1. Pengenalan Perniagaan perkongsian ditubuhkan di bawah Akta perkongsian 1961.

Mengikut akta ini, perniagaan dimiliki antara dua hingga dua puluh pemilik dengan tujuan untuk mendapatkan keuntungan atau sebarang faedah. Perniagaan perkongsian dikatakan lebih besar daripada milikan tunggal kerana ia mempunyai lebih daripada seorang pemilik. Pemilik perkongsian perlu berkongsi untuk mengikut kadar tertentu yang dipersetujui. Perkongsian dikendalikan mengikut persetujuan atau kontrak yang dipanggil perjanjian perkongsian. Antara perkara yang termaktub di dalam perjanjian ini adalah nama perkongsian, ahli-ahli yang terlibat dalam pengurusan, sumbangan modal setiap perkongsian dan harta-harta perkongsian. Perniagaan perkongsian mempunyai ahli-ahli atau rakan kongsi. Rakan kongsi ialah pemilik bersama perniagaan. Secara umum, jenis rakan kongsi dibahagikan menurut jenis liabiliti yang mereka tanggung iaitu rakan kongsi am dan rakan kongsi terhad. Rakan kongsi am ialah rakan yang liabitinya terhad. Terdapat beberapa jenis rakan kongsi dalam perniagaan perkongsian: 1. Rakan kongsi senyap iaitu rakan kongsi yang menyumbangkan modal tetapi tidak memainkan peranan penting dalam pengurusan. Mereka biasanya mempunyai jawatan tetap di dalam perkhidmatan awam yang dilarang berniaga. 2. Rakan kongsi rahsia iaitu rakan kongsi yang tidak menyumbangkan modal dan memainkan peranan penting dalam pengurusan tetapi tidak diketahui orang ramai kerana kepentingan peribadi rakan kongsi tersebut. 3. Rakan kongsi tidur iaitu rakan kongsi yang tidak menyumbangkan modal dan tidak aktif dalam pengurusan. Rakan kongsi ini wujud mungkin disebabkan perundangan negara yang mewajibkan perniagaan luar mengambil rakyat tempatan sebagai rakan kongsi. 4. Rakan kongsi namaan dan norminal iaitu rakan kongsi yang tidak menyumbangkan modal tetapi membenarkan nama dan kedudukan mereka digunakan oleh perniagaan.

1

2. Penubuhan perkongsian Seksyen 3(1) Akta Perkongsian 1961 mentakrifkan ‘perkongsian’ sebagai perhubungan yang wujud di antara orang-orang yang menjalankan urusan bersama dengan tujuan untuk mendapatkan keuntungan. Manakala 'perhubungan' bermaksud pihak yang menjalankan urusan perniagaan bersama yang melibatkan dua atau lebih individu. Sehubungan dengan itu, untuk mewujudkan sebuah perkongsian, ia perlulah ditubuhkan dengan mendaftarkan penubuhannya di Suruhanjaya Syarikat Malaysia. Di samping itu, penubuhan perkongsian ini boleh wujud dengan pelbagai cara. Antaranya ialah dengan persetujuan menjalankan perniagaan antara dua individu. Persetujuan menjalankan perniagaan perkongsian berlaku antara dua ahli perniagaan iaitu peniaga milik tunggal, tidak kira samada bentuk asal sama ataupun tidak selepas bergabung, asalkan bersetuju untuk menjalankan perniagaan bersama. Secara umumnya, perkongsian ini ditubuhkan bertujuan mencari keuntungan, penambahan modal, menggabungkan pengalaman dan berkongsi dalam menanggung risiko perniagaan. Dalam penubuhan sesebuah perkongsian itu, telah disebut tentang bilangan ahli dalam sesebuah perkongsian. Tetapi mengenai bilangan pekongsi dalam sesebuah perkongsian, tiada klausa dalam Akta Perkongsian 1961 menyebut tentang bilangan maksimum pekongsi. Akta ini cuma menyatakan bilangan minimum pekongsi iaitu dua orang. Walaupun begitu, Seksyen 14(3)(b) Akta Syarikat ada menyatakan bilangan maksimum pekongsi sesebuah perkongsian ialah 20 orang. Sehubungan dengan itu, entiti sesebuah perkongsian juga dapat dilihat dari aspek perundangan, Dari aspek perundangan , perkongsian tidak dianggap entiti berasingan dengan pekongsi iaitu liabiliti tidak terhad. Ini bermakna segala urusan yang dibuat oleh seseorang pekongsi akan mengikat perkongsian keseluruhannya. Contohnya, jika pemiutang menuntut wang daripada perkongsian, setiap pekongsi bertanggungjawab melunaskan hutang tersebut. Jika mana-mana pekongsi gagal melunaskan tuntutan tersebut, pekongsi lain wajib membantu untuk melunaskannya.

2

3. Ciri-ciri perkongsian Perniagaan Perkongsian ditubuhkan apabila modal digabungkan dan berlaku kerjasama antara sekurang-kurangnya dua rakan kongsi. Dalam usaha niaga seperti ini, semua rakan kongsi adalah pemilik bersama yang akan berkongsi segala agihan keuntungan atau risiko. Sehubungan dengan itu, dalam penubuhan sesebuah perkongsian terdapat beberapa ciri yang perlu diambil tahu yang merupakan tiang kepada penubuhan sesebuah perkongsian. Ciri-ciri perkongsian ialah yang pertama, tiada klausa dalam Akta Perkongsian 1961 menyebut tentang bilangan maksimum pekongsi, tetapi hanya menyatakan bilangan minimum pekongsi iaitu 2 orang. Namun Seksyen 14(3)(b) Akta Syarikat ada menyatakan bilangan maksimum pekongsi sesebuah perkongsian ialah 20 orang. Walau bagaimanapun, bagi perniagaan berbentuk profesional seperti guaman, akauntan dan arkitek, keahliannya boleh meningkat sehingga 50 orang. Ciri yang kedua ialah, merujuk Seksyen 7, 8, 11 dan 12 Akta Perkongsian 1961, perkongsian tidak dianggap entiti berasingan dengan pekongsi (liabiliti tidak terhad). Ini bermakna segala urusan yang dibuat oleh seseorang pekongsi akan mengikat perkongsian keseluruhannya. Contohnya, jika pemiutang menuntut wang dari perkongsian, setiap perkongsi bertanggungjawab melunaskan tuntutan tersebut. Jika mana-mana pekongsi gagal melunaskan tuntutan tersebut, pekongsi lain wajib membantu untuk melunaskannya. Selain daripada itu, ciri yang ketiga ialah, perkongsian terikat dengan surat ikatan perjanjian di antara rakan kongsi. Surat perjanjian perkongsian menentukan kuasa & tanggungjawab rakan kongsi serta syarat-syarat lain. Setiap rakan kongsi dikehendaki menyumbangkan modal mengikut nisbah modal yang dipersetujui dalam Artikel Perkongsian Keuntungan dan kerugian diagihkan kepada rakan kongsi mengikut syarat-syarat dan nisbah modal yang disumbangkan seperti dalam Artikel Perkongsian.

3

jangka hayat perakaunan. tempat rekod perakaunan disimpan. Perjanjian perkongsian juga merupakan ikatan perkongsian untuk memulakan perkongsian. jumlah serta nama pekongsi. pentadbiran atau pengagihan kuasa dalam perkongsian. Perjanjian perkongsian Kewujudan sesebuah perkongsian itu adalah hasil daripada beberapa perjanjian yang dibuat. gaji bagi pekongsi yang terlibat urusan harian perniagaan. bonus dan elaun pekongsi. kegiatan perniagaan yang dijalankan. terdapat beberapa butiran yang terkandung dalam perjanjian perkongsian. lokasi perniagaan. penentuan kadar agihan untung atau rugi. polisi perakaunan yang diikuti. Antaranya ialah nama perkongsian. Dalam huraian ini juga tertulis keputusan majoriti diterima sekiranya wujud perbalahan berkenaan dengan perniagaan tetapi jika perkongsian ingin mengubah 4 . kewajipan dan tanggungjawab setiap pekongsi. peruntukan dan had ambilan bagi pekongsi dan kadar faedah yang dikenakan. harta perkongsian. peruntukan kadar faedah atas modal. setiap pekongsi berhak menerima faedah 8% setahun ke atas pendahuluan iaitu pinjamanan yang diberikan kepada perniagaan perkongsian dan pekongsi berhak mendapat faedah atas modal hanya setelah keuntungan ditentukan. Sehubungan dengan itu. gaji. Akan tetapi tiada gaji diberi walaupun pekongsi terlibat secara urusan harian perniagaan. Seorang pekongsi juga tidak diiktiraf tanpa persetujuan semua pekongsi.4. setiap pekongsi berhak mengurus perniagaan. Di samping itu juga terdapat perkongsian tanpa perjanjian di mana urus tadbir sesuatu perkongsian dibuat berdasarkan Seksyen 26 Akta Pekongsian 1961. Dalam ikatan perkongsian ini telah ditetapkan beberapa perkara seperti hak setiap pekongsi. Perjanjian perkongsian mempunyai tujuannya yang tertentu iaitu untuk mengelakkan daripada salah faham yang mungkin timbul antara pekongsi pada masa hadapan dan memastikan setiap pekongsi memainkan peranan seperti yang telah dipersetujui dalam perjanjian. jumlah sumbangan modal setiap pekongsi. bidang kuasa pekongsi. Di samping itu juga. Perjanjian perkongsian adalah perlu bagi sesebuah perkongsian mengurus tadbir perjalanan sesebuah perkongsian. Huraian mengenai Subsekyen 26 Akta Perkongsian menerangkan bahawa pekongsi berkongsi secara sama-rata ke atas keuntungan atau kerugian perkongsian.

Jika pekongsi tidak membuat sebarang perjanjian atau jika perjanjian dibuat tetapi tidak meliputi perkara-perkara tertentu. keputusan sebulat suara (100%) mesti diperolehi. serta buku dan rekod perakaunan perkongsian disimpan di premis perniagaan. Setiap pekongsi berhak untuk menyemak dan membuat salinan rekod tersebut. 5 . Sesebuah perkongsian hanya perlu melaporkan penyata kewangan kepada Lembaga Hasil dalam Negeri (LHDN) bagi tujuan taksiran cukai pekongsi. Akaun bagi sesebuah perkongsian tidak perlu diaudit. Seksyen 32 Akta Perkongsian 1961 memperuntukkan bahawa pekongsi yang menjalankan perniagaan yang sama dengan perkongsian perlu membayar kepada perkongsian semua keuntungan yang diperolehinya. peruntukan dalam Akta Perkongsian berkaitan dengan perkara-perkara di atas adalah terpakai.aktiviti perniagaan. Setiap pekongsi tidak boleh membuka perniagaan yang sama dengan perniagaan yang dijalankan oleh perkongsian.

bergantung kepada bilangan pekongsi dan terdapat dua kaedah mengakaunkan modal. gaji dan lain-lain lagi. Hanya terdapat sedikit perbezaan iaitu di dalam perakaunan perkongsian terdapat dua atau lebih akaun modal dibuka. pendapatan dan caj pekongsi iaitu kaedah modal berubah dan kaedah modal tetap. faedah atas modal. Di samping itu.pada harga kos) 6 . terdapat urusniaga-urusniaga yang berkaitan dengan perkongsian. Akaun asas dalam perkongsian Semua piawaian perakaunan digunakan di dalam perakaunan perkongsian. kecuali jika ada penambahan atau pengurangan modal. baki akaun modal sentiasa berubah dari satu tempoh ke satu tempoh. Antaranya ialah ambilan. Ia mencatatkan segala urusniaga hasil dan belanja berkaitan pekongsi seperti pembahagian untung.urusniaga yang lain dibuat dalam akaun semasa. akaun ambilan dibuka dan pada akhir tempoh.5. gaji pekongsi. Manakala bagi kaedah modal tetap pula. Ambilan terdiri daripada ambilan tunai atau ambilan barang niaga. ambilan. Berikut ialah catatan berkenaan dengan urusniaga ambilan: Kaedah Modal Berubah Catatan Jurnal : Debit Kredit Ambilan Tunai (ambilan tunai) atau Belian (ambilan barangniaga . Untuk kaedah modal berubah. faedah atas ambilan. Ambilan akan menyebabkan pengurangan ekuiti iaitu modal pekongsi. Kaedah mengakaunkan urusniaga adalah sama seperti perniagaan tunggal. jumlah akaun ambilan dipindahkan ke bahagian debit akaun semasa atau akaun modal di mana ia bergantung pada kaedah. Sehubungan dengan itu. akaun pengagihan untung rugi dan kadar agihan untung ataupun rugi. Dalam akaun asas perkongsian ini. setiap urusniaga berkaitan pekongsi seperti sumbangan modal. Untuk urusniaga yang pertama ialah ambilan. pengeluaran modal. perbezaan dibuat secara jelas pada akaun modal di mana baki akaun tidak berubah. pinjaman dari pekongsi. agihan untung atau rugi dan lain-lain dicatatkan ke akaun modal dan ini menyebabkan baki akaun modal sentiasa berubah dari semasa ke semasa. Sehubungan dengan itu. faedah atas ambilan.

caj akan dikenakan kepada pekongsi supaya mengurangkan ambilan yang dibuat untuk kegunaan peribadi. dan ia hanya boleh dicaj sekiranya dinyatakan di dalam perjanjian perkongsian. Sehubungan dengan itu. kadar faedah tidak dinyatakan dalam Akta Perkongsian 1961. Dalam urusniaga ini. Catatan Jurnal : Debit Kredit Modal Ambilan Kaedah Modal Tetap Catatan Jurnal : Debit Kredit Ambilan Tunai (ambilan tunai) atau Belian (ambilan barangniaga . Berikut merupakan catatan dalam urusniaga faedah atas ambilan: Kaedah Modal Berubah Catatan Jurnal : Debit Kredit Modal Pengagihan untung rugi (faedah atas ambilan) Kaedah Modal Tetap Catatan Jurnal : Debit Kredit Semasa Pengagihan untung rugi (faedah atas ambilan) 7 .Pada akhir tempoh.pada harga kos) Pada akhir tempoh. Catatan Jurnal : Debit Kredit Semasa Ambilan Manakala bagi urusniaga yang kedua ialah faedah atas ambilan.

maka pekongsi terbabit berhak untuk mendapat gajinya. maka kadar faedah yang ada di dalam perjanjian akan terpakai. bukan akaun pengagihan untung rugi. Namun. Berikut merupakan catatan bagi urusniaga tentang perkongsian: Kaedah Modal Berubah Catatan Jurnal : Debit Kredit Pengagihan untung rugi (Gaji pekongsi) Modal 8 . jika di dalam perjanjian perkongsian ada menyatakan berkenaan dengan gaji bagi pekongsi yang aktif. Mengikut seksyen 26(c) Akta Perkongsian 1961. sekiranya sesebuah perkongsian itu mempunyai perjanjian mengenai kadar faedah atas pinjaman. adalah wajar jika faedah atas pinjaman dicatat di dalam akaun untung rugi. Maka. Mengikut seksyen 26(f) Akta Perkongsian 1961. Berikut merupakan catatan dalam urusniaga pinjaman dari pekongsi: Kaedah Modal Berubah Catatan Jurnal : Debit Kredit Untung rugi* (Faedah atas pinjaman) Modal Kaedah Modal Tetap Catatan Jurnal : Debit Kredit Untung rugi* (Faedah atas pinjaman) Semasa Urusniaga yang keempat ialah gaji pekongsi. Namun. pekongsi yang memberi pinjaman kepada perkongsian berhak untuk mendapat faedah 8% setahun. Pinjaman yang diberi kepada perkongsian adalah untuk menjana pendapatan perkongsian iaitu untuk operasi perniagaan.Untuk urusniaga yang ketiga ialah pinjaman dari pekongsi. tiada seorang pekongsi yang layak mendapat gaji walaupun aktif terlibat dalam urusan harian perkongsian.

Ia dibuka selepas penyediaan akaun untung rugi untuk menunjukkan bagaimana untung atau rugi bersih diagihkan dikalangan pekongsi. pekongsi boleh memasukkan syarat faedah atas modal di dalam perjanjian perkongsian. bagi mengelak dari ketidakadilan ini. keuntungan dibahagi sama rata. Berikut merupakan catatan berkenaan dengan urusniaga untung rugi: 9 . Logiknya. Dalam urusniaga ini. Berikut merupakan catatan tentang urusniaga faedah atas modal: Kaedah Modal Berubah Catatan Jurnal : Debit Kredit Pengagihan untung rugi (faedah atas modal) Modal Kaedah Modal Tetap Catatan Jurnal : Debit Kredit Pengagihan untung rugi (faedah atas modal) Semasa Yang keenam ialah berkaitan dengan akaun pengagihan untung rugi.Kaedah Modal Tetap Catatan Jurnal : Debit Kredit Pengagihan untung rugi (Gaji pekongsi) Semasa Bagi urusniaga yang kelima ialah faedah atas modal. Akta Perkongsian 1961 tidak memperuntukkan faedah atas modal yang disumbangkan oleh pekongsi. Selain itu. tidak adil jika jumlah sumbangan modal tidak sama tetapi pada penghujung tempoh. Faedah atas modal menggalakkan pekongsi menyumbang modal yang lebih besar. Sehubungan dengan itu. ia juga mencatatkan segala pendapatan yang diperolehi dan perbelanjaan yang perlu dibayar oleh setiap pekongsi.

gaji pekongsi. Namun. bonus. jumlah sumbangan modal. antaranya ialah penglibatan pekongsi dalam perniagaan. urusniaga seperti faedah atas modal. 10 . ambilan dan faedah atas ambilan akan dicatatkan ke akaun pengagihan untung rugi. kepakaran yang dimiliki oleh pekongsi dan senioriti pekongsi. Mengikut seksyen 26(a) Akta Perkongsian 1961. jika sesebuah perkongsian mempunyai perjanjian dan menyebut kadar agihan untung atau rugi di dalam perjanjian. maka: Catatan Jurnal : Debit Kredit Pengagihan untung rugi (agihan untung) Semasa (kaedah modal tetap) atau Modal (kaedah modal berubah) Jika kerugian diperolehi. maka: Catatan Jurnal : Debit Kredit Semasa (kaedah modal tetap) atau Modal (kaedah modal berubah) Pengagihan untung rugi (agihan rugi) Urusniaga yang seterusnya ialah kadar agihan untung atau rugi.Catatan Jurnal (Pindahan untung bersih dari akaun untung rugi): Debit Kredit Untung rugi Pengagihan untung rugi Sebelum agihan untung atau rugi. Setelah itu. Kadar agihan ditentukan mengikut beberapa faktor. agihan untung atau rugi dibuat mengikut kadar agihan rugi yang dipersetujui. Jika keuntungan diperolehi. untung atau rugi yang terhasil akan diagihkan secara sama rata di kalangan pekongsi. maka kadar inilah yang akan diguna pakai.

Satu akaun sementara iaitu akaun penilaian semula aset akan dibuka apabila penilaian semula aset dilakukan. prosedur-prosedurnya yang tertentu perlu diiikuti. Antara perkara-perkara tersebut ialah penilaian semula aset dan penilaian nilai nama. jika nilai semasa aset perniagaan jatuh sebelum kemasukan pekongsi baru dan penilaian semula tidak dilakukan. Terdapat beberapa perkara yang dipertimbangkan semasa kemasukan pekongsi baru. Tujuannya ialah untuk merekod segala peningkatan dan penurunan nilai aset dan lain-lain pelarasan seperti catatan tidak lengkap. Ia penting bagi memastikan nilai sebenar perniagaan semasa kemasukan pekongsi baru. Sebaliknya. Tujuannya ialah untuk menjaga kepentingan pekongsi lama dari segi usaha mereka menubuhkan dan menjalankan perniagaan selama ini. Ia ditentukan daripada nilai semasa aset ditolak dengan liabiliti.6. Perkara pertama yang dipertimbangkan dalam kemasukan pekongsi ialah penilaian semula aset. Sehubungan dengan itu. maka pekongsi baru akan menanggung kerugian tersebut. Kemasukan pekongsi Untuk memasukkan pekongsi ke dalam sesebuah pekongsian. belanja penilaian semula serta segala belanja atau hasil yang tertinggal untuk dicatatkan dalam akaun untung rugi. nilai ini akan diguna oleh pekongsi lama untuk menentukan berapa harga atau nilai yang perlu dibayar oleh pekongsi baru. Ini dapat mengelakkan pekongsi baru mendapat faedah dari kenaikan nilai aset perniagaan tanpa membayar premium tambahan. Berikut merupakan tatacara merekod penilaian semula aset: Catatan Jurnal (aset yang mengalami kenaikan nilai): Debit Kredit Akaun aset Akaun penilaian semula aset Catatan Jurnal (aset yang mengalami penurunan nilai): Debit Kredit Akaun penilaian semula aset Akaun aset 11 . Aset perniagaan dinilai semula bagi menentukan nilai sebenar sebelum kemasukan pekongsi baru.

Perbezaan antara nilai perkongsian sebagai entiti berterusan dengan nilai keseluruhan aset perkongsian wujud selepas ditolak liabiliti. Dalam nilai nama ini terdapat beberapa kepentingan. nilai nama bertujuan untuk mengelak hak atau kepentingan tidak tercatat kepunyaan setiap pekongsi lama dari berpindah kepada pekongsi baru tanpa sebarang premium. Selain itu.Catatan Jurnal (Belanja yang belum direkod): Debit Kredit Akaun penilaian semula aset Akaun belum bayar (liabiliti) Catatan Jurnal (Hasil yang belum direkod): Debit Kredit Akaun belum terima (aset) Akaun penilaian semula aset Catatan Jurnal (Lebihan dalam penilaian semula aset): Debit Akaun penilaian semula aset untung rugi yang lama) Catatan Jurnal (Kurangan dalam penilaian semula aset): Debit Akaun modal/akaun semasa pekongsi lama (Mengikut nisbah agihan untung rugi yang lama) Kredit Akaun penilaian semula aset Kredit Akaun modal/akaun semasa pekongsi lama (Mengikut nisbah agihan Perkara yang kedua ialah tentang penilaian nilai nama. Nilai nama merupakan aset tidak ketara tetapi boleh memberi keuntungan kepada perniagaan pada masa hadapan. Antaranya ialah sebelum perubahan dibuat dalam perkongsian. penyelidikan. Contohnya seperti keupayaan atau kekuatan luar biasa dalam sesuatu kemahiran. mutu pengeluaran atau mutu pekerja yang baik dan lain-lain. Maka. pengalaman. pengiktirafan nilai nama perlu dibuat sebelum berlaku perubahan di dalam perkongsian yang 12 . nilainama yang wujud dan tidak tercatat di dalam akaun perkongsian perlu diiktiraf dan diagihkan kepada perkongsian lama terlebih dahulu. kuasa monopoli.

pengalaman. ianya didarabkan dengan 'nombor tahun belian'. suatu kualiti yang abstrak dan sukar untuk meletakkan nilai ke atasnya. anggaran keuntungan masa hadapan. Kaedah pertama. Setelah purata untung diperolehi. Antara ciri-ciri nilai nama ialah tidak boleh dilihat secara zahir. Definisi keempat ialah nilai disebabkan ciri atau keadaan yang baik bagi membolehkannya mendapat keuntungan luar biasa. dan memiliki kontrak strategik seperti tender membekal makanan 15 tahun lamanya. jenama dan francais. Manakala bagi kaedah yang keempat ialah untung luar biasa. Kaedah ini menggunakan purata untung bersih ditolak dengan jumlah gaji pekongsi dan hasilnya didarabkan dengan 'nombor tahun belian'. tidak boleh dirasa dan dipindah secara zahir. Nilai keseluruhan firma diperolehi melalui pelbagai cara antaranya melalui penilaian oleh penilai profesional. persaraan. Definasi pertama ialah nilai keseluruhan firma ditolak dengan nilai saksama aset ketara. pembayaran premium untuk nilainama dan catatan perakaunan. untung luar biasa. purata wajaran. mutu pengeluaran atau mutu pekerja yang baik dan lain-lain. Kaedah kedua. dan kemasukan pekongsi baru. Definasi ketiga ialah nilai disebabkan oleh keupayaan atau kekuatan luar biasa dalam sesuatu kemahiran. kaedah purata untung bersih menggunakan purata untung bersih dan didarabkan dengan satu pemboleh ubah yang dipanggil 'nombor tahun belian'. kuasa monopoli. kuasa monopoli. penyelidikan. Definasi kedua ialah persepsi masyarakat perniagaan terhadap sesebuah firma. lokasi perniagaan yang baik. lesen perniagaan yang eksklusif seperti paten. Antara kaedah yang digunakan ialah purata untung bersih. Kaedah ini mencadangkan nilai nama dikira melalui formula berikut: 13 . Nilai nama ini mempunyai beberapa definasi. kaedah purata wajaran menggunakan purata untung bersih iaitu membahagikan jumlah untung beberapa tahun dengan angka wajaran. nilai bersih purata untung bersih. Kaedah ketiga pula ialah nilai bersih purata untung bersih. Dalam penilaian nilai nama terdapat kaedah pengiraan nilai nama. kualiti barang niaga yang telah dikenali ramai.disebabkan oleh perubahan di dalam nisbah agihan untung dan rugi. tidak memiliki ciri fizikal. Manakala sumber-sumber nilai nama pula terdiri daripada nama baik pemilik seperti individu yang terkenal dan mempunyai reputasi yang baik.

Kaedah ini terdiri daripada nilai nama tercatat dan nilai nama tidak tercatat. Kaedah ini mencadangkan nilai nama dikira melalui menolakkan keuntungan yang dianggar setahun dengan gaji pekongsi dan nilai ini dipermodalkan pada kadar pulangan perniagaan dan kemudian ditolak dengan jumlah harta bersih perniagaan. wang dibayar terus kepada pekongsi lama dan pembayaran premium dibuat melalui perkongsian kepada pekongsi lama. Pekongsi baru yang menyertai perkongsian perlu membayar sejumlah wang iaitu sebagai sumbangan modal dan premium.Purata untung bersih Tolak: Gaji pekongsi x x y Tolak: Pulangan atas modal x * y merupakan untung luarbiasa Selain itu. kaedah kelima ialah anggaran keuntungan masa hadapan. Premium adalah ganti rugi kepada pekongsi lama kerana membenarkan pekongsi baru menyertai perkongsian dan berkongsi untung atau rugi perniagaan di masa hadapan. akaun nilainama akan wujud dalam kunci kira-kira. Sehubungan dengan itu. Pembayaran premium dibuat terus kepada perkongsian dan ianya tidak dikeluarkan. Manakala bagi kaedah keenam ialah pembayaran premium untuk nilainama. Antaranya ialah pembayaran premium yang dibuat secara persendirian tanpa melibatkan perkongsian. Berikut merupakan catatan nilai nama tercatat dan nilai nama tidak tercatat: Nilai nama Tercatat Kesan drpd catatan ini. Kaedah merekod adalah seperti di bawah: Catatan Jurnal: Debit Kredit Akaun Nilainama Akaun Modal Pekongsi (Mengikut nisbah agihan untung dan rugi lama) 14 . di dalam pembayaran premium untuk nilai nama ini terdapat beberapa kaedah yang digunakan. Bagi kaedah yang ketujuh ialah catatan perakaunan. tiada rekod dibuat di dalam akaun perkongsian.

Catatan Jurnal: Debit Akaun Modal Pekongsi (Semua akaun modal pekongsi termasuk pekongsi baru di debit mengikut nisbah agihan untung rugi yang baru) Kredit Akaun Nilainama 15 . akaun modal pekongsi didebitkan semula (termasuk pekongsi baru) dan akaun nilai nama di kreditkan. Untuk menghapuskan nilai nama.Nilai nama Tidak Tercatat Kaedah ini sama seperti kaedah nilai nama tercatat tetapi terdapat catatan tambahan seperti berikut: Catatan Jurnal: Debit Kredit Akaun Nilainama Akaun Modal Pekongsi (Mengikut nisbah agihan untung dan rugi lama).

pembubaran juga boleh berlaku apabila seorang pekongsi selain daripada pekongsi yang mendakwa menjadi tidak upaya secara kekal dengan sesuatu cara yang lain untuk melaksanakan bahagiannya bagi kontrak perkongsian. atas opsyen pekongsi-pekongsi lain boleh dibubarkan jika seseorang pekongsi itu membiarkan bahagian harta perkongsiannya digadaikan di bawah Akta ini bagi hutangnya yang berasingan. setelah perhatian diberikan kepada jenis urusan itu. apabila seorang pekongsi. di mana perkongsian dibubarkan berkaitan dengan semua pekongsi seperti kematian atau kebankrapan mana-mana pekongsi. Seksyen 36 pula adalah mengenai pembubaran atas faktor perkongsian menyalahi undang-undang.7. situasi yang menyebabkan sesebuah perkongsian itu dibubarkan diterangkan di dalam seksyen 35. Seksyen 35 termaktub mengenai pembubaran kerana kebankrapan. Di samping itu juga. kematian atau penggadaian. sesuatu perkongsian. atau orang yang mempunyai hak untuk campurtangan sebagaimana seseorang pekongsi yang lain. atau sahabat wakil. Menurut seksyen ini. Bagi seksyen 37 pula adalah berkaitan dengan pembubaran oleh mahkamah atas permohonan seseorang pekongsi. pembubaran adalah tertakluk kepada sesuatu perjanjian di antara pekongsi. Pembubaran perkongsian Pembubaran dalam perkongsian ini wujud disebabkan oleh situasi-situasi tertentu. Menurut seksyen ini. Selain itu. Dalam kedua-dua keadaan tersebut. suatu perkongsian adalah terbubar disebabkan berlakunya suatu kejadian yang menyebabkan kesalahan undang-undang melalui urusan firma atau bagi anggotaanggota firma itu yang menjalankannya dalam perkongsian. selain daripada pekongsi yang mendakwa. Mahkamah boleh mendekrikan pembubaran perkongsian dalam hal-hal yang tertentu iaitu apabila seorang pekongsi didapati gila atau dipernampakkan dan tidak sempurna akal secara kekal sehingga memuaskan hati mahkamah. dengan sengaja atau dengan kerap memungkiri 16 . Berdasarkan undang-undang perkongsian yang terpakai di Malaysia. 36 dan 37 Akta Perkongsian 1961. ia boleh dikira akan menjejaskan perjalanan urusan. permohonan boleh juga dibuat bagi pihak pekongsi itu oleh komitinya. Selain itu juga. Dalam seksyen 37 ini juga tercatat apabila seorang pekongsi selain daripada pekongsi yang mendakwa telah bersalah atas sesuatu kelakuan yang mana pada pendapat mahkamah.

Sekiranya berlaku kebangkrapan. mahkamah berpendapat lebih adil dan saksama supaya perkongsian itu dibubarkan. rakan kongsi tersebut diletakkan statusnya sebagai bersara dan segala urusniaga persaraan diakaunkan. Dalam seksyen 29(1) telah dinyatakan bahawa jika suatu perkongsian yang diikat bagi suatu tempoh tetap diteruskan setelah tempoh itu tamat. dengan berakhirnya duganiaga atau usaha itu atau jika dibuat bagi suatu masa yang tidak 17 . jika dibuat bagi suatu duganiaga atau usaha. kematian atau penggadaian. sesebuah perkongsian boleh dibubarkan sekiranya satu notis pembubaran dikeluarkan oleh salah seorang rakankongsi.Walaubagaimanapun. Akta Perkongsian 1961 membenarkan perkongsian diteruskan apabila berlakunya kebangkrapan. Dalam seksyen 34 pula. urutan dari seksyen 29 menyatakan. Menurut seksyen ini. Dalam seksyen ini juga turut dinyatakan apabila urusan perkongsian itu hanya boleh menghasilkan kerugian pada bila-bila masa. Manakala dalam seksyen 29(2) telah menyebut tentang penerusan urusan oleh pekongsi-pekongsi atau beberapa daripada mereka yang selalunya bertindak semasa tempoh itu. Sekiranya tiada peruntukan. dan tanpa sesuatu perjanjian baru yang nyata. sejauh mana ianya konsisten dengan insiden perkongsian ikut kehendak. hak dan tugas pekongsipekongsi adalah sama seperti pada masa tempoh itu tamat. bahawa suatu perkongsian adalah dibubarkan jika dibuat bagi suatu tempoh tetap. kematian atau penggadaian sekiranya di dalam perjanjian perkongsian memperuntukkan kebenaran penerusan perkongsian tersebut. Terdapat kes sesebuah perkongsian ditubuhkan bagi suatu tempoh yang ditetapkan dan perkongsian itu dianggap terbubar apabila tempoh perkongsian itu tamat. dengan tamatnya tempoh itu. Akan tetapi. ia berkaitan tentang pembubaran kerana penamatan atau notis. Selain itu. Sehubungan dengan itu. maka seksyen ini terpakai. terdapat peruntukan di dalam akta yang membenarkan perkongsian itu diteruskan sebagaimana disebutkan di dalam seksyen 29.perjanjian perkongsian atau sebaliknya bertindak sedemikian dalam perkara yang berhubungan dengan urusan perkongsian hingga tidak praktik bagi pekongsi atau pekongsi-pekongsi lain menjalankan urusan perkongsian dengannya. tanpa sesuatu penyelesaian atau likuidasi hal-ehwal perkongsian adalah dianggap sebagai suatu penerusan perkongsian. namun ini tertakluk kepada sebarang peruntukan yang telah dipersetujui di dalam perjanjian perkongsian. ia tertakluk kepada sesuatu perjanjian di antara pekongsi-pekongsi.

Dalam seksyen 46 telah dinyatakan tentang kaedah-kaedah bagi membahagikan aset setelah penyelesaian muktamad akan akaun dalam menyelesaikan akaun-akaun di antara pekongsi-pekongsi selepas pembubaran perkongsian. penjelasan akaun-akaun penghutang. kemudian daripada modal dan akhirnya jika perlu oleh pekongsipekongsi secara individu mengikut kadar yang mereka berhak berkongsi keuntungan dan aset firma itu. Kaedah-kaedah berikut hendaklah tertakluk kepada apa-apa perjanjian yang harus dipatuhi.ditentukan. Dalam pembubaran sesebuah perkongsian itu juga turut dinyatakan tentang pembahagian harta perkongsian apabila berlaku pembubaran. terdapat banyak urusan yang perlu diselesaikan bagi memastikan penutupan perniagaan perkongsian dilakukan dengan sempurna. maka terbubarlah perkongsian. terdapat beberapa tindakan yang perlu diambil semasa berlakunya sesuatu pembubaran perkongsian. membayar setiap pekongsi menurut kadar apa yang kena dibayar oleh firma kepadanya berkenaan dengan modal dan residu terakhir. Antara implikasi-implikasinya ialah. Apabila berlaku pembubaran. Di antara tindakan yang perlu dilakukan bagi menyelesaikan urusan pembubaran ialah penjualan aset untuk wang tunai. Antara cara dan susunannya ialah membayar hutang dan liabiliti firma itu kepada orang-orang yang bukan pekongsi di dalamnya. pengambil alihan aset bagi membayar tuntutan rakan kongsi. aset-aset perlu dijual bagi mendapatkan tunai untuk menyelesaikan hutang. dengan seseorang pekongsi memberi notis kepada pekongsi atau pekongsipekongsi lain mengenai niatnya untuk membubarkan perkongsian itu. hendaklah dibahagikan di antara pekongsi-pekongsi mengikut kadar yang keuntungan boleh dibahagikan. termasuk kerugian dan kekurangan modal. Di samping itu. termasuk jumlah yang ada yang dicarumkan oleh pekongsi untuk menggantikan kerugian atau kekurangan modal yang perlu digunakan dengan cara dan susunan tertentu. Ketika pembubaran perkongsian. yang mana perlu terlebih dahulu dibayar daripada keuntungan. terdapat beberapa implikasi. Antaranya ialah kerugian. Di dalam pembubaran sesebuah perkongsian. penamatan semua jenis urusniaga dalaman dan luaran perkongsian serta pembahagian aset yang tinggal di kalangan rakan kongsi selepas pembayaran liabiliti. 18 . membayar kepada setiap pekongsi menurut kadar apa yang harus dibayar oleh firma kepadanya bagi pendahuluan dengan dibezakan daripada modal. pemberhentian operasi perniagaan. jika ada.

Bagi tujuan memperakaunkan pembubaran perkongsian. langkah-langkah merealisasikan aset atau penjualan dan penyelesaian akaun aset untuk tunai akan dilakukan melalui akaun yang dipanggil akaun realisasi. Terdapat dua kaedah untuk merealisasikan aset perniagaan iaitu kaedah jumlah dan kaedah baki. ia dibuat dengan cara menutup semua akaun aset tetap dan aset semasa kecuali akaun tunai dan akaun bank pada nilai yang terdapat di dalam buku melalui pemindahan ke akaun relisasi dan sebarang penjualan untuk tunai atau pengambilalihan oleh rakankongsi dibuat di akaun realisasi. Catatan Jurnal : Debit Akaun Realisasi Kredit Akaun Aset Tetap/Aset Semasa (Nilai aset tetap ialah kos tolak peruntukan susutnilai) xx xx 19 . pengiraan keuntungan atau kerugian semasa realisasi. belanja terakru dan pinjaman luar. Dalam pembubaran perkongsian ini terdapat prosedur untuk membuat perakaunan. pembayaran kepada pemiutang. rakan kongsi mengambilalih tugas mengutip hutang atau membayar pemiutang.membayar belanja pengurusan aset bagi tujuan pembubaran iaitu belanja realisasi. penutupan akaun semasa rakan kongsi dan penutupan serta pembayaran tuntutan akaun modal rakan kongsi. pembayaran kepada rakan kongsi bagi pinjaman yang diberikan. Bagi kaedah jumlah. Berikut ialah urutan penutupan buku perkongsian: Kaedah Jumlah Semua akaun aset tetap dan aset semasa (kecuali akaun tunai dan akaun bank) ditutup pada nilai buku dengan memindahkannya ke akaun realisasi. Kaedah baki pula ialah semua urusan penjualan atau pengambilalihan aset akan dibuat di akaun aset dan baki dari urusan realisasi berbanding nilai buku dipindahkan ke akaun realisasi.

Catatan Jurnal : Debit Kredit Kredit Akaun Aset Akaun Peruntukan Susutnilai Akaun Peruntukan Hutang Ragu xx xx xx Selepas pemindahan akaun-akaun ini barulah proses penjualan aset atau kutipan hutang direkod dan ianya bergantung kepada kaedah catatan yang dibuat sebagaimana diterangkan di bawah: Kaedah Jumlah Catatan Jurnal : Debit Kredit Kaedah Baki Catatan Jurnal : Debit Kredit Akaun Bank atau Tunai Akaun Aset Yang Dijual xx xx Akaun Bank atau Tunai Akaun Realisasi xx xx (Kredit akaun penghutang bagi kutipan penghutang) 20 . Langkah pertama ialah memindahkan akaun peruntukan susut nilai dan akaun hutang ragu ke akaun aset berkenaan bagi tujuan mendapatkan nilai buku aset berkenaan.Kaedah Baki Pada peringkat ini tiada pindahan akaun atau penutupan akaun dibuat. jualan aset dibuat adalah bertujuan untuk mendapatkan wang tunai untuk digunakan sebagai pembayaran hutang piutang perkongsian dan pembayaran tuntutan rakan kongsi. Sehubungan dengan itu.

Catatan Jurnal : Debit Kredit Akaun Realisasi Akaun Aset xx xx Sekiranya merugikan. Berikut ialah akaun pengambilalihan aset oleh rakan kongsi melalui dua kaedah iaitu kaedah jumlah dan kaedah baki. Sekiranya menguntungkan. Rakan kongsi melalui persetujuan rakan kongsi yang lain boleh mengambil alih aset yang dipersetujui bagi tujuan mengurangkan tuntutan modalnya pada nilai yang dipersetujui. Kaedah Jumlah Catatan Jurnal : Debit Kredit Kaedah Baki Catatan Jurnal : Debit Kredit Akaun Modal Rakankongsi Akaun Aset xx xx 21 Akaun Modal Rakankongsi Akaun Realisasi xx xx . Catatan Jurnal : Debit Kredit Akaun Aset Akaun Realisasi xx xx Sehubungan dengan itu.Baki jualan aset boleh dibahagikan kepada dua keadaan. sama ada menguntungkan iaitu jualan (kredit) lebih dari nilai buku (debit) atau sebaliknya merugikan iaitu nilai buku (debit) lebih dari jualan (kredit). rakan kongsi juga boleh mengambil alih aset.

Catatan Jurnal : Debit Kredit Akaun Aset Akaun Realisasi xx xx Dalam penjelasan atau penerimaan bayaran akaun penghutang.Dalam pengambil alihan aset oleh rakan kongsi. Sekiranya menguntungkan. Untuk menggalakkan penghutang membayar hutang dengan kadar yang segera. Catatan Jurnal : Debit Kredit Akaun Realisasi Akaun Aset xx xx Sekiranya merugikan. langkah yang boleh diambil ialah memberikan diskaun bagi pembayaran hutang dan terdapat banyak kes di mana penghutang gagal membayar hutangnya dan ini dikenali sebagai hutang lapuk. tiada rekod penutupan diperlukan dan hanya catatan pada bahagian di atas sahaja diperlukan. baki pengambil alihan aset boleh berada dalam dua keadaan. Berikut ialah catatan perakaunan bagi akaun penghutang apabila penghutang membuat bayaran: Kaedah Jumlah Catatan Jurnal : Debit Kredit Akaun Bank atau Tunai Akaun Realisasi xx xx Bagi kes di mana diskaun diberi dan hutang lapuk. 22 . jumlah wang yang diterima hasil kutipan dari penghutang akan mengurangkan masalah kewangan semasa pembubaran tetapi agak sukar untuk mengutip hutang dari pelbagai penghutang dengan kadar yang segera. sama ada menguntungkan iaitu nilai diambilalih (kredit) lebih dari nilai buku (debit) atau sebaliknya merugikan iaitu nilai buku (debit) lebih dari nilai diambil alih (kredit).

Belanja realisasi ialah belanja yang perlu dibayar atau dikenakan bagi tujuan penjualan aset dan kos pembubaran seperti yuran akauntan. Sama ada menggunakan kaedah jumlah atau kaedah baki. diskaun yang diberikan kepada penghutang dan penghutang yang gagal membayar juga turut dicatat atau direkod. upah mengutip hutang dan lain-lain. belanja terakru dan pinjaman luar. Berikut ialah catatan mengenai belanja realisasi: Catatan Jurnal : Debit Kredit Kredit Akaun Realisasi Akaun Bank (Sekiranya perkongsian membayar secara tunai) Akaun Modal (Sekiranya dibayar oleh rakankongsi) xx xx xx Selain daripada itu juga. Pembayaran kepada 23 . dalam pembubaran perkongsian ini turut disebut tentang pembayaran kepada pemiutang.Kaedah Baki Catatan Jurnal : Debit Kredit Akaun Bank atau Tunai Akaun Penghutang xx xx Di samping itu. Berikut adalah rekod tentang diskaun yang diberikan kepada penghutang dan penghutang yang gagal membayar: Catatan Jurnal (diskaun): Debit Kredit Akaun Realisasi Akaun Penghutang xx xx Catatan Jurnal (hutang lapuk): Debit Kredit Akaun Realisasi Akaun Penghutang xx xx Sehubungan dengan itu. dalam pembubaran perkongsian ini terdapat istilah belanja realisasi. catatan belanja realisasi adalah sama.

Berikut ialah catatan mengenai pembayaran kepada pemiutang. belanja terakru dan pinjaman luar: Catatan Jurnal : Debit Debit Debit Kredit Akaun Pemiutang Akaun Belanja Terakru Akaun Pinjaman Luar Akaun Bank atau Tunai xx xx xx xx Catatan di atas bagi merekod bayaran liabiliti secara tunai. Sekiranya. catatan berikut perlu dibuat: Catatan Jurnal : Debit Debit Debit Kredit Akaun Pemiutang Akaun Belanja Terakru Akaun Pinjaman Luar Akaun Realisasi xx xx xx xx Sekiranya liabiliti atau pemiutang diambil alih oleh rakan kongsi iaitu rakan kongsi mengambil alih tugas membayar pemiutang. belanja terakru dan pinjaman luar adalah suatu kemestian dan mesti diselesaikan dahulu sebelum pengagihan tunai kepada rakan kongsi dibuat. catatan berikut perlu dibuat: Catatan Jurnal : Debit Debit Debit Kredit Akaun Pemiutang Akaun Belanja Terakru Akaun Pinjaman Luar Akaun Modal Rakankongsi 24 xx xx xx xx . Terdapat keskes di mana pihak pemiutang akan memberikan diskaun bagi jumlah terhutang yang perlu dibayar bagi menggalakkan penghutang membayar dengan kadar segera dan menyelesaikan semua jumlah tertunggak. diskaun diberi oleh pemiutang.pemiutang.

akaun semasa rakankongsi perlu ditutup ke akaun modal seperti berikut: 25 .Bagi pembayaran kepada rakan kongsi ke atas pinjaman yang diberikan. setelah semua urusan penjualan aset dan pembayaran liabiliti diselesaikan. akaun realisasi akan ditutup bagi menentukan realisasi yang dibuat menguntungkan atau merugikan. setelah semua urusan penjualan aset. Oleh itu. langkah terakhir semasa pembubaran ialah menentukan jumlah tuntutan rakan kongsi ke atas peniagaan. kutipan hutang dan penyelesaian liabiliti dibuat. Berikut ialah catatan bagi pembayaran kepada rakan kongsi bagi pinjaman yang diberikan: Catatan Jurnal : Debit Kredit Akaun Pinjaman Rakankongsi Akaun Bank xx xx Bagi keuntungan atau kerugian realisasi. keuntungan realisasi atau kerugian realisasi akan dipindahkan ke akaun modal rakan kongsi. Jika jumlah kredit melebihi jumlah debit akaun realisasi. rakan kongsi yang memberikan pendahuluan atau pinjaman kepada perkongsian akan dibayar jumlah yang perniagaan terhutang kepadanya selepas liabiliti luar dibayar. Berikut ialah catatan akaun mengenai keuntungan dan kerugian realisasi: Catatan Jurnal (keuntungan realisasi): Debit Kredit Akaun Realisasi Akaun Modal xx xx Catatan Jurnal (kerugian realisasi): Debit Kredit Akaun Modal Akaun Realisasi xx xx Bagi penutupan akaun semasa rakan kongsi. maka perkongsian itu membuat keuntungan semasa realisasi dan sebaliknya kerugian dialami apabila jumlah debit melebihi jumlah kredit akaun relisasi. Bagi mengira jumlah tuntutan modal. Proses realisasi merupakan suatu proses urusniaga modal dan keuntungan atau kerugian di atas merupakan keuntungan modal atau kerugian modal.

jika akaun modal rakan kongsi berbaki debit.Catatan Jurnal (jumlah kredit melebihi jumlah debit akaun semasa): Debit Kredit Akaun Semasa Akaun Modal xx xx Catatan Jurnal (jumlah debit melebihi jumlah kredit akaun semasa): Debit Kredit Akaun Modal Akaun Semasa xx xx Manakala untuk penutupan dan pembayaran tuntutan akaun modal rakan kongsi. Catatannya adalah seperti berikut: Catatan Jurnal (akaun modal berbaki kredit): Debit Kredit Akaun Modal Akaun Bank xx xx Catatan Jurnal (akaun modal berbaki debit): Debit Kredit Akaun Bank Akaun Modal xx xx Dalam pembubaran perkongsian ini turut dinyatakan tentang peraturan Garner Lawan Murray. Bagaimanakah untuk menyelesaikan masalah pekongsi yang mempunyai baki debit akaun modal (kekurangan modal) dan pekongsi tersebut tidak mampu menyediakan tunai yang mencukupi bagi menampung kekurangan akaun modalnya. Sebaliknya. langkah yang terakhir di dalam pembubaran perkongsian ialah menyelesaikan tuntutan modal rakan kongsi ataupun tuntutan perkongsian kepada rakan kongsi disebabkan kekurangan akaun modal. ini memberi makna perkongsian perlu membayar tunai kepada rakan kongsi bagi tuntutannya. 26 . Bagi menyelesaikan masalah ini. seterusnya pekongsi tersebut diisytiharkan muflis? Penyelesaiannya ialah pekongsi-pekongsi lain akan membantu menampung kekurangan tersebut. Penyelesaian yang dimaksudkan ialah sekiranya akaun modal rakan kongsi berbaki kredit. rakan kongsi perlu membawa masuk tunai bagi membayar jumlah yang terhutang olehnya kepada perkongsian.

Di dalam perbincangan di atas. bangunan dan peralatan. Keputusan yang dibuat oleh hakim yang mengadili kes ini bertentangan dengan prinsip umum yang diterima pakai iaitu pengagihan menurut kadar pengagihan untung rugi yang dipersetujui. bagaimanakah pengagihan ini dibuat? Pada setiap kali sesuatu aset dijual. Banyak pendapat menyatakan baki akhir modal dipersetujui ialah merujuk baki akaun modal di dalam penyata kewangan terakhir sebelum pembubaran dibuat. Seterusnya. Secara praktikal. pembubaran perniagaan dilakukan secara berperingkat dan isu utama di dalam pembubaran berperingkat ialah siapa di kalangan pekongsi yang layak menerima tunai yang diperolehi dan berapa banyak yang patut pekongsi dapat. dan juga aset semasa seperti stok dan penghutang adalah sukar untuk di realisasi sekaligus. Sebelum sesuatu pengagihan tunai kepada pekongsi dibuat semasa pembubaran. Adalah menjadi amalan perundangan iaitu menyelesaikan tuntutan pihak ketiga dahulu sebelum pemilik mendapat tuntutan modalnya. Sekiranya sesebuah perniagaan mempunyai banyak aset tetap seperti tanah. pembubaran perkongsian dibuat pada sesuatu tarikh dengan andaian semua aset dapat dijual sekaligus. Terdapat dua kemungkinan bagi memilih nisbah tersebut iaitu sama ada baki akhir modal selepas realisasi aset atau pun baki akhir akaun modal di dalam penyata kewangan terakhir sebelum pembubaran dibuat. tunai yang diperolehi akan diagihkan di kalangan pekongsi dan proses ini dikenali sebagai pengagihan awal.rujukan kepada kes perundangan yang terkenal iaitu Garner lawan Murray (1904) perlu dibuat. iaitu baki yang ditunjukkan di dalam akaun modal dari penyata kewangan terkini. liabiliti haruslah diselesaikan seperti membayar pemiutang perniagaan. Pada realitinya situasi ini amat jarang dan sukar untuk terjadi kerana bagi menjual dan menukar sesuatu aset kepada tunai adalah sukar dan memakan masa yang agak panjang. dan pekongsi itu tidak mampu menyediakan tunai bagi menampung kekurangan modal tersebut. Di dalam kes ini diputuskan bahawa baki defisit modal pekongsi yang tidak mampu membayar tunai (muflis) bagi menampung defisit tersebut haruslah di bahagikan di kalangan pekongsi lain mengikut nisbah modal terakhir pekongsi. Selepas 27 . Penentuan nisbah modal akhir dipersetujui adalah mengelirukan dan memerlukan pemerhatian yang teliti. Dua syarat utama bagi menggunakan peraturan Garner lawan Murray ialah baki modal pekongsi mestilah debit.

Maka. sebarang tunai yang ada bolehlah diagihkan kepada pekongsi bagi membayar jumlah akaun modal dan akaun semasanya. Kemudian. pada sesuatu tarikh pengagihan tunai dibuat. Kaedah umum di dalam mengendalikan pengagihan menurut kaedah kerugian maksima ialah pertama. jumlah tuntutan modal ditolakkan dengan kerugian maksima yang ditanggung oleh setiap pekongsi akan menghasilkan tunai yang layak diterima oleh setiap pekongsi. dari aspek pemilik perniagaan. Bagi mengelak pekongsi mengambil tunai berlebihan. Kerugian maksima diagihkan di kalangan pekongsi mengikut kadar pengagihan untung rugi. mereka akan kerugian maksima setakat aset yang tidak dapat dijual itu. Berdasarkan kaedah ini. Maka.liabiliti dibayar sepenuhnya. baki aset yang belum dijual dianggap tidak mempunyai nilai. kaedah kerugian maksima dicadangkan untuk digunakan. Seterusnya. 28 . kerugian maksima dikira pada setiap kali pengagihan dibuat dan akhirnya jumlah kerugian maksima yang diperolehi diagihkan kepada pekongsi mengikut kadar pengagihan untung rugi. nilai yang diperoleh itu akan dibayar kepada setiap pekongsi. tuntutan modal pekongsi (jumlah akaun modal dan akaun semasa) disusun secara berlajur.

Ia ditubuhkan mengikut akta-akta tertentu yang telah mendapat persetujuan daripada pihak mahkamah. setiap ahli kumpulan perlu membayar bon dengan kadar yang telah ditetapkan oleh pihak syarikat atas persetujuan ahli perkongsian dan mendapat persetujuan mahkamah. Perniagaan perkongsian ini juga amat sensitif kerana ianya mudah untuk dibubarkan sekiranya mempunyai sebab-sebab tertentu 29 .8. ianya akan menyebabkan akaun yang dibuat akan salah dan setiap ahli perkongsi mengalami risiko untuk menanggung kerugian. Jadi. Apabila ingin membuka akaun perkongsian. Setiap butiran akaun perkongsian akan disediakan untuk memberi rujukan kepada semua. Perkongsian merupakan salah satu akaun yang boleh membantu setiap ahlinya mendapat keuntungan dan mengalami kerugian. Penutup Perniagaan perkongsian merupakan perniagaan yang sangat mudah ditubuhkan dan juga mudah dibubarkan kerana ianya ditubuhkan hanyalah semata-mata untuk mengaut keuntungan daripada perniagaan yang dijalankan tanpa menghiraukan samaada perniagaan ini semakin maju atau menghadapi masalah. setiap pekongsi haruslah berhati-hati kerana ditakuti membuat kesilapan dan sekiranya seseorang ahli membuat kesilapan dalam menandakan butiran perkongsian. Perniagaan perkongsian mempunyai akaun tertentu untuk mengira butiran-butiran samaada mengalami keuntungan atau kerugian. Ianya tidak boleh dijalankan sesuka hati kerana ianya termaktub dalam akta perniagaan perkongsian. Perniagaan perkongsian memberi kebaikan dan keburukannya kepada ahli perkongsi dan kepada perniagaan tersebut. Setiap orang boleh menjadi rakan kongsi perniagaan ini sekiranya mereka mampu untuk berkongsi dan bekerjasama dalam perniagaan ini. Perniagaan perkongsian mempunyai banyak ahli dan setiap ahli boleh melibatkan diri dalam aktiviti perkongsian dan hanya boleh menjadi rakan kongsi tidur iaitu ahli rakan kongsi yang tidak mempunyai apa-apa kerja. setiap kesilapan haruslah dibuat pembetulan untuk memastikan akaun perniagaan tidak mengalami masalah. Perniagaan perkongsian tidak rumit ditubuhkan dan tidak memerlukan modal yang besar untuk menjalankannya. Mereka akan bekerjasama sekiranya pelaburan yang dibuat mendapat keuntungan kerana mereka ingin mengaut keuntungan yang terhasil daripada perniagaan tanpa melakukan sebarang kerja. Dalam perniagaan perkongsian.

perniagaan harus dibubarkan dan membuat perkongsian baru serta melucutkan jawatan ahli yang kurang siuman sebagai ahli perkongsian. Oleh itu. 30 . Kesimpulannya. Sebab-sebab berlakunya pembubaran ini dapat diketahui seperti salah seorang rakan kongsi yang diambil menjadi gila atau kurang siuman. perniagaan perkongsian mempunyai kebaikan dan keburukannya. Bagi sesiapa yang ingin menjalankan perniagaan ini haruslah berani menghadapi risiko yang akan berlaku sama ada nampak atau tidak nampak setelah mempertimbangkannya.yang tidak boleh diatasi. untuk memastikan perniagaan tidak mengalami masalah.