KATA PENGHANTAR

Modul pengajaran ini disediakan sebagai rujukan lengkap kepada pengajaran Kontrak dan Taksiran. Kursus kontrak dan Taksiran merupakan subjek wajib pelajar Sarjana Muda Kejuruteraan Awam, Fakulti Kejuruteraan Awam, UTM. Kursus ini bertujuan memberikan pendedahan kepada pelajar tentang proses di peringkat awal pembentukan kontrak serta kaedah-kaedah membuat anggaran dalam sesuatu projek pembinaan. Secara amnya nota pengajaran ini merangkumi topik-topik Industri Pembinaan – Pengenalan dan Proses, Pengenalan kepada kontrak, Kontrak projek pembinaan, Jenis Tender, Tatacara tender, Penilaian tender dan Pentadbiran Kontrak. Bahagian ini disediakan oleh Prof Madya Dr Aminah Md Yusof. Di bahagian akhir konsep dan pengiraan taksiran diperkenalkan. Bahagian ini disediakan oleh Ir. Dr. Rosli Mohamad Zin membincangkan beberapa mengganggar kos binaan yang termasuk dalam kurikulum kursus ini. Adalah diharapkan modul pengajaran ini akan memberi manafat kepada semua pihak yang terlibat dan menjadi pendorong kepada kedua-dua penulis kearah penerbitan karya asli bagi topik yang sama.

Prof Madya Dr Aminah Md Yusof Ir. Dr. Rosli Mohamad Zin

1

Kandungan

Bahagian A Bahagian B Bahagian C Bahagian D Bahagian E

3 18 33 70 98

2

BAHAGIAN A PENGENALAN KEPADA INDUSTRI PEMBINAAN

3

specialist trade contractors’. viaducts. sprinkler. as well as businesses primarily engaged in the activity.1 Definisi – jenis The International Standard Classification of All Economic Activities (1968) sebagai: “. and water. culverts.constructing.. altering and repairing highways and streets and bridges. swimming pools and tennis courts. communication systems such as telephone and telegraph lines. systems of buildings and all kinds of structures. water tanks. irrigation. railroad and elevated right-of-way. airports and parking areas. lighting and electrical wiring. are classified in this group” 4 .... ventilating and air-conditioning... pipe lines. drainage..Departments or other units of the manufacturers of the prefabricated parts and equipment which specialise in this work and which is feasible to treat as separate establishments. marine construction. sub-ways and harbour and water ways.. constructing. dams. such as dredging and under water rock removal. and other types of heavy construction. railways road beds.. piers. altering. plumbing.0 INDUSTRI PEMBINAAN DI MALAYSIA 1.. pile driving.. gas and electricity mains... central heating. etc. flood control and water power projects and hydroelectric plants. The assembly and installation on site prefabricated. repairing and demolishing building.. sewers.activities. water wells. storage and warehouse facilities. golf courses. athletic fields. lift and escalator.mining services such as preparing and constructing mining sites and drilling crude oil and natural gas wells.BAB 1. integral parts into bridges. land draining and reclamation.

Namun begitu dua kategori akan dibincangkan dengan lebih lanjut iaitu • • Kategori bangunan Infrastruktur 5 . 1. Daripada definisi di atas dapat disimpulkan bahawa industri binaan mempunyai kepentingan bagi perkara berikut:- • • • • • • Menyediakan kemudahan untuk kegunaan orang ramai Menyediakan peluang pekerjaan Mengeluarkan hasil keluaran – pembangunan fizikal Menjana ekonomi negara Menghasilkan penemuan teknologi terkini Meningkatkan nilai tanah. Terdapat berbagai kategori yang dicadangkan dalam beberapa buku atau artikel.Industri binaan meliputi pelbagai aktiviti yang meluas sehubungan dengan itu The Asian Productivity Organisation (1983) mentakrifkan industri binaan sebagai aktiviti pengeluaran yang mana menghasilkan produk secara fizikal.2 Klasifikasi Industri pembinaan boleh dibahagikan kepada beberapa kategori tertentu.

Rumah teres (setingkat atau dua) 2. menjalani evolusi berterusan dan merupakan sektor yang paling aktif biarpun di zaman kemelesetan ekonomi. Rumah kos rendah 6. Rumah sesebuah 5. 1. Pembinaan sektor perumahan. merupakan komponen penting industri binaan memandangkan keperluan rumah untuk penduduk bagi setiap negara adalah sentiasa di bawah paras yang tidak mencukupi. Rumah berangkai (setingkat atau dua) 3. Bangunan kediaman juga merupakan sektor yang luas memandangkan terdapat pelbagai jenis rumah di serata dunia. Sehubungan dengan itu inisiatif telah diambil oleh kerajaan bagi menggerakkan sektor ini seterusnya menjana perkembangan industri binaan di Malaysia. Tujuan penghasilan bangunan kediaman adalah untuk diduduki atau sesetengah pelabur menjadikan sebagai suatu pelaburan yang boleh mendatangkan pulangan berkala dengan cara menyewakan. Sektor atau kategori pembinaan kediaman.A) Pembinaan Bangunan Kediaman: Kategori ini biasanya merangkumi pembinaan rumah serta kondominium untuk tujuan kediaman. Beberapa jenis rumah yang biasa terdapat di Malaysia adalah seperti berikut. Kondominium/apartmen 6 . Rumah berbandung (setingkat atau dua) 4.

‘Low-cost Housing Revolving Development Plan’ – pembelian tanah untuk pembinaan rumah kos rendah (1994). Bangunan Perdagangan Kategori ini melibatkan pembinaan bangunan untuk tujuan komersial seperti kompleks membeli belah. pejabat. hotel dan bangunan untuk perusahaan ringan. Terdapat beberapa tabung yang di lancar bertujuan untuk memperbanyakkan pembinaan rumah kos rendah seperti Tabung Perumahan Kos Rendah (Special Low-Cost Housing Programme-1986). rumah kos rendah lebih banyak diberi perhatian. rumah di Malaysia juga dikelaskan mengikut kos iaitu: • • • • Rumah Kos Rendah Rumah Kos Sederhana Rendah Rumah kos Sederhana Rumah Kos tinggi Di Malaysia.Selain daripada itu. Tabung Projek Terbengkalai. Kadar pembangunan bangunan lazim nya bergantung kepada keadaan ekonomi negara. Rumah kos rendah dibina untuk menyediakan perumahan yang lebih selesa dan sempurna kepada rakyat yang berpendapatan rendah. Bangunan kilang akan dibina oleh pemilik kilang atau pemilik tanah dan disewakan kepada pengusaha. Bangunan industri Pembangunan jenis ini biasanya tertumpu di kawasan perindustrian seperti Zon Perindustrian Pasir Gudang. permintaan kepada pembinaan bangunan industri amat bergantung kepada keadaan ekonomi serta insentif yang di beri oleh kerajaan. Seperti juga bangunan perdagangan. 7 .

Perpindahan teknologi dari negara maju menjadi agenda yang diharapkan dapat dimanfaatkan oleh industri tempatan. Timur-Barat. contohnya Tanjung Pelepas. Lembah Klang Expressway. memperlihatkan konsep mengindustrikan sistem pembinaan. Pembinaan lebuh raya merupakan peratusan terbesar kerja-kerja kejuruteraan awam di Malaysia bermula pada tahun 1980an sehingga alaf baru ini. Menyedari hakikat penting nya kemudahan infrastruktur yang baik dan teratur. Pembinaan struktur keluli membuktikan kemampuan bahan itu menggantikan struktur konkrit tetulang yang memberi faedah kepada industri binaan seperti penyiapan yang lebih cepat. Antara kerja-kerja kejuruteraan awam yang besar ialah projek memasang paip Gas Semenanjung (l) dan (II). Penglibatan kontraktor antarabangsa dalam beberapa projek tertentu bertujuan mendapatkan teknologi terkini dari negara tersebut. Pembinaan sektor awam membantu menjana ekonomi semasa kegawatan. Sistem Aliran Ringan Transit. Antara projek mega lain ialah Kompleks Sukan Komanwel. Beberapa contoh ialah Lebuh raya Utara-Selatan.B) Pembinaan Kejuruteraan Awam Pembinaan Kejuruteraan Awam biasanya melibatkan pembinaan jalan raya/lebuh raya. pembinaan jambatan serta kadang-kadang merangkumi kerja-kerja pembinaan kemudahan awam seperti sekolah. kerajaan telah mempercepat pembinaan kemudahan-kemudahan ini. Ini di sebabkan perbelanjaan untuk sektor ini datang daripada pihak kerajaan. Sesetengah projek mega lain seperti KLIA. Pembinaan Lebuh raya diswastakan bagi tujuan mempercepat pembinaan di samping menyediakan peluang pekerjaan kepada kontraktor tempatan yang berkelayakan. Cyber City serta pembangunan pelabuhan. contohnya Projek Menara Kuala Lumpur. Untuk 8 .

Jurukur Bahan. kerajaan boleh membelanjakan wang untuk menyediakan kemudahan awam. Bagi projek sektor awam. Jurutera. klien merujuk kepada kerajaan melalui jabatan atau kementerian yang mana pembangunan dijalankan. Antara pihak yang terlibat dalam industri pembinaan adalah:Tuanpunya/klien: Kadangkala di sebut pemaju dalam mengadakan projek dan pihak yang paling banyak menanggung risiko. Arkitek. Perancang. Pengedar dan Pengimport 9 . Selain daripada mendefinisikan industri pembinaan dan membincangkan kelas-kelas.4.mengerakkan industri binaan.       Kontraktor Utama Specialist Contractor/Nominated Sub-contractor Labour Sub-kontraktor  Pembekal Bahan dan Peralatan : Pembekal. Jurukur Tanah dan Pereka bentuk Dalaman Kontraktor: Jenis-jenis kontraktor adalah.3 Aktor Industri Pembinaan Industri pembinaan melibatkan pelbagai pihak. aktor-aktor dalam industri pembinaan dan proses pembangunan juga perlu diketahui oleh pelajar.3 dan 1. 1. Kumpulan Profesional: Kumpulan ini bertanggung jawab menterjemahkan ide dan kehendak tuan punya/klien dan menjadikan rekabentuk dan seterusnya menguruskan pembinaan. Ini dibincangkan di Bahagian 1. Antara profesion yang terlibat adalah Perunding Pengurusan projek.

bilangan bilik darjah dsbnya) tairkh penyiapan dan reka bentuk serta jumlah peruntukan bagi kontrak tersebut. perlaksanaan projek pembinaan agak berbeza bagi sektor awam dan swasta. Separa mahir dan Tidak Mahir Pembiaya: Bank dan Insitutusi kewangan Pihak Berkuasa o Tempatan o Negeri o Persekutuan   1. Ringkasan perlu mengandungi keperluan projek secara kasar seperti hasil yang dikehendaki (bil katil. Buruh: Buruh mahir. Proses utama yang terlibat dalam perlaksanaan projek pembinaan disektor awam adalah seperti berikut: Penyediaan ringkasan projek  Ringkasan disediakan oleh Kementerian/Jabatan Pelanggan.4 Proses Pembangunan/perlaksanaan projek Sepertimana yang dibincangkan terdahulu. Ini berlaku kerana perlaksanaan sektor swasta tidak tertakluk kepada prosedur perolehan perbendaharaan sebagaimana yang perlu diikuti disektor awam. 10 .

ia biasa memakan masa yang lama dan boleh menjejaskan permulaan projek. 11 .  Penyediaan rekabentuk permulaan dan pelan susun atur tapak bina Cawangan Portfolio berkenaan akan menyediakan rekabentuk permulaan dan pelan susun atur tapak bina berdasarkan ringkasan projek dan maklumat dari pengukuran dan penyelidikan tapak bina. dan penyelidikan tapak bina Penyelidikan oleh kementerian/jabatan pelanggan (melalui JKR) perlu dibuat untuk melihat andainya terdapat halangan kepada pembangunan tanah tersebut. kementerian atau dengan tindakan JKR mestilah menyegerakan proses persetujuan pembayaran pampasan pengambilan. Banyak berlaku peristiwa dimana kesilapan dalam penyelidikan tapak menyebabkan kelancaran projek terjejas dimana rekabentuk perlu disemak dan diubahsuai. kerja-kerja ini diserahkan kepada kontraktor yang diberikan projek. Ini amat penting kerana penyelidikan tapak akan memberi gambaran kepada jurutera/arkitek dalam menyediakan rekabentuk bangunan. Walaubagimana pun apabila projek dijalankan mengikut kaedah Reka dan Bina. Memandangkan proses pengambilan tanah biasanya melibatkan banyak pihak.  Pengukuran Tapak Bina. Keupayaan galas dan sifat tanah bagi penyediaan rekabentuk asas tapak akan diperolehi melalui penyelidikan yang dijalankan. Pengambilan Tanah Kementerian/Jabatan pelanggan mestilah mendapatkan tanah dan memastikan terdapat akses yang munasabah ketapak bina.

Rekabentuk perincian arkitek dan/atau kejuruteraan

Pelan terperinci disediakan dan perkara yang perlu diambil kira termasuk memastikan tugas pereka bentuk daripada pelbagai disiplin dapat diseleraskan dan kehendak-kehendak perancangan, kemudahan dan tempatan dimasukkan kedalam reka bentuk dan reka bentuk tersebut lengkap.

Penyediaan anggaran awal dan pengamalan kawalan kos

Anggaran awal dibuat berdasarkan rekabentuk dan susunatur tapak bina kepada kementerian/jabatan pelanggan. Penyediaan rekabentuk terperinci perlulah mengambil kira peruntukan asal jabatan/kementeria pelanggan. Penyediaan dokumen tender

Satu set dokumen tender perlu disediakan/dijual bagi mereka yang ingin memasuki tender. Tujuan dokumen tender adalah sebagai asas untuk meletakkan harga tender oleh kontraktor. Perbincangan tentang dokumen tender dibuat dalam bahagian lain. Pelawaan dan penerimaan tender

Diperingkat ini kontraktor akan menawarkan perkhidmatan mereka bagi kerja-kerja yang biasanya diiklankan. Hanya kontraktor berdaftar dengan Pusat Khidmat Kontraktor dalam kelas pendaftaran dan mempunyai kepala dan sub-kepala pendaftaran yang tertentu sahaja layak menyertai sesuatu tender. Bahagian Kontrak JKR akan menentukan criteria kelayakan menender sesuatu projek.

12

Penilaian dan setuju terima tender

Pejabat yang mempelawa tender akan mengkaji dan menilai tender dan membuat perakuan kepada Lembaga Tender diperingkat Negeri atau Persekutuan (bergantung kepada harga tender) Surat setuju terima akan dikeluarkan setelah kelulusan Lembaga Tender diperolehi.

Penyediaan dan menandatangani Dokumen Kontrak

Dokumen Kontrak disediakan oleh pejabat yang mempelawa tender. Dokumen kontrak adalah sama seperti dokumen tender tetapi kesediaan dokumen menandatangani kontrak bergantung kepada bila kontraktor mengembalikan Surat Setuju terima dan mengemukakan Bon Perlaksanaan dan Insurans tertentu.

Penyeliaan dan pengesanan kemajuan kerja

Pengawai penguasa akan dilantik untuk mengawasi projek. Perkara-perkara yang berkaitan dengan kontrak dan perlaksanaan kerja adalah dirujuk kepada PP.

Lanjutan masa untuk penyiapan

Seandainya projek tidak dapat disiapkan dalam jangka masa yang telah ditetapkan oleh sebab-sebab yang dibenarkan dalam kontrak, kontraktor boleh mendapat perlanjutan masa.

13

Pengenaan Ganti Rugi Tertentu dan Ditetapkan

Sekiranya projek lewat disebabkan oleh faktor-faktor yang tidak dibenarkan perlanjutan masa, kontraktor akan dikenakan denda ganti Rugi Tertentu dan diTetapkan di peringkat awal kontrak.

Penamatan pengambilan kerja Kontraktor

Apabila kontraktor telah diberi peluang secukupnya untuk menyiapkan projek yang ditawarkan, tetapi beliau masih tidak berupaya untuk meneruskan kerjanya, beliau tidak berupaya atau memperlihatkan niatnya enggan menyiapkan kerja, pengambilan kerja kontraktor hendaklah ditamatkan. Kerja akan diserahkan kepada kontraktor lain.

Penyiapan dan penyerahan kerja siap dan pembaikan kecacatan

Apabila Perkauan Siap Kerja dikeluarkan, kerja yang siap akan diserahkan oleh kontraktor kepada JKR dan seterusnya diserahkan kepada Kementerian/Jabatan Pelanggan. Dengan itu bermulalah Tempoh Liabiliti Kecacatan.

14

pemaju atau pemohon perlu mengikuti proses seperti yang ditunjukkan dalam Rajah 1. Pengurusan pembayaran Bayaran pendahuluan dibayar kepada kontraktor untuk memulakan kerja sebik sahaja surat setuju terima. Bayaran interim dibuat bagi nilai kerja yang terlaksana dan bahan-bahan atau barang-barang yang dibawa masuk ketapak. Bagi projek yang memerlukan kelulusan pemajuan pembangunan harta tanah contohnya pemaju perumahan. Penyediaan nilaian dan akaun muktamad  Akaun Muktamad disediakan secepat mungkin setelah kontraktor memenuhi obligasi di bawah kontrak. bon perlaksanaan dan gerenti insurans dikemukakan.0 15 .

kejuruteraan dan lanskap) Kelulusan Pelan Mengeluarkan penyewa tapak atau setinggan Mendapatkan permit pengiklanan Pembinaan perumahan Memohon Sijil Layak Menduduki (CFO) RAJAH 2. bangunan.1 Proses Utama Dalam Pembangunan Projek Perumahan 16 . tata atur.Pembelian Tanah Pembiayaan Mendapatkan lesen Pemaju Permohonan tukar syarat dan pecah sempadan Penyediaan Pelan(Pecah sempadan.

17 . Dengan adanya pusat setempat disemua Pihak Berkuasa Tempatan.5 Penutup Daripada perbincangan di atas. perkembangan terbaru dalam industri pembinaan adalah usaha kerajaan memperkenalkan inisiatif baru seperti permohonan pemajuan di Pusat Setempat (OSC).Daripada rajah di atas. penglibatan banyak pihak adalah perlu dan proses pembangunan juga akan mengambil masa yang lama dan panjang serta melibatkan pelbagai jabatan dan agensi dan ini tentunya mengundang karenah birokrasi yang sememangnya telah sinonim dengan pembangunan di Malaysia. 1. dapat dilihat proses untuk mendapatkan kelulusan bagi memajukan harta tanah di Malaysia mengalami proses yang panjang dan sering dikaitkan dengan masa yang amat panjang diambil sebelum pembangunan dapat dijalankan. Sehubungan dengan itu. jelas membuktikan bahawa apa jua jenis pembangunan yang dijalankan. permohonan dapat diproses dengan cepat dan pemohon boleh mengetahui keputusan permohonan tanpa menunggu dengan lebih lama.

BAHAGIAN B PENGENALAN KEPADA KONTRAK 18 .

Memandangkan pelajar kejuruteraan awam akan terlibat banyak dalam menjalankan kerja-kerja-pembinaan. Bahagian ini akan membincangkan secara ringkas apakah yang dimaksudkan dengan kontrak dan keperluan kontrak dalam pembinaan.0 KONTRAK PEMBINAAN 2.0 19 .1 Pengenalan Kontrak merupakan satu yang perlu dalam menjalankan sesuatu urusan perniagaan. Keadaan yang sama terpakai kepada hubungan pihak yang menjalankan projek pembinaan. Perkara-perkara yang akan dibincnagkan dalam Bahagian ini ditunjukkan dalam Rajah 2.BAB 2. pendedahan kepada kontrak adalah perlu sebagai persediaan menghadapi alam pekerjaan. Konsep kontrak dikupas di awal bahagian sebagai persediaan untuk memahami kedudukan kontrak dalam menjalankan projek pembinaan.

Kontrak dua pihak melibatkan janji-janji yang dibuat oleh dua pihak.2 Apakah kontrak? Kontrak dua pihak adalah suatu kontrak di mana satu pihak berjanji untuk berbuat sesuatu sebagai balasan kepada janji pihak yang lain untuk berbuat sesuatu. Kontrak satu pihak berlaku hanya satu pihak membuat janji kepada pihak yang lain.0 PERKARA-PERKARA BERKAITAN KONTRAK 2.APA DAN KENAPA KONTRAK? KONTRAK SAH KONTRAK BOLEH BATAL KONTRAK BATAL ELEMEN KENAPA? PENTADBIRAN KONTRAK PERLEPASAN KONTRAK RAJAH 2. 20 .

Dalam keadaan ini. Bagi membolehkan sesuatu perjanjian menjadi kontrak (sah dan boleh dikuatkuasakan di sisi undang-undang). Semua kontrak adalah perjanjian tetapi bukan semua perjanjian adalah kontrak. kontrak boleh batal dan kontrak Batal i) Kontrak sah: Kontrak sah merujuk kepada perjanjian yang boleh diteruskan dan dikuatkuasakan di sisi undang-undang setelah tidak terdapat perkara yang menyebabkan ia batal. Di Malaysia. Kontrak sah akan mengikat kedua-dua pihak sehingga kontrak ini dilepaskan. Seksyen 2 (h) Akta Kontrak 1950 menyatakan bahawa:“ sesuatu perjanjian yang boleh dikuatkuasakan oleh undang-undang adalah suatu kontrak”. Kontrak boleh terbentuk dalam dua cara iaitu: • • Kontrak bertulis / nyata Kontrak lisan / tersirat 2:3 Perbezaan antara kontrak sah. Apakah bentuk kontrak?. ii) Kontrak boleh batal: Dalam hal ini satu pihak dalam kontrak terainaya oleh pihak satu lagi contohnya ditipu. apabila pihak yang teraniaya boleh memilih untuk meneruskan kontrak atau keluar daripada kontrak 21 .Kontrak ialah sesuatu perjanjian untuk melakukan sesuatu perbuatan atau kerja atau tidak melakukan yang boleh dikuatkuasakan di sisi undang-undang. sesuatu kontrak perlu mempunyai beberapa unsur penting yang dibincangkan dalam bahagian berikut.

iii) Kontrak batal: Ia merupakan perjanjian yang tidak boleh dikuatkuasakan di sisi undang-undang kerana balasannya adalah dilarang oleh undang-undang. Perjanjian tersebut mungkin hanya akan terbatal. kontrak adalah tidak sah dan tidak boleh dikuatkuasakan oleh undang-undang. tujuannya adalah tidak sah dan tidak hadir unsur-unsur perlu ada dalam sesuatu kontrak 2. Sekiranya salah satu daripada unsur-unsur ini tidak wujud. ia mesti mengandungi unsur-unsur yang berikut: i) ii) iii) iv) v) vi) vii) viii) Ada tawaran (cadangan) yang dibuat oleh satu pihak Ada penerimaan cadangan oleh pihak satu lagi Wujudnya balasan di kedua-dua pihak Ada niat untuk mengujudkan hubungan di sisi undang-undang Keupayaan di sisi undang-undang bagi pihak yang berkontrak Kerelaan penuh pihak-pihak yang memasuki kontrak Tujuan kontrak mestilah sah Kontrak merupakan sesuatu yang boleh dilaksanakan. Sebelum sesuatu kontrak itu boleh dikuatkuasakan dan di katakan sah. 22 .4 UNSUR-UNSUR KONTRAK Kontrak yang sah dan boleh dikuatkuasakan di sisi undang-undang adalah sesuatu perjanjian yang mempunyai unsur-unsur yang akan dibincangkan di bawah.

iaitu. Bentuk-bentuk pelawaan untuk membuat tawaran. Walau bagaimanapun tawaran adalah berbeza daripada Pelawaan untuk membuat tawaran: Pelawaan untuk membuat tawaran ialah langkah pertama dalam rundinganrundingan yang mungkin atau tidak berakhir dengan tawaran yang muktamad. satu pihak membuat tawaran yang ditujukan kepada pihak yang lain ataupun khalayak ramai. Definisi: Sek 2(a) AKTA KONTRAK 1950 “apabila seseorang itu telah menunjukkan kepada orang lain akan kesanggupannya untuk membuat sesuatu atau menahan diri membuat sesuatu dengan tujuan untuk mendapat persetujuan orang lain itu tentang perbuatan atau penahanan tersebut. maka ia di katakan telah membuat cadangan”. Jenis-jenis tawaran: Suatu tawaran boleh berbentuk: nyata atau tersirat Nyata : Suatu tawaran dibuat secara lisan atau bertulis. • • • • Iklan Barang-barang dagangan yang dipamerkan Iklan tender Sebut harga   23 .i. Tersirat: Tawaran yang dianggap atau disifatkan ada dari tingkah seseorang itu. Tawaran Tawaran.

Sek 7(b) Akta Kontrak 1950 menyatakan bahawa penerimaan itu hendaklah dinyatakan secara biasa dan munasabah. Prinsip-prinsip penerimaan: 1. 24 . Sek 7(a) menyatakan bahawa suatu penerimaan itu hendaklah mutlak dan tidak bersyarat sebelum suatu tawaran itu boleh dijadikan kontrak yang berkesan dan mengikat pembuat tawaran. 3 Komunikasi penerimaan Kaedah am: penerimaan mestilah dikomunikasikan. “apabila cadangan dipersetujui bermakna ianya diterima: cadangan bila diterima. Pembuat tawaran mestilah menyatakan penerimaannya dan ianya sah dan mula berkuat kuasa dari saat ianya dikomunikasikan. melainkan jika pembuat tawaran itu menetapkan suatu cara atau kaedah tertentu. Bagaimanapun penerima cadangan mesti mengetahui terlebih dahulu. Sek 2(b) Akta Kontrak 1950 mentafsirkan penerimaan sebagai. adalah menjadi janji”. Penerimaan mesti tanpa syarat dan selaras dengan terma-terma tawaran. 2 Penerimaan mestilah dibuat seperti mana yang ditentukan oleh pembuat tawaran.ii) Penerimaan Pihak yang menerima tawaran mesti sanggup mematuhi semua syarat yang telah ditentukan oleh pihak yang membuat tawaran.

Komunikasi melalui telegram atau pos: iii) Balasan Balasan yang sah. seorang penerima janji atau orang lain telah membuat sesuatu atau berjanji akan menahan diri dari membuat sesuatu atau berjanji akan membuat sesuatu atau berjanji untuk menahan diri dari membuat sesuatu. Sek 26 Akta Kontrak 1950. iaitu sebarang faedah atau manfaat daripada satu pihak ke pihak yang lain. Prinsip-prinsip balasan: 25 . Sek 2(d) Akta Kontrak 1950 memperuntukkan “apabila. iaitu. Pengecualian kepada kaedah am balasan: Sek 26 menyatakan dengan khusus pengecualian ini. atas kehendak seorang pembuat janji. perjanjian yang dibuat tanpa balasan adalah sah jika dibuat secara bertulis dan didaftar di bawah undang-undang (jika ada) yang pada masa itu dikuatkuasakan bagi pendaftaran dokumen dan dibuat berdasarkan kasih sayang semula jadi di antara pihak-pihak yang ada hubungan yang karib antara satu sama lain. Di bawah Akta Kontrak 1950. perbuatan atau penahanan diri atau janji sedemikian dinamakan balasan untuk janji itu”.Pengecualian kepada kaedah am: Ini meliputi kes-kes di mana terdapat peruntukan yang menyatakan kaedah am komunikasi tidak lagi perlu. ‘mana-mana perjanjian yang dibuat tanpa balasan adalah batal dan oleh itu tidak mengikat pihak-pihak yang berkontrak. mana-mana balasan di atas adalah memadai untuk menguatkan sesuatu janji.

vi Kerelaan sebenar atau kerelaan penuh Kerelaan sebenar adalah keadaan di mana tidak berlaku perkara-perkara berikut: • Paksaan 26 . Pihak yang berkontrak mestilah terdiri daripada • • • mereka yang dewasa mengikut undang-undang. insurans dan keperluan sendiri berakal waras dan tidak hilang kelayakan untuk berkontrak (bankrap dsbnya).‘tidak cukup’ tidak boleh dijadikan alasan untuk membatalkan janji Balasan tidak semestinya datang daripada penerima janji iv Niat Pihak-pihak yang berkenaan mestilah telah berniat atau dianggap sebagai mempunyai niat untuk mengujudkan suatu hubungan yang mengikat di sisi undang-undang v keupayaan Berkontrak Pihak-pihak itu hendaklah mempunyai keupayaan untuk berkontrak. Kanak-kanak boleh berkontrak biasiswa. Kecukupan balasan.• • • Balasan lepas: suatu balasan yang berdasarkan kepada suatu perbuatan yang lepas.

Ini termasuk     Silap tentang pengenalan perkara pokok dalam kontrak Silap tentang kewujudan perkara poko dalam kontrak Silap tentang penegnalan pihak satu lagi Silap fakta tentang perkara pokok. dan 27 .o Apa-apa perbuatan atau ancaman untuk melakukan apa-apa perbuatan yang bertentangan dengan undang-undnag jenayah atau menahan secara tidak sah atau mengancam untuk menahan sebarang harta atau untuk memudaratkan man-mana orang dengan maksud menyebabkan seseorang itu membuat perjanjian. atau o ketegasan positif sesuatu yang tidak benar tetapi dipercayai benar silap fakta. • pengaruh tidak wajar. o Kesilapan tentang fakta kontrak yang boleh menjadikan kontrak batal. o pertalian antara kedua pihak sedemikian menjadikan satu piahk dalm kedudukan boleh menguasai kemahuan pihak lain dan menggunakan kedudukannya untuk mendapatkan faedah tak saksama ke atas pihak lain • fraud atau tipu o niat untuk memperdaya dengan  mengenai suatu fakta menyarankan sesuatu tidak benar oleh seseorang yang tidak mempercayai bahawa sesuatu itu benar  menyembunyikan secara aktif sesuatu fakta oelhs eseorang yang mengetahui nya benar   membuat janji tanpa sebarang niat untuk menunaikannya mana-mana perbuatan lain yang berniat untuk memperdaya • • salah nyata.

 vii Tujuan

Silap fakta tentang bentuk dokumen

Tujuan atau matlamat kontrak mestilah sesuatu yang sah dan memenuhi syarat. Tujuan tidak sah adalah merujuk kepada • • • • • Yang dilarang oleh undang-undang Akan mengecewakan peruntukan mana-mana undang-undang Merupakan fraud Mendatangkan atau melibatkan bencana kepada diri atau harat orang lain Tak bermoral dan bertentangan dengan muslihat awam

viii Terma jelas dan boleh dilaksanakan Kontrak mestilah mempunyai terma-terma yang boleh ditentukan atau dipastikan. Mana-mana kontrak yang mempunyai terma yang kabur dan sukar ditentukan atau dilaksanakan dianggap boleh mencabar kesahihan kontrak. 2.5. PERLEPASAN KONTRAK

Pihak-pihak dalam kontark akan terikat kepada terma dan syarat kontrak selagi kontrak tidak dilepaskan. Sesuatu boleh dilepaskan dengan beberapa cara seperti berikut:• • • Dengan persetujuan semua pihak Dengan melaksanakan syarat-syarat kontrak Dengan kemungkiran
28

• •

Dengan kekecewaan kontrak (tidak mungkin dapat dilaksankan) Dengan kuatkuasa undang-undang.

29

2.6

KONTRAK PROJEK PEMBINAAN

Kontrak berfungsi sebagai: a) b) Bukti wujudnya hubungan dari segi undang-undang antara pihak-pihak terlibat Rujukan di mana segala butiran berkaitan dengan projek dinyatakan dengan jelas bagi memudahkan pihak-pihak berkontrak memahami keperluan masing-masing. c) d) Memberi penjelasan tentang tanggungjawab dan bidang kuasa pihak yang terlibat dalam kontrak memastikan kontraktor menyiapkan kerja dengan sempurna tanpa menjejaskan tahap minimum mutu kerja serta reka bentuk seperti yang dikehendaki oleh pelanggan dalam masa yang telah ditetapkan. Secara amnya kontrak dapat dijelaskan sebagai: Ikatan yang dimeterai oleh dua (2) atau lebih pihak untuk melakukan sesuatu atau beberapa perkara secara lisan atau bertulis  Dalam kontrak pembinaan, satu pihak (kontraktor) berjanji menyiapkan binaan hingga siap dan satu pihak lain (pelanggan) berjanji membayar bagi kerja yang disiapkan  Apabila kontraktor memasuki tender berdasarkan syarat-syarat terkandung dalam dokumen tender dan pihak kerajaan menyetujui syarat ditawarkan maka ikatan terbentuk  Kontrak bermula apabila surat setuju terima diberikan dan berakhir apabila Perakuan Muktamad dikeluarkan  Kontraktor bersetuju menerima risiko apabila beliau mengisi borang tender dan memasukkannya dalam peti tender
30

JKR – penasihat teknikal. Kontrak swasta: Kontrak sektor swasta lazim melibatkan kontraktor dan klien. CIDB dan FIDIC masih diperlukan. Pentadbiran kontrak di sektor awam biasanya berpandukan Borang Kontrak Setara/Piawai/ Standard JKR 203/203A/203N. 31 . ringkasan projek. Kontrak awam melibatkan JKR (pelaksana). Kontrak di sektor swasta tidak terikat kepada prosedur yang ditetapkan oleh kementerian kewangan. membina dan menyelenggarakan projek kerajaan dan juga kementerian dan kerajaan lain. Namun penggunaan borang kontrak seperti Borang Kontrak IEM. merancang dan mereka bentuk. PAM. Dengan itu proses pembentukan biasanya lebih cepat. mendapatkan peruntukan dan mendapatkan tapak. Jabatan/kementerian Pelanggan (pemula dan pengguna akhir) dan kontraktor. Jabatan/kementerian pelanggan – menyediakan pelan kasar. Penender berjaya tidak boleh menolak tawarannya setelah surat setuju terima dikeluarkan dalam tempoh sah laku tender. JKR mempunyai cawangan pelanggan untuk kementerian/jabatan tertentu.

Dibenarkan .Semakan surat setuju terima . Terbuka.T/tangan pegawai diberi kuasa - Pematuhan Keperluan Pelawaan/penerimaan Tender Penilaian/Setuju Terima Penyediaan & Tandatangan Kontrak .Lantikan subkon -Pengurusan Pembayaran Penyeliaan dan Pengesahan Kemajuan Kerja Perakuan Siap kerja Senarai Baiki Kecacatan Perakuan Siap Pembaikan Lanjutan Masa Perakuan Tak Siap Penamatan Kontrak Penyiapan/Pengesahan Kerja .Insurans/bon dikemukakan .Laporan .2.Tidak . Kenyataan Keperluan Pelanggan Tatacara tender Iklan/tawaran ---.Surat Setuju terima Dokumen Tender .7 Peringkat pembentukan kontrak projek pembinaan Proses Kontrak Pembinaan dapat dirumuskan seperti dalam Rajah 2.khas Bumi. Terpilih & Rundingan .2 PROSES KONTRAK PEMBINAAN 32 .2.LAD Penyediaan Nilaian Perubahan Kerja Permohonan Perubahan Kerja Perlarasan Kerja Akaun Muktamad Perakuan Mukatmad selepas 3 bulan Tempoh Tanggungan Kecacatan RAJAH 2.

nota pengajaran ini.Bahagian E Nota ini akan melihat perkara berkaitan pentadbiran kontrak dengan lebih mendalam. Prose pembentukan kontrak dalam pembinaan dilihat dan daripada Rajah di atas dapat diringkaskan bahawa proses kontrak pembinaan boleh dibahagikan tiga (3) fasa seperti berikut: A) Peringkat Tender :.8 PENUTUP Bab ini telah melihat dengan terperinci pengenalan kepada kontrak. jenis-jenis tender dan pemilihan kontraktor. Perincian bagi proses menender dan pemilihan kontraktor akan dibuat di Bahagian C.2.Di peringkat ini. unsur Kontrak dan cara melepaskan kontrak. B) Peringkat Kontrak:. C) Peringkat Pentadbiran Kontrak:.Di peringkat ini membabitkan pengenalpastian kehendak pelanggan proses menender. mekanisme pentadbiran kontrak dan akan dibincangkan dengan lebih lanjut di Bahagian D. beberapa perkara yang akan dibincangkan adalah jenis-jenis kontrak. 33 .

BAHAGIAN C PROSES TENDER BAGI PEROLEHAN KERJA DALAM SEKTOR AWAM 34 .

BAB 3. lapangan terbang.0 TENDER DALAM PEROLEHAN KERJA 3. tapak kawasan dan empangan air serta kerja perparitan. pelabuhan. Ia juga merangkumi kerja-kerja mekanikal dan elektrik. 3.1 Jenis-jenis Perolehan Kerajaan Perolehan merujuk kepada beberapa kaedah perolehan yang dijalankan. jalan raya. jenis perolehan kerja akan dibincangkan terlebih dahulu. Untuk mendapatkan gambaran dengan lebih jelas. Ini akan diikuti oleh perbincangan tentang keperluan perbendaharaan tentang proses dan prosedur tender dan akhir sekali jenis-jenis tender dan pemakaian nya dibincangkan dengan terperinci.0 PENGENALAN Bab ini akan melihat peringkat tender dalam perolehan kerja disektor awam. Mengikut Kementerian Kewangan jenis perolehan dapat dikelaskan seperti berikut:-  Kerja Kerja merupakan perolehan yang melibatkan kerja-kerja pembinaan dan sivil seperti bangunan. 35 .

pakaian. Ia juga merupakan input kepada sesuatu proses kerja atau perkhidmatan. • Perkhidmatan Perkhidmatan adalah ditakrifkan sebagai khidmat tenaga manusia atau kepakaran/kemahiran yang diperoleh untuk melak sana dan menyiapkan sesuatu kerja tertentu. pengurusan perundangan dan perkhidmatan kepakaran dalam bidang-bidang khusus seperti alam sekitar dan pertanian Perkhidmatan Bukan Perunding  Perkhidmatan bukan perunding meliputi perkhidmatan seperti pengendalian kursus dan latihan. program atau projek agensi Kerajaan. kejuruteraan dan kerja-kerja ukur.• Bekalan Bekalan adalah dimaksudkan sebagai barangan yang dibekalkan bagi menjalankan sesuatu aktiviti. Bekalan dimaksudkan adalah seperti bahan binaan. makanan.2 Jenis dan cara perolehan kerajaan 36 . penyenggaraan dan pembaikan. penyewaan dan pengurusan bangunan 3. kenderaan dan kelengkapan pejabat. Bidang perkhidmatan terbahagi kepada dua seperti berikut :-  Perkhidmatan Perunding Perkhidmatan perunding meliputi semua jenis kajian seperti kajian ekonomi. pengurusan. pencucian dan pembersihan. pembangunan fizikal yang memerlukan input seperti seni bina. penswastaan.

agensi Kerajaan dikehendaki mempelawa sebut 37 . agensi dibenarkan melantik terus kontraktor kelas F dari daerah yang berkaitan iii) Sebut Harga (melebihi RM50. agensi Kerajaan dibenarkan membuat pembelian terus daripada pembekal bumiputera yang berdaftar dalam bidang yang berkenaan yang diketahui sentiasa menawarkan harga yang berpatutan.000 RM100.000) Bagi perolehan bekalan dan perkhidmatan melebihi RM50.i) . agensi Kerajaan dibenarkan membuat pembelian terus dari mana-mana pembekal.000 setahun bagi setiap jenis item.000 setahun.000 setahun bagi setiap jenis item.000) Bagi kerja yang tidak melebihi RM20.000 RM200. Bagi pembelian yang bernilai di antara RM10. ii) Lantikan Terus (sehingga RM20. agensi kerajaan dikehendaki mempelawa sebut harga di kalangan sekurang-kurangnya lima (5) pembekal Bumiputera yang berdaftar dengan Kementerian Kewangan dalam bidang yang berkaitan.000.000 hingga RM200.Pembelian Terus (sehingga RM50.000 setahun. sama ada berdaftar atau tidak.000) Bagi bekalan dan perkhidmatan yang tidak melebihi RM10.000 hingga RM50. Bagi perolehan bekalan dan perkhidmatan melebihi RM100. yang menawarkan harga yang berpatutan.

v) Tender (melebihi RM200. Bagi perolehan kerja yang bernilai melebihi RM20.harga di kalangan sekurang-kurangnya lima (5) pembekal yang berdaftar dengan Kementerian Kewangan dalam bidang yang berkaitan. Ini termasuk menggunakan kaedah berikut:  Tender Terbuka Tender ini terbuka untuk ditandingi oleh semua kontraktor/pembekal yang berdaftar dengan Kementerian Kewangan bagi bekalan dan perkhidmatan dan 38 .000 Awam dan dan tidak menggunakan hendaklah Jadual dibuat Kadar dengan Kejuruteraan Bangunan mempelawa sebut harga. iv) Kerja-kerja yang menggunakan Jadual Kadar Kejuruteraan Awam dan Bangunan Bagi kerja-kerja yang menggunakan Jadual Kadar Kejuruteraan Awam dan Bangunan. agensi adalah dibenarkan melantik kontraktor secara undian. giliran/pusingan atau sebut harga.000 setahun hendaklah dipelawa secara tender.000 dan tidak melebihi RM200.000) Bagi perolehan melebihi RM200.

