P. 1
APA ITU KOMUNIKASI

APA ITU KOMUNIKASI

|Views: 2,199|Likes:
Published by mat1000

More info:

Published by: mat1000 on Nov 28, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

08/14/2013

pdf

text

original

APA ITU KOMUNIKASI

Terdapat pelbagai taIsiran dan andaian mengenai deIinisi dan interpretasi kepada aktiviti komunikasi. Secara ringkasnya,
komunikasi ialah proses pertukaran maklumat melalui pemahaman yang sama di antara dua atau lebih pihak yang terlibat.
Berdasarkan deIinisi ringkas tersebut, dapatlah dirangkumkan bahawa komunikasi adalah proses penyampaian maklumat dan
idea dari satu pihak kepada pihak lain melalui keadaan saling mempengaruhi antara kedua-dua pihak. Pada umumnya, aktiviti
komunikasi dilakukan dengan secara lisan yang dapat diIahami oleh penyampai iuga penerima maklumat. Apabila tidak ada
bahasa verbal yang dapat diIahami, proses komunikasi masih dapat dilakukan dengan menggunakan gerakan bahasa tubuh,
misalnya tersenyum, menggelengkan kepala, mengangkat bahu. Cara seperti ini disebut komunikasi dengan bahasa nonverbal
atau bahasa isyarat.
Munuslu berkomunlkusl untuk menduputkun pengetuhuun dun pengulumun. Bentuk umum komunlkusl munuslu termusuk
buhusu tubuh, blcuru, tullsun, gesture, dun broudcustlng dun lu boleh dlbuhuglkun kepudu komunlkusl lnteruktlf, trunsuktlf,
bertu|uun, utuu tuk bertu|uun. Melulul komunlkusl, slkup dun perusuun seseorung utuu sekelompok orung duput dlfuhuml
oleh plhuk luln ukun tetupl, komunlkusl hunyu ukun efektlf upubllu muklumut dun ldeu yung lngln dlsumpulkun duput
dltufslrkun dun dlfuhuml sepertl munu yung lngln dlsumpulkun oleh penyumpul muklumut oleh penerlmu muklumut
tersebut.
enurut French (1993) komunikasi merupakan proses minda yang berlaku dalam usaha mewuiudkan kondisi dan situasi saling
memahami terhadap maklumat dan idea yang disampaikan. Komunikasi yang berkesan berlaku apabila mesei yang hendak
disampaikan kepada penerima itu beriaya disampaikan dan diIahami sepertimana yang dikhendaki. Oleh yang demikian, prestasi
dan kualiti kehidupan seharian kita ditentukan melalui kualiti kemahiran kita berkomunikasi.
KOMPONEN KOMUNIKASI
Komponen komunlkusl merupukun perkuru usus dun pentlng bugl memustlkun proses dun uktlvltl komunlkusl berlungsung
dengun berkesun. Komponen-komponen tersebut unturu luln sebugul berlkut.
O Penglrlm / penyumpul muklumut (sender) uduluh plhuk yung menyumpulkun muklumut dun ldeu kepudu
orung luln.
O Penerlmu muklumut (recelver) uduluh plhuk yung menerlmumuklumut dun ldeu durl plhuk luln.
O Muklumut utuu ldeu (messuge) uduluh lsl utuu muksud yung ukun dlsumpulkun oleh sutu plhuk kepudu
plhuk luln.
O Tlnduk bulus (feedbuck) uduluh tunggupun durl penerlmuun muklumut yung dlsumpulkunnyu.
PROSES KOMUNIKASI
Securu rlngkus, proses komunlkusl duput dlgumburkun sepertl berlkut.
1 Penvampai maklumat yang berkomunikasi dengan orang lain menyampaikan suatu maklumat kepada orang yang
dimaksudkan. aklumat yang disampaikan itu biasanya disampaikan dalam bentuk bahasa ataupun simbol-simbol
yang diIahami oleh kedua-dua belah pihak.
Maklumat (Message) itu disampaikan atau dibawa melalui suatu media atau saluran baik secara langsung maupun
tidak langsung. Penerima (receiver akan menerima maklumat yang disampaikan dan meneriemahkan isi maklumat
yang diterimanya itu ke dalam bahasa yang diIahami oleh kedua pihak.
3. Penerima (receiver) perlu memberikan tindak balas (feedback atau tanggapan atas maklumat yang dikirimkan
kepadanya, bagi memastikan sama ada proses penyampaian maklumat itu berkesan atau tidak.
$atu Model Ringkas Proses Komunikasi
Mewujudkan Idea
--[lf vml]-->
--[endlf]-->
Apakah yang ingin disampaikan ?
Membuat Enkod
--[lf vml]--> --[endlf]--> Menukurkun ldeu utuu upu yung lngln dlsumpulkun
ke dalam bentuk perkataan, carta atau simbol yang sesuai
Menyampaikan mesej
--[lf vml]-->




--[endlf]-->
emilih saluran mesei.

Menerima
--[lf vml]-->
--[endlf]-->
Penerima akan menerima mesei yang disampaikan.

ekod
--[lf vml]--> --[endlf]-->
Penerima cuba memahami mesei.
Pemahaman hanya dalam minda penerima.

Penerimaan
--[lf vml]-->
--[endlf]-->
Penerima bertindak balas menerima atau menolak mesei yang disampaikan.

Menggunakan
--[lf vml]-->
--[endlf]-->
Penerima menggunakan apa yang disampaikan melalui mesei seperti yang
diIahaminya.












Maklum Balas
--[lf vml]--> --[endlf]-->
aklum balas ini boleh diberi oleh penerima mesei dalam bentuk lisan, tulisan atau tindakan.
KEPENTINGAN KOMUNIKASI
Kemahiran komunikasi merupakan satu aktiviti yang sangat penting kerana komunikasi adalah kehidupan yang diperlukan oleh
manusia dari saat dilahirkan hinggalah di saat kematian yang bertuiuan untuk menyedarkan orang lain tentang kewuiudan kita.
enurut arrel seseorang yang mempunyai keupayaan yang tinggi dalam berkomunikasi mempunyai kemungkinan yang tinggi
untuk beriaya dalam keriayanya berbanding mereka yang tidak menguasai ilmu komunikasi.
enurut Bernard Baruch (Decker,1ô93), kemahiran menyuarakan pendapat mempunyai tahap kepentingan yang tinggi tetapi
kita perlu memahami apakah maksud komunikasi, kepentingan, langkah dan teknik-teknik yang membolehkan kita menguasai
komunikasi dengan cemerlang. Hal ini berlaku kerana komunikasi merupakan aktiviti atau proses yang amat penting dalam usaha
untuk menyampaikan idea dan maklumat kepada orang lain disamping meniadi agen kepada perhubungan sesama manusia.
eruiuk kepada buku yang bertaiuk Emotional Intelligence kecerdasan sahaia tidak mampu untuk meniamin keiayaan seseorang
itu dalam hidup kerana kecerdasan itu perlulah disertai dengan kemantapan emosi (Emotional Quotient ) atas rasional keupayaan
individu dalam mengawal emosinya dan emosi orang lain merupakan individu yang mempunyai kemahiran yang tinggi dalam
berkomunikasi.
Komunikasi iuga memainkan peranan penting dalam kehidupan manusia untuk meminta orang lain berubah atau meminta
pertolongan daripada orang lain dan kemahiran ini memerlukan ssorang itu menguasai kemahiran berkomunikasi dengan baik.
Kaiian menuniukkan bahawa lebih kurang 10° kesan berlaku dalam proses komunikasi bersemuka melalui perkataan yang
digunakan manakala 90° lagi ditentukan oleh bahasa tubuh iaitu bukan lisan.
MOEL KOMUNIKASI
Sepertimana yang telah diketahui dan diIahami terdapat enam unsur utama yang memainkan peranan penting dalam proses
komunikasi iaitu sumber, maklumat atau mesei, saluran, penerima maklumat, maklum balas terhadap maklumat yang
disampaikan dan iuga gangguan terhadap maklumat yang disampaikan. Komunikasi yang beriaya dan berkesan dapat dilakukan
apabila maklumat yang disampaikan oleh sumber dan penerimaan maklumat oleh penerima beriaya diIahami sepertimana yang
diinginkan oleh penyampai tanpa mengambil kira medium apa yang digunakan untuk memastikan maklumat dan idea itu beriaya
disampaikan. Sekiranya tahap keIahaman yang tinggi diperoleh daripada proses komunikasi maka model yang digunakan akan
membantu para pengamal untuk mengaplikasikannya.
odel secara sederhana membawa maksud gambaran yang dirancang untuk mewakili kenyataan. enurut kenyataan Runvon,
(1977:57) model dideIinisikan 8ebagai 'a replica of the phenomena it attempt8 to explain.` Manakala Burch Dan $trater
(1974:117) pula menggambarkan model 8ebagai ' a verbal of mathematical expre88ion de8cribing a 8et of relation8hip8 in a
preci8e manner.` Fisher (1978:ô4) ' an analogv that ab8tract or 8elect8 part8 from the whole. the 8ignificant element8 or
propertie8 or component8 of that phenomenon that i8 being modeled.`
odel Komunikasi membawa maksud gambaran yang sederhana dari proses komunikasi yang memperlihatkan kaitan antara satu
komponen komunikasi dengan komponen lainnya. Sariana komunikasi berpendapat bahawa model merupakan satu kerangka
penting dalam memperihalkan unsur yang terlibat dalam sesuatu Ienomenologi atau hubungan sebab dan akibat (cau8al
relation8hip ). Dalam erti kata yang lain, model adalah satu gambaran teoritas dan satu struktur yang terdiri daripada simbol dan
peraturan yang sepatutnya yang akan memadankan dengan satu struktur atau proses yang wuiud.
UNGSI MOEL
Pengaplikasian dan pengeksploitasian terhadap penggunaan model komunikasi merupakan langkah yang eIektiI kerana model-
model komunikasi yang wuiud mampu untuk meningkatkan keberkesanan proses dan aktiviti komunikasi yang berlaku. Antara
Iungsi kewuiudan model komunikasi ini termasuklah meniadi medium perantara yang mempermudah keIahaman terhadap
sumbangan elemen-elemen dalam sesebuah proses komunikasi.
Selain itu model komunikasi iuga merupakan satu medium perantara yang mempunyai keupayaan yang tinggi dalam memberi
pengertian dan keIahaman terhadap proses komunikasi yang berlaku sama ada proses komunikasi itu berlaku secara sehala
seperti model komunikasi asswell, $hannon, Weaver dan Berlo mahupun dua hala.
odel komunikasi yang wuiud iuga berperanan sebagai panduan kepada proses penyelidikan dan kaiian dalam komunikasi
disamping meniadi medium yang terbaik dalam memerihalkan sumbangan elemen-elemen penting yang wuiud dalam
mempengaruhi dan menentukan keberkesanan sesuatu proses mahupun aktiviti komunikasi yang berlaku.
MOEL SCHRAMM
Wilbur $chraumn memberikan model proses komunikasi yang mempunyai perbezaan dengan dua model komunikasi
sebelumnya. elalui model ini beliau memperlihatkan tentang peri pentingnya peranan pengalaman dalam memastikan sesuatu
proses komunikasi itu beriaya dilakukan dengan berkesan. enurut beliau persamaan lapangan dan pengalaman yang wuiud
dalam diri penghantar atau penerima maklumat seperti pengalaman lepas, tahap pengetahuan, persekitaran dan situasi semasa
akan membentuk rangsangan kepada proses komunikasi yang berkesan. Bidang pengalaman inilah yang akan menentukan sama
ada maklumat atau pesanan yang dikirimkan oleh penyampai ditreima oleh penerima maklumat sama dan sesuai atau tidak
dengan apa yang cuba dimaksudkan oleh penyampai maklumat.
enurut beliau disebabkan setiap orang mempunyai lapangan pengalaman tersendiri, maka iika tidak ada persamaan dalam
bidang pengalaman, bahasa yang sama, latar belakang yang sama, kebudayaan yang sama maka terdapat kemungkinan maklumat
yang diterima oleh penerima maklumat tidak dapat diinterpretasikan seperti mana yang diinginkan oleh si penyampai dan ini
secara tidak langsung membuktikan bahawa persamaan lapangan pengalaman meniadi agen yang akan memberi rangsangan
kepada proses komunikasi dalam menentukan sama ada interaksi itu berkesan atau sebaliknya.

ISYARAT
Lapangan Pengalaman
SUBER / enkod
--[lf vml]--> --[endlf]-->--[lf gte vml 1]>
[endlf]-->--[lf vml]-->


--[endlf]-->--[lf mso]-->
--[endlf]-->
Dekoder / Destinasi
--[lf mso]-->
--[endlf]-->


--[lf vml]-->--[endlf]-->--[lf gte vml 1]> [endlf]-->--[lf vml]-->
--[endlf]-->
Raiah : odel Schramm Lapangan Pengalaman yang satu arah
( Ruben, 1988 )
Contoh situasi 1 :
Seorang Pensyarah sedang menggambarkan bagaimana proses membuat keputusan dalam organisasi kepada pelaiar-pelaiarnya
yang mengikut kursus Komunikasi Pengurusan. Gambaran bagi pelaiarnya yang pernah mempunyai pengalaman bekeria
--[endlf]-->--[lf mso & vml]-->
--[endlf]-->--[lf vml]-->


--[endlf]-->--[lf
mso]-->
--[endlf]-->
Lapangan Pengalaman
--[lf mso]-->
--[endlf]-->--[lf mso
& vml]--> --[endlf]--
>--[lf vml]-->
mungkin membayangkan keadaan masyuarat yang pernah mereka hadapi. Berkemungkinan pengalaman yang dihadapi oleh
pelaiar dan pensyarah itu berbeza dan berlainan. Situasi ini akan menyebabkan pelaiar bersiIat pasiI dan ianya hanya memberi
kesan kepada kelancaran komunikasi antara pelaiar dengan penyarah berkenaan
Contoh situasi :
Dua orang pelaiar sedang berinteraksi mengenai pengalaman mereka semasa bersekolah. ereka menceritakan bagaimana
pengalaman mereka dimarahi oleh guru ketika berkhemah di kawasan hutan. Kedua-dua pelaiar ini dapat berinteraksi dengan
berkesan kerana mereka mempunyai pengalaman yang sama ketika berhadapan dengan situasi lepas
Berdasarkan kepada dua model Schramm terdahulu, beliau memperkenalkan unsur maklum balas dan penglibatan peranan antara
dua manusia dalam proses komunikasi. engikut Schramm, tidak semestinya setiap usaha komunikasi bermula dengan seorang
sumber menghantar mesei kepada sesuatu destinasi lain tetapi penerima iuga bertindak sebagai sumber apabila memberi tindak
balas atau maklum balas kepada sumber permulaan yang telah disampaikan kepada mereka.
Lantaran menyedari kepentingan maklum balas dalam memastikan sama ada proses komunikasi itu berkesan atau tidak maka
$chramm telah menyempurnakan model komunikasi ini meniadi model dua arah. aklum balas daripada penerima penting
kerana ia akan menceritakan kepada kita bagaimana pesanan atau maklumat yang disampaikan oleh penyampai diinterpretasikan
oleh mereka yang menerima maklumat tersebut. Apabila penerima telah menerima maklumat dan mesei yang disampaikan dan
memberi maklum balas terhadap apa yang telah diterima maka secara tidak langsung si penerima itu akan mengambil alih
peranan si penyampai maklumat sehingga proses komunikasi yang berlaku bukan lagi komunikasi satu arah tetapi merupakan
proses komunikasi yang berbentuk kitaran dan lingkaran. Hal ini berlaku kerana , setiap individu yang terlibat dalam sesuatu
aktiviti komunikasi itu boleh dipandang sebagai penyampai atau penerima maklumat. Proses komunikasi yang berlaku ini boleh
dikatakan berkesan apabila wuiudnya persamaan lapangan ruiukan atau persamaan dalam proses penaIsiran makna ( enkod dan
dekod isyarat yang diterima. Gambar raiah di bawah ini akan menuniukkan bagaimana odel Schramm dikatakan sebagai
model komunikasi dua hala.
·!--|iI gte vml 1|~ ·!|endiI|--~·!--|iI !vml|--~ ·!--|endiI|--~·!--|iI gte vml 1|~ ·!|endiI|--~·!--|iI !vml|--~ ·!--
|endiI|--~
EKOER
PENASIRAN
ENKOER
--[lf vml]--> --[endlf]-->

MESE1
--[lf vml]--> --[endlf]-->

MESE1
--[lf vml]--> --[endlf]-->ȳ[lf mso & supportInllneShupes & supportFlelds]> SHAPE \*
MERGEFORMAT [endlf]ȳ>
ENKOER
PENASIRAN
EKOER
--[lf vml]--> --[endlf]-->ȳ[lf mso & supportInllneShupes &
supportFlelds]> [endlf]ȳ>
odel Schramm ( PenaIsiran akna yang berbentuk Sirkuler
PENGGUNAAN MOEL SCHRAMM (LAPANGAN PENGALAMAN) ALAM PENGA1ARAN AN
PEMBELA1ARAN
Bagi memastikan maklumat atau ilmu yang ingin disampaikan kepada para pelaiar beriaya diterima dengan berkesan, maka guru-
guru hendaklah memikirkan tentang beberapa aspek penting yang mempunyai perkaitan secara langsung dengan pengalaman atau
ilmu yang telah dimiliki oleh pelaiar antaranya termasuklah pengalaman lepas, ilmu yang dimiliki, tahap penguasaan bahasa,
perkembangan umur, latar belakang pelaiar dan sebagainya. Hal ini berlaku kerana, odel Komunikasi Schramm memberi
penekanan penting terhadap peranan pengalaman dalam proses komunikasi yang dilakukan kerana pengalaman yang berbeza di
antara penyampai maklumat iaitu guru dan penerima maklumat iaitu pelaiar berbeza dan mengganggu proses interpretasi
maklumat yang diterima. Perbezaan ini secara tidak langsung menyebabkan maklumat yang cuba disampaikan oleh penyampai
maklumat itu gagal diinterpretasikan seperti mana yang diinginkan oleh guru.
Bahasa merupakan salah satu daripada entiti penting yang mempunyai pengaruh yang cukup tinggi dalam memastikan sama ada
proses komunikasi itu berkesan ataupun tidak. Hal ini bertepatan dengan pendapat dan kenyataan Barton (1994) yang
menyatakan bahawa penggunaan bahasa lisan mempunyai kekuatan tersendiri untuk membantu pengaiaran dan pembelaiaran di
dalam kelas. enurut buku Kaedah Pengajaran Dan Pembelajaran Bahasa Melavu (Dr Roselan Baki ) pelaiar mempunyai
tahap penguasaan bahasa yang berbeza mengikut peringkat umur masing-masing termasuklah perbendaharaan kata dan
kemahiran dalam melakukan interaksi lisan. emandangkan guru merupakan pihak yang mempunyai keupayaan mengaiar yang
tinggi maka mereka cuba untuk menyampaikan maklumat dan ilmu dengan cepat dan menyeluruh. Namun disebabkan wuiudnya
perbezaan yang ketara dalam penguasaan kemahiran lisan dan berbahasa dalam kalangan pelaiar mengikut umur mereka maka
kecekapan berbahasa perlu dipraktikkan oleh guru. Dalam erti kata yang lain, guru haruslah menggunakan bahasa yang mudah
diIahami oleh pelaiar sesuai dengan keupayaan yang mereka miliki. Contohnya, dalam pengaiaran dan pembelaiaran pelaiar
dariah 3, guru-guru haruslah menggunakan bahasa yang ringan dan mudah diIahami bukannya menggunakan bahasa atau
perkataan yang terlalu tinggi dan bombastik kerana penggunaan bahasa yang tinggi tidak diIahami oleh pelaiar itu
memandangkan pengalaman dan penguasaan berbahasa mereka masih rendah.
Selain aspek penggunaan bahasa, guru-guru iuga perlulah memberi perhatian khusus terhadap pemilihan bahan pengaiaran yang
akan diiadikan sumber pembelaiaran pelaiar. Hal ini berlaku kerana maklumat yang cuba disampaikan kepada para pelaiar
perlulah sesuai dengan tahap perkembangan psikologi dan minda mereka. Sebagai contoh, pelaia-pelaiar yang berada dalam
iurusan sastera dan kemanusiaan adalah bereza dengan pelaiar-pelaiar yang berada dalam iurusan sains mahupun keiuruteraan.
Justeru, Iormula-Iormula dan istilah sains gagal untuk dinterpretasikan dengan tepat oleh pelaiar sastera kerana mereka tidak
mempunyai pengalaman terhadap penggunaan Iormula dan istilah tersebut dalam mempraktikkan ilmu sastera. Lantaran
menyedari bahawa terdapatnya perbezaan yang ketara dalam pengalaman ilmu yang dimiliki maka bahan pengaiaran yang
digunakan perlulah bersesuaian dengan ilmu yang dimiliki oleh mereka. aka, secara tuntasnya bahan pengaiaran yang memberi
Iokus terhadap sastera dan kesenian iuga tidak dapat diIahami oleh pelaiar yang mengambil iurusan sains mahupun keiuruteraan
kerana mereka berada dalam kelompok yang berbeza dari segi keilmuan dan iuga bidang. Sekiranya perkara sebegini berlaku
maka komunikasi yang berlaku adalah tidak berkesan kerana akan wuiud kemungkinan para pelaiar tidak dapat melakukan proses
interpretasi maklumat seperti mana yang diinginkan oleh penyampai.
Aspek seterusnya yang meniadi Iokus dalam pengaiaran dan pembelaiaran mengikut model Schramm ialah perkembangan umur
pelaiar itu. Hal ini turut meniadi satu Iaktor penting dalam komunikasi kerana ia akan mempengaruhi tahap pemahaman pelaiar
terhadap apa yang cuba disampaikan kepada mereka. Sebagai contoh, pelaiar-pelaiar di sekolah rendah yang tidak mempunyai
pengalaman yang luas dalam bidang politik, pemerintahan dan sebagainya maka guru-guru perlulah berhati-hati dalam
menyampaikan maklumat kepada mereka. Boleh dikatakan pelaiar-pelaiar di peringkat rendah tidak mempunyai pengalaman dan
ilmu dalam bidang politik dan pemerintahan Negara yang kompleks. aka maklumat yang berbentuk pemerintahan tidak sesuai
untuk disampaikan kepada mereka kerana proses pemahaman dan penaakulan minda mereka terhadap maklumat yang
disampaikan akan mengalami percanggahan dengan apa yang cuba disampaikan kerana mereka tidak mempunyai pengalaman
dan tidak dapat menggambarkan bagaimana sebenarnya perkara itu beroperasi dan berlangsung. Kondisi ini merupaka situasi
yang akan menyebabkan maklumat yang cuba disampaikan kepada mereka tidak dapat diinterpretasikan seperti mana yang ingin
digambarkan oleh penyampai. Lantaran itu, keraiaan telah memperkenalkan Kemahiran Bersepadu Sekolah Rendah (KBSR
untuk pelaiar-pelaiar sekolah rendah dan Kemahiran Bersepadu Sekolah enengah (KBS bagi mengawal dan meniadi
panduan terhadap guru dalam melakukan aktiviti pengaiaran dan pembelaiaran di dalam kelas.
Latar belakang pelaiar iuga perlu diambil kira dalam memastikan proses pengaiaran dan pembelaiaran dalam bilik dariah beriaya
dilakukan dengan berkesan. Keadaan ini merupakan situasi penting yang perlu diberi perhatian khusus oleh guru yang mengaiar
bagi mempermudah aktiviti pengaiaran dalam keadaan yang lebih baik dan cemerlang. Sebagai contoh, pelaiar-pelaiar yang lahir
dalam kondisi dan kelompok masyarakat di kampung dan pedalaman lebih mudah memahami maklumat yang disampaikan oleh
guru kepada mereka sekiranya maklumat itu mempunyai pertalian dan perikatan yang hampir dengan kehidupan dan budaya
mereka di kampung seperti ilmu berkaitan ladang, kebun, hutan dan sebagainya kerana unsur-unsur tersebut berkait rapat dengan
pengalaman yang telah mereka perolehi sepaniang membesar di kawasan tersebut sebaliknya iika guru-guru tidak memberi
perhatian terhadap latar belakng pelaiar tersebut dan cuba untuk menyampaikan maklumat berkaitan keadaan hidup di bandaraya
Kuala Lumpur yang penuh dengan kesesakan dan kehidupan metropolitan maka akan wuiud masalah yang cukup besar dalam
membantu pelaiar-pelaiar di kawasan pedalaman ini untuk menggambarkan bagaimana sebenarnya keadaan yang cuba
disampaikan oleh guru kerana mereka tidak mempunyai pengalaman tersebut.
MOEL SCHRAMM (PENASIRAN MAKNA) ALAM PENGA1ARAN AN PEMBELA1ARAN.
Bagi mengaplikasikan model ini dalam pengaiaran dan pembelaiaran, kita perlu memahami bahawa maklum balas daripada
penerimaan maklumat itu penting bagi memastikan proses komunikasi itu berkesan atau pun tidak. Justeru, maklum balas atau
tindak balas pelaiar terhadap maklumat yang telah disampaikan perlu untuk dititik beratkan dalam menialankan aktiviti
pengaiaran dan pembelaiaran di dalam kelas. Lantaran menyedari hakikat ini, terdapat beberapa teknik yang boleh digunakan
oleh guru sepaniang proses pengaiaran berlangsung yang akan memperlihatkan wuiudnya interaksi dan komunikasi dua hala iaitu
guru dan pelaiar masing-masing boleh mengambil peranan sebagai penyampai maklumat dan bukan sekadar meniadi penerima
sahaia.
Kaedah pertama yang boleh diselaraskan seperti yang terdapat dalam odel Schramm ialah teknik soal iawab. Di peringkat awal
guru perlu bertindak sebagai penyampai maklumat dengan menghuraikan idea yang cuba disampaikan dalam keadaan terbaik dan
sesuai dengan pengalaman pelaiar itu. Selepas selesai. Guru boleh melontarkan persoalan-persoalan yang berkaitan dengan apa
yang telah disampaikan kepada pelaiar dan melakukan penilaian terhadap apa yang telah diIahami oleh mereka dan adakah
pelaiar itu beriaya menginterpretasikan maklumat yang disampaikan itu seperti mana yang diharapkan. elalui teknik ini guru
dapat menilai tahap keberkesanan penyampaian maklumat yang berlaku sama ada ia berkesan atau pun tidak.
Selain itu guru iuga boleh melakukan aktiviti-aktiviti sampingan yang lain seperti mengarahkan pelaiar yang bertindak sebagai
penerima maklumat itu supay berubah peranan sebagai penyampai maklumat iaitu memberi tugasan kepada pelaiar dalam bentuk
kumpulan dengan mengarahkan mereka untuk menghuraikan dan melakukan penerangan kepada kelas tentang tahap pemahaman
mereka dalam menginterpretasikan maklumat dan ilmu yang telah disampaikan kepada mereka dalam bentuk pembentangan.
Kaedah dan teknik sebegini iuga membolehkan guru melakukan penilaian terhadap pemahaman pelaiar setelah guru selesai
menyampaikan maklumat lalu membuat rumusan sama ada komunikasi itu berkesan atau tidak, sesuai atau tidak dengan
pengalaman dan perkembangan pelaiar dan sebagainya.
Walaubagaimanapun, bagi memastikan maklum balas atau tindak balas antara guru dan pelaiar berlaku dalam setiap aktiviti
pengaiaran dan pembelaiaran di dalam kelas, guru perlu mempraktikkan beberapa perkara asas dan penting bagi memastikan
keadaan kelas berada dalam keadaan terkawal dan pengaiaran dan pembelaiaran berlaku dalam kondisi aktiI bukan pasiI. Justeru
bagi memastikan keadaan kelas aktiI dan terkawal teknik-teknik penyoalan, penggiliran, insiasi, pencungkilan, dan sebagainya.
alahan guru perlu untuk memastikan teknik yang cuba digunakan perlulah bersandarkan kepada pengalaman pelaiar agar
gangguan seperti percanggahan pentakriIan maklumat tidak berlaku dalam proses penyampain maklumat.
KESIMPULAN
Berdasarkan penghuraian dan kupasan yang telah dilakukan dapatlah dirumuskan bahawa pembentukan model komunikasi
banyak dikembangkan dengan penambahan elemen komunikasi yang akhirnya bertindak sebagai pemangkin kepada proses
komunikasi yang lebih berkesan. Di samping itu , komunikasi yang wuiud antara manusia bukan sahaia memntingkan kepada
penyaluran maklumat atau mesei daripada satu pihak kepada pihak yang lain malah turut menitikberatkan unsur pengalaman,
maklum balas, pengarauh budaya dan persekitaran dan sebaginya seperti mana yang telah digambarkan dalam odel
Komunikasi Schramm. Justeru, bagi memastikan proses pengaiaran dan pembelaiaran beriaya dilakukan melalui interaksi dan
komunikasi yang berkesan maka setiap aspek yang telah diperincikan dalam model Schramm perlu untuk diberi perhatian yang
menyeluruh oleh guru-guru bagi melakukan aktiviti pengaiaran yang lebih beriaya dan sempurna. Tanpa persediaan yang lengkap
tentang tahap pengalaman pelaiar, penguasaan bahasa dan latar belakang pelaiar, di samping memberi penekanan khusus
terhadap peranan maklum balas pelaiar maka pelbagai bentuk masalah terhadap penyampaian maklumat akan berlaku yang
akhirnya akan menggagalkan proses komunikasi berkesan dalam sesebuah pengaiaran dan pembelaiaran di dalam kelas.
ATAR RU1UK
1. Drs. Jalaluddin Rakhmat . SC, Metode Penelitian Komunikasi : Dilengkapi Contoh Analisis $tatistik. Bandung Pt Remaia
Rosdakarya 1999.
. ZulkiIli YusoI, $ukarkah Komunikasi Anda ? $eni Berhubung Dengan Orang ain. Kuala Lumpur,Utusan Publications &
Distributors Sdn Bhd 000
3. Dr. Roselan Baki, Kaedah Pengajaran Dan Pembelajaran Bahasa Melavu, Universiti Putra alaysia
4. A. Fanar Syukri Berita $orotan Bulletin Buku 1amu : Rambu-rambu Berkomunikasi Tokyo, Ketua Divisi Publikasi
ISTECS-Japan, Universiti OI Electo- Communications (UEC aIanars(Iedu.uec.ac.ip 003

3/.3/8.05..25..:2.7503072.33./.-.:2. 2088.9.25.5.2..3  !03072.9.3.9.9/./.3203.3  .2.25.07 .05.3  %3/. 47...3/0.8:/.9:5.3/8. 5.:2.9.32.3408..9 803/07 .3/0..8 100/-../..:2.75..3.2.32.3.0 ./..9.9 70. .:2.8..9/..5.  O O O .503..25.:2././.:/0.0.5./..3203072.:2.

8:/.9/.382.9.99:-0708.3 /8.7...:2.25.2(   03/1( 03:.3.8!7480842:3.9:20/.574808503.25.9 .3.5...3/0.3808:.2(   .347.8.3 0/.9.3 /2.3 93/.3/8..9..3 .0 9:/8.32080  1.2.333/8.:9/.  1.9.25.8..3/1.3.25.3/0..9 .3/1.8 2.905..07  507: 202-07..73.3.7..9.8 0::/..2.:2.9.2.:2.:2.8 57480842:3.:2.2-..32.25./.3805079-07:9  !03.  . -.3 /.9.25. 70.8/03..8 100/-.:82-4.07 .9.    !03072...-0.:2.2400/:.. /8.3 9: -./.9 088. 70...9:0/.333/8.8/.:. 03.3203072.3 .25./.3 02-:.  $.9:4/0#3.5.38:32.9.0.25.3/9072.:7.5.80...0.:8.!# $$ &$ $0.2 -039: -. /:.3 /72.20..9:2. -.9...:/-.: 9.:5:3 82-4 82-4 .7.79.5.7.89.9 .3-0742:3.3/.3 05.  ..32030702..3..25.:8:.8....25..2(      03/1(  5.3  .38..:5:3 9/.3-.3.38:..47..934/  1.2-039:507.38:3 !03072.3.202.:2.5.3203. ..2400/:.2-.9.:2.3.

-.25../.3203072.23.3  1. 03/1(    028.  .2(    03/1(  !03072...3     04/  1.32080   03072.202.8203072...9.:2034.3/8..3/8.503072..3     03:3.   03/1(   !03072..320.2080.2080...3  1.3.22080  !02..203:3.3/8..:2080805079...:7.3   /1.2.-0793/..3.2(    03/1(  !03072.:-.25..5.223/.2(  !03072.25.3.  1.2(    03/1(  !03072.

.8/03.30248 24943.3 507.38.: 2080  8.3903 903.9:-:.9.3/507:.342:3.:24943.78.3 203:.2. 202.39.:2-.5 050393.507:202.3-.75.: /.3 3/.3.2080/.42:3.07   02.-07-.3./.5..3/.340-.02./.:2 -.302. .32025:3.3 2..9/.3..38.07/.8/03.39:507:.39039.32..7:.:2..2 0/:5..3:8.3 50393 /. 20.38.25::39:203.3 9:/..507:-:3.393 :39:-07.39:203:.3-0742:3.230.3..39003.8.8./03. 0- :7.0207.9./..3:8.3 90./.3 .7.3 . 9.7.9.87.02.8.9 ./.7.8:/42:3.9...3320207:.9 2025:3.3 .  07::05.340 2.0.7. /09.3 50393 /.7/ ..42:3.3  !% &$ 02.3.3..8.3.8  42:3./:..302..7..3   08.3.../.9.3 .2 -0742:3.3../.8. . 0...2203..../.9 03.207.0:5.0/:5.3.3.203:.39. .0:5..8.83-40/-0740503072.3 /:3../8079.38.3 .347.3/.8..3  503072.3/8.5.95039307.9: 8:2-07  2.2 :38:7 :9..2-0742:3.3.3. 47./.3..3207:5.3.8 907.3    &$ $050792.:93/.3:8.7.3-07.:2.7.3 9:8.2/:507. 2.8 .:2.32025:3.253203.2 574808 42:3.:2..3.3-079::.3.3.3.950393/.07/.02483..2.9.:574808.3 203:3:.203:. .3 /1.33/.3/0.39.3-079.8207:5.3808047.:2..9/.3..32. 5079443.2..2.30::/.3.5.. 42:3.7.3 93 909.8 050393.2:42:3.0305..5 9.38847.2.9:-:.:07.3 202.2:8.393/.  03:7:9..3024847.9.3. :39: 20239.3 -07.9.":49039 .  .3/32070.02:33.9 .2 574808 42:3.5.3 507./8.8  03:7:9 073..3. .5 2./9039:.2(   03/1(  ..2-039:8.../.9.9.3.8 :./:/.47.2.3.82025:3..: /.8  1.00.3 .47.8207:5.9  2.3 -07:-.3808./.770808047..3.2 907/...3202-40.3 -.: 507.393/.3:39:2030/.33.9.3 503/.8 -07802:.902..:7..39/.843. :39:203.9:.25.2.: 20239.905./.-::.

501...380/07.3:39:202.9: 103420344 .9: 4254303 42:3.25::39:2033.5 8:2-.25..9:897:9:7. .8.5..393/50740/.202-.:39:203.. /8.33.57480842:3.  4/080.  .3.39.7. 9 ..32.7.9:5748082.24/0 24/042:3.. 574808 42:3.3 01.32. :7...390479.3 $97.95034203439.:2..82.3202507.7.30-0708..3 /.3.3/:3.3...3 907.8. .75..3 2025072:/.425430398419. .3.3.503. 705..7-3 .3.8 /03..8:/.9.-897.8.30-0708.8 ..25..9.2-.:.2.2-7.7.2 20207.3 :38:7 .3203039:.38.7.8:/.3805..2. 42:3.8 /8.3 4254303 .3503072.942:3..340503./.3..8.3 8:2-.3 /33..3/.3 80-.20/:2..3. .80/07.:2.3::/2. 24/0 207:5.9.3 ::/ /.../..2-.5503:3.7. 50393 /.: 80.207:5.7.8 9: -07.3 05.3202.5 574808 42:3.2 42:3.3.28080-:./.: :-:3.9 47 800.75.3/0.52.3:39:20. 41 2.2./.3/8..3.-.3408:2-07/.89.9:20/:2507.9:-07.5.3 -07..9:.8/.25..8..7:/..2 202503.3 507. 203.. 8094170.8.9 /..8 .3.9..2..3..3907/7/.25.3/:.: 8.3.3 00203 00203 50393 .3/8.:574808. 5.8 3 9072.940503072.7.38.3 24/0 42:3.9 .9:7.203.3.3.324/042:3.3/:3.  4/0 42:3./.7.3.. 570.- /.253 203.3 .8:.8. 70.07-.3:.3.5.2079.38..3-07.03./.82-4/.3307  807    .9.3907. /.8207:5..9:93.9.: 39.3.3#:343    24/0 //0138.3 8.3 .3 ./.25..07/..3.3 24/0.2 808:.9.3.9.9/.39.9902598 94 05..9..3-0708./.9.. 01.8. -07507.5.8.:8.3 $07..35.39. 574808 5030/.:2.907   5:.9.3 24/0 80-.2 202507.. 80.3574808/.3-07.2.3.8  $0..8. 1:38 0::/.94385 .9:897:9:7./ 20/:2 507.3808:.. 203.32025:3.:5:3/:.9: 07.33.2202-07 503079..-07..8.350308549..3 /.757480842:3../ 20/:2 .3./. 05708843 /08.9./1.3.942:3.9.39 0020398 47 57450790847.:2.5.3 42:3./8.3  .39:5..3.9 .9 -.3 907.3 80-.0:5.3 /... ...3/7.8:.3-07.5.2.:   $# .3::/  &$  !03./.3 03:7:903.943858 3 .8 -07503/.  $..39:24/042:3.. 41 90 5034203./.3.9/.902.28050792../..3/.880 $.3 .3:.3/03.2-.9.3/..57480842:3.7.9..3907.-.393/..98 5.3343 0.7.798 1742 90 40  90 831.2.3.3 ::/ :.98-0324/00/  4/042:3.7.3 907-.30742.3 907-.3 .3 80-.3 202-. 80507924/042:3.3.2.:5:3.300203 00203/.8202-.2-.30109107.24/0..80 2..4 9.3.

: /80-.5.3 -.3 /..3 . ../2.25. .3 202-07 7.9.32./.:2.3.2. . . 5078. 0-:/...57480842:3.8/../ .3507503933.9 .: 9/.8  9.: 5078.   $#% .9.5 50309.3.3 503../. .:2.3-0708.8 802.8:/.7.2.3 /.89:-0708..3 503. .3  507809. 0.2.3/.2.3..3 40 503.5. 2...3 05..5.3 .3 203.3..3..5.8.2203039:.3 05.:.3!03. 2. 507-0.25.3503.9.3 24/0 574808 42:3.5 47.340503.:-.2202.39039.3203039:.3 /.3 /33.3 40 8 503.-:7 $.9: 574808 42:3.3 2025:3.5. .3.:23 202-07..2.3.3 -.3 .3 /03.:.2...3  03:7:9 -0.3 .:24/03-0..3907..25.3.89.99/.:2.3 /72.3 $&#..3 907803/7  2. 9/.3 /:.8.3808:.38.5.9 /39075709... /9702.8.:80-.-.3 2025:3.38.:2.3.902:33..2 /7 503.2..2.9 8. . /03.3 .3503.2.3 808:.38:3 202-:9.9 .2.3. /.9.57480842:3.3 ::/ /.. /.2.2.5.3 805079 2. 2.3.39.3 809.8..:202507.3 503.7. 2...2.7.2.3.3503..3 /. /..: 508.3..7-0.305.2.3 89:.3 /9072.9.:2.7.38..9.3202-039:7..3.33.2.3.33 80.38./.:2.2.8 .2. 40 503072. .38.. 40 503072./..38.2.8 80-0:23. /.8 9: -07.38.9 805079 503.3 /03.03 .: 503072. 24/0 42:3. 5078.2 -/.507.9  03:7:9 -0.3.907/./. 9/.3 -0708.

2(   03/1(  190.034/  1.2(  03/1(  1.2(   03/1(  1284(   03/1(   04/07.

0893.8  1284(  .

7.8 05.22 . 03/1(   03/1(  1284 .3. 574808 202-:.3 -007.3 /.2-..2(  03/1(  1.7 50.8 !03:7:8.7.3 !038.7.2 47..3  .3 5073.2(     1..8 $047.7.3 203.2-.3!03. . 2025:3.5.3 -.3..2.73.3 -.5.3./.73.2.2.38.2.2(03/1(  1.2(   03/1(  #. 80/. 50.3!03.. #:-03   439489:.2(    03/1(  1 284(   03/1(  . 503.4/0$..3.3 203:9 :78:8 42:3.7..38.2(   03/1(  1.9 05:9:8. .. . 50..2(  03/1(  190.9:.3   1284(   03/1(  1284 .

/../39075709.3 402070.25.7-0781.7.9.8:2-075072:.2(03/1(  1.3.3 -.:5078.8/:.3.503...808:.2.3/8.7.3 202-07 2..32080.3 2070. .9: .42:3.503072. 503.8 03:9$.2. 2../.2.2.342:3.9...:2 -.809./8./03.7.35038..7.-0702. 9/.   190.3 -07-039:9.39.508.340503.8.50.805.3..38047.8 :.3.22 9/.:2..:: -0./.9.8.9803./.3.8 20303.. 203025:73.3:9.3 -073907.3 -07.7.3/8.9 !7480842:3.3-0708.5 3/.9:/0893.3 203:3:.8 3 203.8 .7.3909.079..8..8020893.9.2.3 0.3.3.5.. -07804.:2... -.2 202...:2.: -:.3-07. /9072..9.3 5073. .2(  03/1(   03/1(  190.39.3 8:2-07203.39.9.:20250703. 809.3-07.079.805. 503.  . $.380-.3 /.7 7. 503072.3 ..../.9..25. / -.7. 034//.2025:3.2.9-073907. 50393 07.3 2070.2808:.3.7208005.305. 203.95.2.5.389:.3:8.22907/...3. 574808 42:3.187.3 /9072.9..3.3/.5  0702:33.0.3.3203072.9/.: 07..32.7. /2..2./.3 /04/ 8.3/03.25.7.37::...203072./.3  .3 $9:../.3..:3-40 /.3 50..2.257480842:3.:2.-0793/.-.3-07.8/.3 439489:.3 80-.7.80-.7/03.7.3.7/.3 203.2:33 202-.9 /..8.942:3./ 24/0 /:.2.3503-./.305.990780-:9 5. /:. /:.-07../.8.:2-.3 2030/....3. 3 .202-0793/.73 /.25. 40 :7: 09.:2-./.32030-. 2.3.33.83.5.3...202-07 08.7. 24/042:3./: . .3 90./.2070.5:8.8 .2.3203.3:38:72.9.7.3 2. 909./.  .8 8.3 503.3.305.7./..3 -0708.2- .:2.5 207:5..3 8 503.5 .75.-0703.8-072:.::/3. .2.:2 -.8.09.9: ..3503. 574808 42:3.3  0/:.3.89:-0708.9.-.. 4/0 $. 50.5 40 50.9 . 507.:2 -..3/.25.:2.2(03/1(  1..2-.3/.7.22 90.8 /.24/0$.. / .3..81/.38:3 8 503072./.9 . 80. 2070.503.3 2.2.90.3 .:503072.25..8/03..42:3.22 /.:..390.7050393.38.7...9.-.3.307.7.305.5.8 /..3./:.  .5.3.2574808503.8.3 -. 2.7...5.3/.: 9/.2.5078.2.8 07/.  070. 9: .8:2-07.5503072.7 80/..:2.3 24/0 42:3.-.89.3507. 802.2(    # .3.8:..8.2070.3.350. .3 8..9:-07-0.-.3 574808 42:3.7.3 907-.3.8 907.39.89:-40/5.. 47.

2(   03/1(   $  1.!$#  #  1.508 8:554790/8($!   # !$#  # .2(  # #%03/1(   03/1(  1284 8:55479330$.2(   03/1(   $  1.

/.8..3503.-. /2 40 50.333/8..5.3 -07-0.38.3/33.0:.89.38.9.207:5.8..7 -0. 3 -07..3503..187.9.  50702-.:-.39039.2.32025:3.0.  50.9.7.7.:2./8.3-.8 $.0/.99:..340:7:  .38050792.3.7 /.8:.3 ..:2.8.83 2./03.3..3!02-0..3380.3-0708..: 7 #480.5./39075709.8 03:7:9-:: .8  2: .3502-0.7.3907803/7:39:202-.3.9 .305.25..32025:3./.3 03.9.3 .3 80-..8.:. ....7 2025:3.3 -.3.9/.:2.  4/0 42:3.7 -07-0...3 :2:7  .3 .22 202-07 5030.3..2.3 .3.8:.: 07.:2.380.508  4/0$.8.3/..2(  8:554790/8(03/1(   03/1(  1284 8:55479330$.3..7-07.3/.:2.3 203.  .5 503:.7. 9072.9 .... /..83 9072.:5:3 9/.202.257480842:3../.39:503...503:3..3/.3-.25.32.307. 507-03/...22 !03. 203:9 5073...3.8.2.3: 574808 39075709.8.32025:3.503. .85050393./.:2:.:2.3 /03.9.8 9: -0708...7943   ..7. 574808 42:3.3 .9.: 2: ./ ..9 /.3..7.38:32030-. !07-0.3 05. 2.2 0.39.3-0-07. /.25.9. 503.::593/.5507.75.50.32.3.8.7:.3 -...3.3 2.5.9 :2:7 2..3.7.9:/..8 2..5 503:.3-07-039:$7:07 !& $# !! !# !# .9.3 503/.2. 2.8..3 ./9072. 2.  .3 ...7. !03.7 ..3.9: 50.9.8.9: :7: /.9.503.9.3 203. 3 -07905.7.3 503072.3 50.350393907.2027.:7: :7:03/.9.7.89..8.3-07-0.507.38:3/03...2. 503. 9.3/9072.3.39..25.9.2202.3/ /.340503.039950393.7. 1.3 /2  9.3 90.7.

/..3 907.3 -...88./.3 07.2:3/80-./.7/5073.3.3:8:8907. 203:3.9/.7.7.2.:-.30803.. 90780-:9 /.3 2:/.: 07.2 40 50./.3 /03.3:./. 574808 502.9 /....9/.:39:203.302.98050792.350.9 203.: 507.2.7 -.38:3  43/8 3 207:5.9.3 .93. 8.8907.:-.2...2 507. 80-03 -07.8703/.8.5.8../.5 503:3.3/.32:.39:7:9203..3 93 9/..7.5../.703/. /.. 2  43943.340503.2 -:..2079. /1..9 40 50.3 -07-0. 5.2070...3 02.5./8...9/. 0.7 907.:2.5 2././.0:5.3::/02:33.7 808:.32..3.905...  $0-..850503:3...3.8 .7 507:..7..:2.7.3.3 -07..  $0.3 05..2.9/. 2025:3.73.7. /...3 -.3503.807.3 :7:.8.2503. 07. -07./.9/39075709.3 5844 /.3..3 /.. :7: :7: 507:.9/1.3 0:5.3.79/..7.3  $07.2 04254 .3.3 ..8...3  :8907:  1472:. 80.3 /.5.8..7/804.35.25.2.3-07..3 2: .3..32./. 89:.: 2..2 20257.3 89.350.9/.3/.8907.7:8...2.8. 07.:../.350.3 2:/.309.8 /.3 . .25.507:/57.3.3 05.5502. 507.3-./..3 932. /03. 503.3 89.2 503.3 503. 9/..3-07-..3.3203.33.3.:-. .3.5..7. .3 50.7 8./.32030-.242:3.305.2070.3:. 503:3.25.3 ...24050.2 203..3.3/.0.02./.7.203:3.8.38.7:8.3503.2070..8../.32:/./.3 /.....3-.7. $0-..3.3.7.5. 40/... 907/.3 2: 8.3 2070.8./..89 07.3 . /03.7.5502.-...-.9.2. :39: /8.3.3.../../..4394  50.350.2..3 :.39...2-.5 50702-.3574808 39075709.7...3 . :39: /39075709.3. 2070.:.3 /.7 /. 507-0.2070.3 549  5020739.32.. 2.3 .:. 3 -07.:-. 9/. -07..7 .32:/03.3 -... 203:3.2-/.25..9. /..7....307..9 ./.333 ..7 50.8.38050792.. .2.3.3 09.507:.3.2.7 50.3 73.. /1.307.302.25.:5:30:7:907.3/..-.22.3/03.3503..3 -. 507.8907.3203. /8. 1472:.3 502-0.38.. 2070.2 503.50702-.9 .38 ..30...3.2.05./03.220.8. 50.3:7:207:5..  /.7.7.7203:9:2:72070. /.3 /:3./..50.4394 50.2025:3.2025:3.3 .3 80-.3.7..3 8:2-07 502-0.:2..25.. /8.2 -/...83..7  ..5.3/33.920.3-07.8.3 503.2070..3 23/.3203.8.  . 80-03.7.8 /.42:3.38..3-07-./. .7.3 23/.3 905...25. -.3/.7. 2070..3 203.3 2030/..9:39.3-.7...9. 2070..  85080907:83.3-07-.9703/.2 40 50.342508 . 2070.2 :7:8.3 /8. 907..3.5..305.3-07-039:5020739. /...25. -/.3.3 1472:.: 93 /. :7: :7::.3202503.9.3::/3.9..3/2402070..9.7.:-.3 907..3 /.3203:924/0$. 2025:3.3 9/.3 9.3:2:7 50..8907..3..3 -42-..3202-07 14:8907.7:9.94750393/..202-07507.38.58.3 .3/..:.:5:30:7:907.:2.2.7.3/. 2070.7 9: 202.. 2.382. 9: -074507.3 /.. 503. ./8..3.3.. 50.3507:.39/..3 50.808:.33907.25../8. /.-070.780 02:.:2.3..35020739.7 50..9.2:7:8.9.382.2-:7:8. 808:.503. 507-0....39/.2503:.3 /..:2.340:7: .././..82.9/.:2.3.. /1.7.3. 503..32030:7: .5.9:1.3549/.3502-0...3 /2 2.3503:.3 /03.7.-07808:...   :7: :7: .79: .9 .3 -07.35.-0708.2..32025:3.3:8./14:8/.

.9.:39:203.  .3 40 503.39.:.:2..3 502-0. /../..: 93/.5.24/0$.0207.3 /.0/.3203:7..8 /.. #03/.3.9/03..3907-.3  9.3. /1.3. :7: :7: 9/.202.39:8050792.8.25:3/.320974549.25.9.9203..3 90./: $04..7.350/.7..25:38050792:-07..3/...7/. -...5.7 50.32.3/8. :7:-4020439.39.:5:39/.7.83-40203. /.8.88008.3202507...3 ..2 0.3/.2..3203.38:3.25.3 202-08.3 90..30--.73.99:50393-.25.3::/2.2070.7.380-.3 90.9.9.3907.3 90... ..2.7. 0.- 5073..89:-0708..3.7 -..3 ..3907.7.3..507:/. 703/.3 90780-:9 80-. $#  :39: 50.3503:/03.9 3  907/.3 ../. 2070.9.  .7.3 502-0....9503.25..9 503.3..9.80-.25.9/....3 907..390780-:9   $# !$# !#!#  .3 05.8/:.9/03..503.97.350.:2.32.3 /.3-:. 50740 805.3 -:/.2-..3 50784.380-.2.32.:2.. :.2. 8.3 808:./.7.:.3.3507:/-07507. 503072...3 02..20..3.7./.3 0/:5.3042542.07.:-.5:7:/..9 9: 2025:3.3907/./.357480842:3.. /.3 ..90384.3 07805...350.3/.79:-07. $  -.89.8...5.9.9.:5:39/...:38:7 :38:790780-:9-07.. 0303.3 .25.7 50.7.3 0.8  ..5 .25.850393.:9033:7: /. 80-03.7.3.7203.2.  ....39: 50.2 202-.30/:5./.7 /.503.9.3 $0-...3.89.9 .2202.9. 2070.3 /..3/.3 2030/.3/.3 -..790780-:9/.20..3 3 :39: 203.3 ./.9/.-0708..25.:8././..9503. 2../..20339075709...220.3 507.380.3 503.3./.3.342:3. 2070.3 07805./.5079.3:8:840:7:.3 9:  07..:2.9.903 .5. /8.3-0708.2 40 2070.20.7.3.. 203.9-07.7 / .33207:5..8.9/.32.3 24/0 3 /.3 50/. 20250703.7 / ..8. .79: $005.25../.9/..83 2.3503. :8907: 2.3/0.5 2.:2-. :7:507:-0793/.75./.72..3 503.25.2 203.7:.3 .7 907.30. 50./.3.3/..:25:7./.../.8 50. /8..3/.8.8..2..:2.3.7.2 -.2 503.9.9.5./.3 0-:3 :9.3/03.9 -0-07.3/..3907.2-7.3.3/..:2.3 0..3 90.3.22.9.::5-08./.8/. 807.3//.257 /03.2. 202-07 507.3 -40 /:3..7 50..3.5.3 02. /8.3-40/80.9.3805079.7.3 / /./ 5..3502-0. 5079.2-507..:2 -.3574808503.3/:..2.7.:2..3.5.243/8/..7.3-07.9..50-0708..3503..9..5. .3.2.3.4394 50../503072..8  ....7.202. 2.3 507: :39: /99 -07.7-0.7..7 804.5.. 203.2025072:/. 507: 202.-07.7...22./03...3..7./.9.350784.7.2025:3...350.7..3.7.2.3 /.3/03.503.3.3/:5/-.3-07.3.340 :7: 05.3 20.5.30808.389:.7.2-/.3::/3.:-...2-. 50.3574808503.7 /.350.340:7:07./: $04.9.25./.7 ./8.8.32.:.30-2:/.:-.3502-0.9.:2.9.3 /.7-0.:2. /..3 203.3 40:7:805.3/8.3-07.9: :7:/.

%.89./.3 9.253 202-07 5030. 202.3 50.3 /..9 .2.3 903 80-03 :.8..3 2: .305. 8.3 2030:7:40:7: :7:-. /.2 -039: 502-039.:39:203:7.35. .89.3-0793/..3 /. /.3 507809...39::7::. 05.3502-0.9503..8.3203.32.: 3907.8 -..  .8 .32.5:3  -.7 2.850.7.224/0$.3503.7.305.3 8..38..9 503.:. 80-.7.22  :8907:  -....3 5037..903 9035034.3 503:7.3 .7 .7.3 .:/.8-07.9...3 .3 90. 202-40...39.: 9/.357480842:3.3 502-0.350..2 20339075709..3.39. /.7...7  / 8...303. -039: 2.3:38:7 503.75.7.3 -.3 80-.: 202-:.3 /.-07.35039.7 .9 /. /.:2 -.3.2 0. .32. /.2-.7.2.8  %##&&  78 .7..3 0.3502-0.503.:./.89.9.33 05..3.98..9.3 2.2.8 9: -0708.-:..-07:-..3 00203 42:3..3..3 :8:8 907.0/.7/. 2070.7 -0.30--0708..380-.3.3805079507.22507::39:/-07507.3 24/0 42:3. 507..3..350307. 503072.3/.8 /..0..350702-.: 9/.5.9 .:-..3.. ..809.5.8.9.9../..89.3./.3 / /. /8..3 -07.91-:.3 50.3 /.2.3 .9.25.3.989 ././.:2.202393.5 9039. 503.3 90.9  $!& 07/...2-039: :25:.: /../..20.3::/.8  :7: 507: 20257..73.3 /03.3 90...3 20.3/.3/.803..543943.8.3/.3 05.3:.3 2./.80-..:2. 50-.3 503.9.7./.:2.8 $./.25.320.8.202. -0793/.3 50..://3#. :7: 8008.. -.3 -07.3-07. ..9:7:9 2039-07.8 /.71.9 7:2:8.2 809.3203.3 907...:2. -078. 503.9:202-079:.. 202.. 907.:2..9 . /7:2:8.89.8.3 ..3 :5.3/..7.3 -.$0.243/8.:2.7.350.3.50780/.7..30.342:3.2-.3 50393 -.3 . :7: /.3  2.2.3 /.3 /.2 4/0 42:3.9.3 503./.:7. /03.3.-4020..25.7. 574808 42:3.3.7.:..9.305.25.:/.2.3 2.3..390.3 50.81 :8907: -.3 2.88$9.73.3-0708. .3 38.7  503:.:..507.:.2.2..7/. 5.3//.3.7.3...3 2.2.380-.9.89039.2574808503../.3./. /02-. /:3.7..8 50.3 05.: 93/.7...253.3 :7: 507: :39: 202. 42:3.7.5.9.99:8:5.:3.:2. /.5 503.3 502-0.5 503.7.3 507:.8.  .3 8.3/.503.3 :7: 20.50.99/.9..3  .../5073.8 .8...:2 -.  808:.30. 805079 2../.: ./.3 503.. /.3/...25.380-..: -:/.3 -0-07.8 503../.20.3:8.8.3 2070.2539: 42:3. 502-039:.39.:2 -.7.5 502./.7 -07..5502.3574808 503.8  503.7.:2.8.7.91/.8-0708.:-..9.3.8.. 202.3.32070.7..5 507.: 2080 /..30--07.2.3/:3!9#02.3805079203.9:5./..9.2.3 2.3..  .3 . /.35.8 .3.8 . #48/.5 ..3 2. 502...30.38025:73.7 8090.20.2.9.3 /..3 50.3 903 .3907.3 42:3./.9 $ 094/0!0309.:.3.28080-:. 203..3907.3/03.

94 422:3.3.7.3 &3.!03.:25:7 &9:8..3 7.3.3.9438  897-:9478$/3/   7 #480.3!02-0.0789 10.2-: 0742:3.$0307:-:303. :1:841 $:..8. .8 %44  09:.3.: &3..3!:-.1.3. $4749..83/.     ..2-: 7.9438 & .0/.42:3.7.3. .3 :....5.3 :093 :: %.2:  #.7 $:7 079.7810/: :0.8. .0789!:97.0.7. 5   .8 $%$ ..8 !:-.

Roselan Baki. Sukarkah Komunikasi Anda ? Seni Berhubung Dengan Orang Lain.Communications (UEC) afanars@fedu. Fanar Syukri Berita Sorotan Bulletin Buku Tamu : Rambu-rambu Berkomunikasi Tokyo. Kaedah Pengajaran Dan Pembelajaran Bahasa Melayu.jp 2003 .ac. Zulkifli Yusof. Ketua Divisi Publikasi ISTECS-Japan. Universiti Putra Malaysia 4. Kuala Lumpur.uec.2. A. Universiti Of Electo. Dr.Utusan Publications & Distributors Sdn Bhd 2000 3.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->