemborong yang telah dipilih oleh klien.5. Tawaran Terhad adalah tawaran yang dibuka kepada semua kontraktor yang telah ditetapkan di dalam kategori yang dinyatakan dalam notis tawaran. Kebiasaannya kontraktor dipilih berdasarkan kebolehan serta pengalaman di dalam projek yang ditawarkan. 56 . perkhidmatan dan kerja tidak melebihi RM5 juta boleh dilaksanakan setelah agensi mendapat kelulusan Lembaga Perolehan Agensi. Contohnya.2 Tender/tawaran Terhad atau Tawaran Terpilih • Tender Terhad Tender terhad bagi bekalan. tawaran dibuka kepada Kontraktor bumiputera atau Kelas tertentu.3.

4 Aliran Proses Tender Terhad 57 .Rajah 3.

Pemilihan kontraktor dibuat berdasarkan lukisan lakar. Risiko sekiranya perubahan keupayaan kontraktor yang dipilih. a) Perunding yang mewakili klien akan mengambil dan menyenaraikan nama kontraktor yang layak. Dua kaedah yang lazim digunakan untuk menyenaraikan nama-nama kontraktor ialah. senarai bahan dan juga penyediaan senarai pemborong bahan binaan. Apa kontraktor memasuki tawaran. Tawaran tidak begitu meluas kerana hanya beberapa kontraktor sahaja terpilih. biasanya yang terendah. Keburukan Tawaran Terhad/Terpilih • • • • Kebanyakan kontraktor Yang disenaraikan terdiri daripada yang mahir dan berpengalaman. Tawaran jenis ini sesuai untuk kerja khas yang memerlukan kecekapan dan pengalaman yang jarang terdapat pada kontraktor utama. Kelebihan Tawaran Terhad/Terpilih • • Kontraktor yang mahir dan terpilih sahaja memasuki tawaran. b) Proses yang diterangkan di dalam “Kod Peraturan Pemilihan”. Kemungkinan berlaku pakatan di antara kontraktor. 58 . Oleh itu hasil kerja yang berkualiti akan dapat diperoleh. pakatan harga. pihak klien akan memilih seorang kontraktor yang meletakkan harga yang munasabah.

Kos yang terlibat juga lebih rendah. Dengan itu kontraktor boleh menyediakan perkara yang perlu untuk projek yang dicadangkan. Pemilihan tawaran dibuat oleh arkitek yang bertanggungjawab. 2 Tawaran oleh Firma Arkitek. Segala keperluan dan perbelanjaan dibincangkan bersama. Tawaran ini biasanya dijalankan untuk membina projek yang besar dan kerja-kerja kejuruteraan yang bermutu tinggi.3 Tender/tawaran Perundingan Klien akan mangenalpasti kontraktor dan menghantar surat kepada kontraktor tertentu menjemput membuat rangka belanjawan bagi projek yang dirancakkan.5. 59 . 1 Tawaran yang diambil oleh kontraktor Antarabangsa. Notis akan diberi kepada kontraktor yang terlibat. Borang tawaran dikeluarkan kepada sebilangan kecil kontraktor yang terpilih ataupun yang telah menjadi anak syarikat atau ahli firma.3. borang tawaran akan dikeluarkan dan diberikan kepada kontraktor yang terpilih. contohnya PKENJ dan anak-anak syarikatnya. Kebiasaannya latar belakang kontraktor diketahui oleh klien. Dua jenis tawaran perundingan yang biasa dijalankan ialah. Selepas klien menilai kontraktor-kontraktor.

5 Carta Aliran Secara Rundingan Terus Bagi Perolehan Kerja 60 .Rajah 3.

Tawaran pra kelayakan akan diiklankan bagi mendapatkan pemborong yang berkelayakan bagi memasuki tender. Penilaian dibuat berdasarkan kedudukan kewangan dsbnya. kemahiran.4 Tender/tawaran Pra kelayakan Tawaran pra kelayakan ini dilaksanakan bagi projek yang tertentu sahaja.6 61 .3. modal pusingan yang tinggi dan penggunaan teknik model kontraktor. Langkah seterusnya ialah mungkin berupa tender terpilih atau terbuka atau perundingan. Tujuan nya adalah untuk mendapatkan maklumat atau latar belakang pengalaman. Carta Aliran Tender Kerja Bagi Pra-Kelayakan (Pre-Q) ditunjukkan dalam Rajah 3. Perjalanan tender pra kelayakan lebih mirip kepada sistem tawaran terbuka.4.

Rajah 3.6 Carta aliran tender pra kelayakan 62 .

63 .

Apakah risiko?. STRATEGI MENENDER Menender atau tidak?. cubaan atau betul-betul?.. apa yang diramalkan tidak tercapai. o Pembuat keputusan – emosional. o Risiko menggunakan teknik menganggar/menender yang tidak praktikal. teknologi dan kaedah perolehan kontrak. apakah kedudukan kewangan apabila projek siap sama (lebih kurang sama) dengan belanjawan. pembayaran. perubahan harga barangan. Ketakpastian: tiada maklumat atau tidak diketahui.. o Klien o Jenis-jenis kerja o Nilai projek o Beban kerja semasa o Lokasi projek o Syarat-syarat kontrak o Sumber-sumber yang diperlukan untuk menjalankan kerja o Masa untuk menender 64 . Akibat negatif.3.5 STRATEGI MENENDER o Adakah tawaran/bida cukup rendah untuk memenangi tender o Jika diterima. Antara risiko dan ketidaktentuan dalam menender. o Risiko daripada klien/ profesional – kelewatan. Faktor yang diambil kira apabila membuat keputusan untuk membida. teknik yang digunakan o Risiko projek – maklumat tidak lengkap. pertelingkahan.

Tender Harga Munasabah Kemunasabahan tempoh siap kerja Keupayaan penender Perincian dalam bahagian seterusnya. Beberapa syarat mesti dipatuhi semasa penilaian tender: • • • • Tender yang perlu dipertimbangkan adalah terhad kepada tender yang telah dibuka dan disenaraikan dalam jadual tender sahaja.6 PENILAIAN TENDER Selepas tender dibuka dan disenaraikan ia akan dikembalikan ke pejabat yang memanggil tender tersebut untuk dibuat penilaian dan pengesyoran kepada Lembaga Tender.3. Surat Setuju terima akan dikeluarkan setelah peruntukan dan kelulusan daripada Perbendaharaan diterima. Tiada pindaan boleh dibuat setelah diserahkan Tiada tender alternatif dibenarkan sekiranya tidak diperuntukkan dalam dokumen tender. Penilaian dibuat ke atas aspek: • • • • Kecukupan dokumen. Tiada perhubungan antara penender boleh dibuat. 65 .

Rujukan bank biasanya untuk memastikan prestasi kewangan kontraktor.6.1 Kriteria pemilihan kontraktor Pemilihan akan dijalankan oleh Lembaga Tawaran. Kemajuan yang lepas perlu untuk menilai keupayaan kontraktor dalam menyiapkan kerja /projek B C Harga Keupayaan Kewangan -Kedudukan Kewangan -Rujukan Kewangan D Kemajuan Yang lepas -Kegagalan menyempurnakan kontrak -Kelewatan -Pertambahan kos -Kualiti yang di capai Pengalaman yang lalu -skala projek yang pernah di siapkan -Jenis projek yang pernah di siapkan -berpengalaman dengan lokasi projek Sumber -sumber fizikal -sumber tenaga manusia Beban kerja semasa Hubungan Kontraktor klien dan E Pengalaman teknikal. Faktor yang diambil kira ialah: Faktor-faktor A Kesempurnaan tender Ulasan dokumen Ini bagi memastikan semua maklumat yang dikehendaki oleh klien akan didapati seterusnya memenuhi syarat-syarat tawaran untuk mendapatkan kerja/projek Harga terendah berkemungkinan menarik minat klien dan mungkin di utama berbanding faktor lain Kedudukan dan kekukuhan kewangan kontraktor akan di nilai bagi memastikan kontraktor boleh menjalankan dan menyiapkan projek yang bakal di anugerahkan. F G H I Kontraktor harus mempunyai sumber mencukupi untuk menjalankan projek Menganalisis sekiranya projek membolehkan kerja baru di ambil di yang tangan Prestasi Keselamatan 66 .3. imej dan prestasi kontraktor boleh di lihat daripada projek-projek yang pernah di siapkan.

3.6. Aset mudah cair adalah seperti berikut: • • • • • Modal Pusingan Nilai positif purata bagi 3 bulan terakhir Saham Amanah Kemudahan Kredit Deposit Tetap Kesilapan yang sering dilakukan oleh penender yang menyebabkan tender yang dikemukakan tidak dipertimbangkan • • Tidak mengemukakan sebarang dokumen kewangan. saham syarikat dan simpanan Tabung Haji 67 . mengemukakan saham yang tidak boleh terima seperti ASNM. oleh itu keupayaan minimum kewangan tidak dapat dinilai Mengemukakan dokumen kewangan tetapi keupayaan modal minimum tidak mencukupi berbanding 3% daripada anggaran Jabatan yang ditetapkan • • • • • Tidak mengemukakan penyata bulanan akaun bank bagi tiga bulan terakhir Mengemukakan penyata akaun bank 3 bulan tetapi bernilai negatif Kemudahan Kredit dikemukakan adalah outdated ataupun diragui Laporan bank (CA) yang dikemukakan tidak menyatakan sebarang nilai kemudahan kredit yang diberikan atau tiada komitmen.2 Punca utama kegagalan kontraktor 1. TIDAK CUKUP MODAL MINIMA Penender perlu mengemukakan bukti sokongan bukti sokongan yang menunjukkan mereka mempunyai modal dalam bentuk aset cair sekurang-kurangnya nya 3% daripada anggaran Jabatan.

HARGA TENDER SANGAT RENDAH BERBANDING DENGAN ANGGARAN JABATAN DAN TIDAK MEMPUNYAI KRITERIA YANG DIPERLUKAN UNTUK DIPERTIMBANGKAN • • • • Harga Kompetitif. DOKUMEN TENDER TIDAK SEMPURNA Kriteria kesempurnaan tender adalah seperti berikut: • • • • Borang Tender di tanda tangani oleh penender Penanda tangan ditauliahkan oleh Pusat Khidmat Kontraktor(PKK ) Harga tender tercatat di borang tender Pendaftaran PKK masih sah dan tiada tindakan tatatertib. 68 .• • Deposit Tetap tempoh matang telah berakhir Lambaran imbangan yang dikemukakan tidak diaudit atau bukan terkini 2. tidak marginal dan tidak kompetitif Tiada pengalaman cemerlang. 3. tiada kesilapan pengiraan yang serius dan status rendahnya adalah ‘marginal’. Berpengalaman menjalankan 2 projek serupa dalam masa 5 tahun lepas dengan cemerlang Prestasi kerja semasa cemerlang Mempunyai kakitangan teknikal atau loji Kegagalan kontraktor – Punca-punca • • Harga tawaran sangat rendah. prestasi kerja semasa tidak cemerlang dan tiada kakitangan teknikal.

5. senarai kuantiti/ringkasan. Perakuan kerja tidak siap dan laporan jurutera projek Kegagalan kontraktor • • • Penender mempunyai projek yang sakit Kemajuan projek semasa adalah lembap dan kurang memuaskan Mempunyai rekod buruk seperti.• Mengembalikan dokumen asas seperti Borang tender. adenda reka bentuk projek turnkey) Kegagalan kontraktor • • • • • Borang tender tidak di tanda tangan Penanda tangan tidak ditauliahkan oleh PKK Harga tawaran tidak tercatat di Borang Tender Pendaftaran luput /batal Gagal mengemukakan dokumen asas 4. TAHAP KEUPAYAAN TEKNIKAL KURANG 69 . Notis Penamatan Kerja. Surat amaran daripada JKR.g. Projek ditamatkan. TAHAP KEUPAYAAN WANGAN KURANG 6. Terdapat ulasan dari Pegawai penguasa / penyelia projek bahawa prestasi adalah lembap serta tidak memuaskan e. PRETASI KERJA KURANG MEMUASKAN • • Kriteria yang diambil kira ialah tiada projek sakit ‘(ie 30%/ terkebelakang dari jadual Kerjanya) atau menghadapi tindakan untuk penamatan kerjanya .

7 Penutup Bab ini telah membincangkan definisi. 70 . jenis tender dan proses yang dilalui dalam perolehan kerja sektor awam.3. Perlu diingatkan bahawa dipihak swasta keadaan banyak berbeza kerana perolehan kerja disektor swasta tidak tertakluk kepada Pekeliling Perbendaharaan sebagaimana sektor awam. Bahagian seterusnya akan melihat kontrak pembinaan dengan lebih dekat.

BAHAGIAN D KONTRAK PEMBINAAN 71 .

Dengan itu kontrak terjalin di antara klien dan kontraktor. 4.2 Makluman penerimaan JKR/klien akan memaklumkan penerimaan ini kepada kontraktor yang berjaya. Borang Penerimaan Tawaran: Borang ini biasanya mengandungi butir-butir seperti berikut: • • • • • Butir-butir mengenai kontrak Harga tawaran diterima Tarikh permulaan kerja Jumlah wang cagaran prestasi (performance bond) Polisi-polisi insurans yang perlu diambil. proses dan prosedur tender. Terdapat beberapa jenis kontrak yang biasa diamalkan dan dibincangkan dalam bahagian seterusnya. Jenis Kontrak yang akan digunakan bergantung kepada jenis yang ditentukan diperingkat awal sebelum tender dikeluarkan.1. 72 .BAB 4. Pengenalan Setelah membincangkan jenis. bahagian ini akan membincangkan dengan lebih lanjut kontrak dalam pembinaan yang lazim di praktiskan di Malaysia.0 KONTRAK PEMBINAAN 4.

• • • • Surat penerimaan tawaran itu hendaklah ditandatangani dan dipulangkan kepada JKR. Wang cagaran kontraktor akan dirampas. contohnya. Ini akan di lihat di bahagian 2 subjek ini. III Memastikan syarat tawaran/tender dipenuhi. Mengemukakan jaminan perlaksanaan PERKESO Menyediakan polisi-polisi insurans yang dikehendaki Mengemukakan resit-resit bagi polisi-polisi insurans yang dibeli. hanya boleh memulakan kerja setelah perkara berikut dilaksanakan. maka kontrak terjalin.Kontraktor yang berjaya menerima surat penerimaan tawaran. maka kontrak akan terbatal. Apabila kontraktor menarik diri selepas surat setuju terima dikeluarkan dan enggan memulakan kerja. Insurans yang diperlukan • • • II melindungi kecederaan kepada manusia dan harta Menyediakan ganti rugi kepada pekerja perlindungan daripada kecurian. kebakaran dsb. mengeluarkan surat penerimaan tawaran kepada kontraktor yang berjaya. Menentukan harga tawaran Terdapat beberapa kaedah yang biasa digunakan untuk menentukan harga tawaran. Kontrak yang di mansuh akan dipanggil semula. 73 . Apabila pihak JKR.

bil kuantiti.3 KONTRAK PEMBINAAN Definisi: Satu perjanjian yang terjalin apabila satu pihak bersetuju untuk menerima tawaran daripada satu pihak yang lain. jadual. Untuk kerja-kerja pembinaan. dan disediakan semasa peringkat reka bentuk. 4. borang kontrak yang piawai telah direncanakan dan pihak yang terlibat diminta menggunakannya. Kontrak itu sendiri akan didefinisikan dalam dokumen undang-undang yang menerangkan tugas dan tanggungjawab peserta yang terlibat di dalam kontrak. 1. spesifikasi.Kebiasaannya tawaran kontraktor dikira laku di dalam tempoh 60 hari. Borang kontrak piawai(setara) yang lazim digunakan di Malaysia ialah • Projek Sektor awam: Bangunan dan Kerja Kejuruteraan 74 . Dokumen kontrak yang lain ialah dokumen yang diperlukan untuk mendefinisikan dengan terperinci bangunan yang dikehendaki oleh klien: lukisan. skala waktu.penarikan diri boleh mengakibatkan pendaftaran digantung. Penyediaan Dokumen Kontrak Dokumen kontrak perlu disediakan oleh orang yang berpengalaman. kerana ia menjadi asas yang utama untuk pasukan pengurusan projek mengenakan kawalan semasa fasa pembinaan. Dokumen kontrak hendaklah mengandungi dokumen tender dan dokumendokumen lain yang disusun mengikut aturan tertentu. Sekiranya tawaran telah dimasukkan ke dalam peti tawaran.

Civil Engineering Works.IEM International/foreign Forms: FIDIC JCT Forms CIDB – (Standard Form of Contract for Building. Design and Build. • • • • • • Projek sektor swasta – kerja kejuruteraan .digunakan untuk sub-kontraktor dinamakan dan kontraktor utama menggunakan 203 dan 203A. • Projek Sektor swasta – kerja bangunan o PAM 1998 (untuk kontraktor utama) o PAM 1998 (tanpa Kuantiti) o PAM 1998 digunakan untuk subkontraktor dinamakan. etc) Putrajaya Standard Form of Contract ICE Penggunaan borang kontrak yang piawai disyorkan keranao o o o isi kandungan akan mudah dimaklumi dan difahami oleh terma yang digunakan mudah difahami dapat menyelesaikan ia telah diuji di sisi undang-undang penyediaan borang baru adalah mahal dan memakan masa.kontrak berasaskan Lukisan dan sepesifikasi o JKR 203N (semakan 10/83). o JKR 203P (semakan 10/83). 75 pihak yang terlibat kesukaran pentafsiran .o JKR 203A (semakan 10/83)-BQ daripada kontrak merupakan sebahagian o JKR 203 (semakan 10/83).digunakan untuk pembekal dinamakan dan kontraktor utama menggunakan 203 dan 203A.

76 .4 penglibatan klien dalam proses pembinaan (minimum. dan o kontrak pelbagai • kontrak pelbagai seperti Bina Kendali dan Pindah Pemilihan kontrak yang akan digunakan bergantung kepada beberapa faktor seperti:• • • • • • 4. kaedah pengendalian projek yang sesuai perlu dipilih. Empat kaedah yang dipraktikkan iaitu. • • kontrak berasaskan kaedah pengendalian projek kontrak berasaskan harga atau pembayaran o harga tetap o bayar ganti kos.Jenis. langsung) pemisahan reka bentuk daripada pengurusan memelihara hak klien untuk meminda spesifikasi Remedi kontraktual Tempoh Masa projek Ketentuan Harga Kontrak berasaskan Kaedah Pengendalian Projek Bagi meminimumkan risiko yang disebut di atas. Bentuk Kontrak Pembinaan atau kejuruteraan terbahagi kepada.

a) Kaedah Tradisional Klien terlebih dahulu perlu memilih pereka bentuk profesional yang bertanggungjawab mereka bentuk dan menyiapkan dokumen kontrak. Perunding akan menyelaraskan semua kumpulan terlibat dalam pembinaan. Operate and Transfer Secara amnya jenis kontrak berdasarkan kaedah perolehan kontrak ditunjukkan dalam Rajah 4. Setiap kaedah mempunyai atur cara kontrak tersendiri.. Atur cara kontrak akan dibincangkan di dalam bahagian seterusnya.a) b) c) d) Kaedah tradisional Kaedah reka bentuk dan bina Kaedah pengurusan pembinaan Kaedah lain-lain: Build.1. Arkitek atau 77 .

Pemilihan kontrak akan dibuat berdasarkan harga terendah yang ditawarkan. Rajah 4.2 menunjukkan secara ringkas hubungan pihak dalam kaedah pengurusan tradisional. Kontraktor boleh menjalankan pembinaan sendiri atau melantik subkontraktor.2 Kaedah Tradisional Kebaikan kaedah: • kaedah ini lebih mudah kerana semua pihak yang terlibat telah memahami tanggungjawab masing-masing. Dengan itu ketidaktentuan diminimumkan seterusnya risiko dikurangkan.profesional lain akan dilantik untuk mentadbirkan kontrak yang dijalin. 78 . EMPLOYER Contractual Link Responsibility PROFESSIONAL -REKABENTUK DAN PENTDABIRAN KONTRAK KONTRAKTOR UTAMA DOMESTIC SUB-CON NOM SUB-CON SUB-SUB CON SUPPLIERS SUB-CON SUPPLIERS Rajah 4. Bayaran ‘fee’ biasanya merupakan bayaran secara pukal ‘lump-sum’ atau merupakan peratusan daripada nilai kontrak projek.

• • Kaedah ini menyediakan satu kontrak dan tanggungjawab sepanjang hayat projek. 79 . Ini menyebabkan pertambahan kos . Keburukan: • • Pakar pembinaan tidak terlibat sehingga peringkat reka bentuk siap. b) Kaedah Reka dan Bina (Build and Design) (kombinasi pereka bentuk-kontraktor). Klien hanya mendapat laporan dari masa ke semasa. Kontraktor diberi tawaran untuk mereka bentuk dan membina projek dengan memperuntukkan sejumlah kos termasuk kos mereka bentuk dan pembinaan. Penglibatan klien atau tuan punya boleh diminimumkan kerana kerja-kerja pembinaan serta pengurusan akan dilakukan oleh pihak lain. Oleh itu tuan punya di lindung daripada lebihan kos yang timbul akibat kelewatan. Turutan kerja yang linear. • Interaksi di antara pasukan juga sukar seterusnya boleh menyebabkan perbalahan. masa sukar dikurangkan bagi kerja-kerja mereka bentuk dan pembinaan. kaedah ini membolehkan klien mendapat harga yang terendah dalam pasaran (lebih ekonomik). • • Kaedah ini digunakan secara meluas di sesetengah pembangunan terutamanya bangunan industri: kilang. menyukarkan pertindihan kerja untuk mengurangkan tempoh pembinaan. mengupah dan menyelia pekerja di tapak. mendapatkan bahan.• • • risiko dalam pembinaan terletak sepenuhnya di tangan kontraktor. Klien akan mendapatkan kontraktor utama yang mereka bentuk projek .

Sebarang perubahan lebih mudah diuruskan kerana di tadbir di bawah kontrak yang sama. ‘value engineering’ dan sub-contractor pricing’ digunakan di peringkat reka bentuk. Tuan punya/klien tidak terlibat dengan urusan harian dengan itu kurang guna tenaga diperlukan.3 Kebaikan kaedah: • • • • Kaedah Reka dan Bina Komunikasi di antara pasukan reka bentuk dan pembinaan lebih teratur. Kerjasama yang wujud memudahkan penjadualan dan pengawalan projek.EMPLOYER/ KLIEN PENASIHAT PROFESIONAL KONTRAKTOR PROFESIONAL SUB-KON SUB-KON Sub-sub Kon Pembekal Sub-sub Kon Pembekal Hubungan Kontrak Tanggungjawab Rajah 4. 80 . Membolehkan input seperti analisis ‘constructability’.

Kurang ‘check and balances’ kerana kontraktor dan pereka bentuk bekerja di syarikat yang sama. Pemilihan kontraktor adalah berdasarkan kriteria seperti yuran pengurusan yang dikenakan. Kaedah ini lebih sesuai untuk projek yang besar. Kontraktor Pengurusan tidak terlibat untuk membina secara langsung Kontraktor Pengurusan memberikan perkhidmatan dan menerima yuran. • • • • • Kontraktor dilantik sebagai Perunding tambahan. Harga ditetapkan terlalu awal dengan itu risiko mengorbankan kualiti bagi menimbal untung.Keburukan: • • • • • c) • Harga sebenar tidak dapat ditentukan kerana firma dilantik sebelum reka bentuk dimulakan. Pertindihan aktiviti semasa ‘design’ dan pembinaan dapat dibuat. sumber buruh kontraktor. dengan itu masa dapat dijimatkan. Pengurus Projek Eksekutif mempunyai kuasa eksekutif dan mengambil alih tugas 81 . Kontraktor pengurusan menyatukan proses pengurusan dan pembinaan. pengurusan ke atas profesional lain. Penglibatan minimu klien boleh menjadikan klien tidak dapat mengikuti perkembangan projek dengan baiknya. anggaran kos pengurusan tapak. Persaingan tidak berlaku Management Contracting (Kontrak Pengurusan) Kaedah ini melibatkan pihak lain yang akan bertindak menguruskan projek. belanjawan kos prima. asas bayaran buruh dan draf atur cara.

KLIEN PASUKAN PROFESSIONAL KONTRAKTOR PENGURUSAN KONTRAKTOR KONTRAKTOR KONTRAKTOR Hubungan kontrak Tanggung jawab 82 . pengurus projek dilantik. Sekiranya klien/tuan punya tidak mampu menjalankan tugasnya. Perubahan dapat di uruskan dengan lebih mudah berbanding dengan kaedah tradisional. Keburukan: • • Sekiranya ada pihak yang tidak memberi kerjasama. Penglibatan kontraktor di peringkat awal membolehkan penganalisisan dan langkah penting diambil seperti mengimplementasikan ‘value engineering’. Perubahan lebih mudah dikesan dan langkah perlu dapat diambil. amat sukar bagi pengurusan menjalankan tugasannya.Kebaikan • • • Kerjasama antara semua pihak yang terlibat dapat dijalin dengan adanya kontraktor pengurusan. Penglibatan klien yang menyeluruh perlu.

Pengurus projek menjadi wakil pemilik/klien. Di bawah skim ini. Operate and Transfer BOT merupakan sebahagian daripada program menswatakan pembangunan projek pembinaan.4 Bina Kendali dan Pindah d) Pengurusan Projek Kuasa pemilik diberikan kepada pengurus projek. Pengurus Projek akan memberi nasihat dan panduan kepada pemilik ketika membuat keputusan untuk membina (memaju). lantikan perunding serta kontraktor. perolehan tanah. Perancangan. e) Built. 83 . bentuk pembiayaan. kontraktor bertanggungjawab kepada. Pengurus projek bertanggungjawab menyatukan semua yang terlibat bagi memastikan projek disiapkan dalam kos dan masa yang ditetapkan.Rajah 4. • • • • Membiayai projek di setiap peringkat Menjalankan kerja mereka bentuk dan pembinaan Menjalankan operasi dan penyenggaraan bagi projek Memindahkan projek kembali kepada klien apabila tamat tempoh konsesi. kawalan dan arahan bagi projek dibuat mengikut kehendak pemilik. Mengambil kira nasihat profesional dari pihak lain serta memanfaatkan untuk pemilik.

PENAJA PEMBIAYA PEMEGANG KONSESI PELABUR SWASTA KONTRAKTOR: PEMBINAAN KONTRAKTOR: PENYENGGARAAN KONTRAKTOR: OPERASI Sub-kontraktor Pengurus Projek dlln Sub-kontraktor Penyenggaran Pengurus Fasiliti Pentadbir Kewangan Pembekal Rajah 4. Contoh projek adalah Projek Lebuh raya Utara Selatan. • • • • Kontrak Harga tetap Ukur dan Nilai Kontrak Bayar Ganti Kos Kontrak Kos Sasaran 84 .Pembinaan projek infrastruktur banyak melibatkan penggunaan BOT terutama dalam projek yang boleh menjana pendapatan setelah disiapkan.pembayaran Jenis-jenis kontrak yang biasa digunakan adalah.5 BOT 4.4 Kontrak .

85 .6 Kontrak Berasaskan Pembayaran a. • Kontrak harga muktamad digunakan dalam kontrak harga tetap yang tidak membenarkan naik turun harga itu dengan kos buruh dan bahan.KONTRAK BERASASKAN PEMBAYARAN HARGA TETAP BAYAR GANTI KOS JENIS HYBRID KONTRAK PUKAL KONTRAK UKUR & NILAI KUANTITI KONTRAK TURNKEY KONTRAK KOS SASARAN DGN BQ LUKISAN DAN SPEK KONTRAK KOS NILAI JADUAL KOS + FI TETAP KOS + % FI KOS + FI BERUBAH Rajah 4. • Kontrak Tetap (Lump Sum) Kontrak di mana kontraktor menyatakan suatu harga bagi semua kerja-kerja yang dilakukan sebagaimana yang dinyatakan di dalam pelan dan penentuan kerja.

Kontrak Tetap yang berdasarkan kepada lukisan dan senarai bahan Kontrak Tetap yang berdasarkan kepada lukisan dan Jadual kadar Harga. Kontrak ini boleh dilaksanakan dalam tiga cara • • • Kontrak Harga Tetap yang berdasarkan kepada lukisan yang disertakan dengan penentuan kerja.Senario Kontrak harga tetap • • • • Kontraktor menjalankan kerja pada harga yang telah dianggarnya Ia biasanya digunakan bagi pembinaan bangunan yang mana tidak banyak melibatkan perubahan. Harga kontrak tida boleh diubah atau dilaras Harga hanya boleh berubah dengan perubahan kerja yang dibuat atas arahan klien. Pembayaran merupakan jumlah atau kuantiti kerja yang dibuat oleh kontraktor. adalah kontrak yang digunakan apabila tidak terdapat jumlah kontrak tetap dinyatakan tetapi apabila kerja diukur dan dinilai sepanjang projek dijalankan bagi menentukan jumlah bayaran kepada kontraktor. 86 . b) Ukur dan Nilai Sejenis kontrak yang tidaK melibatkan kontrak tetap tetapi kerj-kerja diukur dan dinilai sebaik sahaja kerja berjalan dan menunjukkan kemajuan. Juga dikenali sebagai kontrak berjadual atau kontrak ukuran.

Kontrak bayar ganti kos digunakan untuk membayar kepada kontraktor kos asas sebenar bagi buruh. (Sekiranya terdapat banyak perubahan. penggunaan loji.Kontrak jenis ini digunakan apabila. Bagi membolehkan kontraktor meletakkan harga. Dua jenis kontrak ukur dan nilai adalah. Yuran/fi mungkin sejumlah wang keseluruhan nya atau sejumlah peratusan kos asas yang ditetapkan terlebih awal. • • Kontrak berasaskan kuantiti tepat Kontrak berasaskan jadual harga c) Kontrak Bayar Ganti Kos (Cost reinbursement) Kontraktor mendapat kesemua kos dan fi dan kontrak di mana kontraktor mendapat kos sebenar yang dikeluarkan berserta fi. Projek yang lazim menggunakan kaedah ini adalah projek kejuruteraan dan infrastruktur. perbelanjaan asas dan keuntungan. asas disediakan oleh klien dalam pelawaan tender. kontrak jenis ini mungkin menjadi kontrak ukur dan nilai yang menggunakan senarai kuantiti) 87 . kualiti dan skop kerja tidak dapat dipastikan dengan tepat pada masa tender dikeluarkan. mengikut kos bersih dan ditambah suatu yuran. Tujuan yuran/fi ialah untuk membayar kontraktor bagi kos pengurusan. bahan.

kos bahan dan kos loji) f) Yuran merupakan bayaran keuntungan dan kos tidak langsung yang tidak dapat diperuntukkan kepada sesuatu kontrak tetapi perlu diagihkan. Kontrak ini melibatkan anggaran kerja yang dipersetujui sebagai harga ‘sasaran’. Kos asas sebenar juga dicatat dan suatu yuran dipersetujui bagi perkhidmatan pengurusan seperti dalam kontrak bayar ganti kos. Ciri-ciri kontrak ini adalah • • Mengadaungi elemen harga tetap dan bayar ganti kos. Kontrak Kos Sasaran Kontrak di mana jumlah kontrak dikira dengan membandingkan kos prima sebenar dengan anggaran kos yang dibuat terlebih dahulu. • Pentadbiran kontrak rumit dan mahal kerana memerlukan penelitian tentang kos dan penilaian bagi pihak klien.Kontrak jenis bayar ganti kos terdiri daripada dua bahagian utama: e) Kos Asas yang meliputi semua kos yang ditanggung oleh kontraktor yang boleh diperuntukkan secara langsung kepada kerja kontrak (kos buruh. 88 . membahagikan risiko untuk mengalakkan kontraktor menjalankan kerja dengan cepat dan dan efisien. Dengan membahagikan perbezaan diantara kos sebenar dan kos anggaran antara klien dan konrtaktor. c. perbezaan antara kedua-duanya dikongsi bersama kedua-dua pihak.

Sekiranya kontraktor gagal menyiapkan mengikut kos yang dianggarkan.Amaun sebenar dibayar kepada kontraktor bergantung kepada perbezaan antara harga sasaran dengan kos sebenar. 89 . Naik turun sesuatu yuran yang menyebabkan perbezaan antara kos sasaran dengan kos sebenar menjadikannya bonus kepada kontraktor atau menjadi penalti jika sebaliknya. iaitu yang mana kurang. maka majikan tidak perlu membayar keseluruhan kos sebenar kerana ia mungkin disebabkan oleh kesilapan kontraktor. Ciri terpenting dalam kontrak kos sasaran ialah perbezaan antara kos sebenar dan kos yang di anggar yang dibahagikan antara kontraktor dan majikan. Kaedah yang lain ialah kaedah membayar sama ada harga sasaran atau kos asas dan ditambah dengan yuran yang dipersetujui. Kontrak ini bercirikan kedua-dua harga tetap dan bayar ganti kos. Kontrak ini mempunyai ciri kedua-dua kontrak jenis harga tetap dan bayar ganti kos. Perbezaan di antara harga sasaran dengan kos asas ialah sama ada penjimatan atau lebihan yang akan dikongsi oleh klien dan kontraktor mengikut kadar yang dipersetujui. Kaedah yang biasa digunakan ialah kaedah bayaran kos asas kepada kontraktor dan ditambah dengan yuran yang dipersetujui.

4. Pentadbir kontraktor biasanya adalah Arkitek. Di dalam semua borang kontrak piawai. Bayaran pendahuluan dan perakuan interim Perubahan kerja. Walau bagaimanapun prosedurnya biasanya memakan masa yang panjang. mengesahkan pembayaran dan membenarkan perlanjutan tempoh kerja. Mereka ini diberi kuasa untuk meluluskan bahan dan mutu kerja. Jurutera atau Pegawai Penguat kuasa. pengesanan kemajuan dan rekod tapak Kelambatan dan Perlanjutan masa Tak siap Penamatan pengambilan kerja kontraktor Penyiapan kerja. 90 .5 PENTADBIRAN KONTRAK Pentadbiran kontrak (merujuk Panduan Pentadbiran Kontrak –JKR) Di Malaysia. penyerahan kerja dan kecacatan. terdapat Klausa ‘timbang tara’ yang membolehkan penyelesaian sebarang pertelingkahan menggunakan timbang tara. kontrak pembinaan biasanya ditandatangani oleh tuan punya dan juga kontraktor. Pentadbiran kontrak biasanya tertumpu kepada beberapa perkara utama seperti • • • • • • • • Syarat-syarat utama Penyeliaan.

5. dan 5. Kontraktor perlu menyerahkan wang berjumlah 5% daripada jumlah kontrak sebelum melaksanakan kerja. Untuk membolehkan kerja dijalankan.0% nilai kontrak bagi kontrak kerja.0% nilai kontrak bagi kontrak bekalan atau perkhidmatan yang melebihi RM500. Bon Pelaksanaan daripada bank-bank. 91 . institusi kewangan atau syarikat insurans berdasarkan kepada nilai kontrak seperti berikut:• • • 2. Borang piawai gerenti (jaminan) bank perlulah dikeluarkan oleh bank atau syarikat insurans yang diluluskan oleh kerajaan. wang cagaran ini perlu diserahkan.000 hingga RM500. • Insurans Liabiliti Awam: Kontraktor perlu menginsuranskan liabiliti yang mungkin wujud dari ‘common law’. Nilai Bon Pelaksanaan adalah • Insurans kerja: Kontraktor mestilah menginsuranskan kerja terhadap kerugian dan kerosakan yang disebabkan oleh kebakaran.5% nilai kontrak bagi kontrak bekalan atau perkhidmatan yang bernilai melebihi RM50.000. kontraktor dikehendaki mengemukakan Bon Perlaksanaan dan polisi insurans yang juga mesti dipastikan menepati kehendak kontrak. • • Insurans ‘Semua Risiko Kontraktor’ (CAR) Sumbangan PERKESO/Insurans Pampasan Pekerja.1 Syarat-syarat Utama Bon Perlaksanaan dan Insurans. Insurans perlu diambil daripada pihak syarikat yang diluluskan oleh kerajaan. letupan. Ini adalah berkaitan dengan kecederaan.000. 5. • Bon Perlaksanaan. petir. kematian atau kerosakan harta akibat tindakan kontraktor. dlln bencana alam. yang menjalankan perniagaan di Malaysia. Antara syarat lain.4. Ini dinamakan wang cagaran.

Memastikan kontraktor tidak mengabaikan kebajikan pekerja. pengesanan kemajuan dan rekod tapak Perlaksanaan kerja diawasi oleh wakil PP.menjalankan mesyuarat tapak di tapak bina .Program Kerja Kontraktor . pergantungan dan penamatan kontrak akibat perang atau gempa bumi Timbang tara.P akan diberi kuasa untuk membuat keputusan atas semua perkara berhubung dengan kontrak kecuali dalam hal berikut. • • • • • Ganti rugi kerana tidak siap Kelambatan dan lanjutan masa Penamatan pengambilan kerja kontraktor Penerusan. P.P hendaklah. P. Memastikan tempoh insurans tidak luput Mengesan kemajuan kerja kontraktor .menyimpan rekod Tapak Bina • Bertindak sebagai agen kerajaan untuk menjalankan kontrak dengan kontraktor 92 .5. khususnya berkaitan dengan keselamatan dan insurans serta gaji. Memastikan peraturan dan halangan kerajaan tempatan dan pihak lain yang mempengaruhi kerja tersebut dipatuhi.2 Penyeliaan. • • • • • Memastikan kualiti bahan dan mutu kerja mematuhi apa yang disyaratkan di dalam kontrak.4. Walaupun kuasanya terbatas.

kerja-kerja seperti penyiasatan. objek jatuh dari langit..P berbangkit Kerosakan atau kerugian kepada kerja yang dari pertikaian dengan tuan-tuan punya berjiran disebabkan oleh kebakaran. Walau bagaimanapun sekiranya terdapat keadaan di mana kontraktor perlukan perlanjutan masa. reka bentuk dan penyediaan dokumen tender perlu dilakukan dengan teliti dan mengikut prosedur yang telah ditetapkan. tanah runtuh.4. ianya boleh diberikan oleh kerajaan. ribut.3 Kelambatan dan Perlanjutan masa Untuk mengelakkan kelambatan. petir. hendaklah memastikan Program Kerja Kontraktor dipatuhi dan semua kerja berjalan mengikut program yang disediakan. aras-aras yang diperlukan dsbnya mengenai penamaan sub-kon atau pembekal. taufan.P yang dikeluarkan bersabit dengan perubahan kerja. 93 . P. arahan-arahan pelan. rusuhan atau kekacauan awam.5. letupan. e) Arahan-arahan P.P.P. Kontraktor berhak mendapatkan lanjutan masa berdasarkan alasan-alasan atau sebab-sebab kelambatan di luar kawalannya mengikut peruntukan-peruntukan berkenaan di dalam syarat-syarat kontrak seperti: a) b) c) d) Force majeure Keburukan cuaca yang luar biasa Arahan-arahan yang diberikan oleh P. percanggahan dalam atau antara Dokumendokumen Kontrak dsbnya f) Kontraktor telah tidak menerima dalam masa yang wajar daripada P.

4 Tak siap Sekiranya penyiapan kerja telah terlambat dan sebab-sebab kelewatan tidak melayakkan Kontraktor mendapat lanjutan masa. 94 .5. Apabila kerja tidak dapat disiapkan. Tujuan ganti rugi ini ialah untuk memberi pengajaran kepada kontraktor supaya lebih cepat menyiapkan kerja pada masa akan datang.g) h) i) Kelambatan memberi milik Tapak Bina Kelambatan yang disebabkan oleh mogok atau Kelambatan oleh pihak artisan atau pihak lain yang penyatuan kerja-kerja setempat ditugaskan oleh kerajaan untuk melaksanakan kerja yang tidak menjadi sebahagian dari kontrak j) k) Kontraktor tidak berupaya untuk mendapat bahanbahan binaan yang diperlukan olehnya. Contoh deraan ialah ganti rugi terkumpul untuk beberapa tempoh. kontraktor tidak dapat menyiapkan kerja-kerja yang sepatutnya. tindakan untuk menamatkan khidmat kontraktor perlu diambil. Walau bagaimanapun. sekiranya tindakan ganti rugi tidak dapat menyelesaikan masalah ini. dan seterusnya mengujudkan deraan kepada kontraktor. kerugian atau ganti rugi yang dialami oleh kerajaan (projek kerajaan) akibat kelewatan perlu ditanggung oleh kontraktor. Kelambatan oleh sub-kontraktor atau pembekal yang dinamakan. Perakuan Kerja Tidak Siap dikeluarkan. 4. Perakuan Kerja Tidak Siap hanya dikeluarkan setelah kerajaan membuat pertimbangan yang wajar dan berpuas hati.

5.P Mensubkontrakkan seluruh atau mana-mana bahagian kerja tanpa pengetahuan P. c) Kemungkiran oleh kontraktor kerana. tidak menjalankan kerja dengan tekun menggantung perjalanan kerja 95 . b) Kontraktor menyebabkan dirinya tidak berupaya untuk meneruskan dan menyiapkan kerja dengan: • • melakukan perkara kebankrapan Syarikat berada di bawah tanggungan kerana berhutang.4.P terlebih dahulu. • • • • tidak mengemukakan Bon Perlaksanaan dan/atau polisi/polisi insurans yang perlu tidak memulakan kerja. Hak-hak yang diberikan untuk menamatkan khidmat kontraktor sekiranya kontraktor mungkir adalah seperti berikut: a) Kontraktor melakukan kemungkiran di dalam melaksanakan tugas dengan • • • • • Menggantung perjalanan kerja tanpa sebab munasabah Gagal meneruskan kerja mengikut aturan dan tekun Gagal melaksanakan kerja mengikut kontrak dan cuai Mungkir dan berulang cuai mematuhi arahan bertulis P.5 Penamatan Pengambilan Kerja Kontraktor Syarat-syarat kontrak dengan khusus memperuntukkan kepada kerajaan hak untuk menamatkan pengambilan kerja kontraktor di mana kontraktor telah melakukan kemungkiran dalam melaksanakan tanggungjawabnya atau menyebabkan dirinya tidak berupaya untuk menyiapkan kerja.

P. JKR akan mengambil langkah untuk menyiapkan kerja yang terbengkalai berikut: • JKR akan menyudahkan kerja-kerja yang terbengkalai itu dengan mengambil tawaran semula dan kontraktor ini akan menggunakan semua barang. Kos-kos kerja-kerja ini perlu diselesaikan oleh kontraktor yang gagal itu.5. penyerahan kerja dan kecacatan Satu Perakuan Siap Kerja akan dikeluarkan apabila kerja siap.6 Penyiapan Kerja. dan alat-alat yang dipunyai oleh kontraktor yang gagal itu. Apabila satu-satu kontrak telah dimansuhkan. 4. PP mestilah berpuas hati dengan jawapan kepada beberapa persoalan berikut. rumah kongsi. 96 .P akan menentukan sama ada kerja telah mencapai penyiapan praktikal yang mana di rujuk sebagai boleh berfungsi bagi tujuan ianya dibina walaupun terdapat sedikit ketidak siapan dan kecacatan yang perlu dibaiki. Dalam menentukan penyiapan praktikal. Amaran perlu diberikan dan kemungkinan bayaran ganti rugi dikenakan. • JKR boleh menyudahkan kerja-kerja yang terbengkalai dengan kakitangan sendiri. • • • Adakah kerja tersebut telah siap sehingga tahap ianya memenuhi fungsi pembinaan atau boleh diduduki dan digunakan? Adakah kerja yang masih belum siap atau kerja yang cacat masih banyak? Adakah perlaksanaan kerja yang belum siap atau pembaikan kerja yang cacat akan menjejaskan keselesaan penghuni atau penggunanya?.

5.7 Bayaran pendahuluan dan perakuan interim Peruntukan bayaran pendahuluan dan bayaran interim untuk dibayar kepada kontraktor ada dimasukkan di dalam kontrak. kerajaan memutuskan untuk membayar kontraktor pendahuluan berjumlah 15% daripada nilai kerja pembina (jumlah Harga Kontrak ditolak Wang Kos Prima dan Wang Peruntukan sementara) tertakluk kepada nilai maksimum sebanyak RM1. Kecacatan yang dapat dikesan semasa tempoh Liabiliti mestilah dibaiki oleh kontraktor dengan perbelanjaan sendiri. 4. Bayaran pendahuluan.2. Borang JKR 203S boleh dikeluarkan. bertujuan untuk membantu kontraktor membiayai kos operasi. dipenuhi Perakuan Siap Kerja.1.5 juta (kemudian dinaikkan kepada RM5 juta). Dalam tahun 1981. Tempoh Liabiliti Kecacatan bermula dari tarikh siap Kerja yang praktikal yang dinyatakan di dalam perakuan Siap Kerja.Pemeriksaan perlu dilakukan dan sekiranya kriteria penyiapan ditentukan di dalam Para 13. Bayaran pendahuluan dibuat apabila dokumen berikut dikemukakan: • • • • Surat setuju terima Tender yang telah ditandatangani dan disaksikan Bon perlaksanaan Polisi insurans Gerenti bank 97 .

Perubahan kerja boleh di keluarkan atas permintaan klien.8 Perubahan kerja dan Akaun Muktamad Perubahan kerja (variation order. Kaedah atau Jentera Perubahan Keadaan keabaian dalam kontrak komunikasi dalam pengurusan projek pembinaan.5. 4. Tuntutan Kontraktor dan pelarasan Jumlah Harga yang di kecualikan daripada syarat daripada kelulusan terlebih dahulu adalah seperti berikut: • Tuntutan Kontraktor bagi kerugian dan/atau perbelanjaan yang berpunca daripada Mematuhi arahan Pegawai Penguasa Kelambatan yang di sebabkan oleh kerajaan. change order atau construction modification order) akan di keluarkan apabila terdapat perubahan daripada apa yang tertunjuk pada pelan-pelan atau apa yang telah ditetapkan bawak spesifikasi. Sebab-sebab perubahan kerja adalah a) b) c) d) e) Perubahan dalam skop Perubahan dalam bahan.Bayaran interim melibatkan penilaian kerja yang telah dilaksanakan dan stok bahan yang terdapat di tapak. dan Percanggahan dalam atau di antara dokumen-dokumen kontrak 98 . perunding atau kontraktor. Perubahan kerja yang melibatkan kos boleh di buat pelarasan dalam akaun akhir.

• • Tuntutan-tuntutan lain yang di benarkan secara khusus dalam kontrak Pelarasan Jumlah Harga Kontrak bagi atau disebabkan olehPelarasan wang Kos Prima dan Wang Peruntukan Sementara Pengukuran Semula Kerja yang di ukur sementara. dan bekalan air dan elektrik.• Tuntutan Kontraktor bagi fi dan caj untuk memasangkan sambungan kepada betung awam dan bekalan air dan elektrik tetap. dan bagi pemindahan pembetungan. dan Turun Naik Harga • Perubahan yang mengakibatkan kekurangan kepada Jumlah Harga Kontrak 99 .

BAHAGIAN E TAKSIRAN (ESTIMATING) 100 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful