P. 1
bahasa baku

bahasa baku

|Views: 1,349|Likes:
Published by Halim Khalid

More info:

Published by: Halim Khalid on Oct 27, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/21/2013

pdf

text

original

1.1 Definasi Sebutan Baku.

Menurut KAMUS Dewan Edisi Ketiga mentakrifkan perkataan baku sebagai ‘sesuatu yang pokok, yang dasar, yang benar’. Kata itu diertikan sebagai ‘ sesuatu yang sudah diterima sebagai betul dan sah ( bentuk, sifat dan lain-lain ) dan dapat dijadikan asas perbandingan bagi bentuk dan sebagainya’ (berkenaan bahasa, ejaan, dan sebagainya. Marzuki Nyak Abdullah dalam bukunya Kamus Tatabahasa Bahasa Melayu (1997), sebutan baku bermaksud ‘Bentuk bahasa yang diterima untuk digunakan dalam situasi rasmi seperti dalam perundangan, pentadbiran, persekolahan, pengajian tinggi, dan alat sebaran am’. Bahasa Melayu baku ialah variasi yang dianggap standard berbanding dengan variasi lain dalam pertuturan banasa Melayu. Garvin dan Mathiot (1998), bahasa baku membawa maksud pembakuan di dalam semua aspek bahasa; berusaha dan melakukan proses pengekodan, kutipan informasi pelbagai aspek tentang bahasa yang diterima daripada masyarakat dan telah menjadi norma kebahasaan bagi seluruh masyarakat itu. Dengan kata lain, pengkodan adalah satu persetujuan tidak rasmi yang diambil tentang satu variasi daripada beberapa variasi yang wujud dan variasi itu menjadi kelainan yang mewakili bahasa.

Kamus Dewan Bahasa Edisi ketiga mentakrifkan perkataan baku sebagai ”sesuatu yang pokok , yang dasar , yang benar ”.Kata itu turut diertikan sebagai ”sesuatu yang sudah diterima umum sebagai betul dan sah (bentuknya , sifatnya , dan lain-lain) dan dapat dijadikan asas perbandingan bagi bentuk dan sebagainya (berkenaan bahasa , sebutan , ejaan , dan sebagainya ) ”. Menurut Marzukhi Nyak Abdullah dalam bukunya Kamus Tatabahasa Bahasa Melayu (1997) , Bahasa baku bermaksud ”bentuk bahasa yang diterima untuk digunakan dalam urusan rasmi seperti perundangan , pentadbiran , persekolahan , pengajian tinggi dan alat sebaran am”.Bahasa baku adalah variasi yang dianggap paling utama berbanding variasi lain dalam pertuturan bahasa Melayu. Awang Sariyan pula berpendapat bahawa bahasa baku dapat dikatakan sebagai bahasa golongan terpelajar , iaitu golongan yang memegang peranan penting dalam pentadbiran , pendidikan , kehakiman , perdagangan, dan sebagainya (Awang Sariyan ,1994)

dan tidak ada huruf yang berdasarkan bentuk kata (pola pada suku kata) sama ada kata dasar atau kata terbitan.Kesimpulannya. sifat bunyi bahasa dan pendengaran. . Intonasi : nada suara yang turun naik atau tinggi rendah sewaktu bercakap dan hendaklah berdasarkan jenis dan bentuk ayat atau kalimat dalam Bahasa Melayu serta keperihalan keadaan yang berkenaan. Garis panduan dasar umum tentang sebutan baku Bahasa Melayu adalah seperti berikut : . bidang fonologi merupakan bidang yang merumuskan. iaitu pengkajian tentang fungsinya atau struktur bunyi bahasa itu. mereka saling memahami bunyi yang dituturkan. Bidang fonologi terbahagi kepada dua. setiap huruf dalam ejaan rumi atau jawi perlulah dilafazkan dengan jelas mengikut nilai bunyi Bahasa Melayu yang dilambangkan.. Perkara ini adalah bertepatan dengan keterangan K. Menurut Awang Sariyan (1988:6) .Sebutan Huruf : umumnya . Bunyi-bunyi yang bermakna ini dihasilkan oleh alat artikulasi. iaitu bidang fonetik dan bidang fonemik. ahli – ahli bahasa telah bersependapat tentang dasar sebutan baku Bahasa Melayu iaitu sebutan bagi kata Bahasa Melayu hendaklah berdasarkan sebutan fonemik atau sebutan berdasarkan ejaan. Bidang fonemik pula merupakan bidang yang menkaji bunyi-bunyi sesuatu bahasa.Sebutan Kata : hendaklah berdasarkan ejaan secara keseluruhan dan juga sebagaimana dieja . Fonologi merupakan satu bidang kajian yang mengkaji sistem bunyi yang bermakna yang diucapkan oleh manusia. Bunyi-bunyi yang bermakna ini berlaku apabila dua orang atau lebih bertutur. Jelaskan perbezaan sebutan baku dengan sebutan Johor-Riau (biasa) dari segi fonologi.L pike dalam bukunya Phonemics (1943:57) iaitu ”Kata-kata dieja sebagaimana diucapkan dan diucapkan senyap”. menghuraikan dan menjelaskan segala bentuk bunyi di dalam sesuatu bahasa dengan teliti untuk menentukan pertuturan dan bentuk bunyi tertentu. Sebutan Huruf . Bidang fonetik ialanh kajian yang berkaitan dengan organ pertuturan.Dasar Umum Sebutan Baku Bahasa Melayu.

. samada terletak pada suku kata akhir terbuka dan suku kata tertutup.kim ] Sebutan Johor-Riau [ a.leh ] [ ha. Contoh: Huruf vokal a Fonem/bunyi [a] ejaan saya berapa apa sebutan [ sa . pa ] Sebutan Johor .Huruf dan fonem vokal ‘a’ Sebutan Baku Vokal ‘a’ dilafazkan dengan [ a ] pada bahagian manapun ia terletak sama ada terbuka .sil ] [ mu. ra. yě ] [be .pě] [a .Riau Akhiran ‘a’ yang dibunyikan sebagai ‘ě’.Ini bermakna vokal ‘a’ disebut seperti mana dieja dan dieja seperti mana dilafazkan. pě] Fonem vokal yang dilambangkan dengan huruf ‘i’.lih ] [ ha. tertutup . pa ] [ a .kem ] . Sebutan Johor-Riau bagi fonem vokal ‘i’ pada suku kata tertutup dibunyikan dengan [e]. Contoh : Ejaan Alih Hasil Mukim Sebutan baku [ a. ya ] [ be .di tengah atau di akhir kata.sel ] [ mu.ra . Mengikut sebutan baku fonem vokal ‘i’ perlu dibunyikan dengan [ i ]. Contoh: Huruf vokal a Fonem/bunyi [a] ejaan saya berapa apa sebutan [ sa . Ini bermaksud vokal ‘i’ perlu dibunyikan seperti mana dieja.

nun ] [ tu. KVK . jar ] [ pe . ra . Kata terbitan dengan imbuhan awalan. KVK + KVK.Riau . nga .Riau [ pe . la . nge . dar ] [ te . ri ] [ te . sě] [ be . rang . Ejaan standard Sebutan baku Sebutan Johor . rang . nge . kat ] Kata terbitan dengan imbuhan awalan. samada terletak pada suku kata akhir terbuka dan suku kata tertutup. Contoh : Ejaan Betul Lanun Tutup Sebutan baku [ be. ri ] [ te . sa ] [ ber . Mengikut sebutan baku fonem vokal ‘u’ perlu dibunyikan dengan [ u ].non ] [ tu.top ] Sebutan Kata Penyebutan Kata Terbitan Kata terbitan mengikut garis panduan dasar umum tentang sebutan baku Bahasa Melayu hendaklah dilafazkan berdasarkan pola ejaan KV . Ejaan standard Pengajar Pengedar Terasa Berlari terangkat Sebutan baku [ pe .ja ] [ pe .tup ] Sebutan Johor-Riau [ be. Ini bermaksud vokal ‘u’ perlu dibunyikan seperti mana dieja. kat ] Sebutan Johor . KV + KV .tul ] [ la. Sebutan Johor-Riau bagi fonem vokal ‘u’ pada suku kata tertutup dibunyikan dengan [o]. da ] [ te . ra . la . nga .tol ] [ la.Fonem vokal yang dilambangkan dengan huruf ‘u’.

nge . ka ] [ an . Ejaan standard (i)Bahasa Indonesia Sama bunyi: Anda Merdeka Berbeza bunyi bangsa [ bang . ka ] Sebutan baku Sebutan Johor . sě] [ an . jar ] [ pe .da ] [ be.kat ] [ pe.da ] [ mer . rang . la . Ejaan Terangkat Pengedar Berlari Sebutan baku [ te. kat ] [ pe .ri ] Sebutan Johor . sa ] [ ber .Riau [ te. ra .nge.Pengajar Pengedar Terasa Berlari terangkat [ pe . ri ] [ te . la . nge . sě] [ be . de .la.rang. rang .ja ] [ pe . Indonesia dan Inggeris yang sudah sebati dengan bahasa Melayu dibunyikan seperti sebutan baku Bahasa Melayu. nga . ra . kat ] Kata terbitan dengan imbuhan awalan. sa ] [ bang .ri ] Kata serapan Bahasa Arab .rang.nge.dar ] [ ber.da ] [ mer . de .la. ri ] [ te . dar ] [ te .kat ] [ pe. Indonesia dan Inggeris Kata serapan Bahasa Arab . da ] [ te . nga .Riau .

Antara fungsi bahasa Melayu sebagai bahasa rasmi Negara. ně] [ fat . ma] (Kata atau ungkapan pinjaman daripada bahasa Inggeris yang diterima bentuk ejaannya yang asal . bahasa perpaduan dan bahasa ilmu. Perlembagaan Persekutuan Perkara 152 ( bahasa kebangsaan ) menyatakan bahawa “Bahasa Melayu adalah bahasa kebangsaan bagi Negara yang merdeka”. Bahasa Melayu memikul pelbagai peranan seperti bahasa komunikasi. Terdapat pelbagai kebaikan atau peranan sebutan baku di dalam kehidupan rakyat Malaysia khususnya adalah : Sebutan baku sebagai bahasa ilmu . wa ] [ tak .dilafaz atau disebut menurut sebutan asal dalam bahasa sumber) [ mak . sa ] [ dra .Setiap tempat mempunyai dialek yang tersendiri tetapi semuanya berbahasa Melayu. Di Malaysia terdapat pelbagai jenis dialek. wa ] Bincangkan kebaikan dan keburukan baku bahasa Melayu. Kebaikan sebutan baku bahasa Melayu. ma ] [ fra . Sebutan baku merupakan tunjang dalam bahasa Melayu. na ] [ mak . bahasa perhubungan umum serta bahasa pengantar dan ilmu di sekolah-sekolah dan instutusi-instutusi pengajian tinggi. bahasa pentadbiran.(ii) Bahasa Arab Sama bunyi: Fatwa Takwa Beza bunyi Makna (iii)Bahasa Inggeris Frasa drama [ fra . wa ] [ tak . wa ] [ fat . sa ] [ dra .

Pembakuan dalam bahasa Melayu yang merupakan bahasa kebangsaan Malaysia diharapkan dapat melahirkan pelbagai bangsa yang bersatu padu dalam satu Malaysia.Kepelbagaian bangsa dan dialek menyebabkan kesukaran dalam tiap-tiap pihak yang menyampaikan maklumat. Setiap kaum mempunyai bahasa ibunda mereka sendiri. Bahasa boleh dijadikan satu alat perpaduan untuk sesebuah Negara. Namun begitu bahasa Indonesia dapat berfungsi dengan baik dalam menjalankan peranannya sebagai alat untuk menyatupadukan ribuan suku kaum tersebut. Negara Indonesia merupakan sebuah Negara yang mempunyai ribuan suku kaum dengan pelabagai bahasa. sebutan . Sebagai bahasa ilmu .Konsep bahasa Melayu sebagai ‘bahasa ilmu ‘diperkenalkan dalam tahun 90an. Membakukan bahasa Melayu juga diharapkan dapat memainkan peranannya yang . Bagi mencapai keperingkat bahasa ilmu pemantapan sistem ejaan.. bahasa Melayu perlu mempunyai perbendaharaan kata . Bahasa merupakan alat untuk memyampaikan perasaan dan fikiran secara lisan ataupun bertulis. Ini bermakna sebutan baku dapat berfungsi sebagai alat komunikasi yang berjaya menyampaikan maklumat kepada semua pihak yang berlainan bahasa ibundanya. Bahasa Melayu boleh menjadi dinamik dan bertaraf intelektual setanding dengan bahasa asing terutamanya bahasa Inggeris. istilah . dan bahasa yang sesuai dari aspek ejaan . teknologi . dan agama. Setiap bahasa ibunda mempunyai dialek yang pelbagai terutamanya bahasa Melayu. Sebutan baku telah menjadi pilihan menggunakan pelbagai dialek ini sebagai variasi pilihan dalam pertuturan dan perbincangan agar apa yang ingin disampaikan mudah dan dapat difahami oleh semua pihak. undang-undang dan ekonomi . Malaysia merupakan sebuah Negara yang unik kerana mempunyai pelbagai kaum.. Sebutan Baku Sebagai Bahasa Komunikasi.Ini bermakna penggunaan bahasa dan sebutan baku bahasa Melayu sebagai pengantar ilmu pengetahuan moden berkaitan sains .Bahasa ilmu bermakna bahasa yang mampu menjadi perantaraan bagi penyampaian ilmu pengetahuan dari peringkat rendah sehingga ke peringkat tinggi. tatabahasa dan laras bahasa yang cukup untuk menyampaikan konsep dan pemikiran ilmu moden. Sebutan Baku sebagai bahasa perpaduan. Secara tidak lansung bahasa Melayu akan dapat dimartabatkan kedaulatannya. kedoktoran . perbendaharaan kata dan struktur kata yang lengkap perlu biberi perhatian dan pemantapan ahli-ahli bahasa dari masa ke semasa.sastera .

istilah . Kelemahan penggunaan sebutan baku di kalangan masyarakat di negara in boleh di kategorikan kepada dua sebab utama: Aspek Sebutan Huruf Dan Kata. kedoktoran . Konsep bahasa Melayu sebagai ‘bahasa ilmu ‘diperkenalkan dalam tahun 90an..Penutur biasanya akan memilih untuk menggunakan bahasa biasa atau dialek ibunda mereka apabila berkomunikasi secara lisan. dan agama.Ini menyebabkan timbul masalah sebutan baku secara fonologi yang lebih ketara di kalangan penutur berbanding secara tulisan dan ejaan.Lantaran itu timbul konflik atau pertentangan di kalangan pengguna bahasa tentang penggunaan bahasa dan sebutan baku dalam urusan rasmi dan biasa. Ini kerana salah satu matlamat pembakuan bahasa Melayu adalah untuk memupuk semangat kekitaan dan bersatu padu dikalangan rakyat Malaysia. Penggunaan dan pengaruh bahasa ibunda dan dialek telah menyebabkan berlaku kesilapan dalam sebutan huruf atau fonem.Lantaran itu . teknologi . dan bahasa yang sesuai dari aspek ejaan .Bahasa ilmu bermakna bahasa yang mampu menjadi perantaraan bagi penyampaian ilmu pengetahuan sehingga ke peringkat tinggi. /b/ telah menyebabkab sebutan kata seperti /banyak/ telah bertukar . Masyarakat dalam sesebuah komuniti akan berhubung di antara mereka melalui ‘bahasa biasa’. Keburukan dan Kekangan Penggunaan Sebutan Baku.Secara tidak lansung bahasa Melayu dapat dimartabatkan kedaulatannya kerana sifat bahasa itu yang dinamik dan bertaraf intelektual setanding dengan bahasa asing terutamanya bahasa Inggeris. undang-undang dan ekonomi .Bahasa biasa merupakan bahasa yang digunakan dalam keadaan biasa dan pertuturan harian masyarakat biasa. Sebutan Baku Sebagai Bahasa Ilmu.Contohnya bagi bangsa Cina yang sukar untuk menyebut huruf menjadi /manyak/. pemantapan sistem ejaan . perbendaharaan kata dan struktur kata yang lengkap perlu giat dijalankan oleh ahli-ahli bahasa. tatabahasa dan laras bahasa yang cukup untuk menyampaikan konsep dan pemikiran ilmu moden..Ini bermakna penggunaan bahasa dan sebutan baku bahasa Melayu sebagai pengantar ilmu pengetahuan moden berkaitan sains .sastera ..sama seperti di Indonesia. sebutan . bahasa Melayu perlu mempunyai perbendaharaan kata . Sebagai bahasa ilmu .untuk mencapai ke tingkat bahasa ilmu .

Aspek persekitaran boleh dikategorikan sebagai aspek utama dalam pembakuan bahasa Melayu.mis ) disebut (ka . Bahasa baku Bahasa Melayu banyak menggunakan kata-kata pinjaman dari bahasa Arab.Pengaruh bahasa Arab yang telah sebati dengan sebutan zaman berzaman menyebabkan kesukaran mengubah bunyi seperti kata (Ithnin) kepada (Isnin) .Selain daripada itu . Ramai pemimpin yang tidak bertutur dalam bahasa Melayu baku semasa majlis-majlis rasmi termasuklah semasa bermesyuarat dan di dalam sidang Parlimen menjadi contoh kepada pengguna yang lain. Bahasa Melayu bagaikan dianggap tiada martabat dalam agensi swasta. Dasar kerajaan dalam memertabatkan bahasa Melayu baku tidak jelas.Contohnya (fikir) dibunyi kan (pike) Aspek Persekitaran. Kemuncaknya ialah apabila kerajaan sendiri mengeluarkan SURAT PEKELILING . Setakat ini tiada lagi pemimpin yang betul-betuk memperjuangkan bahasa Melayu. Agensi swasta lebih mementingkan bahasa Inggeris dan bahasa Cina. Sikap orang Melayu yang mengagungkan bahasa lain terutamanya bahasa Inggeris menyebabkan pembakuan bahasa Melayu sukar untuk dicapai.Contohnya frasa ‘Aminah’s Restaurant ‘ telah dituturkan dengan frasa ‘ Aminah Restoran ‘ dan bukannya ‘ Restoran Aminah ‘. Orang-orang Melayu sendiri hanya menggunakannya semasa temuduga sebagai syarat untuk melayakkan mereka bekerja dalam agensi kerajaan.Contohnya . Perjuangan mereka bersama Dewan Bahasa dan Pustaka dipandang sepi oleh semua pihak termasulah oleh agensi kerajaan sendiri yang sepatutnya menjadi pendokong kepada perjuangan ini. mis ) Pengaruh bahasa asing yang dijadikan sumber masukan atau pinjaman di kalangan penutur yang tidak memahami hukum D-M juga menyebabkan berlaku kesilapan berbahasa.penutup sukar untuk menyebut perkataan seperti /psikologi/ kerana perubahan yang berlaku dalam tatabahasa yang menyanggahi tatabahasa yang telah digunakan sejak zaman berzaman.Ada di kalangan penutur tidak pasti atau kenal fonem seperti bunyi (kha.Ini menyebabkan ayat-ayat yang dituturkan tergantung dan tidak lengkap. Kelemahan dari aspek penggunaan ayat dan tatabahasa pula berlaku dalam sebutan baku apabila ayat-ayat yang diucapkan tidak lengkap subjek dan predikatnya.kewujudan gugusan konsonan dan vokal terutamanya yang melibatkan kata pinjaman menyebabkan berlakunya kesilapan dalam sebutan sukukata.Ramai penutur yang melakukan kesilapan apabila membunyikan konsonan geseran seperti (f) kepada letupan (p). Hanya ahli-ahli bahasa sahaja yang memperjuangkan kedaulatan bahasa Melayu.