3. 3. 1.3. 2.1 PELAWAAN TENDER/TAWARAN: 39 . kewangan secara pengurusan bagi melaksanakan sesuatu projek sahaja dibenarkan mengambil bahagian di dalam sesuatu tender yang diadakan setelah agensi mendapat kelulusan khas Perbendaharaan Malaysia. perkhidmatan dan kerja tidak melebihi RM5 juta boleh dilaksanakan setelah agensi mendapat kelulusan Lembaga Perolehan Agensi.Lembaga Pembangunan Industri Pembinaan Malaysia (LPIPM) dan Pusat Khidmat kontraktor (PKK) bagi kerja. Tender Terbuka Yang Dikhaskan Kepada Kontraktor Bumiputera Tender ini dilaksanakan dengan mempelawa hanya kontraktorkontraktor Bumiputera untuk mengambil bahagian. 3.3 TENDER Bahagian ini akan membincangkan proses tender yang lazim dipraktikkan dalam perolehan kerja-kerja kerajaan. Tender Terbuka Berasaskan Pra-kelayakan Peraturan pra-kelayakan adalah bertujuan untuk menapis kontraktorkontraktor supaya mereka yang mempunyai pengalaman. kebolehan teknikal. Tender Terhad Tender terhad bagi bekalan. Tender terhad melebihi nilai tersebut perlu mendapat kelulusan Perbendaharaan Malaysia.

JKR. Majlis Tempatan dsbnya. Iklan biasanya menyatakan jenis kerja yang ditawarkan. Lazatnya disiarkan dalam dua akhbar – Berita Harian dan Utusan Malaysia. Jabatan Kerajaan. Sila rujuk iklan tender untuk mengetahui apakah perkara yang dimasukkan dalam sesuatu iklan tender. kepada prosedur perolehan oleh Perbendaharaan 40 . Panggilan biasanya dilakukan oleh klien. Pemilihan biasanya dibuat berdasarkan pertandingan yang berasaskan harga dan masa pembinaan.Definisi: Suatu kenyataan yang dikeluarkan kepada seseorang untuk mendapatkan persetujuan melakukan sesuatu. kelas kontraktor dan pecahan perkara lain yang berkaitan dengan tawaran. Tawaran merupakan proses utama yang dilakukan oleh klien untuk memilih kontraktor yang layak.1 bagi aliran proses menender yang biasa berlaku bagi pemberian kerja oleh JKR atau mana-mana pihak awam yang tertakluk Negara Malaysia. Sila lihat Rajah 3.

3. Bagi maksud ini jenis item/perolehan hendaklah ditentukan. Bagi maksud ini.2 Proses Tender • Perancangan Kementerian dan agensi dikehendaki merancang perolehan. Penender boleh membantah di dalam 14 hari dari tarikh tender diiklankan jika spesifikasi tersebut menjurus kepada sesuatu jenama bagi tender tempatan dan 28 hari bagi tender antarabangsa. carta/jadual proses disediakan. kewangan disemak. Jawatankuasa Spesifikasi perlu ditubuhkan. Spesifikasi yang menjurus kepada sesuatu jenama atau negara ditegah sama sekali. Spesifikasi tersebut hendaklah berdasarkan kepada fungsi dan performance dengan kepatuhan kepada standard antarabangsa or equivalent boleh dimasukkan ke dalam spesifikasi tersebut. kontraktor/pembekal dan kepala/sub kepala/gred dan kod bidang pendaftaran dikenal pasti dan kajian pasaran • • Spesifikasi Kementerian dan Jabatan dikehendaki menyediakan spesifikasi tender.3. peruntukan dilakukan. Spesifikasi hendaklah secara terperinci bagi memberi gambaran secara jelas kepada penender akan apa yang diperlukan atau yang dikehendaki. 41 .

spesifikasi. tempoh bantahan dan skop kerja yang diperlukan. satu Bahasa Melayu dan satu Bahasa Inggeris serta pemberitahuan juga dihantar kepada Embassy dan High Commission negara-negara yang sesuai dan boleh mengambil bahagian di dalam tender tersebut. jadual harga. iklan tersebut akan diiklankan dalam sekurang-kurangnya dua akhbar tempatan. Hanya kontraktor/pembekal yang memenuhi syarat-syarat pendaftaran dalam bidang yang berkenaan dibenarkan membeli Dokumen Tender tersebut. • Jualan Dokumen Tender Dokumen Tender akan dijual mulai tarikh iklan tender tersebut dibuat di dalam akhbar tempatan. Penender diberi tempoh tidak kurang dari 21 hari untuk mengemukakan tawaran bagi tender tempatan dan tidak kurang dari 56 hari bagi tender antarabangsa. Bagi tender antarabangsa. Kandungan Dokumen Tender akan meliputi syarat-syarat dan terma am.• Dokumen Tender Dokumen Tender dikenakan bayaran dengan harga minimum sebanyak RM50. 42 . • Iklan Tender Setiap tender tempatan yang dikeluarkan hendaklah diiklankan di dalam sekurang-kurangnya sebuah akhbar tempatan bahasa Melayu. pengecualian diberikan dari syarat-syarat keperluan pendaftaran. iklan tender juga akan dipaparkan di dalam homepage BPPK. tempoh penghantaran. Bagi tender yang diuruskan oleh Kementerian Kewangan. salinan perjanjian. bagi tender antarabangsa.

500 bagi tawaran kurang dari RM5 juta sehingga deposit bernilai RM1 juta bagi tawaran bernilai RM30 juta bagi tender bekalan dan perkhidmatan.00 tengah hari pada hari tawaran ditutup sebagai waktu akhir untuk menerima dokumen tender daripada penender. • Penilaian Tender Bagi tender bekalan dan perkhidmatan. Tender lewat tidak boleh diterima. penender dikehendaki mengemukakan deposit tender bernilai RM50. Bagi tender antarabangsa. Bagi tender kerja. • Jawatankuasa Pembuka Tender Jawatankuasa Pembuka Tender hendaklah terdiri dari sekurang-kurangnya dua pegawai di mana seorang daripada hendaklah pegawai daripada Kumpulan Pengurusan dan Profesional yang dilantik oleh Ketua Jabatan untuk membuka peti tawaran dan tawaran yang diterima. • Masa Tutup Tender Agensi mestilah menetapkan jam 12. penender asing diperlukan mengemukakan deposit tender bernilai antara RM62.• Deposit Tender Pembekal/kontraktor tempatan yang telah berdaftar dengan Kementerian Kewangan/Pusat Khidmat Kontraktor dikecualikan dari mengemukakan deposit tender. penilaian tender hendaklah dibuat oleh dua (2) Jawatankuasa yang berasingan iaitu Jawatankuasa Penilaian 43 .000 bagi kontrak di bawah RM10 juta sehingga deposit bernilai RM1 juta bagi kontrak kerja bernilai RM100 juta.

Faktor-faktor seperti harga. tempoh siap/penghantaran. Bagi penilaian tender kerja ianya hendaklah dilakukan oleh satu Jawatankuasa yang dianggotai oleh tidak kurang daripada dua (2) orang pegawai. Laporan Penilaian hendaklah ditandatangani oleh semua ahli jawatankuasa. penilaian boleh dibuat oleh Jawatankuasa Penilaian Harga atau oleh Pegawai Penilai yang terdiri daripada pegawai yang mahir serta berpengalaman dalam bidang tersebut. Salah seorang daripada hendaklah terdiri daripada juruukur bahan atau pegawai teknikal dalam bidang berkenaan. Jawatankuasa Penilaian Teknikal hendaklah terdiri daripada pegawai yang mempunyai kemahiran. pengalaman serta kelayakan mengenai barangan/perkhidmatan tersebut. • Pemilihan Penender Yang Berjaya Laporan daripada Jawatankuasa Penilaian Teknikal dan Jawatankuasa Penilaian Harga hendaklah dirangkumkan untuk mendapatkan syor dan perakuan berasaskan tawaran terendah yang dinilai dan boleh diterima (the lowest evaluated and acceptable tender). Pegawai yang memproses tender adalah bertanggungjawab menyediakan perakuan kepada Lembaga Perolehan berdasarkan tender yang paling menguntungkan Kerajaan. Bagi penilaian harga. rekod-rekod yang lalu hendaklah dijadikan asas pemilihan. 44 .Teknikal dan Jawatankuasa Penilaian Harga. latar belakang syarikat. kualiti.

Surat tersebut boleh mengandungi syarat dan terma tambahan bagi memastikan kontrak tersebut berjaya dilaksanakan dan bagi memenuhi dasar-dasar dan aspirasi Kerajaan. perakuan tender hendaklah dikemukakan ke Kementerian Kewangan untuk keputusan muktamad.• Lembaga Perolehan/Tender Lembaga Perolehan/Tender Kementerian atau Jabatan adalah diberi kuasa menimbang serta menyetujukan tender sehingga RM50 juta bagi tender kerja dan RM30 juta bagi tender bekalan dan perkhidmatan. rundingan Keputusan boleh diadakan bagi dengan penender tender untuk adalah membincangkan syarat dan terma tambahan atau apa-apa perubahanmuktamad penerimaan berdasarkan kepada rundingan yang berjaya dengan/atau setuju terima syarat dan terma tambahan. • Surat Niat Surat Niat akan dikeluarkan kepada penender yang berjaya jika perlu. Semua tender bagi perolehan bekalan dan perkhidmatan yang bernilai tidak melebihi RM30 juta dan sehingga RM50 juta bagi tender kerja adalah di bawah bidang kuasa Lembaga Perolehan Kementerian atau Jabatan. Bagi tender yang melebihi had nilai yang dibenarkan atau tender yang keputusannya tidak sebulat suara atau bagi Jabatan-jabatan yang tidak mempunyai Lembaga Perolehan sendiri. perubahan. Apabila Surat Niat dikeluarkan. Surat Niat tidak legally binding. 45 .

Surat Setuju Terima merupakan dokumen legal dan ianya merupakan sebahagian daripada kontrak. Penender tersebut dikehendaki mengemukakan • Syarat-syarat Penyertaan Tender o Pendaftaran Kontraktor Semua Perolehan Kerajaan hendaklah dibuat daripada Kontraktor yang pendaftarannya masih berkuat kuasa.000 setahun bagi bekalan dan perkhidmatan mengikut AP 184. Pengecualian hanya dibenarkan bagi perolehan yang tidak melebihi RM10. 46 . Jika Surat Niat dikeluarkan dahulu maka selepas rundingan diadakan dan persetujuan dicapai atas apa-apa perubahan. • Kontrak Kontrak secara formal akan dibuat selepas diterima Surat Setuju Terima dari penender yang berjaya. Surat Setuju Terima tersebut hendaklah ditandatangani dan dikembalikan kepada agensi bagi penyediaan kontrak.2(a). Pihak berkuasa bagi pendaftaran pembekal dalam bidang bekalan dan perkhidmatan ialah Kementerian Kewangan manakala bagi kontraktor kerja ialah Pusat Khidmat Kontraktor (PKK) dan Lembaga Pembangunan Industri Pembinaan Malaysia (LPIPM). Surat Setuju Terima hendaklah dikeluarkan.• Surat Setuju Terima Jika tawaran penender diterima tanpa apa-apa perubahan Surat Setuju terima boleh dikeluarkan.

3. 47 E .1 Dokumen Tender: Dokumen yang disediakan adalah untuk kegunaan kontraktor binaan bagi meletak harga tawarannya. tapak dan keadaan tanah. Keperluan asas dokumen tender: • • Peruntukan dalam dokumen tender mestilah menjadi asas kepada kontrak dan boleh dilaksanakan oleh kontraktor. syarat pembayaran dan keadaan lain.4 APAKAH YANG PENTING DALAM PROSES MENENDER 3. Peruntukan dalam dokumen tender mestilah menggambarkan perolehan mengikut tatacara yang dibenarkan oleh Perbendaharaan. pengaruh teknikal dan komersial dalam perlaksanaan kerja. tanggungjawab kontraktor. melainkan mendapat pengecualian Perbendaharaan terlebih dahulu. (Kaedah penentuan Harga akan dipelajari di Bahagian (Taksiran)] Objektif: menyampaikan gambaran yang paling jelas mengenai sifat dan kuantiti kerja.o Kontrak Pusat Perbendaharaan akan menguruskan kontrak pusat bagi barangan guna sama dari semasa ke semasa.4. Semua Jabatan hendaklah menggunakan kontrak pusat apabila membeli barangan guna sama yang terdapat di dalam kontrak pusat yang diuruskan oleh Perbendaharaan.

Kerja yang ditentukan mestilah memenuhi kehendak nyata dan kehendak lain Jabatan/Kementerian Pelanggan.sem 1/82 Borang latar belakang kontraktor Spesifikasi Ringkasan tender Jadual kadar Harga Lukisan-lukisan.2 Kerja untuk dilaksanakan mestilah didefinisikan dengan jelas dan tepat. 48 . Kerja yang ditentukan mestilah memenuhi kehendak-kehendak JKR Penyediaan Dokumen Tender Dokumen tender yang dikeluarkan mengandungi perkara berikut: • Kontrak berdasarkan Senarai Kuantiti • Surat pelawaan menender Surat semakan mengemukakan tender Borang tender JKR203B – Sem 1/82 Borang latar belakang kontraktor dan butir-butir sepuluh kerja kontrak yang terah disiapkan dan sedang dilaksanakan Spesifikasi Senarai Kuantiti Lukisan-lukisan.4. Kontrak Berdasarkan Lukisan dan Spesifikasi Surat pelawaan menender Senarai semakan mengemukakan tender Borang tender JKR203C.• • • 3.

