PRINSIP ASAS MOTOR & PENJANA

PENJANA AU

air yang mengalir.BINAAN SEBUAH PENJANA AU • • Tenaga elektrik dihasilkan dari bentuk tenaga yang lain. penjana digunakan untuk menghasilkan keseluruhan daripada keperluan tenaga elektrik Penjana menukar tenaga mekanikal kepada tenaga elektrik • Penjana sam…. • • • Tenaga mekanikal (putaran)diwujudkan oleh turbin stim.enjin gasolin/disel. tenaga angin dan reaktor atom. Penjana arus elektrik yang menghasilkan arus ulang alek dinamakan penjana arus ulang alek atau ailternator Penjana yang menghasilkan arus terus dinamakan penjana arus terus ..motor elektrik. Daripada beberapa penukar tenaga elektrik .

℮ ∝ dΦ dt Hukum Lenz • Daya gerak elektrik yang diaruh adalah pada arah tertentu supaya arus aruhan yang akan mengalir akan menghasilkan urat daya magnet yang menentang perubahan urat daya magnet asal ℮=- dΦ dt .Perbezaan antara motor dan penjana HUKUM FARADAY • Daya Gerak elektrik yang diaruh berkadar terus dengan kelajuan perubahan urat daya magnet didalam gegelung pengalir • Dge.

PENJANA ARUS ULANG ALEK & VOLTAN GELOMBANG SINUS TERARUH DALAM ANGKER dΦ dt Penjana Jika satu pengalir sepanjang 1 meter bergerak pada kelajuan v m/s pada sudut tepat terhadap urat daya magnet yang ketumpatan uratdaya magnetnya B Tesla. dge teraruh adalah: Dge teraruh = Dge mak sin θ Apabila sumber dge tersebut disambung kepada satu perintang R. e = Blv sin θ volt = Blv sin 90° volt = Blv volt Secara umumnya bagi pengalir yang berada pada sebarang kedudukan seperti yang dibincangkan. maka arus ulangalik akan terhasil: i (θ) = i mak sin θ dimana i mak = Dge mak R . maka daya gerak elektrik yang teraruh pada pengalir tersebut adalah: Dge.

Dge yang dijanakan oleh sebuah penjana mempunyai gelombang sinus dan boleh diwakilkan dengan persamaan-persamaan berikut: e(θ) = Emak sin θ e (ωt) = Emak sin ωt e(t) = Emak sin 2Πft Maka dengan itu dge terjana mempunyai. Tetapi perbezaan wujud dari segi fungsi bahagian-bahagian binaannya disebabkan oleh perbezaan tugas motor dengan penjana.e. • Membezakan belitan pirau dan belitan siri • Menerangkan penjanaan d. Eppgd = E mak 2 PENJANA ARUS TERUS OBJEKTIF • Menyatakan fungsi setiap bahagian utama sebuah penjana A. Motor sebagai pengeluar tenaga mekanik. Nilai purata. E purata = Nilai berkesan.T.g. Penjana mengeluarkan tenaga elektrik . • Membezakan beberapa jenis penjana • Melakar gambarajah litar penjana A. di belitan angker • Menerangkan istilah-istilah yang berkaitan dengan penjana • Menerangkan syarat-syarat kendalian penjana selari • Menerangkan takrif dan fungsipalang penyama • Menyelesaikan pengiraan berkaitan dengan penjana Pengenalan • • • • Pada amnya motor dan penjana adalah sama.T.

Binaan Penjana A.T .

T .Binaan Penjana A.

Gegelung medan (gegelung kutub) • 3. Teras angker • 4. Belitan angker(pengalir) • 6. Penukar tertib • 5. berus dan galas Fungsi Bahagian Binaan Penjana • • Boleh dibahagikan kepada tiga kumpulan Pelengkap litar magnet .1 dan 2.2 menunjukkan binaan-binaan yang perlu ada pada sebuah penjana ringkas seperti berikut: • 1. kuk • 2.T Rajah 2.Binaan Penjana A.

• Menjadi penghalang bagi gegelung kutub daripada tercabut keluardari teras kutubnya. Oleh kerana gegelang dan teras kutub telah menjadi elektromagnet. GEGELUNG KUTUB • Juga dikenali sebagai gegelung medan • Terdiri daripada belitan dawai atau jalur kuperam dibelit berbentuk segiempat bujur dan bila arus dialirkan medan magnet akan terhasil. • Terdiri daripada lapisan kepingan-kepingan keluli berpenebat. B. Berperanan sebagai penyokong bagi teras kutub dan pelindung keselamatan mesin. Penjana kecil kuk diperbuat daripada besi tuang. manakala bagi penjana berukuran besar kuk diperbuat daripada keluli tuang atau keluli guling. • Muka kutub dan kasut kutub berperanan sebagai perebak fluks dalam selar udara. TERAS KUTUB DAN KASUT KUTUB • Teras kutub berfungsi sebagai teras gegelung kutub bagi menghasilkan medan magnet yang kuat. KUK Bahagian luar rangka mesin. Berfungsi sebagai pembawa fluks magnet yang dihasilkan kutub.• • • • • • • • • • • • • • • • Pelengkap litar elektrik Bahagian mekanikal Pelengkap litar magnet terdiri daripada : Kuk Teras kutub Teras angker Selar udara – diantara kutub dengan angker Pelengkap litar elektrik terdiri daripada : Gegelung kutub Belitan angker Penukar tertib Pemegang berus karbon Bahagian mekanikal terdiri daripada : Galas bebola Kipas di angker Lengan jumpelang A. TERAS ANGKIR • Berfungsi sebagai penempatan gegelung atau pengalir angker dan . C. fluks magnet yang diperolehi akan dipotong oleh pengalir di angkir yang diputarkan secara mekanik D.

• • membolehkan pengalir atau gegelung berputar juga sebagai laluan litar magnet Memberikan engganan yang rendah kepada fluks yang melaluinya (fluks dari kutub utara ke kutub selatan) TERAS ANGKER DAN ACI E.6 mm (lapisan-lapisan adalah untuk mengurangkan kehilangan arus pusar. ANGKER • Berbentuk silinder atau tong. Belitan gelombang mempunyai hanya dua bahagian pengalir angker selari manakala belitan tindih ada lebih dari dua . • Lapisan yang telah bertaut kemudian dilekatkan pada aci mesin bagi mesin kecil atau pada pengempar besi tuang bagi mesin yang besar BELITAN ANGKER ( Armature winding ) • Terdapt dua jenis belitan • jenis silinder belitan gelombang • jenis silinder belitan tindih • Perbezaan antara dua belitan ini ialah pada sambungan akhir ke penukar tertib.4 mm – 0. dengan lapisan-lapisan besi setebal 0.

G. • Berbentuk silinder – hasil gabungan ruas-ruas keperam –sama tebal berbentuk baji. • Perkataan pengalir dalam belitan angker bermaksud bahagian belitan pengalir yang aktif dan berupaya menghasilkan d. PENUKAR TERTIB • Berfungsi untuk memudahkan pengumpulan arus dari pengalir angker. lubang alur (20) dan jumlah pengalirnya ialah 80.pengalir. • Juga berfungsi sebagai penerus (arus ulang-alek yang teraruh dalam belitan angker akan ditukarkan kepada arus terus. • Ruas-ruas ditebalkan antara satu sama lainoleh lapisan mika nipis • Setiap ruas disambung kepengalir angker dengan menggunakan cuping atau jalur • Dipasang keatas aci dengan dilampirkan penebat.g.e. PENUKAR TERTIB . • CONTOH Jika angker mempunyai 20 lubang alur dan setiap alur mempunyai 4 pengalir maka.

Penjana teruja diri • . Penjana teruja pisah 2.PERBEZAAN JENIS-JENIS PENJANA Perbezaan penjana ditentukan oleh sambungan belitan medan dan belitan angker • Faktor ini juga menentukan nama sesuatu penjana Terdapat dua kumpulan penjana 1.