IKHTISAS BIL. kata dan ayat yang ingin disampaikan. Perbezaan yang ketara di antara sebutan baku dan sebutan Johor – Riau adalah dari aspek fonem huruf . Terdapat juga istilah yang tidak mahu diterima semua kaum lain dan suku kaum di Sabah dan Sarawak menjadikan bahasa Melayu bagaikan terpinggir di bumi sendiri. Akibatnya mesej yang hendak disampaikan tidak sampai.Namun begitu dari aspek intonasi . Istilah-istilah yang diperkayakan dari semua dialek dan bahasa di Malaysia termasuklah kata pinjaman dan serapan tidak mendapat sambutan dikalangan penutur. tidak nampak perbezaan yang sangat ketara kerana kedua-duanya dapat memberi makna yang jelas kepada penutur dan pendengar. Ini menyebabkan bahasa Melayu baku tidak dapat berfungsi dengan baik untuk menjadi alat menyatupadukan rakyat berbilang kaum di Malaysia. Ahli-ahli bahasa dan sasterawan yang memperjuangkan penggunaan sebutan baku sebenarnya kurang mendapat sokongan dari pemimpin dan masyarakat kerana kesempitan pandangan mereka tentang peranan yang dapat dimainkan oleh bahasa dalam pembentukan . Ini menjadikan orang yang asing dengan dialek tersebut terpingapinga dan tidak memahami apa yang diucapkan oleh sipenutur. Mereka akan terus menggunakan dialek mereka sendiri walaupun bertutur dengan orang yang asing dalam dialek tersebut. Rumusan Berdasarkan isi yang telah dibincangkan dalam kertas kerja ini . Dasar kerajaan yang lemah tentang penggunaan bahasa Melayu baku menyebabkan agensi swasta terus menggunakan bahasa Inggeris dalam pertuturan dan surat-menyurat mereka. klausa . Kebanyakkan penutur tidak bertolak ansur dalam menggunakan dialek mereka sendiri.3/200 bertarikh 16 Febuari 2000 yang menyatakan sebutan baku hanya akan diteruskan didalam pengajaran dan pembelajaran sahaja. Rangkaian televisyen yang ada juga tidak menggunakan sepenuhnya bahasa Melayu baku samada rangkain milik kerajaan mahupun swasta. sukukata . Hanya agensi kerajaan yang menggunakan bahasa Melayu.Pengaruh sebutan Johor – Riau masih kuat mencengkam dalam segala urusan komunikasi harian masyarakat sama ada di dalam majlis tidak formal maupun formal. ternyata proses pembakuan bahasa Melayu terutama daripada aspek sebutan baku masih lagi berada pada tahap yang minima .

bahasa ilmu dan bahasa komunikasi.tamadun bangsa . . Apa yang mereka nampak ialah bahasa baku terutama sebutan baku terlalu menyukarkan mereka kerana mereka telah didedahkan dengan hukum tatabahasa yang diwarisi sejak zaman berzaman.Ketidakbiasaan dalam penggunaan tatabahasa dan kurang pasti tentang dasar umum sebutan baku menyebabkan sebutan baku hanya diamalkan di institusi pendidikan dan majlis-majlis rasmi sahaja.Mereka masih tidak jelas tentang peranan penting bahasa baku sebagai bahasa perpaduan .Keadaan ini yang telah membantutkan perkembangan dan dinamik bahasa dan sebutan baku tersebut.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->