UNDANG-UNDANG PERANCANGAN BANDAR DI SEMENANJUNG MALAYSIA, PELAKSANAAN DAN KEBERKESANNANNYA

Abdul Rasyid Bin Zainal SPACE Universiti Teknologi Malaysia Kuala Lumpur

1.0

FALSAFAH DAN KONSEP PERANCANGAN BANDAR DAN DESA

Suatu masa dahulu tuan punya tanah bebas mengerjakan tanah-tanah mereka untuk kegunaan masing-masing. Sekatan yang ada hanyalah pada undang -undang lazim (common law) atau adat ke atas hakmilik tanah seperti hak laluan dan sekatan kepentingan di atas tanah itu. Umumnya, pemilik tanah bebas menggunakan tanah mereka dengan apa cara pun yang berfaedah dan ekonomik. Pihak berkuasa tidak ada kuasa untuk masuk campur dalam urusan penggunaan dan pembangunan tanah pemilik itu.

Kebebasan ini telah menimbulkan beberapa masalah kepada penguasa te mpatan yang hendak mentadbir dan memajukan kawasan di bawah pentadbirannya. Masalah yang ketara wujud ialah Penggunaan dan pembangunan tanah yang tidak teratur dan Tiada panduan kepada penggunaan dan pembangunan tanah untuk meningkatkan kualiti persekitaran fizikal. Keadaan ini telah menerbitkan keperluan supaya hak kebebasan individu ke atas penggunaan dan pembangunan tanah dikawal demi kepentingan awam. Dengan lain perkataan perancangan fizikal atau perancangan bandar dan desa telah menerbitkan kepentingan awam yang dapat mengatasi kepentingan individu.

Umumnya aktiviti merancang bandar dan desa bertujuan untuk :

a.

Menyelesaikan berbagai masalah permintaan bagi penggunaan tanah supaya mencapai suatu susunan gunatanah yang konsisten, seimbang dan teratur.

b.

Mewujud dan mempertingkatkan persekitaran fizikal yang baik, bagi menggalakkan penghidupan yang sihat dan bertamadun.

c.

Menyediakan asas ke arah kehidupan masyarakat moden dan mempertingkatkan taraf sosial dan ekonomi rakyat.

2.0

KEPENTINGAN MERANCANG BANDAR

Perancangan bandar adalah amat penting di dalam mewujudkan persekitaran yang lestari ataupun manpan. Antara kepentingan utama bidang perancangan bandar adalah :

a) untuk mewujudkan suasana kehidupan manusia yang berkualiti dan mampan melalui gabunga n alam bina dan alam sekitar yang harmoni; b) mengawal pembangunan dari segi kegunaan tanah, alam sekitar dan sebagainya; c) Melalui perancangan yang baik dan sempurna sekaligus dapat melahirkan suatu masyarakat yang harmoni dan bertamadun.

3.0

PERANCANGAN BANDAR DI SISI PERLEMBAGAAN PERSEKUTUAN

Aktiviti perancangan bandar dan desa diletakkan di dalam Jadual Kesembilan di bawah Senarai Bersama dalam Perlembagaan Persekutuan. Ini bermakna kedua -dua kerajaan persekutuan dan kerajaan negeri sama-sama bertanggungjawab ke arah mempastikan pemeliharaan, pemantauan dan penggunaan tanah dan bangunan yang teratur, sihat dan selamat untuk kesejahteran rakyat di seluruh Semenanjung Malaysia.

Bagi tujuan penyelarasan kuasa dan tanggungjawab pula Perlembagaan Persekutuan m enetapkan Parlimen selaku badan perundangan di peringkat persekutuan boleh membuat undang -undang bagi maksud memberi kuasa eksekutif dalam hal ehwal perancangan bandar dan desa kepada badan pemerintah di peringkat persekutuan.

Di peringkat persekutuan Menteri bertanggungjawab dalam hal ehwal perancangan bandar dan desa ialah Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan. Selaku ahli Jemaah Menteri beliau juga bertanggungjawab dalam dasar berkaitan dengan pemeliharaan, penggunaan dan pemajuan tanah dan bangunan seluruh negara.

Ringkasnya Menteri mempunyai peranan untuk memastikan Pihak Berkuasa Negeri dan pihak berkuasa perancang tempatan (PBPT) menjalankan tanggungjawab masi g-masing di bawah Akta n serta memberi pihak berkuasa perancang tempatan dan semua pihak yang terlibat dalam aktiviti pembangunan, panduan berhubung pemeliharaan, penggunaan dan pemajuan tanah dan bangunan melalui kenyataan-kenyataan dasar kerajaan.

Perlembagaan Persekutuan menetapkan jika terdapat percanggahan undang-undang di antara Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri. Bagi Sabah dan Sarawak ia mempunyai undang -undang perancangannya sendiri. Walau bagaimanapun. Manakala bagi Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur. maka undang-undang yang dibuat oleh Kerajaan Persekutuan hendaklah mengatasi setakat yang bercanggah itu. Akta (Perancangan) Wilayah Persekutuan 1982 (Akta 267) adalah terpakai baginya. .Di peringkat negeri pula badan perundangan negeri boleh mengadakan undang -undang bagi perancangan bandar dan desa untuk negeri itu.

0 : Carta aliran Sistem Perancangan Bandar . Jawatankuasa Perancang Negeri Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Negeri Pihak Berkuasa Tempatan Rajah 1.Majlis Negara Kerajaan Tempatan Kementerian Perumahan Dan Kerajaan Tempatan Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia.

b) untuk memperseimbangkan kuasa antara Kerajaan Persekutuan atau Kerajaan Negeri. b) Memberikan tanggungjawab yang besar kepada PBPT di dalam mentadbir sistem pengawalan perancangan dan seterusnya meluluskan permohonan -permohonan pembangunan berdasarkan prosedur kebenaran merancang (KM). penggunaan dan pemajuan semua tanah dan bangunan. c) untuk memantap dan meningkatkan keberkesanan tindakan pemelih araan. Pada awalnya Akta Perancangan Bandar dan Desa 1976 (Akta 172) digubal menurut Perkara 76(4) Perlembagaan Persekutuan untuk mempastikan persamaan undang undang dan dasar dan peraturan yang sempurna bagi perancangan bandar dan desa dalam kawasan-kawasan pihak berkuasa tempatan dalam Negeri-negeri di Semananjung Malaysia. .0 AKTA 172 Aktiviti perancangan bandar di Malaysia adalah berlandaskan kepada Perlembagaan Persekutuan yang menetapkan tanggungjawab perancangan Bandar dan desa hendaklah dijalankan bersama antara Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri . 76(4) dan 80(2) Perlembagaan Persekutuan. Akta 172 juga dibuat atas beberapa tujuan yang penting bagi membantu para perancang bandar dalam pelaksanaan sistem perancangan yang efesyen di Semenanjung Malaysia. 1976 (Akta 172) digubal bagi mewujudkan satu sistem kawalan dan peraturan perancangan yang teratur serta seragam di dalam mengawal pembangunan di setiap kawasan pentadbiran Pihak Berkuasa Perancang Tempatan (PBPT) di Semenanjung Malaysia. a) Akta Perancangan Bandar Dan Desa. Antaranya bertujuan : a) untuk mengekalkan hubungan yang baik yang sedia wujud antara Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri dalam hal ehwal perancangan bandar dan desa.4. Digubal oleh Parlimen di bawah Perkara 74(1). Ianya merupakan suatu akta bagi pengawalan dan pengawal seliaan mengenai perancangan bandar dan desa di Semenanjung Malaysia.

Akta 172 secara ringkasnya adalah peruntukan undang-undang yang mengandungi perkara berkaitan perancangan bandar dan desa mengenai siapa yang berperanan dan bertanggungjawab. kesalahan dalam perancangan bandar dan lain lain perkara . bidang tugas yang terkandung.d) untuk sesuatu aktiviti pembangunan itu mendapat pandangan yang menyeluruh sebelum dibenar untuk dilaksanakan. Pindaan ini dilakukan bagi memperbaiki dan mengemaskini agar selaras dengan keadaan masa. Bidang dan aktiviti perancangan adalah sesuatu yang luas dan bersifat menyeluruh. Akta 172 diluluskan oleh Parlimen Kerajaan Malaysia pada tahun 1976 bertujuan mengadakan kawalan da peraturan yang sempurna bagi perancangan bandar n Sepanjang tahun tersebut hingga kini. Bagi aktiviti perancangan bandar yang sebenar perlulah merujuk sepenuhnya kepada Akta 172Akta Perancangan Bandar dan Desa 1976 (Akta 172). Peruntukan undang-undang lain ini hanya berbentuk am terhadap perancangan bandar. Akta 172 telah menempuhi beberapa pindaan dan pengubahsuaian. Peruntukan secara langsung mengenai perancangan Bandar ini jelas dinyatakan dalam Akta Perancangan Bandar dan Desa 1976 (Akta 172) Terdapat juga peruntukan undang-undang lain yang berkaitan dengan perancangan bandar bagi menyokong dan membantu aktiviti perancangan bandar agar berjalan dengan lebih berkesan . Undang-undang sokongan bagi perancangan bandar ini adalah penting dalam menjalankan sesuatu tindakan undang-undang ke atas sesuatu perkara .

Susunatur bandar baru pertama telah disediakan di Kuala Kubu Baru . E. b) Keperluan perkhidmatan perancangan bandar Tahun 1912 .0 SEJARAH PENUBUHAN Perkhidmatan perancangan bandar di malaysia telah melalui satu laluan kronologi yang panjang iaitu seawal tahun 1801 dan mula diperkenalkan di Pulau Pinang. Kuala Lumpur Dari 1921 hingga 1927 Reade telah dibantu oleh pegawai-pegawai Juru Ukur dan Jurutera Awam yang dipinjam dari Jabatan Ukur dan Jabatan Kerja Raya.Penubuhan Jawatankuasa Penilai (Committee of Assessors) di Pulau Pinang bagi menjalankan perkhidmatan awal perancangan Bandar. Berikut adalah kronologi penubuhan sistem perancangan bandar di Semenanjung Malaysia : a) Perkhidmatan terawal perancangan bandar di Tanah Melayu Tahun 1801 .Pejabat pertama terletak di bangunan Secretariat.L.W.S) mengambil tindakan terhadap pembangunan dan perluasan perbandaran yang tidak terancang.M. Tahun 1913 . Merupakan rekod -rekod terawal untuk memperkenalkan aktiviti perancangan bandar di negara ini. Nutt memohon Majlis Persekutuan (Federal Cou ncil) Negeri-negeri Melayu Bersekutu (F. c) Permulaan sistem perancangan secara formal 3 September 1920 .Satu perundangan perancangan bandar disediakan supaya bandar tersebut dapat disusun aturkan mengikut kawasan perkedaian dan lain-lain aktiviti (Federal Council).S. Pegawai Tadbir dari Pejabat Tanah juga telah dilibatka dalam mentadbir aktiviti n perancangan semula dan agihan lot sebagai Town Planning Administrator. Charles Reade dari Kerajaan Australia Selatan datang ke Tanah Melayu 18 Januari 1921 . 1913) di Kuala Lumpur.5.F.Kerajaan British di Tanah Melayu memohon supaya Government Town Planner. Brockman (Chief Secretary) telah mengumumkan penubuhan Jawatankuasa Perancang Bandar yang berkuatkuasa bagi kawasan Kuala Lumpur dengan bertujuan untuk menjalankan perkhidmatan perancangan bandar.M. Tahun 1923 Penggubalan Enakmen Perancangan Bandar yang memperkenalkan General Town Plans dan menjalankan aktiviti penyusunan semula lot-lot (replanning and redistribution) di Kuala Lumpur dan di beberapa pekan di F. Telah menyusun atur bandar kepad keadaan a yang paling sesuai untuk keadaan penduduk.

Hancock.A. f) Senario bidang perancangan selepas merdeka Sistem perkhidmatan perancangan telah dijalankan berdasar kepada dua peringkat iaitu Persekutuan dan Negeri di bawah "senarai bersama" (concurrent list) Perlembagaan Persekutuan.M. Ini telah dilaksanakan secara berperingkat mulai . T.H. Dengan persaraan Reade pada 1929. Hancock seorang Arkitek dan Jururancang. Selepas T.H. tiba pada September 1946. Tahun 1933 .A.P Davis menjadi ketua jabatan. jabatan telah mempunyai lima pegawai perancang bertauliah dari Britain dan ditempatkan di F. Pelan susun atur perumahan FELDA dan bandar baru Petaling Jaya diletak di bawah penyeliaan T.Khidmat Perancangan berpusat di Kuala Lumpur di mana tugas-tugas perancangan hanya meliputi NegeriNegeri Melayu Bersekutu.H. R. jabatan terpaksa ditutup akibat Perang Dunia Kedua dan dibuka semula di bawah pentadbiran Jepun. Negeri Sembilan dan Pahang.L Concannon telah mengambil alih dan di antara tahun 1955 hingga 1956 beliau telah menubuhkan tiga pejabat wilayah iaitu di Johor Bahru.S. Ipoh dan di Pulau Pinang. aktiviti jabatan diperluaskan merangkumi kawasan -kawasan Lembaga Bandaran dan Majlis Bandaran di dalam Malaya Union dan jawatan pegawai perancang n dikenali sebagai Pegawai Perancang Bandar Malayan Union. Pejabat di Kuala Lumpur kekal sebagai ibu pejabat di samping menjalankan tugas-tugas perancangan bagi Negeri Selangor.pada tahun 1924 bagi menempatkan semula pekan lama di Ampang Pechah yang sering dilanda banjir.L. Semua pegawai perancang bandar telah ditamatkan perkhidmatan. d) Senario ketika perang dunia kedua Tahun 1941. Concannon sehingga seorang jurutera kanan diperolehi pada penghujung tahun 1954 iaitu Francis McWilliams (yang kemudiannya menjadi Datuk Bandar London dari 1992 1993).H. Dibuka semula pada 3 Mei 1944 sebagai sebahagian daripada Jabatan Kerja Raya sehingga T. Selaras dengan ini. Enakmen Perancang Bandar 1927 telah digubal mengganti Enakmen 1923 di mana Jawatankuasa Perancang Bandar telah dimansuhkan dan aktiviti perancangan telah diperkukuhkan Pada penghujung tahun 1929. e) Senario selepas perang dunia kedua Selepas tamatnya Perang Dunia Kedua. organisasi jabatan telah disusun semula dengan mengadakan pejabat-pejabat di peringkat negeri di seluruh Semenanjung Malaysia.

Negeri Selangor telah mempelopori dengan mengambil inisiatif dengan melaksanakan Agenda 21. Dato' Rosli Buyong menjadi Ketua Pengarah pada tahun 1970. Perancangan kawasantan kawasan sensitif alam sekitar (KSAS) telah dijalankan melalui pewujudan garis panduan Kawasan Sensitif Alam Sekitar. Jawatankuasa Perancang Wilayah. Contoh teknik ialah multicriteria decision making (MCDM). . Rekabentuk dan penilaian opsyen -opsyen pembangunan telah dilaksanakan menggunakan teknik-teknik sains pemutusan (decision science) dan GIS. dan (c) pembinaan apa -apa infrastruktur atau kemudahan utama. Penyelidikan indikator bandar mapan melalui program Malaysia Urban Indicator Network (MURNInet) telah dijalankan pada penghujung 90an dan diperkembangkan pada tahun-tahun berikutnya. Pada tahun 1990an tumpuan juga diberikan kepada perancangan mapan melalui penyediaan Doktrin Perancangan Sejagat dan juga pelbagai Garis Panduan Perancangan bagi rujukan dan panduan Pihak Berkuasa Tempa (PBT). g) Perancangan Bandar di sekitar tahun Tahun 1990an Sekitar tahun 1990an. Teknologi Sistem Maklumat Geografi (GIS) telah diterapkan dalam penyediaan rancangan pemajuan. Akta Perancang Bandar telah dipinda bagi mengimbangi kuasa kerajaan persekutuan dengan kerajaan negeri dalam hal ehwal perancangan bandar dan desa. topografi. Rancangan Tempatan rancak disediakan oleh pejabat-pejabat cawangan rancangan pembangunan. Strategi Pembang unan Mapan Selangor. nasihat MPFN tentang (a) pembangunan bandar baru lebih dari 10 000 penduduk atau lebih dari 100 hektar (b) pembangunan di puncak atau lereng bukit dalam kawasan sensitif alam sekitar. Antara perkara baru ialah kewujudan Majlis Perancangan Fizikal Negara (MPFN).tahun 1958. h) Tahun 2000 sehingga 2010 Pada tahun 2001. Rancangan Fizikal Negara. kewajipan untuk berunding. Unit Landskap ditubuhkan pada tahun 1981 (kemudian menjadi JabatanLandskap Negara pada tahun 1996). landskap dan pemeliharaan pokok (Akta A933) dan Akta Perancangan Bandar (Akta 538) juga digubal untuk mengawal mutu profesionalisme para pengamal perancang bandar. Pelan Susunatur Putrajaya dan Cyberjaya telah dirancangpada awal tahun 90an. Pindaan Akta Perancangan Bandar dan Desa telah dibuat menyentuh aspek -aspek pemeliharaan alam sekitar. fizikal.

Enakmen Perancang Bandar (ganti 1923) 1937 .Jabatan Perancangan Bandar Negeri Terengganu 1974 .Enakmen Lembaga Bandaran (CAP 137) 1947 .Jabatan Perancangan Bandar Negeri Perlis 1981 .Pinang 1960 .Jabatan Perancangan Bandar Negeri Selangor 1959 . Ringkasan kronologi penubuhan jabatan dan perundangan perancangan 1921 .Bhg.Jabatan Perancang Bandar di Kuala Lumpur ( 18 Januari 1921 ) 1923 .Jabatan Perancangan Bandar Negeri Kelantan 1965 . semua pejabat ditutup 1956 .Cawangan Jabatan Perancangan Bandar di Ipoh (16 Februari 1925 ) 1927 . Akta ini dipinda dengan memasukkan peruntukan berhubung dengan pengurusan sisa pepejal terkawal dan pembersihan awam.Perang Dunia Kedua.Jabatan Perancangan Bandar Negeri Melaka 1978 .Unit Perancangan Bandar-Bandar Baru di Kuantan 1976 . Kuala Lumpur.Jabatan Perancangan Bandar Negeri Perak 1958 .Jabatan Perancangan Bandar Negeri Pahang 1963 .Jabatan Perancangan Bandar Negeri Kedah 1969 .Jabatan Perancangan Bandar Negeri P. Penyelarasan dan Pengawasan Taman-Taman Awam ditubuhkan di Ibu Pejabat .Akta Perancangan Bandar Dan Desa 1976 (Akta 172) telah dipinda lagi pada tahun 2007 dan dikenali dengan nama Akta A1313.Unit Landskap ditubuhkan di Ibu Pejabat 1987 . Ipoh dan Pulau Pinang 1958 .Pejabat-Pejabat Cawangan Rancangan Pembangunan di Alor Setar.Jabatan Perancangan Bandar Negeri Johor 1958 . Akta 672 ini telah diwartakan pada 30 Ogos 2007.Pejabat-pejabat wilayah di Johor Bahru. Melaka dan Kuantan 1990 .Akta Perancangan Bandar dan Desa 1977 .Enakmen Perancang Bandar 1925 . Tujuan meminda Subseksyen 22(2) Akta 172 ialah untuk membolehkan pihak berkuasa perancang tempatan mengambil kira peruntukan Akta Pengurusan Sisa Pepejal Dan Pembersihan Awam 2007 [Akta 672] semasa menguruskan sesuatu permohonan untuk mendapatkan kebenaran merancang.

Sungguhpun demikian ibu pejabat jabatan dan perbadanan awam bertanggungjawab bagi mengawasi segala kegiatan pelaksanaan yang dijalankan oleh cawangan masing-masing. dan seterusnya: . Kelulusan ini bermakna. mukim dan kampung.Akta Perancangan Bandar dan Desa (Pindaan) 1995 (Akta A933) 1996 .0 PELAKSANAAN AKTA 172 Pada peringkat perlaksanaan ini setiap agensi kerajaan yang bertanggungjawab menyediakan rancangan pembangunan secara automatik ditugaskan untuk melaksanakan rancangan tersebut. antara rancangan pembangunan yangdisediakan adalah Rancangan Fizikal Negara. jabatan dan perbadanan awam.Akta Perancangan Bandar dan Desa (Pindaan) 2001 (Akta A1129) 2007 . Rancangan Fizikal Negara kini perlu dijadikan panduan perancangan fizikal dan dilaksanakan di peringkat persekutuan dan Negeri di seluruh Semenanjung Malaysia. a) Rancangan Fizikal Negara Rancangan Fizikal Negara (RFN) adalah merupakan suatu pernyataan bertulis yang merumuskan dasar-dasar strategik bagi menentukan arah tuju pemajuan fizikal dan pemuliharaan bagi seluruh Semenanjung Malaysia. 6. Rancangan Fizikal Negara telah diluluskan oleh Majlis Perancang Fizikal Negara pada 26 April 2005.1 pelaksanaan di peringkat persekutuan Pada peringkat perlaksanaan ini. Banyak usaha perancangan tertumpu pada peingkat ibu pejabat kementerian. Sekiranya cawangan menghadapi masalah yang tidak dapat diselesaikannya masalah-masalah tersebut akan dikemukakan kepada pihak ibu pejabat. Tumpuan kegiatan pelaksanaan pula adalah di peringkat cawangan agensi di negeri. Pelaksaan rancangan merupakan kegiatan untuk menjalankan kerja-kerja bagi menyiapkan program atau projek tertentu. daerah.1995 Pindaan Akta Perancang Bandar (Akta 538) 1996 .Jabatan Landskap Negara 2001 .Akta Perancangan Bandar Dan Desa (Pindaan) 2007 (Akta A1313) 6.

a) Dasar-dasar Rancangan Fizikal Negara perlu diselaraskan dengan dasardasar sektoral lain yang berkaitan. Adalah menjadi kebiasaan bahawa pihak kerajaan negeri mengambilkira dasar-dasar yang wujud di peringkat persekutuan . menyelaras agensi sektoral melalui penyediaan peruntukan reruang dalam polisi sektoral. Pengurusan petempatan d) manusia. Pemodenan sektor pertanian. pelaksanaan. atau jika dan apabila diarahkan oleh Majlis Perancang Fizikal Negara. b) Peningkatan daya saing ekonomi negara. Rancangan Fizikal Negara berfungsi dalam mengukuhkan perancangan negara melalui dimensi reruang dalam polisi ekonomi negara. 6. b) Cadangan-cadangan Rancangan Fizikal Negara perlu diperincikan di peringkat Rancangan Struktur Negeri dan Rancangan Tempatan bagi menjadi asas pembangunan semua negeri. membentuk rangka kerja untuk perancangan di peringkat negeri dan tempatan dan membentuk polisi perancangan fizikal. e) Penyepaduan rangkaian pengangkutan negara. dan c) Cadangan-cadangan Rancangan Fizikal Negara perlu dijadikan panduan oleh agensi persekutuan dan negeri dalam pembentukan program dan projek Rancangan Malaysia Lima Tahun. f) Penyediaan infrastruktur yang bersesuaian Rancangan Fizikal Negara hendaklah dikaji semula setiap lima tahun seiring dengan kajian semula Rancangan Pembangunan Lima Tahun Negara. penyelarasan dan penilaian. Selain daripada itu antara tema Rancangan Fizikal Negara ialah : a) Pembentukan kerangka spatial negara. Pemuliharaan sumber semulajadi dan alam sekitar.2 Pelaksanaan di peringkat kerajaan negeri Dalam sistem perancangan di peringkat negeri ianya adalah serupa dengan sistem yang terdapat di peringkat persekutuan di mana ianya melibatkan aspek penggubalan dasar. perancangan. c) Pengukuhan pembangunan pelancongan.

pegawai daerah selaku Pegerusi Jawatankuasa Pembangunan dan tindakan Daerah dan Jawatankuasa Kerja Perancangan Daerah akan meminta setiap ketua jabatan yang ada diperingkat daerah supaya supaya mengemukakan projek-projek pembangunan sebagai projek jabatan itu. Pembentukan dasar-dasar awam negeri dilakukan oleh Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri yang para anggotanya terdiri daripada ahli-ahli Dewan Undangan Negeri serta dibantu oleh beberapa orang pegawai kanan kerajaan. sesebuah jabatan itu akan mengemukakan kertas kerja untukmenyebutkan projek-projek yang dikehendaki. setiausaha Kerajaan Negeri akan memberi arahan kepada semua Pegawai Daerah bagi negeri itu supaya membuat rundingan dan mengemukakan projek-projek pembangunan yang dikehendaki dalam sesebuah daerah atau jajahan. Di peringkat Negeri pula. Namun begitu sebelum sesuatu dasar itu dibentuk. Dalam konteks ini. Segala keputusan dan kertas kerja yang berkaitan akan diserahkan dan kertas kerja yang berkaitan akan diserahkan kepada Pegawai Kemajuan Negeri. Pegawai Kemajuan Negeri seterusnya akan meneliti semula perakuan-perakuan yang diperolehi daripada semua daerah dan akan membawanya ke dalam perbincangan yang akan diadakan di peringkat negeri. Kerajaan Negeri juga menubuhkan jawatankuasajawatankuasa tertentu untuk mengkaji sesuatu dasar sebelum dikemukakan kepada Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri. Jawatankuasa Pembangunan Negeri yang mempengerusikan oleh Menteri Besar Besar atau Ketua Menteri. Untuk rancangan lima tahun. Di peringkat Daerah pula. iaitu Setiausaha Kerajaan Negeri. Dasar Ekonomi Baru merupakan asas yang penting yang menjadi panduan utama pembentukan dasar peringkat negeri. Pada lazimnya. anggaran harganya dan tempat pembinaannya. Unit ini akan menghubungi semua Kerajaan Negeri melalui Setiausaha Kerajaan Negeri dan memberitahu bahawa tiap-tiap negeri supaya menyediakan kertas-kertas tertentu bagi menyatakan projek-projek pembangunan dan keperluan-keperluan lain yang perlu dimasukkan ke dalam Rancangan Malaysia Lima Tahun itu. Setiausaha Kerajaan . di Jabatan Perdana Menteri merupakan penggerak utama yang mengambil inisiatif mengumpulkan maklumatmaklumat yang dikehendaki dari semua negeri.sebelum sesuatu dasar negeri dibentuk. Unit Perancang Ekonomi. Kertas kerja yang disiapkan itu akan dibincangkan oleh ketua -ketua jabatan dan pegawai daerah yang semuanya menjadi ahli kepada kedua-dua awatankuasa tersebut. Badan peringkat negeri yang akan membincangkan permohonan projek-projek itu ialah.

Perakuan menyeluruh yang menyatupadukan kehendak-kehendak itu akan dikemukakan pula ke peringkat persekutuan iaitu kepada Bahagian Perancang Ekonomi. kedua-dua pendekatan perancangan dari bawah dan perancangan dari atas di amalkan di negara ini. mengikut amalannya. EXCO yang dilantik oleh PBN). . JPN mengandungi anggota-anggota berikut: i. Ini bermakna kedua-dua peringkat kerajaan persekutuan dan negeri memainkan peranan penting dalam perancangan dan pembangunan sesebuah negeri itu. v. iv. kerajaan negeri dapat menentukan daerah atau wilayah manakah di dalam sesuatu negeri itu yang patut diberi keutamaan berdasarkan kepada kedudukan mundur majunya sesebuah daerah itu. Kerajaan Negeri dapat menentukan daerah atau wilayah yang patut dan sesuai menerima sesuatu projek pembangunan tertentu dengan mengambilkira kepentingan negara sebagai asas untuk perancangan.1 Jawatankuasa Perancang Negeri Apabila Akta PBD 1976 diterimapakai di sesebuah negeri. Ketua-ketua Jabatan di peringkat negeri serta beberapa orang wakil rakyat menjadi anggota jawatankuasa ini. Pengerusi (Mentri Besar atau Ketua Menteri negeri tertentu). Pengarah Unit Perancang Ekonomi Negeri atau pegawai yang bertanggungjawab jika tiada jawatan pengarah negeri. diberi peluang mengemukakan kehendak pembangunan yang sesuai dengan keperluan daerah. Setiausaha Kerajaan Negeri.2. iii. Pendekatan perancangan yang kerap diamalkan ialah perancangan dari bawah iaitu bahawa rakyat melalui wakil rakyat. Pengarah Perancang Bandar dan Desa Negeri (yang menjadi SetiausahaJPN). vi. ketua kampung dan pegawai di peringkat daerah. 6.Negeri berfungsi selaku Timbalan Pengerusi dan Pegawai Kemajuan Negeri pula menjadi setaiusaha jawatankuasa tersebut. Di peringkat negeri. Jabatan Perdana Menteri. ii. Walaubagaimanapun. Pengarah Tanah dan Galian Negeri. 4(1)). suatu Jawatankuasa Perancang Negeri (JPN) hendaklah ditubuhkan (s. Di peringkat negeri. Segala perakuan mengenai pembangunan di peringkat negeri itu akan diserahkan kepada Perbendaharaan dan Unit Penyelarasan Perlaksanaan. Timbalan Pengerusi (seorang Ahli Majlis Mesyuarat Negeri.

Sembilan Ahli JPN adalah pegawai kerajaan. Andaiannya ialah setiap ahli mempunyai kuasa yang sama dan mengikut amalan biasa JPN akan membuat keputusan melalui konsensus atau secara mengundi. . Pengarah Jabatan Alam Sekitar Negeri. Jelaslah bahawa keanggotaan JPN berat sebelah kepada pegawai-pegawai perkhidmatan awam peringkat negeri. ii) menasihatkan Kerajaan Negeri mengenai perkara dalam (i) di atas. ix. Penasihat Undang-Undang Negeri. Pegawai Kewangan Negeri. xii. Pegawai Kemajuan Negeri. xi.vii. Ahli-ahli (ix) hingga (xi) telah ditambahkan melalui Akta Perancang Bandar dan Desa (Pindaan) 1995. Tidak lebih dari 4 ahli lain yang dilantik oleh PBN. kuasa perancangan di peringkat tempatan telah dikekalkan dengan pihak berkuasa tempatan. a) Tugas Jawatankuasa Perancang Negeri Berdasarkan Akta Perancangan Bandar Dan Desa 1976 (s. dan iii) mengusaha. Pengarah Kerja Raya Negeri. Perhatikan bahawa cadangan asal dalam draf Akta Perancangan Bandardan Desa 1972 ialah penubuhan suatu Pihak Berkuasa Perancangan Negeri dengan Pengerusi yang tidak semestinya Menteri Besar atau Ketua Menteri. Jelaslah wujudnya suatu kuasa berasingan untuk perancangan diperingkat negeri. Akta 172 tidak menyatakan bagaimana JPN patut bertindak atau membuat keputusan. Pengerusi Lembaga Rayuan yang ditubuhkan di bawah Akta PBD 1976 mempunyai kuasa luarbiasa dan boleh membuat keputusan yang bertentangan dengan pendapat ahli-ahli lain. Sebagai perbandingan. Bidang kuasa setiap JPN terhad kepada kawasan negeri masing -masing. x. Empat ahli lain boleh dilantik atas budibicara Pihakberkuasa Negeri. membantu dan menggalakkan maklumat dan metodologi iv) berhubung dengan perancangan bandar. penggunaan dan pemajuan tanah. Secara bandingan. iaitu ahli politik yang telah bertanding dan menang dalam pilihanraya umum.4(3)) tugas-tugas JPN ini ialah : i) menggalakkan pemeliharaan. Sekurang-kurangnya 2 Ahli JPN adalah Ahli EXCO. viii.

iii) Meluluskan. menolak. v) Mengarahkan PBPT menyediakan rancangan tempatan (s. 4(7)). ii) Mengarahkan pemeriksaan baru dijalankan (s. 12(6) & (8)) walaupun penyediaan rancangan tempatan tidak diwajibkan dan boleh disediakan atas budibicara PBPT. Misalnya. c) Rancangan Pemajuan Untuk memastikan bahawa PBPT mematuhi dasar kerajaan negeri bagi penggunaan tanah. Rancangan Pembangunan Negeri ini juga mungkin diklasifikasikan sebagai SULIT ataupun tidak dibuka untuk pemeriksaan orang ramai. 4(6)).10(1)) yang dikemukakan kepada JPN untuk kelulusan. 11(1)). 4(5)).b) Kuasa Jawatankuasa Perancang Negeri i) memberi arahan kepada pihak berkuasa perancang tempatan (PBPT) dan arahan itu mesti dipatuhi (s. iii) tugas-tugas lain untuk melaksanakan Akta PBD 1976 (s. vi) Mengarahkan PBPT mengubah. Kekurangannya ialah proses "perancangan" itu mungkin tertutup dan tidak terbuka untuk menelitian dan penyertaan awam. iv) Mengarahkan perubahan kepada rancangan struktur yang telah diluluskan dan berkuatkuasa (s. menggantikan rancangan tempatan (s. JPN nampaknya boleh peruntukan ini untuk menjalankan suatu kajian dan seterusnya sediakan sesuatu Rancangan Pembangunan untuk peringkat Negeri dan rancangan ini dijadikan dokumen yang mengandungi dasar negeri untuk pemajuan tanah. 8(1)). Peruntukan ini amat luas. JPN boleh : i) Menetapkan tempoh masa untuk PBPT menyediakan draf rancangan struktur (s. memansuh. Dalam hal ini. . iaitu sebagai asas untuk mengkaji semula rancangan struktur yang telah diluluskan. atau mengubahsuaikan draf rancangan struktur (s. ii) mengarahkan supaya diadakan suatu penyiasatan atau pendengarantempatan (s. 7(2)). 16(2)). JPN perlu bincang arahan ini dengan PBPT berkenaan terlebih dahulu.

Rancangan Tempatan Daerah dan Rancangan Kawasan Khas. jabatan ini juga bertanggungjawab dalam menyediakan Rancangan Struktur Negeri. f) Membantu dalam penyediaan tataatur bagi projek khas yang dikendalikan kerajaan negeri.6. k) Memberi khidmat nasihat kepada jabatan / agensi lain mengenai perancangan bandar dan desa. j) Menjalankan fungsi Urusetia Lembaga Rayuan.2 Jabatan Perancangan Bandar Dan Desa Negeri Jabatan Perancangan Bandar Dan Desa Negeri adalah berbeza mengikut negeri tertentu. serta pemajuan dan penggunaan tanah e) Mengawal pembangunan dalam negeri termasuklah kelulusan dan kawal selia ke atas pelaksanaan rancangan pemajuan. Rancangan Tempatan dan Rancangan Kawasan Khas serta kajian/projek khas sama ada yang diarahkan atau atas inisiatif jabatan. d) Bertindak sebagai penasihat kepada pihak berkuasa tempatan mengenai perancangan bandar dan desa.2. . h) Melaksana dan menyelaras penyeragaman pelaksanaan sepenuhnya Akta Perancangan Bandar dan Desa 1976 ( Akta 172 ) di semua pihak berkuasa perancang tempatan. c) Menasihati Pihak Berkuasa Tempatan berhubung denga dasar dan kawalan n perancangan tanah dan bangunan. b) Berfungsi sebagai Setiausaha bagi Jawatankuasa Perancang Negeri yang ditubuhkan di bawah Akta Perancangan Bandar Dan Desa 1976 (Akta 172). a) Bertindak sebagai penasihat utama kepada kerajaan negeri dalam semua hal perancangan. dan g) Mengendalikan kajian dan penyelidikan berkenaan penggunaan dan pembangunan tanah. Antara fungsi jabatan ini adalah. i) Melaksana dan menyelaras penyediaan Rancangan Pemajuan iaitu Rancangan Struktur Negeri. termasuk penggunaan dan pembangunan tanah.

polisi dan cadangan umum Menyediakan rangka kerja untuk penyediaan RT Menyediakan garis panduan untuk kawalan pembangunan Menyediakan asas untuk penyelarasan segala keputusan Menyediakan asas panduan dan menggalakkan pembangunan Membentang isu-isu dan keputusan-keputusan. Antara fungsi Rancangan Struktur ialah. y y y y y Memperelokkan lagi alam sekitar dari segi fizikal. gambaran-gambaran dan lakaran-lakaran yang sesuai untuk menjelaskan dasar-dasar atau cadangancadangan yang dikemukakan. y y y y y y y Mentafsirkan dasar negara dan wilayah Menentukan matlamat. Rancangan Tempatan(RT) adalah merupakan satu dokumen penerangan yang mana ianya mengandungi Peta cadangan dan pernyataan bertulis beserta Garis Panduan Perlaksanaan . ii) Rancangan Tempatan Daerah. termasuklah langkahlangkah untuk. dan Memudahkan pembangunan secara mampan. Pembaikan tahap sosio-ekonomi.Terdapat beberapa dokumen atau laporan yang menj di panduan dan asas pengawalan a perancangan di peringkat Negeri iaitu : i) Rancangan Struktur Rancangan struktur merupakan sistem perancangan diperingkat negeri yang mana ianya mengandungi suatu pernyataan bertulis yang menerangkan dasar dan cadangan-cadangan strategik negeri berkenaan dengan pemajuan dan penggunaan tanah dalam kawasan bandar dan desa. penggalakkan pertumbuhan ekonomi.. Akta Perancangan Bandar Dan Desa 1976(Akta 172) dan Akta Pindaan 2001 (Akta A 1129). RS juga hendaklah mengandungi gambar rajah. Mempertingkatkan perancangan luar bandar dan rancangan desa. Kaedah penyediaannya juga adalah berdasarkan kepada peruntukan Seksyen 8. Memperelokkan lagi perhubungan dan untuk menguruskanlalulintas.

Rancangan Tempatan di sediakan bagi kawasan-kawasan yang dikenalpasti di dalam kawasan Pihak Berkuasa Tempatan. penyediaan RKK adalah salah satu Rancangan Pemajuan yang memperincikan tindakan pembangunan setiap lot. memajukan semula. Antara fungsi Rancangan Tempatan ini adalah. a) Melaksanakan serta menterjemah strategi yang telah digariskan ol h Rancangan e Struktur Negeri dengan lebih terperinci. memulihara dan menguruskan keseluruhan atau sebahagian kawasan tersebut. memperelok. Akta Perancangan Bandar dan Desa 1976 (Akta 172) oleh Pihak Berkuasa Perancangan Tempatan (PBPT) . d) Dasar-dasar dan cadangan dalam RT akan digunakan sebagai asas untuk menyelaraskan keputusan-keputusan. Penyediaan RKK adalah bertujuan untuk penyelesaian kepada masalah setempat secara sistematik serta panduan bagi membangunkan kawasan dengan lebih cekap . iii) Rancangan Kawasan Khas. dasar kawalan perancangan bandar sebagai panduan c) Menyediakan garis panduan bagi kawalan pembangunan. e) Mengemukakan isu-isu dan cadangan yang terperinci kepada orang awam. aturcara pembangunan. Pelan -pelan tempatan akan menjadi garis panduan bagi urusan mengatur dan mengawal pembangunan di kawasan yang diliputi oleh pelan-pelan tersebut. b) Memperincikan pembangunan. Rancangan Tempatan ini disediakan mengikut peruntukan Seksyen 12 hingga 16. perbelanjaan awam dan persendirian terhadap kawasan yang diliputi oleh RT.ianya juga merupakan satu dokumen rasmi yang mentafsirkan dasar-dasar dan cadangancadangan umum yang terkandung di dalam RS kepada bentuk fizikal yang lebih terperinci dan praktikal. Selaras dengan peruntukan Akta Perancangan Bandar dan Desa 1976 (Akta 172). Ia merupakan pelan terperinci yang menterjemahkan polisi-polisi dan cadangan-cadangan am yang terkandung dalam Rancangan Struktur. Rancangan Kawasan Khas (RKK) adalah merupakan satu pelan cadangan terperinci yang mana terdahulunya ianya dikenali sebagai Pelan Tindakan RKK mengandungi cadangan bagi memaju. .

PBN boleh melantik seorang atau beberapa orang sebagai . 6. hanya Malcolm W. luar Bandar atau gabungan kedua -dua kawasan ini dan di bawah kuasa kerajaan negeri masing-masing. Sistem Kerajaan Tempatan Di Malaysia. Kerajaan tempatan ialah peringkat ketiga dalam struktur Persekutuan Malaysia. Pertama. Yang Di Pertua dan Ahli-Ahli Majlis pihak berkuasa tempatan hendaklah dilantik terlebih dahulu oleh Pihak Berkuasa Negeri (PBN) mengikut s. Kerajaan tempatan mempunyai kedudukan yang sah dan berdaulat daripada kerajaan tertinggi itu. 5(1)). Di kawasan-kawasan ini. kaedah penyediaan Rancangan Tempatan. Berdasarkan kepada peruntukan Seksyen 16B. Kedua. PBN hendaklah menetapkan kawasan-kawasan PBPT yang akan menerima-pakai Akta PBD 1976.3 Peringkat Kerajaan Tempatan Menurut Phang Siew Nooi dalam bukunya yang bertajuk. ada dua tindakan yang perlu diambil sebelum peruntukan ini berkuatkuasa.Rancangan Pemajuan pada peringkat yang lebih tinggi telah menformulasi dasar dan garis panduan pembangunan bagi sesuatu kawasan. Akta 172 memperuntukkan bahawa taip-taip pihak berkuasa tempatan (kerajaan tempatan) hendaklah menjadi pihak berkuasa perancang tempatan (PBPT) bagi kawasan pihak berkuasa tempatan itu (s. PBN boleh mengistiharkan mana-mana kawasan yang tidak menjadi sebahagian daripada kawasan mana-mana PBPT sebagai suatu kawasan pihak berkuasa perancang tempatan (s. Akta Perancangan Bandar dan Desa 1976 (Akta 172). RKK pula berfungsi menterjemahkan pembangunan secara terperinci dan tepat di dalam bentuk spatial ke atas lot-lot tanah yang berkenaan. 10(1) Akta Kerajaan Tempatan 1976. 5(2)). Walaupun ini bermakna pihak berkua tempatan secara sa automatik menjadi PBPT. RKK adalah disediakan diperingkat Pihak Berkuasa Perancangan Tempatan bagi kawasanpentadbirannya. Norris (1980) yang dapat memberi definisi yang lebih tepat iaitu: kerajaan tempatan dalam konteks Semenanjung Malaysia bermaksud kerajaan dikawasankawasan Bandar. Yang Di Pertua (atau Datuk Bandar) bersama Ahli-Ahli Majlis pihak berkuasa tempatan juga akan menjadi anggota pihak berkuasa perancang tempatan. Dengan tindakan-tindakan ini.

dan monograf. mengawal. PBPT tidak mengambil gelaran yang berasingan tetapi mengguna nama pihak berkuasatempatan. mengawal kesihatan bandar. perancangan dan penyebaran maklumat berkenaan dengan perancangan. b) mengusaha. dan merancang pemajuan dan penggunaan semua tanah dan bangunan dalam kawasannya. Misalnya.PBPT (s. Kuasa ini telah digunakan di Johor Barat dengan perlantikan Pegawai-Pegawai Daerah berkenaan sebagai PBPT untuk kawasan di luar kawasan Majlis-Majlis Bandaran. Contohnya. PBPT tidak akan membenarkan pembangunan walaupun rancangan struktur menetapkan bahawa tanah . PBPT juga wajib menjalankan sebarang tugas yang diarahkan oleh PBN atau JPN. 6(1) Akta PBD 1976 menyatakan bahawa PBPT hendaklah : a) mengatur. dan penyiaran perangkaan. Kuasa ini juga telah digunakan untuk melantik Datuk Zainuddin Mohamed merangkap Ketua Pengarah Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia sebagai PBPT untuk Putrajaya (1995/96) yang masih belum dibangunkan (pada masa itu) dan belum mempunyai pihak berkuasa tempatan. Disebaliknya PBPT tidak boleh bertindak sebagai pihak berkuasa tempatan (seperti mengutip cukai. dan c) melaksanakan apa-apa tugas lain yang ditanggungkan ke atasnya dari masa kesemasa oleh Pihak Berkuasa Negeri atau oleh Jawatankuasa Perancang Negeri. Biasanya. dan lain-lain siaran yang berhubung dengan perancangan bandar dan desa dan metodologinya. Secara terperinci s. buletin. memungut sampah. jika kategori hakmilik tanah ialah pertanian. dll). pihak berkuasa tempatan apabila mengambil tindakan perancangan (seperti mempertimbangkan permohonan kebenaran merancang) ia bertindak sebagai suatu PBPT bukan sebagai pihak berkuasa tempatan. Dari segi undang-undang pihak berkuasa tempatan dan PBPT adalah dua badan atau pertubuhan yang berasingan walaupun ia biasa berfungsi dalam suatu jentera pentadbiran yang sama. penyenggaraan. Disamping itu. 5(3)). 6. membantu dan menggalakkan pemungutan.3. PBPT juga perlu sentiasa memberi perhatian kepada syarat-syarat yang dinyatakan dalam surat hakmilik tanah terutamanya apabila mempertimbangkan permohonan kebenaran merancang.1 Tugas dan Kuasa PBPT Akta PBD 1976 menetapkan dua tugas utama PBPT iaitu.

Permohonan untuk kebenaran merancang hendaklah dibuat kepada PBPT (s. . ubah kategori kegunaan tanah) dahulu sebelum kebenaran merancang boleh diberi. 8(1)). PBPT terpaksa anggap ini sebagai penukaran dasar kerajaan negeri yang perlu dipatuhi walaupun tanah tersebut ditunjukkan sebagai kawasan pertanian dalam rancangan struktur yang telah diluluskan oleh JPN. Disebaliknya pula.berkenaan boleh dibangunan untuk perumahan atau kegunaan lain yang bertentangan dengan kategori tanah. b) Menyampaikan Laporan Pemeriksaan dan draf rancangan struktur untuk kelulusan JPN (s. a) Rancangan Pemajuan Akta PBD 1976 juga menyatakan beberapa tindakan yang perlu diambil oleh PBPT berkenaan dengan rancangan pemajuan. Pemeriksaan ini menjadi asas untuk perancangan kawasan PBPT. 15(4)). b) Kawalan Perancangan Kuasa PBPT berkenaan dengan kawalan perancangan diberi melalui s. khususnya : a) Memulakan pemeriksaan terhadap perkara-perkara yang mungkin menyentuh pemajuan atau perancangan pemajuan (s. 7(1)). Walaupun PBPT hanya dikehendaki menjalankan pemeriksaan di kawasannya ia juga dibenarkan memeriksa kawasan yang berhampiran jika perlu. c) Memberi perhatian kepada dasar sosial dan ekonomi negara dan negeri semasa membentukkan dasar penggunaan tanah dalamrancangan struktur (s. 21(1)). Walaupun PBPT tidak perlu mendapat kelulusan JPN bagi rancangan tempatan tetapi ia mesti gazetkan penerimaan sesuatu rancangan tempatan. Pemaju atau pemohon perlu melalui proses tukar syarat (ia itu.19(1) Akta PBD 1976 yang menyatakan bahawa semua orang kecuali PBPT mesti mendapat kebenaran merancang. d) Mewartakan penerimaan draf rancangan tempatan dalam WARTA Negeri dan 2 akhbar (s. 8(4)). jika PBN telah tukar syarat sesuatu tanah dari per tanian kepada bangunan.

Semua kesan ini perlu diketahui untuk membolehkan pegawai perancang mengadakan perancangan yang lebih baik untuk menjamin kejayaan yang lebih besar bagi projek-projek kerajaan yang akan datang.7. Pengarah Unit Perancang Ekonomi Negeri dan pegawai utama negeri yang lain akan menjalankan penyelarasan ke atas cawangan agensi-agensi persekutuan dengan mengadakan perhubungan dan kerjasama yang rapat. Kawalan yang bersistematik akan memberikan kesan positif kepada kaedah perancangan. Penguatkuasaan Akta 172 akan mewujudkan satu Sistem kawalan pembangunan yang lebih cekap sekiranya terdapat pelan pembangunan kawasan yang boleh dijadikan petunjuk dan memandu arah pembangunan oleh PBT. Kawalan memainkan peranan yang penting bagi melancarkan pembangunan kawasan berdasarkan kepada garis panduan daripadaakta dan piawaian. .0 KEBERKESANAN PELAKSANAAN AKTA 172 Penyelarasan antara kesemua peringkat di dalam sistem perancangan di Malaysia adalah merupakan peringkat yang penting yang dapat menentukan kejayaan dan kegagalan sesuatu program yang dilaksanakan oleh kerajaan. Penyelerasan adalah kegiatan yang bertujuan untuk mengadakan perhubungan dan pertalian yang licin antara pelbagai agensi yang terlibat di dalam pelaksanaan sesuatu program dan projek pembangunan. mengekalkan tahap penerimaan terhadap penggunaan yang telah dibenarkan ke atas kegunaan tanah dan menyelesaikan konflik. Kawalan pembangunan seharusnya berperanan untuk memastikan keseimbangan terhadap sebarang perubahan dan kawalan bagi meningkatkan kualiti persekitaran. Diperingkat negeri Setiausaha Kerajaan Negeri. Aspek ini adalah perlu untuk mengetahui kesan pelaksaan sesuatu program atau projek pembangunan terhadap golongan masyarakat yang menjadi sasaran. Ini dapat dilihat dalam : a) Semua kawalan pembangunan yang di buat diperingkat PBT dan JPN adalah berhubung kait dengan Rancangan Pembangunan yang telah digariskan di dalam Akta 172 b) Akta 172 juga menekankan fungsi perancangan sebagai satu disiplin yang mengendalikan sumber alam dan memberi perhatian terhadap ciri-ciri alam sekitar dan komuniti secara keseluruhannya.

Di Semenanjung Malaysia. d) Akta 172 juga membantu proses pembangunan dan memelihara penduduk daripada implikasi pembangunan perancangan yang tidak efektif dan mungkin memudaratkan penduduk sekitarnya. Keberkesanan penyediaan dan pelaksanaan Akta 172 juga dapat dilihat dari pengwartaan rancangan struktur dan rancangan tempatan bergantung kepada kesungguhan pihak berkuasa perancang tempatan itu sendiri. ada juga pihak berkuasa tempatan yang belum membuat keputusan untuk mewartakan rancangan struktur walaupun mendapat kelulusan pihak berkuasa negeri. 97 pi ak berkuasa h tempatan disediakan dengan rancangan struktur yang mana 73 daripadanya diwartakan. Ketiadaan kawalan pembangunan di bawah kuasa PBPT akan mewujudkan satu keadaan bebas yang mana boleh mengakibatkan kesan perancangan yang tidak optimum. mampu menjadi landasan bagi mencapai objektif perancangan negara dan negeri di peringkat tempatan. .c) Akta 172 juga mengariskan proses yang mengehendakinya PBPT dan kerajaan negeri menggunakan undang-undang bagi mengawal kesemua pembangunan agar sejajar dengan kehendak pelan pembangunan. manakala selebihnya dalam proses diwartakan. Namun. Keupayaan rancangan struktur mempunyai dasar perancangan yang menyeluruh serta dapat menangani masalah utama pembangunan bagi menghadapi pembangunan masa depan yang sentiasa berubah -ubah.

perancangan. dan Jabatan Perancangan bandar dan Desa Semenanjung Malaysia. Rancangan Tempatan dan Rancangan Kawasan Khas. penyelarasan dan penilaian. pelaksanaan. Antara peringkat jabatan kerajaan yang terletak diperingkat ini ialah Majlis Negara Kerajaan Tempatan.8. . Pada peringkat kerajaan negeri ianya berperanan dalam membuat rancangan pemajuan seperti Rancangan Struktur.0 KESIMPULAN Secara kesimpulannya sistem pentadbiran perancangan bandar adalah dibahagikan kepada tiga peringkat iaitu peringkat kerajaan persekutuan. Di mana pihak berkuasa ini memainkan peranan utama dalam rancangan pemajuan dan kawalan perancangan. Jabatan jabatan yang terlibat dalam peringkat ini ialah Jawatankuasa Perancang Negeri dan Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Negeri. Rancangan pemajuan yang terlibat di peringkat ini adalah Rancangan Fizikal Negara. peringkat kerajaan negeri dan peringkat kerajaan tempatan. Dalam peringkat kerajaan persekutuan ianya mempunyai pelbagai peringkat dan ianya termasuklah peggubalan dasar. Manakala pada peringkat kerajaan tempatan ianya menerangkan kuasa pihak berkuasa perancang tempatan. Kementerian Perumahan dan Kerajaan Tempatan.

my . 4. Biroteks Universiti Teknologi Mara. Akta Perancangan Bandar dan Desa 1976(Akta 172). Halmi b.SUMBER RUJUKAN 1.townplan. Ensiklopedia Undang-undang dan pentadbiran perancangan bandar dan desa 3. International Law BookServices.gov. Pendahuluan Kepada Perancangan Fizikal. 2. Zainol. Shah Alam. http://www.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful