P. 1
New SOP ian Spesimen Medikolegal

New SOP ian Spesimen Medikolegal

|Views: 571|Likes:
Published by chrils

More info:

Published by: chrils on Dec 08, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/02/2012

pdf

text

original

JABATAN PERUBATAN FORENSIK HOSPITAL TENGKU AMPUAN AFZAN KUANTAN PAHANG

STANDARD OPERATING PROCEDURE (SOP) HTAA – JPF – SOP/001:

PENGENDALIAN SPESIMEN MEDIKOLEGAL

Ketua Jabatan Perubatan Forensik Hospital Tengku Ampuan Afzan Tarikh:

1

SINGKATAN

C&S DNA FEME FSO HTAA IMR JKM JPF KKM MA MLT MO PJ PPK SN SOP VDRL

-

Culture & Sensitivity Deoxyribo Nucleid Acid Full Examination & Microscopic Examination Forensic Scientific Officer Hospital Tengku Ampuan Afzan Institute of Medical Research Jabatan Kimia Malaysia Jabatan Perubatan Forensik Kementerian Kesihatan Malaysia Medical Assistant Medical Laboratory Technician Medical Officer Petaling Jaya Pembantu Perawatan Kesihatan Staff Nurse Standard Operating Procedure Venereal Disease Research Laboratory

2

ISI KANDUNGAN
BIL . Pengenalan 1. HTAA-JPF-SOP/001-1: SOP Pengumpulan Spesimen Medikolegal 2. HTAA-JPF-SOP/001-2: SOP Pengendalian Spesimen Medikolegal Di Patologi Forensik (Autopsi) JPF HTAA 3. HTAA-JPF-SOP/001-3: SOP Pengendalian Spesimen Medikolegal Di Klinikal Forensik JPF HTAA 4. HTAA-JPF-SOP/001-4: SOP Pemprosesan Spesimen Medikolegal Dari Wad-Wad/Klinik-Klinik HTAA Oleh Jabatan Perubatan Forensik HTAA (Permintaan Pegawai Perubatan sahaja) 5. HTAA-JPF-SOP/001-5: SOP Pemprosesan Spesimen Medikolegal Dari Wad-Wad/Klinik-Klinik HTAA Oleh Jabatan Perubatan Forensik HTAA (Permintaan Pegawai Polis sahaja) Lampiran 38 30 26 22 TOPIK MUKA SURAT 4 6

3

TAJUK NOMBOR

Pengendalian Spesimen Medikolegal HTAA-JPF-SOP/001

PENGENALAN
Spesimen ialah sesuatu sampel khasnya sampel biologi yang bertujuan diambil untuk dijalankan diagnosis atau analisis. Mengikut definisi undang-undang, spesimen medikolegal adalah seperti berikut:

Spesimen yang diambil dari kes post mortem di bawah “Inquiries of Death” (S331 and S332 Criminal Procedure Code). Spesimen yang diambil dari mangsa jenayah – sexual assault, interpersonal assault, child abuse cases di bilik klinikal forensik/wad pediatric/wad sakit puan. (Rape Protocol 1986, OSCC Guideline HKL 1998, Clinical Forensic-Sexual Assault Form 2003, Child Abuse Protocol – SCAN HKL).

Spesimen yang diambil daripada pesakit atau orang tahanan atas permintaan polis di bawah Akta Polis 1967. Spesimen yang diambil atas arahan Pegawai Perubatan untuk tujuan medikolegal. Kesemua spesimen medikolegal yang diambil ini akan dihantar ke makmal untuk

analisis dan keputusannya akan diguna sebagai fakta samada seseorang itu akan didakwa dalam mahkamah atau tidak. Jadi, spesimen yang diambil tesebut secara langsung akan dikategorikan sebagai bahan bukti. Oleh yang demikian, spesimen tersebut mesti sahih untuk dianalisis tanpa menimbulkan sebarang kekeliruan, jika tidak, kes ini akan dibuang di mahkamah. Untuk tujuan ini, terdapat dua aspek vital yang perlu difokus: 1. Kualiti dan kuantiti spesimen tersebut adalah optimum untuk dianalisis. Ini termasuklah mengambil spesimen yang betul mengikut jenis analisis diminta, menggunakan bekas spesimen yang betul dan mengambil spesimen dalam kuantiti yang mencukupi untuk analisis yang diminta. 2. Rantaian bahan bukti (chain of custody) spesimen mesti dipelihara dan dijaga sehingga diserah kepada pihak yang sepatutnya.

4

TAJUK NOMBOR

Pengendalian Spesimen Medikolegal HTAA-JPF-SOP/001

Rantaian Bahan Bukti (Chain Of Custody) Menurut definisi perundangan, rantaian bahan bukti merujuk kepada keupayaan untuk menjamin identiti dan integriti bahan bukti sejak ia dikumpul sehingga laporan keputusan analisis atau pemeriksaannya dikeluarkan. Ia melibatkan pemeliharaan dan dokumentasi sejarah kronologi bahan bukti tersebut supaya dapat menjamin kesahihan bahan bukti tersebut untuk dianalisis/diperiksa oleh pakar yang berkaitan demi menghasilkan laporan yang sah dari segi undang-undang. Oleh itu, rantaian bahan bukti merupakan salah satu kekunci yang penting untuk menentukan sama ada keputusan laporan analisis/pemeriksaan sahih diterima sebagai bahan bukti di dalam makmal. Sebarang kesilapan akan menyebabkan sesuatu kes dibuang di mahkamah, seseorang silap dituduh mahupun seseorang pesalah terlepas daripada tuduhan. Demi menjaga rantaian bahan bukti, proses pengumpulan sesuatu bahan bukti dan proses setiap kali penyerahan bahan bukti dari satu pihak ke satu pihak lain semestinya didokumentasi dengan jelas, di mana individu yang menyerah dan individu yang menerima mesti direkod dengan mencatatkan tarikh dan masa pengumpulan/penyerahan dilakukan serta jenis bahan bukti yang dikumpul/diserah. Pendek kata, kesahihan bahan bukti tersebut semestinya tidak menimbulkan persoalan atau kekeliruan apabila di mahkamah.

5

JABATAN PERUBATAN FORENSIK HOSPITAL TENGKU AMPUAN AFZAN KUANTAN PAHANG

HTAA – JPF – SOP/001 - 1:

Pengumpulan Spesimen Medikolegal

Ketua Jabatan Perubatan Forensik Hospital Tengku Ampuan Afzan Tarikh:

6

TAJUK NOMBOR

Pengumpulan Spesimen Medikolegal HTAA-JPF-SOP/001-1

1. POLISI
1.1 Jenis spesimen medikolegal yang dikumpul HTAA terbahagi kepada tiga kategori: a. b. c. 1.2 1.3 Spesimen medikolegal yang dikumpul semasa post mortem medikolegal di Unit Patologi Forensik JPF HTAA. Spesimen medikolegal yang dikumpul semasa kes klinikal forensik di Unit Klinikal Forensik JPF HTAA. Spesimen medikolegal yang dikumpul di wad-wad/klinik-klinik HTAA atas arahan/permintaan MO/pihak polis. Walau bagaimanpun, cara pengumpulannya adalah sama dan cara yang dinyatakan dalam dokumen ini adalah standard untuk kesemua hospital di negeri Pahang. Cara pengumpulan ini merupakan hasil perbincangan dan persetujuan di kalangan Jabatan Perubatan Forensik HTAA, hospital-hospital daerah Pahang, JKM Pahang dan pihak polis Pahang. 1.4 Spesimen medikolegal ini sama ada akan dihantar ke makmal JKM, Makmal Patologi HTAA atau Makmal Perubatan Forensik HTAA, bergantung kepada jenis analisis yang diminta.

2. OBJEKTIF
Objektif dokumen ini adalah untuk memberi satu garis panduan kepada kesemua kakitangan JPF HTAA dan MA/SN/MO yang terlibat dalam pengambilan spesimen medikolegal berkenaan dengan pengetahuan pengambilan spesimen medikolegal yang betul. Ini adalah supaya spesimen medikolegal yang dikumpul adalah optimum, sesuai dan sahih dianalisis nanti.

7

TAJUK NOMBOR

Pengumpulan Spesimen Medikolegal HTAA-JPF-SOP/001-1

3.

SKOP
Dokumen ini akan menyatakan jenis spesimen yang sesuai untuk analisis yang berlainan, kuantiti yang diperlukan, bekas spesimen yang sesuai, jenis borang yang diperlukan mengikut makmal yang berlainan dan pelabelan yang sesuai.

4.

KEPERLUAN
4.1 Bekas Spesimen a. Plain tube vacutainer (red cap) b. Potassium oxalate vacutainer (grey cap) c. Sodium fluoride vacutainer (grey cap) d. Sodium nitrate tube vacutainer (grey cap) e. Universal sterile container (red cap) f. Universal sterile container (yellow cap) g. Sterile container (white cap) h. Universal bottle (glass, gold cap) i. Microscope slide j. Slide container / wallet k. K2EDTA tube vacutainer (purple cap) l. Classic FTA card m. Potassium oxalate vacutainer (grey cap) n. Sodium fluoride vacutainer (grey cap) o. Sodium nitrate tube vacutainer (grey cap) p. Plain test tube q. Cotton swab r. Specimen container s. Envelopes(different sizes) t. Paper bag

8

TAJUK NOMBOR

Pengumpulan Spesimen Medikolegal HTAA-JPF-SOP/001-1

4.2 Bahan Kimia / Reagent a. b. c. d. 0.9% saline Stuart’s media 70% alcohol 10% formalin

4.3 Dokumen/Alatan Tulis a. b. c. d. e. f. g. h. i. j. Borang Makmal Patologi HTAA: Borang PER-PAT 301 Borang JKM: Borang Kimia 15 Borang Makmal Perubatan Forensik: Borang HTAA-JPF-B004b Label Label pelekat “KKM” Pita pelekat Sampel surat Beg plastik ‘Biohazard’ Pen/Pen marker Gam

4.4 Alatan a. b. c. d. e. f. g. h. i. Syringe (10ml & 50 ml) Forsep Surgical blade Sarung tangan lateks Stainless steel post mortem long neck scoop Pisau panjang Gunting Sikat Pemotong kuku

9

TAJUK NOMBOR

Pengumpulan Spesimen Medikolegal HTAA-JPF-SOP/001-1

5. PROSEDUR
5.1 Spesimen Medikolegal Post Mortem: Cara Kerja 5.1.1 Spesimen post mortem medikolegal hanya boleh diambil oleh MO/Pakar Forensik yang menjalankan post mortem tersebut dan boleh dibantu oleh MA. 5.1.2 Spesimen yang boleh diambil semasa post mortem medikolegal adalah seperti berikut: Pakar Forensik /MO/MA Makmal yang Jenis Ujian HISTOPATOLOGI Spesimen Organ berkenaan Kuantiti Bekas Spesimen Bertanggung jawab Makmal Perubatan Forensik Tanggungjawab/ Petugas Pakar Forensik /MO/MA

yang Bahagian yang Specimen terlibat / whole container filled with organ 10% formalin 10 ml Plain vacutainer cap) Universal Universal Universal Universal Universal

TOKSIKOLOGI

Darah

HTAA tube JKM Kuantan (red bottle JKM Kuantan bottle JKM Kuantan bottle JKM Kuantan bottle JKM Kuantan bottle JKM Kuantan

Air Kencing Cucian perut/muntah Kandungan perut Vitreous Humor Hempedu Cecair Cerebrospinal Otak

25 ml Semua or ≥ 25 ml Semua or ≥ 25 ml Semua Semua Semua 50 – 100 gram

(glass, gold cap) (glass, gold cap) (glass, gold cap) (glass, gold cap) (glass, gold cap) Universal bottle JKM Kuantan (glass, gold cap) Specimen JKM Kuantan 10

Hati Buah pinggang ALKOHOL Darah

50 – 100 gram 50 – 100 gram 2.5 ml (Dewasa), 15 – 20 titisan (Bayi)

container Specimen container Specimen container Potassium oxalate, Sodium fluoride, Sodium nitrate tube vacutainer (grey cap) Universal Kad dimasukkan

JKM Kuantan JKM Kuantan JKM Kuantan

DADAH DNA

Air kencing

5 – 10 ml

sterile JKM Kuantan FTA JKM Petaling ke Jaya

container (red cap) Darah (pilih salah 1 sampel / org satu cara)

dalam sampul surat 2.5 ml (Dewasa), 15 – 20 titisan (Bayi) 2 swab (1 External & 1 Internal) 1 sampel selepas air-dried. K2EDTA tube JKM Petaling vacutainer (purple Jaya cap) Swab letak dalam JKM Petaling plain test tube Swab letak dalam Jaya JKM Petaling Jaya JKM Petaling Jaya

Swab vaginal Swab rektal Swab gigitan/swab BLOOD GROUPING HIV SCREENING Darah badan Darah

plain test tube 1 swab untuk 1 Swab letak dalam gigitan/1 plain test tube bahagian 2.5 ml K2EDTA vacutainer 2.5 ml cap) Plain tube vacutainer (red cap) Sterile Sterile

tube JKM Kuantan (purple Makmal Patologi HTAA container JKM Petaling Jaya Jaya JKM Petaling Jaya 11 container JKM Petaling

HAIR COMPARISON

Rambut kepala Rambut pubic

> 12 helai (potong /cabut/sikat) > 12 helai (potong)

(white cap)

KRIMINALISTIK

Peluru

(white cap) Semua yang Letak berasingan dikeluarkan dari ke dalam Universal mayat sterile container

(yellow / red cap) masing-masing yang dilapisi Baju/Barangan Personal Semua kapas/gauze Letak berasingan Pihak polis ke dalam sampul surat /bag kertas yang Loose eveidnece trace Semua sesuai saiz JKM Petaling Jaya masing-masing Letak berasingan ke dalam Sterile container (white cap) atau Universal sterile container (yellow / red cap) masingNail Scraping ENTOMOLOGI Moggot(s) Semua Live Sample: 20-30 maggots masing Sterile container (white cap) Universal sterile container (red / yellow cap) punctured cap with Killed Sample: 20-30 maggots food Universal sterile container (red / yellow cap) with 70% alcohol MIKROBIOLOGI Spermatozoa 1 Swab / kawasan or 10% formalin Setiap swab disapu pada satu slaid mikroskop lalu dimasukkan ke dalam slide container/wallet Cara Kerja Tanggungjawab/ 12 Makmal Patologi HTAA IMR JKM Petaling Jaya IMR

5.1.3 Jenis spesimen yang sesuai diambil adalah atas arahan atau nasihat MO/pakar forensik menjalankan post mortem tersebut. 5.1.4 Semasa spesimen diambil, sarung tangan lateks mesti dipakai untuk mengelakkan kontaminasi spesimen dan juga demi keselamatan kakitangan. 5.1.5 Spesimen-spesimen ini boleh diambil dengan cara berikut: 5.1.5.1 5.1.5.2 5.1.5.3 Kesemua spesimen organ boleh diambil dengan Spesimen darah boleh diambil dengan memakai Spesimen cecair yang lain boleh diambil dengan menggunakan surgical blade, pisau atau gunting; syringe atau stainless steel post mortem long neck scoop; bantuan stainless steel post mortem long neck scoop, syringe atau diambil secara terus dengan bekas spesimen; 5.1.5.4 5.1.5.5 5.1.5.6 5.1.5.7 Spesimen rerambut boleh dipotong dengan gunting, disikat dengan sikat atau dicabut dengan tangan; Semua spesimen swab boleh diambil dengan Peluru mesti dipegang dengan forsep yang Bahan bukti forsep, surih untuk boleh dikumpul fiber dengan boleh cotton swab; hujungnya dibaluti dengan pelapik plastik/kapas/guaze; menggunakan spesimen

Petugas Pakar Forensik /MO/MA Pakar Forensik /MO/MA Pakar Forensik /MO/MA

dikumpulkan dengan bantuan pita selofan lalu dilekatkan ke atas slaid mikroskop; 5.1.5.8 kuku; 5.1.5.9 tangan; 5.1.5.10 Maggots boleh dikutip dengan forsep. 5.1.6 Selepas kesemua spesimen telah diisikan ke dalam bekas spesimen masing-masing, bahagian luar bekas mesti dilap bersih dan kering diikuti dengan pelekatan pita pelekat pada sempadan di antara penutup dengan bekas untuk mengelakkan penumpahan. 5.1.7 Setiap spesimen mesti dilabel dengan maklumat seperti berikut: d. e. Nama Nombor kad pengenalan/passport MA 13 MA Baju/barang personal boleh dikutip dengan Spesimen kuku boleh dikikis dengan pemotong MA

f. g. h. 5.1.8

Nombor laporan polis Jenis spesimen/jenis ujian yang diminta Tarikh dan masa spesimen diambil MA

Selain spesimen organ yang diisi ke dalam spesimen container, bekas spesimen yang lain akan diletakkan dalam beg plastik ‘Biohazard’ kemudian dimasukkan ke dalam sampul surat yang sepadan dengan saiznya lalu digamkan.

5.1.9 Kedua-dua hujung bahagian belakang sampul surat akan dimaterai dengan label pelekat “KKM” manakala bahagian depan pula perlu dituliskan maklumat seperti berikut: a. b. c. d. e. Nama Nombor kad pengenalan/passport Nombor laporan polis Jenis spesimen/jenis ujian yang diminta Tarikh dan masa spesimen diambil MA MA

5.1.10 Untuk spesimen organ yang diisikan ke dalam specimen container pula, bekas itu akan dimaterai pada penutupnya dengan label pelekat “KKM” selepas dilekat dengan pita pelekat. 5.1.11 Untuk spesimen yang tidak diisi ke dalam bekas spesimen tetapi sampul surat atau beg kertas, pemateraian akan dilakukan pada kedua-dua hujung bahagian belakang sampul surat atau bahagian penutup beg kertas selepas digamkan. 5.1.12 Setiap spesimen akan disertai dengan satu borang makmal yang berkenaan. Untuk spesimen yang akan dihantar ke makmal JKM Kuantan dan makmal JKM PJ, Borang kimia 15 akan diisi; untuk spesimen yang akan dihantar ke Makmal Patologi HTAA, Borang PER-PAT 301 akan diisi; untuk spesimen yang akan dihantar ke IMR, Borang IMR akan diisi; untuk spesimen yang akan dihantar ke Makmal Perubatan Forensik HTAA, Borang HTAA-JPF-B004b akan diisi. 5.1.13 Kesemua tersebut. 5.1.14 Selain spesimen yang akan dihantar untuk Ujian Histopatologi, spesimen yang lain akan diserah kepada IO yang berkenaan. 5.1.15 Rekodkan kesemua jenis dan bilangan spesimen yang akan diserah 14 borang tersebut mesti lengkap diisi dan mesti MA ditandatangani oleh MO/Pakar Forensik yang mengambil spesimen MA Pakar Forensik /MO/MA MA

kepada pihak polis ke dalam Buku Penyerahan Spesimen Medikolegal Patologi. 5.2 Spesimen Medikolegal Yang Dikumpul Semasa Kes Klinikal Forensik: Cara Kerja 5.2.1 Spesimen untuk kes klinikal forensik mesti dikumpul oleh MO/Pakar Forensik yang menjalankan pemeriksaan dan boleh dibantu oleh MA atau SN. 5.2.2 Jenis spesimen yang dikumpul hendaklah mengikut kesesuaian kes dan boleh dilakukan atas nasihat Pakar Forensik. 5.2.3 Spesimen yang boleh dikumpul semasa kes klinikal forensik: Makmal Yang Spesimen Darah Jenis Ujian HIV / Hep B / Hep C VDRL Blood Grouping DNA (pilih salah satu cara) Kuantiti 2.5 ml 2.5 ml 2.5 ml 1 sampel /orang 2.5 ml (dewasa), 15 – 20 drops (bayi) 2.5 ml (Dewasa), 15 – 20 titisan (Bayi) 10 ml 3 - 5 ml 5 – 10 ml 25 ml Bekas Spesimen Plain tube vacutainer (red cap) Plain tube vacutainer (red cap) K2EDTA tube vacutainer (purple cap) Kad FTA dimasukkan ke dalam sampul surat selepas air-dried. K2EDTA tube vacutainer (purple cap) Potassium oxalate, Sodium fluoride, Sodium nitrate tube vacutainer (grey cap) Plain tube vacutainer (red cap) Universal sterile container (red cap) Universal sterile container (red cap) Toksikologi Universal bottle (glass, JKM Kuantan 15 JKM Kuantan Makmal Patologi HTAA JKM Kuantan Bertanggung jawab Makmal Patologi HTAA Makmal Patologi HTAA JKM Kuantan JKM Petaling Jaya JKM Petaling Jaya JKM Kuantan Pakar Forensik /MO/MA/SN Tanggungjawab/ Petugas Pakar Forensik /MO/MA/SN

Alkohol

Toksikologi Air Kencing C&S / FEME / PT Dadah

Swab Vaginal

Spermatozoa

2 swab (1 External & 1 Internal)

gold cap) Setiap swab akan disapu di atas slaid mikroskop lalu dimasukkan ke dalam slide container/wallet Swab diletak berasingan dalam sterile container with 0.9% saline Swab diletak berasingan dalam Stuart’s media Swab letak dalam plain test tube Swab akan disapu di atas slaid mikroskop lalu dimasukkan ke dalam slide container/wallet Swab letak dalam plain test tube Sterile container (white cap) Sterile container (white cap) Sterile container (white

Makmal Patologi HTAA

Trichomonas sp. Gonococcus sp. DNA Swab Rektal Spermatozoa

2 swab (1 External & 1 Internal) 2 swab (1 External & 1 Internal) 2 swab (1 External & 1 Internal) 1 swab

Makmal Patologi HTAA Makmal Patologi HTAA JKM Petaling Jaya Makmal Patologi HTAA

DNA Rambut Kepala Rambut Pubik Nail Scraping Pakaian Hair Comparison Hair Comparison DNA Ikut kesesuaian

1 swab > 12 helai (potong /cabut/sikat) > 12 helai (potong) Semua Semua

JKM Petaling Jaya JKM Petaling Jaya JKM Petaling Jaya JKM Petaling

cap) Jaya Setiap helai dimasukkan Pihak Polis ke dalam sampul surat atau beg kertas secara berasingan Swab letak dalam plain test tube Letak berasingan ke dalam Sterile container (white cap) atau Universal sterile container (yellow / red cap) masing-masing

Swab Gigitan/ Swab Badan Loose Trace Eveidnece

DNA

Kriminalistik

1 swab /gigitan atau 1 swab /kawasan Semua

JKM Petaling Jaya JKM Petaling Jaya

Cara Kerja

Tanggungjawab/ 16

5.2.4 Semasa spesimen diambil, sarung tangan lateks mesti dipakai untuk mengelakkan kontaminasi spesimen dan juga demi keselamatan kakitangan. 5.2.5 Spesimen-spesimen ini boleh diambil dengan cara berikut: 5.2.5.1 syringe; 5.2.5.2 5.2.5.3 5.2.5.4 Spesimen air kencing boleh suruh pesakit untuk Spesimen rerambut boleh dipotong dengan mengumpul sendiri di tandas yang disediakan. gunting, disikat dengan sikat atau dicabut dengan tangan; Spesimen kuku boleh dikikis dengan pemotong kuku di mana boleh dilakukan oleh MO/Pakar Forensik ataupun pesakit sendiri; 5.2.5.5 5.2.5.6 Semua spesimen swab boleh diambil dengan Bahan bukti forsep, surih untuk boleh dikumpul fiber dengan boleh cotton swab; menggunakan spesimen Spesimen darah boleh diambil dengan memakai

Petugas Pakar Forensik /MO/MA/SN MA/SN

dikumpulkan dengan bantuan pita selofan lalu dilekatkan ke atas slaid mikroskop; 5.2.5.7 tangan; 5.2.6 Selepas kesemua spesimen telah diisikan ke dalam bekas spesimen masing-masing, bahagian luar bekas mesti dilap bersih dan kering diikuti dengan pelekatan pita pelekat pada celah penutup untuk mengelakkan penumpahan. 5.2.7 Setiap spesimen mesti dilabel dengan maklumat seperti berikut: a. b. c. d. e. 5.2.8 Nama Nombor kad pengenalan/passport Nombor laporan polis Jenis spesimen/jenis ujian yang diminta Tarikh dan masa spesimen diambil Baju/barang personal boleh dikutip dengan

MA/SN

MA/SN

MA/SN

MA/SN

Bekas spesimen yang lain akan diletakkan dalam beg plastik ‘Biohazard’ lalu dimasukkan ke dalam sampul surat yang sepadan dengan saiznya lalu digamkan.

5.2.9 Kedua-dua hujung bahagian belakang sampul surat akan dimaterai 17

dengan label pelekat “KKM” manakala bahagian depan pula perlu dituliskan maklumat seperti berikut: a. b. c. d. e. Nama Nombor kad pengenalan/passport Nombor laporan polis Jenis spesimen/jenis ujian yang diminta Tarikh dan masa spesimen diambil MA/SN MA/SN

5.2.10 Untuk spesimen yang tidak diisi ke dalam bekas spesimen tetapi sampul surat atau beg kertas, pemateraian akan dilakukan pada kedua-dua hujung bahagian belakang sampul surat atau bahagian penutup beg kertas selepas digamkan. 5.2.11 Setiap spesimen akan disertai dengan satu borang mengikuti makmal yang spesimen bakal dihantar. Untuk spesimen yang akan dihantar ke makmal JKM Kuantan dan makmal JKM PJ, Borang kimia 15 akan diisi; untuk spesimen yang akan dihantar ke Makmal Patologi HTAA, Borang PER-PAT 301 akan diisi. 5.2.12 Kesemua tersebut. 5.3 Spesimen Medikolegal Yang Dikumpul Dari Wad-Wad/Klinik-Klinik Cara Kerja 5.3.1 Spesimen medikolegal ini akan dikumpul oleh MO semasa pesakit yang terlibat dalam kes polis dimasukkan ke dalam wad HTAA atau melawat ke klinik HTAA. 5.3.2 Polis boleh meminta ujian ataupun MO boleh memberi khidmat nasihat dalam hal ini. 5.3.3 Kebiasaan ujian yang diminta adalah ujian toksikologi, ujian dadah dan ujian aras alkohol. 5.3.4 Spesimen yang sesuai diambil untuk ujian-ujian tersebut adalah seperti berikut: borang tersebut mesti lengkap diisi dan mesti ditandatangani oleh MO/Pakar Forensik yang mengambil spesimen

Pakar Forensik/ MO/MA/SN

Tanggungjawab/ Petugas MO/SN

MO MO MO/SN

Makmal yang Jenis Ujian TOKSIKOLOGI Spesimen Darah Kuantiti 10 ml Bekas Spesimen Plain Bertanggung jawab tube JKM Kuantan 18

vacutainer Air Kencing Cucian perut/muntah ALKOHOL Darah 25 ml Semua or ≥ 25 ml 2.5 ml (Dewasa), 15 – 20 titisan (Bayi) cap) Universal Universal

(red bottle JKM Kuantan bottle JKM Kuantan JKM Kuantan

(glass, gold cap) (glass, gold cap) Potassium oxalate, Sodium fluoride, Sodium nitrate tube vacutainer DADAH DNA Air kencing 5 – 10 ml cap) Universal (grey sterile JKM Kuantan

container (red cap) Darah (pilih salah 1 sampel / org satu cara) Classic FTA card JKM Petaling dimasukkan ke Jaya dalam sampul surat 2.5 ml (Dewasa), 15 – 20 titisan (Bayi) 2.5 ml selepas air-dried K2EDTA tube JKM Petaling vacutainer cap) K2EDTA vacutainer cap) (purple Jaya tube JKM Kuantan (purple

BLOOD GROUPING

Darah

Cara Kerja 5.3.5 Semasa spesimen diambil, sarung tangan lateks mesti dipakai untuk mengelakkan kontaminasi spesimen dan juga demi keselamatan kakitangan. 5.3.6 Spesimen-spesimen ini boleh diambil dengan cara berikut: 5.3.6.1 syringe; 5.3.6.2 Spesimen air kencing boleh suruh pesakit untuk mengumpul sendiri di tandas yang disediakan. 5.3.7 Selepas kesemua spesimen telah diisikan ke dalam bekas spesimen Spesimen darah boleh diambil dengan memakai

Tanggungjawab/ Petugas MO/SN

MO/SN

SN

19

masing-masing, bahagian luar bekas mesti dilap bersih dan kering diikuti dengan pelekatan pita pelekat pada sempadan penutup dengan bekas spesimen untuk mengelakkan penumpahan. 5.3.8 Selepas itu, setiap bekas spesimen mesti dimaterai dengan label pelekat “KKM” selepas lapisan pita pelekat. Ini merupakan materai tahap pertama. 5.3.9 Setiap spesimen mesti dilabel dengan maklumat seperti berikut: a. Nama Wadwad/Klinikklinik HTAA b. Nombor kad pengenalan/passport Unit Patologi Unit Klinikal c. Nombor Daftar Hospital (R/N) Forensik Forensik HTAA HTAA d. Nombor laporan polis e. f. Jenis spesimen/jenis ujian yang diminta Tarikh dan masa spesimen diambil SN MO/SN SN SN

5.3.10 Setiap spesimen akan disertai dengan Borang kimia 15 untuk dihantar Pengambilan Spesimen atas ke makmal JKM Kuantanarahan polis dan/atau MO dan makmal JKM PJ. 5.3.11 Kesemua borang tersebut mesti lengkap diisi dan mesti ditandatangani oleh MO yang meminta ujian tersebut. Pengambilan spesimen dengan cara yang betul, kuantiti yang 6. RUJUKAN betul dan pengisian ke dalam bekas spesimen yang betul 6.1 Lampiran A: Risalah “Handling Of Medico-Legal Spesimen” dari JPF HTAA 6.2 Lampiran B: Borang kimia 15 6.3 Lampiran C: Borang PER-PAT 301 Pengisian ke dalam borang yang 6.4 Lampiran D: Borang HTAA-JPF-B004b betul. Pastikan maklumat yang 6.5 Lampiran E: IMR diisi adalah betul dan lengkap TAJUK NOMBOR Pengumpulan Spesimen Medikolegal HTAA-JPF-SOP/001-1 Dokumentasi

7. CARTA ALIRAN

Pemateraia n YA Serak kepada pihak polis dengan rekod serahan Tidak Hantar ke Makmal Forensik HTAA Perubatan 20

JABATAN PERUBATAN FORENSIK HOSPITAL TENGKU AMPUAN AFZAN KUANTAN PAHANG

HTAA – JPF – SOP/001 - 2:
21

Pengendalian Spesimen Medikolegal Di Patologi Forensik (Autopsi) JPF HTAA

Ketua Jabatan Perubatan Forensik Hospital Tengku Ampuan Afzan Tarikh: Pengendalian Spesimen Medikolegal Di Patologi Forensik (Autopsi) TAJUK JPF HTAA NOMBOR HTAA-JPF-SOP/001-2

1. POLISI
1.1 Sepanjang proses pengambilan spesimen, pengisian spesimen ke dalam bekas spesimen, pelabelan spesimen, dokumentasi spesimen sehingga penyerahan kepada pihak seterusnya merupakan kekunci untuk menjaga rantaian bahan bukti

22

agar spesimen tersebut sahih untuk dianalisis lalu keputusan atau laporan keputusan diterima di dalam mahkamah nanti. 1.2 Untuk tujuan ini, pihak polis perlu bekerjasama dengan Unit Patologi Forensik HTAA. 1.3 Kedua-dua pihak telah mencapai persetujuan di mana pihak polis akan mengambil spesimen tersebut sebaik sahaja segala prosedur dokumentasi spesimen telah selesai. 1.4 Unit Patologi Forensik telah mempraktiskan amalan ‘zero specimen’ di mana unit Patologi Forensik tidak akan menyimpan spesimen medikolegal semalaman tetapi akan serah kepada pihak polis sebaik sahaja spesimen telah siap diproses.

2. OBJEKTIF
Objektif dokumen ini adalah untuk memaklumkan kepada semua kakitangan JPF HTAA bagaimana untuk mengendalikan spesimen medikolegal yang dikumpul daripada post mortem medikolegal selepas spesimen tersebut selesai diproses dan cara untuk menyerah kepada pihak polis ataupun makmal yang berkenaan.

3. SKOP
Dokumen ini akan merangkumi prosedur yang perlu diikuti apabila mengendalikan spesimen medikolegal yang diserahkan kepada pihak polis dan juga spesimen histopatologi yang akan diserahkan ke Makmal Perubatan Forensik HTAA.

TAJUK NOMBOR

Pengendalian Spesimen Medikolegal Di Patologi Forensik (Autopsi) JPF HTAA HTAA-JPF-SOP/001-2

4. KEPERLUAN
4.1 Dokumen/Borang a. Buku Penyerahan Spesimen Medikolegal Unit Patologi Forensik b. Borang Makmal Patologi HTAA: Borang PER-PAT 301 23

c. Borang JKM: Borang Kimia 15 d. Borang Makmal Perubatan Forensik: Borang HTAA-JPF-B004a

5. PROSEDUR
Cara Kerja 5.1 Untuk setiap post mortem medikolegal, setelah spesimen yang dikumpul selesai diproses, ianya semestinya dicatatkan ke dalam Buku Penyerahan Spesimen Medikolegal Unit Patologi Forensik dengan secepat mungkin. 5.2 Dalam Buku Penyerahan Spesimen Medikolegal Unit Patologi Forensik, maklumat berikut mesti dicatat dengan jelas dan betul: a. Nombor Laporan Polis b. Nombor Autopsi c. Tarikh dan Masa Spesimen diambil d. Jenis dan bilangan spesimen/jenis ujian yang diminta e. Nama dan tandatangan MO/Pakar Forensik yang mengambil spesimen f. Nama dan tandatangan MA yang mematerai spesimen MA MA 5.3 Selain spesimen untuk Ujian Histopatologi, spesimen yang lain perlu diserah kepada IO yang menguruskan kes berkenaan. 5.4 Semasa IO menerima spesimen tersebut, IO itu perlu mencatatkan nama, nombor ID, pangkat dan tandatangannya sebagai pengakuan dia telah menerima spesimen bersamaan dengan borang yang berkenaan. 5.5 Untuk spesimen yang akan dihantar untuk Ujian Histopatologi di Makmal Perubatan Forensik, spesimen ini akan dihantar ke Makmal Perubatan Forensik oleh MA yang bertugas bersama dengan borang makmal yang telah diisi. 5.6 Semasa di Makmal Perubatan Forensik, pendaftaran spesimen akan dilakukan dan satu resit penerimaan akan diberi kepada MA yang menghantar spesimen tersebut. 5.7 Resit penerimaan ini akan dikepilkan ke dalam muka surat yang sama dalam Buku Penyerahan Spesimen Medikolegal Unit Patologi 24 MA MA MA MA Tanggungjawab/ Petugas MA

Forensik.

6.

RUJUKAN
6.1 Lampiran F: Contoh Buku Penyerahan Spesimen Medikolegal Unit Patologi Forensik 6.2 Lampiran G: Resit penerimaan spesimen oleh Makmal Perubatan Forensik

JABATAN PERUBATAN FORENSIK HOSPITAL TENGKU AMPUAN AFZAN KUANTAN PAHANG

25

HTAA – JPF – SOP/001 - 3:

Pengendalian Spesimen Medikolegal Di Klinikal Forensik JPF HTAA

Ketua Jabatan Perubatan Forensik Hospital Tengku Ampuan Afzan Tarikh:

TAJUK NOMBOR

Pengendalian Spesimen Medikolegal Di Klinikal Forensik JPF HTAA HTAA-JPF-SOP/001-3

1. POLISI
1.1 Klinikal Forensik merupakan klinik yang menguruskan pesakit (sama ada mangsa atau suspek) kes polis, termasuklah kes gangguan seksual, kes keganasan rumah tangga, kes penganiayaan kanak-kanak, kes keganasan serangan peribadi, kes 26

memandu di bawah pangaruh alkohol, kes penyalahgunaan dadah dan kes pemeriksaan suspek kes jenayah. 1.2 Sepanjang proses pengambilan spesimen, pengisian spesimen ke dalam bekas spesimen, pelabelan spesimen, dokumentasi spesimen sehingga penyerahan kepada pihak seterusnya merupakan kekunci untuk menjaga rantaian bahan bukti agar spesimen tersebut sahih untuk dianalisis lalu keputusan atau laporan keputusan diterima di dalam mahkamah nanti. 1.3 Untuk tujuan ini, pihak polis perlu bekerjasama dengan Unit Klinikal Forensik HTAA. 1.4 Kedua-dua pihak telah mencapai persetujuan di mana pihak polis akan mengambil spesimen tersebut sebaik sahaja segala prosedur dokumentasi spesimen telah selesai. 1.5 Unit Klinikal Forensik telah mempraktiskan amalan ‘zero specimen’ di mana unit Klinikal Forensik tidak akan menyimpan spesimen medikolegal semalaman tetapi akan serah kepada pihak polis sebaik sahaja spesimen telah siap diproses. 1.6 Klinikal Forensik merupakan klinik yang menguruskan pesakit (sama ada mangsa atau suspek) kes polis, termasuklah kes gangguan seksual, kes keganasan rumah tangga, kes penganiayaan kanak-kanak, kes keganasan serangan peribadi, kes memandu di bawah pangaruh alkohol, kes penyalahgunaan dadah dan kes pemeriksaan suspek kes jenayah. 1.7 Sepanjang proses pengambilan spesimen, pengisian spesimen ke dalam bekas spesimen, pelabelan spesimen, dokumentasi spesimen sehingga penyerahan kepada pihak seterusnya merupakan kekunci untuk menjaga rantaian bahan bukti agar spesimen tersebut sahih untuk dianalisis lalu keputusan atau laporan keputusan diterima di dalam mahkamah nanti. 1.8 Untuk tujuan ini, pihak polis perlu bekerjasama dengan Unit Klinikal Forensik HTAA.

TAJUK NOMBOR

Pengendalian Spesimen Medikolegal Di Klinikal Forensik JPF HTAA HTAA-JPF-SOP/001-3

1.9 Kedua-dua pihak telah mencapai persetujuan di mana pihak polis akan mengambil spesimen tersebut sebaik sahaja segala prosedur dokumentasi spesimen telah selesai.

27

1.10 Unit Klinikal Forensik telah mempraktiskan amalan ‘zero specimen’ di mana unit Klinikal Forensik tidak akan menyimpan spesimen medikolegal semalaman tetapi akan serah kepada pihak polis sebaik sahaja spesimen telah siap diproses.

2. OBJEKTIF
Objektif dokumen ini adalah untuk memaklumkan kepada semua kakitangan JPF HTAA bagaimana untuk mengendalikan spesimen medikolegal yang dikumpul daripada kes klinikal forensik selepas spesimen tersebut selesai diproses dan cara untuk menyerah kepada pihak polis ataupun makmal yang berkenaan.

3. SKOP
Dokumen ini akan merangkumi prosedur yang perlu diikuti apabila mengendalikan spesimen medikolegal yang diserahkan kepada pihak polis dan juga spesimen histopatologi yang akan diserahkan ke Makmal Perubatan Forensik HTAA.

4. KEPERLUAN
4.1 Dokumen/Borang a. b. c. Buku Penyerahan Spesimen Medikolegal Unit Klinikal Forensik Borang Makmal Patologi HTAA: Borang PER-PAT 301 Borang JKM: Borang Kimia 15

TAJUK NOMBOR

Pengendalian Spesimen Medikolegal Di Klinikal Forensik JPF HTAA HTAA-JPF-SOP/001-3

5. PROSEDUR
Cara Kerja Tanggungjawab/ 28

5.1 Untuk setiap kes klinikal forensik, setelah spesimen yang dikumpul selesai diproses, ianya semestinya dicatatkan ke dalam Buku Penyerahan Spesimen Medikolegal Unit Klinikal Forensik dengan secepat mungkin. 5.2 Dalam Buku Penyerahan Spesimen Medikolegal Unit Klinikal Forensik, maklumat berikut mesti dicatat dengan jelas dan betul: a. b. c. d. e. f. Nombor Daftar Hospital (R/N) Nombor Laporan Polis Tarikh dan Masa Spesimen diambil Jenis dan bilangan spesimen/jenis ujian yang diminta Nama dan tandatangan MO/Pakar Forensik yang mengambil spesimen Nama dan tandatangan MA yang mematerai spesimen 5.3 Semasa IO menerima spesimen tersebut, IO itu perlu mencatatkan nama, nombor ID, pangkat dan tandatangannya sebagai pengakuan dia telah menerima spesimen bersamaan dengan borang yang berkenaan. 5.4 Hasil keputusan analisis spesimen medikolegal Unit Klinikal Forensik dihantar terus kepada IO manakala Unit Klinikal Forensik dan Pejabat Rekod HTAA akan menyimpan salinan tersebut sebagai dokumentasi.

Petugas MA/SN

MA/SN

MA/SN

MA/SN

6.

RUJUKAN
6.1 Lampiran H: Contoh Buku Penyerahan Spesimen Medikolegal Unit Klinikal Forensik

JABATAN PERUBATAN FORENSIK HOSPITAL TENGKU AMPUAN AFZAN KUANTAN PAHANG

29

HTAA – JPF – SOP/001 - 4:

Pemprosesan Spesimen Medikolegal Dari Wad-Wad/Klinik-Klinik HTAA Oleh Jabatan Perubatan Forensik HTAA (Permintaan Pegawai Perubatan sahaja)

Ketua Jabatan Perubatan Forensik Hospital Tengku Ampuan Afzan Tarikh: Pemprosesan Spesimen Medikolegal Dari Wad-Wad/Klinik-Klinik HTAA Oleh Jabatan Perubatan Forensik HTAA (Permintaan Pegawai TAJUK Perubatan sahaja) NOMBOR HTAA-JPF-SOP/001-4

1. POLISI

30

1.1 Spesimen medikolegal yang dikumpul di wad-wad/klinik-klinik HTAA oleh MO terbahagi kepada dua kategori: a. b. Spesimen medikolegal yang akan dihantar ke makmal JKM dan kebiasaan melibatkan permintaan oleh pegawai perubatan hospital. Spesimen medikolegal yang akan diserah semula kepada pihak polis dan ini biasanya melibatkan kes polis yang urgent, berat dan dipohon oleh pihak polis sendiri. 1.2 Kedua-dua kategori spesimen ini akan dibalut dengan pita di wad-wad/klinik-klinik masing-masing. 1.3 Untuk spesimen kategori pertama, ianya akan dihantar ke Kuanter Penerimaan JPF untuk pemateraian di Kaunter Penerimaan JPF lalu akan disimpan di JPF dihantar ke makmal JKM Kuantan nanti 1.4 Untuk spesimen kategori kedua, ianya akan dimaterai di Bilik Cempaka (Klinikal Forensik) lalu diserah balik kepada pihak polis. 1.5 Spesimen medikolegal kategori pertama akan disimpan di dalam Bilik Penyimpanan Bahan Bukti (Evidence Storage Room) yang berkunci di mana hanya FSO yang bertugas boleh memegang kunci tersebut dan kunci pendua disimpan oleh ketua jabatan. Kunci bilik ini adalah tidak dibenarkan dikeluarkan daripada kawasan JPF. 1.6 Keseluruhan proses ini semestinya didokumentasikan untuk tujuan memelihara rantaian bahan bukti dan memastikan kesahihan spesimen medikolegal tersebut. 1.7 Polisi ini tercapai setelah mendapat persetujuan Pengarah HTAA.

TAJUK NOMBOR

Pemprosesan Spesimen Medikolegal Dari Wad-Wad/Klinik-Klinik HTAA Oleh Jabatan Perubatan Forensik HTAA (Permintaan Pegawai Perubatan sahaja) HTAA-JPF-SOP/001-4

2. OBJEKTIF
31

Dokumen ini bertujuan untuk menyatakan prosedur kerja dan peraturan yang dipraktiskan oleh JPF HTAA dalam memproses spesimen medikolegal yang kumpul dari wadwad/klinik-klinik HTAA atas permintaan pegawai perubatan untuk analisis. Selain itu, dokumen ini juga bertujuan untuk menyatakan tugasan kesemua kakitangan JPF dalam menjalankan tanggungjawab pemprosesan spesimen medikolegal yang kumpul dari wadwad/klinik-klinik HTAA atas permintaan pegawai perubatan untuk analisis.

3. SKOP
Dokumen ini akan merangkumi makluman berkenaan prosedur kerja, peraturan dan syarat penerimaan, pemprosesan dan penghantaran spesimen medikolegal oleh JPF HTAA.

4. KEPERLUAN
4.1 Dokumen a. Buku Penerimaan Spesimen Medikolegal dari Wad-Wad/Klinik-Klinik HTAA di JPF HTAA b. Buku Penyerahan Spesimen Medikolegal dari JPF HTAA ke JKM Kuantan c. Jadual Tugas yang menyatakan giliran kakitangan yang bertanggungjawab untuk mematerai dan menghantar spesimen d. Borang penolakan spesimen: HTAA-JPF-B004c 4.2 Keperluan Ruangan a. Kaunter Penerimaan untuk menerima spesimen dan mematerai spesimen. b. Bilik Penyimpanan Bahan Bukti (Evidence Storage Room) yang berkunci dan bersuhu 25oC. Pemprosesan Spesimen Medikolegal Dari Wad-Wad/Klinik-Klinik HTAA Oleh Jabatan Perubatan Forensik HTAA (Permintaan Pegawai Perubatan sahaja) HTAA-JPF-SOP/001-4

TAJUK NOMBOR

4.3 Alatan a. Pita pelekat 32

b. Label Pelekat “KKM” c. Sampul surat d. Gam e. Specimen carrier box f. Pen g. Beg plastik ‘Biohazard’

5. PROSEDUR
Cara Kerja 5.1 Kesemua spesimen medikolegal yang dikumpul di wad-wad/klinik-klinik HTAA oleh MO yang telah dimaterai tahap pertama hendaklah dihantar ke Kaunter Penerimaan JPF untuk materai sebelum dihantar ke Makmal JKM Kuantan/PJ (untuk spesimen yang dihantar ke JKM PJ akan dihantar ke JKM Kuantan juga, dari situ JKM Kuantan akan menghantarnya ke JKM PJ). 5.2 5.3 Kaunter Penerimaan JPF akan terbuka untuk penerimaan spesimen pada hari kerja jam pukul 9.00 pagi hingga 12.00 tengah hari. JPF akan menyediakan satu jadual giliran bertugas untuk dan FSO/MA /MLT menempatkan tersebut. 5.4 Hanya FSO/MA/MLT dibenarkan untuk memeriksa dan mematerai spesimen yang dihantar manakala PPK dibenarkan dalam membantu dokumentasi dan pengangkutan spesimen. 5.5 Sebelum menerima spesimen tersebut, FSO/MA/MLT yang bertugas akan memeriksa spesimen medikolegal ini. Syarat-syarat untuk menerima spesimen adalah seperti berikut:
• • • • • •

Tanggungjawab/ Petugas MO/SN

FSO/MA /MLT

sekurang-kurangnya

seorang

FSO/MA/MLT

sekurang-kurang seorang PPK di Kaunter Penerimaan JPF pada masa FSO/MA /MLT

FSO/MA /MLT

Balut yang betul Label yang betul Borang yang betul dan lengkap diisi Spesimen yang betul dan cukup Spesimen yang tidak rosak Bekas yang betul dan tidak bocor 33

5.6

FSO/MA/MLT yang bertugas berhak menolak spesimen tersebut jika ianya gagal menepati syarat-syarat seperti di atas. Dalam kes ini, spesimen ini akan dipulangkan kepada panghantar spesimen bersamaan dengan Borang Penolakan Spesimen: HTAA-JPF-B004c.

FSO/MA /MLT

5.7

Borang ini akan diisi dan ditandatangani oleh FSO/MA/MLT yang bertugas dengan menyatakan sebab penolakan dilakukan. Satu salinan borang ini akan disimpan di Kaunter Penerimaan JPF sebagai rekod.

FSO/MA /MLT

5.8

Jika spesimen yang dihantar menepati syarat-syarat di atas, maka petugas di kaunter dari akan mencatatkan bilangan di dan JPF jenis HTAA. spesimen/jenis ujian diminta ke dalam Buku Penerimaan Spesimen Medikolegal Wad-Wad/Klinik-Klinik HTAA Penghantar spesimen akan menandatangani dalam buku tersebut sebagai bukti bahawa spesimen tersebut telah diterima oleh JPF.

FSO/MA /MLT

5.9

FSO/MA/MLT yang bertugas akan menjalankan materai di Kaunter Penerimaan. Spesimen medikolegal yang diterima tersebut akan dimasukkan ke dalam beg plastik ‘Biohazard’ lalu dimasukkan ke dalam sampul surat yang sepadan saiznya.

FSO/MA /MLT

5.10 Sampul surat ini akan digamkan. 5.11 Bahagian belakang kedua-dua hujung sampul surat dikehendaki dilekatkan dengan label pelekat “KKM” 5.12 Bahagian depan sampul surat pula perlu dilabel dengan maklumat berikut: a. Nama b. Nombor kad pengenalan/passport c. Nombor Daftar Hospital (R/N) d. Nombor laporan polis e. Jenis spesimen/jenis ujian yang diminta f. Tarikh dan masa spesimen diambil 5.13 Selepas itu spesimen itu akan dihantar ke dalam Bilik Penyimpanan Bahan Bukti (Evidence Storage Room) di dalam JPF. 5.14 Bilik Penyimpanan Bahan Bukti merupakan bilik yang sentiasa perlu dikunci dan suhu bilik perlu dikekalkan dalam lingkungan 25 oC. Kunci ini hanya akan dipegang oleh FSO yang bertugas dan kunci pendua akan disimpan oleh ketua jabatan. Kunci ini adalah tidak dibenarkan

FSO/MA /MLT FSO/MA /MLT FSO/MA /MLT

FSO/MA /MLT FSO/MA /MLT/PPK

34

dikeluarkan dari kawasan JPF. Setiap kali MA/MLT/PPK yang bertugas ingin menyimpan spesimen ke dalam bilik ini perlulah meminta kunci daripada FSO yang bertugas. 5.15 Di dalam Bilik Penyimpanan Bahan Bukti, kesemua spesimen akan disimpan mengikut jenis spesimen, iaitu darah, air kencing, cucian perut/muntah, dan kad FTA. 5.16 JPF akan menghantar kesemua spesimen ini seminggu sekali ke JKM Kuantan, iaitu pada petang setiap hari Jumaat (atau hari kerja yang terakhir pada minggu itu). 5.17 Sebelum penghantaran, FSO/MA/MLT yang bertugas akan mengira dan mencatatkan jenis dan bilangan spesimen yang bakal dihantar ke JKM Kuantan ke dalam Buku Penyerahan Spesimen Medikolegal HTAA ke JKM Kuantan. 5.18 Selepas itu, kesemua spesimen ini akan dimasukkan ke dalam specimen carrier box. 5.19 Setiap kali penghantaran sekurang-kurangnya seorang PPK yang bertugas akan membantu FSO/MA/MLT yang bertugas untuk menghantar spesimen tersebut ke JKM Kuantan. 5.20 Semasa penghantaran, FSO/MA/MLT yang bertugas mesti membawa Buku Penyerahan Spesimen Medikolegal HTAA ke JKM Kuantan sekali. 5.21 Semasa di JKM Kuantan, kesemua spesimen dalam specimen carrier box akan diserah kepada individu yang bertugas di JKM. Rekod penerimaan JKM perlu dicatatkan ke dalam Buku Penyerahan Spesimen Medikolegal dari JPF HTAA ke JKM Kuantan. Butiran yang perlu direkodkan termasuklah:
• • • •

FSO/MA /MLT

FSO/MA /MLT

FSO/MA /MLT

FSO/MA /MLT FSO/MA /MLT/PPK FSO/MA /MLT

FSO/MA /MLT

Nama Penerima Jenis spesimen dan bilangan spesimen diterima Masa dan tarikh penerimaan Tandatangan penerima FSO/MA /MLT

5.22 Selepas itu, Buku Penyerahan Spesimen Medikolegal dari JPF HTAA ke JKM Kuantan akan dibawa balik bersama specimen carrier box untuk diletakkan semula ke dalam Bilik Penyimpanan Bahan Bukti. Spesimen Yang Dikumpul Semasa Cuti Hujung Minggu dan Cuti Am

35

5.23 Untuk spesimen yang dikumpulkan semasa cuti hujung minggu dan cuti am, jika tiada justifikasi menunjukkan keseriusan kes, wadwad/klinik-klinik akan menghantar spesimen apabila Kaunter Penerimaan Spesimen JPF buka. 5.24 Akan tetapi, jika spesimen melibatkan kes yang urgent (atas justifikasi pegawai perubatan), wad-wad/klinik-klinik perlu menghubungi MA yang on-call lalu menghantar spesimen tersebut untuk dihantar ke Bilik Cempaka (Klinikal Forensik) untuk proses pemateraian. 5.25 Selepas itu, MA yang on-call tersebut akan membawa spesimen yang telah dimaterai ke Jabatan Perubatan Forensik untuk direkod ke dalam Pengumpulan specimen Buku Penerimaan Spesimen Medikolegal dari Wad-Wad/Klinik-Klinik medikolegal di wad-wad/klinik-klinik HTAA lalu disimpan ke HTAA atas permintaan MO dalam Bilik Penyimpanan Bahan Bukti.

FSO/MA /MLT

FSO/MA /MLT

MA

6.

RUJUKAN
6.1 Pembalutan spesimen dengan pita. Lampiran I: Buku Penerimaan Spesimen Medikolegal dari Wad-Wad/Klinik-Klinik HTAA di JPF HTAA 6.2 Lampiran J: Buku Penyerahan Spesimen Medikolegal dari JPF HTAA ke JKM Penghantaran spesimen ke Kaunter Kuantan Penerimaan JPF 6.3 Lampiran K: Buku Rekod Materai Spesimen Medikolegal Wad-Wad/Klinik-Klinik HTAA 6.4 Lampiran L: Borang penolakan spesimen: HTAA-JPF-B004c Pemeriksaan spesimen dan borang

Memenuhi syarat-syarat

TIDAK

TAJUK NOMBOR

7. CARTA ALIRAN

Pemprosesan Spesimen Medikolegal Dari Wad-Wad/Klinik-Klinik HTAA Oleh JabatanYA Perubatan Forensik HTAA (Permintaan Pegawai Perubatan sahaja) Menolak spesimen Dokumentasi dan HTAA-JPF-SOP/001-4 pemateraian dengan mengisi Borang Penolakan Spesimen Penyimpanan di Bilik Penyimpanan Bahan Bukti

36 Penghantaran spesimen ke JKM Kuantan

JABATAN PERUBATAN FORENSIK HOSPITAL TENGKU AMPUAN AFZAN KUANTAN PAHANG

37

HTAA – JPF – SOP/001 - 5:

Pemprosesan Spesimen Medikolegal Dari Wad-Wad/Klinik-Klinik HTAA Oleh Jabatan Perubatan Forensik HTAA (Permintaan Pegawai Polis sahaja)

Ketua Jabatan Perubatan Forensik Hospital Tengku Ampuan Afzan Tarikh:

TAJUK NOMBOR

Pemprosesan Spesimen Medikolegal Dari Wad-Wad/Klinik-Klinik HTAA Oleh Jabatan Perubatan Forensik HTAA (Permintaan Pegawai Polis sahaja) HTAA-JPF-SOP/001-5

1. POLISI

38

1.1 Spesimen medikolegal yang dikumpul di wad-wad/klinik-klinik HTAA oleh MO terbahagi kepada dua kategori: a. b. Spesimen medikolegal yang akan dihantar ke makmal JKM dan kebiasaan melibatkan permintaan oleh pegawai perubatan hospital. Spesimen medikolegal yang akan diserah semula kepada pihak polis dan ini biasanya melibatkan kes polis yang urgent, berat dan dipohon oleh pihak polis sendiri. 1.2 Kedua-dua kategori spesimen ini akan dibalut dengan pita di wad-wad/klinik-klinik masing-masing. 1.3 Untuk spesimen kategori pertama, ianya akan dihantar ke Kuanter Penerimaan JPF untuk pemateraian di Kaunter Penerimaan JPF lalu akan disimpan di JPF dihantar ke makmal JKM Kuantan nanti 1.4 Untuk spesimen kategori kedua, ianya akan dimaterai di Bilik Cempaka (Klinikal Forensik) lalu diserah balik kepada pihak polis. 1.5 Spesimen medikolegal kategori pertama akan disimpan di dalam Bilik Penyimpanan Bahan Bukti (Evidence Storage Room) yang berkunci di mana hanya FSO yang bertugas boleh memegang kunci tersebut dan kunci pendua disimpan oleh ketua jabatan. Kunci bilik ini adalah tidak dibenarkan dikeluarkan daripada kawasan JPF. 1.6 Keseluruhan proses ini semestinya didokumentasikan untuk tujuan memelihara rantaian bahan bukti dan memastikan kesahihan spesimen medikolegal tersebut. 1.7 Polisi ini tercapai setelah mendapat persetujuan Pengarah HTAA.

TAJUK NOMBOR

Pemprosesan Spesimen Medikolegal Dari Wad-Wad/Klinik-Klinik HTAA Oleh Jabatan Perubatan Forensik HTAA (Permintaan Pegawai Polis sahaja) HTAA-JPF-SOP/001-5

2. OBJEKTIF
39

Dokumen ini bertujuan untuk menyatakan prosedur kerja dan peraturan yang dipraktiskan oleh JPF HTAA dalam memproses spesimen medikolegal dari wad-wad/klinik-klinik HTAA yang diminta oleh pihak polis atau kes polis yang berat dan urgent. Selain itu, dokumen ini juga bertujuan untuk menyatakan tugasan kesemua kakitangan JPF dalam menjalankan tanggungjawab pemprosesan spesimen medikolegal dari wad-wad/klinikklinik HTAA yang diminta oleh pihak polis atau kes polis yang berat dan urgent.

3. SKOP
Dokumen ini akan merangkumi makluman berkenaan prosedur kerja, peraturan dan syarat penerimaan, pemprosesan dan penghantaran spesimen medikolegal oleh JPF HTAA

4. KEPERLUAN
4.1 Dokumen a. Buku Penyerahan Spesimen Medikolegal HTAA ke JKM Kuantan b. Buku Rekod Materai Spesimen Medikolegal Wad-Wad/Klinik-Klinik HTAA c. Borang penolakan spesimen: HTAA-JPF-B004c 4.2 Keperluan Ruangan a. Bilik Cempaka (Klinikal Forensik) 4.3 Alatan a. Pita pelekat b. Label Pelekat “KKM” c. Sampul surat d. Gam TAJUK NOMBOR e. Pen f. Beg plastik ‘Biohazard’ 40 Pemprosesan Spesimen Medikolegal Dari Wad-Wad/Klinik-Klinik HTAA Oleh Jabatan Perubatan Forensik HTAA (Permintaan Pegawai Polis sahaja) HTAA-JPF-SOP/001-5

5. PROSEDUR
Cara Kerja 5.1 Jika spesimen medikolegal yang dikumpul dari wad-wad/klinik-klinik HTAA adalah kes polis yang urgent dan berat di mana pihak polis akan mengambil spesimen tersebut tanpa memerlukan bantuan JPF HTAA untuk penghantaran ke JKM, maka JPF HTAA hanya akan bertanggungjawab dalam proses pemeriksaan dan proses materai spesimen sahaja. 5.2 Spesimen ini akan dimaterai di Bilik Cempaka (Klinikal Forensik). 5.3 5.4 Sebelum spesimen dihantar ke Bilik Cempaka, wad-wad-klinik-klinik berkenaan dikehendaki untuk menghubungi MA JPF yang on-call. Apabila spesimen dihantar ke Bilik Cempaka, MA yang on-call akan akan memeriksa spesimen medikolegal ini dari aspek berikut:
• • • • • •

Tanggungjawab/ Petugas FSO/MA /MLT

MA MA MA

Materai tahap pertama yang betul Label yang betul Borang yang betul dan lengkap diisi Spesimen yang betul dan cukup Spesimen yang tidak rosak Bekas yang betul dan tidak bocor MA akan menasihati supaya kesilapan dibetulkan sebelum MA

5.5

Jika spesimen yang dihantar gagal menepati syarat-syarat ini, MA yang on-call pemateraian tahap kedua dan penyerahan kepada pihak polis.

5.6

Jika spesimen yang diterima menepati syarat-syarat di atas ini, maka MA yang on-call akan menjalankan materai tahap kedua. Spesimen medikolegal yang diterima tersebut akan dimasukkan ke dalam beg plastik ‘Biohazard’ lalu dimasukkan ke dalam sampul surat yang sepadan saiznya.

5.7 Sampul surat ini akan digamkan. 5.8 Bahagian belakang kedua-dua hujung sampul surat dikehendaki dilekatkan dengan label pelekat “KKM” 5.9 Bahagian depan sampul surat pula perlu dilabel dengan maklumat berikut: a. Nama

MA MA MA

41

b. c. d. e. f.

Nombor kad pengenalan/passport Nombor Daftar Hospital (R/N) Nombor laporan polis Jenis spesimen/jenis ujian yang diminta Tarikh dan masa spesimen diambil MA

5.10 Spesimen yang dimaterai akan direkod ke dalam Buku Rekod Materai Spesimen Medikolegal Wad-Wad/Klinik-Klinik HTAA. Butiran yang perlu dicatatkan adalah seperti berikut:
• • • • • •

Nama Nombor kad pengenalan/pasport Nombor Daftar Hospital Nombor Laporan Polis Pengumpulan spesimen medikolegal di wad-wad/klinik-klinik Bilangan dan jenis spesimen/jenis ujian diminta polis HTAA atas permintaan pihak Nama dan tandatangan MA yang mejalankan materai MA

5.11 Selepas selesai materai dan rekod, maka spesimen yang telah siap dimaterai akan diserah kepada pihak polis. Pegawai polis yang menerima spesimen medikolegal inispesimen dengan pita. Pembalutan perlu mencatatkan nama, nombor ID, pangkat, masa dan tarikh penerimaan serta tandatangannya sebagai bukti bahawa spesimen yang dihantar telah dimaterai dan diserah kepada pihak polis. Panggilan MA JPF yang on-call untuk membuat persediaan

6.

RUJUKAN
6.1 Penghantaran spesimen ke Bilik Cempaka Lampiran K: Buku Rekod Materai Spesimen Medikolegal Wad-Wad/Klinik-Klinik HTAA Pemeriksaan spesimen Pemprosesan Spesimen Medikolegal Dari Wad-Wad/Klinik-Klinik HTAA Oleh Jabatan Perubatan Forensik HTAA (Permintaan Pegawai Polis TIDAK Memenuhi sahaja) syarat-syarat HTAA-JPF-SOP/001-5 YA Menolak spesimen untuk memperbetulkan kesilapan untuk dihantar balik ke Bilik Cempaka 42

TAJUK NOMBOR

7. CARTA ALIRAN
Dokumentasi dan pemateraian

Penyerahan semula kepada pihak polis

43

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->