P. 1
Topik 1 Nombor-Nombor Bulat

Topik 1 Nombor-Nombor Bulat

|Views: 11,304|Likes:
Published by Razli TigerzYugon
matematik tingkatan 1
matematik tingkatan 1

More info:

Published by: Razli TigerzYugon on Nov 28, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

03/20/2015

pdf

text

original

TOPIK 1 NOMBOR-NOMBOR BULAT PENGENALAN

1

Konsep-konsep dan kemahiran-kemahiran berkaitan dengan nombor bulat adalah asas kepada kebanyakan daripada idea-idea matematik. Walaupun para pelajar telah didedahkan kepada asas bagi nombornombor bulat sewaktu mereka masih di sekolah rendah, kita tidak patut beranggapan bahawa mereka telah menguasai konsep-konsep dan kemahiran-kemahiran tersebut. Tambahan pula, penguasaan kemahirankemahiran asas ini boleh membantu para pelajar dalam mempelajari topik-topik matematik yang lain. Oleh itu, adalah penting untuk kita merancang pengajaran kita dengan baik bagi mencapai objektif-objektif tersebut.

1.1 Asas-Asas bagi Nombor Bulat
Dalam bahagian ini, kita akan menumpu kepada perkara-perkara berikut: Nilai-nilai tempat dan pembundaran nombor-nombor bulat Operasi-operasi nombor dan operasi-operasi bercampur Menyelesaikan masalah-masalah yang melibatkan operasi-operasi nombor dan operasi-operasi bercampur.

1.1.1

Nilai-Nilai Tempat

Sebelum membimbing para pelajar kita untuk memahami konsep nilainilai tempat, kita perlu mengingat kembali maksud sebenar bagi nilai-nilai tempat. Mari lihat satu contoh yang mudah. Kita akan menggunakan nombor 573 untuk menerangkan maksud nilai-nilai tempat: ratus 5 nilai ratus puluh 7 sa 3 nilai puluh nilai sa

Nombor di atas, 573, mempunyai tiga digit. Setiap digit mempunyai nilai tempat yang berlainan. Digit 3 mempunyai nilai tempat “sa”. terdapat 3 “satu” Digit 7 mempunyai nilai tempat “puluh”. terdapat 7 “puluh”. Nilai 3 menunjukkan bahawa Nilai 7 menunjukkan bahawa

TOPIK 1 NOMBOR-NOMBOR BULAT
Digit 5 mempunyai nilai tempat “ratus”. terdapat 5 “ratus”.

2

Nilai 5 menunjukkan bahawa

Oleh yang demikian, nombor 573 sebenarnya merupakan jumlah bagi 500, 70 dan 3. Ini boleh Bagaimana menjelaskan konsep nilai-nilai Contoh Aktiviti 1.1: ditulis dalam bentuk matematik seperti di bawah: 573 = 500 + 70 + 3 nombor bulat. Nombor 573 dibaca sebagai “lima ratus dan tujuh puluh tiga”. Satu cara bagi menerangkan konsep nilai-nilai tempat ialah Rujuk Uji Diri 1.1 di modul, halaman 3. memecahkan satu nombor yang diberikan kepada jumlah bagi bahagian-bahagiannya. Aktiviti pembelajaran berikut akan menerangkan ini. Mulakan pelajaran dengan menanya pelajar-pelajar kamu soalan berikut: “Adakah kamu tahu jumlah pelajar di sekolah kita?” Tuliskan jawapan di atas papan tulis (Katakan jawapan ialah 1427). Tuliskan ungkapan berikut di atas papan tulis dan minta mereka memberikan jawapan. 1000 + 400 + 20 + 7 = _________________ Jawapan yang betul ialah 1427. Dengan merujuk kepada jawapan, terangkan kepada para pelajar bahawa 1427 adalah bersamaan dengan 1 “ribu”,+ 4 “ratus” + 2 “puluh” + 7 “satu”. Bimbing mereka untuk mengisi digit-digit nombor di dalam lajurlajur seperti yang ditunjukkan di bawah, berdasarkan nilai-nilai digit mereka. ribu 1 ratus 4 puluh 2 sa 7 tempat bagi satu

Bimbing pelajar-pelajar untuk membaca nilai tersebut sebagai “satu ribu empat ratus dan dua puluh tujuh”. Adalah satu idea yang baik untuk meningkatkan pemahaman mereka dengan memberikan lebih banyak contoh-contoh. Jika contoh yang kedua diberikan, jumlah bimbingan yang diberikan kepada para pelajar seharusnya kurang berbanding dengan contoh pertama. Ini adalah selaras dengan teori konstruktisme yang menggalakkan mereka menjadi pelajar aktif yang berdikari, di mana mereka mampu meneroka, menemui dan membina pengetahuan sendiri. Satu lagi cara untuk menerangkan konsep nilai-nilai tempat ialah dengan menggunakan objek-objek maujud sebagai alat bantu mengajar. Ini ditunjukkan dalam Aktiviti 1.2. Dalam kes ini, blok-blok Dienes berlainan yang mewakili unit-unit bagi ratus, puluh dan sa digunakan.

TOPIK 1 NOMBOR-NOMBOR BULAT

3

Contoh Aktiviti 1.2: Cara lain untuk menerangkan konsep nilainilai tempat dalam satu nombor bulat. Sususkan kombinasi blok-blok Dienes yang berlainan untuk mewakili nombor 246 (2 unit bagi ratus, 4 unit bagi puluh dan 6 unit bagi satu). Terangkan kepada para pelajar maksud bagi setiap digit dengan merujuk kepada blok-blok Dienes yang dipamerkan. Sebagai contoh, digit 2 dalam nombor 246 bermaksud terdapat dua unit ratus (atau 2 “ratus”), digit 4 dalam nombor 246 bermaksud terdapat empat unit puluh (atau 4 “puluh”) dan digit 6 dalam nombor 246 bermaksud terdapat enam unit satu (atau 6 “satu”). Kamu boleh teruskan aktiviti ini dengan mempamerkan pelbagai kombinasi blok-blok Dienes dan minta mereka menulis nilai-nilai yang digambarkan oleh kombinasi-kombinasi yang berlainan. Kamu juga boleh menulis nombor-nombor, dan kemudian minta mereka menyusun kombinasi blok-blok Dienes yang berlainan bagi menggambarkan nombor-nombor yang diberikan. 1.1.2 Membundar Nombor-Nombor Bulat Membuat anggaran adalah satu kemahiran penting dalam matematik. Selalunya, kita perlu membuat anggaran tentang nilai-nilai di dalam kehidupan seharian kita. Ini termasuk anggaran tentang duit, masa, jarak, berat dan sebagainya. Membundar ialah sejenis anggaran. Bagi membundar satu nombor bulat, pelajar-pelajar kamu perlulah diajar 3 langkah berikut: (a)Langkah 1 Cari nilai tempat yang perlu dibundarkan, secara ringkasnya, digit yang perlu dibundarkan. Sebagai contoh, jika kita mahu membundar nombor 236 489 kepada 1000 yang terdekat, maka digit yang dibundarkan ialah “6” memandangkan “6” mempunyai nilai tempat “ribu”. (b)Langkah 2 Jika digit di sebelah kanan digit yang dibundarkan adalah kurang daripada 5, kekalkan “digit yang dibundarkan” dan tukar kesemua digit ke sebelah kanannya kepada sifar.

TOPIK 1 NOMBOR-NOMBOR BULAT

4

Dalam kes ini, digit di sebelah kanan digit yang dibundarkan ialah 4, iaitu kurang daripada 5, jadi nombor 236 489 dibundarkan kepada 1000 yang terdekat ialah 236 000.

(c)Langkah 3 Contoh Aktiviti 1.3: Bagaimana menerangkan pembundaran Jika digit di sebelah kanan digit yang dibundarkan adalah lebih besar bagi nomboratau bersamaan dengan 5, tambahkan satu kepada digit yang nombor bulat dibundarkan dan tukar kesemua digit di sebelah kanan digit yang Tanya pelajar-pelajar dibundarkan kepada sifar. kamu soalan berikut: “Adakah kamu tahu 138 527 yang dibundarkan kepada 1000 yang Sebagai contoh, nombor harga bagi satu Proton Waja?” Galakkan mereka 139 000. Kamu juga tulisnya seperti berikut: terdekat akan menjadi untuk memberi pelbagai jawapan. Sebagai contoh: 138 527 = 139 000 (kepada 1000 yang terdekat) Pelajar 1: 000 (kepada 10 000 yang terdekat) 138 527 = 140“Saya tidak pasti. Saya rasa ia adalah sekitar RM70 000.” 138 527 = 100 000 (kepada 100 000 yang terdekat) Pelajar 2: “Bapa saya membelinya pada harga RM62 000.” 138 527 = 138 500 (kepada 100 yang terdekat) Puji mereka atas maklum balas yang diberikan. Beritahu 138 527 = 138 530 (kepada 10 yang terdekat) mereka bahawa mereka sebenarnya telah melakukan anggaran. Bimbing mereka untuk meneroka konsep penganggaran dengan menanya soalan berikut” “Jika kamu tidak pasti dengan harga yang sebenar, lihatlah risalah ini. Kos bagi satu Proton Waja yang baru ialah RM64 580.” Kemudian letakkan risalah tersebut dan tanya mereka lagi. Guru: “Lina, boleh kamu beritahu saya harganya lagi.” Lina: “Cikgu, saya tidak ingatlah. Tetapi saya tahu bahawa ia adalah sekitar RM60 000.” Guru: “Baik. Kamu telah memberikan kami satu anggaran yang baik. Lina sebenarnya telah membundarkan harganya kepada RM10 000 yang terdekat.” Tunjukkan kepada mereka bagaimana mengaplikasikan peraturan untuk membundarkan nombor 64 580 kepada 10 000 yang terdekat. puluh ribu ribu ratus puluh sa 6 4 5 8 0

Ini ialah digit yang Ini ialah digit ke sebelah kanan digit yang dibundarkan. dibundarkan. Ia Ia adalah kurang dari 5. Jadi, tukarnya dan kesemua perlu dikekalkan. digit lain ke 0. Kamu boleh mengulangi aktiviti ini dengan minta mereka untuk membundar ke 1000 yang terdekat. Maka, 64 580 = 65 000(kepada 1000 yang terdekat)

TOPIK 1 NOMBOR-NOMBOR BULAT

5

Adalah baik jika kamu boleh minta seorang pelajar lain untuk membundarkan nombor yang sama ke 100 yang terdekat. Dalam kes ini, jawapan yang betul ialah 64 600. Ulangi dengan nombor-nombor yang lain seperti 2 583. Pastikan kamu memberikan pelbagai nombor. Rujuk Contoh Aktiviti 1.4 di modul, halaman 7 dan 8. 1.1.3 Operasi-Operasi Nombor (Penambahan) (a) Menambah dua nombor bermaksud mencari jumlah bagi dua nombor. Bagi menerangkan konsep tambah, kamu mungkin perlu menerangkan ini: 10 satu adalah bersamaan dengan 1 puluh; 10 puluh adalah bersamaan dengan 1 ratus; 10 ratus adalah bersamaan dengan 1 ribu; dan seterusnya. Walaupun para pelajar telah mempelajari operasi-operasi nombor yang asas semasa sekolah rendah, adalah baik untuk memberikan aktivitiaktiviti tambahan bagi meningkatkan pemahaman mereka terhadap konsep-konsep dan kemahiran-kemahiran operasi yang terlibat. Objekobjek maujud boleh digunakan untuk membantu menerangkan konsepkonsep dan kemahiran-kemahiran tersebut. Ini boleh diterangkan dengan contoh berikut. Contoh 1.1 Soalan: Cari jumlah 134 dan 247. Rujuk rajah di modul, halaman 9. Ratus Puluh
1

Sa 4 7 1

+

1 2 3

3 4 8

Dengan menggunakan blok Dienes, kita boleh menunjukkan bagaimana 10 “satu” dikumpul semula untuk membentuk satu “puluh”.

TOPIK 1 NOMBOR-NOMBOR BULAT

6

Penggunaan objek-objek maujud mungkin berguna dalam menerangkan konsep tambah apabila nombor-nombor yang terlibat adalah kecil. Walau bagaimanapun, idea sama tentang mengumpul dan mengumpul semula adalah berguna untuk menerangkan penambahan nombor yang lebih besar dalam cara yang berlainan. Sebagai contoh, bagi menunjukkan bagaimana mencari jumlah bagi 2936 dan 478, kita boleh menggunakan penerangan berikut. Tulis 2936 dalam bentuk 2000 + 900 + 30 + 6 Tulis 478 dalam bentuk 400 + 70 + 8 Gunakan penerangan berikut semasa memberi penjelasan. Rujuk modul halaman 10.
(a) Bagi

menolak satu nombor dari satu lagi bermaksud mencari perbezaan di antara dua nombor. Operasi tolak juga dianggap sebagai songsangan bagi tambah. Jadi prinsip-prinsip mengumpul dan mengumpul semula yang digunakan dalam operasi tambah boleh digunakan untuk mencari beza antara dua nombor. Contoh berikut merangkan ini. Rujuk modul halaman 11.

1.1.4 Operasi-Operasi Nombor (Pendaraban) Pendaraban boleh dianggap sebagai penambahan berulang. contoh, ungkapan 18 x 9 memberikan maksud berikut: 18 + 18 + 18 + 18 + 18 + 18 + 18 + 18 + 18 Sebagai

Penambahan berulang bagi 18 sebanyak 9 kali Satu cara lain bagi menerangkan pendaraban n x m (kedua-dua n dan m adalah nombor bulat) ialah terdapat n kumpulan objek, dan dalam setiap kumpulan, terdapat m objek. Maka, ungkapan 18 x 9 boleh dianggap sebagai 18 kumpulan bagi 9. (Rujuk modul halaman 12 untuk illustrasi.) Berdasarkan prinsip ini, adalah jelas bahawa nilai bagi 18 x 9 adalah sama dengan nilai bagi 9 x 18. Pendaraban 18 x 9 dan 9 x 18 boleh ditunjukkan seperti berikut: (i) ratus x puluh 1 satu 8 9

TOPIK 1 NOMBOR-NOMBOR BULAT
7 + 1 (i) ratus x 7 + 1 6 9 2 6 puluh 1 2 0 9 2 satu 9 8 2 0

7

9 x 8 = 72 9 x 10 = 90

9 x 8 = 72 9 x 10 = 90

1.1.5 Operasi-Operasi Nombor (Pembahagian) Pembahagian yang melibatkan nombor-nombor bulat boleh didefinisikan sebagai satu tindakan memisahkan sejumlah objek kepada kumpulan tertentu yang mempunyai jumlah objek yang sama dalam setiap kumpulan. Sebagai contoh, 72 ÷ 9 boleh bermaksud 72 dibahagikan kepada 9 kumpulan yang sama. Rajah berikut (rujuk modul halaman 13) menunjukkan bahawa terdapat 9 kumpulan. Setiap kumpulan mempunyai 8 objek. Maka, 72 ÷ 9 = 8. Pembahagian juga boleh dianggap sebagai songsangan bagi pendaraban. Sebagai contoh, Jika 15 x 6 = 90, maka 90 ÷ 6 = 15, atau 90 ÷ 15 = 6 Sila perhatikan istilah-istilah berikut: Jika a ÷ b = c maka a dikenali sebagai angka untuk dibahagi b ialah pembahagi, dan c ialah hasil bahagi. 1.1.6 Operasi-Operasi Nombor (Operasi-Operasi Bercampur)

Mari kita lihat soalan berikut: 4+3x2=? Apabila diminta untuk mengira jawapan bagi soalan di atas, kebanyakan pelajar mungkin akan memberikan salah satu daripada dua kemungkinan jawapan seperti di bawah:

TOPIK 1 NOMBOR-NOMBOR BULAT
Dua kemungkinan jawapan yang diberikan oleh pelajar Kumpulan 1 4 + 3 x 2 = 14 Kumpulan 2 4 + 3 x 2 = 10

8

Adalah jelas bahawa para pelajar dalam kumpulan 1 melaksanakan operasi dari kiri ke kanan dan membawa kepada jawapan yang salah. Kumpulan pelajar yang kedua (Kumpulan 2) melaksanakan pendaraban dahulu, kemudian diikuti oleh penambahan, iaitu dengan kaedah yang betul. Jadi, bagi membetulkan kesilapan tersebut, dan bagi meningkatkan pemahaman kesemua pelajar tentang tertib operasi-operasi, kamu boleh menyenaraikan peraturan-peraturan pengiraan bagi operasioperasi bercampur. Peraturan-peraturan tersebut ialah: Peraturan 1: Laksanakan operasi-operasi yang melibatkan pendaraban dan pembahagian dulu, bermula dari kiri ke kanan. Peraturan 2: Kemudian, lakukan penambahan dan penolakan, juga bermula dari kiri ke kanan. Kamu boleh menunjukkan aplikasi peraturan-peraturan tersebut dengan menunjukkan beberapa contoh. Rujuk modul halaman 15. Jika operasi-operasi melibatkan penggunaan kurungan, maka peraturan-peraturan pengiraan adalah seperti berikut: Peraturan 1: Laksanakan operasi-operasi dalam kurungan dahulu, bermula dari kiri ke kanan. Peraturan 2: Kemudian, laksanakan operasi-operasi yang melibatkan pendaraban atau pembahagian, bermula dari kiri ke kanan. Peraturan 3: Akhirnya laksanakan penambahan atau penolakan, juga dari kiri ke kanan. Sekali lagi, kamu boleh memberikan beberapa contoh untuk menerangkan peraturan-peraturan ini. Rujuk modul halaman 15 dan 16. Perhatikan jika kurungan digunakan dalam operasi-operasi yang melibatkan pendaraban atau pembahagian bersama dengan penambahan dan penolakan, kurungan tersebut menjadi tidak penting. (Lihat soalan 3: 8 - (6 ÷ 3) = 8 - 6 ÷ 3)

TOPIK 1 NOMBOR-NOMBOR BULAT

9

Peraturan-peraturan bagi melaksanakan operasi-operasi bercampur boleh diringkaskan seperti B M D A S Bracket (Kurungan) Multiplication (Pendaraban) Division (Pembahagian) Addition (Penambahan) Subtraction (Penolakan)

Walau bagaimanapun, kamu perlu berhati-hati agar jangan menyebabkan para pelajar kamu salah faham bahawa pendaraban haruslah dilakukan sebelum pembahagian; dan penambahan perlu mendahului penolakan. Apabila melakukan pengiraan yang melibatkan pendaraban dan pembahagian, gunakan peraturan “kiri - ke - kanan”. Begitu juga, kita menambah atau menolak bergantung kepada yang mana datang dahulu. 1.1.7 Menyelesaikan Masalah-Masalah Operasi-Operasi Nombor dan Operasi Bercampur Yang Melibatkan

Adalah baik untuk memulakan pelajaran kamu dengan satu contoh mudah yang berkaitan rapat dengan situasi seharian. Contoh 1.3; Puan Bala membeli 20 biji epal dari pasaraya. Dia memberikan 15 biji kepada kanak-kanak dari rumah kebajikan dan 3 kepada jirannya. Dia menyimpan yang selebihnya untuk anaknya, Jimmy. Berapa biji epalkah yang Jimmy dapat? Memahami masalah Rancang strategi Beli 20 epal - berikan 15 kepada kanak-kanak dari rumah kebajikan dan 3 lagi kepada jiran. Cari baki.

satu Guna operasi tolak. 20 - 15 - 3 = 2 15 + 3 + 2 = 20

Laksanakan strategi Semak jawapan

Maka, Jimmy dapat 3 epal. Ingat bahawa para pelajar perlulah memahami masalah dengan sepenuhnya sebelum mereka cuba menyelesaikannya. Jadi, guru perlu memastikan bimbingan yang bersesuaian dan sepatutnya telah diberikan.

TOPIK 1 NOMBOR-NOMBOR BULAT

10

Kami mencadangkan agar kamu mengikuti empat langkah dalam model penyelesaian masalah Polya. Ini telah diterangkan dalam contoh 1.3. Contoh 1.4: Encik Tan menghantar anaknya untuk melapor diri di Universiti Sains Malaysia pada Sabtu lepas. Dia meninggalkan Kuala Lumpur dan memandu sejauh 205km ke Ipoh. Selepas itu, dia memandu sejauh 190km lagi untuk sampai ke university. Dia menggunakan jalan yang sama untuk balik ke Kuala Lumpur pada keesokan harinya. Apakah jumlah jarak yang dilaluinya? Memahami masalah KL ke Ipoh = 205km; Ipoh ke USM = 190km; KL ke USM = ? Jumlah - berapa jauh? Rancang strategi satu Mencari jumlah jarak dari KL ke USM Pergi dan balik: Jarak x 2 205 + 190 = 395 395 x 2 = 790 atau 2 x (205 + 190) = 2 x 395 = 790 Semak jawapan 205 + 190 + 190 + 205 = 790

Laksanakan strategi

Maka, Encik Tan telah melalui jarak sejauh 790km. Rujuk Contoh 1.5 sehingga Contoh 1.7 di modul, halaman 17 sehingga 20. Pelajar-pelajar boleh melakukan pengiraan tetapi biasanya mereka tidak kisah tentang menulis langkah-langkah pengiraan yang masuk akal. Kamu, sebagai guru, harus bertegas dengan penggunaan “tanda sama dengan” yang betul. Berikan contoh-contoh dan latihan yang mencukupi bagi memastikan mereka menguasai teknik penyelesaian masalah. Ini adalah penting dalam menyediakan mereka untuk mempelajari matematik pada aras yang lebih tinggi, terutamanya apabila menghadapi soalan-soalan penyelesaian masalah.

TOPIK 1 NOMBOR-NOMBOR BULAT

11

1.2 Pola-Pola dan Jujukan-Jujukan Nombor
Dalam bahagian ini, kita akan memfokus kepada perkara-perkara berikut: Menerangkan pola-pola nombor bagi satu jujukan yang diberikan, mengembangkan jujukan dan melengkapkan nombor-nombor yang hilang. Ciri-ciri bagi nombor-nombor genap, ganjil dan perdana. Faktor-faktor dan gandaan-gandaan bagi nombor-nombor bulat (meneroka dan mengkaji).

1.2.1

Pola-Pola Nombor

Kemampuan mengenal pasti dan membina pola-pola nombor membantu para pelajar membuat ramalan. Sebagai contoh, jika kita dapat mengenal Contoh Aktiviti bagi satu urutan nombor, kita akan dapat meramal pasti pola-pola 1.5: Mengenali dan membina pola-pola nombor nombor-nombor seterusnya yang kalender. Rujuk modul halaman 22 untuk rajah akan muncul dalam urutan tersebut. Lebih penting lagi, aktiviti-aktiviti berikut membantu pelajar-pelajar untuk Beritahu para dan perkaitan di antara nombor dengan bulan melihat hubunganpelajar untuk mendapatkan kalendar bagi baik. tertentu,

katakan Ogos. Pola-pola nombor boleh dihasilkan dengan pelbagai kaedah. minggu bagi Arahkan mereka untuk membulatkan satu hari tertentu dalam Di antaranya seluruh bulan, katakan Rabu. ialah: Tanya soalan berikut: Menggunakan penambahan yang dibulatkan, kadang kala dikenali “Berdasarkan tarikh-tarikh berulang, atau adakah kamu dapat sebagai kaedah bagi perbezaan umum. melihat satu pola untuk nombor-nombor?” penambahan berulang bagi 3 Sebagai contoh, Murid-murid sepatutnya .......... 1, 4, 7, 10, 13, 16, dapat mengenali perbezaan di antara satu tarikh dan tarikh berikutnya adalah 7. Jadi, dia boleh membina satu urutan Menggunakan penolakan berulang. nombor dengan menambahkan 7 ke nombor pertama, iaitu 2. Kemudian, Sebagai contoh, penolakan berulang bagi 8 tambahkan34, lagi kepada nombor kedua dan seterusnya. Dia boleh 50, 42, 7 26, 18, 10, 2 meneruskannya untuk menghasilkan satu urutan yang tidak berpenghujung Menggunakan pendaraban berulang. dengan cara ini. Sebagai contoh, mendarab setiap nombor dengan 4 2, 9, 16, 23, 30, 37, 44, 51, 58, ............... 3, 12, kreativiti 768, 3072, para pelajar mencari pola-pola lain dari Galakkan 48, 192, dengan minta............ Menggunakan sama. kalendar yang pembahagian berulang dengan satu nombor. Sebagai contoh, membahagi setiap nombor dengan 2 “Bolehkah kamu cari pola nombor yang lain?” 256, 128, 64, 32, 16, 8, 4, 2 “Cuba gariskan nombor-nombor secara pepenjuru ke bawah, dari kiri ke kanan.” Menggunakan satu formula umum “Bagaimana pula dengan nombor-nombor secara 1, 2, 3, ....... Sebagai contoh, formula 2n+3 di mana n = pepenjuru ke bawah, dari kanan ke kiri?” nombor berikut dalam bentuk satu menghasilkan pola-pola Biarkan mereka meneroka dan menemui pola-pola nombor yang lain: urutan nombor secara mendatar, dari kiri ke kanan, kemudian dari kanan ke kiri. Mereka 5, 7, 9, 11, 13, 15, ............ juga boleh bergerak secara menegak, dari atas ke bawah atau dari bawah ke atas. Mereka boleh mencuba dengan kalendar bulan lain. Biar mereka membandingkan pola-pola nombor mereka dan menyatakan sebarang persamaan dan perbezaan di antara kalendar-kalendar bagi bulan-bulan berlainan. Minta para pelajar menulis jawapan mereka di atas papan tulis.

TOPIK 1 NOMBOR-NOMBOR BULAT

12

1.2.2 Mengembangkan Pola-Pola Nombor
Dalam aktiviti 1.5, murid-murid mendapatkan satu pola nombor dengan mengambil tarikh-tarikh bagi hari Rabu dalam bulan Ogos. 2, 9, 16, 23, 30, 37 Selepas mengenal pasti pola ialah “tambah 7”, urutan nombor boleh dikembangkan tanpa had seperti berikut: 2, 9, 16, 23, 30, 37, 44, 51, 58, 65, 72, 79, 86, ............ Rujuk Contoh Aktiviti 1.6 di modul, halaman 23 dan 24.

1.2.3 Melengkapkan Nombor-Nombor Yang Hilang Di Dalam Satu Jujukan Nombor
Kita boleh melengkapkan satu jujukan nombor dengan nombor-nombor yang hilang dengan memerhatikan pola nombornya. Kemudian, ikuti pola tersebut dan lengkapkan nombor-nombor yang hilang. Sebagai contoh, 6, 18, _____, _____, 54, _____, _____, _____

TOPIK 1 NOMBOR-NOMBOR BULAT
+12 + 12 Pola nombor ialah “tambah 12” kepada setiap nombor. Jadi, kita ada 18 + 12 = 30, 30 + 12 = 42 42 + 12 = 54, 54 + 12 = 66, 66 + 12 = 78, dan 78 + 12 = 90. Maka, jujukan nombor tersebut untuk menyiasat ciri-ciri bagi nomborBimbing para pelajar kamu ialah nombor 6, 8, 30, lajur 54, 66, 78, 90 soalan-soalan. di setiap 42, dengan bertanya

13

Edarkan satu lembaran kerja dan Apakah yang mereka untuk “Lihat nombor halaman di lajur 1. bimbinglah kamu melengkapkan nombor-nombor yang hilang dalam jujukan-jujukan perhatikan?” nombor yang diberikan. “Bolehkah kamu menjumpai satu nombor yang boleh membahagi kesemua nombor Rujukini?” Contoh 1.8 di modul, halaman 25. “Bagaimana pula dengan nombor-nombor di lajur 2?” “Bolehkan nombor-nombor ini dibahagikan dengan satu 1.2.4 Nombor Ganjil dan Genap nombor lain?” Nombor genap ialah nombor-nombor bulat bukan sifar yang boleh “Apakah nombor ini?” dibahagikan oleh 2. Nombor ganjil pula ialah nombor-nombor bulat bukan sifar“Bolehkah boleh dibahagikan oleh 2.nama yang diberikan yang tidak sesiapa beritahu saya kepada nombor-nombor seperti dalam lajur 2?” Contoh Aktiviti 1.7: Menyiasat ciri-ciri bagi nombor-nombor ganjil “Bagaimana pula dengan nombor-nombor dalam lajur 1?” dan genap Kamu patut menggalakkan mereka untuk meneka berdasarkan Kamu boleh dan perbincangan sebelum mereka memberikan pemerhatianmemperkenalkan pelajaran kamu dengan minta pelajarpelajar kamu membuka pernyataan umum. kesimpulan sebagai satubuku teks mereka. “Lihat nombor boleh minta mereka lajur pertama.” Kemudian, kamuhalaman. Tuliskan di menyenaraikan 25 nombor “Lihat nombor dan 25 pada halaman pertama. ganjil pertama halaman nombor genap sebelah. Tuliskanboleh Kamu di lajur kedua.” mengedarkan satu carta nombor seperti di bawah dan minta mereka “Sekarang, kesemua nombor genap dan gariskan kesemua membulatkanbuka halaman lain. Perhatikan kedua-dua nombor halamannya lagi dan catatkan.” nombor ganjil. “Ulangi beberapa kali dengan membuka buku secara rawak.” Satu contoh catatan pelajar: Lajur 1 Nombor Halaman 95

1

Lajur 2 Nombor Halaman pada Halaman Bertentangan 94

2

113 112 Penyiasatan lanjut: 151 “Lihat pada digit terakhir bagi 150 kesemua nombor genap. Apakah yang kamu 207 206 perhatikan?” 33 32 “Bolehkah digit terakhir dibahagi oleh 2?” “Kemudian, lihat pada digit terakhir untuk kesemua nombor 259 258 ganjil. Apakah kesimpulan kamu?”

11

12

TOPIK 1 NOMBOR-NOMBOR BULAT

14

Kamu boleh menggunakan satu jadual seperti berikut (rujuk modul halaman 27) untuk membantu penyiasatan. Berhati-hati apabila menggunakan penolakan dan pembahagian. Ingatkan para pelajar kamu untuk menolak satu nombor yang lebih kecil dari nombor pertama. Jika tidak mungkin mereka tidak akan mendapat penyelesaian. Begitu juga dengan pembahagian. Minta mereka menggunakan satu nombor yang boleh dibahagi dengan nombor kedua. Mereka sepatutnya dapat menulis keputusan bagi setiap baris jadual sebagai “ganjil” atau “genap”. Ingatlah peranan kamu sebagai seorang guru. Bagi sebarang aktiviti penyiasatan, kamu mesti memberikan kesimpulan yang betul selepas

TOPIK 1 NOMBOR-NOMBOR BULAT

15

1.2.5

Nombor-Nombor Perdana

Satu nombor perdana ialah satu nombor bulat yang hanya boleh dibahagi dengan dirinya dan nombor 1. Contoh Aktiviti 1.8: Menyiasat ciri-ciri bagi nombor-nombor perdana Kamu boleh menggunakan senarai bagi nombor ganjil dan genap yang telah diperolehi oleh para pelajar dari Aktiviti 1.7.
1 11 21 31 41 3 13 23 33 43 5 15 25 35 45 7 17 27 37 47 9 19 29 39 49

Jadual 1 Jadual 1

Kemudian, kamu boleh memperkenalkan konsep nombor perdana 2 4 6 8 10 dan definisinya. Memandangkan 1 hanya boleh dibahagi oleh 1, ia 12 14 16 18 20 bukanlah satu26 nombor perdana mengikut definisi yang diberikan. 22 24 28 30 Jadual 2 Satu lagi definisi ialah satu nombor perdana (atau satu perdana) 32 34 36 38 40 ialah satu nombor 48 yang hanya mempunyai dua pembahagi asli 50 42 44 46 nombor asli. Oleh yang demikian, 1 bukanlah satu nombor perdana. Dengan menggunakan definisi Jadual 1. Bolehkah “Lihat nombor-nombor ganjil di dalamyang sama, kita boleh menyimpulkan nombor kamu mencaribahawa 2 ialah satu nombor perdana. Beritahu para pelajar kamu semua nombor perdana adalah ganjillain, seperti 3, yang boleh dibahagi oleh beberapa nombor kecuali nombor 2. 5 dan sebagainya? “Bolehkahnombor-nombor tersebut.” Pangkah kamu menyenaraikan kesemua nombor perdana dari 1 sehingga 50?” “Perhatikan nombor-nombor yang tinggal. Kesemua Satu cara penerangan lain ialah satu nombor perdana ialah satu nombor ini tidak boleh integer positif yang bukan merupakan hasil daripada dua integer dibahagi oleh nombor-nombor lain, kecuali oleh nombor 1 1 3 5 7 positif yang lebih kecil. 11 13 17 19 “Bagaimana kamu menentukan sama ada satu nombor yang 23 29 diberikan adalah satu 31 37 perdana?” 41 43 47 “Apakah nombor perdana terbesar yang diketahui?” “Adakah sifar merupakan satu nombor perdana?” Galakkan mereka untuk mencuba dengan pelbagai nombor seperti 187, 467, 443, 599 dan sebagainya. Kamu boleh memberikan satu

TOPIK 1 NOMBOR-NOMBOR BULAT

16

Contoh Aktiviti 1.9: Menentukan kesemua nombor perdana dari 1 sehingga 100 Ayak Eratosthenes Eratosthenes (275 - 194 S.M., Yunani) mereka satu ‘ayak’ untuk mengesan nombor-nombor perdana. Satu ayak adalah seperti satu Bagi menggunakan gunakan Eratosthenes untuk mencari nombor penapis yang kamu ayak untuk menapis spageti selepas ia sudah perdana sehinggan 100, hasilkan satu meninggalkan spageti di dalam siap direbus. Airnya mengalir keluar, carta yang mengandungi satu ratus integer Eratosthenes menapis 100). Rujuk carta tersebut dan ayak. Ayak positif pertama (1 - kesemua nombor gabungan di modul, halaman 30. 1. Pangkah nombor 1, kerana ia bukan perdana. 2. Bulatkan 2, kerana ia ialah perdana genap positif yang terkecil. Sekarang pangkah kesemua gandaan 2; dalam erti kata yang lain, pangkah kesemua nombor kedua. 3. Bulatkan 3, nombor perdana seterusnya. Kemudian, pangkah kesemua gandaan 3; dalam kata lain, setiap nombor ketiga. Sesetengah, seperti 6, mungkin telah dipangkah kerana mereka merupakan gandaan bagi 2. 4. Bulatkan nombor tertinggal yang seterusnya, iaitu 5. Sekarang pangkah kesemua gandaan 5, atau setiap nombor kelima.

TOPIK 1 NOMBOR-NOMBOR BULAT

17

1.2.6

Faktor dan Faktor Perdana

Satu faktor bagi satu nombor yang diberikan ialah satu nombor yang boleh membahagikan nombor tersebut secara tepat tanpa meninggalkan sebarang baki. Sebagai contoh, 5=1x5 Jadi, faktor-faktor bagi 5 adalah 1 dan 5. 8=1x8 8=2x4 Jadi, faktor-faktor bagi 8 ialah 1, 2, 4, dan 8. 12 = 1 x 12 12 = 2 x 6 12 = 3 x 4 Jadi, faktor-faktor bagi 12 ialah 1, 2, 3, 4, 6 dan 12. Kamu boleh mengaitkan ini dengan apa yang telah pelajar-pelajar kamu belajar dalam nombor-nombor perdana. “Namakan satu nombor perdana yang kamu tahu.” “Bolehkah kamu menulisnya sebagai satu hasil bagi dua nombor?” “Jadi, berapakah faktor yang dipunyai oleh satu nombor perdana?” Kesimpulan kamu sepatutnya ialah: satu nombor mempunyai dua faktor, iaitu 1 dan dirinya sendiri. perdana hanya

Arahkan para pelajar kamu untuk mencari kesemua faktor bagi beberapa nombor. Sebagai contoh, 15, 24, 48, 81 dan seterusnya. Tanya mereka soalan-soalan berikut:

TOPIK 1 NOMBOR-NOMBOR BULAT
“Bagaimana kamu mengetahui sama ada satu merupakan faktor bagi satu nombor yang diberikan?” “Adakah 6 satu faktor bagi 135?” “Adakah 9 satu faktor bagi 117?” “Berikan sebab untuk menyokong jawapan kamu.”

18

nombor

Contoh Aktiviti 1.10: Menyiasat ciri-ciri faktor bagi nombor-nombor bulat 1. Kamu boleh menggunakan kaedah berikut bagi menentukan faktorfaktor bagi nombor-nombor. Faktor-Faktor Nomb or 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 1 / / / 2 3 4 5 6 7 8 9 1 0 1 1 1 2 1 3 1 4 1 5 1 6

2. Murid-murid sepatutnya dapat mengetahui bahawa: 1 ialah satu faktor bagi kesemua nombor. Setiap nombor merupakan faktor bagi diri sendiri. Nombor-nombor perdana mempunyai dua faktor. Sesetengah faktor merupakan nombor perdana atau juga dikenali sebagai faktor-faktor perdana.

TOPIK 1 NOMBOR-NOMBOR BULAT

19

1.2.7

Gandaan

Gandaan-gandaan bagi satu nombor merupakan hasil darab bagi nombor tersebut dengan mana-mana nombor bulat yang lain. Contoh Aktiviti 1.11: Menyenaraikan gandaan-gandaan bagi nombor-nombor dan menyiasat ciri-ciri mereka. Ujian-Ujian Boleh Bahagi Contoh
1. Bimbing para pelajar kamu 168 boleh dibahagi lembaran Satu nombor boleh dibahagi oleh untuk menggunakan oleh 2

sebaran untuk menghasilkan memandangkan digit terakhirnya 2 jika digit terakhirnya ialah 0, 2, gandaan bagi nombor-nombor 1 4, sehingga 10. Rujuk lembaran tersebut di modul, halaman 33. 6 atau 8. ialah 8. 2. Kemudian, bimbing mereka untuk menyiasat ciri-ciri bagi Satu nombor boleh dibahagi oleh 168 boleh dibahagi oleh 3 gandaan. 3 jika jumlah bagi kesemua kerana jumlah bagi kesemua “Apakah gandaan terkecil bagi sebarang nombor?” digitnya boleh dibahagi oleh 3. digitnya ialah 15 (1 + 6 + 8 = “Adakah terdapat gandaan terbesar bagi sebarang 15), dan 15 boleh dibahagi oleh nombor?” 3. “Adakah gandaan bagi satu nombor membentuk satu urutan? Apakah Satu nombor boleh dibahagi oleh 316 boleh dibahagi oleh 4 polanya?” 4 jika nombor yang dibentuk memandangkan 16 boleh “Bagaimanakah kamu tahu sama ada oleh dua digit terakhir boleh dibahagi oleh 4. satu nombor merupakan gandaan bagi dibahagi oleh 4. nombor yang lain?” Satu nombor boleh dibahagi oleh 195 boleh dibahagi oleh 5 “Adakah 32 merupakan gandaan bagi 2, 3, 4, 8 dan 10?” 5 jika digit terakhirnya ialah memandangkan digit terakhirnya 3. Bimbing mereka untuk menjawab soalan terakhir dengan sama ada 0 atau 5. ialah 5. mengesan nombor 32 dalam jadual gandaan yang mereka telah bina. Satu nombor boleh dibahagi oleh 168 boleh dibahagi dengan 6 “Bagaimana dengan satu kerana 6 jika ia boleh dibahagi dengan 2 nomboriayang dibahagi dengan boleh tidak terdapat dalam jadual tersebut?” DAN ia boleh dibahagi dengan 3. 2 DAN ia boleh dibahagi oleh 3. “Bagaimana kamu mengetahui sama ada 225 boleh Satu nombor boleh dibahagi 7 120 boleh dibahagi dengan 8 dibahagi dengan 2, 3, 4, 5, 6, dengan 8 jika nombor yang memandangkan 120 boleh 9 dan 10?” terbentuk daripada 3 digit dibahagi dengan 8. 4. Mungkin mereka akan mula membahagi nombor 225 dengan terakhir boleh dibahagi dengan nombor-nombor 2, 3, 4, 5, 6, 9 dan 10. Bersabarlah dan biar 8. mereka mencuba. Galakkan mereka untuk memberikan 2. Ini merupakan cadangan-cadangan kreatif yang sepatutnya dipuji. cadangan-cadangan dibahagi 549 boleh dibahagi dengan 9 Satu nombor boleh alternatif. Sebagai contoh, Kemudian, sebagai pengayaan, kamu boleh minta mereka mencari “Cikgu, 3, 4, 5, bagi dengan 9kita tidak perlu bagi memandangkan 2, jumlah 6, 9 jika jumlah membahagi dengan ujian boleh dibahagi dari Internet dan berkongsi dapatan dengan dan 10. kesemua digitnya boleh dibahagi kesemua digit ialah 18 (5 + 4 + rakan-rakan mereka. Memandangkan 225 ialah satu nombor ganjil, ia tidak dengan 9. 9 = 18), dan 18 boleh dibahagi mungkin dapat dibahagi oleh 9. dengan satu nombor genap. Satu nombor boleh dibahagi 1 470 boleh dibahagi dengan 10 “Cikgu, saya mahu membahagi dengan 5 sahaja, dengan 10 jika digit terakhirnya kerana digit terakhirnya ialah 0. memandangkan nombor ialah 0. tersebut berakhir dengan 5.” Sumber: http://www.mathgoodies.com/lessons/vol3/divisibility.html

TOPIK 1 NOMBOR-NOMBOR BULAT

20

1.3 Gandaan Sepunya dan Faktor Sepunya
Dalam bahagian ini, kita akan memfokus kepada perkara-perkara berikut: Mencari gandaan-gandaan sepunya dan Gandaan Sepunya Terkecil (Lowest Common Multiples - LCM) Mencari faktor-faktor sepunya dan Faktor Sepunya Terbesar (Highest Common Factors - HCF) Menyelesaikan masalah-masalah yang melibatkan nombor-nombor bulat dan pola-pola dan urutan-urutan nombor.

1.3.1 Gandaan-Gandaan Sepunya dan Gandaan Sepunya Terkecil (LCM)
Satu nombor yang merupakan satu gandaan bagi dua atau lebih banyak nombor dikenali sebagai satu gandaan sepunya bagi nombor-nombor ini. Sebagai contoh, 10 ialah satu gandaan sepunya bagi 2, 5 dan 10. Gandaan Sepunya Terkecil (LCM) merupakan nombor terkecil yang merupakan gandaan sepunya bagi dua atau lebih nombor.

TOPIK 1 NOMBOR-NOMBOR BULAT
Mari kita kaji contoh berikut:

21

Gandaan bagi 3 ialah 3, 6, 9, 12, 15, 18, 21, 24, 27, 30, 33, 36, 39, 42, 45, ...... Gandaan bagi 5 ialah 5, 10, 15, 20, 25, 30, 35, 40, 45, ...... Kita boleh lihat bahawa gandaan sepunya bagi 3 dan 5 ialah 15, 30, 45, ..... dan gandaan sepunya terkecil bagi gandaan-gandaan sepunya ini ialah 15. Maka, 15 ialah Gandaan Sepunya Terkecil bagi 3 dan 5. Kita boleh tulis bahawa LCM bagi 3 dan 5 = 15. Gandaan-gandaan sepunya bagi dua atau lebih nombor lazimnya ditentukan dengan menyenaraikan kesemua gandaan bagi setiap nombor sehingga nombor yang diingini. Kamu boleh menggunakan jadual gandaan dari 1 sehingga 10 yang dicipta dalam Aktiviti 1.10 untuk mencari gandaan-gandaan sepunya dan Gandaan Sepunya Terkecil bagi dua atau lebih nombor yang kurang dari 2. 10. Selain daripada kaedah menyenarai (Kaedah 1), terdapat kaedahkaedah lain dalam mencari LCM, seperti berikut: Contoh Aktiviti 1.12: Mencari gandaan-gandaan sepunya dan Kaedah 2: Menggunakan Pemfaktoran Perdana Gandaan Sepunya Terkecil 1. Cari LCM bagi 4, 6 dan 8. “Rujuk jadual gandaan yang kamu telah cipta. Cari gandaan2. Tulis sepunya bagi sebagai hasil darab bagi nombor-nombor gandaan setiap nombor 4 perdana seperti berikut: dan 6.” 4=2 2 “Apakah ituxLCM?” 6=2x3 “Bagaimana pula dengan LCM bagi 4, 6 dan 8?” 8=2x2x2 Rujuk jadual di modul, halaman 33. 3. Ambil hasil darab bagi faktor-faktor perdana. Jika terdapat satu faktor perdana sepunya, nombor yang muncul paling banyak kali 2. Murid-murid sepatutnya dapat menulis: akan dipilih. Gandaan-gandaan bagi 4 ialah 4, 8, 12, 16, 20, 24, 28, 32, 36, LCM bagi 4, 6 dan 8 ialah 3 x 2 x 2 x 2 = 24 40, ..... Gandaan-gandaan bagi algoritma pembahagian Kaedah 3: Menggunakan 6 ialah 6, 12, 18, 24, 30, 36, 42, ..... Gandaan-gandaan sepunya bagi 4 dan 6 ialah 12. 1. Cari LCM bagi 4, 6 dan 8. 2 4, 6, 8 Gandaan-gandaan bagi 4 ialah 4, 8, 12, 16, 20, 24, 28, 32, 36, 2 3, 4 40, 44, 48, ..... 2, 2 1, 3, 2 Gandaan-gandaan bagi 6 ialah 6, 12, 18, 24, 30, 36, 42, 48, 3 1, 3, 1 1, 1, 1 2. Perhatikan sekiranya nombor tidak boleh dibahagi, ia dibawa ke baris seterusnya. Pembahagian berterusan sehingga kamu mendapat semua 1 dalam baris terakhir. Hasil darab bagi kesemua nombor dalam lajur kiri ialah Gandaan Sepunya Terkecil. LCM bagi 4, 6 dan 8 ialah 2 x 2 x 2 x 3 = 24.

TOPIK 1 NOMBOR-NOMBOR BULAT

22

1.3.2 Faktor-Faktor Sepunya dan Faktor Sepunya Terbesar (Highest Common Factors - HCF)
Satu nombor yang merupakan faktor bagi dua atau lebih nombor dikenali sebagai satu faktor sepunya. Faktor terbesar daripada kesemua faktor sepunya ini dikenali sebagai Faktor Sepunya Terbesar (HCF). Sebagai contoh 1. Cari faktor-faktor sepunya bagi 12 dan 18. Selepas itu, cari HCF. Faktor-faktor bagi 12 ialah 1, 2, 3, 4, 6 dan 12. Faktor-faktor bagi 18 ialah 1, 2, 3, 6, 9 dan 18. Maka, faktor-faktor sepunya bagi 12 dan 18 ialah 1, 2, 3 dan 6. Faktor sepunya terbesar (HCF) ialah 6.
2. Cari kesemua faktor sepunya bagi 15, 18 dan 24. Lepas itu, cari HCF.

Faktor-faktor bagi 15 ialah 1, 3, 5, 15.

TOPIK 1 NOMBOR-NOMBOR BULAT
Faktor-faktor bagi 18 ialah 1, 2, 3, 6, 9, 18. Faktor-faktor bagi 24 ialah 1, 2, 3, 4, 6, 8, 12, 24. Maka, faktor-faktor sepunya bagi 12, 18 dan 24 ialah 1 dan 3. Faktor sepunya terbesar (HCF) ialah 3.

23

Kita boleh juga menggunakan algoritma pembahagian untuk mencari HCF bagi dua atau lebih nombor. Cari HCF bagi (a) 12 dan 42 2 3 (b) 2 2 2 2 6, 2 7 16, 32 dan 48 16, 32, 48 8, 16, 24 4, 8, 12 2, 4, 6 1, 2, 3 12, 21 42

Bukan seperti algoritma pembahagian untuk mencari LCM, kita membahagikan nombor-nombor dengan faktor-faktor sepunya sahaja. Kita berhenti membahagi apabila tidak terdapat faktor sepunya yang tinggal lagi kecuali 1. Hasil darab bagi kesemua nombor dalam lajur kiri ialah HCF. HCF bagi 12 dan 42 ialah 2 x 3 = 6 dan HCF bagi 16, 32 dan 48 ialah 2 x 2 x 2 x 2 = 16. Rujuk Contoh Aktiviti 1.13 di modul, halaman 38.

1.3.3 Penyelesaian Masalah Yang Melibatkan NomborNombor Bulat
Adalah penting untuk mengaplikasikan kemahiran-kemahiran yang kita telah pelajari dalam matematik untuk menyelesaikan situasi-situasi seharian yang melibatkan pengiraan. Matematik menjadi semakin bermakna dan konsep matematik menjadi lebih mantap. Ini adalah sangat ketara dalam penyelesaian masalah-masalah. Lihat masalah berikut: Masalah 1:

TOPIK 1 NOMBOR-NOMBOR BULAT

24

Sebuah lori aiskrim melawat kejiranan Jeannette setiap 4 hari sepanjang bulan-bulan Jun dan Julai. Malangnya, dia ketinggalannya hari ini (2 Jun). Bilakah lori tersebut akan melawat kejiranannya lagi? Memahami masalah Lori itu datang setiap 4 hari. Selepas 2 Jun, bilakah ia akan datang lagi? Rancang strategi satu Mencari gandaan bagi 4. gandaan ini kepada 2. 4, 8, 12, 16, 20, 24, 28, ........ 2 + 4 = 6, 2 + 8 = 10, 2 + 12 = 14, 2 + 16 = 18, ........ Semak jawapan Jika lori datang pada 2hb Jun, ia akan datang lagi pada 6hb Jun, 10hb Jun, 14hb Jun, dan seterusnya. Tambahkan gandaan-

Laksanakan strategi

Penyelesaian: Tarikh seterusnya di mana lori aiskrim datang ialah 6hb Jun, 10hb Jun, 14hb Jun, 18hb Jun dan seterusnya. Masalah 2: Semasa bulan Jun dan Julai, satu lori aiskrim melawat kejiranan Jeannette setiap 4 hari dan satu lagi lori aiskrim melawat kejiranannya setiap 5 hari. Jika kedua-dua lori tersebut datang hari ini (2hb Jun), bilakah tarikh seterusnya di mana kedua-dua lori datang serentak lagi? Memahami masalah Lori 1 datang setiap 4 hari. Lori 2 datang setiap 5 hari. Mereka datang serentak pada 2hb June. Selepas itu, bilakah mereka akan datang serentak lagi? Rancang strategi satu Mencari gandaan bagi 4 dan 5. Mencari gandaan sepunya bagi 4 dan 5. Tambahkan gandaan-gandaan ini kepada 2. Laksanakan strategi Lori 1: Hari-hari 4, 8, 12, 16, 20, 24, 28, 32, 36, 40, ........ Lori 2: Hari-hari 5, 10, 15, 20, 25, 30, 35,

TOPIK 1 NOMBOR-NOMBOR BULAT
40, .......... Bersama-sama: 20, 40, .......... 2 + 20 = 22, 2 + 40 = 42, ........ Semak jawapan

25

Jika kedua-dua lori datang pada 2hb Jun, mereka akan datang serentak selepas 20 hari, kemudian selepas 40 hari dan seterusnya.

Penyelesaian: Tarikh seterusnya di mana kedua-dua lori datang serentak ialah 22hb Jun, 12hb July dan seterusnya. Perhatikan bahawa masalah di atas melibatkan pencarian gandaan sepunya terkecil (LCM) bagi nombor-nombor 4 dan 5. Mari kita lihat beberapa masalah yang serupa. Masalah 3: Yusoff menjalani pemeriksaan kesihatan setiap 12 bulan dan satu pemeriksaan pergigian setiap 8 bulan. Pada 15hb April 2008, dia melawat doktor gigi dan pada hari yang sama, dia juga pergi menjalani pemeriksaan kesihatan. Bilakah kedua-dua temujanjinya akan datang serentak lagi? Rancang strategi Laksanakan strategi satu Memandangkan masalah ini berkaitan dengan gandaan-gandaan dan LCM, kita boleh menggunakan kaedah yang sama. Pemeriksaan kesihatan: 12, 24, 36, 48, 60, ........ Pemeriksaan pergigian: 8, 16, 24, 32, 40, 48, ........ LCM: 24, 48, .......... Penyelesaian: Kedua-dua temujanjinya akan datang serentak pada 15hb April 2010. Masalah 4: Mei Ling ada 3 gulung reben berukuran 36m, 48m dan 54m masingmasing. Dia ingin memotong reben-reben tersebut ke dalam panjang yang sama supaya tiada baki bagi setiap gulungan. Carikan panjang maksima bagi setiap potongan reben.

TOPIK 1 NOMBOR-NOMBOR BULAT
Memahami masalah

26

Ketiga-tiga gulungan mesti dipotong dalam potongan yang sama panjang sehingga tiada baki. Apakah panjang maksima yang mungkin?

Rancang strategi Laksanakan strategi

satu Mencari faktor sepunya terbesar bagi 36, 48 dan 54. 2 36, 2 18, 24, 6, 8, =6 48, 54 27 9 HCF = 2 x 3

Semak jawapan

36 ÷ 6 = 12, 48 ÷ 6 = 8, 54 ÷ 6 = 9.

Penyelesaian: Panjang maksima yang mungkin bagi setiap potongan reben ialah 6m. Masalah 5: Rita membuat 74 karipap, 48 muffin dan 60 tat telur untuk kanak-kanak tadika pada Hari Kanak-Kanak. Dia ingin menghidangkan ketiga-tiga jenis makanan di atas setiap piring. Makanan tersebut mesti dibahagi dengan sama rata dan tidak boleh ada sebarang baki. Apakah jumlah piring maksima yang dia akan guna? Berapa jumlah bagi setiap jenis makanan yang dia patut letak di atas setiap piring? Memahami masalah Rancang strategi Laksanakan strategi x 3 = 12 6 Semak jawapan 4 5 Jumlah bagi setiap jenis makanan yang diletakkan di atas setiap piring haruslah sama tanpa sebarang baki. satu Mencari faktor sepunya terbesar bagi 72, 48 dan 60. 2 72, 2 36, 24, 3 18, 12, 48, 60 30 15 HCF = 2 x 2

72 ÷ 12 = 6, 48 ÷ 12 = 4, 54 ÷ 12 = 5.

Penyelesaian: Rita boleh menggunakan maksima 12 piring.

TOPIK 1 NOMBOR-NOMBOR BULAT
telur.

27

Dalam setiap piring, terdapat 6 karipap, 4 muffin dan 5 tat Kamu adalah sangat digalakkan untuk menyediakan pelbagai jenis soalan penyelesaian masalah berdasarkan situasi-situasi seharian. Cuba mengintegrasikan nilai-nilai murni di dalam soalan-soalan tersebut. Juga, reka soalan-soalan yang menggalakkan kemahiran-kemahiran berfikir. Kamu boleh membahagikan para pelajar kamu dalam kumpulankumpulan bagi menyelesaikan masalah-masalah ini.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->