You are on page 1of 4

Perlembagaan Persekutuan

Perkara 8. Kesamarataan.
(1) Semua orang adalah sama rata di sisi undang-undang dan berhak mendapat
perlindungan yang sama rata di sisi undang-undang.

(2) Kecuali sebagaimana yang dibenarkan dengan nyata oleh Perlembagaan ini, tidak
boleh ada diskriminasi terhadap warganegara semata-mata atas alasan agama, ras,
keturunan, tempat lahir atau jantina dalam mana-mana undang-undang atau dalam
pelantikan kepada apa-apa jawatan atau pekerjaan di bawah sesuatu pihak berkuasa
awam atau dalam pentadbiran mana-mana undang-undang yang berhubungan dengan
pemerolehan, pemegangan atau pelupusan harta atau berhubungan dengan penubuhan
atau penjalanan apa-apa pertukangan, perniagaan, profesion, kerjaya atau pekerjaan.

(3) Tidak boleh ada diskriminasi yang memihak kepada mana-mana orang atas alasan
bahawa dia seorang rakyat Raja bagi mana-mana Negeri.

(4) Tiada pihak berkuasa awam boleh mendiskriminasikan mana-mana orang atas alasan
bahawa dia bermastautin atau menjalankan perniagaan di mana-mana bahagian
Persekutuan di luar bidang kuasa pihak berkuasa itu.

(5) Perkara ini tidak menidaksahkan atau melarang—

(a) apa-apa peruntukan yang mengawal selia undang-undang diri;

(b) apa-apa peruntukan atau amalan yang mengehadkan jawatan atau pekerjaan
yang berkaitan dengan hal ehwal mana-mana agama, atau sesuatu institusi yang
diuruskan oleh sekumpulan orang yang menganuti mana-mana agama, kepada
orang yang menganuti agama itu;

(c) apa-apa peruntukan bagi perlindungan, kesentosaan atau pemajuan orang
asli Semenanjung Tanah Melayu (termasuk perizaban tanah) atau perizaban bagi
orang asli suatu perkadaran yang munasabah daripada jawatan-jawatan yang
sesuai dalam perkhidmatan awam;

(d) apa-apa peruntukan yang menetapkan kemastautinan di sesuatu Negeri atau
di sebahagian sesuatu Negeri sebagai suatu kelayakan bagi pemilihan atau
pelantikan kepada mana-mana pihak berkuasa yang mempunyai bidang kuasa
hanya di Negeri atau di bahagian itu sahaja, atau bagi pengundian dalam
pemilihan itu;

(e) apa-apa peruntukan Perlembagaan sesuatu Negeri, yang adalah atau yang
bersamaan dengan suatu peruntukan yang berkuat kuasa sebaik sebelum Hari
Merdeka;

Public Prosecutor [1977] 2 MLJ 155. permit. 165. dsb. (iii) larangan terhadap layanan yang tidak sama terpakai tidak hanya kepada badan yang membuat undang-undang (legislatif) tetapi juga terpakai kepada badan pelaksanaan (eksekutif) sebagaimana yang boleh dilihat daripada perkataan ‘pihak berkuasa awam’ dalam perkara 8(4) dan perkataan ‘amalan’ dalam perkara 8(5)(b). orang-orang Islam. (iv) larangan tersebut terpakai bagi kedua-dua undang-undang substantif dan undang-undang prosedur. tinggal di negeri-negeri tertentu berlainan dengan orang- orang lain. . Huraian: Di dalam kes Datuk Haji Harun1 Mahkamah Persekutuan telah menggariskan beberapa prinsip berkaitan dengan kesamarataan di bawah perkara 8 sebagaimana berikut: (i) peruntukan tentang kesamarataan bukanlah mutlak yang bermaksud bahawa ianya bukanlah bermakna bahawa kesemua undang-undang mesti terpakai secara seragam kepada setiap orang dalam semua keadaan di mana-mana sahaja. dan begitu juga dengan orang-orang melayu dan bumiputra Borneo berlainan dengan yang lain-lain. (ii) peruntukan tentang kesamarataan adalah bersyarat atau terhad sebagaimana contohnya di bawah perkara 8(5) dan 1532. dan jika ianya tidak (seperti undang-undang yang terpakai pada setiap orang) ianya adalah undang- 1 Datuk Haji Harun bin Haji Idris lwn. m/s. (vi) soalan pertama yang perlu ditanya adalah sama ada sesuatu undang- undang itu mendiskriminasikan atau tidak. 2 Perkara 153 Perlembagaan Persekutuan adalah peruntukan tentang perizaban kuota berkenaan dengan perkhidmatan. (v) perkara 8 membayangkan bahawa terdapatnya undang-undang yang mungkin mendiskriminasikan sebagaimana yang dinyatakan dalam perkara 8(5) seperti. bagi orang Melayu dan anak negeri mana-mana antara Negeri Sabah dan Sarawak. (f) apa-apa peruntukan yang mengehadkan pengambilan masuk tentera ke dalam Rejimen Askar Melayu kepada orang Melayu. berlainan dengan orang-orang bukan Islam.

363. peruntukan yang membenarkan Peguam Negara mendiskriminasikan antara manusia. Di dalam kes ini. satu cabaran telah dibuat apabila kerajaan telah menolak satu permohonan bagi menubuhkan sebuah universiti swasta yang menggunakan bahasa Cina. 4 Johnson Tan Han Seng lwn. 170 F-G. Prinsip ini telah digunapakai dalam kes selepas itu seperti kes Johnson Tan Han Seng4 yang mana perkara 8 telah dibaca bersama perkara 145(3).” 6 Merdeka University Berhad lwn. (viii) di dalam kes-kes yang mana undang-undang tidak menyatakan apa-apa. 7 Government of Malaysia lwn. selain prosiding di mahkamah Syariah. mahkamah anak negeri atau mahkamah tentera. menjalankan atau memberhentikan apa-apa prosiding bagi sesuatu kesalahan. Khong Teng Khen [1976] 2 MLJ 166. (vii) doktrin pengkelasan boleh diterima bergantung kepada prinsip ke enam di atas dan mahkamah mempunyai kuasa untuk menilai kewajaran pengkelasan oleh badan pembuat undang-undang (legislatif).5 Di dalam kes Merdeka University Berhad6 . prosedur yang lebih drastik adalah sah di sisi perlembagaan. seseorang itu hendaklah melihat sama ada pendiskriminasian tersebut jatuh pada mana-mana pengecualian yang dibenarkan oleh perlembagaan atau kehakiman. 70. VR Menon [1990] 1 MLJ 277. Di dalam kes ini. dan [1982] 2 MLJ 243. Government of Malaysia [1981] 2 MLJ 356. m/s. Beliau kemudiannya menyimpulkan bahawa apa yang yang penting dalam perkara 8 ialah “a person in one class should be treated the same as another person in the same class”. undang yang baik. m/s. tetapi jika ianya mendiskriminasikan. satu peruntukan undang-undang telah diluluskan oleh 3 Public Prosecutor lwn. Public Prosecutor [1977] 2 MLJ 66. not only simply that it must operate alike on all persons in any circumstance”. Suffian LP menggariskan bahawa prinsip yang terpakai dalam perkara 8 adalah bahawa “a law must operate alike on all persons under like circumstances. mahkamah telah memutuskan bahawa prinsip kesamarataan hendaklah dibaca bergantung kepada tujuan undang-undang tersebut digubal oleh parlimen. Abdoolcader J memutuskan antara lain. Di dalam kes VR Menon7 . 5 Perkara 145(3) Perlembagaan Persekutuan berbunyi sebagaimana berikut: “Peguam Negara hendaklah mempunyai kuasa yang boleh dijalankan menurut budi bicaranya. . m/s. dan (ix) terdapat andaian bahawasanya undang-undang yang dicabar (impugned law) adalah sah di sisi undang-undang. Dalam keputusan kes yang sebelumnya iaitu di dalam kes Khong Teng Khen3. bahawa plaintif adalah sebuah badan korporat tidak boleh mengguna pakai peruntukan tentang kesamarataan kerana ia bukanlah seorang warganegara.

parlimen yang telah mewujudkan diskriminasi antara penerima pencen dalam negeri dan penerima pencen dari luar negeri. 9 Beatrice Fernandez lwn. Sistem Penerbagan Malaysia & Satu Lagi [2005] 4 AMR 1 & [2005] 2 CLJ 713. Perak. Di dalam kes Beatrice Fernandez9 . Mahkamah Persekutuan telah memutuskan bahawa perjanjian tersebut bukanlah satu “undang-undang” yang dimaksudkan dibawah skop perkara 8. Email: mizico@gmail. Disediakan oleh: Ahmad Termizi Bin Abdullah Pensyarah Hak Asasi Dan Masyarakat Jabatan Pengajian Malaysia Fakulti Sains Sosial dan Kemanusiaan Universiti Pendidikan Sultan Idris (UPSI) Tanjong Malim. mahkamah telah memutuskan bahawa diskriminasi semata-mata tidaklah membawa kepada sesuatu undang-undang itu bercanggah dengan perkara 8. Walau bagaimanapun. berdasarkan pencapaian. Di dalam kes Ahmad Tajudin bin Ishak8 . Mahkamah mengatakan bahawa hakim-hakim adalah terikat dan perkara 8 memperakui bahawa semua manusia secara semulajadi.com 8 Ahmad Tajudin bin Ishak lwn. situasi dan keperluan yang berbeza mengikut kelas manusia yang berbeza sentiasa memerlukan layanan yang berbeza. . Bagi membolehkan plaintif berjaya menunjukkan sesuatu undang-undang yang diskriminasi itu bercanggah dengan perkara 8. Perkara 8 hanya menjurus kepada mana-mana undang-undang yang diluluskan oleh parlimen atau undang-undang yang dikuatkuasakan oleh badan penguatkuasa sahaja. mahkamah telah memutuskan bahawa undang-undang yang dicabar tersebut adalah satu peruntukan yang boleh dijustifikasi oleh mahkamah sebagai “intelligible differentia”. isu yang dikemukakan adalah tentang sama ada terma dan syarat yang termaktub dalam perjanjian antara majikan dan pekerja yang menghendaki mana-mana pramugari yang mengandung berhenti bekerja bercanggah dengan perkara 8(2) atau tidak. plaintif mestilah membuktikan bahawa diskriminasi tersebut adalah tidak adil dan telah membawa kerosakan. Suruhanjaya Pelabuhan Pulau Pinang [1997] 1 MLJ 241.