BAB

8
KAJIAN MENGENAI AGAMA
Pengenalan
8.1 Masyarakat Malaysia adalah masyarakat berbilang kaum dan agama. Menurut Perlembagaan Persekutuan, agama Islam ialah agama rasmi negara manakala agama-agama lain seperti Buddha, Hindu, Kristian dan Sikh juga dibenarkan untuk diamalkan oleh para penganutnya. Jumlah terbanyak penganut agama Islam adalah orang Melayu manakala terdapat juga sejumlah kecil golongan etnik lain seperti India, Cina, dan Orang Asli yang memeluk agama Islam. Penganut agama Buddha kebanyakannya terdiri daripada orang Cina, agama Hindu dianuti oleh orang India, Kristian dianuti oleh orang Cina, India dan lain-lain, manakala agama Sikh dianuti oleh orang-orang Sikh atau Punjabi.

8.2

Di Malaysia, kepercayaan kepada Tuhan (menurut agama masingmasing) ditetapkan sebagai tonggak pertama Rukun Negara, dan kehidupan rakyat adalah berasaskan pada pegangan agama. Dalam tahun-tahun kebelakangan ini, hubungan antara agama khususnya Islam dan bukan Islam menjadi semakin penting, lebih-lebih selepas Peristiwa 11 September 2001. Di Malaysia juga, walaupun secara

Beliau telah mengemukakan tuntutan di mahkamah sivil supaya mengarahkan Jabatan Pendaftaran Negara menghapuskan status “Islam” dalam kad pengenalannya tetapi ditolak berasaskan hujah bahawa status Islam seseorang adalah di luar bidang kuasa mahkamah sivil kerana ia terletak pada mahkamah syariah. Dua contoh yang ketara dan mencetuskan keadaan yang agak tegang di kalangan masyarakat Islam dan bukan-Islam ialah kes Lina Joy yang asalnya beragama Islam tetapi menukar agamanya kepada Kristian dan bercadang berkahwin dengan kekasihnya yang beragama Kristian. Di negara ini. Apabila beliau meninggal dunia. seorang India bekas pendaki Gunung Everest. tetapi memeluk Islam tanpa memberitahu keluarganya. 8. Kes ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------8--2 . namun hubungan ini akhir-akhir ini telah menjadi isu yang sensitif. wujud dua sistem undang-undang dan institusi yang mengendalikannya.3 Kes kedua melibatkan Moorthy. iaitu undang-undang sivil yang berkuatkuasa ke atas semua warganegara dan dikendalikan oleh mahkamah sivil. keluarganya menuntut untuk mengurus jenazahnya menurut agama asal manakala Jabatan Agama Islam menegaskan adalah menjadi tanggungjawab mereka mengurusnya secara Islam kerana Moorthy telah memeluk agama itu dan berdaftar sebagai seorang Islam. yang asalnya beragama Hindu.Laporan Akhir “Kajian Inventori Penyelidikan Pembangunan Sosial di Malaysia 2001-2005” – Bab 8 Kajian Mengenai Agama umumnya hubungan antara agama adalah baik. Beberapa kes telah dibawa ke mahkamah sivil dan juga mahkamah syariah berhubung dengan status agama seseorang. serta undangundang syariah yang berkuatkuasa ke atas semua penganut agama Islam dan dikendalikan oleh mahkamah syariah.

3%) kajian rundingan/kontrak manakala jumlah terbanyak iaitu 140 buah (66. Selain itu. tiga kajian (1. Universiti Sains Islam Malaysia (USIM).Laporan Akhir “Kajian Inventori Penyelidikan Pembangunan Sosial di Malaysia 2001-2005” – Bab 8 Kajian Mengenai Agama itu dibawa ke mahkamah syariah yang memutuskan Moorthy seorang Islam dan jenazahnya harus diurus menurut Islam. 8. kajian PhD sebanyak 15 buah manakala kajian Sarjana 135 buah).1%) terdiri daripada penyelidikan tesis di peringkat Sarjana dan PhD. maka tidak hairanlah kenapa bidang agama menjadi satu bidang kajian yang cukup penting dalam sains sosial termasuk bidang pembangunan sosial.6%) adalah kajian asas/gunaan. terdapat 227 kajian mengenai pelbagai aspek tentang agama dan masyarakat yang dijalankan oleh pengkaji daripada pelbagai universiti bagi tempoh 2001-2005 yang boleh digolongkan dalam bidang pembangunan sosial.4 Memandangkan agama dan hubungan agama begitu penting dalam masyarakat Malaysia. terdapat mereka daripada Fakulti Pengajian Islam di Universiti Kebangsaan Malaysia dan Universiti Malaya. Daripada kesemua kajian ini. ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------8--3 . Kajian-kajian mengenai pelbagai dimensi persoalan agama dilakukan kebanyakannya oleh pensyarah dan juga pelajar Sarjana dan PhD Universiti Islam Antarabangsa (UIAM). 74 buah (32. dan Kolej Universiti Islam Antarabangsa Selangor (KUIS). Bilangan Kajian dan Dana 8. serta para pensyarah dan pelajar siswazah di fakulti Sains Sosial atau fakulti-fakulti berkaitan di pelbagai universiti termasuk universiti-universiti baru.5 Secara keseluruhannya. (Daripada jumlah tesis.

000 hingga RM2.7 Secara umum. hanya kajian asas/gunaan serta kajian rundingan/kontrak sahaja yang memperoleh dana daripada universiti dan sumber-sumber lain manakala kajian tesis tidak mempunyai pembiayaan rasmi.Laporan Akhir “Kajian Inventori Penyelidikan Pembangunan Sosial di Malaysia 2001-2005” – Bab 8 Kajian Mengenai Agama 8. kajian-kajian dalam bidang agama boleh dianalisis menurut beberapa kategori iaitu (1) kajian yang bersifat kandungan agama itu sendiri. Antaranya. misalnya. termasuk:  Isu pembangunan dan perpaduan ummah  Agama dalam menangani gejala sosial  Agama dalam kaunseling dan pendidikan seks  Masalah “saudara baru” (yakni mereka yang baru memeluk agama Islam). (2) kajian tentang penggunaan agama dalam masyarakat sama ada sebagai amalan agama oleh penganut agama serta penggunaan pendekatan agama dalam menangani kehidupan dan gejala sosial. Kategori dan Tema Kajian 8. ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------8--4 . jumlah terbanyak dana yang diperuntukkan untuk kajian ini bersifat kecil-kecilan berjumlah beberapa ribu ringgit sahaja. tetapi isinya mempunyai pengajaran untuk pembangunan sosial. dan (3) hubungan antara agama yang merupakan satu komponen penting pembangunan sosial. bahkan kebanyakannya antara RM1.000 sahaja. kajian tentang hadis.6 Dari segi dana pula. Walau bagaimanapun. Kajian-kajian mengenai agama menunjukkan kepelbagaian tema yang agak menarik dan penting.

Laporan Akhir “Kajian Inventori Penyelidikan Pembangunan Sosial di Malaysia 2001-2005” – Bab 8 Kajian Mengenai Agama  Islam hadhari dan sejarah tamadun Islam serta kerelevanannya terhadap umat hari ini  Undang-undang syariah. UIAM berjudul “Indeks Pembangunan Ummah” untuk Biro Perundingan dan Entrepreneur universiti itu.al (2006). hak waris dan kanak-kanak  Fatwa  Zakat dan wakaf  Islam dan kepenggunaan Isu Pembangunan Ummah 8.8 Terdapat tiga kajian rundingan mengenai tema ini.al (tanpa tarikh). 1 2 Tiada maklumat penyelidik dan tempoh tamat yang diberikan. Kajian kedua lebih menjurus kepada isu kebolehpasaran para graduan pengajian Islam. bahkan UKMPakarunding tidakpun membekalkan nama kumpulan penyelidiknya. USM2 berjudul “Kaedah Menjati Diri Anak-anak Menurut Perspektif Islam: Perhatian dan Sokongan Keluarga. Kajian Noor Shakirah Mat Akhir et. Sekolah dan Komuniti” (rundingan/kontrak). Kajian ini berjudul “Kajian Masalah Pengangguran di Kalangan Lulusan Bidang Pengajian Islam” dilakukan oleh para penyelidik UKM untuk UKMPakarunding. ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------8--5 .1 Kajian ketiga tertumpu pada persoalan kaedah mendidik dan mendewasakan anak-anak dengan jati diri. Pertama ialah kajian Alias Abdullah et. perceraian. Sayangnya ketiga-tiga institusi ini tidak membekalkan maklumat lebih lanjut khususnya abstrak kajian ini. keluarga.

Laporan Akhir “Kajian Inventori Penyelidikan Pembangunan Sosial di Malaysia 2001-2005” – Bab 8 Kajian Mengenai Agama 8. membaca Quran atau kitab agama lain.al (2006). Pelajar-pelajar itu – Melayu. Kajian yang diketuai oleh Hjh Mizan Adiliah Ahmad Ibrahim et. UIAM bertajuk “Religiosity and Psychological Well-being in Malaysian Context” (asas/gunaan) cuba melihat empat aspek ketaatan agama dan tiga aspek kesejahteraan psikologi (kebimbangan. Sampel terdiri daripada 250 orang pelajar daripada empat buah universiti dan dua kolej di sekitar Kuala Lumpur. USIM berjudul “Kajian Kaunseling Dalam Islam” (asas/gunaan) menganggap bahawa walaupun kaunseling telah bertapak di Malaysia selama 40 tahun lebih.10 Islam dilihat sebagai salah satu pendekatan yang boleh dimanfaatkan untuk tujuan kaunseling di Malaysia bagi menangani pelbagai masalah peribadi dan sosial. Antara amalan agama yang dilaksanakan mereka ialah sembahyang atau berdoa. dan mendalami fahaman agama – amalan-amalan ini didapati menyumbang kepada kesejahteraan. Cina dan India – masing-masing beragama Islam Kristian. Islam dalam Kaunseling dan Pendidikan Seks 8.9 Kajian oleh Mohamad Abdur Rashid (2005). Secara perbandingan. menghadiri majlis agama. kemurungan dan hormat diri). kajian mendapati pelajar perempuan yang beragama Islam memperoleh skor yang lebih tinggi pada skala kesejahteraan berbanding pelajar-pelajar lain. namun prinsip dan aplikasi kaunseling daripada perspektif ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------8--6 . Hasil kajian menunjukkan terdapat hubungan positif antara ketaatan agama dengan kesejahteraan psikologi. Hindu dan Buddha. meditasi.

Kajian menegaskan bahawa pendidikan seks harus dilihat daripada perspektif yang holistik dan perlu dilandaskan pada nilai-nilai agama. Kajian menunjukkan bahawa pendekatan Islam dalam kaunseling memang boleh dimanfaat dan dikembangkan bagi faedah umat Islam. Kajian ini mencadangkan bahawa Islamic Value-Based Model For Sex Education Curriculum ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------8--7 . Kajian menyimpulkan bahawa kurikulum pendidikan seks sekolah-sekolah di Malaysia tidak mengandungi beberapa sub-nilai agama. Selain itu. 8. Kajian Muhamad Zahiri Awang Mat (2005).11 Salah satu pendekatan yang dianggap penting untuk menangani gejala sosial di kalangan remaja ialah dengan memperkenalkan pendidikan seks di sekolah. Kajian ini menggunakan pelbagai kaedah termasuk membuat analisis kandungan terhadap kekerapan topik yang berkaitan dengan pendidikan seks yang muncul dalam buku-buku teks sekolah menengah negara kita.Laporan Akhir “Kajian Inventori Penyelidikan Pembangunan Sosial di Malaysia 2001-2005” – Bab 8 Kajian Mengenai Agama Islam belum berkembang. Kajian ini cuba meneliti nilai-nilai yang mendasari pendidikan seks daripada perspektif Islam dan implikasinya bagi kurikulum pendidikan seks di sekolah-sekolah di Malaysia. Antara sebabnya ialah kepakaran mengenai Islam di kalangan pengamal kaunseling mungkin kurang. Namun. UKM berjudul “Values Underpinning Sex Education from an Islamic Perspective: Implication on the Sex Education in Malaysian Curriculum” (PhD) di Pusat Pengajian Siswazah. pendekatan dalam pendidikan seks itu dianggap perlu dilandaskan pada nilai-nilai Islam. kurikulum juga kurang diintegrasikan dengan ilmu wahyu. Antara nilai yang paling kurang ditonjolkan dalam kurikulum itu ialah keagungan Yang Maha Pencipta serta nilai kebolehpercayaan.

8. Terengganu” (asas/gunaan) cuba meneliti keberkesanan pendekatan tarekat tasawwuf untuk memulihkan penagih dadah.Laporan Akhir “Kajian Inventori Penyelidikan Pembangunan Sosial di Malaysia 2001-2005” – Bab 8 Kajian Mengenai Agama (IVBSEC) boleh menjadi alternatif kepada kurikulum pendidikan seks yang diamalkan di Malaysia hari ini. abstraknya tidak diperolehi kerana pihak Institut Pengajian Tinggi. Universiti Malaya yang dihubungi meminta pengkaji mencarinya di Perpustakaan Universiti.13 Pemulihan banduan dianggap sesuai ditangani melalui program dakwah. Ini terdapat dalam satu kajian di peringkat PhD oleh Abdul Munir Haji Ismail daripada Universiti Malaya bertajuk “Keberkesanan Aktiviti Dakwah Terhadap Banduan di Penjara Kajang. Kajian ini mendapati kaedah tarekat dan metodologi dakwah yang digunakan adalah berkesan untuk memulihkan penagih dadah serta tidak menyalahi akidah yang dipegang oleh Ahli Sunnah wa al-Jamaah. ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------8--8 .3 3 Sayangnya. Terengganu.12 Terdapat beberapa kajian berhubung dengan peranan agama untuk menangani gejala sosial. di Sungai Ikan. Apabila laman web dicapai. Selangor”. kajian oleh Muhamad Yusuf Khalid dan Hersi Mohd Hilole (2004). abstrak yang dicari tidak ada. yang ada hanya judul sahaja. USIM berjudul “Peranan Tarekat Tasawwuf Dalam Memulihkan Penagih Dadah: Satu Kajian di Sungai Ikan. Pihak Perpustakaan pula menolak tanggungjawab itu dengan meminta pengkaji mencarinya di laman web. Misalnya. Islam untuk Menangani Gejala Sosial 8. Penagih dadah itu ditempatkan di sebuah pondok bernama Pondok Inabah. Kajian ini yang siap pada 2003 melihat bagaimana agama Islam boleh dimanfaatkan untuk menangani gejala sosial dan memulihkan para banduan melalui aktiviti pendakwahan.

14 Terdapat beberapa kajian yang meneliti perkara ini. Selain itu. aspek pengetahuan dan pendidikan serta masalah untuk meningkatkan pengetahuan dan pendidikan Islam di kalangan mereka. masalah kekeluargaan. dan keliru dengan tugas unit-unit di jabatan agama. mereka mendapati media massa kurang berperanan memberi pendidikan dan pengetahuan mengenai Islam. Kajian ini merumuskan bahawa antara masalah yang dihadapi saudara baru ialah kurang maklumat mengenai cara memeluk Islam. bantuan dan bimbingan yang diperlukan oleh saudara baru serta kaedah dakwah yang dianggap sesuai. di mana mereka tidak tahu bagaimana hendak memberitahu keluarga tentang status baru mereka dari segi agama dan mereka terpaksa menghadapi pandangan keluarga yang menganggap masuk Islam bererti “masuk Melayu”. Selain itu. mereka menghadapi ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------8--9 . proses penyesuaian diri. kebajikan. USIM bertajuk “Profil Permasalahan Saudara Baru” (asas/gunaan) bertujuan mendapatkan gambaran tentang masalah yang dihadapi oleh pemeluk-pemeluk agama Islam di kalangan mereka yang asalnya bukan Islam (di Malaysia mereka dikenali sebagai “saudara baru”). Kesibukan kerja harian juga dikatakan salah satu lagi faktor mempengaruhi pendidikan Islam mereka.al (2004). dan mereka tidak boleh membaca jawi. Satu masalah serius yang mereka hadapi ialah hubungan dengan keluarga asal. Kajian Mohd Asin Dollah et. Perkara-perkara yang diteliti ialah soal pentadbiran dalam proses pengislaman.Laporan Akhir “Kajian Inventori Penyelidikan Pembangunan Sosial di Malaysia 2001-2005” – Bab 8 Kajian Mengenai Agama 8. tidak tahu tempat merujuk sebelum memeluk Islam. Kajian ini berbentuk deskriptif menggunakan survei ke atas 1026 responden di seluruh negara serta interviu dengan sejumlah pegawai jabatan agama.

UIAM berjudul “Islam Hadhari: The Closing Stages of the Epoch of Multinous Understanding of Islamic Facets and the Commencement of a New EON” (asas/gunaan) menghujahkan bahawa salah satu punca kemunduran umat Islam ialah pegangan mereka kepada pengertian harfiah tentang Islam. Sejak itu. 8. beberapa kajian telah dijalankan untuk meneliti kesesuaian pendekatan ini.15 Selain itu.16 Islam Hadhari ialah satu pendekatan yang dikemukakan oleh Perdana Menteri Dato’ Seri Abdullah Ahmad Badawi sebaik sahaja beliau menjadi Perdana Menteri pada 2003 dengan tujuan untuk menunjuk jalan keluar bagi umat Islam di Malaysia daripada keadaan kemunduran dan kejumudan serta mendepan arus pemodenan. Kajian ini meneliti persoalan Cina Islam di Malaysia dengan tumpuan pada sebuah komuniti Cina Muslim di Selangor.Laporan Akhir “Kajian Inventori Penyelidikan Pembangunan Sosial di Malaysia 2001-2005” – Bab 8 Kajian Mengenai Agama masalah penyesuaian diri dengan status baru mereka itu di samping menghadapi masalah memperoleh pekerjaan tetap dan tempat tinggal. Islam Hadhari dianggap satu usaha untuk keluar daripada kerangka ini bagi menghadapi era baru teknologi. Pengkaji menyimpulkan Islam Hadhari adalah satu harapan baru untuk umat Islam di Malaysia dan di dunia untum merebut kemajuan. ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------8--10 . globalisasi dan pascamodeniti. Islam Hadhari dan Hubungan Islam-bukan Islam 8. terdapat kajian bercorak sosiologi oleh Hew Wai Weng untuk ijazah MPhil. Kajian oleh Abdi Omar Shuriye (2006). di Institut Kajian Malaysia dan Antarabangsa (IKMAS) UKM.

Salah satu kajian penting mengenai isu ini ialah sebuah kajian rundingan oleh Zaleha Kamarudin et. Kajian ini pada mulanya meneliti teori tentang toleransi agama menurut Islam disusuli kajian tentang amalan toleransi beragama yang ditunjukkan oleh Nabi Muhamad dan para sahabat. dan menghujahkan bahawa toleransi wujud apabila terdapat saling persefahaman dan keinginan untuk saling menghormati antara anggota masyarakat.19 Selain itu. Undang-undang Syariah. Practices and Malaysia’s Experiences as a Multiracial Society” (asas/gunaan) menunjukkan bagaimana toleransi beragama diamalkan di Malaysia. UiTM bertajuk “Factors and Causes of Delayed Divorce Cases: A Study at Shah Alam Syariah Court” (asas/gunaan). Kajian Fadzilah Abdul Rahman et. Hak Waris dan Kanak-kanak 8.17 Malaysia sering juga diambil sebagai kes tentang toleransi beragama. 8. Satu kajian oleh Ammar Fadzil (2005).18 Isu perkahwinan dan perceraian dan bagaimana kes seperti ini ditangani oleh pihak berwajib seperti mahkamah syariah dan berapa lama tempoh yang diambil untuk menyelesaikan kes itu menjadi perkara besar dalam masyarakat Malaysia. UIAM bertajuk “Religious Tolerance in Islam: Theories. Kajian ini bertujuan meneliti faktor-faktor yang ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------8--11 . Keluarga. Kajian ini seterusnya meneliti pengalaman masyarakat Malaysia yang berbilang kaum dan agama yang dapat hidup secara harmoni. sebuah lagi kajian menyentuh perkara yang sama.al (tanpa tarikh). UIAM berjudul “Study on the Duration of Settlement for Dissolving Marriage (Divorce) for All Syariah Courts in Malaysia”.al (2004).Laporan Akhir “Kajian Inventori Penyelidikan Pembangunan Sosial di Malaysia 2001-2005” – Bab 8 Kajian Mengenai Agama 8.

(c) Apakah sulh sama dengan mediasi (iaitu penyelesaian pertikaian di luar mahkamah). 87 kes ta’liq dan 105 kes khulu’. ataupun sama dengan case management yang diperkenalkan di Amerika Syarikat. Faktorfaktor seperti perkhidmatan peguam. 8. kehadiran saksi. 25 kes fasakh. (b) Bagaimanakah sulh dilaksanakan di Mahkamah Syariah negeri Selangor. Sampel kajian terdiri daripada 321 kes perceraian yang dilaporkan dalam tempoh 1997-2001 di mahkamah tersebut. kehadiran plaintif dan defendan. Kajian ini mendapati terdapat perbezaan dari segi tempoh penyelesaian bagi keempat-empat kes seperti ini di mana kes fasakh memakan masa paling lama. (d) Apakah pelaksanaan sulh berkesan? Kajian menunjukkan isu yang timbul ialah perceraian dalam Islam lewat diselesaikan oleh mahkamah syariah. iaitu (a) Apakah konsep sulh yang dimaksudkan dalam Islam.Laporan Akhir “Kajian Inventori Penyelidikan Pembangunan Sosial di Malaysia 2001-2005” – Bab 8 Kajian Mengenai Agama menyebabkan kelewatan pembicaraan kes perceraian di Mahkamah Syariah Shah Alam. Pelaksanaan dan Keberkesanannya di Mahkamah Tinggi Syariah dan Mahkamah Rendah Syariah. 104 adalah kes talaq. dan kelemahan struktur organisasi mahkamah syariah dikaji untuk menentukan faktor mana yang lebih penting.20 Persoalan keluarga. Apakah pertikaian boleh diselesaikan di luar mahkamah untuk mempercepatkan penyelesaian kes? Salah satu kajian menarik mengenai persoalan ini dilakukan oleh Sue Valquis Md Mashhor et. hingga ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------8--12 .al (2004). hak waris dan pertikaian mengenainya serta bagaimana ia diurus oleh mahkamah syariah adalah satu isu penting dalam masyarakat Islam di Malaysia. Kajian ini bertujuan untuk menjawab empat soalan. Shah Alam” (asas/gunaan). UiTM bertajuk “Sulh: Konsep. Daripada jumlah ini.

Kajian ini adalah yang pertama yang cuba mengumpulkan rujukan-rujukan yang berbeza dan terdapat dalam pelbagai sumber Islam berhubung isu ini. Dalam kes seperti ini timbul isu penjagaan dan tanggungan terhadap mereka.Laporan Akhir “Kajian Inventori Penyelidikan Pembangunan Sosial di Malaysia 2001-2005” – Bab 8 Kajian Mengenai Agama menyebabkan pelbagai tohmahan terhadap kecekapan dan keadilan mahkamah ini khususnya terhadap isteri.22 Kajian oleh Tajul Aris Ahmad Bustami (2002). Untuk mengatasi penangguhan dan kelewatan penyelesaian kes seperti ini. 8. dan (e) anak angkat.21 Soal penjagaan dan tanggungan berikutan soal nasab juga satu isu yang rumit. (b) kanak-kanak yang lahir di luar nikah. terdapat lima kategori orang dalam Islam yang statusnya menimbulkan persoalan dalam soal nasab. (c) Kanakkanak hasil daripada ibu bapa yang menukar agama. mahkamah syariah di Selangor telah memperkenalkan garis panduan prosedur sulh di bawah Seksyen 87 Enakmen Kanun Prosedur Mal Syariah Selangor 1991. iaitu (a) Kanak-kanak terbiar atau yang ditinggalkan. Seksyen 87 diwartakan pada 2001 dan dilaksanakan di Mahkamah Syariah Selangor mulai Mei 2002. Satu contoh ketara ialah kes tuntutan perceraian di Selangor oleh Aida Melly Tan memakan masa tujuh tahun untuk diselesaikan oleh Mahkamah Syariah. Menurut kajian ini. UIAM bertajuk “The Missing Person from the Perspective of Islamic Law of Evidence and Islamic Law of Succession: A Contemporary Analysis” (asas/gunaan) ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------8--13 . UIAM bertajuk “Preservation of Progeny – Issues from the Shariah Perspective” (asas/gunaan) cuba meneliti persoalan ini dari sudut nasab dan hakhak yang berikutan dengannya. 8. (d) anak yatim. Kajian oleh Dr Md Som Sujimon (2005).

Bagaimanakah masalah ini ditangani menurut mahkamah syariah di Malaysia? Perkara yang menarik perhatian pengkaji ialah peruntukan talaq. sungguhpun secara tradisi. Kelainan daripada amalan tradisi ini dianggap memberi peluang kepada mahkamah untuk memeriksa sebab-sebab perceraian itu dan menentukan perkara-perkara lain yang ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------8--14 . si suami mempunyai hak untuk menceraikan isterinya dengan melafazkan talaq. Dalam konteks Malaysia.23 Masalah perkahwinan dan perceraian ialah satu lagi isu penting dalam pembangunan sosial. mahkamah syariah juga mempunyai bidang kuasa itu. Dalam kes seperti ini. Akta ini menetapkan pasangan yang hendak bercerai supaya mengemukakan permohonan di mahmakah syariah. Satu kajian tentang perkara ini yang dilakukan oleh Najibah Mohd Zin (2005). mahkamah umumnya mengeluarkan perintah bahawa orang yang hilang itu sudah meninggal dunia. Soalnya. Kajian menghujahkan bahawa menurut ketentuan tertentu.Laporan Akhir “Kajian Inventori Penyelidikan Pembangunan Sosial di Malaysia 2001-2005” – Bab 8 Kajian Mengenai Agama meneliti isu waris yang hilang (dipercayai mati) dan bagaimana undang-undang syariah dan mahkamah syariah menangani persoalan ini khususnya soal pembahagian harta pusaka. Pusat Pengurusan Penyelidikan UIAM bertajuk “The Legislative Measures to Control Divorce for Muslims: The Malaysian Experience” (asas/gunaan) cuba melihat Seksyen 47 Akta Keluarga Islam (Wilayah Persekutuan) 1984. apakah timbul konflik antara mahkamah sivil dengan mahkamah syariah? 8. kajian ini menunjukkan bahawa Perlembagaan Persekutuan memberi kuasa kepada mahkamah sivil untuk mengeluarkan perintah yang orang yang hilang itu sudah meninggal dunia. dan hartanya boleh diurus menurut hukum.

24 Kajian oleh Tajul Aris Ahmad Bustami (2002) daripada Pusat pengurusan Penyelidikan. Keadaan seperti ini meletakkan pihak isteri pada kedudukan yang lemah untuk membawa kes seperti itu di depan hakim kerana ia tidak direkodkan. sehingga hari ini. Kajian menunjukkan terdapat beberapa kes si suami yang tidak bertanggungjawab melafazkan talaq dan tidak mengambil tanggungjawab atas lafaz itu. 8. Akan tetapi. khususnya melalui Artikel 121(1A) dalam ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------8--15 . Kajian ini mengesyorkan agar undang-undang ini disemak semula supaya ia boleh menjadi instrumen yang berkesan untuk mengawal perceraian yang tidak perlu. UIAM berjudul “Current Issues in Syariah Courts” (sebuah kajian asas/gunaan) ialah penyelidikan untuk menerbitkan sebuah buku mengenai isu-isu semasa dan cabaran yang dihadapi oleh mahkamah syariah.Laporan Akhir “Kajian Inventori Penyelidikan Pembangunan Sosial di Malaysia 2001-2005” – Bab 8 Kajian Mengenai Agama berkaitan. mahkamah syariah yang disusun semula adalah suatu perkara baru. Kajian ini menunjukkan bahawa berbanding dengan mahkamah sivil. mahkamah syariah masih mengiktiraf talaq dilafazkan dan harus mendaftarkan perceraian itu di mahkamah. Hal ini bererti talaq hanya boleh dilafazkan dengan izin dan di depan hakim syari’e setelah hakim meneliti kes itu daripada pelbagai segi. lafaz talaq di luar mahkamah masih berleluasa dilakukan oleh si suami di Malaysia. Hanya sejak 1980-an barulah mahkamah syariah dipisahkan daripada Majlis Hal-ehwal Agama Islam Negeri. Justeru. Kajian ini menyimpulkan bahawa langkah ini selaras dengan kehendak Islam yang bertujuan mendorong hubungan yang baik dan harmoni antara pasangan itu walaupun sudah bercerai agar kesulitan bagi anak-anak dapat dielakkan.

Buku yang berasaskan penyelidikan ini dijangka akan menghuraikan persoalan-persoalan ini untuk kegunaan para pegawai. (b) pengenalan undang-undang prosedural yang mengambil contoh prosedurprosedur di mahkamah sivil. Kajian Tentang Agama Folk 8.Laporan Akhir “Kajian Inventori Penyelidikan Pembangunan Sosial di Malaysia 2001-2005” – Bab 8 Kajian Mengenai Agama Perlembagaan Persekutuan. Justeru. kuasa dan konsep-konsep ’asing’ yang baru. (c) enakmen statut-statut yang khusus seperti Undang-undang Keluarga Islam dan jenayah Syari’e. Kajian ini adalah sesuatu yang menarik dan penting untuk diteliti agar kita dapat lebih memahami adat resam dan agama pelbagai kaum di Malaysia. Kesan daripada pembaharuan ini ialah (a) terlaksananya sistem tiga-tingkat mahkamah syariah. perkara-perkara seperti ini perlu ditangani secara menyeluruh. Dengan pembaharuan-pembaharuan ini.25 Seperti dihuraikan di atas. kebanyakan kajian adalah mengenai Islam dan hubungan Islam dengan agama lain. Undang-undang yang boleh diterima pakai kelihatan tidak menentu. ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------8--16 . Kajian bertajuk “Projek Penyelidikan dan Penerbitan Buku Bersiri Agama Folk dan Masyarakat Cina” (rundingan/kontrak) ini menumpukan perhatian pada agama folk yang dianuti masyarakat Cina zaman berzaman sehingga sekarang. tetapi mahkamah syariah masih bergelut dengan jurisdiksi. mahkamah syariah memperoleh jurisdiksi dan pertambahan kuasa.000) dilakukan oleh Soo Khin Wah (2006) dari Universiti Malaya. Kajian mengenai agamaagama lain sangat kurang dilakukan. Namun terdapat satu kajian rundingan yang agak besar (dengan peruntukan dana sebanyak RM250. hakim dan pengamal di mahkamah syariah.

perkara-perkara yang diberi keutamaan ialah indeks pembangunan ummah. kecuali satu kajian mengenai agama folk masyarakat Cina.26 Analisis di atas menunjukkan bagaimana pelbagai dimensi pembangunan sosial dikaji dan dicari jawapan menurut perspektif agama. Juga perlu diperhatikan bahawa kajian terhadap agama-agama lain di Malaysia agak berkurangan. Beberapa kajian asas/gunaan juga memberi tumpuan pada mahkamah syariah dan undang-undang keluarga Islam.Laporan Akhir “Kajian Inventori Penyelidikan Pembangunan Sosial di Malaysia 2001-2005” – Bab 8 Kajian Mengenai Agama Kesimpulan 8. isu pengangguran di kalangan graduan pengajian Islam. satu kajian yang berguna bagi penjaga dan penguatkuasa undang-undang untuk menelitinya. Namun. pembinaan jati diri anak-anak dan penyelesaian kes perceraian oleh mahkamah syariah. terdapat kajian penting berkenaan peranan dakwah dalam memulihkan penjenayah. Dari segi kajian tesis khususnya PhD. Dari segi kajian rundingan/kontrak. ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------8--17 . kajian-kajian asas/gunaan yang lain agak umum dan kecil-kecilan.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful

Master Your Semester with Scribd & The New York Times

Special offer for students: Only $4.99/month.

Master Your Semester with a Special Offer from Scribd & The New York Times

Cancel anytime.