BQ membolehkan kontraktor membuat anggaran lebih tepat bagi projek yang dicadangkan. Ia menjadi penerangan kepada kontraktor. Lukisan : Ia menggambarkan sesuatu kerja yang perlu dibuat dan disudahkan oleh kontraktor. Penentuan Kerja (Spesifikasi) :Penentuan kerja yang menerangkan dan menghuraikan perkara-perkara yang bersangkutan dengan kontrak. Selain daripada berasaskan keluasan lantai. Jadual Kadar Harga: Jadual yang disediakan oleh klien biasanya mengandungi senarai harga dalam membuat sesuatu elemen binaan. Ianya digunakan jika terdapat perubahan kerja semasa kontrak masih berkuat kuasa.Borang tawaran : Borang yang digunakan oleh pihak yang membuat tawaran serta penender. Ia juga membantu kontraktor dalam menentukan harga. 49 . Harga ini termasuk harga bahan dan upah tetapi tidak termasuk keuntungan. Senarai bahan (BQ): Senarai kuantiti disediakan untuk projek yang lebih rumit. Harga tawaran serta tempoh penyiapan pembinaan perlu dinyatakan oleh penender. Di antaranya ialah: • • • • Kerja-kerja yang termasuk dalam tawaran Mutu minimum bahan binaan yang diperlukan termasuk kerja-kerja pembinaan Menerangkan bagaimana sesuatu kerja patut dilakukan Menetapkan mutu minimum penghasilan kerja.

3 Dokumen Meja Tender Naskah/Dokumen Meja Tawaran: Untuk rujukan dan pemeriksaan kontraktor. lukisan. penentuan kerja dan lain-lain lagi. Ini termasuklah syarat-syarat kontrak borang tawaran. Dokumen Meja Tender mengandungi dokumen tender dan dokumen-dokumen lain mengikut susunan seperti berikut: Kontrak Berdasarkan Senarai Kuantiti Surat pelawaan menender Senarai semakan Perkara-perkara perjanjian dan syarat-syarat kontrak dan Lampiran berkembar (JKR203A – Sem10/83) Borang tender Borang Latar belakang kontraktor Borang Setuju Terima Borang Gerenti bank dan Insurans untuk Bon perlaksanaan Spesifikasi Senarai Kuantiti Lukisan-lukisan   Kontrak Berdasarkan Lukisan dan Spesifikasi semua seperti di atas dan ditambah dengan Ringkasan Tender dan Jadual kadar harga. 50 .3.4. Naskah ini biasanya terkandung beberapa dokumen tertentu yang berkaitan dengan projek yang ditawarkan.

Kuala Lumpur. 3. Sekira nnya Persekutuan.Naskah meja tawaran (T. 1. naskah meja tawaran akan dipamerkan di Bahagian Kontrak Ibu Pejabat JKR. perundingan atau kombinasi termasuk.Sekiranya tawaran dipanggil Pengarah Negeri. akan dipamerkan di pejabat pengarah atau pejabat Jurutera Daerah yang berkenaan. 2.5 JENIS-JENIS TENDER Beberapa jenis tawaran yang biasa diamalkan di negara kita termasuk. • • • • Tender/tawaran Terbuka Tender/tawaran Terhad atau Tender Terpilih Tender/tawaran Perundingan Tender/tawaran Pra Kelayakan Jenis-jenis tawaran yang lazim diamalkan di negara kita sama ada melalui persaingan. 51 .D) biasanya akan dipamerkan di tempat-tempat berikut.T.

2 KAEDAH-KAEDAH TENDER 52 .Tender Terbuka Pelbagai Tender terpilih satu peringkat Prosedur tender Usahasama Tender terpilih dua peringkat Perundingan TENDER PERTANDINGAN PERUNDINGAN HYBRID Rajah 3.

5. Pihak Klien akan mengeluarkan iklan tawaran di akhbar-akhbar utama tempatan menjemput kontraktor yang berkelayakan untuk membuat tawaran harga bagi projek yang dicadangkan. kebolehan teknikal.1 Tender/tawaran Terbuka: Tender ini terbuka untuk ditandingi oleh semua kontraktor/pembekal yang berdaftar dengan Kementerian Kewangan bagi bekalan dan perkhidmatan dan Lembaga Pembangunan Industri Pembinaan Malaysia (LPIPM -CIDB) dan Pusat Khidmat kontraktor (PKK) bagi kerja.Peraturan pra-kelayakan adalah bertujuan untuk menapis kontraktor-kontraktor supaya mereka yang mempunyai pengalaman. kewangan secara pengurusan bagi melaksanakan sesuatu projek sahaja dibenarkan mengambil bahagian di dalam sesuatu tender yang diadakan setelah agensi mendapat kelulusan khas Perbendaharaan Malaysia Tawaran ini biasanya digunakan oleh kerajaan dan badan berkanun.3. • Tender TerbukaYang Dikhaskan Kepada Kontraktor Bumiputera Tender ini dilaksanakan dengan mempelawa hanya kontraktor-kontraktor Bumiputera untuk mengambil bahagian. • Tender Terbuka Berasaskan Pra-kelayakan . Kaedah ini membolehkan pihak klien mendapat harga yang munasabah untuk sesuatu projek. 53 .

Rajah 3.3 Aliran Proses Tender Terbuka 54 .

Walau bagaimana pun terdapat beberapa kriteria lain yang juga diambil kira dalam pemilihan kontraktor. Kriteri ini akan dibincang dengan lebih terperinci dalam bahagian penilaian tender. Kesukaran timbul di dalam pemilihan kontraktor kerana banyak penyertaan. Kebaikan: i) ii) iii) memberi peluang kepada kontraktor yang baru berdaftar Tawaran lebih kompetitif Klien dapat memilih harga yang terendah Jenis tawaran ini lebih sesuai untuk pembinaan yang rendah atau sederhana hartanya Keburukan ii) Proses penyediaan tawaran mengambil masa yang lama. Ini mungkin menghasilkan mutu kerja yang rendah atau bahan yang tidak berkualiti. penyediaan lukisan lakar. senarai bahan dokumen yang berkaitan. 55 . Kaedah ini tidak sesuai untuk projek yang perlu disiapkan dengan segera iii) Penerimaan sebut harga yang terendah adalah merbahaya. iv) v) Pemilihan harga terendah tidak menggalakkan penggunaan peralatan serta teknologi terkini di dalam projek tersebut. Ini menyebabkan berlaku pembaziran masa dan kewangan. Masa yang panjang diperlukan untuk pengiklanan.Harga yang ditawarkan oleh kontraktor biasanya berdasarkan jumlah anggaran kasar pembinaan sesebuah bangunan (yang mana termasuk kos langsung dan tidak langsung) – {Kaedah Menganggar akan ditunjukkan dalam Taksiran} Pemilihan biasanya akan bergantung kepada harga yang terendah.

tawaran dibuka kepada Kontraktor bumiputera atau Kelas tertentu. Kebiasaannya kontraktor dipilih berdasarkan kebolehan serta pengalaman di dalam projek yang ditawarkan. Tawaran Terpilih: Tawaran hanya dikemukakan kepada pemborong yang telah dipilih oleh klien. Contohnya. 56 . Pertandingan merebut tawaran ini hanya di kalangan mereka yang terpilih. Tawaran Terhad adalah tawaran yang dibuka kepada semua kontraktor yang telah ditetapkan di dalam kategori yang dinyatakan dalam notis tawaran. perkhidmatan dan kerja tidak melebihi RM5 juta boleh dilaksanakan setelah agensi mendapat kelulusan Lembaga Perolehan Agensi. Tender terhad melebihi nilai tersebut perlu mendapat kelulusan Perbendaharaan Malaysia.2 Tender/tawaran Terhad atau Tawaran Terpilih • Tender Terhad Tender terhad bagi bekalan.5.3.

4 Aliran Proses Tender Terhad 57 .Rajah 3.

Pemilihan kontraktor dibuat berdasarkan lukisan lakar. senarai bahan dan juga penyediaan senarai pemborong bahan binaan. pihak klien akan memilih seorang kontraktor yang meletakkan harga yang munasabah. biasanya yang terendah. 58 . Tawaran tidak begitu meluas kerana hanya beberapa kontraktor sahaja terpilih. Apa kontraktor memasuki tawaran. Risiko sekiranya perubahan keupayaan kontraktor yang dipilih. Tawaran jenis ini sesuai untuk kerja khas yang memerlukan kecekapan dan pengalaman yang jarang terdapat pada kontraktor utama. Dua kaedah yang lazim digunakan untuk menyenaraikan nama-nama kontraktor ialah. Kemungkinan berlaku pakatan di antara kontraktor. Oleh itu hasil kerja yang berkualiti akan dapat diperoleh. pakatan harga. Kelebihan Tawaran Terhad/Terpilih • • Kontraktor yang mahir dan terpilih sahaja memasuki tawaran. Keburukan Tawaran Terhad/Terpilih • • • • Kebanyakan kontraktor Yang disenaraikan terdiri daripada yang mahir dan berpengalaman. b) Proses yang diterangkan di dalam “Kod Peraturan Pemilihan”. a) Perunding yang mewakili klien akan mengambil dan menyenaraikan nama kontraktor yang layak.

contohnya PKENJ dan anak-anak syarikatnya. Dengan itu kontraktor boleh menyediakan perkara yang perlu untuk projek yang dicadangkan.3 Tender/tawaran Perundingan Klien akan mangenalpasti kontraktor dan menghantar surat kepada kontraktor tertentu menjemput membuat rangka belanjawan bagi projek yang dirancakkan. Segala keperluan dan perbelanjaan dibincangkan bersama. Notis akan diberi kepada kontraktor yang terlibat. Borang tawaran dikeluarkan kepada sebilangan kecil kontraktor yang terpilih ataupun yang telah menjadi anak syarikat atau ahli firma. Tawaran ini biasanya dijalankan untuk membina projek yang besar dan kerja-kerja kejuruteraan yang bermutu tinggi. Pemilihan tawaran dibuat oleh arkitek yang bertanggungjawab. Selepas klien menilai kontraktor-kontraktor. Dua jenis tawaran perundingan yang biasa dijalankan ialah.3. 59 . 2 Tawaran oleh Firma Arkitek. Kebiasaannya latar belakang kontraktor diketahui oleh klien.5. Kos yang terlibat juga lebih rendah. borang tawaran akan dikeluarkan dan diberikan kepada kontraktor yang terpilih. 1 Tawaran yang diambil oleh kontraktor Antarabangsa.

Rajah 3.5 Carta Aliran Secara Rundingan Terus Bagi Perolehan Kerja 60 .

Carta Aliran Tender Kerja Bagi Pra-Kelayakan (Pre-Q) ditunjukkan dalam Rajah 3.3.6 61 . modal pusingan yang tinggi dan penggunaan teknik model kontraktor.4. kemahiran.4 Tender/tawaran Pra kelayakan Tawaran pra kelayakan ini dilaksanakan bagi projek yang tertentu sahaja. Langkah seterusnya ialah mungkin berupa tender terpilih atau terbuka atau perundingan. Tawaran pra kelayakan akan diiklankan bagi mendapatkan pemborong yang berkelayakan bagi memasuki tender. Tujuan nya adalah untuk mendapatkan maklumat atau latar belakang pengalaman. Penilaian dibuat berdasarkan kedudukan kewangan dsbnya. Perjalanan tender pra kelayakan lebih mirip kepada sistem tawaran terbuka.

6 Carta aliran tender pra kelayakan 62 .Rajah 3.

63 .

5 STRATEGI MENENDER o Adakah tawaran/bida cukup rendah untuk memenangi tender o Jika diterima. Antara risiko dan ketidaktentuan dalam menender. perubahan harga barangan. Ketakpastian: tiada maklumat atau tidak diketahui. pertelingkahan. Faktor yang diambil kira apabila membuat keputusan untuk membida. o Risiko menggunakan teknik menganggar/menender yang tidak praktikal. apakah kedudukan kewangan apabila projek siap sama (lebih kurang sama) dengan belanjawan. apa yang diramalkan tidak tercapai. o Klien o Jenis-jenis kerja o Nilai projek o Beban kerja semasa o Lokasi projek o Syarat-syarat kontrak o Sumber-sumber yang diperlukan untuk menjalankan kerja o Masa untuk menender 64 . STRATEGI MENENDER Menender atau tidak?. teknik yang digunakan o Risiko projek – maklumat tidak lengkap. teknologi dan kaedah perolehan kontrak. o Risiko daripada klien/ profesional – kelewatan.. Akibat negatif.3.. Apakah risiko?. o Pembuat keputusan – emosional. cubaan atau betul-betul?. pembayaran.

Penilaian dibuat ke atas aspek: • • • • Kecukupan dokumen. Beberapa syarat mesti dipatuhi semasa penilaian tender: • • • • Tender yang perlu dipertimbangkan adalah terhad kepada tender yang telah dibuka dan disenaraikan dalam jadual tender sahaja. 65 . Tiada perhubungan antara penender boleh dibuat. Tender Harga Munasabah Kemunasabahan tempoh siap kerja Keupayaan penender Perincian dalam bahagian seterusnya. Surat Setuju terima akan dikeluarkan setelah peruntukan dan kelulusan daripada Perbendaharaan diterima.3.6 PENILAIAN TENDER Selepas tender dibuka dan disenaraikan ia akan dikembalikan ke pejabat yang memanggil tender tersebut untuk dibuat penilaian dan pengesyoran kepada Lembaga Tender. Tiada pindaan boleh dibuat setelah diserahkan Tiada tender alternatif dibenarkan sekiranya tidak diperuntukkan dalam dokumen tender.

Faktor yang diambil kira ialah: Faktor-faktor A Kesempurnaan tender Ulasan dokumen Ini bagi memastikan semua maklumat yang dikehendaki oleh klien akan didapati seterusnya memenuhi syarat-syarat tawaran untuk mendapatkan kerja/projek Harga terendah berkemungkinan menarik minat klien dan mungkin di utama berbanding faktor lain Kedudukan dan kekukuhan kewangan kontraktor akan di nilai bagi memastikan kontraktor boleh menjalankan dan menyiapkan projek yang bakal di anugerahkan.1 Kriteria pemilihan kontraktor Pemilihan akan dijalankan oleh Lembaga Tawaran. imej dan prestasi kontraktor boleh di lihat daripada projek-projek yang pernah di siapkan. F G H I Kontraktor harus mempunyai sumber mencukupi untuk menjalankan projek Menganalisis sekiranya projek membolehkan kerja baru di ambil di yang tangan Prestasi Keselamatan 66 . Rujukan bank biasanya untuk memastikan prestasi kewangan kontraktor.3. Kemajuan yang lepas perlu untuk menilai keupayaan kontraktor dalam menyiapkan kerja /projek B C Harga Keupayaan Kewangan -Kedudukan Kewangan -Rujukan Kewangan D Kemajuan Yang lepas -Kegagalan menyempurnakan kontrak -Kelewatan -Pertambahan kos -Kualiti yang di capai Pengalaman yang lalu -skala projek yang pernah di siapkan -Jenis projek yang pernah di siapkan -berpengalaman dengan lokasi projek Sumber -sumber fizikal -sumber tenaga manusia Beban kerja semasa Hubungan Kontraktor klien dan E Pengalaman teknikal.6.

6. mengemukakan saham yang tidak boleh terima seperti ASNM.3. oleh itu keupayaan minimum kewangan tidak dapat dinilai Mengemukakan dokumen kewangan tetapi keupayaan modal minimum tidak mencukupi berbanding 3% daripada anggaran Jabatan yang ditetapkan • • • • • Tidak mengemukakan penyata bulanan akaun bank bagi tiga bulan terakhir Mengemukakan penyata akaun bank 3 bulan tetapi bernilai negatif Kemudahan Kredit dikemukakan adalah outdated ataupun diragui Laporan bank (CA) yang dikemukakan tidak menyatakan sebarang nilai kemudahan kredit yang diberikan atau tiada komitmen. saham syarikat dan simpanan Tabung Haji 67 . TIDAK CUKUP MODAL MINIMA Penender perlu mengemukakan bukti sokongan bukti sokongan yang menunjukkan mereka mempunyai modal dalam bentuk aset cair sekurang-kurangnya nya 3% daripada anggaran Jabatan. Aset mudah cair adalah seperti berikut: • • • • • Modal Pusingan Nilai positif purata bagi 3 bulan terakhir Saham Amanah Kemudahan Kredit Deposit Tetap Kesilapan yang sering dilakukan oleh penender yang menyebabkan tender yang dikemukakan tidak dipertimbangkan • • Tidak mengemukakan sebarang dokumen kewangan.2 Punca utama kegagalan kontraktor 1.

• • Deposit Tetap tempoh matang telah berakhir Lambaran imbangan yang dikemukakan tidak diaudit atau bukan terkini 2. tidak marginal dan tidak kompetitif Tiada pengalaman cemerlang. Berpengalaman menjalankan 2 projek serupa dalam masa 5 tahun lepas dengan cemerlang Prestasi kerja semasa cemerlang Mempunyai kakitangan teknikal atau loji Kegagalan kontraktor – Punca-punca • • Harga tawaran sangat rendah. prestasi kerja semasa tidak cemerlang dan tiada kakitangan teknikal. tiada kesilapan pengiraan yang serius dan status rendahnya adalah ‘marginal’. 68 . HARGA TENDER SANGAT RENDAH BERBANDING DENGAN ANGGARAN JABATAN DAN TIDAK MEMPUNYAI KRITERIA YANG DIPERLUKAN UNTUK DIPERTIMBANGKAN • • • • Harga Kompetitif. 3. DOKUMEN TENDER TIDAK SEMPURNA Kriteria kesempurnaan tender adalah seperti berikut: • • • • Borang Tender di tanda tangani oleh penender Penanda tangan ditauliahkan oleh Pusat Khidmat Kontraktor(PKK ) Harga tender tercatat di borang tender Pendaftaran PKK masih sah dan tiada tindakan tatatertib.

5. senarai kuantiti/ringkasan. Terdapat ulasan dari Pegawai penguasa / penyelia projek bahawa prestasi adalah lembap serta tidak memuaskan e. TAHAP KEUPAYAAN WANGAN KURANG 6. Notis Penamatan Kerja. Surat amaran daripada JKR.g. PRETASI KERJA KURANG MEMUASKAN • • Kriteria yang diambil kira ialah tiada projek sakit ‘(ie 30%/ terkebelakang dari jadual Kerjanya) atau menghadapi tindakan untuk penamatan kerjanya . Projek ditamatkan. Perakuan kerja tidak siap dan laporan jurutera projek Kegagalan kontraktor • • • Penender mempunyai projek yang sakit Kemajuan projek semasa adalah lembap dan kurang memuaskan Mempunyai rekod buruk seperti. TAHAP KEUPAYAAN TEKNIKAL KURANG 69 . adenda reka bentuk projek turnkey) Kegagalan kontraktor • • • • • Borang tender tidak di tanda tangan Penanda tangan tidak ditauliahkan oleh PKK Harga tawaran tidak tercatat di Borang Tender Pendaftaran luput /batal Gagal mengemukakan dokumen asas 4.• Mengembalikan dokumen asas seperti Borang tender.

Perlu diingatkan bahawa dipihak swasta keadaan banyak berbeza kerana perolehan kerja disektor swasta tidak tertakluk kepada Pekeliling Perbendaharaan sebagaimana sektor awam. jenis tender dan proses yang dilalui dalam perolehan kerja sektor awam.3.7 Penutup Bab ini telah membincangkan definisi. 70 . Bahagian seterusnya akan melihat kontrak pembinaan dengan lebih dekat.

BAHAGIAN D KONTRAK PEMBINAAN 71 .

Pengenalan Setelah membincangkan jenis.BAB 4.2 Makluman penerimaan JKR/klien akan memaklumkan penerimaan ini kepada kontraktor yang berjaya. 72 . Borang Penerimaan Tawaran: Borang ini biasanya mengandungi butir-butir seperti berikut: • • • • • Butir-butir mengenai kontrak Harga tawaran diterima Tarikh permulaan kerja Jumlah wang cagaran prestasi (performance bond) Polisi-polisi insurans yang perlu diambil. proses dan prosedur tender.1. bahagian ini akan membincangkan dengan lebih lanjut kontrak dalam pembinaan yang lazim di praktiskan di Malaysia. Jenis Kontrak yang akan digunakan bergantung kepada jenis yang ditentukan diperingkat awal sebelum tender dikeluarkan. Dengan itu kontrak terjalin di antara klien dan kontraktor. Terdapat beberapa jenis kontrak yang biasa diamalkan dan dibincangkan dalam bahagian seterusnya. 4.0 KONTRAK PEMBINAAN 4.

hanya boleh memulakan kerja setelah perkara berikut dilaksanakan. Insurans yang diperlukan • • • II melindungi kecederaan kepada manusia dan harta Menyediakan ganti rugi kepada pekerja perlindungan daripada kecurian. Wang cagaran kontraktor akan dirampas. Ini akan di lihat di bahagian 2 subjek ini. Mengemukakan jaminan perlaksanaan PERKESO Menyediakan polisi-polisi insurans yang dikehendaki Mengemukakan resit-resit bagi polisi-polisi insurans yang dibeli. • • • • Surat penerimaan tawaran itu hendaklah ditandatangani dan dipulangkan kepada JKR. maka kontrak terjalin. 73 . maka kontrak akan terbatal. mengeluarkan surat penerimaan tawaran kepada kontraktor yang berjaya. contohnya. Kontrak yang di mansuh akan dipanggil semula. Apabila kontraktor menarik diri selepas surat setuju terima dikeluarkan dan enggan memulakan kerja.Kontraktor yang berjaya menerima surat penerimaan tawaran. Apabila pihak JKR. kebakaran dsb. Menentukan harga tawaran Terdapat beberapa kaedah yang biasa digunakan untuk menentukan harga tawaran. III Memastikan syarat tawaran/tender dipenuhi.

Borang kontrak piawai(setara) yang lazim digunakan di Malaysia ialah • Projek Sektor awam: Bangunan dan Kerja Kejuruteraan 74 . skala waktu. Dokumen kontrak hendaklah mengandungi dokumen tender dan dokumendokumen lain yang disusun mengikut aturan tertentu. 4. spesifikasi. 1. Penyediaan Dokumen Kontrak Dokumen kontrak perlu disediakan oleh orang yang berpengalaman. Sekiranya tawaran telah dimasukkan ke dalam peti tawaran. borang kontrak yang piawai telah direncanakan dan pihak yang terlibat diminta menggunakannya. kerana ia menjadi asas yang utama untuk pasukan pengurusan projek mengenakan kawalan semasa fasa pembinaan. dan disediakan semasa peringkat reka bentuk. bil kuantiti. Kontrak itu sendiri akan didefinisikan dalam dokumen undang-undang yang menerangkan tugas dan tanggungjawab peserta yang terlibat di dalam kontrak. Dokumen kontrak yang lain ialah dokumen yang diperlukan untuk mendefinisikan dengan terperinci bangunan yang dikehendaki oleh klien: lukisan.Kebiasaannya tawaran kontraktor dikira laku di dalam tempoh 60 hari.penarikan diri boleh mengakibatkan pendaftaran digantung. jadual.3 KONTRAK PEMBINAAN Definisi: Satu perjanjian yang terjalin apabila satu pihak bersetuju untuk menerima tawaran daripada satu pihak yang lain. Untuk kerja-kerja pembinaan.

IEM International/foreign Forms: FIDIC JCT Forms CIDB – (Standard Form of Contract for Building. • Projek Sektor swasta – kerja bangunan o PAM 1998 (untuk kontraktor utama) o PAM 1998 (tanpa Kuantiti) o PAM 1998 digunakan untuk subkontraktor dinamakan. • • • • • • Projek sektor swasta – kerja kejuruteraan . 75 pihak yang terlibat kesukaran pentafsiran .o JKR 203A (semakan 10/83)-BQ daripada kontrak merupakan sebahagian o JKR 203 (semakan 10/83). o JKR 203P (semakan 10/83).digunakan untuk pembekal dinamakan dan kontraktor utama menggunakan 203 dan 203A.digunakan untuk sub-kontraktor dinamakan dan kontraktor utama menggunakan 203 dan 203A. etc) Putrajaya Standard Form of Contract ICE Penggunaan borang kontrak yang piawai disyorkan keranao o o o isi kandungan akan mudah dimaklumi dan difahami oleh terma yang digunakan mudah difahami dapat menyelesaikan ia telah diuji di sisi undang-undang penyediaan borang baru adalah mahal dan memakan masa. Design and Build. Civil Engineering Works.kontrak berasaskan Lukisan dan sepesifikasi o JKR 203N (semakan 10/83).

kaedah pengendalian projek yang sesuai perlu dipilih.Jenis. dan o kontrak pelbagai • kontrak pelbagai seperti Bina Kendali dan Pindah Pemilihan kontrak yang akan digunakan bergantung kepada beberapa faktor seperti:• • • • • • 4. langsung) pemisahan reka bentuk daripada pengurusan memelihara hak klien untuk meminda spesifikasi Remedi kontraktual Tempoh Masa projek Ketentuan Harga Kontrak berasaskan Kaedah Pengendalian Projek Bagi meminimumkan risiko yang disebut di atas. Empat kaedah yang dipraktikkan iaitu. • • kontrak berasaskan kaedah pengendalian projek kontrak berasaskan harga atau pembayaran o harga tetap o bayar ganti kos. Bentuk Kontrak Pembinaan atau kejuruteraan terbahagi kepada. 76 .4 penglibatan klien dalam proses pembinaan (minimum.

1.a) b) c) d) Kaedah tradisional Kaedah reka bentuk dan bina Kaedah pengurusan pembinaan Kaedah lain-lain: Build.. a) Kaedah Tradisional Klien terlebih dahulu perlu memilih pereka bentuk profesional yang bertanggungjawab mereka bentuk dan menyiapkan dokumen kontrak. Setiap kaedah mempunyai atur cara kontrak tersendiri. Atur cara kontrak akan dibincangkan di dalam bahagian seterusnya. Perunding akan menyelaraskan semua kumpulan terlibat dalam pembinaan. Arkitek atau 77 . Operate and Transfer Secara amnya jenis kontrak berdasarkan kaedah perolehan kontrak ditunjukkan dalam Rajah 4.

Pemilihan kontrak akan dibuat berdasarkan harga terendah yang ditawarkan. EMPLOYER Contractual Link Responsibility PROFESSIONAL -REKABENTUK DAN PENTDABIRAN KONTRAK KONTRAKTOR UTAMA DOMESTIC SUB-CON NOM SUB-CON SUB-SUB CON SUPPLIERS SUB-CON SUPPLIERS Rajah 4. Dengan itu ketidaktentuan diminimumkan seterusnya risiko dikurangkan. Kontraktor boleh menjalankan pembinaan sendiri atau melantik subkontraktor.2 Kaedah Tradisional Kebaikan kaedah: • kaedah ini lebih mudah kerana semua pihak yang terlibat telah memahami tanggungjawab masing-masing. 78 . Rajah 4.profesional lain akan dilantik untuk mentadbirkan kontrak yang dijalin.2 menunjukkan secara ringkas hubungan pihak dalam kaedah pengurusan tradisional. Bayaran ‘fee’ biasanya merupakan bayaran secara pukal ‘lump-sum’ atau merupakan peratusan daripada nilai kontrak projek.

b) Kaedah Reka dan Bina (Build and Design) (kombinasi pereka bentuk-kontraktor). Oleh itu tuan punya di lindung daripada lebihan kos yang timbul akibat kelewatan. Keburukan: • • Pakar pembinaan tidak terlibat sehingga peringkat reka bentuk siap. kaedah ini membolehkan klien mendapat harga yang terendah dalam pasaran (lebih ekonomik). • • Kaedah ini menyediakan satu kontrak dan tanggungjawab sepanjang hayat projek. Ini menyebabkan pertambahan kos . Turutan kerja yang linear. Kontraktor diberi tawaran untuk mereka bentuk dan membina projek dengan memperuntukkan sejumlah kos termasuk kos mereka bentuk dan pembinaan. Klien akan mendapatkan kontraktor utama yang mereka bentuk projek . Klien hanya mendapat laporan dari masa ke semasa. mengupah dan menyelia pekerja di tapak.• • • risiko dalam pembinaan terletak sepenuhnya di tangan kontraktor. • Interaksi di antara pasukan juga sukar seterusnya boleh menyebabkan perbalahan. mendapatkan bahan. 79 . menyukarkan pertindihan kerja untuk mengurangkan tempoh pembinaan. • • Kaedah ini digunakan secara meluas di sesetengah pembangunan terutamanya bangunan industri: kilang. masa sukar dikurangkan bagi kerja-kerja mereka bentuk dan pembinaan. Penglibatan klien atau tuan punya boleh diminimumkan kerana kerja-kerja pembinaan serta pengurusan akan dilakukan oleh pihak lain.

Membolehkan input seperti analisis ‘constructability’. 80 . Sebarang perubahan lebih mudah diuruskan kerana di tadbir di bawah kontrak yang sama.3 Kebaikan kaedah: • • • • Kaedah Reka dan Bina Komunikasi di antara pasukan reka bentuk dan pembinaan lebih teratur. Tuan punya/klien tidak terlibat dengan urusan harian dengan itu kurang guna tenaga diperlukan. Kerjasama yang wujud memudahkan penjadualan dan pengawalan projek. ‘value engineering’ dan sub-contractor pricing’ digunakan di peringkat reka bentuk.EMPLOYER/ KLIEN PENASIHAT PROFESIONAL KONTRAKTOR PROFESIONAL SUB-KON SUB-KON Sub-sub Kon Pembekal Sub-sub Kon Pembekal Hubungan Kontrak Tanggungjawab Rajah 4.

sumber buruh kontraktor. Kontraktor Pengurusan tidak terlibat untuk membina secara langsung Kontraktor Pengurusan memberikan perkhidmatan dan menerima yuran. Harga ditetapkan terlalu awal dengan itu risiko mengorbankan kualiti bagi menimbal untung. • • • • • Kontraktor dilantik sebagai Perunding tambahan. Pertindihan aktiviti semasa ‘design’ dan pembinaan dapat dibuat. belanjawan kos prima. pengurusan ke atas profesional lain. Persaingan tidak berlaku Management Contracting (Kontrak Pengurusan) Kaedah ini melibatkan pihak lain yang akan bertindak menguruskan projek. Penglibatan minimu klien boleh menjadikan klien tidak dapat mengikuti perkembangan projek dengan baiknya.Keburukan: • • • • • c) • Harga sebenar tidak dapat ditentukan kerana firma dilantik sebelum reka bentuk dimulakan. Pengurus Projek Eksekutif mempunyai kuasa eksekutif dan mengambil alih tugas 81 . anggaran kos pengurusan tapak. asas bayaran buruh dan draf atur cara. Pemilihan kontraktor adalah berdasarkan kriteria seperti yuran pengurusan yang dikenakan. Kontraktor pengurusan menyatukan proses pengurusan dan pembinaan. Kurang ‘check and balances’ kerana kontraktor dan pereka bentuk bekerja di syarikat yang sama. dengan itu masa dapat dijimatkan. Kaedah ini lebih sesuai untuk projek yang besar.

Penglibatan klien yang menyeluruh perlu. KLIEN PASUKAN PROFESSIONAL KONTRAKTOR PENGURUSAN KONTRAKTOR KONTRAKTOR KONTRAKTOR Hubungan kontrak Tanggung jawab 82 .Kebaikan • • • Kerjasama antara semua pihak yang terlibat dapat dijalin dengan adanya kontraktor pengurusan. Sekiranya klien/tuan punya tidak mampu menjalankan tugasnya. Keburukan: • • Sekiranya ada pihak yang tidak memberi kerjasama. amat sukar bagi pengurusan menjalankan tugasannya. Perubahan lebih mudah dikesan dan langkah perlu dapat diambil. pengurus projek dilantik. Perubahan dapat di uruskan dengan lebih mudah berbanding dengan kaedah tradisional. Penglibatan kontraktor di peringkat awal membolehkan penganalisisan dan langkah penting diambil seperti mengimplementasikan ‘value engineering’.

kawalan dan arahan bagi projek dibuat mengikut kehendak pemilik. Di bawah skim ini. 83 . Pengurus projek bertanggungjawab menyatukan semua yang terlibat bagi memastikan projek disiapkan dalam kos dan masa yang ditetapkan. • • • • Membiayai projek di setiap peringkat Menjalankan kerja mereka bentuk dan pembinaan Menjalankan operasi dan penyenggaraan bagi projek Memindahkan projek kembali kepada klien apabila tamat tempoh konsesi. Perancangan. e) Built.4 Bina Kendali dan Pindah d) Pengurusan Projek Kuasa pemilik diberikan kepada pengurus projek. Pengurus Projek akan memberi nasihat dan panduan kepada pemilik ketika membuat keputusan untuk membina (memaju). bentuk pembiayaan. Operate and Transfer BOT merupakan sebahagian daripada program menswatakan pembangunan projek pembinaan. perolehan tanah. Mengambil kira nasihat profesional dari pihak lain serta memanfaatkan untuk pemilik. kontraktor bertanggungjawab kepada. lantikan perunding serta kontraktor. Pengurus projek menjadi wakil pemilik/klien.Rajah 4.

4 Kontrak .Pembinaan projek infrastruktur banyak melibatkan penggunaan BOT terutama dalam projek yang boleh menjana pendapatan setelah disiapkan. Contoh projek adalah Projek Lebuh raya Utara Selatan. • • • • Kontrak Harga tetap Ukur dan Nilai Kontrak Bayar Ganti Kos Kontrak Kos Sasaran 84 . PENAJA PEMBIAYA PEMEGANG KONSESI PELABUR SWASTA KONTRAKTOR: PEMBINAAN KONTRAKTOR: PENYENGGARAAN KONTRAKTOR: OPERASI Sub-kontraktor Pengurus Projek dlln Sub-kontraktor Penyenggaran Pengurus Fasiliti Pentadbir Kewangan Pembekal Rajah 4.5 BOT 4.pembayaran Jenis-jenis kontrak yang biasa digunakan adalah.

• Kontrak Tetap (Lump Sum) Kontrak di mana kontraktor menyatakan suatu harga bagi semua kerja-kerja yang dilakukan sebagaimana yang dinyatakan di dalam pelan dan penentuan kerja. • Kontrak harga muktamad digunakan dalam kontrak harga tetap yang tidak membenarkan naik turun harga itu dengan kos buruh dan bahan.KONTRAK BERASASKAN PEMBAYARAN HARGA TETAP BAYAR GANTI KOS JENIS HYBRID KONTRAK PUKAL KONTRAK UKUR & NILAI KUANTITI KONTRAK TURNKEY KONTRAK KOS SASARAN DGN BQ LUKISAN DAN SPEK KONTRAK KOS NILAI JADUAL KOS + FI TETAP KOS + % FI KOS + FI BERUBAH Rajah 4.6 Kontrak Berasaskan Pembayaran a. 85 .

Kontrak ini boleh dilaksanakan dalam tiga cara • • • Kontrak Harga Tetap yang berdasarkan kepada lukisan yang disertakan dengan penentuan kerja. Harga kontrak tida boleh diubah atau dilaras Harga hanya boleh berubah dengan perubahan kerja yang dibuat atas arahan klien. b) Ukur dan Nilai Sejenis kontrak yang tidaK melibatkan kontrak tetap tetapi kerj-kerja diukur dan dinilai sebaik sahaja kerja berjalan dan menunjukkan kemajuan. 86 . adalah kontrak yang digunakan apabila tidak terdapat jumlah kontrak tetap dinyatakan tetapi apabila kerja diukur dan dinilai sepanjang projek dijalankan bagi menentukan jumlah bayaran kepada kontraktor. Kontrak Tetap yang berdasarkan kepada lukisan dan senarai bahan Kontrak Tetap yang berdasarkan kepada lukisan dan Jadual kadar Harga. Pembayaran merupakan jumlah atau kuantiti kerja yang dibuat oleh kontraktor. Juga dikenali sebagai kontrak berjadual atau kontrak ukuran.Senario Kontrak harga tetap • • • • Kontraktor menjalankan kerja pada harga yang telah dianggarnya Ia biasanya digunakan bagi pembinaan bangunan yang mana tidak banyak melibatkan perubahan.

Bagi membolehkan kontraktor meletakkan harga. • • Kontrak berasaskan kuantiti tepat Kontrak berasaskan jadual harga c) Kontrak Bayar Ganti Kos (Cost reinbursement) Kontraktor mendapat kesemua kos dan fi dan kontrak di mana kontraktor mendapat kos sebenar yang dikeluarkan berserta fi. mengikut kos bersih dan ditambah suatu yuran. asas disediakan oleh klien dalam pelawaan tender. Tujuan yuran/fi ialah untuk membayar kontraktor bagi kos pengurusan. perbelanjaan asas dan keuntungan.Kontrak jenis ini digunakan apabila. Kontrak bayar ganti kos digunakan untuk membayar kepada kontraktor kos asas sebenar bagi buruh. (Sekiranya terdapat banyak perubahan. kualiti dan skop kerja tidak dapat dipastikan dengan tepat pada masa tender dikeluarkan. penggunaan loji. Yuran/fi mungkin sejumlah wang keseluruhan nya atau sejumlah peratusan kos asas yang ditetapkan terlebih awal. kontrak jenis ini mungkin menjadi kontrak ukur dan nilai yang menggunakan senarai kuantiti) 87 . Dua jenis kontrak ukur dan nilai adalah. Projek yang lazim menggunakan kaedah ini adalah projek kejuruteraan dan infrastruktur. bahan.

membahagikan risiko untuk mengalakkan kontraktor menjalankan kerja dengan cepat dan dan efisien. 88 . Kos asas sebenar juga dicatat dan suatu yuran dipersetujui bagi perkhidmatan pengurusan seperti dalam kontrak bayar ganti kos. Dengan membahagikan perbezaan diantara kos sebenar dan kos anggaran antara klien dan konrtaktor. Kontrak ini melibatkan anggaran kerja yang dipersetujui sebagai harga ‘sasaran’. Ciri-ciri kontrak ini adalah • • Mengadaungi elemen harga tetap dan bayar ganti kos. Kontrak Kos Sasaran Kontrak di mana jumlah kontrak dikira dengan membandingkan kos prima sebenar dengan anggaran kos yang dibuat terlebih dahulu. kos bahan dan kos loji) f) Yuran merupakan bayaran keuntungan dan kos tidak langsung yang tidak dapat diperuntukkan kepada sesuatu kontrak tetapi perlu diagihkan. • Pentadbiran kontrak rumit dan mahal kerana memerlukan penelitian tentang kos dan penilaian bagi pihak klien.Kontrak jenis bayar ganti kos terdiri daripada dua bahagian utama: e) Kos Asas yang meliputi semua kos yang ditanggung oleh kontraktor yang boleh diperuntukkan secara langsung kepada kerja kontrak (kos buruh. perbezaan antara kedua-duanya dikongsi bersama kedua-dua pihak. c.

Kontrak ini mempunyai ciri kedua-dua kontrak jenis harga tetap dan bayar ganti kos.Amaun sebenar dibayar kepada kontraktor bergantung kepada perbezaan antara harga sasaran dengan kos sebenar. Kontrak ini bercirikan kedua-dua harga tetap dan bayar ganti kos. iaitu yang mana kurang. Kaedah yang biasa digunakan ialah kaedah bayaran kos asas kepada kontraktor dan ditambah dengan yuran yang dipersetujui. Perbezaan di antara harga sasaran dengan kos asas ialah sama ada penjimatan atau lebihan yang akan dikongsi oleh klien dan kontraktor mengikut kadar yang dipersetujui. 89 . maka majikan tidak perlu membayar keseluruhan kos sebenar kerana ia mungkin disebabkan oleh kesilapan kontraktor. Naik turun sesuatu yuran yang menyebabkan perbezaan antara kos sasaran dengan kos sebenar menjadikannya bonus kepada kontraktor atau menjadi penalti jika sebaliknya. Ciri terpenting dalam kontrak kos sasaran ialah perbezaan antara kos sebenar dan kos yang di anggar yang dibahagikan antara kontraktor dan majikan. Kaedah yang lain ialah kaedah membayar sama ada harga sasaran atau kos asas dan ditambah dengan yuran yang dipersetujui. Sekiranya kontraktor gagal menyiapkan mengikut kos yang dianggarkan.

Di dalam semua borang kontrak piawai. Pentadbiran kontrak biasanya tertumpu kepada beberapa perkara utama seperti • • • • • • • • Syarat-syarat utama Penyeliaan. pengesanan kemajuan dan rekod tapak Kelambatan dan Perlanjutan masa Tak siap Penamatan pengambilan kerja kontraktor Penyiapan kerja. terdapat Klausa ‘timbang tara’ yang membolehkan penyelesaian sebarang pertelingkahan menggunakan timbang tara. mengesahkan pembayaran dan membenarkan perlanjutan tempoh kerja.5 PENTADBIRAN KONTRAK Pentadbiran kontrak (merujuk Panduan Pentadbiran Kontrak –JKR) Di Malaysia. Bayaran pendahuluan dan perakuan interim Perubahan kerja. Jurutera atau Pegawai Penguat kuasa. 90 .4. Mereka ini diberi kuasa untuk meluluskan bahan dan mutu kerja. Pentadbir kontraktor biasanya adalah Arkitek. penyerahan kerja dan kecacatan. kontrak pembinaan biasanya ditandatangani oleh tuan punya dan juga kontraktor. Walau bagaimanapun prosedurnya biasanya memakan masa yang panjang.

4. Untuk membolehkan kerja dijalankan. Insurans perlu diambil daripada pihak syarikat yang diluluskan oleh kerajaan.000. dlln bencana alam. Ini adalah berkaitan dengan kecederaan. institusi kewangan atau syarikat insurans berdasarkan kepada nilai kontrak seperti berikut:• • • 2. wang cagaran ini perlu diserahkan.000 hingga RM500. • Bon Perlaksanaan. • Insurans Liabiliti Awam: Kontraktor perlu menginsuranskan liabiliti yang mungkin wujud dari ‘common law’. 91 . Bon Pelaksanaan daripada bank-bank. Kontraktor perlu menyerahkan wang berjumlah 5% daripada jumlah kontrak sebelum melaksanakan kerja. dan 5.000. kontraktor dikehendaki mengemukakan Bon Perlaksanaan dan polisi insurans yang juga mesti dipastikan menepati kehendak kontrak. • • Insurans ‘Semua Risiko Kontraktor’ (CAR) Sumbangan PERKESO/Insurans Pampasan Pekerja.0% nilai kontrak bagi kontrak bekalan atau perkhidmatan yang melebihi RM500. 5. Nilai Bon Pelaksanaan adalah • Insurans kerja: Kontraktor mestilah menginsuranskan kerja terhadap kerugian dan kerosakan yang disebabkan oleh kebakaran.5% nilai kontrak bagi kontrak bekalan atau perkhidmatan yang bernilai melebihi RM50.1 Syarat-syarat Utama Bon Perlaksanaan dan Insurans. kematian atau kerosakan harta akibat tindakan kontraktor. yang menjalankan perniagaan di Malaysia. letupan.0% nilai kontrak bagi kontrak kerja. petir.5. Antara syarat lain. Ini dinamakan wang cagaran. Borang piawai gerenti (jaminan) bank perlulah dikeluarkan oleh bank atau syarikat insurans yang diluluskan oleh kerajaan.

Walaupun kuasanya terbatas.menyimpan rekod Tapak Bina • Bertindak sebagai agen kerajaan untuk menjalankan kontrak dengan kontraktor 92 . Memastikan tempoh insurans tidak luput Mengesan kemajuan kerja kontraktor . pergantungan dan penamatan kontrak akibat perang atau gempa bumi Timbang tara.2 Penyeliaan.P akan diberi kuasa untuk membuat keputusan atas semua perkara berhubung dengan kontrak kecuali dalam hal berikut.Program Kerja Kontraktor .menjalankan mesyuarat tapak di tapak bina . • • • • • Memastikan kualiti bahan dan mutu kerja mematuhi apa yang disyaratkan di dalam kontrak.4. Memastikan kontraktor tidak mengabaikan kebajikan pekerja. • • • • • Ganti rugi kerana tidak siap Kelambatan dan lanjutan masa Penamatan pengambilan kerja kontraktor Penerusan. pengesanan kemajuan dan rekod tapak Perlaksanaan kerja diawasi oleh wakil PP.P hendaklah. P. Memastikan peraturan dan halangan kerajaan tempatan dan pihak lain yang mempengaruhi kerja tersebut dipatuhi. P.5. khususnya berkaitan dengan keselamatan dan insurans serta gaji.

Walau bagaimanapun sekiranya terdapat keadaan di mana kontraktor perlukan perlanjutan masa.P berbangkit Kerosakan atau kerugian kepada kerja yang dari pertikaian dengan tuan-tuan punya berjiran disebabkan oleh kebakaran.5.P.. aras-aras yang diperlukan dsbnya mengenai penamaan sub-kon atau pembekal.4. rusuhan atau kekacauan awam. Kontraktor berhak mendapatkan lanjutan masa berdasarkan alasan-alasan atau sebab-sebab kelambatan di luar kawalannya mengikut peruntukan-peruntukan berkenaan di dalam syarat-syarat kontrak seperti: a) b) c) d) Force majeure Keburukan cuaca yang luar biasa Arahan-arahan yang diberikan oleh P. letupan. P. petir.P. kerja-kerja seperti penyiasatan. e) Arahan-arahan P. arahan-arahan pelan. hendaklah memastikan Program Kerja Kontraktor dipatuhi dan semua kerja berjalan mengikut program yang disediakan.3 Kelambatan dan Perlanjutan masa Untuk mengelakkan kelambatan. ianya boleh diberikan oleh kerajaan. objek jatuh dari langit. ribut. reka bentuk dan penyediaan dokumen tender perlu dilakukan dengan teliti dan mengikut prosedur yang telah ditetapkan.P yang dikeluarkan bersabit dengan perubahan kerja. tanah runtuh. taufan. 93 . percanggahan dalam atau antara Dokumendokumen Kontrak dsbnya f) Kontraktor telah tidak menerima dalam masa yang wajar daripada P.

Perakuan Kerja Tidak Siap dikeluarkan. Perakuan Kerja Tidak Siap hanya dikeluarkan setelah kerajaan membuat pertimbangan yang wajar dan berpuas hati. Kelambatan oleh sub-kontraktor atau pembekal yang dinamakan. kerugian atau ganti rugi yang dialami oleh kerajaan (projek kerajaan) akibat kelewatan perlu ditanggung oleh kontraktor.g) h) i) Kelambatan memberi milik Tapak Bina Kelambatan yang disebabkan oleh mogok atau Kelambatan oleh pihak artisan atau pihak lain yang penyatuan kerja-kerja setempat ditugaskan oleh kerajaan untuk melaksanakan kerja yang tidak menjadi sebahagian dari kontrak j) k) Kontraktor tidak berupaya untuk mendapat bahanbahan binaan yang diperlukan olehnya.4 Tak siap Sekiranya penyiapan kerja telah terlambat dan sebab-sebab kelewatan tidak melayakkan Kontraktor mendapat lanjutan masa. sekiranya tindakan ganti rugi tidak dapat menyelesaikan masalah ini. dan seterusnya mengujudkan deraan kepada kontraktor.5. Tujuan ganti rugi ini ialah untuk memberi pengajaran kepada kontraktor supaya lebih cepat menyiapkan kerja pada masa akan datang. Walau bagaimanapun. Contoh deraan ialah ganti rugi terkumpul untuk beberapa tempoh. 4. tindakan untuk menamatkan khidmat kontraktor perlu diambil. Apabila kerja tidak dapat disiapkan. 94 . kontraktor tidak dapat menyiapkan kerja-kerja yang sepatutnya.

5 Penamatan Pengambilan Kerja Kontraktor Syarat-syarat kontrak dengan khusus memperuntukkan kepada kerajaan hak untuk menamatkan pengambilan kerja kontraktor di mana kontraktor telah melakukan kemungkiran dalam melaksanakan tanggungjawabnya atau menyebabkan dirinya tidak berupaya untuk menyiapkan kerja. b) Kontraktor menyebabkan dirinya tidak berupaya untuk meneruskan dan menyiapkan kerja dengan: • • melakukan perkara kebankrapan Syarikat berada di bawah tanggungan kerana berhutang. c) Kemungkiran oleh kontraktor kerana. tidak menjalankan kerja dengan tekun menggantung perjalanan kerja 95 .5. • • • • tidak mengemukakan Bon Perlaksanaan dan/atau polisi/polisi insurans yang perlu tidak memulakan kerja.P Mensubkontrakkan seluruh atau mana-mana bahagian kerja tanpa pengetahuan P.P terlebih dahulu.4. Hak-hak yang diberikan untuk menamatkan khidmat kontraktor sekiranya kontraktor mungkir adalah seperti berikut: a) Kontraktor melakukan kemungkiran di dalam melaksanakan tugas dengan • • • • • Menggantung perjalanan kerja tanpa sebab munasabah Gagal meneruskan kerja mengikut aturan dan tekun Gagal melaksanakan kerja mengikut kontrak dan cuai Mungkir dan berulang cuai mematuhi arahan bertulis P.

96 .5. Kos-kos kerja-kerja ini perlu diselesaikan oleh kontraktor yang gagal itu. dan alat-alat yang dipunyai oleh kontraktor yang gagal itu. P. • JKR boleh menyudahkan kerja-kerja yang terbengkalai dengan kakitangan sendiri. penyerahan kerja dan kecacatan Satu Perakuan Siap Kerja akan dikeluarkan apabila kerja siap. JKR akan mengambil langkah untuk menyiapkan kerja yang terbengkalai berikut: • JKR akan menyudahkan kerja-kerja yang terbengkalai itu dengan mengambil tawaran semula dan kontraktor ini akan menggunakan semua barang. rumah kongsi. Dalam menentukan penyiapan praktikal. 4.6 Penyiapan Kerja. • • • Adakah kerja tersebut telah siap sehingga tahap ianya memenuhi fungsi pembinaan atau boleh diduduki dan digunakan? Adakah kerja yang masih belum siap atau kerja yang cacat masih banyak? Adakah perlaksanaan kerja yang belum siap atau pembaikan kerja yang cacat akan menjejaskan keselesaan penghuni atau penggunanya?. Apabila satu-satu kontrak telah dimansuhkan. PP mestilah berpuas hati dengan jawapan kepada beberapa persoalan berikut.P akan menentukan sama ada kerja telah mencapai penyiapan praktikal yang mana di rujuk sebagai boleh berfungsi bagi tujuan ianya dibina walaupun terdapat sedikit ketidak siapan dan kecacatan yang perlu dibaiki. Amaran perlu diberikan dan kemungkinan bayaran ganti rugi dikenakan.

Bayaran pendahuluan dibuat apabila dokumen berikut dikemukakan: • • • • Surat setuju terima Tender yang telah ditandatangani dan disaksikan Bon perlaksanaan Polisi insurans Gerenti bank 97 .7 Bayaran pendahuluan dan perakuan interim Peruntukan bayaran pendahuluan dan bayaran interim untuk dibayar kepada kontraktor ada dimasukkan di dalam kontrak. 4. kerajaan memutuskan untuk membayar kontraktor pendahuluan berjumlah 15% daripada nilai kerja pembina (jumlah Harga Kontrak ditolak Wang Kos Prima dan Wang Peruntukan sementara) tertakluk kepada nilai maksimum sebanyak RM1. bertujuan untuk membantu kontraktor membiayai kos operasi.Pemeriksaan perlu dilakukan dan sekiranya kriteria penyiapan ditentukan di dalam Para 13.1. Kecacatan yang dapat dikesan semasa tempoh Liabiliti mestilah dibaiki oleh kontraktor dengan perbelanjaan sendiri. Tempoh Liabiliti Kecacatan bermula dari tarikh siap Kerja yang praktikal yang dinyatakan di dalam perakuan Siap Kerja. Bayaran pendahuluan.5. Dalam tahun 1981. dipenuhi Perakuan Siap Kerja.2.5 juta (kemudian dinaikkan kepada RM5 juta). Borang JKR 203S boleh dikeluarkan.

Perubahan kerja yang melibatkan kos boleh di buat pelarasan dalam akaun akhir. Tuntutan Kontraktor dan pelarasan Jumlah Harga yang di kecualikan daripada syarat daripada kelulusan terlebih dahulu adalah seperti berikut: • Tuntutan Kontraktor bagi kerugian dan/atau perbelanjaan yang berpunca daripada Mematuhi arahan Pegawai Penguasa Kelambatan yang di sebabkan oleh kerajaan. Sebab-sebab perubahan kerja adalah a) b) c) d) e) Perubahan dalam skop Perubahan dalam bahan. Perubahan kerja boleh di keluarkan atas permintaan klien.5. perunding atau kontraktor. dan Percanggahan dalam atau di antara dokumen-dokumen kontrak 98 .Bayaran interim melibatkan penilaian kerja yang telah dilaksanakan dan stok bahan yang terdapat di tapak. change order atau construction modification order) akan di keluarkan apabila terdapat perubahan daripada apa yang tertunjuk pada pelan-pelan atau apa yang telah ditetapkan bawak spesifikasi. 4. Kaedah atau Jentera Perubahan Keadaan keabaian dalam kontrak komunikasi dalam pengurusan projek pembinaan.8 Perubahan kerja dan Akaun Muktamad Perubahan kerja (variation order.

dan bagi pemindahan pembetungan.• Tuntutan Kontraktor bagi fi dan caj untuk memasangkan sambungan kepada betung awam dan bekalan air dan elektrik tetap. dan Turun Naik Harga • Perubahan yang mengakibatkan kekurangan kepada Jumlah Harga Kontrak 99 . • • Tuntutan-tuntutan lain yang di benarkan secara khusus dalam kontrak Pelarasan Jumlah Harga Kontrak bagi atau disebabkan olehPelarasan wang Kos Prima dan Wang Peruntukan Sementara Pengukuran Semula Kerja yang di ukur sementara. dan bekalan air dan elektrik.

BAHAGIAN E TAKSIRAN (ESTIMATING) 100 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful