P. 1
Faktor Yang Mempengaruhi Pembandaran

Faktor Yang Mempengaruhi Pembandaran

|Views: 7,101|Likes:
Published by Joe Lozzoll

More info:

Published by: Joe Lozzoll on Dec 02, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/02/2015

pdf

text

original

1.0 Pengenalan Umumnya pembandaran ialah suatu perubahan penduduk dari desa menjadi Bandar.

Perubahan boleh berlaku melalui beberapa cara. Pertama, perpindahan penduduk dari desa ke Bandar, kedua melalui perluasan Bandar yang merebak ke kawasan luar Bandar di sekitarnya, ketiga melalui perancangan pembangunan in situ di kawasan desa yang menyebabkan guna tanah dan penduduk desa terbandar. Kawasan terbandar biasanya mempunyai kepadatan penduduk yang tinggi dan mempunyai tahap penyedian kemudahan pasarana dan sosial yang lebih baik. Guna tanah bukan utamanya bukan lagi pertanian tetapi bangunan atau kediaman, tempat menjalankan aktiviti perniagaan, perdagangan, perindustrian dan perkhidmatan. Proses pembangunan secara perpindahan, rebakan Bandar dan perancangan perbangunan in situ lazimnya menyebabkan penduduk mengalami perubahan sosioekonomi terutamanya dari segi perkerjaan, pendidikan, sikap, tahap kesihatan dan budaya kehidupan. Dalam dunia sebenar, fenomena pembandaran agak sukar untuk diukur. Ini kerana daya penglihatan dan keupayaan manusia mencerap penunjuk pembandaran amat terbatas. Disebabkan kekurangan maklumat atau petunjuk yang lengkap maka para penulis dan pengkaji cenderung untuk memberikan pandangan yang berbeza tentang maksud pembandaran. Pendekatan pertama adalah pendefinisian yang berasaskan pertunjuk demografi, dan pendekatan kedua mentakrif pembandaran sebagai suatu proses perubahan dalam konteks politik-ekonomi, sesebuah Negara. Bandar ialah petempatan yang mempunyai ciri moden dan maju dengan jumlah penduduk tertentu dan telah diwatakan oleh pemerintah. Ciri moden yang dimaksukan ialah guna tanah bukan pertanian tetapi perumahan, perdagangan, perindustrian dan perkhidmatan. Manakala kemudahan asasnya baik dan keadaan persekitarannya bersih serta tersusun. Jumlah penduduk Bandar berbeza menurut tempat dan waktu.( Katiman Rostam(2002). )

1

2.0 Faktor-Faktor Yang Mempengaruhi Proses Pembandaran Yang Di Malaysia Sejak Tahun 1970. 2.1 Migrasi Pada tahun 1970-an data destinasi migran mula di kumpulkan daripada jumlah 2 juta migran, 21 peratus berpindah dari luar Bandar ke Bandar. Bakinya 79 peratus berpindah dari sesebuah Bandar ke andar yang lain. Negeri selangor mencatatkan perpindahan dari Bandar ke Bandar sebanyak 39 peratus, pulau pinang 32 peratus dan perak sebanyak 23 peratus. Ini bermakana lebih ramai yang berpindah ke Bandar daripada luar Bandar. Pertumbauhan urbanisasi yang tinggi telah berlaku antara tahun 1970 dengan 1980-an. Urbanisasi di terengganu bertambah sebanyak 15.9 peratus, kelantan sebanyak 12.9 peratus, negeri sembilan sebanyak 11.0 peratus, pahang dan johor meningkat sebanyak 89 peratus. Sebenarnya kadar ubanisasi Malaysia hanya meningkat sebanyak 7.3 peratus sahaja. Keadaan ini menunjukan kadar urbanisasi di Malaysia timur bergitu perlahan dan kedua-dua buah negeri ini harus mengadakan program pembangunan yang lebih dinamik untuk menarik lebih ramai penduduk luar Bandar ke Bandar di masa hadapan. ( Usman haji Yaakod (1989).) Masalah migrasi banyak di hadapi oleh kebanyakan Negara membangun. Tetapi pada hari ini, pembangunan yang pesat di kawasan Bandar menjadi satu bidang penarik migran dari kawasan luar bandar ke bandar. Kawasan luar bandar dan pendalaman yang terbiar tidak dapat menampung penduduk yang ramai keran kurang peluang perkerjaan dan juga kurang kemudahan asas seperti kesihatan, perubatan, persekolahan dan perkhidmatan sosial yang lain. Mengikut Bock Rothen Bag terdapat tiga sebab utama berlakunya migrasi dalaman di negara membangun , pertumbuhan penduduk, perindustrian, urbanisasi. Migrasi daripada luar negeri atau dalam negeri mempunyai banyak kebaikan kepada negara. Contohnya pada masa dahulu ramai migran datang ke sekitar lembah Klang untuk mencari perkerjaan di sektor perlombongan. Pada masa kini Lembah Klang sudah menjadi bandar Raya akibat daripada kedatangan migran tersebut

2

Pada masa kini

perbandaran terjadi akibat daripada pelbagai perkhidmatan yang

disediakan kepada penduduk bandar. Keadaan ini menarik minat migran untuk berhijerah ke bandar. Antara kemudahan yang di sediakan seperti pendidikan, perkhidmatan dan lain-lain. Kemajuan perindustrian dan urbanisasi saling berkaitan antara satu dengan yang lain menjadikan faktor yang menarik penduduk di kawasan bandar.

2.2 Perindustrian Istilah perindustrian telah diberi penghuraian yang berbeza-beza oleh beberapa ahli ekonomi dan ahli-ahli disiplin yang lain. Menurut Muray Brayce (1960), pengertian perindustrian boleh dihuraikan dalam dua bentuk. Dalam pengertian yang sempit perindustrian membawa erti pembangunan di sektor industri, manakala dalam pengertian yang luas pula perindustrian ditakrifkan sebagai pembangunan infrastruktur seperti stesen tenaga dan kemudahan-kemudahan pengangkutan. Ini kerana, ketiadaan kemudahankemudahan tersebut membuatkan perindustrian moden tidak akan dapat diwujudkan. Pembangunan negara berkait rapat dengan pembangunan ekonomi. Ramai ahli ekonomi menganggap perindustrian sebagai suatu pemangkin untuk menggerakkan pembangunan ekonomi secara keseluruhan. Projek-projek pembangunan ini yang biasanya bercorak intensif modal menjadi pendorong kepada pembangunan sesuatu kawasan. Kawasan sekitar sesebuah projek perindustrian akan mendapat faedah melalui proses yang dikenali sebagai 'kesan limpahan'. Ini bermakna, pembangunan melalui peluang pekerjaan, peningkatan kemudahan dan infrastruktur bukan sahaja akan mempengaruhi pembangunan kawasan setempat malahan pembangunan di kawasan sekitarnya. Dengan terdapatnya kawasan perindustrian maka sesebuah Bandar akan terbentuk. Perindustrian di Malaysia, sektor perindustrian telah dianggap mempunyai tenaga dinamik yang boleh menggerakkan pembangunan. Di Malaysia, peranan perindustrian dalam pembangunan negara jelas membawa banyak faedah dari segi peningkatan keluaran dan eksport negara serta pekerjaan.

3

Di bawah Rancangan Malaysia Pertama (1966-1970), Perbadanan Kemajuan Industri Persekutuan (FIDA) ditubuhkan bertujuan untuk memperkuatkan pembaikan galakan industri serta memainkan peranan dalam membangunkan industri negara. Fungsi perbadanan ini jelas apabila terdapatnya peningkatan dalam nilai di tambah sektor pembuatan pada tahun 1971 iaitu sebanyak 13.1 peratus berbanding dengan 8.5 peratus pada tahun 1960. Terdapat juga sumbangan lain yang terhasil daripada program perindustrian di Malaysia seperti kepelbagaian keluaran, peningkatan peluang pekerjaan dan sebagainya. Sumbangan keluaran sektor ini telah menyebabkan KDNK Malaysia meningkat setiap tahun. Misalnya KDNK tahunan bagi tahun 1980 ialah sebanyak RM 5,374,000 meningkat kepada RM 15,509,000 pada tahun 1990 iaitu peningkatan sebanyak 188.60 peratus dalam tempoh 10 tahun. Pencapaian ini disebabkan oleh eksport Malaysia yang bertambah serta permintaan dalam negara yang semakin meningkat. Antara industri utama yang banyak memberikan sumbangan kepada pertumbuhan ekonomi ialah industri minyak, lemak, tekstil, jentera dan elektronik. Pekerjaan Kebanyakan industri yang dibangunkan akan memberikan kesan yang besar terhadap gunatenaga kerana ia membuka lebih banyak peluang pekerjaan yang baru. Kemajuan perindustrian di Malaysia dalam tempoh sepuluh tahun iaitu dari tahun 1980 sehingga 1990, telah mewujudkan lebih daripada 9,411,000 peluang pekerjaan. Industri pakaian, elektrik dan elektronik, serta barangan makanan kesemuanya telah memberikan sumbangan yang besar terhadap jumlah pekerjaan baru yang di wujudkan dalam sektor perindustrian. Menurut Goss (1962), sesebuah negara tidak dianggap maju atau membangun selagi ia tidak melalui proses perindustrian. Kini, sektor perindustrian boleh disifatkan sebagai faktor penggerak utama pembangunan ekonomi selain daripada sektor pertanian. Pembangunan perindustrian yang berlaku di Malaysia telah bermula sejak selepas merdeka lagi. Pada mulanya, penekanan kerajaan terhadap sektor ini adalah sebagai salah

4

satu usaha untuk mempelbagaikan kegiatan ekonomi di Malaysia. Namun, selepas perlaksanaan Dasar Ekonomi Baru (DEB), kepentingan sektor ini jelas dalam menyumbangkan pendapatan kepada Malaysia di samping sektor pertanian. Untuk itu, kerajaan telah mengambil beberapa langkah untuk mengembangkan lagi sektor ini termasuklah pemberian galakan serta penubuhan badan-badan khusus yang berfungsi untuk melancarkan program pembangunan perindustrian di Malaysia. Terdapat banyak kajian mengenai potensi perkembangan perindustrian di kawasan luar bandar di Malaysia, namun kajian mengenai kesan perindustrian terhadap pembangunan ruang dan kawasan adalah amat terhad. Walau bagaimanapun, kajian mengenai kesan industri luar bandar di luar negara menunjukkan penubuhan industri di sesebuah negara mendapat sambutan dengan meninggalkan kesan yang berbeza-beza dari sebuah negara dengan negara yang lain. Menerusi pekerja-pekerja kumpulan aktiviti yang baru muncul, perkembangan industri boleh menyebabkan pertambahan permintaan dalam perkhidmatan dan barangan. Kenaikan pendapatan secara langsung menyebabkan perubahan kepada wilayah tersebut. Dengan adanya bidang perindustrian di sesuatu kawasan maka suatu kawasan Bandar akan tertubuh.

2.3 Politik / Refomasi Tanah dan Kerajaan Proses penyatuan tanah yang berpecah seperti yang di lakukan di sesetengah Negara menggalakan perkembangan petempatan berkelompak. Di Malaysia pembukaan tanah pertanian oleh agensi kerajaan seperti LKTP dan kerajaan Negeri, mewujudkan petempatan berpusat yang lebih terancang sebagai contoh pada masa kini Bayang Lepas menjadi kawasan yang maju akibat daripada dasar kerajaan yang memberikan perlepasan cukai dan tarap printis kepada pemaju di sekitar Bayang Lepas. Keadaan ini menggalakkan lagi para pelabur untuk masuk melabur di kawasan sekitar itu. Semakin rami kedatangan para pelabur yang ingin melabur di kawasan itu maka kawasan itu akan menjadi Bandar pada masa akan datang.

5

Selain itu Pusat Bandar Jengka juga merupakan salah satu pengaruh daripada dasar kerajaan untuk membangunkan kawasan itu. Kerajaan membina kawasan petempatan di tengah-tengah kawasan pertanian dan memberikan pelbagai kemudahan. Sector pertanian menjadi penggerak kepada penubuhan pusat Bandar Jengka. Pembinaan jalan raya, terusan , kemudahan kesihatan, bekalan elektrik dan air boleh menyebabkan penduduk tertarik untuk mendiami kawasan berdekatan dengannya kerana ingin menikmati kemudahan yang disediakan. Akibatnya majulah kawasan petempatan berpusat di sekitar puast perkhidmatan dan penggankutan berjajar di sepanjang jalan penggankutan , terusan dan sebagainya menjadi Bandar.

2.4 Ekonomi Faktor ini lebih penting berbanding daripada faktor yang lain. Sistem dan saiz kawasan pertanian , jenis tenakan atau tenakan yang berbeza boleh menghasilkan pola petempatan berkelompok atau berpusat. Pertanian pindah menggalakkan kewujudan petempatan berkelompok atau berpusat. Pertanian ladang atau perlombongan, perkhidmatan dan perdagangan di Bandar juga menggalakkan pemusatan petempatan kawasan pertanian campur, rumah kediaman yang di bina berhampiran dengan pusat perkhidmatan menghasilkan pertumbuhan pembandaran. Kegiatan pertanian yang lain seperti kediaman, pembalakan dan pelancongan menghasilkan corak petempatan yang berbeza. Kampung Nelayan di Malaysia lebih mirip untuk membentuk pola berjajar di pinggir pantai. Petempatan berpusat juga wujud di kawasan perlancongan. Pusat pelancongan juga lazimnya membentuk pekan kecil.

6

2.5 sejarah / Perlindungan dan Keselamatan Pada masa dahulu, akibat daripada acaman komunis di semenanjung Malaysia, maka kerajaan mengambil keputusan untuk mengelompokkan penduduk di satu kawasan. Kawasan pengelompokkan penduduk ini diri nama sebagai kampung Baru. Pembinaan kampung Baru ini dapat menggelakan daripada ancaman komunis dan memberikan perlindungan dan keselamatan kepada penduduk. Oleh itu wujudlah kawasan penggelompokan berpusat. Kesan daripada pembinaan Kampung Baru itu berlakulah pelbagai aktiviti dan kemudahan yang disediakan. Perkembangan di sekitar kawasan kampung Baru ini berterusan dan lama kelamaan membentuk pola pembandaran

2.6 Keadaan Fizikal Tapak Tapak yang sempit menggalakkan petempatan berpusat seperti yang terdapat di kawasan perlombongan, oasis dan puncak tanah tinggi. Di kawasan pertanian luas, petempatan cenderung untuk berselerak. Manakala di terbing sungai yang tinggi dan pinggir laut petempatan biasanya bercorak sejajar.

2.6 penduduk Perpindahan penduduk ke semenanjung malaysia boleh di kaitkan dengan proses

pembangunan. Terdapat banyak faktor yang menyebabkan penduduk cenderung berpindah ke bandar. Motif perkerjaan. Dasar kerajaan yang banyak menumpukan pembangunan di kawasan bandar menyebabkan sebahagian besar peluang perkerjaan terdapat di kawasan seperti itu. Penubuhan pusat perindustrian seperti Sungai Way berhampiran Kuala Lumpur, Pertaling Jaya, Shah Alam, Senawang, Tampoi, Perai dan lain-lain menyediakan peluang perkerjaan yang banyak kepada penduduk. Kuala Lumpur dan bandar ibu negeri lain adalah pusat pertadbiran , pengangkuatan, perdagangan, perniagaan, kebudayaan dan pendidikan. Fungsi ini juga menyediakan banyak

7

menyediakan perkerjaan kepada penduduk. Peluang perkerjaan menjadi tarikan utama untuk berpindah ke bandar. Perpindahan penduduk ke negeri-negeri yang lain juga di kaitkan dengan pembangunan dan penerokaan kawasan pertanian. Johor menerima kemasukan 118000 orang yang sebahagian besarny menuju ke arah Johor Tenggara( KEJORA ). Bergitu juga perpindahan ke Terengganu, kebanyakan menuju ke arah pembangunan Terengganu Tengah (KETENGAH) selain ke kawasan pantai yang sedang maju dengan perusahaan petroleumnya. Oleh kerana terdapat pengaliran penduduk dari luar kawasan negeri tersebut, kini perbukaan tanah sudah tidak dilakukan. Perpindahan berubah corak dengan tumpuan ke kawasan perindustrian seperti Selangor dan Johor. Manakala bagi kawasan yang di datangi oleh penghijerah kesannya lebih nyata. Umumnya perpindahan dapat mengimbangi taburan penduduk antara kawasan di dalam negara serta memajukan kawasan yang sebelumnya mundur. Perpindahan antara kawasan dapat mencorakan taburan penduduk di negara berkenaan. Selain itu perpindahan juga boleh dijadikan strategi penting bagi membantu mengimbangi proses pembangunan negara jika di rancang dengan baik. Perpindahan juga merupakan strategi yang berguna bagi mengawal proses pembandaran. Dengan mengubah haluan perpindahan misalnya, selain menuju ke kawasan kawasan pembangunan wilayah, racangan racangan boleh di buat supaya penduduk tertarik untuk berpindah ke bandar sederhana untuk mengurangkan penumpuan penduduk di bandar besar. Oleh itu jelas di sini terdapat hubungan yang rapat di antara perpindahan penduduk dengan pembangunan.

8

RUJUKAN Sham Sani, Abdul Samad Hadi.(1986). Pembangunan dan Alam Sekitar di Malaysia: Isu dan Pengurusannya.Kuala Lumpur.Dewan Bahasa dan Pustaka. Mohd Razali Agus, Tasbir Noor Sidin.(2000). Pembandaran dan Perancangan Persekitaran. Kuala Lumpur. Utusan Publication & Distribution. Katiman Rostam.(2002). Prinsip Asas Persekitaran Manusia. Kuala Lumpur. Universiti Kebangsaan Malaya. Usman haji Yaakod(1989). Prinsip Kajian Kependudukan. Kuala Lumpur. Dewan Bahasa dan Pustaka.

9

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->