UNDANG-UNDANG PERANCANGAN BANDAR DI SEMENANJUNG MALAYSIA, PELAKSANAAN DAN KEBERKESANNANNYA

Abdul Rasyid Bin Zainal SPACE Universiti Teknologi Malaysia Kuala Lumpur

1.0

FALSAFAH DAN KONSEP PERANCANGAN BANDAR DAN DESA

Suatu masa dahulu tuan punya tanah bebas mengerjakan tanah-tanah mereka untuk kegunaan masing-masing. Sekatan yang ada hanyalah pada undang -undang lazim (common law) atau adat ke atas hakmilik tanah seperti hak laluan dan sekatan kepentingan di atas tanah itu. Umumnya, pemilik tanah bebas menggunakan tanah mereka dengan apa cara pun yang berfaedah dan ekonomik. Pihak berkuasa tidak ada kuasa untuk masuk campur dalam urusan penggunaan dan pembangunan tanah pemilik itu.

Kebebasan ini telah menimbulkan beberapa masalah kepada penguasa te mpatan yang hendak mentadbir dan memajukan kawasan di bawah pentadbirannya. Masalah yang ketara wujud ialah Penggunaan dan pembangunan tanah yang tidak teratur dan Tiada panduan kepada penggunaan dan pembangunan tanah untuk meningkatkan kualiti persekitaran fizikal. Keadaan ini telah menerbitkan keperluan supaya hak kebebasan individu ke atas penggunaan dan pembangunan tanah dikawal demi kepentingan awam. Dengan lain perkataan perancangan fizikal atau perancangan bandar dan desa telah menerbitkan kepentingan awam yang dapat mengatasi kepentingan individu.

Umumnya aktiviti merancang bandar dan desa bertujuan untuk :

a.

Menyelesaikan berbagai masalah permintaan bagi penggunaan tanah supaya mencapai suatu susunan gunatanah yang konsisten, seimbang dan teratur.

b.

Mewujud dan mempertingkatkan persekitaran fizikal yang baik, bagi menggalakkan penghidupan yang sihat dan bertamadun.

c.

Menyediakan asas ke arah kehidupan masyarakat moden dan mempertingkatkan taraf sosial dan ekonomi rakyat.

2.0

KEPENTINGAN MERANCANG BANDAR

Perancangan bandar adalah amat penting di dalam mewujudkan persekitaran yang lestari ataupun manpan. Antara kepentingan utama bidang perancangan bandar adalah :

a) untuk mewujudkan suasana kehidupan manusia yang berkualiti dan mampan melalui gabunga n alam bina dan alam sekitar yang harmoni; b) mengawal pembangunan dari segi kegunaan tanah, alam sekitar dan sebagainya; c) Melalui perancangan yang baik dan sempurna sekaligus dapat melahirkan suatu masyarakat yang harmoni dan bertamadun.

3.0

PERANCANGAN BANDAR DI SISI PERLEMBAGAAN PERSEKUTUAN

Aktiviti perancangan bandar dan desa diletakkan di dalam Jadual Kesembilan di bawah Senarai Bersama dalam Perlembagaan Persekutuan. Ini bermakna kedua -dua kerajaan persekutuan dan kerajaan negeri sama-sama bertanggungjawab ke arah mempastikan pemeliharaan, pemantauan dan penggunaan tanah dan bangunan yang teratur, sihat dan selamat untuk kesejahteran rakyat di seluruh Semenanjung Malaysia.

Bagi tujuan penyelarasan kuasa dan tanggungjawab pula Perlembagaan Persekutuan m enetapkan Parlimen selaku badan perundangan di peringkat persekutuan boleh membuat undang -undang bagi maksud memberi kuasa eksekutif dalam hal ehwal perancangan bandar dan desa kepada badan pemerintah di peringkat persekutuan.

Di peringkat persekutuan Menteri bertanggungjawab dalam hal ehwal perancangan bandar dan desa ialah Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan. Selaku ahli Jemaah Menteri beliau juga bertanggungjawab dalam dasar berkaitan dengan pemeliharaan, penggunaan dan pemajuan tanah dan bangunan seluruh negara.

Ringkasnya Menteri mempunyai peranan untuk memastikan Pihak Berkuasa Negeri dan pihak berkuasa perancang tempatan (PBPT) menjalankan tanggungjawab masi g-masing di bawah Akta n serta memberi pihak berkuasa perancang tempatan dan semua pihak yang terlibat dalam aktiviti pembangunan, panduan berhubung pemeliharaan, penggunaan dan pemajuan tanah dan bangunan melalui kenyataan-kenyataan dasar kerajaan.

Walau bagaimanapun. Manakala bagi Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur. maka undang-undang yang dibuat oleh Kerajaan Persekutuan hendaklah mengatasi setakat yang bercanggah itu. Akta (Perancangan) Wilayah Persekutuan 1982 (Akta 267) adalah terpakai baginya. Bagi Sabah dan Sarawak ia mempunyai undang -undang perancangannya sendiri. . Perlembagaan Persekutuan menetapkan jika terdapat percanggahan undang-undang di antara Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri.Di peringkat negeri pula badan perundangan negeri boleh mengadakan undang -undang bagi perancangan bandar dan desa untuk negeri itu.

Majlis Negara Kerajaan Tempatan Kementerian Perumahan Dan Kerajaan Tempatan Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia.0 : Carta aliran Sistem Perancangan Bandar . Jawatankuasa Perancang Negeri Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Negeri Pihak Berkuasa Tempatan Rajah 1.

c) untuk memantap dan meningkatkan keberkesanan tindakan pemelih araan. b) Memberikan tanggungjawab yang besar kepada PBPT di dalam mentadbir sistem pengawalan perancangan dan seterusnya meluluskan permohonan -permohonan pembangunan berdasarkan prosedur kebenaran merancang (KM). a) Akta Perancangan Bandar Dan Desa. Digubal oleh Parlimen di bawah Perkara 74(1). 76(4) dan 80(2) Perlembagaan Persekutuan. Akta 172 juga dibuat atas beberapa tujuan yang penting bagi membantu para perancang bandar dalam pelaksanaan sistem perancangan yang efesyen di Semenanjung Malaysia. Antaranya bertujuan : a) untuk mengekalkan hubungan yang baik yang sedia wujud antara Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri dalam hal ehwal perancangan bandar dan desa. 1976 (Akta 172) digubal bagi mewujudkan satu sistem kawalan dan peraturan perancangan yang teratur serta seragam di dalam mengawal pembangunan di setiap kawasan pentadbiran Pihak Berkuasa Perancang Tempatan (PBPT) di Semenanjung Malaysia. Ianya merupakan suatu akta bagi pengawalan dan pengawal seliaan mengenai perancangan bandar dan desa di Semenanjung Malaysia.0 AKTA 172 Aktiviti perancangan bandar di Malaysia adalah berlandaskan kepada Perlembagaan Persekutuan yang menetapkan tanggungjawab perancangan Bandar dan desa hendaklah dijalankan bersama antara Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri . b) untuk memperseimbangkan kuasa antara Kerajaan Persekutuan atau Kerajaan Negeri.4. Pada awalnya Akta Perancangan Bandar dan Desa 1976 (Akta 172) digubal menurut Perkara 76(4) Perlembagaan Persekutuan untuk mempastikan persamaan undang undang dan dasar dan peraturan yang sempurna bagi perancangan bandar dan desa dalam kawasan-kawasan pihak berkuasa tempatan dalam Negeri-negeri di Semananjung Malaysia. . penggunaan dan pemajuan semua tanah dan bangunan.

Akta 172 diluluskan oleh Parlimen Kerajaan Malaysia pada tahun 1976 bertujuan mengadakan kawalan da peraturan yang sempurna bagi perancangan bandar n Sepanjang tahun tersebut hingga kini. Pindaan ini dilakukan bagi memperbaiki dan mengemaskini agar selaras dengan keadaan masa. Akta 172 secara ringkasnya adalah peruntukan undang-undang yang mengandungi perkara berkaitan perancangan bandar dan desa mengenai siapa yang berperanan dan bertanggungjawab. kesalahan dalam perancangan bandar dan lain lain perkara . Undang-undang sokongan bagi perancangan bandar ini adalah penting dalam menjalankan sesuatu tindakan undang-undang ke atas sesuatu perkara . bidang tugas yang terkandung. Akta 172 telah menempuhi beberapa pindaan dan pengubahsuaian. Bagi aktiviti perancangan bandar yang sebenar perlulah merujuk sepenuhnya kepada Akta 172Akta Perancangan Bandar dan Desa 1976 (Akta 172).d) untuk sesuatu aktiviti pembangunan itu mendapat pandangan yang menyeluruh sebelum dibenar untuk dilaksanakan. Bidang dan aktiviti perancangan adalah sesuatu yang luas dan bersifat menyeluruh. Peruntukan undang-undang lain ini hanya berbentuk am terhadap perancangan bandar. Peruntukan secara langsung mengenai perancangan Bandar ini jelas dinyatakan dalam Akta Perancangan Bandar dan Desa 1976 (Akta 172) Terdapat juga peruntukan undang-undang lain yang berkaitan dengan perancangan bandar bagi menyokong dan membantu aktiviti perancangan bandar agar berjalan dengan lebih berkesan .

E.M. c) Permulaan sistem perancangan secara formal 3 September 1920 .0 SEJARAH PENUBUHAN Perkhidmatan perancangan bandar di malaysia telah melalui satu laluan kronologi yang panjang iaitu seawal tahun 1801 dan mula diperkenalkan di Pulau Pinang. Merupakan rekod -rekod terawal untuk memperkenalkan aktiviti perancangan bandar di negara ini.Kerajaan British di Tanah Melayu memohon supaya Government Town Planner.S. Telah menyusun atur bandar kepad keadaan a yang paling sesuai untuk keadaan penduduk.Satu perundangan perancangan bandar disediakan supaya bandar tersebut dapat disusun aturkan mengikut kawasan perkedaian dan lain-lain aktiviti (Federal Council). Nutt memohon Majlis Persekutuan (Federal Cou ncil) Negeri-negeri Melayu Bersekutu (F. Brockman (Chief Secretary) telah mengumumkan penubuhan Jawatankuasa Perancang Bandar yang berkuatkuasa bagi kawasan Kuala Lumpur dengan bertujuan untuk menjalankan perkhidmatan perancangan bandar.Penubuhan Jawatankuasa Penilai (Committee of Assessors) di Pulau Pinang bagi menjalankan perkhidmatan awal perancangan Bandar.F. 1913) di Kuala Lumpur.5.M. Susunatur bandar baru pertama telah disediakan di Kuala Kubu Baru . Tahun 1923 Penggubalan Enakmen Perancangan Bandar yang memperkenalkan General Town Plans dan menjalankan aktiviti penyusunan semula lot-lot (replanning and redistribution) di Kuala Lumpur dan di beberapa pekan di F.Pejabat pertama terletak di bangunan Secretariat. Kuala Lumpur Dari 1921 hingga 1927 Reade telah dibantu oleh pegawai-pegawai Juru Ukur dan Jurutera Awam yang dipinjam dari Jabatan Ukur dan Jabatan Kerja Raya. Tahun 1913 .L. b) Keperluan perkhidmatan perancangan bandar Tahun 1912 . Berikut adalah kronologi penubuhan sistem perancangan bandar di Semenanjung Malaysia : a) Perkhidmatan terawal perancangan bandar di Tanah Melayu Tahun 1801 .S) mengambil tindakan terhadap pembangunan dan perluasan perbandaran yang tidak terancang.W. Charles Reade dari Kerajaan Australia Selatan datang ke Tanah Melayu 18 Januari 1921 . Pegawai Tadbir dari Pejabat Tanah juga telah dilibatka dalam mentadbir aktiviti n perancangan semula dan agihan lot sebagai Town Planning Administrator.

L Concannon telah mengambil alih dan di antara tahun 1955 hingga 1956 beliau telah menubuhkan tiga pejabat wilayah iaitu di Johor Bahru. Enakmen Perancang Bandar 1927 telah digubal mengganti Enakmen 1923 di mana Jawatankuasa Perancang Bandar telah dimansuhkan dan aktiviti perancangan telah diperkukuhkan Pada penghujung tahun 1929. Ini telah dilaksanakan secara berperingkat mulai . aktiviti jabatan diperluaskan merangkumi kawasan -kawasan Lembaga Bandaran dan Majlis Bandaran di dalam Malaya Union dan jawatan pegawai perancang n dikenali sebagai Pegawai Perancang Bandar Malayan Union.H. Pejabat di Kuala Lumpur kekal sebagai ibu pejabat di samping menjalankan tugas-tugas perancangan bagi Negeri Selangor.P Davis menjadi ketua jabatan.H. Concannon sehingga seorang jurutera kanan diperolehi pada penghujung tahun 1954 iaitu Francis McWilliams (yang kemudiannya menjadi Datuk Bandar London dari 1992 1993).pada tahun 1924 bagi menempatkan semula pekan lama di Ampang Pechah yang sering dilanda banjir. f) Senario bidang perancangan selepas merdeka Sistem perkhidmatan perancangan telah dijalankan berdasar kepada dua peringkat iaitu Persekutuan dan Negeri di bawah "senarai bersama" (concurrent list) Perlembagaan Persekutuan. Dibuka semula pada 3 Mei 1944 sebagai sebahagian daripada Jabatan Kerja Raya sehingga T. d) Senario ketika perang dunia kedua Tahun 1941. Tahun 1933 . Dengan persaraan Reade pada 1929.H. Selaras dengan ini. tiba pada September 1946.S. Semua pegawai perancang bandar telah ditamatkan perkhidmatan. jabatan terpaksa ditutup akibat Perang Dunia Kedua dan dibuka semula di bawah pentadbiran Jepun.A.L.A. Hancock seorang Arkitek dan Jururancang. Negeri Sembilan dan Pahang. T. e) Senario selepas perang dunia kedua Selepas tamatnya Perang Dunia Kedua.M. Hancock. jabatan telah mempunyai lima pegawai perancang bertauliah dari Britain dan ditempatkan di F. Selepas T. R. organisasi jabatan telah disusun semula dengan mengadakan pejabat-pejabat di peringkat negeri di seluruh Semenanjung Malaysia.Khidmat Perancangan berpusat di Kuala Lumpur di mana tugas-tugas perancangan hanya meliputi NegeriNegeri Melayu Bersekutu.H. Ipoh dan di Pulau Pinang. Pelan susun atur perumahan FELDA dan bandar baru Petaling Jaya diletak di bawah penyeliaan T.

Perancangan kawasantan kawasan sensitif alam sekitar (KSAS) telah dijalankan melalui pewujudan garis panduan Kawasan Sensitif Alam Sekitar. Teknologi Sistem Maklumat Geografi (GIS) telah diterapkan dalam penyediaan rancangan pemajuan. g) Perancangan Bandar di sekitar tahun Tahun 1990an Sekitar tahun 1990an. fizikal. Unit Landskap ditubuhkan pada tahun 1981 (kemudian menjadi JabatanLandskap Negara pada tahun 1996). Contoh teknik ialah multicriteria decision making (MCDM). Antara perkara baru ialah kewujudan Majlis Perancangan Fizikal Negara (MPFN). Jawatankuasa Perancang Wilayah. dan (c) pembinaan apa -apa infrastruktur atau kemudahan utama.tahun 1958. Negeri Selangor telah mempelopori dengan mengambil inisiatif dengan melaksanakan Agenda 21. Dato' Rosli Buyong menjadi Ketua Pengarah pada tahun 1970. Pindaan Akta Perancangan Bandar dan Desa telah dibuat menyentuh aspek -aspek pemeliharaan alam sekitar. Strategi Pembang unan Mapan Selangor. Penyelidikan indikator bandar mapan melalui program Malaysia Urban Indicator Network (MURNInet) telah dijalankan pada penghujung 90an dan diperkembangkan pada tahun-tahun berikutnya. Pada tahun 1990an tumpuan juga diberikan kepada perancangan mapan melalui penyediaan Doktrin Perancangan Sejagat dan juga pelbagai Garis Panduan Perancangan bagi rujukan dan panduan Pihak Berkuasa Tempa (PBT). Pelan Susunatur Putrajaya dan Cyberjaya telah dirancangpada awal tahun 90an. topografi. nasihat MPFN tentang (a) pembangunan bandar baru lebih dari 10 000 penduduk atau lebih dari 100 hektar (b) pembangunan di puncak atau lereng bukit dalam kawasan sensitif alam sekitar. . landskap dan pemeliharaan pokok (Akta A933) dan Akta Perancangan Bandar (Akta 538) juga digubal untuk mengawal mutu profesionalisme para pengamal perancang bandar. Rancangan Fizikal Negara. Akta Perancang Bandar telah dipinda bagi mengimbangi kuasa kerajaan persekutuan dengan kerajaan negeri dalam hal ehwal perancangan bandar dan desa. Rekabentuk dan penilaian opsyen -opsyen pembangunan telah dilaksanakan menggunakan teknik-teknik sains pemutusan (decision science) dan GIS. kewajipan untuk berunding. Rancangan Tempatan rancak disediakan oleh pejabat-pejabat cawangan rancangan pembangunan. h) Tahun 2000 sehingga 2010 Pada tahun 2001.

Enakmen Perancang Bandar 1925 .Akta Perancangan Bandar dan Desa 1977 . Akta ini dipinda dengan memasukkan peruntukan berhubung dengan pengurusan sisa pepejal terkawal dan pembersihan awam. Tujuan meminda Subseksyen 22(2) Akta 172 ialah untuk membolehkan pihak berkuasa perancang tempatan mengambil kira peruntukan Akta Pengurusan Sisa Pepejal Dan Pembersihan Awam 2007 [Akta 672] semasa menguruskan sesuatu permohonan untuk mendapatkan kebenaran merancang.Pejabat-pejabat wilayah di Johor Bahru. semua pejabat ditutup 1956 .Jabatan Perancangan Bandar Negeri Perlis 1981 .Jabatan Perancangan Bandar Negeri Terengganu 1974 .Jabatan Perancangan Bandar Negeri P.Pejabat-Pejabat Cawangan Rancangan Pembangunan di Alor Setar.Jabatan Perancang Bandar di Kuala Lumpur ( 18 Januari 1921 ) 1923 . Akta 672 ini telah diwartakan pada 30 Ogos 2007. Ipoh dan Pulau Pinang 1958 .Akta Perancangan Bandar Dan Desa 1976 (Akta 172) telah dipinda lagi pada tahun 2007 dan dikenali dengan nama Akta A1313. Kuala Lumpur.Jabatan Perancangan Bandar Negeri Kedah 1969 . Melaka dan Kuantan 1990 .Jabatan Perancangan Bandar Negeri Selangor 1959 . Ringkasan kronologi penubuhan jabatan dan perundangan perancangan 1921 .Unit Landskap ditubuhkan di Ibu Pejabat 1987 .Unit Perancangan Bandar-Bandar Baru di Kuantan 1976 .Perang Dunia Kedua.Pinang 1960 .Jabatan Perancangan Bandar Negeri Melaka 1978 .Enakmen Lembaga Bandaran (CAP 137) 1947 .Cawangan Jabatan Perancangan Bandar di Ipoh (16 Februari 1925 ) 1927 .Jabatan Perancangan Bandar Negeri Pahang 1963 . Penyelarasan dan Pengawasan Taman-Taman Awam ditubuhkan di Ibu Pejabat .Bhg.Jabatan Perancangan Bandar Negeri Kelantan 1965 .Jabatan Perancangan Bandar Negeri Perak 1958 .Jabatan Perancangan Bandar Negeri Johor 1958 .Enakmen Perancang Bandar (ganti 1923) 1937 .

Akta Perancangan Bandar dan Desa (Pindaan) 2001 (Akta A1129) 2007 .Akta Perancangan Bandar Dan Desa (Pindaan) 2007 (Akta A1313) 6.0 PELAKSANAAN AKTA 172 Pada peringkat perlaksanaan ini setiap agensi kerajaan yang bertanggungjawab menyediakan rancangan pembangunan secara automatik ditugaskan untuk melaksanakan rancangan tersebut. Tumpuan kegiatan pelaksanaan pula adalah di peringkat cawangan agensi di negeri. Sungguhpun demikian ibu pejabat jabatan dan perbadanan awam bertanggungjawab bagi mengawasi segala kegiatan pelaksanaan yang dijalankan oleh cawangan masing-masing. mukim dan kampung. Banyak usaha perancangan tertumpu pada peingkat ibu pejabat kementerian. 6. a) Rancangan Fizikal Negara Rancangan Fizikal Negara (RFN) adalah merupakan suatu pernyataan bertulis yang merumuskan dasar-dasar strategik bagi menentukan arah tuju pemajuan fizikal dan pemuliharaan bagi seluruh Semenanjung Malaysia. Sekiranya cawangan menghadapi masalah yang tidak dapat diselesaikannya masalah-masalah tersebut akan dikemukakan kepada pihak ibu pejabat.Akta Perancangan Bandar dan Desa (Pindaan) 1995 (Akta A933) 1996 . jabatan dan perbadanan awam. antara rancangan pembangunan yangdisediakan adalah Rancangan Fizikal Negara. dan seterusnya: . Pelaksaan rancangan merupakan kegiatan untuk menjalankan kerja-kerja bagi menyiapkan program atau projek tertentu.1 pelaksanaan di peringkat persekutuan Pada peringkat perlaksanaan ini.1995 Pindaan Akta Perancang Bandar (Akta 538) 1996 . Rancangan Fizikal Negara kini perlu dijadikan panduan perancangan fizikal dan dilaksanakan di peringkat persekutuan dan Negeri di seluruh Semenanjung Malaysia.Jabatan Landskap Negara 2001 . Kelulusan ini bermakna. Rancangan Fizikal Negara telah diluluskan oleh Majlis Perancang Fizikal Negara pada 26 April 2005. daerah.

b) Cadangan-cadangan Rancangan Fizikal Negara perlu diperincikan di peringkat Rancangan Struktur Negeri dan Rancangan Tempatan bagi menjadi asas pembangunan semua negeri. Rancangan Fizikal Negara berfungsi dalam mengukuhkan perancangan negara melalui dimensi reruang dalam polisi ekonomi negara. menyelaras agensi sektoral melalui penyediaan peruntukan reruang dalam polisi sektoral. 6. f) Penyediaan infrastruktur yang bersesuaian Rancangan Fizikal Negara hendaklah dikaji semula setiap lima tahun seiring dengan kajian semula Rancangan Pembangunan Lima Tahun Negara.2 Pelaksanaan di peringkat kerajaan negeri Dalam sistem perancangan di peringkat negeri ianya adalah serupa dengan sistem yang terdapat di peringkat persekutuan di mana ianya melibatkan aspek penggubalan dasar. b) Peningkatan daya saing ekonomi negara. e) Penyepaduan rangkaian pengangkutan negara. membentuk rangka kerja untuk perancangan di peringkat negeri dan tempatan dan membentuk polisi perancangan fizikal. pelaksanaan. Selain daripada itu antara tema Rancangan Fizikal Negara ialah : a) Pembentukan kerangka spatial negara. c) Pengukuhan pembangunan pelancongan.a) Dasar-dasar Rancangan Fizikal Negara perlu diselaraskan dengan dasardasar sektoral lain yang berkaitan. perancangan. Adalah menjadi kebiasaan bahawa pihak kerajaan negeri mengambilkira dasar-dasar yang wujud di peringkat persekutuan . atau jika dan apabila diarahkan oleh Majlis Perancang Fizikal Negara. Pemuliharaan sumber semulajadi dan alam sekitar. dan c) Cadangan-cadangan Rancangan Fizikal Negara perlu dijadikan panduan oleh agensi persekutuan dan negeri dalam pembentukan program dan projek Rancangan Malaysia Lima Tahun. Pemodenan sektor pertanian. penyelarasan dan penilaian. Pengurusan petempatan d) manusia.

Di peringkat Daerah pula.sebelum sesuatu dasar negeri dibentuk. Pegawai Kemajuan Negeri seterusnya akan meneliti semula perakuan-perakuan yang diperolehi daripada semua daerah dan akan membawanya ke dalam perbincangan yang akan diadakan di peringkat negeri. Jawatankuasa Pembangunan Negeri yang mempengerusikan oleh Menteri Besar Besar atau Ketua Menteri. Kertas kerja yang disiapkan itu akan dibincangkan oleh ketua -ketua jabatan dan pegawai daerah yang semuanya menjadi ahli kepada kedua-dua awatankuasa tersebut. Namun begitu sebelum sesuatu dasar itu dibentuk. anggaran harganya dan tempat pembinaannya. Setiausaha Kerajaan . sesebuah jabatan itu akan mengemukakan kertas kerja untukmenyebutkan projek-projek yang dikehendaki. iaitu Setiausaha Kerajaan Negeri. Segala keputusan dan kertas kerja yang berkaitan akan diserahkan dan kertas kerja yang berkaitan akan diserahkan kepada Pegawai Kemajuan Negeri. pegawai daerah selaku Pegerusi Jawatankuasa Pembangunan dan tindakan Daerah dan Jawatankuasa Kerja Perancangan Daerah akan meminta setiap ketua jabatan yang ada diperingkat daerah supaya supaya mengemukakan projek-projek pembangunan sebagai projek jabatan itu. Dalam konteks ini. di Jabatan Perdana Menteri merupakan penggerak utama yang mengambil inisiatif mengumpulkan maklumatmaklumat yang dikehendaki dari semua negeri. Badan peringkat negeri yang akan membincangkan permohonan projek-projek itu ialah. Pembentukan dasar-dasar awam negeri dilakukan oleh Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri yang para anggotanya terdiri daripada ahli-ahli Dewan Undangan Negeri serta dibantu oleh beberapa orang pegawai kanan kerajaan. Untuk rancangan lima tahun. Unit ini akan menghubungi semua Kerajaan Negeri melalui Setiausaha Kerajaan Negeri dan memberitahu bahawa tiap-tiap negeri supaya menyediakan kertas-kertas tertentu bagi menyatakan projek-projek pembangunan dan keperluan-keperluan lain yang perlu dimasukkan ke dalam Rancangan Malaysia Lima Tahun itu. Kerajaan Negeri juga menubuhkan jawatankuasajawatankuasa tertentu untuk mengkaji sesuatu dasar sebelum dikemukakan kepada Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri. Unit Perancang Ekonomi. setiausaha Kerajaan Negeri akan memberi arahan kepada semua Pegawai Daerah bagi negeri itu supaya membuat rundingan dan mengemukakan projek-projek pembangunan yang dikehendaki dalam sesebuah daerah atau jajahan. Di peringkat Negeri pula. Dasar Ekonomi Baru merupakan asas yang penting yang menjadi panduan utama pembentukan dasar peringkat negeri. Pada lazimnya.

Segala perakuan mengenai pembangunan di peringkat negeri itu akan diserahkan kepada Perbendaharaan dan Unit Penyelarasan Perlaksanaan.Negeri berfungsi selaku Timbalan Pengerusi dan Pegawai Kemajuan Negeri pula menjadi setaiusaha jawatankuasa tersebut. ii. iii. Pengarah Tanah dan Galian Negeri. mengikut amalannya. diberi peluang mengemukakan kehendak pembangunan yang sesuai dengan keperluan daerah. Perakuan menyeluruh yang menyatupadukan kehendak-kehendak itu akan dikemukakan pula ke peringkat persekutuan iaitu kepada Bahagian Perancang Ekonomi. Ketua-ketua Jabatan di peringkat negeri serta beberapa orang wakil rakyat menjadi anggota jawatankuasa ini. Di peringkat negeri. Pengerusi (Mentri Besar atau Ketua Menteri negeri tertentu). 6. Jabatan Perdana Menteri.1 Jawatankuasa Perancang Negeri Apabila Akta PBD 1976 diterimapakai di sesebuah negeri. suatu Jawatankuasa Perancang Negeri (JPN) hendaklah ditubuhkan (s. Pengarah Perancang Bandar dan Desa Negeri (yang menjadi SetiausahaJPN). 4(1)). kerajaan negeri dapat menentukan daerah atau wilayah manakah di dalam sesuatu negeri itu yang patut diberi keutamaan berdasarkan kepada kedudukan mundur majunya sesebuah daerah itu. Pendekatan perancangan yang kerap diamalkan ialah perancangan dari bawah iaitu bahawa rakyat melalui wakil rakyat. kedua-dua pendekatan perancangan dari bawah dan perancangan dari atas di amalkan di negara ini. Setiausaha Kerajaan Negeri. . Timbalan Pengerusi (seorang Ahli Majlis Mesyuarat Negeri. JPN mengandungi anggota-anggota berikut: i. Walaubagaimanapun. Di peringkat negeri. iv. Pengarah Unit Perancang Ekonomi Negeri atau pegawai yang bertanggungjawab jika tiada jawatan pengarah negeri. Ini bermakna kedua-dua peringkat kerajaan persekutuan dan negeri memainkan peranan penting dalam perancangan dan pembangunan sesebuah negeri itu. vi. v.2. EXCO yang dilantik oleh PBN). ketua kampung dan pegawai di peringkat daerah. Kerajaan Negeri dapat menentukan daerah atau wilayah yang patut dan sesuai menerima sesuatu projek pembangunan tertentu dengan mengambilkira kepentingan negara sebagai asas untuk perancangan.

Akta 172 tidak menyatakan bagaimana JPN patut bertindak atau membuat keputusan. ii) menasihatkan Kerajaan Negeri mengenai perkara dalam (i) di atas. xi. Sembilan Ahli JPN adalah pegawai kerajaan. x. membantu dan menggalakkan maklumat dan metodologi iv) berhubung dengan perancangan bandar. xii. Empat ahli lain boleh dilantik atas budibicara Pihakberkuasa Negeri. Jelaslah bahawa keanggotaan JPN berat sebelah kepada pegawai-pegawai perkhidmatan awam peringkat negeri. Andaiannya ialah setiap ahli mempunyai kuasa yang sama dan mengikut amalan biasa JPN akan membuat keputusan melalui konsensus atau secara mengundi. Perhatikan bahawa cadangan asal dalam draf Akta Perancangan Bandardan Desa 1972 ialah penubuhan suatu Pihak Berkuasa Perancangan Negeri dengan Pengerusi yang tidak semestinya Menteri Besar atau Ketua Menteri.vii. Pengarah Jabatan Alam Sekitar Negeri.4(3)) tugas-tugas JPN ini ialah : i) menggalakkan pemeliharaan. Pengerusi Lembaga Rayuan yang ditubuhkan di bawah Akta PBD 1976 mempunyai kuasa luarbiasa dan boleh membuat keputusan yang bertentangan dengan pendapat ahli-ahli lain. Penasihat Undang-Undang Negeri. penggunaan dan pemajuan tanah. a) Tugas Jawatankuasa Perancang Negeri Berdasarkan Akta Perancangan Bandar Dan Desa 1976 (s. . Sebagai perbandingan. Jelaslah wujudnya suatu kuasa berasingan untuk perancangan diperingkat negeri. viii. ix. Tidak lebih dari 4 ahli lain yang dilantik oleh PBN. dan iii) mengusaha. Bidang kuasa setiap JPN terhad kepada kawasan negeri masing -masing. Sekurang-kurangnya 2 Ahli JPN adalah Ahli EXCO. Pegawai Kewangan Negeri. iaitu ahli politik yang telah bertanding dan menang dalam pilihanraya umum. Ahli-ahli (ix) hingga (xi) telah ditambahkan melalui Akta Perancang Bandar dan Desa (Pindaan) 1995. Secara bandingan. kuasa perancangan di peringkat tempatan telah dikekalkan dengan pihak berkuasa tempatan. Pegawai Kemajuan Negeri. Pengarah Kerja Raya Negeri.

10(1)) yang dikemukakan kepada JPN untuk kelulusan. memansuh. 8(1)). 4(7)). 11(1)). c) Rancangan Pemajuan Untuk memastikan bahawa PBPT mematuhi dasar kerajaan negeri bagi penggunaan tanah. v) Mengarahkan PBPT menyediakan rancangan tempatan (s. vi) Mengarahkan PBPT mengubah. 4(6)). 7(2)). 12(6) & (8)) walaupun penyediaan rancangan tempatan tidak diwajibkan dan boleh disediakan atas budibicara PBPT. Misalnya. menolak. ii) mengarahkan supaya diadakan suatu penyiasatan atau pendengarantempatan (s. ii) Mengarahkan pemeriksaan baru dijalankan (s. JPN boleh : i) Menetapkan tempoh masa untuk PBPT menyediakan draf rancangan struktur (s. Peruntukan ini amat luas. Kekurangannya ialah proses "perancangan" itu mungkin tertutup dan tidak terbuka untuk menelitian dan penyertaan awam. JPN perlu bincang arahan ini dengan PBPT berkenaan terlebih dahulu. JPN nampaknya boleh peruntukan ini untuk menjalankan suatu kajian dan seterusnya sediakan sesuatu Rancangan Pembangunan untuk peringkat Negeri dan rancangan ini dijadikan dokumen yang mengandungi dasar negeri untuk pemajuan tanah. . iii) tugas-tugas lain untuk melaksanakan Akta PBD 1976 (s. 4(5)). 16(2)). atau mengubahsuaikan draf rancangan struktur (s. iv) Mengarahkan perubahan kepada rancangan struktur yang telah diluluskan dan berkuatkuasa (s.b) Kuasa Jawatankuasa Perancang Negeri i) memberi arahan kepada pihak berkuasa perancang tempatan (PBPT) dan arahan itu mesti dipatuhi (s. Rancangan Pembangunan Negeri ini juga mungkin diklasifikasikan sebagai SULIT ataupun tidak dibuka untuk pemeriksaan orang ramai. menggantikan rancangan tempatan (s. iii) Meluluskan. iaitu sebagai asas untuk mengkaji semula rancangan struktur yang telah diluluskan. Dalam hal ini.

2. . j) Menjalankan fungsi Urusetia Lembaga Rayuan. d) Bertindak sebagai penasihat kepada pihak berkuasa tempatan mengenai perancangan bandar dan desa. f) Membantu dalam penyediaan tataatur bagi projek khas yang dikendalikan kerajaan negeri. Antara fungsi jabatan ini adalah.2 Jabatan Perancangan Bandar Dan Desa Negeri Jabatan Perancangan Bandar Dan Desa Negeri adalah berbeza mengikut negeri tertentu. jabatan ini juga bertanggungjawab dalam menyediakan Rancangan Struktur Negeri. dan g) Mengendalikan kajian dan penyelidikan berkenaan penggunaan dan pembangunan tanah. Rancangan Tempatan dan Rancangan Kawasan Khas serta kajian/projek khas sama ada yang diarahkan atau atas inisiatif jabatan. Rancangan Tempatan Daerah dan Rancangan Kawasan Khas. c) Menasihati Pihak Berkuasa Tempatan berhubung denga dasar dan kawalan n perancangan tanah dan bangunan. a) Bertindak sebagai penasihat utama kepada kerajaan negeri dalam semua hal perancangan. b) Berfungsi sebagai Setiausaha bagi Jawatankuasa Perancang Negeri yang ditubuhkan di bawah Akta Perancangan Bandar Dan Desa 1976 (Akta 172). h) Melaksana dan menyelaras penyeragaman pelaksanaan sepenuhnya Akta Perancangan Bandar dan Desa 1976 ( Akta 172 ) di semua pihak berkuasa perancang tempatan. i) Melaksana dan menyelaras penyediaan Rancangan Pemajuan iaitu Rancangan Struktur Negeri. k) Memberi khidmat nasihat kepada jabatan / agensi lain mengenai perancangan bandar dan desa. termasuk penggunaan dan pembangunan tanah. serta pemajuan dan penggunaan tanah e) Mengawal pembangunan dalam negeri termasuklah kelulusan dan kawal selia ke atas pelaksanaan rancangan pemajuan.6.

Pembaikan tahap sosio-ekonomi.Terdapat beberapa dokumen atau laporan yang menj di panduan dan asas pengawalan a perancangan di peringkat Negeri iaitu : i) Rancangan Struktur Rancangan struktur merupakan sistem perancangan diperingkat negeri yang mana ianya mengandungi suatu pernyataan bertulis yang menerangkan dasar dan cadangan-cadangan strategik negeri berkenaan dengan pemajuan dan penggunaan tanah dalam kawasan bandar dan desa. Akta Perancangan Bandar Dan Desa 1976(Akta 172) dan Akta Pindaan 2001 (Akta A 1129). Memperelokkan lagi perhubungan dan untuk menguruskanlalulintas. polisi dan cadangan umum Menyediakan rangka kerja untuk penyediaan RT Menyediakan garis panduan untuk kawalan pembangunan Menyediakan asas untuk penyelarasan segala keputusan Menyediakan asas panduan dan menggalakkan pembangunan Membentang isu-isu dan keputusan-keputusan. penggalakkan pertumbuhan ekonomi. Mempertingkatkan perancangan luar bandar dan rancangan desa. Kaedah penyediaannya juga adalah berdasarkan kepada peruntukan Seksyen 8. ii) Rancangan Tempatan Daerah. Antara fungsi Rancangan Struktur ialah. y y y y y Memperelokkan lagi alam sekitar dari segi fizikal. termasuklah langkahlangkah untuk. gambaran-gambaran dan lakaran-lakaran yang sesuai untuk menjelaskan dasar-dasar atau cadangancadangan yang dikemukakan. Rancangan Tempatan(RT) adalah merupakan satu dokumen penerangan yang mana ianya mengandungi Peta cadangan dan pernyataan bertulis beserta Garis Panduan Perlaksanaan . RS juga hendaklah mengandungi gambar rajah. y y y y y y y Mentafsirkan dasar negara dan wilayah Menentukan matlamat.. dan Memudahkan pembangunan secara mampan.

e) Mengemukakan isu-isu dan cadangan yang terperinci kepada orang awam. Rancangan Kawasan Khas (RKK) adalah merupakan satu pelan cadangan terperinci yang mana terdahulunya ianya dikenali sebagai Pelan Tindakan RKK mengandungi cadangan bagi memaju. Akta Perancangan Bandar dan Desa 1976 (Akta 172) oleh Pihak Berkuasa Perancangan Tempatan (PBPT) . memajukan semula. Rancangan Tempatan ini disediakan mengikut peruntukan Seksyen 12 hingga 16. Penyediaan RKK adalah bertujuan untuk penyelesaian kepada masalah setempat secara sistematik serta panduan bagi membangunkan kawasan dengan lebih cekap . memulihara dan menguruskan keseluruhan atau sebahagian kawasan tersebut. dasar kawalan perancangan bandar sebagai panduan c) Menyediakan garis panduan bagi kawalan pembangunan. memperelok. . Selaras dengan peruntukan Akta Perancangan Bandar dan Desa 1976 (Akta 172).ianya juga merupakan satu dokumen rasmi yang mentafsirkan dasar-dasar dan cadangancadangan umum yang terkandung di dalam RS kepada bentuk fizikal yang lebih terperinci dan praktikal. penyediaan RKK adalah salah satu Rancangan Pemajuan yang memperincikan tindakan pembangunan setiap lot. Rancangan Tempatan di sediakan bagi kawasan-kawasan yang dikenalpasti di dalam kawasan Pihak Berkuasa Tempatan. iii) Rancangan Kawasan Khas. Pelan -pelan tempatan akan menjadi garis panduan bagi urusan mengatur dan mengawal pembangunan di kawasan yang diliputi oleh pelan-pelan tersebut. d) Dasar-dasar dan cadangan dalam RT akan digunakan sebagai asas untuk menyelaraskan keputusan-keputusan. aturcara pembangunan. Ia merupakan pelan terperinci yang menterjemahkan polisi-polisi dan cadangan-cadangan am yang terkandung dalam Rancangan Struktur. perbelanjaan awam dan persendirian terhadap kawasan yang diliputi oleh RT. a) Melaksanakan serta menterjemah strategi yang telah digariskan ol h Rancangan e Struktur Negeri dengan lebih terperinci. Antara fungsi Rancangan Tempatan ini adalah. b) Memperincikan pembangunan.

Yang Di Pertua dan Ahli-Ahli Majlis pihak berkuasa tempatan hendaklah dilantik terlebih dahulu oleh Pihak Berkuasa Negeri (PBN) mengikut s. Kerajaan tempatan mempunyai kedudukan yang sah dan berdaulat daripada kerajaan tertinggi itu.Rancangan Pemajuan pada peringkat yang lebih tinggi telah menformulasi dasar dan garis panduan pembangunan bagi sesuatu kawasan. PBN boleh melantik seorang atau beberapa orang sebagai . 5(2)). PBN hendaklah menetapkan kawasan-kawasan PBPT yang akan menerima-pakai Akta PBD 1976. RKK adalah disediakan diperingkat Pihak Berkuasa Perancangan Tempatan bagi kawasanpentadbirannya. Akta Perancangan Bandar dan Desa 1976 (Akta 172). Norris (1980) yang dapat memberi definisi yang lebih tepat iaitu: kerajaan tempatan dalam konteks Semenanjung Malaysia bermaksud kerajaan dikawasankawasan Bandar. RKK pula berfungsi menterjemahkan pembangunan secara terperinci dan tepat di dalam bentuk spatial ke atas lot-lot tanah yang berkenaan. Dengan tindakan-tindakan ini. PBN boleh mengistiharkan mana-mana kawasan yang tidak menjadi sebahagian daripada kawasan mana-mana PBPT sebagai suatu kawasan pihak berkuasa perancang tempatan (s. 6.3 Peringkat Kerajaan Tempatan Menurut Phang Siew Nooi dalam bukunya yang bertajuk. Kerajaan tempatan ialah peringkat ketiga dalam struktur Persekutuan Malaysia. ada dua tindakan yang perlu diambil sebelum peruntukan ini berkuatkuasa. luar Bandar atau gabungan kedua -dua kawasan ini dan di bawah kuasa kerajaan negeri masing-masing. kaedah penyediaan Rancangan Tempatan. hanya Malcolm W. Di kawasan-kawasan ini. Sistem Kerajaan Tempatan Di Malaysia. Kedua. Berdasarkan kepada peruntukan Seksyen 16B. Pertama. 10(1) Akta Kerajaan Tempatan 1976. Walaupun ini bermakna pihak berkua tempatan secara sa automatik menjadi PBPT. Yang Di Pertua (atau Datuk Bandar) bersama Ahli-Ahli Majlis pihak berkuasa tempatan juga akan menjadi anggota pihak berkuasa perancang tempatan. Akta 172 memperuntukkan bahawa taip-taip pihak berkuasa tempatan (kerajaan tempatan) hendaklah menjadi pihak berkuasa perancang tempatan (PBPT) bagi kawasan pihak berkuasa tempatan itu (s. 5(1)).

buletin. jika kategori hakmilik tanah ialah pertanian. PBPT tidak akan membenarkan pembangunan walaupun rancangan struktur menetapkan bahawa tanah . dll). Kuasa ini juga telah digunakan untuk melantik Datuk Zainuddin Mohamed merangkap Ketua Pengarah Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia sebagai PBPT untuk Putrajaya (1995/96) yang masih belum dibangunkan (pada masa itu) dan belum mempunyai pihak berkuasa tempatan. dan merancang pemajuan dan penggunaan semua tanah dan bangunan dalam kawasannya.1 Tugas dan Kuasa PBPT Akta PBD 1976 menetapkan dua tugas utama PBPT iaitu. PBPT juga wajib menjalankan sebarang tugas yang diarahkan oleh PBN atau JPN. membantu dan menggalakkan pemungutan. dan lain-lain siaran yang berhubung dengan perancangan bandar dan desa dan metodologinya. mengawal kesihatan bandar. Kuasa ini telah digunakan di Johor Barat dengan perlantikan Pegawai-Pegawai Daerah berkenaan sebagai PBPT untuk kawasan di luar kawasan Majlis-Majlis Bandaran. Disamping itu. Secara terperinci s. dan penyiaran perangkaan. perancangan dan penyebaran maklumat berkenaan dengan perancangan. 5(3)). Contohnya. Misalnya. penyenggaraan.PBPT (s. dan c) melaksanakan apa-apa tugas lain yang ditanggungkan ke atasnya dari masa kesemasa oleh Pihak Berkuasa Negeri atau oleh Jawatankuasa Perancang Negeri.3. 6(1) Akta PBD 1976 menyatakan bahawa PBPT hendaklah : a) mengatur. memungut sampah. Dari segi undang-undang pihak berkuasa tempatan dan PBPT adalah dua badan atau pertubuhan yang berasingan walaupun ia biasa berfungsi dalam suatu jentera pentadbiran yang sama. pihak berkuasa tempatan apabila mengambil tindakan perancangan (seperti mempertimbangkan permohonan kebenaran merancang) ia bertindak sebagai suatu PBPT bukan sebagai pihak berkuasa tempatan. Biasanya. Disebaliknya PBPT tidak boleh bertindak sebagai pihak berkuasa tempatan (seperti mengutip cukai. 6. PBPT tidak mengambil gelaran yang berasingan tetapi mengguna nama pihak berkuasatempatan. PBPT juga perlu sentiasa memberi perhatian kepada syarat-syarat yang dinyatakan dalam surat hakmilik tanah terutamanya apabila mempertimbangkan permohonan kebenaran merancang. b) mengusaha. dan monograf. mengawal.

khususnya : a) Memulakan pemeriksaan terhadap perkara-perkara yang mungkin menyentuh pemajuan atau perancangan pemajuan (s. Pemaju atau pemohon perlu melalui proses tukar syarat (ia itu.19(1) Akta PBD 1976 yang menyatakan bahawa semua orang kecuali PBPT mesti mendapat kebenaran merancang. PBPT terpaksa anggap ini sebagai penukaran dasar kerajaan negeri yang perlu dipatuhi walaupun tanah tersebut ditunjukkan sebagai kawasan pertanian dalam rancangan struktur yang telah diluluskan oleh JPN. b) Kawalan Perancangan Kuasa PBPT berkenaan dengan kawalan perancangan diberi melalui s. Permohonan untuk kebenaran merancang hendaklah dibuat kepada PBPT (s. c) Memberi perhatian kepada dasar sosial dan ekonomi negara dan negeri semasa membentukkan dasar penggunaan tanah dalamrancangan struktur (s. Disebaliknya pula.berkenaan boleh dibangunan untuk perumahan atau kegunaan lain yang bertentangan dengan kategori tanah. 8(1)). Pemeriksaan ini menjadi asas untuk perancangan kawasan PBPT. 8(4)). 21(1)). Walaupun PBPT tidak perlu mendapat kelulusan JPN bagi rancangan tempatan tetapi ia mesti gazetkan penerimaan sesuatu rancangan tempatan. a) Rancangan Pemajuan Akta PBD 1976 juga menyatakan beberapa tindakan yang perlu diambil oleh PBPT berkenaan dengan rancangan pemajuan. d) Mewartakan penerimaan draf rancangan tempatan dalam WARTA Negeri dan 2 akhbar (s. b) Menyampaikan Laporan Pemeriksaan dan draf rancangan struktur untuk kelulusan JPN (s. Walaupun PBPT hanya dikehendaki menjalankan pemeriksaan di kawasannya ia juga dibenarkan memeriksa kawasan yang berhampiran jika perlu. jika PBN telah tukar syarat sesuatu tanah dari per tanian kepada bangunan. . 7(1)). 15(4)). ubah kategori kegunaan tanah) dahulu sebelum kebenaran merancang boleh diberi.

Semua kesan ini perlu diketahui untuk membolehkan pegawai perancang mengadakan perancangan yang lebih baik untuk menjamin kejayaan yang lebih besar bagi projek-projek kerajaan yang akan datang.0 KEBERKESANAN PELAKSANAAN AKTA 172 Penyelarasan antara kesemua peringkat di dalam sistem perancangan di Malaysia adalah merupakan peringkat yang penting yang dapat menentukan kejayaan dan kegagalan sesuatu program yang dilaksanakan oleh kerajaan. Penguatkuasaan Akta 172 akan mewujudkan satu Sistem kawalan pembangunan yang lebih cekap sekiranya terdapat pelan pembangunan kawasan yang boleh dijadikan petunjuk dan memandu arah pembangunan oleh PBT. Aspek ini adalah perlu untuk mengetahui kesan pelaksaan sesuatu program atau projek pembangunan terhadap golongan masyarakat yang menjadi sasaran. Diperingkat negeri Setiausaha Kerajaan Negeri. Kawalan yang bersistematik akan memberikan kesan positif kepada kaedah perancangan. mengekalkan tahap penerimaan terhadap penggunaan yang telah dibenarkan ke atas kegunaan tanah dan menyelesaikan konflik. Kawalan pembangunan seharusnya berperanan untuk memastikan keseimbangan terhadap sebarang perubahan dan kawalan bagi meningkatkan kualiti persekitaran. Kawalan memainkan peranan yang penting bagi melancarkan pembangunan kawasan berdasarkan kepada garis panduan daripadaakta dan piawaian.7. Ini dapat dilihat dalam : a) Semua kawalan pembangunan yang di buat diperingkat PBT dan JPN adalah berhubung kait dengan Rancangan Pembangunan yang telah digariskan di dalam Akta 172 b) Akta 172 juga menekankan fungsi perancangan sebagai satu disiplin yang mengendalikan sumber alam dan memberi perhatian terhadap ciri-ciri alam sekitar dan komuniti secara keseluruhannya. Penyelerasan adalah kegiatan yang bertujuan untuk mengadakan perhubungan dan pertalian yang licin antara pelbagai agensi yang terlibat di dalam pelaksanaan sesuatu program dan projek pembangunan. . Pengarah Unit Perancang Ekonomi Negeri dan pegawai utama negeri yang lain akan menjalankan penyelarasan ke atas cawangan agensi-agensi persekutuan dengan mengadakan perhubungan dan kerjasama yang rapat.

c) Akta 172 juga mengariskan proses yang mengehendakinya PBPT dan kerajaan negeri menggunakan undang-undang bagi mengawal kesemua pembangunan agar sejajar dengan kehendak pelan pembangunan. Keberkesanan penyediaan dan pelaksanaan Akta 172 juga dapat dilihat dari pengwartaan rancangan struktur dan rancangan tempatan bergantung kepada kesungguhan pihak berkuasa perancang tempatan itu sendiri. mampu menjadi landasan bagi mencapai objektif perancangan negara dan negeri di peringkat tempatan. Di Semenanjung Malaysia. Ketiadaan kawalan pembangunan di bawah kuasa PBPT akan mewujudkan satu keadaan bebas yang mana boleh mengakibatkan kesan perancangan yang tidak optimum. Keupayaan rancangan struktur mempunyai dasar perancangan yang menyeluruh serta dapat menangani masalah utama pembangunan bagi menghadapi pembangunan masa depan yang sentiasa berubah -ubah. 97 pi ak berkuasa h tempatan disediakan dengan rancangan struktur yang mana 73 daripadanya diwartakan. ada juga pihak berkuasa tempatan yang belum membuat keputusan untuk mewartakan rancangan struktur walaupun mendapat kelulusan pihak berkuasa negeri. d) Akta 172 juga membantu proses pembangunan dan memelihara penduduk daripada implikasi pembangunan perancangan yang tidak efektif dan mungkin memudaratkan penduduk sekitarnya. Namun. . manakala selebihnya dalam proses diwartakan.

0 KESIMPULAN Secara kesimpulannya sistem pentadbiran perancangan bandar adalah dibahagikan kepada tiga peringkat iaitu peringkat kerajaan persekutuan. pelaksanaan. Rancangan pemajuan yang terlibat di peringkat ini adalah Rancangan Fizikal Negara. Jabatan jabatan yang terlibat dalam peringkat ini ialah Jawatankuasa Perancang Negeri dan Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Negeri. .8. Kementerian Perumahan dan Kerajaan Tempatan. dan Jabatan Perancangan bandar dan Desa Semenanjung Malaysia. penyelarasan dan penilaian. Dalam peringkat kerajaan persekutuan ianya mempunyai pelbagai peringkat dan ianya termasuklah peggubalan dasar. Di mana pihak berkuasa ini memainkan peranan utama dalam rancangan pemajuan dan kawalan perancangan. Pada peringkat kerajaan negeri ianya berperanan dalam membuat rancangan pemajuan seperti Rancangan Struktur. Manakala pada peringkat kerajaan tempatan ianya menerangkan kuasa pihak berkuasa perancang tempatan. Antara peringkat jabatan kerajaan yang terletak diperingkat ini ialah Majlis Negara Kerajaan Tempatan. perancangan. peringkat kerajaan negeri dan peringkat kerajaan tempatan. Rancangan Tempatan dan Rancangan Kawasan Khas.

Zainol. http://www. 4. Akta Perancangan Bandar dan Desa 1976(Akta 172).my .SUMBER RUJUKAN 1. Ensiklopedia Undang-undang dan pentadbiran perancangan bandar dan desa 3. Shah Alam.gov. 2.townplan. International Law BookServices. Biroteks Universiti Teknologi Mara. Pendahuluan Kepada Perancangan Fizikal. Halmi b.