KATA PENGHANTAR

Modul pengajaran ini disediakan sebagai rujukan lengkap kepada pengajaran Kontrak dan Taksiran. Kursus kontrak dan Taksiran merupakan subjek wajib pelajar Sarjana Muda Kejuruteraan Awam, Fakulti Kejuruteraan Awam, UTM. Kursus ini bertujuan memberikan pendedahan kepada pelajar tentang proses di peringkat awal pembentukan kontrak serta kaedah-kaedah membuat anggaran dalam sesuatu projek pembinaan. Secara amnya nota pengajaran ini merangkumi topik-topik Industri Pembinaan – Pengenalan dan Proses, Pengenalan kepada kontrak, Kontrak projek pembinaan, Jenis Tender, Tatacara tender, Penilaian tender dan Pentadbiran Kontrak. Bahagian ini disediakan oleh Prof Madya Dr Aminah Md Yusof. Di bahagian akhir konsep dan pengiraan taksiran diperkenalkan. Bahagian ini disediakan oleh Ir. Dr. Rosli Mohamad Zin membincangkan beberapa mengganggar kos binaan yang termasuk dalam kurikulum kursus ini. Adalah diharapkan modul pengajaran ini akan memberi manafat kepada semua pihak yang terlibat dan menjadi pendorong kepada kedua-dua penulis kearah penerbitan karya asli bagi topik yang sama.

Prof Madya Dr Aminah Md Yusof Ir. Dr. Rosli Mohamad Zin

1

Kandungan

Bahagian A Bahagian B Bahagian C Bahagian D Bahagian E

3 18 33 70 98

2

BAHAGIAN A PENGENALAN KEPADA INDUSTRI PEMBINAAN

3

sub-ways and harbour and water ways. gas and electricity mains. repairing and demolishing building.. pile driving. pipe lines. sewers..Departments or other units of the manufacturers of the prefabricated parts and equipment which specialise in this work and which is feasible to treat as separate establishments. airports and parking areas. railroad and elevated right-of-way. integral parts into bridges.. railways road beds. water tanks..1 Definisi – jenis The International Standard Classification of All Economic Activities (1968) sebagai: “. etc... constructing. ventilating and air-conditioning.. systems of buildings and all kinds of structures. water wells. land draining and reclamation. altering and repairing highways and streets and bridges.mining services such as preparing and constructing mining sites and drilling crude oil and natural gas wells.specialist trade contractors’. marine construction. and water... dams. lift and escalator. sprinkler... viaducts. plumbing.. flood control and water power projects and hydroelectric plants..activities. golf courses. as well as businesses primarily engaged in the activity. storage and warehouse facilities.0 INDUSTRI PEMBINAAN DI MALAYSIA 1. The assembly and installation on site prefabricated. are classified in this group” 4 . drainage. athletic fields.. irrigation. and other types of heavy construction. piers. central heating. such as dredging and under water rock removal. communication systems such as telephone and telegraph lines. culverts. altering. lighting and electrical wiring.constructing.BAB 1. swimming pools and tennis courts.

Industri binaan meliputi pelbagai aktiviti yang meluas sehubungan dengan itu The Asian Productivity Organisation (1983) mentakrifkan industri binaan sebagai aktiviti pengeluaran yang mana menghasilkan produk secara fizikal. Daripada definisi di atas dapat disimpulkan bahawa industri binaan mempunyai kepentingan bagi perkara berikut:- • • • • • • Menyediakan kemudahan untuk kegunaan orang ramai Menyediakan peluang pekerjaan Mengeluarkan hasil keluaran – pembangunan fizikal Menjana ekonomi negara Menghasilkan penemuan teknologi terkini Meningkatkan nilai tanah.2 Klasifikasi Industri pembinaan boleh dibahagikan kepada beberapa kategori tertentu. Terdapat berbagai kategori yang dicadangkan dalam beberapa buku atau artikel. 1. Namun begitu dua kategori akan dibincangkan dengan lebih lanjut iaitu • • Kategori bangunan Infrastruktur 5 .

Rumah berbandung (setingkat atau dua) 4. 1. Tujuan penghasilan bangunan kediaman adalah untuk diduduki atau sesetengah pelabur menjadikan sebagai suatu pelaburan yang boleh mendatangkan pulangan berkala dengan cara menyewakan. Bangunan kediaman juga merupakan sektor yang luas memandangkan terdapat pelbagai jenis rumah di serata dunia. Rumah teres (setingkat atau dua) 2. merupakan komponen penting industri binaan memandangkan keperluan rumah untuk penduduk bagi setiap negara adalah sentiasa di bawah paras yang tidak mencukupi.A) Pembinaan Bangunan Kediaman: Kategori ini biasanya merangkumi pembinaan rumah serta kondominium untuk tujuan kediaman. Rumah sesebuah 5. Sehubungan dengan itu inisiatif telah diambil oleh kerajaan bagi menggerakkan sektor ini seterusnya menjana perkembangan industri binaan di Malaysia. Rumah kos rendah 6. Sektor atau kategori pembinaan kediaman. Kondominium/apartmen 6 . Rumah berangkai (setingkat atau dua) 3. Beberapa jenis rumah yang biasa terdapat di Malaysia adalah seperti berikut. Pembinaan sektor perumahan. menjalani evolusi berterusan dan merupakan sektor yang paling aktif biarpun di zaman kemelesetan ekonomi.

Bangunan Perdagangan Kategori ini melibatkan pembinaan bangunan untuk tujuan komersial seperti kompleks membeli belah. rumah di Malaysia juga dikelaskan mengikut kos iaitu: • • • • Rumah Kos Rendah Rumah Kos Sederhana Rendah Rumah kos Sederhana Rumah Kos tinggi Di Malaysia. permintaan kepada pembinaan bangunan industri amat bergantung kepada keadaan ekonomi serta insentif yang di beri oleh kerajaan. Tabung Projek Terbengkalai. Bangunan kilang akan dibina oleh pemilik kilang atau pemilik tanah dan disewakan kepada pengusaha. Terdapat beberapa tabung yang di lancar bertujuan untuk memperbanyakkan pembinaan rumah kos rendah seperti Tabung Perumahan Kos Rendah (Special Low-Cost Housing Programme-1986). Bangunan industri Pembangunan jenis ini biasanya tertumpu di kawasan perindustrian seperti Zon Perindustrian Pasir Gudang. pejabat.Selain daripada itu. 7 . hotel dan bangunan untuk perusahaan ringan. Rumah kos rendah dibina untuk menyediakan perumahan yang lebih selesa dan sempurna kepada rakyat yang berpendapatan rendah. rumah kos rendah lebih banyak diberi perhatian. ‘Low-cost Housing Revolving Development Plan’ – pembelian tanah untuk pembinaan rumah kos rendah (1994). Kadar pembangunan bangunan lazim nya bergantung kepada keadaan ekonomi negara. Seperti juga bangunan perdagangan.

Antara kerja-kerja kejuruteraan awam yang besar ialah projek memasang paip Gas Semenanjung (l) dan (II). Timur-Barat. Lembah Klang Expressway.B) Pembinaan Kejuruteraan Awam Pembinaan Kejuruteraan Awam biasanya melibatkan pembinaan jalan raya/lebuh raya. Pembinaan sektor awam membantu menjana ekonomi semasa kegawatan. Perpindahan teknologi dari negara maju menjadi agenda yang diharapkan dapat dimanfaatkan oleh industri tempatan. Menyedari hakikat penting nya kemudahan infrastruktur yang baik dan teratur. Antara projek mega lain ialah Kompleks Sukan Komanwel. kerajaan telah mempercepat pembinaan kemudahan-kemudahan ini. Pembinaan Lebuh raya diswastakan bagi tujuan mempercepat pembinaan di samping menyediakan peluang pekerjaan kepada kontraktor tempatan yang berkelayakan. Sesetengah projek mega lain seperti KLIA. Pembinaan struktur keluli membuktikan kemampuan bahan itu menggantikan struktur konkrit tetulang yang memberi faedah kepada industri binaan seperti penyiapan yang lebih cepat. Untuk 8 . Penglibatan kontraktor antarabangsa dalam beberapa projek tertentu bertujuan mendapatkan teknologi terkini dari negara tersebut. Sistem Aliran Ringan Transit. Ini di sebabkan perbelanjaan untuk sektor ini datang daripada pihak kerajaan. Pembinaan lebuh raya merupakan peratusan terbesar kerja-kerja kejuruteraan awam di Malaysia bermula pada tahun 1980an sehingga alaf baru ini. memperlihatkan konsep mengindustrikan sistem pembinaan. pembinaan jambatan serta kadang-kadang merangkumi kerja-kerja pembinaan kemudahan awam seperti sekolah. Beberapa contoh ialah Lebuh raya Utara-Selatan. contohnya Projek Menara Kuala Lumpur. Cyber City serta pembangunan pelabuhan. contohnya Tanjung Pelepas.

1.       Kontraktor Utama Specialist Contractor/Nominated Sub-contractor Labour Sub-kontraktor  Pembekal Bahan dan Peralatan : Pembekal. Bagi projek sektor awam.mengerakkan industri binaan. Jurukur Bahan. Jurukur Tanah dan Pereka bentuk Dalaman Kontraktor: Jenis-jenis kontraktor adalah. Antara pihak yang terlibat dalam industri pembinaan adalah:Tuanpunya/klien: Kadangkala di sebut pemaju dalam mengadakan projek dan pihak yang paling banyak menanggung risiko. Selain daripada mendefinisikan industri pembinaan dan membincangkan kelas-kelas. Jurutera. Pengedar dan Pengimport 9 . aktor-aktor dalam industri pembinaan dan proses pembangunan juga perlu diketahui oleh pelajar. Arkitek. kerajaan boleh membelanjakan wang untuk menyediakan kemudahan awam.4. Antara profesion yang terlibat adalah Perunding Pengurusan projek. klien merujuk kepada kerajaan melalui jabatan atau kementerian yang mana pembangunan dijalankan.3 Aktor Industri Pembinaan Industri pembinaan melibatkan pelbagai pihak. Ini dibincangkan di Bahagian 1.3 dan 1. Perancang. Kumpulan Profesional: Kumpulan ini bertanggung jawab menterjemahkan ide dan kehendak tuan punya/klien dan menjadikan rekabentuk dan seterusnya menguruskan pembinaan.

Proses utama yang terlibat dalam perlaksanaan projek pembinaan disektor awam adalah seperti berikut: Penyediaan ringkasan projek  Ringkasan disediakan oleh Kementerian/Jabatan Pelanggan. Ringkasan perlu mengandungi keperluan projek secara kasar seperti hasil yang dikehendaki (bil katil. bilangan bilik darjah dsbnya) tairkh penyiapan dan reka bentuk serta jumlah peruntukan bagi kontrak tersebut. perlaksanaan projek pembinaan agak berbeza bagi sektor awam dan swasta. 10 .4 Proses Pembangunan/perlaksanaan projek Sepertimana yang dibincangkan terdahulu. Separa mahir dan Tidak Mahir Pembiaya: Bank dan Insitutusi kewangan Pihak Berkuasa o Tempatan o Negeri o Persekutuan   1. Buruh: Buruh mahir. Ini berlaku kerana perlaksanaan sektor swasta tidak tertakluk kepada prosedur perolehan perbendaharaan sebagaimana yang perlu diikuti disektor awam.

 Pengambilan Tanah Kementerian/Jabatan pelanggan mestilah mendapatkan tanah dan memastikan terdapat akses yang munasabah ketapak bina. 11 . dan penyelidikan tapak bina Penyelidikan oleh kementerian/jabatan pelanggan (melalui JKR) perlu dibuat untuk melihat andainya terdapat halangan kepada pembangunan tanah tersebut. Memandangkan proses pengambilan tanah biasanya melibatkan banyak pihak. Walaubagimana pun apabila projek dijalankan mengikut kaedah Reka dan Bina.  Penyediaan rekabentuk permulaan dan pelan susun atur tapak bina Cawangan Portfolio berkenaan akan menyediakan rekabentuk permulaan dan pelan susun atur tapak bina berdasarkan ringkasan projek dan maklumat dari pengukuran dan penyelidikan tapak bina. Banyak berlaku peristiwa dimana kesilapan dalam penyelidikan tapak menyebabkan kelancaran projek terjejas dimana rekabentuk perlu disemak dan diubahsuai. kerja-kerja ini diserahkan kepada kontraktor yang diberikan projek. ia biasa memakan masa yang lama dan boleh menjejaskan permulaan projek.  Pengukuran Tapak Bina. Ini amat penting kerana penyelidikan tapak akan memberi gambaran kepada jurutera/arkitek dalam menyediakan rekabentuk bangunan. Keupayaan galas dan sifat tanah bagi penyediaan rekabentuk asas tapak akan diperolehi melalui penyelidikan yang dijalankan. kementerian atau dengan tindakan JKR mestilah menyegerakan proses persetujuan pembayaran pampasan pengambilan.

Rekabentuk perincian arkitek dan/atau kejuruteraan

Pelan terperinci disediakan dan perkara yang perlu diambil kira termasuk memastikan tugas pereka bentuk daripada pelbagai disiplin dapat diseleraskan dan kehendak-kehendak perancangan, kemudahan dan tempatan dimasukkan kedalam reka bentuk dan reka bentuk tersebut lengkap.

Penyediaan anggaran awal dan pengamalan kawalan kos

Anggaran awal dibuat berdasarkan rekabentuk dan susunatur tapak bina kepada kementerian/jabatan pelanggan. Penyediaan rekabentuk terperinci perlulah mengambil kira peruntukan asal jabatan/kementeria pelanggan. Penyediaan dokumen tender

Satu set dokumen tender perlu disediakan/dijual bagi mereka yang ingin memasuki tender. Tujuan dokumen tender adalah sebagai asas untuk meletakkan harga tender oleh kontraktor. Perbincangan tentang dokumen tender dibuat dalam bahagian lain. Pelawaan dan penerimaan tender

Diperingkat ini kontraktor akan menawarkan perkhidmatan mereka bagi kerja-kerja yang biasanya diiklankan. Hanya kontraktor berdaftar dengan Pusat Khidmat Kontraktor dalam kelas pendaftaran dan mempunyai kepala dan sub-kepala pendaftaran yang tertentu sahaja layak menyertai sesuatu tender. Bahagian Kontrak JKR akan menentukan criteria kelayakan menender sesuatu projek.

12

Penilaian dan setuju terima tender

Pejabat yang mempelawa tender akan mengkaji dan menilai tender dan membuat perakuan kepada Lembaga Tender diperingkat Negeri atau Persekutuan (bergantung kepada harga tender) Surat setuju terima akan dikeluarkan setelah kelulusan Lembaga Tender diperolehi.

Penyediaan dan menandatangani Dokumen Kontrak

Dokumen Kontrak disediakan oleh pejabat yang mempelawa tender. Dokumen kontrak adalah sama seperti dokumen tender tetapi kesediaan dokumen menandatangani kontrak bergantung kepada bila kontraktor mengembalikan Surat Setuju terima dan mengemukakan Bon Perlaksanaan dan Insurans tertentu.

Penyeliaan dan pengesanan kemajuan kerja

Pengawai penguasa akan dilantik untuk mengawasi projek. Perkara-perkara yang berkaitan dengan kontrak dan perlaksanaan kerja adalah dirujuk kepada PP.

Lanjutan masa untuk penyiapan

Seandainya projek tidak dapat disiapkan dalam jangka masa yang telah ditetapkan oleh sebab-sebab yang dibenarkan dalam kontrak, kontraktor boleh mendapat perlanjutan masa.

13

Pengenaan Ganti Rugi Tertentu dan Ditetapkan

Sekiranya projek lewat disebabkan oleh faktor-faktor yang tidak dibenarkan perlanjutan masa, kontraktor akan dikenakan denda ganti Rugi Tertentu dan diTetapkan di peringkat awal kontrak.

Penamatan pengambilan kerja Kontraktor

Apabila kontraktor telah diberi peluang secukupnya untuk menyiapkan projek yang ditawarkan, tetapi beliau masih tidak berupaya untuk meneruskan kerjanya, beliau tidak berupaya atau memperlihatkan niatnya enggan menyiapkan kerja, pengambilan kerja kontraktor hendaklah ditamatkan. Kerja akan diserahkan kepada kontraktor lain.

Penyiapan dan penyerahan kerja siap dan pembaikan kecacatan

Apabila Perkauan Siap Kerja dikeluarkan, kerja yang siap akan diserahkan oleh kontraktor kepada JKR dan seterusnya diserahkan kepada Kementerian/Jabatan Pelanggan. Dengan itu bermulalah Tempoh Liabiliti Kecacatan.

14

Bayaran interim dibuat bagi nilai kerja yang terlaksana dan bahan-bahan atau barang-barang yang dibawa masuk ketapak. pemaju atau pemohon perlu mengikuti proses seperti yang ditunjukkan dalam Rajah 1. Bagi projek yang memerlukan kelulusan pemajuan pembangunan harta tanah contohnya pemaju perumahan. bon perlaksanaan dan gerenti insurans dikemukakan. Penyediaan nilaian dan akaun muktamad  Akaun Muktamad disediakan secepat mungkin setelah kontraktor memenuhi obligasi di bawah kontrak. Pengurusan pembayaran Bayaran pendahuluan dibayar kepada kontraktor untuk memulakan kerja sebik sahaja surat setuju terima.0 15 .

tata atur. kejuruteraan dan lanskap) Kelulusan Pelan Mengeluarkan penyewa tapak atau setinggan Mendapatkan permit pengiklanan Pembinaan perumahan Memohon Sijil Layak Menduduki (CFO) RAJAH 2.Pembelian Tanah Pembiayaan Mendapatkan lesen Pemaju Permohonan tukar syarat dan pecah sempadan Penyediaan Pelan(Pecah sempadan.1 Proses Utama Dalam Pembangunan Projek Perumahan 16 . bangunan.

5 Penutup Daripada perbincangan di atas. Sehubungan dengan itu.Daripada rajah di atas. 1. 17 . jelas membuktikan bahawa apa jua jenis pembangunan yang dijalankan. permohonan dapat diproses dengan cepat dan pemohon boleh mengetahui keputusan permohonan tanpa menunggu dengan lebih lama. perkembangan terbaru dalam industri pembinaan adalah usaha kerajaan memperkenalkan inisiatif baru seperti permohonan pemajuan di Pusat Setempat (OSC). penglibatan banyak pihak adalah perlu dan proses pembangunan juga akan mengambil masa yang lama dan panjang serta melibatkan pelbagai jabatan dan agensi dan ini tentunya mengundang karenah birokrasi yang sememangnya telah sinonim dengan pembangunan di Malaysia. Dengan adanya pusat setempat disemua Pihak Berkuasa Tempatan. dapat dilihat proses untuk mendapatkan kelulusan bagi memajukan harta tanah di Malaysia mengalami proses yang panjang dan sering dikaitkan dengan masa yang amat panjang diambil sebelum pembangunan dapat dijalankan.

BAHAGIAN B PENGENALAN KEPADA KONTRAK 18 .

BAB 2. Perkara-perkara yang akan dibincnagkan dalam Bahagian ini ditunjukkan dalam Rajah 2. Konsep kontrak dikupas di awal bahagian sebagai persediaan untuk memahami kedudukan kontrak dalam menjalankan projek pembinaan.0 19 .1 Pengenalan Kontrak merupakan satu yang perlu dalam menjalankan sesuatu urusan perniagaan. Bahagian ini akan membincangkan secara ringkas apakah yang dimaksudkan dengan kontrak dan keperluan kontrak dalam pembinaan. pendedahan kepada kontrak adalah perlu sebagai persediaan menghadapi alam pekerjaan.0 KONTRAK PEMBINAAN 2. Memandangkan pelajar kejuruteraan awam akan terlibat banyak dalam menjalankan kerja-kerja-pembinaan. Keadaan yang sama terpakai kepada hubungan pihak yang menjalankan projek pembinaan.

2 Apakah kontrak? Kontrak dua pihak adalah suatu kontrak di mana satu pihak berjanji untuk berbuat sesuatu sebagai balasan kepada janji pihak yang lain untuk berbuat sesuatu. Kontrak satu pihak berlaku hanya satu pihak membuat janji kepada pihak yang lain.0 PERKARA-PERKARA BERKAITAN KONTRAK 2.APA DAN KENAPA KONTRAK? KONTRAK SAH KONTRAK BOLEH BATAL KONTRAK BATAL ELEMEN KENAPA? PENTADBIRAN KONTRAK PERLEPASAN KONTRAK RAJAH 2. Kontrak dua pihak melibatkan janji-janji yang dibuat oleh dua pihak. 20 .

ii) Kontrak boleh batal: Dalam hal ini satu pihak dalam kontrak terainaya oleh pihak satu lagi contohnya ditipu. Seksyen 2 (h) Akta Kontrak 1950 menyatakan bahawa:“ sesuatu perjanjian yang boleh dikuatkuasakan oleh undang-undang adalah suatu kontrak”. Kontrak boleh terbentuk dalam dua cara iaitu: • • Kontrak bertulis / nyata Kontrak lisan / tersirat 2:3 Perbezaan antara kontrak sah. apabila pihak yang teraniaya boleh memilih untuk meneruskan kontrak atau keluar daripada kontrak 21 . Bagi membolehkan sesuatu perjanjian menjadi kontrak (sah dan boleh dikuatkuasakan di sisi undang-undang). Dalam keadaan ini. sesuatu kontrak perlu mempunyai beberapa unsur penting yang dibincangkan dalam bahagian berikut.Kontrak ialah sesuatu perjanjian untuk melakukan sesuatu perbuatan atau kerja atau tidak melakukan yang boleh dikuatkuasakan di sisi undang-undang. Apakah bentuk kontrak?. Semua kontrak adalah perjanjian tetapi bukan semua perjanjian adalah kontrak. kontrak boleh batal dan kontrak Batal i) Kontrak sah: Kontrak sah merujuk kepada perjanjian yang boleh diteruskan dan dikuatkuasakan di sisi undang-undang setelah tidak terdapat perkara yang menyebabkan ia batal. Di Malaysia. Kontrak sah akan mengikat kedua-dua pihak sehingga kontrak ini dilepaskan.

Sekiranya salah satu daripada unsur-unsur ini tidak wujud.4 UNSUR-UNSUR KONTRAK Kontrak yang sah dan boleh dikuatkuasakan di sisi undang-undang adalah sesuatu perjanjian yang mempunyai unsur-unsur yang akan dibincangkan di bawah. tujuannya adalah tidak sah dan tidak hadir unsur-unsur perlu ada dalam sesuatu kontrak 2. kontrak adalah tidak sah dan tidak boleh dikuatkuasakan oleh undang-undang. Perjanjian tersebut mungkin hanya akan terbatal. Sebelum sesuatu kontrak itu boleh dikuatkuasakan dan di katakan sah. 22 . ia mesti mengandungi unsur-unsur yang berikut: i) ii) iii) iv) v) vi) vii) viii) Ada tawaran (cadangan) yang dibuat oleh satu pihak Ada penerimaan cadangan oleh pihak satu lagi Wujudnya balasan di kedua-dua pihak Ada niat untuk mengujudkan hubungan di sisi undang-undang Keupayaan di sisi undang-undang bagi pihak yang berkontrak Kerelaan penuh pihak-pihak yang memasuki kontrak Tujuan kontrak mestilah sah Kontrak merupakan sesuatu yang boleh dilaksanakan.iii) Kontrak batal: Ia merupakan perjanjian yang tidak boleh dikuatkuasakan di sisi undang-undang kerana balasannya adalah dilarang oleh undang-undang.

satu pihak membuat tawaran yang ditujukan kepada pihak yang lain ataupun khalayak ramai. maka ia di katakan telah membuat cadangan”. Definisi: Sek 2(a) AKTA KONTRAK 1950 “apabila seseorang itu telah menunjukkan kepada orang lain akan kesanggupannya untuk membuat sesuatu atau menahan diri membuat sesuatu dengan tujuan untuk mendapat persetujuan orang lain itu tentang perbuatan atau penahanan tersebut. Tersirat: Tawaran yang dianggap atau disifatkan ada dari tingkah seseorang itu. • • • • Iklan Barang-barang dagangan yang dipamerkan Iklan tender Sebut harga   23 .i. Tawaran Tawaran. Bentuk-bentuk pelawaan untuk membuat tawaran. Walau bagaimanapun tawaran adalah berbeza daripada Pelawaan untuk membuat tawaran: Pelawaan untuk membuat tawaran ialah langkah pertama dalam rundinganrundingan yang mungkin atau tidak berakhir dengan tawaran yang muktamad. Jenis-jenis tawaran: Suatu tawaran boleh berbentuk: nyata atau tersirat Nyata : Suatu tawaran dibuat secara lisan atau bertulis. iaitu.

Sek 7(a) menyatakan bahawa suatu penerimaan itu hendaklah mutlak dan tidak bersyarat sebelum suatu tawaran itu boleh dijadikan kontrak yang berkesan dan mengikat pembuat tawaran. Penerimaan mesti tanpa syarat dan selaras dengan terma-terma tawaran. Sek 7(b) Akta Kontrak 1950 menyatakan bahawa penerimaan itu hendaklah dinyatakan secara biasa dan munasabah. Bagaimanapun penerima cadangan mesti mengetahui terlebih dahulu. “apabila cadangan dipersetujui bermakna ianya diterima: cadangan bila diterima. Prinsip-prinsip penerimaan: 1.ii) Penerimaan Pihak yang menerima tawaran mesti sanggup mematuhi semua syarat yang telah ditentukan oleh pihak yang membuat tawaran. adalah menjadi janji”. 3 Komunikasi penerimaan Kaedah am: penerimaan mestilah dikomunikasikan. melainkan jika pembuat tawaran itu menetapkan suatu cara atau kaedah tertentu. Pembuat tawaran mestilah menyatakan penerimaannya dan ianya sah dan mula berkuat kuasa dari saat ianya dikomunikasikan. 2 Penerimaan mestilah dibuat seperti mana yang ditentukan oleh pembuat tawaran. Sek 2(b) Akta Kontrak 1950 mentafsirkan penerimaan sebagai. 24 .

Komunikasi melalui telegram atau pos: iii) Balasan Balasan yang sah. Di bawah Akta Kontrak 1950. Sek 2(d) Akta Kontrak 1950 memperuntukkan “apabila. iaitu. Pengecualian kepada kaedah am balasan: Sek 26 menyatakan dengan khusus pengecualian ini. iaitu sebarang faedah atau manfaat daripada satu pihak ke pihak yang lain. mana-mana balasan di atas adalah memadai untuk menguatkan sesuatu janji. atas kehendak seorang pembuat janji. ‘mana-mana perjanjian yang dibuat tanpa balasan adalah batal dan oleh itu tidak mengikat pihak-pihak yang berkontrak. perjanjian yang dibuat tanpa balasan adalah sah jika dibuat secara bertulis dan didaftar di bawah undang-undang (jika ada) yang pada masa itu dikuatkuasakan bagi pendaftaran dokumen dan dibuat berdasarkan kasih sayang semula jadi di antara pihak-pihak yang ada hubungan yang karib antara satu sama lain.Pengecualian kepada kaedah am: Ini meliputi kes-kes di mana terdapat peruntukan yang menyatakan kaedah am komunikasi tidak lagi perlu. perbuatan atau penahanan diri atau janji sedemikian dinamakan balasan untuk janji itu”. seorang penerima janji atau orang lain telah membuat sesuatu atau berjanji akan menahan diri dari membuat sesuatu atau berjanji akan membuat sesuatu atau berjanji untuk menahan diri dari membuat sesuatu. Prinsip-prinsip balasan: 25 . Sek 26 Akta Kontrak 1950.

Kanak-kanak boleh berkontrak biasiswa. Pihak yang berkontrak mestilah terdiri daripada • • • mereka yang dewasa mengikut undang-undang.‘tidak cukup’ tidak boleh dijadikan alasan untuk membatalkan janji Balasan tidak semestinya datang daripada penerima janji iv Niat Pihak-pihak yang berkenaan mestilah telah berniat atau dianggap sebagai mempunyai niat untuk mengujudkan suatu hubungan yang mengikat di sisi undang-undang v keupayaan Berkontrak Pihak-pihak itu hendaklah mempunyai keupayaan untuk berkontrak.• • • Balasan lepas: suatu balasan yang berdasarkan kepada suatu perbuatan yang lepas. insurans dan keperluan sendiri berakal waras dan tidak hilang kelayakan untuk berkontrak (bankrap dsbnya). Kecukupan balasan. vi Kerelaan sebenar atau kerelaan penuh Kerelaan sebenar adalah keadaan di mana tidak berlaku perkara-perkara berikut: • Paksaan 26 .

• pengaruh tidak wajar. o pertalian antara kedua pihak sedemikian menjadikan satu piahk dalm kedudukan boleh menguasai kemahuan pihak lain dan menggunakan kedudukannya untuk mendapatkan faedah tak saksama ke atas pihak lain • fraud atau tipu o niat untuk memperdaya dengan  mengenai suatu fakta menyarankan sesuatu tidak benar oleh seseorang yang tidak mempercayai bahawa sesuatu itu benar  menyembunyikan secara aktif sesuatu fakta oelhs eseorang yang mengetahui nya benar   membuat janji tanpa sebarang niat untuk menunaikannya mana-mana perbuatan lain yang berniat untuk memperdaya • • salah nyata. Ini termasuk     Silap tentang pengenalan perkara pokok dalam kontrak Silap tentang kewujudan perkara poko dalam kontrak Silap tentang penegnalan pihak satu lagi Silap fakta tentang perkara pokok. atau o ketegasan positif sesuatu yang tidak benar tetapi dipercayai benar silap fakta. dan 27 .o Apa-apa perbuatan atau ancaman untuk melakukan apa-apa perbuatan yang bertentangan dengan undang-undnag jenayah atau menahan secara tidak sah atau mengancam untuk menahan sebarang harta atau untuk memudaratkan man-mana orang dengan maksud menyebabkan seseorang itu membuat perjanjian. o Kesilapan tentang fakta kontrak yang boleh menjadikan kontrak batal.

 vii Tujuan

Silap fakta tentang bentuk dokumen

Tujuan atau matlamat kontrak mestilah sesuatu yang sah dan memenuhi syarat. Tujuan tidak sah adalah merujuk kepada • • • • • Yang dilarang oleh undang-undang Akan mengecewakan peruntukan mana-mana undang-undang Merupakan fraud Mendatangkan atau melibatkan bencana kepada diri atau harat orang lain Tak bermoral dan bertentangan dengan muslihat awam

viii Terma jelas dan boleh dilaksanakan Kontrak mestilah mempunyai terma-terma yang boleh ditentukan atau dipastikan. Mana-mana kontrak yang mempunyai terma yang kabur dan sukar ditentukan atau dilaksanakan dianggap boleh mencabar kesahihan kontrak. 2.5. PERLEPASAN KONTRAK

Pihak-pihak dalam kontark akan terikat kepada terma dan syarat kontrak selagi kontrak tidak dilepaskan. Sesuatu boleh dilepaskan dengan beberapa cara seperti berikut:• • • Dengan persetujuan semua pihak Dengan melaksanakan syarat-syarat kontrak Dengan kemungkiran
28

• •

Dengan kekecewaan kontrak (tidak mungkin dapat dilaksankan) Dengan kuatkuasa undang-undang.

29

2.6

KONTRAK PROJEK PEMBINAAN

Kontrak berfungsi sebagai: a) b) Bukti wujudnya hubungan dari segi undang-undang antara pihak-pihak terlibat Rujukan di mana segala butiran berkaitan dengan projek dinyatakan dengan jelas bagi memudahkan pihak-pihak berkontrak memahami keperluan masing-masing. c) d) Memberi penjelasan tentang tanggungjawab dan bidang kuasa pihak yang terlibat dalam kontrak memastikan kontraktor menyiapkan kerja dengan sempurna tanpa menjejaskan tahap minimum mutu kerja serta reka bentuk seperti yang dikehendaki oleh pelanggan dalam masa yang telah ditetapkan. Secara amnya kontrak dapat dijelaskan sebagai: Ikatan yang dimeterai oleh dua (2) atau lebih pihak untuk melakukan sesuatu atau beberapa perkara secara lisan atau bertulis  Dalam kontrak pembinaan, satu pihak (kontraktor) berjanji menyiapkan binaan hingga siap dan satu pihak lain (pelanggan) berjanji membayar bagi kerja yang disiapkan  Apabila kontraktor memasuki tender berdasarkan syarat-syarat terkandung dalam dokumen tender dan pihak kerajaan menyetujui syarat ditawarkan maka ikatan terbentuk  Kontrak bermula apabila surat setuju terima diberikan dan berakhir apabila Perakuan Muktamad dikeluarkan  Kontraktor bersetuju menerima risiko apabila beliau mengisi borang tender dan memasukkannya dalam peti tender
30

 Penender berjaya tidak boleh menolak tawarannya setelah surat setuju terima dikeluarkan dalam tempoh sah laku tender. ringkasan projek. Jabatan/kementerian pelanggan – menyediakan pelan kasar. PAM. CIDB dan FIDIC masih diperlukan. membina dan menyelenggarakan projek kerajaan dan juga kementerian dan kerajaan lain. Pentadbiran kontrak di sektor awam biasanya berpandukan Borang Kontrak Setara/Piawai/ Standard JKR 203/203A/203N. Kontrak swasta: Kontrak sektor swasta lazim melibatkan kontraktor dan klien. Namun penggunaan borang kontrak seperti Borang Kontrak IEM. mendapatkan peruntukan dan mendapatkan tapak. 31 . Kontrak di sektor swasta tidak terikat kepada prosedur yang ditetapkan oleh kementerian kewangan. Dengan itu proses pembentukan biasanya lebih cepat. JKR mempunyai cawangan pelanggan untuk kementerian/jabatan tertentu. Jabatan/kementerian Pelanggan (pemula dan pengguna akhir) dan kontraktor. merancang dan mereka bentuk. Kontrak awam melibatkan JKR (pelaksana). JKR – penasihat teknikal.

Kenyataan Keperluan Pelanggan Tatacara tender Iklan/tawaran ---.T/tangan pegawai diberi kuasa - Pematuhan Keperluan Pelawaan/penerimaan Tender Penilaian/Setuju Terima Penyediaan & Tandatangan Kontrak .7 Peringkat pembentukan kontrak projek pembinaan Proses Kontrak Pembinaan dapat dirumuskan seperti dalam Rajah 2.Lantikan subkon -Pengurusan Pembayaran Penyeliaan dan Pengesahan Kemajuan Kerja Perakuan Siap kerja Senarai Baiki Kecacatan Perakuan Siap Pembaikan Lanjutan Masa Perakuan Tak Siap Penamatan Kontrak Penyiapan/Pengesahan Kerja . Terpilih & Rundingan .Laporan .2.Dibenarkan . Terbuka.LAD Penyediaan Nilaian Perubahan Kerja Permohonan Perubahan Kerja Perlarasan Kerja Akaun Muktamad Perakuan Mukatmad selepas 3 bulan Tempoh Tanggungan Kecacatan RAJAH 2.Surat Setuju terima Dokumen Tender .Semakan surat setuju terima .2.Tidak .Insurans/bon dikemukakan .2 PROSES KONTRAK PEMBINAAN 32 .khas Bumi.

Prose pembentukan kontrak dalam pembinaan dilihat dan daripada Rajah di atas dapat diringkaskan bahawa proses kontrak pembinaan boleh dibahagikan tiga (3) fasa seperti berikut: A) Peringkat Tender :.Bahagian E Nota ini akan melihat perkara berkaitan pentadbiran kontrak dengan lebih mendalam.Di peringkat ini.Di peringkat ini membabitkan pengenalpastian kehendak pelanggan proses menender. B) Peringkat Kontrak:. beberapa perkara yang akan dibincangkan adalah jenis-jenis kontrak. jenis-jenis tender dan pemilihan kontraktor. 33 . C) Peringkat Pentadbiran Kontrak:. mekanisme pentadbiran kontrak dan akan dibincangkan dengan lebih lanjut di Bahagian D. unsur Kontrak dan cara melepaskan kontrak.8 PENUTUP Bab ini telah melihat dengan terperinci pengenalan kepada kontrak. nota pengajaran ini. Perincian bagi proses menender dan pemilihan kontraktor akan dibuat di Bahagian C.2.

BAHAGIAN C PROSES TENDER BAGI PEROLEHAN KERJA DALAM SEKTOR AWAM 34 .

35 . jalan raya. Ini akan diikuti oleh perbincangan tentang keperluan perbendaharaan tentang proses dan prosedur tender dan akhir sekali jenis-jenis tender dan pemakaian nya dibincangkan dengan terperinci. jenis perolehan kerja akan dibincangkan terlebih dahulu. Mengikut Kementerian Kewangan jenis perolehan dapat dikelaskan seperti berikut:-  Kerja Kerja merupakan perolehan yang melibatkan kerja-kerja pembinaan dan sivil seperti bangunan. Ia juga merangkumi kerja-kerja mekanikal dan elektrik. Untuk mendapatkan gambaran dengan lebih jelas. pelabuhan. 3. lapangan terbang.BAB 3.1 Jenis-jenis Perolehan Kerajaan Perolehan merujuk kepada beberapa kaedah perolehan yang dijalankan.0 TENDER DALAM PEROLEHAN KERJA 3.0 PENGENALAN Bab ini akan melihat peringkat tender dalam perolehan kerja disektor awam. tapak kawasan dan empangan air serta kerja perparitan.

• Perkhidmatan Perkhidmatan adalah ditakrifkan sebagai khidmat tenaga manusia atau kepakaran/kemahiran yang diperoleh untuk melak sana dan menyiapkan sesuatu kerja tertentu. penswastaan. penyewaan dan pengurusan bangunan 3. pencucian dan pembersihan. kejuruteraan dan kerja-kerja ukur. kenderaan dan kelengkapan pejabat.• Bekalan Bekalan adalah dimaksudkan sebagai barangan yang dibekalkan bagi menjalankan sesuatu aktiviti. program atau projek agensi Kerajaan. pakaian. makanan. Ia juga merupakan input kepada sesuatu proses kerja atau perkhidmatan. Bidang perkhidmatan terbahagi kepada dua seperti berikut :-  Perkhidmatan Perunding Perkhidmatan perunding meliputi semua jenis kajian seperti kajian ekonomi. pengurusan perundangan dan perkhidmatan kepakaran dalam bidang-bidang khusus seperti alam sekitar dan pertanian Perkhidmatan Bukan Perunding  Perkhidmatan bukan perunding meliputi perkhidmatan seperti pengendalian kursus dan latihan. pembangunan fizikal yang memerlukan input seperti seni bina. penyenggaraan dan pembaikan. Bekalan dimaksudkan adalah seperti bahan binaan. pengurusan.2 Jenis dan cara perolehan kerajaan 36 .

000) Bagi perolehan bekalan dan perkhidmatan melebihi RM50.000 setahun bagi setiap jenis item.000 RM100.000 setahun.000 hingga RM200.000 setahun. Bagi perolehan bekalan dan perkhidmatan melebihi RM100. sama ada berdaftar atau tidak. agensi Kerajaan dikehendaki mempelawa sebut 37 . agensi Kerajaan dibenarkan membuat pembelian terus dari mana-mana pembekal. agensi Kerajaan dibenarkan membuat pembelian terus daripada pembekal bumiputera yang berdaftar dalam bidang yang berkenaan yang diketahui sentiasa menawarkan harga yang berpatutan. agensi dibenarkan melantik terus kontraktor kelas F dari daerah yang berkaitan iii) Sebut Harga (melebihi RM50.Pembelian Terus (sehingga RM50.000 setahun bagi setiap jenis item. ii) Lantikan Terus (sehingga RM20. yang menawarkan harga yang berpatutan.i) .000 RM200. agensi kerajaan dikehendaki mempelawa sebut harga di kalangan sekurang-kurangnya lima (5) pembekal Bumiputera yang berdaftar dengan Kementerian Kewangan dalam bidang yang berkaitan.000.000 hingga RM50.000) Bagi bekalan dan perkhidmatan yang tidak melebihi RM10.000) Bagi kerja yang tidak melebihi RM20. Bagi pembelian yang bernilai di antara RM10.

iv) Kerja-kerja yang menggunakan Jadual Kadar Kejuruteraan Awam dan Bangunan Bagi kerja-kerja yang menggunakan Jadual Kadar Kejuruteraan Awam dan Bangunan.000 setahun hendaklah dipelawa secara tender.000 dan tidak melebihi RM200.000) Bagi perolehan melebihi RM200. agensi adalah dibenarkan melantik kontraktor secara undian. giliran/pusingan atau sebut harga.000 Awam dan dan tidak menggunakan hendaklah Jadual dibuat Kadar dengan Kejuruteraan Bangunan mempelawa sebut harga. v) Tender (melebihi RM200. Ini termasuk menggunakan kaedah berikut:  Tender Terbuka Tender ini terbuka untuk ditandingi oleh semua kontraktor/pembekal yang berdaftar dengan Kementerian Kewangan bagi bekalan dan perkhidmatan dan 38 . Bagi perolehan kerja yang bernilai melebihi RM20.harga di kalangan sekurang-kurangnya lima (5) pembekal yang berdaftar dengan Kementerian Kewangan dalam bidang yang berkaitan.

Tender Terbuka Berasaskan Pra-kelayakan Peraturan pra-kelayakan adalah bertujuan untuk menapis kontraktorkontraktor supaya mereka yang mempunyai pengalaman.1 PELAWAAN TENDER/TAWARAN: 39 . 1. kebolehan teknikal.3. 3. Tender terhad melebihi nilai tersebut perlu mendapat kelulusan Perbendaharaan Malaysia. perkhidmatan dan kerja tidak melebihi RM5 juta boleh dilaksanakan setelah agensi mendapat kelulusan Lembaga Perolehan Agensi. Tender Terhad Tender terhad bagi bekalan.Lembaga Pembangunan Industri Pembinaan Malaysia (LPIPM) dan Pusat Khidmat kontraktor (PKK) bagi kerja. 3.3 TENDER Bahagian ini akan membincangkan proses tender yang lazim dipraktikkan dalam perolehan kerja-kerja kerajaan. Tender Terbuka Yang Dikhaskan Kepada Kontraktor Bumiputera Tender ini dilaksanakan dengan mempelawa hanya kontraktorkontraktor Bumiputera untuk mengambil bahagian. 2. kewangan secara pengurusan bagi melaksanakan sesuatu projek sahaja dibenarkan mengambil bahagian di dalam sesuatu tender yang diadakan setelah agensi mendapat kelulusan khas Perbendaharaan Malaysia. 3.

1 bagi aliran proses menender yang biasa berlaku bagi pemberian kerja oleh JKR atau mana-mana pihak awam yang tertakluk Negara Malaysia. Iklan biasanya menyatakan jenis kerja yang ditawarkan. Sila rujuk iklan tender untuk mengetahui apakah perkara yang dimasukkan dalam sesuatu iklan tender. kelas kontraktor dan pecahan perkara lain yang berkaitan dengan tawaran. kepada prosedur perolehan oleh Perbendaharaan 40 .Definisi: Suatu kenyataan yang dikeluarkan kepada seseorang untuk mendapatkan persetujuan melakukan sesuatu. JKR. Majlis Tempatan dsbnya. Panggilan biasanya dilakukan oleh klien. Sila lihat Rajah 3. Pemilihan biasanya dibuat berdasarkan pertandingan yang berasaskan harga dan masa pembinaan. Tawaran merupakan proses utama yang dilakukan oleh klien untuk memilih kontraktor yang layak. Lazatnya disiarkan dalam dua akhbar – Berita Harian dan Utusan Malaysia. Jabatan Kerajaan.

Bagi maksud ini. Bagi maksud ini jenis item/perolehan hendaklah ditentukan. Jawatankuasa Spesifikasi perlu ditubuhkan. Spesifikasi yang menjurus kepada sesuatu jenama atau negara ditegah sama sekali. 41 .3. Spesifikasi hendaklah secara terperinci bagi memberi gambaran secara jelas kepada penender akan apa yang diperlukan atau yang dikehendaki.3. kewangan disemak. Spesifikasi tersebut hendaklah berdasarkan kepada fungsi dan performance dengan kepatuhan kepada standard antarabangsa or equivalent boleh dimasukkan ke dalam spesifikasi tersebut. Penender boleh membantah di dalam 14 hari dari tarikh tender diiklankan jika spesifikasi tersebut menjurus kepada sesuatu jenama bagi tender tempatan dan 28 hari bagi tender antarabangsa. kontraktor/pembekal dan kepala/sub kepala/gred dan kod bidang pendaftaran dikenal pasti dan kajian pasaran • • Spesifikasi Kementerian dan Jabatan dikehendaki menyediakan spesifikasi tender. peruntukan dilakukan. carta/jadual proses disediakan.2 Proses Tender • Perancangan Kementerian dan agensi dikehendaki merancang perolehan.

Hanya kontraktor/pembekal yang memenuhi syarat-syarat pendaftaran dalam bidang yang berkenaan dibenarkan membeli Dokumen Tender tersebut. tempoh bantahan dan skop kerja yang diperlukan. pengecualian diberikan dari syarat-syarat keperluan pendaftaran. spesifikasi. tempoh penghantaran. Bagi tender antarabangsa. • Iklan Tender Setiap tender tempatan yang dikeluarkan hendaklah diiklankan di dalam sekurang-kurangnya sebuah akhbar tempatan bahasa Melayu. iklan tender juga akan dipaparkan di dalam homepage BPPK. Kandungan Dokumen Tender akan meliputi syarat-syarat dan terma am. Penender diberi tempoh tidak kurang dari 21 hari untuk mengemukakan tawaran bagi tender tempatan dan tidak kurang dari 56 hari bagi tender antarabangsa. Bagi tender yang diuruskan oleh Kementerian Kewangan. iklan tersebut akan diiklankan dalam sekurang-kurangnya dua akhbar tempatan. 42 . satu Bahasa Melayu dan satu Bahasa Inggeris serta pemberitahuan juga dihantar kepada Embassy dan High Commission negara-negara yang sesuai dan boleh mengambil bahagian di dalam tender tersebut. salinan perjanjian. jadual harga.• Dokumen Tender Dokumen Tender dikenakan bayaran dengan harga minimum sebanyak RM50. • Jualan Dokumen Tender Dokumen Tender akan dijual mulai tarikh iklan tender tersebut dibuat di dalam akhbar tempatan. bagi tender antarabangsa.

penender asing diperlukan mengemukakan deposit tender bernilai antara RM62.00 tengah hari pada hari tawaran ditutup sebagai waktu akhir untuk menerima dokumen tender daripada penender. penender dikehendaki mengemukakan deposit tender bernilai RM50. penilaian tender hendaklah dibuat oleh dua (2) Jawatankuasa yang berasingan iaitu Jawatankuasa Penilaian 43 . • Penilaian Tender Bagi tender bekalan dan perkhidmatan. Bagi tender antarabangsa. Bagi tender kerja. • Masa Tutup Tender Agensi mestilah menetapkan jam 12. Tender lewat tidak boleh diterima.500 bagi tawaran kurang dari RM5 juta sehingga deposit bernilai RM1 juta bagi tawaran bernilai RM30 juta bagi tender bekalan dan perkhidmatan.• Deposit Tender Pembekal/kontraktor tempatan yang telah berdaftar dengan Kementerian Kewangan/Pusat Khidmat Kontraktor dikecualikan dari mengemukakan deposit tender. • Jawatankuasa Pembuka Tender Jawatankuasa Pembuka Tender hendaklah terdiri dari sekurang-kurangnya dua pegawai di mana seorang daripada hendaklah pegawai daripada Kumpulan Pengurusan dan Profesional yang dilantik oleh Ketua Jabatan untuk membuka peti tawaran dan tawaran yang diterima.000 bagi kontrak di bawah RM10 juta sehingga deposit bernilai RM1 juta bagi kontrak kerja bernilai RM100 juta.

Laporan Penilaian hendaklah ditandatangani oleh semua ahli jawatankuasa. 44 . penilaian boleh dibuat oleh Jawatankuasa Penilaian Harga atau oleh Pegawai Penilai yang terdiri daripada pegawai yang mahir serta berpengalaman dalam bidang tersebut. Jawatankuasa Penilaian Teknikal hendaklah terdiri daripada pegawai yang mempunyai kemahiran. Faktor-faktor seperti harga. tempoh siap/penghantaran. rekod-rekod yang lalu hendaklah dijadikan asas pemilihan. Pegawai yang memproses tender adalah bertanggungjawab menyediakan perakuan kepada Lembaga Perolehan berdasarkan tender yang paling menguntungkan Kerajaan. Salah seorang daripada hendaklah terdiri daripada juruukur bahan atau pegawai teknikal dalam bidang berkenaan. latar belakang syarikat. pengalaman serta kelayakan mengenai barangan/perkhidmatan tersebut. • Pemilihan Penender Yang Berjaya Laporan daripada Jawatankuasa Penilaian Teknikal dan Jawatankuasa Penilaian Harga hendaklah dirangkumkan untuk mendapatkan syor dan perakuan berasaskan tawaran terendah yang dinilai dan boleh diterima (the lowest evaluated and acceptable tender).Teknikal dan Jawatankuasa Penilaian Harga. Bagi penilaian tender kerja ianya hendaklah dilakukan oleh satu Jawatankuasa yang dianggotai oleh tidak kurang daripada dua (2) orang pegawai. Bagi penilaian harga. kualiti.

• Surat Niat Surat Niat akan dikeluarkan kepada penender yang berjaya jika perlu. Surat tersebut boleh mengandungi syarat dan terma tambahan bagi memastikan kontrak tersebut berjaya dilaksanakan dan bagi memenuhi dasar-dasar dan aspirasi Kerajaan. rundingan Keputusan boleh diadakan bagi dengan penender tender untuk adalah membincangkan syarat dan terma tambahan atau apa-apa perubahanmuktamad penerimaan berdasarkan kepada rundingan yang berjaya dengan/atau setuju terima syarat dan terma tambahan. Semua tender bagi perolehan bekalan dan perkhidmatan yang bernilai tidak melebihi RM30 juta dan sehingga RM50 juta bagi tender kerja adalah di bawah bidang kuasa Lembaga Perolehan Kementerian atau Jabatan. perakuan tender hendaklah dikemukakan ke Kementerian Kewangan untuk keputusan muktamad.• Lembaga Perolehan/Tender Lembaga Perolehan/Tender Kementerian atau Jabatan adalah diberi kuasa menimbang serta menyetujukan tender sehingga RM50 juta bagi tender kerja dan RM30 juta bagi tender bekalan dan perkhidmatan. Apabila Surat Niat dikeluarkan. perubahan. 45 . Surat Niat tidak legally binding. Bagi tender yang melebihi had nilai yang dibenarkan atau tender yang keputusannya tidak sebulat suara atau bagi Jabatan-jabatan yang tidak mempunyai Lembaga Perolehan sendiri.

Jika Surat Niat dikeluarkan dahulu maka selepas rundingan diadakan dan persetujuan dicapai atas apa-apa perubahan. 46 . Pengecualian hanya dibenarkan bagi perolehan yang tidak melebihi RM10. • Kontrak Kontrak secara formal akan dibuat selepas diterima Surat Setuju Terima dari penender yang berjaya. Surat Setuju Terima tersebut hendaklah ditandatangani dan dikembalikan kepada agensi bagi penyediaan kontrak. Penender tersebut dikehendaki mengemukakan • Syarat-syarat Penyertaan Tender o Pendaftaran Kontraktor Semua Perolehan Kerajaan hendaklah dibuat daripada Kontraktor yang pendaftarannya masih berkuat kuasa. Surat Setuju Terima merupakan dokumen legal dan ianya merupakan sebahagian daripada kontrak.• Surat Setuju Terima Jika tawaran penender diterima tanpa apa-apa perubahan Surat Setuju terima boleh dikeluarkan.000 setahun bagi bekalan dan perkhidmatan mengikut AP 184. Pihak berkuasa bagi pendaftaran pembekal dalam bidang bekalan dan perkhidmatan ialah Kementerian Kewangan manakala bagi kontraktor kerja ialah Pusat Khidmat Kontraktor (PKK) dan Lembaga Pembangunan Industri Pembinaan Malaysia (LPIPM).2(a). Surat Setuju Terima hendaklah dikeluarkan.

(Kaedah penentuan Harga akan dipelajari di Bahagian (Taksiran)] Objektif: menyampaikan gambaran yang paling jelas mengenai sifat dan kuantiti kerja. 3.1 Dokumen Tender: Dokumen yang disediakan adalah untuk kegunaan kontraktor binaan bagi meletak harga tawarannya. tanggungjawab kontraktor. tapak dan keadaan tanah.4 APAKAH YANG PENTING DALAM PROSES MENENDER 3. Peruntukan dalam dokumen tender mestilah menggambarkan perolehan mengikut tatacara yang dibenarkan oleh Perbendaharaan. 47 E .o Kontrak Pusat Perbendaharaan akan menguruskan kontrak pusat bagi barangan guna sama dari semasa ke semasa. Semua Jabatan hendaklah menggunakan kontrak pusat apabila membeli barangan guna sama yang terdapat di dalam kontrak pusat yang diuruskan oleh Perbendaharaan. melainkan mendapat pengecualian Perbendaharaan terlebih dahulu. pengaruh teknikal dan komersial dalam perlaksanaan kerja. Keperluan asas dokumen tender: • • Peruntukan dalam dokumen tender mestilah menjadi asas kepada kontrak dan boleh dilaksanakan oleh kontraktor.4. syarat pembayaran dan keadaan lain.

Kontrak Berdasarkan Lukisan dan Spesifikasi Surat pelawaan menender Senarai semakan mengemukakan tender Borang tender JKR203C. 48 . Kerja yang ditentukan mestilah memenuhi kehendak-kehendak JKR Penyediaan Dokumen Tender Dokumen tender yang dikeluarkan mengandungi perkara berikut: • Kontrak berdasarkan Senarai Kuantiti • Surat pelawaan menender Surat semakan mengemukakan tender Borang tender JKR203B – Sem 1/82 Borang latar belakang kontraktor dan butir-butir sepuluh kerja kontrak yang terah disiapkan dan sedang dilaksanakan Spesifikasi Senarai Kuantiti Lukisan-lukisan.2 Kerja untuk dilaksanakan mestilah didefinisikan dengan jelas dan tepat. Kerja yang ditentukan mestilah memenuhi kehendak nyata dan kehendak lain Jabatan/Kementerian Pelanggan.sem 1/82 Borang latar belakang kontraktor Spesifikasi Ringkasan tender Jadual kadar Harga Lukisan-lukisan.4.• • • 3.

Lukisan : Ia menggambarkan sesuatu kerja yang perlu dibuat dan disudahkan oleh kontraktor. BQ membolehkan kontraktor membuat anggaran lebih tepat bagi projek yang dicadangkan. Ia juga membantu kontraktor dalam menentukan harga. Ia menjadi penerangan kepada kontraktor.Borang tawaran : Borang yang digunakan oleh pihak yang membuat tawaran serta penender. Senarai bahan (BQ): Senarai kuantiti disediakan untuk projek yang lebih rumit. Harga tawaran serta tempoh penyiapan pembinaan perlu dinyatakan oleh penender. Jadual Kadar Harga: Jadual yang disediakan oleh klien biasanya mengandungi senarai harga dalam membuat sesuatu elemen binaan. Ianya digunakan jika terdapat perubahan kerja semasa kontrak masih berkuat kuasa. Di antaranya ialah: • • • • Kerja-kerja yang termasuk dalam tawaran Mutu minimum bahan binaan yang diperlukan termasuk kerja-kerja pembinaan Menerangkan bagaimana sesuatu kerja patut dilakukan Menetapkan mutu minimum penghasilan kerja. Penentuan Kerja (Spesifikasi) :Penentuan kerja yang menerangkan dan menghuraikan perkara-perkara yang bersangkutan dengan kontrak. Selain daripada berasaskan keluasan lantai. 49 . Harga ini termasuk harga bahan dan upah tetapi tidak termasuk keuntungan.

3 Dokumen Meja Tender Naskah/Dokumen Meja Tawaran: Untuk rujukan dan pemeriksaan kontraktor. penentuan kerja dan lain-lain lagi. lukisan. Ini termasuklah syarat-syarat kontrak borang tawaran.4. Dokumen Meja Tender mengandungi dokumen tender dan dokumen-dokumen lain mengikut susunan seperti berikut: Kontrak Berdasarkan Senarai Kuantiti Surat pelawaan menender Senarai semakan Perkara-perkara perjanjian dan syarat-syarat kontrak dan Lampiran berkembar (JKR203A – Sem10/83) Borang tender Borang Latar belakang kontraktor Borang Setuju Terima Borang Gerenti bank dan Insurans untuk Bon perlaksanaan Spesifikasi Senarai Kuantiti Lukisan-lukisan   Kontrak Berdasarkan Lukisan dan Spesifikasi semua seperti di atas dan ditambah dengan Ringkasan Tender dan Jadual kadar harga. Naskah ini biasanya terkandung beberapa dokumen tertentu yang berkaitan dengan projek yang ditawarkan. 50 .3.

Naskah meja tawaran (T. Kuala Lumpur. 1.5 JENIS-JENIS TENDER Beberapa jenis tawaran yang biasa diamalkan di negara kita termasuk. akan dipamerkan di pejabat pengarah atau pejabat Jurutera Daerah yang berkenaan. naskah meja tawaran akan dipamerkan di Bahagian Kontrak Ibu Pejabat JKR. perundingan atau kombinasi termasuk.T.Sekiranya tawaran dipanggil Pengarah Negeri. • • • • Tender/tawaran Terbuka Tender/tawaran Terhad atau Tender Terpilih Tender/tawaran Perundingan Tender/tawaran Pra Kelayakan Jenis-jenis tawaran yang lazim diamalkan di negara kita sama ada melalui persaingan. 51 . 2.D) biasanya akan dipamerkan di tempat-tempat berikut. 3. Sekira nnya Persekutuan.

2 KAEDAH-KAEDAH TENDER 52 .Tender Terbuka Pelbagai Tender terpilih satu peringkat Prosedur tender Usahasama Tender terpilih dua peringkat Perundingan TENDER PERTANDINGAN PERUNDINGAN HYBRID Rajah 3.

5. • Tender TerbukaYang Dikhaskan Kepada Kontraktor Bumiputera Tender ini dilaksanakan dengan mempelawa hanya kontraktor-kontraktor Bumiputera untuk mengambil bahagian. 53 . kewangan secara pengurusan bagi melaksanakan sesuatu projek sahaja dibenarkan mengambil bahagian di dalam sesuatu tender yang diadakan setelah agensi mendapat kelulusan khas Perbendaharaan Malaysia Tawaran ini biasanya digunakan oleh kerajaan dan badan berkanun. Kaedah ini membolehkan pihak klien mendapat harga yang munasabah untuk sesuatu projek.Peraturan pra-kelayakan adalah bertujuan untuk menapis kontraktor-kontraktor supaya mereka yang mempunyai pengalaman. kebolehan teknikal.3. • Tender Terbuka Berasaskan Pra-kelayakan . Pihak Klien akan mengeluarkan iklan tawaran di akhbar-akhbar utama tempatan menjemput kontraktor yang berkelayakan untuk membuat tawaran harga bagi projek yang dicadangkan.1 Tender/tawaran Terbuka: Tender ini terbuka untuk ditandingi oleh semua kontraktor/pembekal yang berdaftar dengan Kementerian Kewangan bagi bekalan dan perkhidmatan dan Lembaga Pembangunan Industri Pembinaan Malaysia (LPIPM -CIDB) dan Pusat Khidmat kontraktor (PKK) bagi kerja.

Rajah 3.3 Aliran Proses Tender Terbuka 54 .

Masa yang panjang diperlukan untuk pengiklanan. penyediaan lukisan lakar. senarai bahan dokumen yang berkaitan. Kesukaran timbul di dalam pemilihan kontraktor kerana banyak penyertaan. iv) v) Pemilihan harga terendah tidak menggalakkan penggunaan peralatan serta teknologi terkini di dalam projek tersebut. Ini menyebabkan berlaku pembaziran masa dan kewangan. Ini mungkin menghasilkan mutu kerja yang rendah atau bahan yang tidak berkualiti. Kriteri ini akan dibincang dengan lebih terperinci dalam bahagian penilaian tender.Harga yang ditawarkan oleh kontraktor biasanya berdasarkan jumlah anggaran kasar pembinaan sesebuah bangunan (yang mana termasuk kos langsung dan tidak langsung) – {Kaedah Menganggar akan ditunjukkan dalam Taksiran} Pemilihan biasanya akan bergantung kepada harga yang terendah. 55 . Kebaikan: i) ii) iii) memberi peluang kepada kontraktor yang baru berdaftar Tawaran lebih kompetitif Klien dapat memilih harga yang terendah Jenis tawaran ini lebih sesuai untuk pembinaan yang rendah atau sederhana hartanya Keburukan ii) Proses penyediaan tawaran mengambil masa yang lama. Kaedah ini tidak sesuai untuk projek yang perlu disiapkan dengan segera iii) Penerimaan sebut harga yang terendah adalah merbahaya. Walau bagaimana pun terdapat beberapa kriteria lain yang juga diambil kira dalam pemilihan kontraktor.

Tender terhad melebihi nilai tersebut perlu mendapat kelulusan Perbendaharaan Malaysia. Tawaran Terhad adalah tawaran yang dibuka kepada semua kontraktor yang telah ditetapkan di dalam kategori yang dinyatakan dalam notis tawaran. perkhidmatan dan kerja tidak melebihi RM5 juta boleh dilaksanakan setelah agensi mendapat kelulusan Lembaga Perolehan Agensi. Pertandingan merebut tawaran ini hanya di kalangan mereka yang terpilih. Contohnya. tawaran dibuka kepada Kontraktor bumiputera atau Kelas tertentu.3.5. Tawaran Terpilih: Tawaran hanya dikemukakan kepada pemborong yang telah dipilih oleh klien. Kebiasaannya kontraktor dipilih berdasarkan kebolehan serta pengalaman di dalam projek yang ditawarkan. 56 .2 Tender/tawaran Terhad atau Tawaran Terpilih • Tender Terhad Tender terhad bagi bekalan.

Rajah 3.4 Aliran Proses Tender Terhad 57 .

pakatan harga. biasanya yang terendah. Tawaran tidak begitu meluas kerana hanya beberapa kontraktor sahaja terpilih. Keburukan Tawaran Terhad/Terpilih • • • • Kebanyakan kontraktor Yang disenaraikan terdiri daripada yang mahir dan berpengalaman. senarai bahan dan juga penyediaan senarai pemborong bahan binaan. Kemungkinan berlaku pakatan di antara kontraktor.Pemilihan kontraktor dibuat berdasarkan lukisan lakar. Dua kaedah yang lazim digunakan untuk menyenaraikan nama-nama kontraktor ialah. pihak klien akan memilih seorang kontraktor yang meletakkan harga yang munasabah. Kelebihan Tawaran Terhad/Terpilih • • Kontraktor yang mahir dan terpilih sahaja memasuki tawaran. b) Proses yang diterangkan di dalam “Kod Peraturan Pemilihan”. Risiko sekiranya perubahan keupayaan kontraktor yang dipilih. Apa kontraktor memasuki tawaran. Oleh itu hasil kerja yang berkualiti akan dapat diperoleh. 58 . a) Perunding yang mewakili klien akan mengambil dan menyenaraikan nama kontraktor yang layak. Tawaran jenis ini sesuai untuk kerja khas yang memerlukan kecekapan dan pengalaman yang jarang terdapat pada kontraktor utama.

contohnya PKENJ dan anak-anak syarikatnya. Tawaran ini biasanya dijalankan untuk membina projek yang besar dan kerja-kerja kejuruteraan yang bermutu tinggi. Kebiasaannya latar belakang kontraktor diketahui oleh klien. 1 Tawaran yang diambil oleh kontraktor Antarabangsa. Dua jenis tawaran perundingan yang biasa dijalankan ialah. Pemilihan tawaran dibuat oleh arkitek yang bertanggungjawab. 2 Tawaran oleh Firma Arkitek. Kos yang terlibat juga lebih rendah. Segala keperluan dan perbelanjaan dibincangkan bersama. 59 . Borang tawaran dikeluarkan kepada sebilangan kecil kontraktor yang terpilih ataupun yang telah menjadi anak syarikat atau ahli firma.3. Dengan itu kontraktor boleh menyediakan perkara yang perlu untuk projek yang dicadangkan. Selepas klien menilai kontraktor-kontraktor. Notis akan diberi kepada kontraktor yang terlibat.3 Tender/tawaran Perundingan Klien akan mangenalpasti kontraktor dan menghantar surat kepada kontraktor tertentu menjemput membuat rangka belanjawan bagi projek yang dirancakkan. borang tawaran akan dikeluarkan dan diberikan kepada kontraktor yang terpilih.5.

5 Carta Aliran Secara Rundingan Terus Bagi Perolehan Kerja 60 .Rajah 3.

4. Carta Aliran Tender Kerja Bagi Pra-Kelayakan (Pre-Q) ditunjukkan dalam Rajah 3.4 Tender/tawaran Pra kelayakan Tawaran pra kelayakan ini dilaksanakan bagi projek yang tertentu sahaja. Tawaran pra kelayakan akan diiklankan bagi mendapatkan pemborong yang berkelayakan bagi memasuki tender. Penilaian dibuat berdasarkan kedudukan kewangan dsbnya. Perjalanan tender pra kelayakan lebih mirip kepada sistem tawaran terbuka. modal pusingan yang tinggi dan penggunaan teknik model kontraktor.6 61 . Tujuan nya adalah untuk mendapatkan maklumat atau latar belakang pengalaman.3. Langkah seterusnya ialah mungkin berupa tender terpilih atau terbuka atau perundingan. kemahiran.

6 Carta aliran tender pra kelayakan 62 .Rajah 3.

63 .

Ketakpastian: tiada maklumat atau tidak diketahui. STRATEGI MENENDER Menender atau tidak?.5 STRATEGI MENENDER o Adakah tawaran/bida cukup rendah untuk memenangi tender o Jika diterima. Apakah risiko?. perubahan harga barangan. Faktor yang diambil kira apabila membuat keputusan untuk membida. pertelingkahan.. cubaan atau betul-betul?. apakah kedudukan kewangan apabila projek siap sama (lebih kurang sama) dengan belanjawan. o Risiko menggunakan teknik menganggar/menender yang tidak praktikal. o Risiko daripada klien/ profesional – kelewatan. teknologi dan kaedah perolehan kontrak. pembayaran.. Antara risiko dan ketidaktentuan dalam menender. Akibat negatif. apa yang diramalkan tidak tercapai. teknik yang digunakan o Risiko projek – maklumat tidak lengkap.3. o Pembuat keputusan – emosional. o Klien o Jenis-jenis kerja o Nilai projek o Beban kerja semasa o Lokasi projek o Syarat-syarat kontrak o Sumber-sumber yang diperlukan untuk menjalankan kerja o Masa untuk menender 64 .

Beberapa syarat mesti dipatuhi semasa penilaian tender: • • • • Tender yang perlu dipertimbangkan adalah terhad kepada tender yang telah dibuka dan disenaraikan dalam jadual tender sahaja.3. Surat Setuju terima akan dikeluarkan setelah peruntukan dan kelulusan daripada Perbendaharaan diterima. Penilaian dibuat ke atas aspek: • • • • Kecukupan dokumen. Tiada perhubungan antara penender boleh dibuat. Tender Harga Munasabah Kemunasabahan tempoh siap kerja Keupayaan penender Perincian dalam bahagian seterusnya. Tiada pindaan boleh dibuat setelah diserahkan Tiada tender alternatif dibenarkan sekiranya tidak diperuntukkan dalam dokumen tender.6 PENILAIAN TENDER Selepas tender dibuka dan disenaraikan ia akan dikembalikan ke pejabat yang memanggil tender tersebut untuk dibuat penilaian dan pengesyoran kepada Lembaga Tender. 65 .

6. Rujukan bank biasanya untuk memastikan prestasi kewangan kontraktor. Kemajuan yang lepas perlu untuk menilai keupayaan kontraktor dalam menyiapkan kerja /projek B C Harga Keupayaan Kewangan -Kedudukan Kewangan -Rujukan Kewangan D Kemajuan Yang lepas -Kegagalan menyempurnakan kontrak -Kelewatan -Pertambahan kos -Kualiti yang di capai Pengalaman yang lalu -skala projek yang pernah di siapkan -Jenis projek yang pernah di siapkan -berpengalaman dengan lokasi projek Sumber -sumber fizikal -sumber tenaga manusia Beban kerja semasa Hubungan Kontraktor klien dan E Pengalaman teknikal. F G H I Kontraktor harus mempunyai sumber mencukupi untuk menjalankan projek Menganalisis sekiranya projek membolehkan kerja baru di ambil di yang tangan Prestasi Keselamatan 66 .3. Faktor yang diambil kira ialah: Faktor-faktor A Kesempurnaan tender Ulasan dokumen Ini bagi memastikan semua maklumat yang dikehendaki oleh klien akan didapati seterusnya memenuhi syarat-syarat tawaran untuk mendapatkan kerja/projek Harga terendah berkemungkinan menarik minat klien dan mungkin di utama berbanding faktor lain Kedudukan dan kekukuhan kewangan kontraktor akan di nilai bagi memastikan kontraktor boleh menjalankan dan menyiapkan projek yang bakal di anugerahkan.1 Kriteria pemilihan kontraktor Pemilihan akan dijalankan oleh Lembaga Tawaran. imej dan prestasi kontraktor boleh di lihat daripada projek-projek yang pernah di siapkan.

TIDAK CUKUP MODAL MINIMA Penender perlu mengemukakan bukti sokongan bukti sokongan yang menunjukkan mereka mempunyai modal dalam bentuk aset cair sekurang-kurangnya nya 3% daripada anggaran Jabatan.3.2 Punca utama kegagalan kontraktor 1. Aset mudah cair adalah seperti berikut: • • • • • Modal Pusingan Nilai positif purata bagi 3 bulan terakhir Saham Amanah Kemudahan Kredit Deposit Tetap Kesilapan yang sering dilakukan oleh penender yang menyebabkan tender yang dikemukakan tidak dipertimbangkan • • Tidak mengemukakan sebarang dokumen kewangan. mengemukakan saham yang tidak boleh terima seperti ASNM. saham syarikat dan simpanan Tabung Haji 67 . oleh itu keupayaan minimum kewangan tidak dapat dinilai Mengemukakan dokumen kewangan tetapi keupayaan modal minimum tidak mencukupi berbanding 3% daripada anggaran Jabatan yang ditetapkan • • • • • Tidak mengemukakan penyata bulanan akaun bank bagi tiga bulan terakhir Mengemukakan penyata akaun bank 3 bulan tetapi bernilai negatif Kemudahan Kredit dikemukakan adalah outdated ataupun diragui Laporan bank (CA) yang dikemukakan tidak menyatakan sebarang nilai kemudahan kredit yang diberikan atau tiada komitmen.6.

• • Deposit Tetap tempoh matang telah berakhir Lambaran imbangan yang dikemukakan tidak diaudit atau bukan terkini 2. HARGA TENDER SANGAT RENDAH BERBANDING DENGAN ANGGARAN JABATAN DAN TIDAK MEMPUNYAI KRITERIA YANG DIPERLUKAN UNTUK DIPERTIMBANGKAN • • • • Harga Kompetitif. Berpengalaman menjalankan 2 projek serupa dalam masa 5 tahun lepas dengan cemerlang Prestasi kerja semasa cemerlang Mempunyai kakitangan teknikal atau loji Kegagalan kontraktor – Punca-punca • • Harga tawaran sangat rendah. tidak marginal dan tidak kompetitif Tiada pengalaman cemerlang. DOKUMEN TENDER TIDAK SEMPURNA Kriteria kesempurnaan tender adalah seperti berikut: • • • • Borang Tender di tanda tangani oleh penender Penanda tangan ditauliahkan oleh Pusat Khidmat Kontraktor(PKK ) Harga tender tercatat di borang tender Pendaftaran PKK masih sah dan tiada tindakan tatatertib. 3. prestasi kerja semasa tidak cemerlang dan tiada kakitangan teknikal. 68 . tiada kesilapan pengiraan yang serius dan status rendahnya adalah ‘marginal’.

TAHAP KEUPAYAAN WANGAN KURANG 6. PRETASI KERJA KURANG MEMUASKAN • • Kriteria yang diambil kira ialah tiada projek sakit ‘(ie 30%/ terkebelakang dari jadual Kerjanya) atau menghadapi tindakan untuk penamatan kerjanya . 5. Projek ditamatkan. Perakuan kerja tidak siap dan laporan jurutera projek Kegagalan kontraktor • • • Penender mempunyai projek yang sakit Kemajuan projek semasa adalah lembap dan kurang memuaskan Mempunyai rekod buruk seperti. Surat amaran daripada JKR.g. Terdapat ulasan dari Pegawai penguasa / penyelia projek bahawa prestasi adalah lembap serta tidak memuaskan e. Notis Penamatan Kerja. adenda reka bentuk projek turnkey) Kegagalan kontraktor • • • • • Borang tender tidak di tanda tangan Penanda tangan tidak ditauliahkan oleh PKK Harga tawaran tidak tercatat di Borang Tender Pendaftaran luput /batal Gagal mengemukakan dokumen asas 4.• Mengembalikan dokumen asas seperti Borang tender. TAHAP KEUPAYAAN TEKNIKAL KURANG 69 . senarai kuantiti/ringkasan.

jenis tender dan proses yang dilalui dalam perolehan kerja sektor awam. 70 .7 Penutup Bab ini telah membincangkan definisi.3. Perlu diingatkan bahawa dipihak swasta keadaan banyak berbeza kerana perolehan kerja disektor swasta tidak tertakluk kepada Pekeliling Perbendaharaan sebagaimana sektor awam. Bahagian seterusnya akan melihat kontrak pembinaan dengan lebih dekat.

BAHAGIAN D KONTRAK PEMBINAAN 71 .

Dengan itu kontrak terjalin di antara klien dan kontraktor.0 KONTRAK PEMBINAAN 4.2 Makluman penerimaan JKR/klien akan memaklumkan penerimaan ini kepada kontraktor yang berjaya. bahagian ini akan membincangkan dengan lebih lanjut kontrak dalam pembinaan yang lazim di praktiskan di Malaysia. Borang Penerimaan Tawaran: Borang ini biasanya mengandungi butir-butir seperti berikut: • • • • • Butir-butir mengenai kontrak Harga tawaran diterima Tarikh permulaan kerja Jumlah wang cagaran prestasi (performance bond) Polisi-polisi insurans yang perlu diambil.1. proses dan prosedur tender. Jenis Kontrak yang akan digunakan bergantung kepada jenis yang ditentukan diperingkat awal sebelum tender dikeluarkan. Pengenalan Setelah membincangkan jenis. 4. Terdapat beberapa jenis kontrak yang biasa diamalkan dan dibincangkan dalam bahagian seterusnya.BAB 4. 72 .

hanya boleh memulakan kerja setelah perkara berikut dilaksanakan.Kontraktor yang berjaya menerima surat penerimaan tawaran. kebakaran dsb. Insurans yang diperlukan • • • II melindungi kecederaan kepada manusia dan harta Menyediakan ganti rugi kepada pekerja perlindungan daripada kecurian. contohnya. Ini akan di lihat di bahagian 2 subjek ini. maka kontrak akan terbatal. mengeluarkan surat penerimaan tawaran kepada kontraktor yang berjaya. maka kontrak terjalin. Kontrak yang di mansuh akan dipanggil semula. Mengemukakan jaminan perlaksanaan PERKESO Menyediakan polisi-polisi insurans yang dikehendaki Mengemukakan resit-resit bagi polisi-polisi insurans yang dibeli. Apabila pihak JKR. III Memastikan syarat tawaran/tender dipenuhi. 73 . Menentukan harga tawaran Terdapat beberapa kaedah yang biasa digunakan untuk menentukan harga tawaran. • • • • Surat penerimaan tawaran itu hendaklah ditandatangani dan dipulangkan kepada JKR. Wang cagaran kontraktor akan dirampas. Apabila kontraktor menarik diri selepas surat setuju terima dikeluarkan dan enggan memulakan kerja.

dan disediakan semasa peringkat reka bentuk.penarikan diri boleh mengakibatkan pendaftaran digantung. spesifikasi. Sekiranya tawaran telah dimasukkan ke dalam peti tawaran. skala waktu. kerana ia menjadi asas yang utama untuk pasukan pengurusan projek mengenakan kawalan semasa fasa pembinaan. Borang kontrak piawai(setara) yang lazim digunakan di Malaysia ialah • Projek Sektor awam: Bangunan dan Kerja Kejuruteraan 74 . Penyediaan Dokumen Kontrak Dokumen kontrak perlu disediakan oleh orang yang berpengalaman. 4. Kontrak itu sendiri akan didefinisikan dalam dokumen undang-undang yang menerangkan tugas dan tanggungjawab peserta yang terlibat di dalam kontrak.Kebiasaannya tawaran kontraktor dikira laku di dalam tempoh 60 hari. Untuk kerja-kerja pembinaan. jadual. Dokumen kontrak hendaklah mengandungi dokumen tender dan dokumendokumen lain yang disusun mengikut aturan tertentu. borang kontrak yang piawai telah direncanakan dan pihak yang terlibat diminta menggunakannya. Dokumen kontrak yang lain ialah dokumen yang diperlukan untuk mendefinisikan dengan terperinci bangunan yang dikehendaki oleh klien: lukisan. 1. bil kuantiti.3 KONTRAK PEMBINAAN Definisi: Satu perjanjian yang terjalin apabila satu pihak bersetuju untuk menerima tawaran daripada satu pihak yang lain.

digunakan untuk pembekal dinamakan dan kontraktor utama menggunakan 203 dan 203A.kontrak berasaskan Lukisan dan sepesifikasi o JKR 203N (semakan 10/83).IEM International/foreign Forms: FIDIC JCT Forms CIDB – (Standard Form of Contract for Building. • • • • • • Projek sektor swasta – kerja kejuruteraan . • Projek Sektor swasta – kerja bangunan o PAM 1998 (untuk kontraktor utama) o PAM 1998 (tanpa Kuantiti) o PAM 1998 digunakan untuk subkontraktor dinamakan. etc) Putrajaya Standard Form of Contract ICE Penggunaan borang kontrak yang piawai disyorkan keranao o o o isi kandungan akan mudah dimaklumi dan difahami oleh terma yang digunakan mudah difahami dapat menyelesaikan ia telah diuji di sisi undang-undang penyediaan borang baru adalah mahal dan memakan masa.digunakan untuk sub-kontraktor dinamakan dan kontraktor utama menggunakan 203 dan 203A. 75 pihak yang terlibat kesukaran pentafsiran . Design and Build.o JKR 203A (semakan 10/83)-BQ daripada kontrak merupakan sebahagian o JKR 203 (semakan 10/83). Civil Engineering Works. o JKR 203P (semakan 10/83).

4 penglibatan klien dalam proses pembinaan (minimum. langsung) pemisahan reka bentuk daripada pengurusan memelihara hak klien untuk meminda spesifikasi Remedi kontraktual Tempoh Masa projek Ketentuan Harga Kontrak berasaskan Kaedah Pengendalian Projek Bagi meminimumkan risiko yang disebut di atas. Empat kaedah yang dipraktikkan iaitu. • • kontrak berasaskan kaedah pengendalian projek kontrak berasaskan harga atau pembayaran o harga tetap o bayar ganti kos. kaedah pengendalian projek yang sesuai perlu dipilih. Bentuk Kontrak Pembinaan atau kejuruteraan terbahagi kepada. 76 . dan o kontrak pelbagai • kontrak pelbagai seperti Bina Kendali dan Pindah Pemilihan kontrak yang akan digunakan bergantung kepada beberapa faktor seperti:• • • • • • 4.Jenis.

. Operate and Transfer Secara amnya jenis kontrak berdasarkan kaedah perolehan kontrak ditunjukkan dalam Rajah 4.1.a) b) c) d) Kaedah tradisional Kaedah reka bentuk dan bina Kaedah pengurusan pembinaan Kaedah lain-lain: Build. Atur cara kontrak akan dibincangkan di dalam bahagian seterusnya. Arkitek atau 77 . Setiap kaedah mempunyai atur cara kontrak tersendiri. Perunding akan menyelaraskan semua kumpulan terlibat dalam pembinaan. a) Kaedah Tradisional Klien terlebih dahulu perlu memilih pereka bentuk profesional yang bertanggungjawab mereka bentuk dan menyiapkan dokumen kontrak.

Kontraktor boleh menjalankan pembinaan sendiri atau melantik subkontraktor. Pemilihan kontrak akan dibuat berdasarkan harga terendah yang ditawarkan.profesional lain akan dilantik untuk mentadbirkan kontrak yang dijalin.2 Kaedah Tradisional Kebaikan kaedah: • kaedah ini lebih mudah kerana semua pihak yang terlibat telah memahami tanggungjawab masing-masing. EMPLOYER Contractual Link Responsibility PROFESSIONAL -REKABENTUK DAN PENTDABIRAN KONTRAK KONTRAKTOR UTAMA DOMESTIC SUB-CON NOM SUB-CON SUB-SUB CON SUPPLIERS SUB-CON SUPPLIERS Rajah 4.2 menunjukkan secara ringkas hubungan pihak dalam kaedah pengurusan tradisional. Dengan itu ketidaktentuan diminimumkan seterusnya risiko dikurangkan. Rajah 4. Bayaran ‘fee’ biasanya merupakan bayaran secara pukal ‘lump-sum’ atau merupakan peratusan daripada nilai kontrak projek. 78 .

• • • risiko dalam pembinaan terletak sepenuhnya di tangan kontraktor. Penglibatan klien atau tuan punya boleh diminimumkan kerana kerja-kerja pembinaan serta pengurusan akan dilakukan oleh pihak lain. b) Kaedah Reka dan Bina (Build and Design) (kombinasi pereka bentuk-kontraktor). masa sukar dikurangkan bagi kerja-kerja mereka bentuk dan pembinaan. kaedah ini membolehkan klien mendapat harga yang terendah dalam pasaran (lebih ekonomik). • • Kaedah ini digunakan secara meluas di sesetengah pembangunan terutamanya bangunan industri: kilang. • • Kaedah ini menyediakan satu kontrak dan tanggungjawab sepanjang hayat projek. mendapatkan bahan. • Interaksi di antara pasukan juga sukar seterusnya boleh menyebabkan perbalahan. Oleh itu tuan punya di lindung daripada lebihan kos yang timbul akibat kelewatan. mengupah dan menyelia pekerja di tapak. 79 . Turutan kerja yang linear. Ini menyebabkan pertambahan kos . Keburukan: • • Pakar pembinaan tidak terlibat sehingga peringkat reka bentuk siap. menyukarkan pertindihan kerja untuk mengurangkan tempoh pembinaan. Kontraktor diberi tawaran untuk mereka bentuk dan membina projek dengan memperuntukkan sejumlah kos termasuk kos mereka bentuk dan pembinaan. Klien akan mendapatkan kontraktor utama yang mereka bentuk projek . Klien hanya mendapat laporan dari masa ke semasa.

80 . Sebarang perubahan lebih mudah diuruskan kerana di tadbir di bawah kontrak yang sama. Membolehkan input seperti analisis ‘constructability’. Kerjasama yang wujud memudahkan penjadualan dan pengawalan projek.EMPLOYER/ KLIEN PENASIHAT PROFESIONAL KONTRAKTOR PROFESIONAL SUB-KON SUB-KON Sub-sub Kon Pembekal Sub-sub Kon Pembekal Hubungan Kontrak Tanggungjawab Rajah 4.3 Kebaikan kaedah: • • • • Kaedah Reka dan Bina Komunikasi di antara pasukan reka bentuk dan pembinaan lebih teratur. Tuan punya/klien tidak terlibat dengan urusan harian dengan itu kurang guna tenaga diperlukan. ‘value engineering’ dan sub-contractor pricing’ digunakan di peringkat reka bentuk.

Pengurus Projek Eksekutif mempunyai kuasa eksekutif dan mengambil alih tugas 81 . asas bayaran buruh dan draf atur cara. Kontraktor pengurusan menyatukan proses pengurusan dan pembinaan. belanjawan kos prima. • • • • • Kontraktor dilantik sebagai Perunding tambahan. pengurusan ke atas profesional lain. dengan itu masa dapat dijimatkan. Pertindihan aktiviti semasa ‘design’ dan pembinaan dapat dibuat. Penglibatan minimu klien boleh menjadikan klien tidak dapat mengikuti perkembangan projek dengan baiknya. Kontraktor Pengurusan tidak terlibat untuk membina secara langsung Kontraktor Pengurusan memberikan perkhidmatan dan menerima yuran.Keburukan: • • • • • c) • Harga sebenar tidak dapat ditentukan kerana firma dilantik sebelum reka bentuk dimulakan. Harga ditetapkan terlalu awal dengan itu risiko mengorbankan kualiti bagi menimbal untung. Persaingan tidak berlaku Management Contracting (Kontrak Pengurusan) Kaedah ini melibatkan pihak lain yang akan bertindak menguruskan projek. Pemilihan kontraktor adalah berdasarkan kriteria seperti yuran pengurusan yang dikenakan. Kurang ‘check and balances’ kerana kontraktor dan pereka bentuk bekerja di syarikat yang sama. sumber buruh kontraktor. Kaedah ini lebih sesuai untuk projek yang besar. anggaran kos pengurusan tapak.

pengurus projek dilantik.Kebaikan • • • Kerjasama antara semua pihak yang terlibat dapat dijalin dengan adanya kontraktor pengurusan. Keburukan: • • Sekiranya ada pihak yang tidak memberi kerjasama. KLIEN PASUKAN PROFESSIONAL KONTRAKTOR PENGURUSAN KONTRAKTOR KONTRAKTOR KONTRAKTOR Hubungan kontrak Tanggung jawab 82 . Penglibatan kontraktor di peringkat awal membolehkan penganalisisan dan langkah penting diambil seperti mengimplementasikan ‘value engineering’. Perubahan dapat di uruskan dengan lebih mudah berbanding dengan kaedah tradisional. Sekiranya klien/tuan punya tidak mampu menjalankan tugasnya. Penglibatan klien yang menyeluruh perlu. amat sukar bagi pengurusan menjalankan tugasannya. Perubahan lebih mudah dikesan dan langkah perlu dapat diambil.

4 Bina Kendali dan Pindah d) Pengurusan Projek Kuasa pemilik diberikan kepada pengurus projek. Perancangan. Di bawah skim ini. perolehan tanah. 83 . bentuk pembiayaan. lantikan perunding serta kontraktor. Mengambil kira nasihat profesional dari pihak lain serta memanfaatkan untuk pemilik. Pengurus projek menjadi wakil pemilik/klien. Pengurus Projek akan memberi nasihat dan panduan kepada pemilik ketika membuat keputusan untuk membina (memaju). • • • • Membiayai projek di setiap peringkat Menjalankan kerja mereka bentuk dan pembinaan Menjalankan operasi dan penyenggaraan bagi projek Memindahkan projek kembali kepada klien apabila tamat tempoh konsesi. kontraktor bertanggungjawab kepada. Pengurus projek bertanggungjawab menyatukan semua yang terlibat bagi memastikan projek disiapkan dalam kos dan masa yang ditetapkan.Rajah 4. Operate and Transfer BOT merupakan sebahagian daripada program menswatakan pembangunan projek pembinaan. e) Built. kawalan dan arahan bagi projek dibuat mengikut kehendak pemilik.

5 BOT 4. • • • • Kontrak Harga tetap Ukur dan Nilai Kontrak Bayar Ganti Kos Kontrak Kos Sasaran 84 .4 Kontrak . Contoh projek adalah Projek Lebuh raya Utara Selatan.pembayaran Jenis-jenis kontrak yang biasa digunakan adalah. PENAJA PEMBIAYA PEMEGANG KONSESI PELABUR SWASTA KONTRAKTOR: PEMBINAAN KONTRAKTOR: PENYENGGARAAN KONTRAKTOR: OPERASI Sub-kontraktor Pengurus Projek dlln Sub-kontraktor Penyenggaran Pengurus Fasiliti Pentadbir Kewangan Pembekal Rajah 4.Pembinaan projek infrastruktur banyak melibatkan penggunaan BOT terutama dalam projek yang boleh menjana pendapatan setelah disiapkan.

• Kontrak Tetap (Lump Sum) Kontrak di mana kontraktor menyatakan suatu harga bagi semua kerja-kerja yang dilakukan sebagaimana yang dinyatakan di dalam pelan dan penentuan kerja. 85 .KONTRAK BERASASKAN PEMBAYARAN HARGA TETAP BAYAR GANTI KOS JENIS HYBRID KONTRAK PUKAL KONTRAK UKUR & NILAI KUANTITI KONTRAK TURNKEY KONTRAK KOS SASARAN DGN BQ LUKISAN DAN SPEK KONTRAK KOS NILAI JADUAL KOS + FI TETAP KOS + % FI KOS + FI BERUBAH Rajah 4. • Kontrak harga muktamad digunakan dalam kontrak harga tetap yang tidak membenarkan naik turun harga itu dengan kos buruh dan bahan.6 Kontrak Berasaskan Pembayaran a.

Kontrak Tetap yang berdasarkan kepada lukisan dan senarai bahan Kontrak Tetap yang berdasarkan kepada lukisan dan Jadual kadar Harga. Harga kontrak tida boleh diubah atau dilaras Harga hanya boleh berubah dengan perubahan kerja yang dibuat atas arahan klien. Kontrak ini boleh dilaksanakan dalam tiga cara • • • Kontrak Harga Tetap yang berdasarkan kepada lukisan yang disertakan dengan penentuan kerja. Pembayaran merupakan jumlah atau kuantiti kerja yang dibuat oleh kontraktor.Senario Kontrak harga tetap • • • • Kontraktor menjalankan kerja pada harga yang telah dianggarnya Ia biasanya digunakan bagi pembinaan bangunan yang mana tidak banyak melibatkan perubahan. Juga dikenali sebagai kontrak berjadual atau kontrak ukuran. adalah kontrak yang digunakan apabila tidak terdapat jumlah kontrak tetap dinyatakan tetapi apabila kerja diukur dan dinilai sepanjang projek dijalankan bagi menentukan jumlah bayaran kepada kontraktor. b) Ukur dan Nilai Sejenis kontrak yang tidaK melibatkan kontrak tetap tetapi kerj-kerja diukur dan dinilai sebaik sahaja kerja berjalan dan menunjukkan kemajuan. 86 .

penggunaan loji. Tujuan yuran/fi ialah untuk membayar kontraktor bagi kos pengurusan. mengikut kos bersih dan ditambah suatu yuran. Projek yang lazim menggunakan kaedah ini adalah projek kejuruteraan dan infrastruktur. Bagi membolehkan kontraktor meletakkan harga. kontrak jenis ini mungkin menjadi kontrak ukur dan nilai yang menggunakan senarai kuantiti) 87 . Dua jenis kontrak ukur dan nilai adalah. (Sekiranya terdapat banyak perubahan. kualiti dan skop kerja tidak dapat dipastikan dengan tepat pada masa tender dikeluarkan. perbelanjaan asas dan keuntungan. • • Kontrak berasaskan kuantiti tepat Kontrak berasaskan jadual harga c) Kontrak Bayar Ganti Kos (Cost reinbursement) Kontraktor mendapat kesemua kos dan fi dan kontrak di mana kontraktor mendapat kos sebenar yang dikeluarkan berserta fi. bahan. Kontrak bayar ganti kos digunakan untuk membayar kepada kontraktor kos asas sebenar bagi buruh. Yuran/fi mungkin sejumlah wang keseluruhan nya atau sejumlah peratusan kos asas yang ditetapkan terlebih awal.Kontrak jenis ini digunakan apabila. asas disediakan oleh klien dalam pelawaan tender.

kos bahan dan kos loji) f) Yuran merupakan bayaran keuntungan dan kos tidak langsung yang tidak dapat diperuntukkan kepada sesuatu kontrak tetapi perlu diagihkan. Kos asas sebenar juga dicatat dan suatu yuran dipersetujui bagi perkhidmatan pengurusan seperti dalam kontrak bayar ganti kos. c. Ciri-ciri kontrak ini adalah • • Mengadaungi elemen harga tetap dan bayar ganti kos. membahagikan risiko untuk mengalakkan kontraktor menjalankan kerja dengan cepat dan dan efisien. Dengan membahagikan perbezaan diantara kos sebenar dan kos anggaran antara klien dan konrtaktor. 88 . perbezaan antara kedua-duanya dikongsi bersama kedua-dua pihak. Kontrak Kos Sasaran Kontrak di mana jumlah kontrak dikira dengan membandingkan kos prima sebenar dengan anggaran kos yang dibuat terlebih dahulu. Kontrak ini melibatkan anggaran kerja yang dipersetujui sebagai harga ‘sasaran’. • Pentadbiran kontrak rumit dan mahal kerana memerlukan penelitian tentang kos dan penilaian bagi pihak klien.Kontrak jenis bayar ganti kos terdiri daripada dua bahagian utama: e) Kos Asas yang meliputi semua kos yang ditanggung oleh kontraktor yang boleh diperuntukkan secara langsung kepada kerja kontrak (kos buruh.

Kaedah yang lain ialah kaedah membayar sama ada harga sasaran atau kos asas dan ditambah dengan yuran yang dipersetujui. Kontrak ini bercirikan kedua-dua harga tetap dan bayar ganti kos. maka majikan tidak perlu membayar keseluruhan kos sebenar kerana ia mungkin disebabkan oleh kesilapan kontraktor. iaitu yang mana kurang.Amaun sebenar dibayar kepada kontraktor bergantung kepada perbezaan antara harga sasaran dengan kos sebenar. Kaedah yang biasa digunakan ialah kaedah bayaran kos asas kepada kontraktor dan ditambah dengan yuran yang dipersetujui. Perbezaan di antara harga sasaran dengan kos asas ialah sama ada penjimatan atau lebihan yang akan dikongsi oleh klien dan kontraktor mengikut kadar yang dipersetujui. 89 . Ciri terpenting dalam kontrak kos sasaran ialah perbezaan antara kos sebenar dan kos yang di anggar yang dibahagikan antara kontraktor dan majikan. Sekiranya kontraktor gagal menyiapkan mengikut kos yang dianggarkan. Kontrak ini mempunyai ciri kedua-dua kontrak jenis harga tetap dan bayar ganti kos. Naik turun sesuatu yuran yang menyebabkan perbezaan antara kos sasaran dengan kos sebenar menjadikannya bonus kepada kontraktor atau menjadi penalti jika sebaliknya.

4. Walau bagaimanapun prosedurnya biasanya memakan masa yang panjang. penyerahan kerja dan kecacatan. Di dalam semua borang kontrak piawai. Pentadbir kontraktor biasanya adalah Arkitek. Bayaran pendahuluan dan perakuan interim Perubahan kerja. Mereka ini diberi kuasa untuk meluluskan bahan dan mutu kerja. Jurutera atau Pegawai Penguat kuasa. mengesahkan pembayaran dan membenarkan perlanjutan tempoh kerja. 90 . kontrak pembinaan biasanya ditandatangani oleh tuan punya dan juga kontraktor.5 PENTADBIRAN KONTRAK Pentadbiran kontrak (merujuk Panduan Pentadbiran Kontrak –JKR) Di Malaysia. pengesanan kemajuan dan rekod tapak Kelambatan dan Perlanjutan masa Tak siap Penamatan pengambilan kerja kontraktor Penyiapan kerja. Pentadbiran kontrak biasanya tertumpu kepada beberapa perkara utama seperti • • • • • • • • Syarat-syarat utama Penyeliaan. terdapat Klausa ‘timbang tara’ yang membolehkan penyelesaian sebarang pertelingkahan menggunakan timbang tara.

Ini adalah berkaitan dengan kecederaan. Ini dinamakan wang cagaran.5. Insurans perlu diambil daripada pihak syarikat yang diluluskan oleh kerajaan. • • Insurans ‘Semua Risiko Kontraktor’ (CAR) Sumbangan PERKESO/Insurans Pampasan Pekerja. wang cagaran ini perlu diserahkan. kematian atau kerosakan harta akibat tindakan kontraktor.0% nilai kontrak bagi kontrak bekalan atau perkhidmatan yang melebihi RM500. 91 . institusi kewangan atau syarikat insurans berdasarkan kepada nilai kontrak seperti berikut:• • • 2.000. yang menjalankan perniagaan di Malaysia. • Bon Perlaksanaan.5% nilai kontrak bagi kontrak bekalan atau perkhidmatan yang bernilai melebihi RM50. petir. Antara syarat lain. dan 5.000. • Insurans Liabiliti Awam: Kontraktor perlu menginsuranskan liabiliti yang mungkin wujud dari ‘common law’. Kontraktor perlu menyerahkan wang berjumlah 5% daripada jumlah kontrak sebelum melaksanakan kerja. Borang piawai gerenti (jaminan) bank perlulah dikeluarkan oleh bank atau syarikat insurans yang diluluskan oleh kerajaan. Bon Pelaksanaan daripada bank-bank.4. dlln bencana alam. letupan.1 Syarat-syarat Utama Bon Perlaksanaan dan Insurans. 5. kontraktor dikehendaki mengemukakan Bon Perlaksanaan dan polisi insurans yang juga mesti dipastikan menepati kehendak kontrak.0% nilai kontrak bagi kontrak kerja. Untuk membolehkan kerja dijalankan.000 hingga RM500. Nilai Bon Pelaksanaan adalah • Insurans kerja: Kontraktor mestilah menginsuranskan kerja terhadap kerugian dan kerosakan yang disebabkan oleh kebakaran.

Walaupun kuasanya terbatas.P akan diberi kuasa untuk membuat keputusan atas semua perkara berhubung dengan kontrak kecuali dalam hal berikut. pergantungan dan penamatan kontrak akibat perang atau gempa bumi Timbang tara.menjalankan mesyuarat tapak di tapak bina .5. Memastikan kontraktor tidak mengabaikan kebajikan pekerja. • • • • • Memastikan kualiti bahan dan mutu kerja mematuhi apa yang disyaratkan di dalam kontrak. khususnya berkaitan dengan keselamatan dan insurans serta gaji.P hendaklah.4.2 Penyeliaan.Program Kerja Kontraktor . Memastikan tempoh insurans tidak luput Mengesan kemajuan kerja kontraktor . • • • • • Ganti rugi kerana tidak siap Kelambatan dan lanjutan masa Penamatan pengambilan kerja kontraktor Penerusan. P. pengesanan kemajuan dan rekod tapak Perlaksanaan kerja diawasi oleh wakil PP. Memastikan peraturan dan halangan kerajaan tempatan dan pihak lain yang mempengaruhi kerja tersebut dipatuhi. P.menyimpan rekod Tapak Bina • Bertindak sebagai agen kerajaan untuk menjalankan kontrak dengan kontraktor 92 .

. rusuhan atau kekacauan awam. kerja-kerja seperti penyiasatan.4. percanggahan dalam atau antara Dokumendokumen Kontrak dsbnya f) Kontraktor telah tidak menerima dalam masa yang wajar daripada P. taufan. arahan-arahan pelan. Walau bagaimanapun sekiranya terdapat keadaan di mana kontraktor perlukan perlanjutan masa.P. aras-aras yang diperlukan dsbnya mengenai penamaan sub-kon atau pembekal. reka bentuk dan penyediaan dokumen tender perlu dilakukan dengan teliti dan mengikut prosedur yang telah ditetapkan.P yang dikeluarkan bersabit dengan perubahan kerja. Kontraktor berhak mendapatkan lanjutan masa berdasarkan alasan-alasan atau sebab-sebab kelambatan di luar kawalannya mengikut peruntukan-peruntukan berkenaan di dalam syarat-syarat kontrak seperti: a) b) c) d) Force majeure Keburukan cuaca yang luar biasa Arahan-arahan yang diberikan oleh P.3 Kelambatan dan Perlanjutan masa Untuk mengelakkan kelambatan. 93 .P berbangkit Kerosakan atau kerugian kepada kerja yang dari pertikaian dengan tuan-tuan punya berjiran disebabkan oleh kebakaran.5. P. letupan. objek jatuh dari langit. tanah runtuh. ianya boleh diberikan oleh kerajaan.P. petir. ribut. e) Arahan-arahan P. hendaklah memastikan Program Kerja Kontraktor dipatuhi dan semua kerja berjalan mengikut program yang disediakan.

dan seterusnya mengujudkan deraan kepada kontraktor.g) h) i) Kelambatan memberi milik Tapak Bina Kelambatan yang disebabkan oleh mogok atau Kelambatan oleh pihak artisan atau pihak lain yang penyatuan kerja-kerja setempat ditugaskan oleh kerajaan untuk melaksanakan kerja yang tidak menjadi sebahagian dari kontrak j) k) Kontraktor tidak berupaya untuk mendapat bahanbahan binaan yang diperlukan olehnya. sekiranya tindakan ganti rugi tidak dapat menyelesaikan masalah ini.5. Tujuan ganti rugi ini ialah untuk memberi pengajaran kepada kontraktor supaya lebih cepat menyiapkan kerja pada masa akan datang. tindakan untuk menamatkan khidmat kontraktor perlu diambil. kontraktor tidak dapat menyiapkan kerja-kerja yang sepatutnya. Contoh deraan ialah ganti rugi terkumpul untuk beberapa tempoh. kerugian atau ganti rugi yang dialami oleh kerajaan (projek kerajaan) akibat kelewatan perlu ditanggung oleh kontraktor. Perakuan Kerja Tidak Siap hanya dikeluarkan setelah kerajaan membuat pertimbangan yang wajar dan berpuas hati. Walau bagaimanapun. 94 . Perakuan Kerja Tidak Siap dikeluarkan. Kelambatan oleh sub-kontraktor atau pembekal yang dinamakan. 4. Apabila kerja tidak dapat disiapkan.4 Tak siap Sekiranya penyiapan kerja telah terlambat dan sebab-sebab kelewatan tidak melayakkan Kontraktor mendapat lanjutan masa.

4.5.P Mensubkontrakkan seluruh atau mana-mana bahagian kerja tanpa pengetahuan P.5 Penamatan Pengambilan Kerja Kontraktor Syarat-syarat kontrak dengan khusus memperuntukkan kepada kerajaan hak untuk menamatkan pengambilan kerja kontraktor di mana kontraktor telah melakukan kemungkiran dalam melaksanakan tanggungjawabnya atau menyebabkan dirinya tidak berupaya untuk menyiapkan kerja. b) Kontraktor menyebabkan dirinya tidak berupaya untuk meneruskan dan menyiapkan kerja dengan: • • melakukan perkara kebankrapan Syarikat berada di bawah tanggungan kerana berhutang. Hak-hak yang diberikan untuk menamatkan khidmat kontraktor sekiranya kontraktor mungkir adalah seperti berikut: a) Kontraktor melakukan kemungkiran di dalam melaksanakan tugas dengan • • • • • Menggantung perjalanan kerja tanpa sebab munasabah Gagal meneruskan kerja mengikut aturan dan tekun Gagal melaksanakan kerja mengikut kontrak dan cuai Mungkir dan berulang cuai mematuhi arahan bertulis P.P terlebih dahulu. tidak menjalankan kerja dengan tekun menggantung perjalanan kerja 95 . • • • • tidak mengemukakan Bon Perlaksanaan dan/atau polisi/polisi insurans yang perlu tidak memulakan kerja. c) Kemungkiran oleh kontraktor kerana.

96 . penyerahan kerja dan kecacatan Satu Perakuan Siap Kerja akan dikeluarkan apabila kerja siap. PP mestilah berpuas hati dengan jawapan kepada beberapa persoalan berikut.5.P akan menentukan sama ada kerja telah mencapai penyiapan praktikal yang mana di rujuk sebagai boleh berfungsi bagi tujuan ianya dibina walaupun terdapat sedikit ketidak siapan dan kecacatan yang perlu dibaiki. • • • Adakah kerja tersebut telah siap sehingga tahap ianya memenuhi fungsi pembinaan atau boleh diduduki dan digunakan? Adakah kerja yang masih belum siap atau kerja yang cacat masih banyak? Adakah perlaksanaan kerja yang belum siap atau pembaikan kerja yang cacat akan menjejaskan keselesaan penghuni atau penggunanya?. dan alat-alat yang dipunyai oleh kontraktor yang gagal itu. Dalam menentukan penyiapan praktikal. rumah kongsi. Kos-kos kerja-kerja ini perlu diselesaikan oleh kontraktor yang gagal itu. JKR akan mengambil langkah untuk menyiapkan kerja yang terbengkalai berikut: • JKR akan menyudahkan kerja-kerja yang terbengkalai itu dengan mengambil tawaran semula dan kontraktor ini akan menggunakan semua barang. P. Amaran perlu diberikan dan kemungkinan bayaran ganti rugi dikenakan. Apabila satu-satu kontrak telah dimansuhkan. • JKR boleh menyudahkan kerja-kerja yang terbengkalai dengan kakitangan sendiri.6 Penyiapan Kerja. 4.

5 juta (kemudian dinaikkan kepada RM5 juta).5. bertujuan untuk membantu kontraktor membiayai kos operasi. Borang JKR 203S boleh dikeluarkan. Bayaran pendahuluan dibuat apabila dokumen berikut dikemukakan: • • • • Surat setuju terima Tender yang telah ditandatangani dan disaksikan Bon perlaksanaan Polisi insurans Gerenti bank 97 . kerajaan memutuskan untuk membayar kontraktor pendahuluan berjumlah 15% daripada nilai kerja pembina (jumlah Harga Kontrak ditolak Wang Kos Prima dan Wang Peruntukan sementara) tertakluk kepada nilai maksimum sebanyak RM1. 4. Kecacatan yang dapat dikesan semasa tempoh Liabiliti mestilah dibaiki oleh kontraktor dengan perbelanjaan sendiri. dipenuhi Perakuan Siap Kerja. Tempoh Liabiliti Kecacatan bermula dari tarikh siap Kerja yang praktikal yang dinyatakan di dalam perakuan Siap Kerja.2.Pemeriksaan perlu dilakukan dan sekiranya kriteria penyiapan ditentukan di dalam Para 13.1. Bayaran pendahuluan. Dalam tahun 1981.7 Bayaran pendahuluan dan perakuan interim Peruntukan bayaran pendahuluan dan bayaran interim untuk dibayar kepada kontraktor ada dimasukkan di dalam kontrak.

dan Percanggahan dalam atau di antara dokumen-dokumen kontrak 98 . change order atau construction modification order) akan di keluarkan apabila terdapat perubahan daripada apa yang tertunjuk pada pelan-pelan atau apa yang telah ditetapkan bawak spesifikasi. Tuntutan Kontraktor dan pelarasan Jumlah Harga yang di kecualikan daripada syarat daripada kelulusan terlebih dahulu adalah seperti berikut: • Tuntutan Kontraktor bagi kerugian dan/atau perbelanjaan yang berpunca daripada Mematuhi arahan Pegawai Penguasa Kelambatan yang di sebabkan oleh kerajaan. Perubahan kerja boleh di keluarkan atas permintaan klien. perunding atau kontraktor. Sebab-sebab perubahan kerja adalah a) b) c) d) e) Perubahan dalam skop Perubahan dalam bahan.8 Perubahan kerja dan Akaun Muktamad Perubahan kerja (variation order. Perubahan kerja yang melibatkan kos boleh di buat pelarasan dalam akaun akhir. 4.5.Bayaran interim melibatkan penilaian kerja yang telah dilaksanakan dan stok bahan yang terdapat di tapak. Kaedah atau Jentera Perubahan Keadaan keabaian dalam kontrak komunikasi dalam pengurusan projek pembinaan.

dan bekalan air dan elektrik.• Tuntutan Kontraktor bagi fi dan caj untuk memasangkan sambungan kepada betung awam dan bekalan air dan elektrik tetap. dan Turun Naik Harga • Perubahan yang mengakibatkan kekurangan kepada Jumlah Harga Kontrak 99 . dan bagi pemindahan pembetungan. • • Tuntutan-tuntutan lain yang di benarkan secara khusus dalam kontrak Pelarasan Jumlah Harga Kontrak bagi atau disebabkan olehPelarasan wang Kos Prima dan Wang Peruntukan Sementara Pengukuran Semula Kerja yang di ukur sementara.

BAHAGIAN E TAKSIRAN (ESTIMATING) 100 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful