Pendahuluan Penilaian Kesan Alam Sekitar (Evironmental Impact Assessment, EIA) Penilaian kesan ke atas alam sekitar (EIA

) merupakan satu kaedah yang dibentuk untuk mengenalpasti atau meramalkan kesan negatif atau positif kepada persekitaran, kesihatan manusia dan terhadap sosial dan ekonomi akibat daripada projek pembangunan yang akan dilaksanakan. Penilaian Kesan Alam Sekitar atau lebih dikenali sebagai Environmental Impact Assessment (EIA) merupakan satu kajian yang digunakan untuk mengimbangi faktor-faktor alam sekitar dengan sesuatu projek pembangunan yang baru dirancang. EIA juga adalah suatu kajian penilaian terhadap sesuatu cadangan projek pembangunan yang akan memberi kesan kepada alam sekitar dan bukanlah satu perkara yang baru kepada kita tetapi ianya suatu perkara yang telah lama berkembang di dalam beberapa dekad yang lalu. EIA berkembang dengan kadar yang pesat di seluruh pelusuk dunia termasuklah negara kita, Malaysia. EIA telah terbukti sejak 35 tahun sebagai alat yang baik dalam menilai risiko alam sekitar dan peluang bagi cadangan projek serta meningkatkan kualiti penghasilan1. Menangguhkan penilaian alam sekitar hingga ke peringkat projek akan menjejaskan peluang untuk mengenal pasti pilihan-pilihan strategik yang boleh menghasilkan pengeluaran yang lebih terurus selain mengurangkan risiko alam semulajadi yang menjadi asas pembangunan dan pertumbuhan. Penilaian projek berlaku dalam persekitaran polisi yang telah ditetapkan terlebih dahulu. Misalnya, EIA bagi loji jana kuasa tenaga menggunakan bahan api fosil yang baru tidak mungkin memberi pertimbangan kepada kaedah penjanaan kuasa yang lain. Projek EIA biasanya disediakan oleh pencadang projek yang mempunyai kepentingan dalam kelulusan projek. Oleh itu, pilihan untuk janakuasa akan terhad mengikut lokasi dan pilihan teknologi dalam kerangka jana kuasa bahan api fosil. Keputusan strategik tentunya sudah diambil untuk membangunkan sumber tenaga bahan api fosil sebagai pilihan utama dan tentunya keputusan ini telah dibuat tanpa pertimbangan teliti terhadap alam sekitar. Pastinya, EIA tersebut akan memberi pilihan dalam tidak atau tiada projek keadaan ini bertujuan menggalakkan cadangan dan bukan memberi pertimbangan yang cukup terhadap pelbagai cara yang ada. Selain itu, EIA adalah sangat penting di dalam sistem perancangan pembangunan. Di dalam sistem perancangan pembangunan, EIA memainkan peranan sebagai suatu kaedah dan cara bagi
1

Mohd Nadzri Bin Jaafar.1998. Permasalahan Dalam Mengendalikan Keperluan Laporan Penilaian Kesan Alam Sekitar ( Environmental Impact Assessment -EIA) Terhadap Pembangunan Hartanah Dari Sudut Pemaju Dan Jabatan Alam Sekitar. Universiti Teknologi Malaysia.

1

mengenalpasti dan memasukkan ke dalam perancangan projek. Prosedur EIA digabungkan ke dalam mekanisma perancangan projek yang sedia ada dengan menggunakan Konsep Perancangan Projek Bersepadu. Seterusnya. Terdapat tiga juga prosedur yang wujud dalam Penilaian Kesan Alam Sekitar (EIA) salah satunya adalah penilaian awal terhadap aktiviti-aktiviti yang ditetapkan. Begitu juga apabila Penilaian Terperinci diperlukan iainya akan dijalankan secara serentak dengan Kajian Kemungkinan untuk projek tersebut kemudian Laporanlaporan Penilaian Awal dan Terperinci diulangkaji serentak dengan laporan-laporan Pra Kemungkinan dan Kajian Kemungkinan. EIA juga mempunyai objektif-objektif yang tertentu iaitu meramalkan atau menjangkakan kesan projek pembangunan ke atas alam sekitar. Keperluan semasa terhadap Laporan Dan Perlaksanaan Penilaian Kesan Alam Sekitar (Environmental Impact Assessment) atau dikenali sebagai EIA sering menjadi perhatian umum Kerajaan dalam Cadangan Sesebuah Projek Pembangunan. Dalam hal ini terdapat perkaitan antara prosedur EIA dan perancangan projek iaitu seperti yang kita tahu di Malaysia. mengenalpasti kos ke atas alam sekitar dan faedah projek terhadap masyarakat. Penilaian Terperinci terhadap semua aktiviti yang ditetapkan iaitu kesan-kesan tertinggal alam sekitar yang ketara seperti mana yang telah diramalkan dalam Penilaian Awal. 2 Muhammad Rizal R. Perkaitannya adalah semasa peringkat mengenal pasti projek keperluan dalam menjalankan kajian EIA juga ditentukan seterusnya sekiranya projek itu memerlukan Penilaian Awal ianya akan dijalankan secara serentak dengan Kajian Pra Kemungkinan untuk projek tersebut. mengawal dan menentukan perkara-perkara yang melibatkan alam sekitar bilamana cadangan pembangunan ingin dijalankan. Kebangsaan Malaysia. 2 . prosedur yang ketiga iaitu Laporan-laporan Penilaian Awal dan Terperinci dikemukakan kepada Jabatan Alam Sekitar untuk kelulusan sebelum projek dilaksanakan2. dan Kadir A. sebarang langkah pencegahan dan pengawalan.mengelakkan masalah pencemaran alam sekitar yang berpunca daripada aktiviti-aktiviti pembangunan. EIA juga cuba mengelakkan daripada berlaku perbelanjaan kos yang amat tinggi daripada kecuaian di dalam menangani sesuatu projek pembangunan. Selain itu. Jabatan Alam Sekitar merupakan pihak yang dipertanggungjawabkan dalam memerhati. 2002. Di samping itu. Penilaian Kesan Alam Sekitar Assessment Environmental Impact Universiti (Eia) Dari Sudut Perundangan Malaysia Dan Kepentingannya. menentukan kesan yang berpanjangan ke atas alam sekitar.

Melalui langkah ini. Kuala Lumpur. 1994. m. 1. Kajian ini perlu adanya hubungan komunikasi di antara pihak-pihak terlibat iaitu masyarakat setempat. Disamping itu juga. 1 3 . meramal dan menghuraikan akan kebaikan dan keburukan sesuatu cadangan projek pembangunan.s. EIA) Apakah yang dimaksudkan dengan Penilaian Kesan Alam Sekitar Environmental Impact Assessment (EIA)? Berdasarkan United Nations Environmental Programme (UNEP). bahkan ia memerlukan pembuat keputusan untuk menilai alam sekitar dalam penilaian tersebut sambil menerangkan penilaian tersebut dalam bidang kajian alam sekitar dan pendapat awam terhadap kesan 3 United Nations Environmental Programme. Paris: UNEP Industry & Environmental Office. Kajian ini akan mengenalpasti. Manakala Jabatan Alam Sekitar. 4 Department of Environment. maka jelaslah bahawa Penilaian Kesan Alam Sekitar (EIA) merupakan satu kajian yang dijalankan untuk menilai kesan sesuatu projek pembangunan ke atas alam sekitar. menilai. m. Teknologi dan Alam Sekitar mendefinisikan EIA sebagai satu kajian mengenalpasti. kerajaan dapat mengawal tahap pencemaran alam sekitar yang sinonim dengan pembangunan yang kian pesat di negara in EIA tidak perlu mematuhi hasil persekitaran yang telah ditetapkan atau dikeluarkan. Disamping itu juga. Berdasarkan definisi-definisi yang telah diberikan oleh kedua-dua organisasi di atas. menghuraikan serta mendapatkan informasi mengenai kesan samada kesan yang positif ataupun kesan yang negatif ke atas alam sekitar apabila projek pembangunan tersebut dijalankan.Maksud Penilaian Kesan Alam Sekitar (Evironmental Impact Assessment. Draft Guidelines for Assessing Industrial Criteria for the Sitting of Industry. pihak-pihak berkuasa yang terlibat dapat mengawasi pihak pemaju daripada melakukan sesuatu tindakan yang dapat memberikan kesan yang buruk terhadap alam sekitar. EIA juga menyenaraikan langkahlangkah mitigasi sebelum projek pembangunan berkenaan diluluskan dan beroperasi4. pemaju dan pihak berkuasa bagi melicinkan keadaan 3. Environmental Impact Assessment (EIA) Procedure and Requirements in Malaysia. Kementerian Sains. yang mana ianya berkaitan dengan kesan terhadap alam sekitar yang berpunca dari cadangan projek pembangunan. meramal. meramal. 1979. menilai dan mendapatkan informasi melalui komunikasi yang dibuat terhadap pihak-pihak terlibat. EIA adalah suatu kajian bagi mengenalpasti.s.

tetapi secara praktikalnya. EIA memerlukan bantuan yang lebih kuat untuk pembangunannya melalui latihan ke atas pekerja. EIA seringkali dikritik kerana melakukan penilaian dengan batas ruang yang kecil dan masa yang singkat. projek pembangunan tersebut juga akan menyebabkan banyak kesan secara tidak langsung seperti penggunaan barang dan perkhidmatan. Langkah tersebut juga menerangkan batas ruang penilaian EIA. Kesan secara tidak langsung daripada pembangunan ini mempunyai nilai yang lebih besar berbanding kesan secara langsung yang dinilai melalui EIA. Had sistem merujuk kepada had ruang dan had waktu kesan projek pembangunan tersebut . Buat masa ini. Banyak perbezaan pendapat yang muncul kerana EIA mempunyai pengaruh yang terhad terhadap pembangunan dan ada pendapat yang mengatakan ia akan kehilangan potensinya. malahan antarabangsa dan perkara ini seharusnya dititikberatkan di dalam proses membuat keputusan. Kesannya. perlombongan sumber dan sebagainya. panduan yang lengkap mengenai EIA dan juga penyelidikan secara berterusan. ISO (International Organization for Standardization) melindungi EIA dan menyertakan beberapa langkah untuk menjalankan sesuatu penilaian ke atas sebuah projek pembangunan. satu alternatif yang kurang memberikan impak negatif terhadap populasi alam sekitar secara menyeluruh berbanding dengan penilaian dalam ruang yang terhad. penggunaan tapak tambahan untuk pelbagai kegiatan perkilangan dan perkhidmatan perindustrian. EIA juga boleh digunakan melalui pendekatan penilaian secara lanskap yang akan memberikan tumpuan terhadap hubungan yang lebih meluas antara seluruh populasi spesis yang dinilai. Berbanding memberi perhatian terhadap kesan secara langsung projek pembangunan di dalam kawasannya yang terhad. Had ini ditentukan oleh pihak pemaju dan ketua penilai. Projek pembangunan yang besar seperti lapangan terbang atau pelabuhan kapal laut akan memperbesarkan masalah alam sekitar bukan sahaja dalam negara. tiada prosedur yang telah ditetapkan untuk menentukan had sistem untuk penilaian sesebuah projek pembangunan.yang berpotensi dihasilkan oleh projek berkenaan. Namun. bahan untuk membuat bangunan serta mesin. 4 . EIA seperti yang diamalkan hari ini digunakan hanya sebagai alat untuk membantu penilaian dan bukannya untuk membuat penilaian tersebut. Memperluaskan lagi had ruang penilaian juga dapat memberi manfaat kepada pemuliharaan spesis terancam. hampir semua EIA adalah berpunca daripada kesan secara langsung di tapak projek berkenaan.

kaedah penilaian Alam Sekitar ini merupakan salah satu cara yang sangat sesuai digunakan bagi memebentangkan sesuatu rancangan projek pembangunan. projek tersebut perlullah dibentangkan terlebih dahulu kepada pihak berkuasa. Selain itu. sesuatu projek itu dapat dikenalpasti sama ada sesuai atau tidak dilaksanakan kerana dalam penilaian Alam Sekitar pemeriksaan secara sistematik keatas rancangan projek akan dilakukan. Walaupun terdapat sesetengah pemaju yang beranggapan bahawa penilaian Alam Sekitar ini banyak memberi kesan buruk terhadap kelancaran pelaksanaan perojek mereka. Selain daripada kesan keatas alam sekitar. Dengan itu. Ini kerana melalui penilaian Alam Sekitar. antaranya adalah memudahkan pihak berkuasa untuk menentukkan sama ada sesuatu projek atau pembangunan yang dicadangkan itu wajar dilaksanakan atau tidak dan diberikan kelulusan pembinaan atau sebaliknya. Sebagai contoh. urusan pihak berkuasa dalam hal memberikan kelulusan sesuatu rancangan projek pembangunan kepada para pemaju dapat dipermudahkan. Hal ini disebabkan. penilainan Alam Sekitar ini memberi manfaat kepada pemaju. Oleh yang demikian. Kesan-kesan yang sudah dikenalpasti terutamanya kesan negatif bukan sahaja menjimatkan kos yang digunakan dalam pelaksanaan projek malah boleh mengurangkan masa yang digunakan. EIA juga turut menyatakan langkah-langkah yang perlu digunakan untuk mengatasi kesan negatif yang bakal berlaku. sesuatu projek itu perlulah mendapat kelulusan daripada pihak yang berkenaan sebelum pembinaan dijalankan. pihak berkuasa boleh mencari alternatif lain untuk mengatasi kesan yang kemungkinan akan timbul berhubung dengan rancangan pembangunan tersebut serta kerajaan boleh membuat keputusan yang akan menggalakan pihak pemaju melaksanakan sesuatu pembangunan tanpa memberikan kesan negatif kepada alam sekitar.Kepentingan Penilaian Alam sekitar (EIA) Terdapat beberapa kepentingan penilaian Alam Sekitar. kesan-kesan daripada pembinaan projek dapat dikenalpasti. Dimana usaha yang dilakukan tidak digunakan secara berulang-ulang dan melalui langkah-langkah sedia ada yang juga sudah dikenalpasti. penilaian ini akan membantu pihak pemaju untuk membuat rumusan secara tepat mengenai rancangan projek pembangunan yang mereka laksanakan dan juga dapat membantu mengurankan kerosakan kepada alam sekitar sekaligus 5 . Dimana. memanjangkan tempoh pelaksanaan mereka dimana pemaju terpaksa menunggu lama untuk mendapat kelulusan daripada pihak berkuasa dan terpaksa mematuhi segala proses penilaian Alam Sekitar sehinggalah selesai. jelaslah bahawa melalui penilaian Alam Sekitar. Namun pada hakikatnya. Oleh itu. penilaian Alam Sekitar juga penting dalam memberi suatu rumusan yang tepat terhadap sesuatu tindakan dalam perancangan projek pembangunan. Bagi mendapatkan sesuatu kelulusan pelaksanaan projek.

Selain daripada pengubahsuaian rekabentuk projek. EIA juga sangat penting bagi sumber maklumat atau information kepada ketiga-tiga pihak iaitu kerajaan atau pihak berkuasa. penduduk dan pihak berkuasa dapat dieratkan lagi. Perumpamaan ini sangatlah bersesuaian dengan peranan penilaian Alam Sekitar ini. Pembangunan yang berterusan ini dapat didefinisikan daripada laporan Brundland 1987. Selain itu.mengurangkan kos perbelanjaan yang digunakan dalam projek pembangunan tersebut. ketiga-tiga pihak ini perlu memberikan kerjasama dalam membincangkan kesan-kesan dan hal-hal lain yang berkaitan dengan rancangan projek ini bagi memastikan bahawa mereka telah mendapat keputusan dan rumusan yang tepat bagi mengurangkan kesan buruk berlaku keatas alam sekitar. dengan menggunakan Penilaian Alam Sekitar(EIA) dapat membantu pembangunan secara berterusan dan dapat membantu memelihara serta melindungi alam sekitar daripada dieksploitasi oleh pemaju yang tidak bertanggungjawab dan juga kesan daripada pencemaran hasil daripada projek pembangunan tersebut. Melalui kesan-kesan yang sudah dikenalpasti dan langkah-langkah yang perlu digunakan bagi mengatasi kesan yang berlaku maka sesuatu pembangunan itu semestinya dapat dijalankan dengan baik. pihak pemaju dan juga penduduk setempat. hubungan baik antara tiga pihak yang terlibat dalam pelaksanan projek ini iaitu pihak pemaju. penekanan pelupusan dan mengurangkan kesan negatif kepada alam sekitar. Laporan Brundtland ini menjelaskan bahawa generasi sekarang haruslah menjaga dan memelihara sumber alam agar kesejahteraan alam sekitar terus-menerus terjamin dan seterusnya generasi akan datang dapat menikamatinya juga malahan mendapat manfaat daripadanya secara berterusan. pemaju dan pihak berkuasa dapat mencari cara lain bagi mengatasi masalah ataupun memperbaiki langkah sedia ada bagi mengatasi kesan negatif yang berlaku. Oleh itu. Seperti yang kita tahu. Melalui pengenalpastian kesan-kesan tersebut maka pemaju boleh membuat pertimbangan terutamanya dalam mengubahsuai rekabentuk rancangan projek pembangunan sekaligus menekankan kepada pelupusan serta mengurangkan kesan-kesan negatif terhadap alam sekitar. Yang mana. Penilaian Alam Sekitar (EIA) penting bagi memberikan maklumat mengenai perancanagan pembangunan bagi menggambarkan 6 . Dimana. Selain itu juga. ada pepatah mengatakan bahawa mencegah sesuatu perkara daripada berlaku adalah lebih baik daripada merawatnya . yang mengatakan bahawa sesuatu pembangunan yang berterusan itu membawa maksud pembangunan yang memenuhi kepada kehendak dan keperluan di masa sekarang tanpa mengencam keupayaaan generasi akan datang untuk memenuhi keperluan mereka . penilaian Alam Sekitar juga penting sebagai suatu kaedah ke arah pembangunan yang berterusan terhadap sesuatu tempat.

Dengan itu mereka mengetahui hak-hak mereka terhadap pencerobohan alam sekitar di tempat mereka. Maklumat daripada EIA penting bagi membantu pihak pemaju mengenalpasti bahagian-bahagian pembangunan berkenaan yang mengencam kepada alam sekitar bagi mengurangkan kesan negatif kepada alam sekitar bermula daripada projek pembangunan tersebut. Oleh itu. yang mana melalaui maklumat AIE akan ada ramalan-ramalan mengenai kesankesan negatif keatas alam sekitar. pihak berkuasa terutamanya dapat mengenalpasti sama ada projek rancangan pembangunan tersebut lebih bersifat mesra alam ataupun menjurus kepada mendatangkan kesan negatif kepada alam sekitar. EIA juga memainkkkan peranan penting bagi memberikan jaminan kepada projek-projek yang mana projek-projek tersebut dijalankan lebih memberikan kepentingan kepada alam sekitar. Melalui maklumat EIA ini juga maka dapatlah pemaju mengurangkan kos dan menjimatkan masa yang digunakan dalam perancangan pembangunan tersebut. Selain daripada itu. projek tersebut boleh dijalankakn tanpa tentangan daripada pihak-pihak lain 7 . Dengan adanya ramalan tersebut maka kerajaan boleh membuat dan mencari tindakan alternatif lain bagi mengatasi masalah keatas alam sekitar. Bagi penduduk setempat pula. maklumat daripada EIA penting bagi mengetahui kedudukan pembangunan antara perancangan pembangunan tersebut dengan alam sekitar di sekitar tempat tersebut. Maklumat daripada AIE akan membantu pihak berkuasa membuat keputusan dengan tepat dan cekap. Penerimaan maklumat dari EIA dapat meningkatkan tahap maklumat kepada ketiga-tiga pihak yang terlibat dalam perancangan pembangunan tersebut. jelaslah bahawa permasalah alam sekitar dapat dielakkan daripada berlaku. Dimana melalui maklumatmaklumat daripada EIA. Yang mana projek tersebut tidak akan mendatangkan keburukan kepada alam sekitar.keadaan dan kedudukan alam sekitar sama ada di masa sekarang atau masa akan datang akibat daripada projek perancangan pembangunan dan memberi persediaan awal agar mencari tindakantindakan alternatif yang lain yang boleh digunakan bagi mengatasi kesan-kesan negatif yang berlaku terhadap alam sekitar. Adanya jaminan daripada EIA maka sesuatu projek tersebut tidak mendatangkan keragu-raguan kepada masyarakat setempat terutamanya mereka yang tinggal berdekatan dengan tapak pelaksanaan atau peminaan projek tersebut. EIA memberi manfaat kepada pihak kerajaan. EIA juga memainkan peranan penting bagi mencegah ataupun mengurangkan masalah-masalah yang berkaitan dengan alam sekitar. Oleh yang demikian. Sekiranya projek pembangunan tersebut lebih mendatangkkan kesan buruk kepada alam sekitar maka sudah semestinya pihak kerajaan tidak akan membenarkan projek tersebut dilaksanakan oleh pemaju.

projek tersebut sudah dikenal pasti sebagai projek yang tidak mendatangkan kesan buruk erutamanya kepada alam sekitar. biasanya melibatkan aspek fizikal. Hal ini sangat penting disebabkan apabila mereka tahu tanggungjawab mereka keatas alam sekitar yang perlu mereka diamalkan maka dengan mudahnya mereka dapat mengelak daripada melakukan sesuatu kesilapan yang boleh merosakkan alam sekitar. Akhir sekali. Kesan sesuatu projek tersebut boleh dikenalpasti melalui kajian dan laporan penilaian alam sekitar (EIA). EIA juga mempunyai kepentingan untuk mengelakkan sesuatu kesilapan terutamanya kesilapan yang menyebabkan kerosakan kepada alam sekitar dan menyediakan laporan yang berkaitan dengan kesan kepada alam sekitar yang mana mengandungi laporan yang berkaitan penilaian bagaimana untuk meminimumkan kesan dan juga meningkatkan kesan terhadap alam sekitar. Hal ini disebabkan. Walau bagaimanapun.walaupun terdapat segelintir pihak yang tidak berpuas hati dengan pelaksanaan projek. 8 . Tambahan lagi selepas projek tersebut mendapat jaminan daripada EIA. Elemen-elemen Penting dalam Laporan Projek Penilaian Alam Sekitar(EIA). EIA juga memainkan peranan penting bagi memastikan projek yang dijalankan akan mematuhi standard alam sekitar yang ditetapkan dan juga memastikan pemaju sesuatu projek itu mengetahui tanggungjawab mereka ke atas kepentingan alam sekitar. sesuatu kesilpan tersebut boleh dielakkan apabila pihak berkuasa tidak memberikan kelulusan kepada mana-mana projek rancangan pembangunan yang mendatangkan kesan negatif kepada alam sekitar. Alam sekitar merupakan aspek penting untuk dipertimbangkan dalam perancangan dan penggubalan projek pembangunan. Ini kerana tidak ada keragu-raguan lagi keatas projek tersebut. Dimana mereka perlu melaksanakannya bagi memastikan bahawa projek yang hendak mereka laksanakan tidak mendatangkan kesan buruk kepada alam sekitar. selain itu. laporan tersebut juga boleh dijadikan sebagai garis panduan kepada pihak berkuasa dan juga pihak pemaju dalam memastikan pelaksanaan sesuatu projek itu mendatangkan menfaat terutamanya kepada alam sekitar. ia hanya perlu dilaksanakan ke atas projek yang pelaksanaannya akan membawa kesan ke atas alam sekitar. Projek-projek yang mematuhi standard alam sekitar yang ditetapkan semestinya sesuai dibina ataupun dilaksanakan. Laporan mengenai penilaian yang disediakan oleh EIA juga dapat memberi manfaat kepada pihak berkuasa dan pemaju bagaimana langkah yang seharusnya dilaksanakan bagi meminimumkan khususnya kesan negatif keatas alam sekitar. Pemaju sesuatu projek itu juga perlu tahu tentang tanggungjawab keatas alam sekitar.

pembinaan jalan. Elemen ini merupakan satu proses mengenelpasti isu utama yang perlu diliputi di dalam Penilaian Kesan Alam Sekitar. Selepas suatu aplikasi perancangan diterima. EIA adalah proses kitaran dimana ia melibatkan maklum balas daripada tahap yang sebelumnya untuk memulakan tahap baru dan ia hanya boleh dilakukan apabila kesan berpotensi yang pertama dikenalpasti. Bahagian ini turut memfokuskan penilaian pada isu-isu yang paling penting dan juga memastikan sekunder dan kesan kumulatif tidak diabaikan. dalam tahap ini laporan tersebut akan disemak oleh Penilaian Kesan Alam Sekitar (EIA) yang akan menentukan projek atau laporan tersebut akan diluluskan ataupun tidak. Tujuan Penilaian alam sekitar dijalankan adalah untuk memastikan bahawa kesan persekitaran dari pembangunan yang dicadangkan dikenalpasti sepenuhnya bersama-sama dengan manfaat ekonomi atau sosial pembangunan sebelum aplikasi perancangan ditentukan. empangan. bangunan dan sebagainya. Penilaian Alam Sekitar (EIA) memainkan peranan sebagai suatu kaedah dan cara bagi mengelakkan masalah pencemaran alam sekitar yang berpunca daripada aktiviti-aktiviti pembangunan. Elemen pertama ialah menentukan keperluan kesan persekitaran penilaian (screening). Terdapat beberapa elemen-elemen penting yang harus ada dalam laporan kajian alam sekitar apabila mahu melaksanakan satu-satu projek pembangunan. kaedah sistematik harus digunakan untuk mengenalpasti kesan untuk memastikan segala keperluan telah tersedia seperti pendaftaran dan matriks sebelum memulakan proses liputan. Elemen kedua ialah liputan persekitaran kesan penilaian (scoping). Maka. kerajaan telah melaksanakan perundangan EIA atau Penilaian Kesan Alam Sekitar bagi memantau projek-projek yang pembangunan yang melibatkan alam sekitar. Kenyataan persekitaran yang harus diserahkan hendaklah merujuk kepada aplikasi perancangan pembangunan iaitu pembangunan yang mana terdapat perkembangan yang tertentu yang dibuat berdasarkan penilaian dan undian jika ia melibatkan perkara yang berkaitan isu timbulnya kesan persekitaran yang signifikan. Pelaksanaan Penilaian Alam Sekitar akan dapat membantu dalam mengelakkan berlakunya perbelanjaan kos yang berlebihan akibat daripada kecuaian di dalam menangani sesuatu projek pembangunan. Selain itu. Secara umumnya. 9 . lokasi pembangunan yang dicadangkan adalah terdedah dan sensitif serta pembangunan yang tidak kompleks dan berpotensi mendatangkan kesan buruk kepada persekitaran. Kenyataan persekitaran ini diperlukan untuk kes dimana pembangunan major melebihi daripada kepentingan tempatan. Penting juga untuk penganalisis LPA mempertimbangkan kemungkinan kesandan kepentingan relatif dari setiap masalah secara menyeluruh dalam projek tersebut dan LPA seterusnya dapat memberi pendapat ataupun nasihat kepada pihak pemaju. Dalam sistem perancangan dan pembangunan.seperti pertanian.

Kunci untuk mencappai tahap ini adalah dengan melakukan perundingan awal antara semua pihak. Pemilihan teknik meramal atau menganalisis akan berbeza mengikut kepada subjek projek tersebut dan juga harus bergantung paada sumber kuasa yang ada. Pemahu dan pihak berkuasa perancangan harus menyiasat kesan potensi minimum yang merugikan dan sebaliknya meningkatkan kesan potensi yang menguntugkan. Keperluan penerangan kesan persekitaran alternatif digambarkan dalam laporan persekitaran dan alasan-alasan untuk memilih pembangunan yang dicadangkan dengan membenarkan pertimbangan kesan alam sekitar. Bahagian ini adalah untuk menetapkan langkah-langkah yang perlu untuk mengelakkan dan meminimumkan anggaran kesan yang merugikan dan mana yang sesuai untuk menggabungkannya ke dalam sistem perancangan pengurusan persekitaran. Pemodelan komputer dan analisis kebarangkalian sesuai untuk masalah udara dan kualiti air. Penggunaan pertimbangan alternatif seperti laman web alternatif. pemaju dan masyarakat tempatan akan banyak membantu dalam pemahaman tentang kepraktisan dan keterbatasan mitigasi. manakala persembahan grafik boleh digunakan untuk untuk menangani isu-isu budaya dan estetika. Tujuan keterangan ini adalah untuk menunjukkan bahawa persekitaran kesan dari alternatif telah dianggap sebagai bahagian integral dalam proses membuat laporan kajian alam sekitar. Potensi tindakan mitigasi harus dipertimbangkan pada prinsipnya selama latihan kesan pelingkupan. Elemen kelima yang harus ada dalam laporan kajian alam sekitar ialah mitigasi dan kesan pengurusan. Keempat pula ialah kesan analisis. Teknik penilaian risiko harus digunakan jika kegagalan yang berlaku dalam sistem operasi kilang boleh menyebabkan bahaya atau kesan sampingan yang signifikan. Penyenaraian langkah-langkah mitigasi hendaklah dibuat pada pada tahap yang awal bagi memberi ruang untuk menguragkan kesan contohnya menyususun atur pengubahsuaian dan pemilihan proses industri.Seterusnya ialah pemeriksaan ataupun pertimbangan alternatif. tahap pembinaan alternatif dibenarkan serta digalakkan. Signifikan penilaian atau perundingan merupakan elemen yang keenam. Ramalan ataupun analisis yang dilakukan secara sistematik adalah untuk mengeksplorasi secara langsung dan tidak langsung hubungan antara projek pembangunan (meliputi penentuan tapak tersebut. tempoh masa pembinaan) dengan persekitarannya. Ia bertujuan untuk membuat perubahan yang mungkin berlaku ke atas persekitaran sebagai akibat daripada pembangunan. Para penganalisis berperanan untuk menyediakan maklumat tentang pembangunan untuk membolehkan maklumat dan 10 . Perjumpaaan dan perbincagan antara kerajaan. laman reka bentuk alternatif.

Tinjauan EIS menyertai aplikasi perancangan yang dijalankan oleh LPA adalah bahagian penting dalam penilaian kesan persekitaran secara keseluruhan. juga harus menyatakan dengan jelas harga ESI. masalah persekitaran.ulasan yang baik serta keputusan dapat dilakukan. kesan utama persekitaran dan tindakan mitigasi. isu-isu tempatan dan kriteriakriteria yang diperlukan oleh EIA di bawah peratuaran dan edaran semua harus dipertimbangkan. Maklumat terperinci pada setiap tahap adalah tidak sama. Elemen yang seterusnya ialah penyediaan laporan pernyataan kesan alam sekitar (EIS). pernyaataan impak alam sekitar mestilah mengandungi perbincangan tentang semua kesan persekitaran yang signifikan dan langkah-langkah mitigasi diperlukan untuk menangani masalah ini. bahagian kedua respon dari perunding undang-undang. Elemen kelapan pula ialah peninjauan semula laporan persekitaran. Pernyataan alam sekitar mestilah tidak mengandungi istilah teknikal atau mamasukkan teknikal data dan pengiraan yang hanya difahami oleh pakar. Pemilihan kata adalah untuk menerangkan. Proses ini terbahagi kepada empat bahagian iaitu. Bagi pameran pembangunan tempatan dan badan-badan komunikasi yang lain misalnya (newsletter). Contohnya. di mana penggunaannya tidak dapat dielakkan dan pernyataan ini juga harus ditulis dengan penggunaan kata yang difahami oleh oleh pegawai perancangan dan masyarakat tempatan. Bahagian ini juga seharusnya merangkumi maklumat mengenai pembangunan. Gaya dan pendekatan yang diambil dalam penyampaian laporan ini haruslah memastikan bahawa ia difahami oleh masyarakat umum. Kerjasama antara pemaju dan LPA dalam menyetujui sifat dan tujuan di setiap perundingan adalah penting untuk membina kepercayaan dalam proses perundingan. di mana ia boleh dibeli dan dimana dokumen penuh sedia bagi orang awam untuk melakukan perundingan. potensi bahaya. Aspek yang penting dalam pengawalatur EIA ialah keperluan bahawa pernyataan impak alam sekitar mengandungi ringkasan non-teknikal. Ringkasan ini yang mana ia dibuat sedia sebagai suatu dokumen ynag berasingan. Secara idealnya. bahagian ini haruslah tidak melebihi 10 halaman yang mana teks dan illustrasinay mudah difahami. Bagaimanapun. teknik penelahaan terhadap pernyatan impak alam sekitar yang dilakukan oleh ahli pakar di-rumah atau perunding dari LPA untuk memberikan nasihat pakar. semasa penentuan keperluan penilaian kesan persekitaran. pihak 11 . Pihak pemaju juga harus memehami mempromosikan nilai pemahaman mengenai cadangan dan manfaat mengenalpasti kawasan-kawasan dimana kesan dapat dimitigasikan awal dalam proses perancangan. ia harus digalakkan untuk memenuhi tanggungjawab mereka dan seterusnya mebolehkan semua pihak-pihak yang berkepentingan seperti individu dan badan-badan bukan kerajaan untuk menyertai pameran ini.

Setelah proposal peranvangan telah diluluskan. Penganalisis berperanan sebagai menyelaras dan menilai ulasan-ulasan dari ahli pakar. kumpulan-kumpulan perunding yang berkepentingan dan dalam memastikan bahawa maklumat yang boleh dipercayai hanya tersedia untuk membolehkan keputusan dapat dibuat. Ini juga berkemiungkinan untuk menentukan syarat-syarat untuk memastikan bahawa perkara-perkara yang tidak terduga dapat diatasi secara berkesan. contohnya dalam penilaian landskap. Pemantauan terakhir merupakan elemen terakhir dalam laporan kajian alam sekitar. bahgian ketiga ialah analisis permintaan untuk maklumat tambahan yang diperlukan oleh pihak pemaju dan menentukan apa yang harus diminta. pencemaran udara dan kemungkinan kesan yang timbul telah disediakan. Di sudut lain. Efektifnya pemantauan pelaksanaan berikut tidak hanya membolehkan pemaju untuk menunjukkan pematuhan tetapi memberikan jaminan bahawa standard persekitaran yang terpelihara mendorong kepada pembaikan teknik ramalan dan langkahlangkah mitigasi. Hal ini juga memastikan sama ada maklumat yang mencukupi tentang pembangunan. pengeluaran dan pembuangan sisa. Setiap kesan buruk secara signifikan dapat adalah tetap walaupun selepas mitigasi dilakukan tetapi dalam membuat keputusan ini mungkin dianggap diterima berhubung dengan manfaat pembangunan dan pencapaian dasar lain yang diluluskan. 12 . LPA perlu sering menggunakan perancangan keadaan atau perancangan kewajipan untuk memastikan bahawa tindakan mitigasi yang dilaksanakan. dan bahagian yang terakhir ialah meninjau dan menganalisis pandangan untuk maklumat tambahan yang telah disediakan atau menyarankan perubahan dan pengubahsuaian. Elemen seterusnya yang perlu ada dalam laporan kajian alam sekitar ialah membuat keputusan. pihak pemaju mempunyai jangka masa 5 tahun untuk memulakan pembangunan. mungkin ada kesan yang diterima secara individu dalam lingkungan peraturan atau undang-undang perlindungan tetapi tang mingkin secara kumulatif akan mengakibatkan kesan buruk yang signifikan. Tinjauan yang dilakukan akan melihat kepada penggunaan teknik sampel atau kaedah-kaedah yang betul digunakan. proses yang akan dilakukan.tempatan yang berkepentingan dan individu. penegakan perancangan keadaan perlu tempat untuk memastikan pemantauan yang mencukupi. Sistem seperti misalnya. Maklumat alam sekitar adalah bahan pertimbangan tetapi hubungan pembangunan yang dicadangkan untuk pertimbangan perancangan lain termasuk peruntukan rancangan pembangunan sangat penting sama ada signifikan kesan persekitaran merugikan atau menguntungkan.

Dalam hal ini. pihak berkuasa dan penduduk setempat yang berada di kawasan pembangunan tersebut. Kebangsaan Malaysia. kerjasama semua pihak yang bertanggungjawab dalam menjaga alam ini adalah penting bagi mengelakkan banyaknya lagi berlaku kemusnahan alam semula jadi mahupun sekitar petempatan masyarakat. adil. tugas kerajaan adalah signifikan dalam menyedarkan setiap firma yang tidak bertanggungjawab ini dan pelaksanaan EIA merupakan salah satu usaha yang jitu dalam menyedarkan firma-firma ini. maka persembahan dalam isi kandungan lebih teratur dan mudah difahami. diharap projek yang mahu dilaksanakan haruslah diteliti secara terperinci. Ia juga sangat penting bagi memngekalkan kesejahteraan persetiran alam. 1974. Peruntukan perundangan berkaitan dengan EIA adalah di dalam seksyen 34A Akta Kualiti Alam Sekeliling. Penilaian Kesan Alam Sekitar Assessment Environmental Impact Universiti (Eia) Dari Sudut Perundangan Malaysia Dan Kepentingannya. 2002.Dengan adanya bahagian-bahagian ini dalam laporan kajian alam sekitar. Kita telah mengetahui wujudnya sepuluh elemen dalam EIA yang telah diambil kerajaan dalam menangani masalah persekitaran agar lebih terjaga. Kesimpulan Penilaian Alam Sekitar(EIA) Secara Konklusinya . Laporan ini perlu disediakan bagi memudahkan dan membolehkan pihak-pihak yang terlibat faham dengan projek baru yang hendak dijalankan.5 Dalam kepentingan EIA juga 5 Muhammad Rizal R. dikaji secara mendalam bagi mengelakkan kesan yang buruk berlaku. Namun. dan Kadir A. Penilaian Alam Sekitar sangat penting diketahui semua pihak dan perlulah dilaksanakan bagi mengelakkan berlakunya kesan negatif yang berlebihan kepada alam sekitar serta memberikan kepentingan tertentu kepada ketiga-tiga pihak iaitu pihak pemaju. Oleh itu. Kerjasama sesebuah pihak sahaja tidak akan menghasilkan impak yang berkesan dalam mengawal setiap kemusnahan yang dilakukan pihakpihak yang tidak bertanggungjawab terutamanya pihak firma yang hanya menginginkan keuntungan yang lebih berbanding kebajikan masyarakat. EIA dari sudut perundangan di Malaysia bagi menangani isu penjagaan dan pemuliharaan alam sekitar. 13 .

Dalam perlaksanaan penilaian kesan alam sekitar (Environmental Impact Assessment) atau ringkasnya disebut EIA sememangnya wujud berbagai kesulitan dan kesukaran samada bagi pihak Jabatan Alam Sekitar (JAS) atau pemaju itu sendiri. EIA memberi suatu rumusan yang tepat terhadap tindakan di dalam perancangan pembangunan. walaupun terdapat berbagaibagai masalah yang dihadapi oleh pihak JAS dan pemaju dalam melaksanakan EIA yang diarahkan oleh pihak kerajaan tetapi dengan rasa kesedaran dan tanggungjawab menjaga alam sekitar ini oleh kedua-dua pihak ini nescaya segala permasalahan atau kesukaran yang timbul dapat diselesaikan dengan lancar tanpa membebankan mana-mana pihak 6 Mohd Nadzri Bin Jaafar. Permasalahan Dalam Mengendalikan Keperluan Laporan Penilaian Kesan Alam Sekitar ( Environmental Impact Assessment -EIA) Terhadap Pembangunan Hartanah Dari Sudut Pemaju Dan Jabatan Alam Sekitar.1998. kedua.binatang dan penghuni alam yang lain. Universiti Teknologi Malaysia. pemaju merupakan agen kepada pembangunan dan kemajuan sesebuah negara tetapi mereka haruslah mempunyai kesedaran tentang cintakan alam sekitar agar memastikan segala pembangunan yang dijalankan mengambilkira aspek alam sekitar. Biarpun pihak JAS mempunyai kuasa dan bertanggungjawab keatas penguatkuasaan alam sekitar tetapi tanpa kerjasama dari pihak lain terutamanya pihak awam tidak mungkin menghasilkan satu keputusan yang baik dalam melindungi alam sekitar yakni dapat memberi keselesaan kepada manusia. serta akhir sekali. EIA merupakan suatu kaedah dan cara untuk ke arah pembangunan yang berterusan.telah disenaraikan beberapa kepentingan yang terdapat dalam EIA dalam menangani isu penjagaan dan pemuliharaan alam sekitar iaitu yang pertama adalah. Ringkasnya di sini. Adakalanya wujud juga kerenah birokrasi serta perkara remeh temeh yang boleh melambatkan proses kelulusan sesuatu laporan EIA yang dikemukakan kepada pihak JAS6. EIA merupakan sumber maklumat informasi. EIA memberi kemudahan kepada pihak berkuasa untuk menentukan samada sesuatu cadangan projek pembangunan seharusnya boleh diluluskan atau sebaliknya. Biarpun. tumbuhtumbuhan . ketiga. 14 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful