AMALAN DAN PRESTASI DALAM PEROLEHAN ELEKTRONIK

NORHIDAYAH BINTI MOHAMAD

Tesis ini dikemukakan sebagai memenuhi syarat penganugerahan ijazah Sarjana Pengurusan (Teknologi)

Fakulti Pengurusan dan Pembangunan Sumber Manusia Universiti Teknologi Malaysia

JUN 2006

PSZ 19:16 (Pind. 1/97)

UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA

BORANG PENGESAHAN STATUS TESIS
JUDUL :

AMALAN DAN PRESTASI DALAM E-PEROLEHAN
SESI PENGAJIAN: 2006/2007

Saya

NORHIDAYAH BINTI MOHAMAD ___________
(HURUF BESAR)

mengaku membenarkan tesis (PSM/Sarjana/Doktor Falsafah)* ini disimpan di Perpustakaan Universiti Teknologi Malaysia dengan syarat-syarat kegunaan seperti berikut: 1. 2. 3. 4. Tesis adalah hak milik Universiti Teknologi Malaysia. Perpustakaan Universiti Teknologi Malaysia dibenarkan membuat salinan untuk tujuan pengajian sahaja. Perpustakaan dibenarkan membuat salinan tesis ini sebagai bahan pertukaran antara institusi pengajian tinggi. **Sila tandakan ( ) SULIT (Mengandungi maklumat yang berdarjah keselamatan atau kepentingan Malaysia seperti yang termaktub di dalam AKTA RAHSIA RASMI 1972) (Mengandungi maklumat TERHAD yang telah ditentukan oleh organisasi/badan di mana penyelidikan dijalankan)

TERHAD TIDAK TERHAD

Disahkan oleh _______________________________ (TANDATANGAN PENYELIA)

(TANDATANGAN PENULIS) Alamat Tetap: N0.88B JALAN REJANG 10, SETAPAK JAYA, 53300 KUALA LUMPUR Tarikh:

DR. WAN KHAIRUZZAMAN BIN WAN ISMAIL Nama Penyelia Tarikh: _________________________

CATATAN:

* Potong yang tidak berkenaan. ** Jika tesis ini SULIT atau TERHAD, sila lampirkan surat daripada pihak berkuasa/organisasi berkenaan dengan menyatakan sekali sebab dan tempoh tesis ini perlu dikelaskan sebagai SULIT atau TERHAD. υ Tesis dimaksudkan sebagai tesis bagi Ijazah Doktor Falsafah dan Sarjana secara penyelidikan, atau disertasi bagi pengajian secara kerja kursus dan penyelidikan, atau Laporan Projek Sarjana Muda (PSM).

“Saya akui bahawa saya telah membaca karya ini dan pada pandangan saya karya ini adalah memadai dari segi skop dan kualiti untuk tujuan penganugerahan ijazah Sarjana Pengurusan (Teknologi)”

Tandatangan Nama Penyelia Tarikh

: ..................................................................... : Dr. Wan Khairuzzaman bin Wan Ismail : .....................................................................

ii

“Saya akui karya ini adalah hasil kerja saya sendiri kecuali nukilan dan ringkasan yang tiap-tiap satunya telah saya jelaskan sumbernya”

Tandatangan : Nama Tarikh : :

……………………………… Norhidayah binti Mohamad ...............................................

iii

Dedikasi Ayahanda, dan bonda yang dikasihi, Hj. Mohamad Abdul dan Hjh Rohayah Wahab Jasa dan baktimu sentiasa tersemat dalam sanubariku, Kekandaku dan adindaku yang disayangi, Norliza & Norhayati Sokongan dan doronganmu sentiasa meniup semangatku, Tunang yang dicintai, Mohamed Hafiz bin Md Isa Kehadiranmu umpama mutiara dalam hidupku & Buat teman-teman seperjuangan, Siti Falindah, Yuhanisah, Gengeswari, Gjang dan yang lain... Kejujuran dan keikhlasan dalam persahabatan akan ku kenang selamanya

Sekalung ucapan terima kasih atas segala-galanya & Semoga Tuhan memberkati kalian

iv

PENGHARGAAN

Dengan Nama Allah Yang Maha Pemurah lagi Maha Pengasih, Selawat dan Salam ke atas junjungan Nabi Muhammad S.A.W. Syukur ke hadrat Ilahi kerana dengan rahmat dan kurniaNya, tesis sarjana ini dapat disiapkan dengan jayanya. Pada kesempatan ini, saya ingin merakamkan setinggi-tinggi penghargaan dan ucapan ribuan terima kasih kepada Dr. Wan Khairuzzaman bin Wan Ismail selaku penyelia projek di atas segala bimbingan, tunjuk ajar, nasihat dan galakan yang diberikan dalam menjayakan tesis ini. Terima kasih juga diucapkan kepada Pengurus Perolehan Telekom Research and Development (TMR&D) Sdn. Bhd. serta semua kakitangan organisasi berkenaan di atas segala kerjasama dan bantuan yang telah diberikan sepanjang tempoh pelaksanaan tesis ini. Penghargaan juga ditujukan kepada P.M Dr. Abu Bakar bin Abd Hamid dan P.M. T. Ramayah atas bimbingan dan kerjasama yang telah diberikan. Penghargaan yang tidak terhingga saya ucapkan di sini buat ahli keluarga tersayang terutamanya khas untuk abah tersayang, Hj. Mohamad bin Abdul dan ibu tercinta, Hjh. Rohayah binti Wahab serta tunang tersayang, saudara Mohamed Hafiz bin Md Isa yang sentiasa mendoakan kejayaan saya serta memberi dorongan dan kasih sayang dalam meneruskan pengajian saya di Universiti Teknologi Malaysia. Tidak lupa juga ucapan terima kasih kepada rakan-rakan seperjuangan yang telah banyak memberikan bantuan dan nasihat sepanjang pelaksanaan tesis ini. Sebagai penutup bicara, sekali lagi saya ingin mengucapkan terima kasih kepada semua pihak yang terlibat secara langsung atau tidak langsung dalam penyediaan tesis ini. Semoga jasa dan budi baik mereka diberkati olehNya.

v

ABSTRAK

Amalan dan prestasi dalam perolehan elektronik atau e-Perolehan adalah penting memandangkan ia berkait rapat dengan kecekapan dan keberkesanan perolehan syarikat. Walau bagaimanapun organisasi enggan melaksanakan sistem ini kerana faedah yang kabur kepada perniagaan, keraguan terhadap faedah potensi dan kesukaran menggunakan perisian yang sedia ada di pasaran. Oleh yang demikian, kajian ini dijalankan bertujuan mengukur tahap amalan dan prestasi ePerolehan yang dibangunkan secara dalaman, mengenal pasti perbezaan amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan faktor demografi dan menghuraikan hubungan bererti antara amalan dan prestasi e-Perolehan. Kajian ini turut menghuraikan pendekatan yang digunakan oleh syarikat Telekom Research and Development (TMR&D) Sdn. Bhd. dalam membangunkan sistem e-Perolehan di samping menangani masalah yang berkaitan dengan sistem tersebut. Kaedah Kepelbagaian (Multi-Method) digunakan dalam kajian ini yang mana ianya melibatkan pengedaran soal selidik, temubual dan pemerhatian secara berperingkat ke atas syarikat kajian kes. Hasil kajian menunjukkan bahawa tahap amalan e-Perolehan dalam organisasi TMR&D adalah tinggi iaitu 55.5% dan tahap prestasi e-Perolehan berada pada tahap sederhana iaitu 50.8%. Dapatan ini menyokong hipotesis kajian iaitu terdapat perbezaan bererti bagi amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada tahap pendidikan dengan nilai signifikannya kurang daripada 0.05 dan wujud hubungan bererti antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan dengan nilai r2=0.305. Walaupun terdapat beberapa halangan dalam melaksanakan sistem ini, namun tahap halangan ini berada di peringkat yang rendah (2.31) dan segala halangan ini dapat di atasi oleh pihak pengurusan di awal pelaksanaan sistem tersebut. Kesimpulannya, sistem e-Perolehan yang di bangunkan secara dalaman sememangnya lebih murah dan mampu memberikan faedah yang setara dengan perisian yang sedia ada di pasaran. Ia juga dapat dilaksanakan pada kos pelaksanaan yang lebih rendah dan memudahkan organisasi untuk melakukan sebarang perubahan ke atas sistem mengikut keperluan semasa.

vi

ABSTRACT

The practice and performance in electronic procurement (e-Procurement) is important due to its relation to the efficiency and effectiveness of the procurement process in an organization. However, organizations are reluctant to implement this system due to its intangible advantages to the businesses, hesitation on potential benefits and difficulties in using the e-Procurement software available in the market. Thus, the purpose of this research is to measure the level of in-house e-Procurement practices and performance, to identify the differences between e-Procurement practices and performance based on demographic factors and to elaborate the significant relationship between e-Procurement practices and performance. In addition, this research explores approaches that have been employed by Telekom Research and Development (TMR&D) Sdn. Bhd in developing e-Procurement system as well as solving the problems of such system. This study employs multimethod approach where distribution of survey questionnaires, interviews and observations were conducted accordingly over time. Findings of this research indicate that the levels of practices of e-Procurement in TMR&D is high at 55.5% and the level of performances of e-Procurement is moderate at 50.8%. The findings also support the research hypotheses, namely there is difference between education level and e-Procurement practices and performances, significant at 0.05 and there is significant relationship between e-Procurement practices and performance with r2=0.305. Even though there are few barriers in implementing such system, the level of barrier is low (2.31) and all these barriers have been overcome by the management in the early stage of the system’s development. In conclusion, developing an in house e-Procurement system is relatively cheaper and provide advantages that are almost similar to those offered by the existing system in the market. It can also be implemented at lower cost and allow organization to make changes to suit the system whenever neccessary.

1 Teknologi Maklumat (IT) 1.10.4 1.8 1.1 1.2 Perolehan Tradisional PENGENALAN MUKA SURAT ii iii iv v vi vii xvii xix xxi xxii 1 3 6 6 7 8 8 10 12 13 13 14 .3 1.10.7 1.vii KANDUNGAN BAB PERKARA PENGAKUAN DEDIKASI PENGHARGAAN ABSTRAK ABSTRACT KANDUNGAN SENARAI JADUAL SENARAI RAJAH SENARAI SIMBOL SENARAI LAMPIRAN 1 1.10 Pendahuluan Pernyataan Masalah Persoalan Kajian Matlamat dan Objektif Kajian Hipotesis Kajian Skop Kajian Kerangka Teori Kepentingan Kajian Pengenalan Kepada Syarikat Kajian Kes Definisi Konsep dan Operasional 1.5 1.2 1.6 1.9 1.

5.7.10.2 Amalan Perolehan Proses Perolehan 2.1.6.2.10.2.3 2.3 Perolehan Elektronik (e-Perolehan) 1.5.5.5 Perancangan Perolehan 2.2.6 Amalan e-Perolehan 1.viii 1.1.1.4 E-Lelong Perolehan Kontemporari atau e-Perolehan .1 Penggunaan e-Dagang B2B dalam Perolehan Aplikasi e-Perolehan 2.2.5.10.1 2.4 Perdagangan Elektronik (e-Dagang) 1.3 Pelaksanaan 2.5.8 Selepas Jualan Pemilihan Vendor atau Pembekal Penerimaan Barang Pembelian 2.2.2.5.5 Pendahuluan KAJIAN LITERATUR 20 21 24 27 30 32 34 35 36 37 37 38 39 40 41 42 43 44 46 46 46 47 48 Perkembangan Teknologi Maklumat (IT) Teknologi Maklumat dan Fenomena e-Perolehan di Malaysia E-Dagang (e-Commerce) Perolehan Tradisional 2.6 2.1 2.2 2.2 E-Tender 2.5.7 Prestasi e-Perolehan 1.1 2.2.4 2.10.5 Peringkat Pengurusan 1.10.2.4 2.1.3 E-Sumber E-Maklumat 2.5.7 Penggunaan Internet dalam Perolehan 2.7.2 Perundingan 2.7.7.11 Rumusan 14 15 16 17 18 18 2 2.5.1 2.6 2.7 Mewujudkan Kontrak dan Melaksanakan Perolehan 2.1 Mendapatkan Maklumat 2.7.5.

2.2.3 Strategi Penyelidikan 3.2.2.2.1 Soal Selidik .7.2 2.3 2.1 Data Primer 3.3.2.4 Unit Analisis Kesahan Kebolehpercayaan 3.1 Kajian Deskriptif Kajian Eksploratori Penyelidikan Kualitatif 3.1 Kajian Kes 3.2.2.1.2.2.1 3.2 Jaminan Kualiti Kajian Kes 3.5.4 3.3.3 3.1.5 2.7.2 Model e-Perolehan 48 49 50 Faktor-faktor Pelaksanaan e-Perolehan Faedah e-Perolehan Isu Halangan Pelaksanaan e-Perolehan Kesimpulan 3 3.5.3.7.10 E-MRO dan Enterprise Resourse Planning ERP berasaskan web E-Kerjasama Sistem Perolehan Pihak Pembeli (Buy-side Procurement System) E-Pasaran B2B Tertutup (private B2B e-marketplace) Tukaran B2B Industri (Industry B2B exchange) Pasaran B2B Pihak Ketiga (Third-party B2B e-market) 51 51 51 52 53 56 59 61 2.3.4 2.1.2 3.1 Jenis Penyelidikan 3.3.6 2.2.2.3.7.ix 2.5 Kaedah Pensampelan Pengumpulan Data 3.7.1 3.7.7.2.9 2.2 Pengenalan METODOLOGI KAJIAN 63 64 66 67 67 68 69 69 71 71 72 72 73 73 74 74 75 Reka Bentuk Kajian 3.3 2.8 2.1 2.1 3.2 Penyelidikan Kuantitatif 3.1.7.

6.2 Pengenalan ANALISIS DAN PENEMUAN 91 91 96 100 101 102 105 111 112 113 118 118 120 121 121 Kajian Kes e-Perolehan TMR&D 4.1 Bahagian A : Penggunaan e-Perolehan 3.6 3.1 Temubual 76 77 79 79 80 80 81 82 82 82 83 84 84 86 89 3.3 Soalan Temubual Kaedah Analisis Data 3.2.6.2.6.3 Tahap Pendidikan 4.1 4.5.6.5.6.2 3.2.6 Perolehan Tradisional TMR&D Faktor Pendorong kepada Pelaksanaan Sistem e-Perolehan Pembangunan Sistem e-Perolehan TMR&D Pelaksanaan Sistem e-Perolehan Proses e-Perolehan di TMR&D 4.2.7 Bahagian D : Latar belakang Responden Permarkatan Soalan Instrumen Kajian 3.7.6.3 Bahagian C : Halangan e-Perolehan 3.1.3 4.2 3.4 Kategori Jawatan .x 3.2 Jantina 4.6 Analisis Data Kuantitatif dan Kualitatif Analisis Kebolehpercayaan Instrumen Analisis Kesahan Instrumen Analisis Profil Pekerja 4.6.8 Kaedah Analisis Data Kuantitatif Kaedah Analisis Data Kualitatif Kesimpulan 4 4.1 Umur 4.5 4.5 4.3 4.4 3.1.2 3.6.6.5.1 3.2 4.3 Pemerhatian Data Sekunder Soalan Soal Selidik 3.6.2 Bahagian B : Faedah e-Perolehan 3.7.1.1.1.2 3.1.2.4 4.6.4 4.

3 4.7.8.5 Pengenalan KESIMPULAN DAN CADANGAN 151 153 156 160 164 165 165 166 166 167 169 170 182 Rumusan Penemuan Kajian Implikasi Teoritikal dan Sumbangan Implikasi Praktikal dan Sumbangan Batasan Kajian Cadangan Tindakan 5.7 Cadangan Kajian Lanjutan Rumusan Rujukan Senarai Lampiran .4 5.3 5.5.7.6.1 5.0 5.2 4.2 4.8.1 4.3 Cadangan Kepada Pembekal/Vendor 5.7.6 4.6 5.xi 4.5 4.8.7 Analisis dan Penemuan Kajian 4.8.1 5.5 Penggunaan e-Perolehan 4.3 4.9 4. Hubungan antara Amalan e-Perolehan dan Prestasi e-Perolehan Kesan Pelaksanaan e-Perolehan di TMR&D 4.5.2 Cadangan Kepada Pihak Pengurusan Cadangan Kepada Unit Perolehan 5.8.7.10 Tempoh Kitaran Proses Pembelian Penjimatan Kos Spesifikasi Produk Kelebihan Pembangunan Sistem secara Dalaman Rumusan bagi Faedah e-Perolehan 126 128 133 134 136 139 140 141 143 144 148 123 124 124 125 Kekangan Teknologi dan Masalah Rumusan 5 5.4 4.1 Faedah Ketelusan 4.4 4.8 Tahap Amalan e-Perolehan Tahap Prestasi e-Perolehan Perbezaan Amalan dan Prestasi e-Perolehan Berdasarkan kepada Faktor Demografi.2 5.8.5.

4 3.3 3.1 2.2 3.5 4.1 3.5 3.6 4.1 4.7 TAJUK Faktor-faktor pelaksanaan e-Perolehan Faedah e-Perolehan MUKA SURAT 54 58 Perhubungan reka bentuk kajian dengan objektif kajian.4 4.6 4. JADUAL 2.3 4.2 3.2 4. strategi penyelidikan dan unit penyelidikan 65 Instrumen kajian Taburan soalan penggunaan e-Perolehan Taburan soalan faedah e-Perolehan Pemarkatan skala likert Bahagian soalan temubual Jumlah perbelanjaan perolehan TMR&D Aliran pembelian terus Aliran pembelian sebut harga Analisis kebolehpercayaan instrumen menggunakan Cronbach’s alpha Analisis faktor dan nilai eigen bagi amalan e-Perolehan Analisis faktor dan nilai eigen bagi faedah e-Perolehan Demografi Responden 80 81 81 83 84 92 108 108 113 114 117 119 .xvii SENARAI JADUAL NO.

15 4.8 4.xviii 4.16 4.19 Tahap amalan e-Perolehan TMR&D Tahap prestasi e-Perolehan TMR&D Nilai signifikan amalan e-Perolehan Nilai signifikan faedah e-Perolehan berdasarkan faktor demografi Analisis regresi antara amalan e-Perolehan dengan faedah kepada organisasi Analisis Regresi antara amalan e-Perolehan dengan faedah dengan pembekal Analisis Regresi antara amalan e-Perolehan dengan faedah kepada pengguna dalaman Faedah-faedah e-Perolehan kepada TMR&D Penjimatan tahunan 2003 dan 2004 unit perolehan TMR&D Perbezaan perolehan tradisional 125 126 128 128 130 130 131 132 140 144 Min keseluruhan bagi halangan sistem e-Perolehan 147 Ringkasan keputusan hipotesis 148 .14 4.10 4.18 4.13 4.11 4.12 4.9 4.17 4.

1 2.8 2.7 2.3 2.5 2.4 TAJUK Kerangka kerja penyelidikan oleh Quesada (2004) Kerangka kerja kajian Aplikasi IT dalam e-Perolehan Sebelas model perniagaan e-Dagang Rantaian jualan secara tradisional Rantaian jualan secara langsung MUKA SURAT 9 10 22 28 31 31 Peringkat strategik dan transaksi aktiviti perolehan 33 Proses perolehan Model proses perolehan Elemen proses perolehan Langkah-langkah proses perolehan Empat model perolehan berasaskan web Integrasi kaedah kuantitatif dan kualitatif Struktur organisasi TMR&D Organisasi Unit Perolehan Perbandingan carta alir proses perolehan tradisional e-Perolehan TMR&D Muka hadapan sistem e-Perolehan TMR&D 34 35 38 39 50 66 94 94 98 103 .2 4. RAJAH 1.10 3.xix SENARAI RAJAH NO.9 2.2 2.1 1.1 4.4 2.3 4.1 4.2 2.6 2.

1 Proses e-Perolehan TMR&D Reka bentuk sistem e-Perolehan TMR&D Aliran keseluruhan sistem e-Perolehan TMR&D 105 107 107 Peratusan kepuasan penggunaan sistem e-Perolehan 123 Maklumat pembekal TMR&D Min halangan penggunaan sistem e-Perolehan Pembaikan berterusan dan pembaikan terus-menerus 135 145 163 .10 5.5 4.6 4.9 4.7 4.xx 4.8 4.

Repair.xxi SENARAI SIMBOL AFTA BoD CDC CEO CFO DO EDI e-HRM e-MRO FPPSM HoU HoD JPA MCM PKS PO RMK8 SPM SPSS TMB TMR&D UTM Asean Free Trade Area Board of Director Commerce Dot Com Chief Executive Officer Chief Financial Officer Delivery Order Electronic Data Interchange Electronic Human Resource Management Electronic Maintanance. Operating Fakulti Pengurusan dan Pembangunan Sumber Manusia Head of Unit Head of Department Jawatankuasa Perolehan Am Management Committee Meeting Perusahaan Kecil dan Sederhana Purchashing Order Rancangan Malaysia Kelapan Sijil Pelajaran Malaysia Statistical Package for Social Sciences Telekom Malaysia Berhad Telekom Research and Development Universiti Teknologi Malaysia .

xxii SENARAI LAMPIRAN LAMPIRAN TAJUK MUKA SURAT A B C D E F G H I J Proposal menjalankan kajian kes Senarai responden Kebenaran menggunakan soal selidik Garis panduan mengendalikan temubual Soalan soal selidik dan soalan temubual Pink Form Borang SBB19B Borang pendaftaran vendor/pembekal Borang pemarkahan pembekal Surat setuju terima 182 184 185 186 187 188 189 190 191 192 .

3 juta penduduk pada tahun 2006. Ini kerana kadar penembusan Internet pada tahun 1998 adalah sekitar 1. Penggunaan Internet di Malaysia semakin meningkat dari tahun sebelumnya.1 BAB I PENGENALAN 1.1 Pendahuluan Perolehan elektronik atau lebih dikenali sebagai e-Perolehan merupakan salah satu daripada aplikasi IT yang menggunakan fungsi Internet. Malah bilangan pelanggan Internet jalur lebar juga telah meningkat dengan mendadak dan dijangkakan mencapai 1. E-Perolehan ialah satu sistem perolehan yang membolehkan pembekal menjual barangan dan perkhidmatan kepada pembeli secara atas talian (online). Malaysia merupakan salah sebuah negara anggota ASEAN yang mempunyai inisiatif dan usaha yang gigih untuk bersaing dengan ekonomi negara maju.8 peratus daripada bilangan penduduk negara berbanding hampir 40 peratus pada tahun ini. Kerajaan Malaysia melihat Internet sebagai satu isu yang amat penting dan perlu dipertingkatkan. Keadaan ini menjadikan fungsi Internet semakin penting dan perlu diberi perhatian serius oleh industri dan syarikat di Malaysia (Abdullah. Ia juga menghubungkan pembekal dan pembeli secara langsung di dalam persekitaran perdagangan global. Pelbagai usaha untuk membangunkan infrastruktur Internet dan . 2006).

Hasil kajian e-Perolehan di Pulau Pinang mendapati bahawa setiap syarikat di Pulau Pinang menunjukkan minat yang tinggi terhadap pembangunan dan potensi sistem e-Perolehan. Ia juga dapat mempercepatkan pusingan masa perolehan yang membolehkan pembayaran dilakukan dengan lebih efisien (Berita Harian. Projek e-Perolehan adalah sebahagian daripada projek Kerajaan elektronik iaitu satu daripada tujuh aplikasi perdana yang menggunakan teknologi terkini. sistem ini juga telah dilaksanakan oleh beberapa buah industri dan syarikat di Malaysia untuk meningkatkan kecekapan dan produktiviti mereka. Dalam jangka masa panjang. bekas Presiden Dewan Perniagaan Melayu Malaysia. Kerajaan elektronik dapat mengubah cara dan prosedur bekerja dalam perkhidmatan awam supaya ianya mampu menangani kehendak perubahan yang sedang pesat berlaku di Malaysia dan di peringkat antarabangsa. 2005). pengenalan kaedah perniagaan secara e-Perolehan ini sesuai dengan aliran semasa yang memerlukan ahli perniagaan mengubah cara perdagangan mereka daripada kaedah tradisi kepada perdagangan secara elektronik. Di samping itu.2 membina K-ekonomi untuk meningkatkan daya saing negara selari dengan negara maju yang lain telah dilaksanakan oleh Kerajaan Malaysia (Ramayah dan Muhamad. Selain daripada e-Perolehan kerajaan. 2003). Menurut Dato’ Seri Abd Rahman Maidin. ePerolehan dapat meningkatkan keuntungan syarikat melalui pasaran yang lebih meluas menerusi Internet. E-Perolehan memberikan platform kepada syarikat perniagaan untuk menjalankan perniagaan secara atas talian dengan kerajaan dan pelanggan antarabangsa (Hussain et al. Dengan menggunakan . Pelaksanaan sistem e-Perolehan kerajaan telah bermula sejak tahun 1990. ia diyakini dapat menjimatkan kos pentadbiran serta melipatgandakan produktiviti perkhidmatan awam. 2003) Kemunculan sistem elektronik disambut baik oleh kerajaan dalam meningkatkan keutuhan dan accountability pentadbiran awam.

2 Pernyataan Masalah Beberapa kajian telah dijalankan di Malaysia untuk melihat tahap penggunaan Internet di negara ini. katalog produk syarikat boleh dipamerkan secara elektronik dalam pelbagai cara. 2005). Minat dan kecenderungan syarikat untuk melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh faedah yang dapat diberikan oleh sistem ini dari segi membolehkan syarikat pembekal mempamerkan dan memperkenalkan barangan keluaran mereka di dalam laman web. mengurus dan memproses permintaan pembelian serta menerima bayaran daripada pelbagai agensi menerusi Internet. 1. 2003). dengan menggunakan e-Perolehan. kecekapan dan keberkesanan dapat dicapai dan secara tidak langsung dapat dijadikan sebagai persiapan oleh syarikat Bumiputera untuk menyertai dalam rantaian pembekal global (Helmi. Walaupun pembelian melalui Internet merupakan perkara biasa di negara barat. Perkara ini menunjukkan maklum balas positif pihak syarikat dalam menggunakan teknologi baru sebagai kelebihan bersaing bagi syarikat mereka. menerima. Hasil tinjauan yang dijalankan ke atas semua negara mendapati purata penggunaan Internet di Malaysia adalah sekitar 25% (Fok. 2001) dan Malaysia masih lagi ketinggalan di belakang dalam kebanyakan aspek yang berkaitan dengan Internet jika dibandingkan dengan negara Amerika. . mendapatkan dokumen tender dan mengemukakan tawaran tender melalui ePerolehan. Syarikat pembekal juga boleh mengemukakan sebut harga. namun di Malaysia ianya masih lagi tidak dapat menarik perhatian pengguna (Ramayah dan Muhamad. Di samping itu juga.3 piawai protokol yang seragam.

Ini kerana komitmen pengurusan atasan dan infrastruktur teknologi mempunyai kesan signifikan ke atas kesediaan PKS untuk menjalankan perniagaan secara elektronik (Ramayah et al.000 pembekal kerajaan yang telah berdaftar dengan Kementerian Kewangan yang masih belum mempunyai infrastruktur yang lengkap bagi mengakses sistem e-Perolehan kerajaan (Utusan Malaysia.. Elliff. Tidak dapat dinafikan bahawa pelbagai faedah yang boleh diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan terutamanya dalam mengurangkan kos keseluruhan perolehan. Kebanyakan organisasi ragu-ragu terhadap faedah yang diberikan oleh sistem e-Perolehan ke atas syarikat mereka (Subramaniam dan Shaw. Menurut Hussain et al.4 Sistem e-Perolehan di Malaysia telah dilaksanakan sejak tahun 2002. 2003). . Namun masih terdapat 30. Kekurangan komitmen dari pengurusan atasan dalam menyediakan infrastruktur teknologi yang sempurna merupakan antara masalah yang dihadapai oleh syarikat tempatan untuk menjalankan perniagaan secara e-dagang. EPerolehan masih berada di peringkat awal dan penggunaannya masih berada pada tahap yang rendah (Gebauer et al. memperbaiki proses pengurusan kewangan dan mewujudkan hubungan baik dengan pembekal. kebanyakan organisasi masih enggan menggunakan sistem tersebut (Work Study. 2006). E-Perolehan yang disarankan oleh kerajaan dapat memberikan banyak faedah kepada organisasi yang melaksanakannya. Setiap yang baru kebiasaannya akan menghadapi beberapa masalah kecil atau besar. Pernyataan masalah ini boleh di lihat daripada dua sudut iaitu sudut akademik dan sudut empirikal. Kebanyakan pembekal tidak nampak kepentingan e-Perolehan ke atas perniagaan mereka. 2000). 1998. Walau bagaimanapun. pemahaman tentang faedah sistem e-Perolehan ini adalah penting untuk menentukan kejayaan setiap perniagaan untuk terus bersaing pada masa hadapan. 2002). Sistem e-Perolehan ini juga tidak terkecuali dari menghadapi beberapa masalah tertentu samada di peringkat pembangunan atau pelaksanaannya. (2005). 2005).

Menurut Subramaniam dan Shaw (2002). Lantaran itu. 2002). serta pemerhatian yang dijalankan adalah diharapkan agar ia dapat memberi gambaran sebenar terhadap fenomena yang dikaji. mengetahui dan memahami nilai sistem e-Perolehan merupakan langkah pertama dalam memotivasikan syarikat untuk melaksanakan sistem tersebut. Oleh itu. temubual. antara masalah yang sering dihadapi oleh organisasi yang melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh kesukaran menggunakan perisian yang sedia ada di pasaran (Davila et al. Kajian lepas mengenai e-Perolehan di Malaysia lebih menumpukan kepada aplikasi e-Perolehan di sektor perindustrian dan kajian terhadap sebuah organisasi yang membangunkan sendiri sistem e-Perolehan secara dalaman adalah sangat kurang. Bhd (TMR&D) dengan membangunkan sendiri sistem e-Perolehan di lihat sebagai satu langkah yang bijak.5 Selain daripada itu. Rumusan daripada soal selidik. maka pendekatan yang dijalankan oleh Telekom Research and Development Sdn. kajian ini bertujuan untuk mengenal pasti beberapa persoalan yang dinyatakan di dalam persoalan kajian. . Kajian ini juga wajar dilaksanakan bagi melihat bagaimana syarikat menangani masalah yang dihadapi sepanjang melaksanakan e-Perolehan. Memandangkan tidak terdapat banyak kajian mengenai e-Perolehan yang dibangunkan secara dalaman di Malaysia. Ini kerana perisian yang sedia ada di pasaran sukar untuk diintegrasikan dengan proses perolehan semasa organisasi dan jangka masa yang panjang untuk mereka bentuk sistem e-Perolehan ini juga merupakan antara halangan kepada organisasi untuk melaksanakan sistem ini. kajian ini adalah wajar dilaksanakan bagi menilai amalan dan prestasi e-Perolehan syarikat yang dibangunkan sendiri secara dalaman serta mengenal pasti masalah yang dihadapi.

c. Mengenal pasti perbezaan amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada faktor demografi.4 Matlamat dan Objektif Kajian Matlamat kajian ini adalah untuk memberi pendedahan terhadap tahap amalan dan prestasi e-Perolehan di peringkat firma yang membangunkan sistem perolehan mereka secara dalaman. Menghuraikan hubungan bererti antara amalan e-Perolehan dengan prestasi e-Perolehan. Menghuraikan pendekatan yang digunakan oleh pihak pengurusan dalam menangani masalah yang berkaitan dengan e-Perolehan. b. .3 Persoalan Kajian Kajian ini dijalankan bagi menjawab persoalan kajian di bawah: a. Apakah tahap amalan dan prestasi e-Perolehan organisasi? b. d.6 1. Beberapa objektif telah ditetapkan untuk mencapai matlamat kajian. Mengukur tahap amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. Apakah pendekatan yang digunakan oleh pihak pengurusan syarikat untuk mengatasi masalah yang berkaitan dengan e-Perolehan syarikat? 1.objektif tersebut adalah seperti berikut: a. Adakah terdapat perbezaan amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada faktor demografi? c. Objektif. Adakah wujud hubungan bererti antara amalan e-Perolehan dengan prestasi perolehan? d.

.5 Hipotesis Kajian Berdasarkan kepada masalah kajian serta kajian literatur yang berkaitan. beberapa hipotesis berkaitan amalan dan prestasi e-Perolehan dibina seperti berikut:- Hipotesis 1 : Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor jantina. Hipotesis 7 : Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tempoh pengalaman. Hipotesis 9 : Terdapat hubungan bererti di antara amalan e-Perolehan dengan prestasi e-Perolehan. Hipotesis 4 : Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor kategori jawatan. Hipotesis 3 : Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tempoh pengalaman. Hipotesis 8 : Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor kategori jawatan. Hipotesis 6 : Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tahap pendidikan. Hipotesis 2 : Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tahap pendidikan.7 1. Hipotesis 5 : Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor jantina.

Kajian dijalankan di Telekom R&D Sdn. amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. serta masalah yang dihadapi sepanjang penggunaan sistem e-Perolehan. peringkat pengurusan pertengahan dan peringkat sokongan.8 1. Rajah 1. Unit analisis kajian menumpukan kepada tiga peringkat pengurusan iaitu peringkat pengurusan atasan.9.6 Skop Kajian Kajian ini membataskan skop perbincangan kepada aspek perolehan secara elektronik yang melibatkan amalan e-Perolehan.1 menunjukkan kerangka teori yang dihasilkan oleh Quesada (2004) dalam kajian beliau yang melihat hubungan di antara teknologi e-Perolehan.7 Kerangka Teori Perbincangan kerangka teori kajian ini dimulakan dengan melihat kerangka teori yang telah digunakan oleh kajian-kajian lepas dalam menjalankan kajian tentang e-Perolehan. Bhd yang merupakan salah sebuah anak syarikat Telekom Malaysia Berhad. prestasi e-Perolehan. Pemilihan syarikat kajian kes akan diterangkan dengan lebih lanjut pada bahagian 1. Kerangka teori yang dihasilkan oleh Quesada (2004) telah dijadikan panduan dalam menghasilkan kerangka teori dalam kajian ini. 1. .

kontrak perundingan. Terdapat empat dimensi dalam amalan e-Perolehan yang meliputi pengumpulan maklumat.1 Kerangka Kerja Penyelidikan oleh Quesada (2004) Penggunaan Teknologi E-Perolehan Persepsi Perolehan Dari Prestasi Rantaian Nilai Prestasi Firma Prestasi perolehan Amalan perolehan Kerangka kerja ini menggambarkan hubungan antara amalan perolehan. amalan perolehan dan prestasi perolehan serta hubungannya. jenis permohonan. tahap pendidikan.2 menunjukkan hubungan antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan.9 Rajah 1. dan analisis risikan. Prestasi e-Perolehan pula di lihat daripada segi faedah yang yang diperolehi sepanjang syarikat melaksanakan e-Perolehan tersebut. tempoh pengalaman dan kategori jawatan . Faktor demografi seperti jantina. pengkaji telah menghasilkan kerangka teori bagi kajian ini seperti yang ditunjukkan dalam Rajah 1. Daripada kerangka kerja yang dikemukakan oleh Quesada (2004). Penggunaan teknologi e-Perolehan digunakan sebagai moderator yang mempengaruhi kekuatan hubungan antara amalan e-Perolehan dan prestasi perolehan. persepsi perolehan dari prestasi rantaian nilai dan prestasi firma.2. prestasi perolehan. penggunaan teknologi e-Perolehan. Prestasi perolehan pula akan mempengaruhi persepsi perolehan dari prestasi rantaian nilai dan prestasi firma. Kerangka kerja ini dapat membantu pengguna sistem e-Perolehan dan ahli akademik memahami penggunaan teknologi e-Perolehan. Rajah 1.

Rajah 1. kajian yang dijalankan memberi kepentingan bukan sahaja kepada organisasi TMR&D sendiri tetapi juga kepada organisasi lain di samping menambahkan sumber pengetahuan dalam bidang yang dikaji. Oleh itu.8 Kepentingan Kajian Seiring dengan objektif Kerajaan yang mahukan penggunaan dalam bidang teknologi maklumat dan komunikasi (ICT) diperluaskan. TMR&D telah mengambil inisiatif untuk membangunkan sendiri sistem e-Perolehan syarikat mereka.10 digunakan untuk melihat perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor demografi responden.2 Kerangka Teori Kajian Pembolehubah tidak bersandar Amalan Perolehan • • • • Kontrak Perundingan Pengumpulan Maklumat Analisis Risikan Jenis Permohonan Hubungan • • • • Pembolehubah bersandar Prestasi Perolehan Faedah kepada pengguna dalaman Faedah dengan pembekal Faedah kepada organisasi Jenis Permohonan Perbezaan Faktor Demografi Perbezaan Pembolehubah kawalan (control) 1. Hasil kajian membolehkan pihak pengurusan perolehan TMR&D mengenal pasti kelemahan dan kekuatan sistem e-Perolehan TMR&D berdasarkan kepada .

Di samping itu. Susulan daripada kajian ini. kajian ini juga memberi pendedahan kepada organisasi lain terutamanya mereka yang berminat untuk melaksanakan sistem ini untuk meningkatkan aplikasi IT mereka dalam mengendalikan aktiviti pembelian. diharapkan kajian ini dapat menyumbang sebagai salah satu bahan rujukan kepada para penyelidik pada masa akan datang untuk tujuan kajian yang berkaitan dengan pembangunan sistem e-Perolehan secara dalaman. Hasil daripada kajian ini dapat memberi input yang berharga kepada syarikat R&D yang serupa bagi mengenal pasti cara yang lebih berkesan dalam menguruskan aktiviti perolehan mereka. ianya dapat meningkatkan lagi penggunaan IT dari segi aplikasi e-Perolehan bagi mencapai aspirasi negara untuk menjadikan Malaysia sebagai sebuah negara maju pada tahun 2020. . kajian ini juga membolehkan pihak pengurusan mengenal pasti tahap amalan dan prestasi sistem ini serta menetapkan satu tanda aras untuk mengukur kejayaan sistem e-Perolehan yang telah dibangunkan. Secara tidak langsung. Selain itu. Ini bertujuan meningkatkan lagi kecekapan dalam aspek perolehan syarikat di samping meningkatkan keuntungan syarikat daripada penjimatan yang diperolehi daripada penggunaan sistem tersebut. sebarang kelemahan yang terdapat pada sistem ini dapat diperbaiki untuk meningkatkan lagi fungsi sistem tersebut. Daripada aspek ilmiah pula.11 maklum balas yang diberikan oleh kakitangan di organisasi tersebut. serta memperoleh kelebihan bersaing dalam persekitaran industri yang kompetitif. memperbaiki produktiviti. Ini boleh dilakukan dengan merancang tindakan pembaikan dan penyelenggaraan tepat pada waktunya untuk meningkatkan lagi kecekapan dan keberkesanan sistem. Ini kerana pelaksanaan e-Perolehan yang dibangunkan sendiri dipercayai dapat membantu syarikat meningkatkan keberkesanan. Organisasi lain yang berkecenderungan untuk membangunkan sendiri sistem e-Perolehan syarikat secara dalaman boleh merujuk kepada syarikat TMR&D untuk mendapatkan khidmat nasihat dan kepakaran daripada syarikat tersebut.

Kemampuan TMR&D dalam membangunkan dan melaksanakan sistem e-Perolehan . Memandangkan tahap penggunaan teknologi komunikasi yang begitu menggalakkan. Jumlah ini merupakan satu jumlah yang besar dan perlu pengendalian sebaiknya supaya ianya dapat memberi nilai kepada organisasi. dan penentukuran (calibration) kepada industri komunikasi. 1.12 Memandangkan penggunaan sistem e-Perolehan ini masih baru di Malaysia. dan menghormati dan mengambil berat dalam segala aspek yang berkaitan dengan perniagaan mereka. maka pemahaman yang lebih mendalam diperlukan sebelum syarikat lain turut sama melaksanakan e-Perolehan. kajian ini juga penting untuk memperluaskan lagi penerapan e-Dagang di Malaysia (Hussain et al. TMR&D telah dipilih sebagai kajian kes kerana organisasi ini telah melaksanakan sistem e-Perolehan yang dibangunkan sendiri oleh Unit IT di TMR&D. 2005).9 Pengenalan Kepada Syarikat Kajian Kes Telekom Research & Development Sdn. aktiviti pembangunan dan penyelidikan adalah kritikal dalam memastikan perkembangan dalam industri telekomunikasi sentiasa berkembang seiring dengan penggunaan secara global. Bhd atau TMR&D telah dikorporatkan pada 1 Oktober 2000. TMR&D memainkan peranan utama untuk rangkaian baru dan mempunyai kelebihan dalam mendahului teknologi melalui reka bentuk. ketelusan integriti. TMR&D merupakan salah sebuah anak syarikat TMB yang bertanggungjawab menguruskan penyelidikan dan pembangunan TMB dan anak-anak syarikatnya. Di samping itu. TMR&D memberi nilai utama dalam memberi sepenuh komitmen kepada pelanggan. reka cipta. TMR&D membelanjakan lebih kurang 19 juta ringgit bagi tujuan perolehan syarikat.

Internet. 1. Oleh itu. persidangan telefon. perolehan tradisional. mel suara. 1994). persidangan komputer dan sistem sokongan pembuatan keputusan kumpulan. amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. peringkat pengurusan. papan buletin komputer.10 Definisi Konsep dan Operasional Beberapa definisi konsep dan operasional diperlukan bagi memudahkan pemahaman dan pelaksanaan penyelidikan ini. 1. perdagangan elektronik. 1999). IT terdiri daripada teknologi seperti mel elektronik.10. Menurut Steinfield (1992). groupware.13 boleh dijadikan panduan kepada organisasi awam atau swasta yang lain untuk turut sama mempelajari aplikasi IT dalam perolehan elektronik. video korporat. Definisi termasuklah IT. Terdapat beberapa jenis IT yang di gunakan untuk tujuan komunikasi seperti mesin faksimili. mel elektronik.1 Teknologi Maklumat (IT) Teknologi Maklumat atau IT boleh ditakrifkan sebagai apa juga teknologi yang menjadi perantaraan untuk berkomunikasi di antara individu dan kumpulan (Spears dan Lea. Televisyen Perniagaan dan sebagainya (Patterson. perolehan elektronik. . definisi yang dikemukakan oleh Spear dan Lea (1994) digunakan dalam kajian ini. peti simpanan suara.

3 Perolehan Elektronik (e-Perolehan) E-Perolehan atau perolehan elektronik (e-Perolehan) merupakan penggunaan Internet bagi tujuan pembelian dan penjualan produk.14 1.2 Perolehan Tradisional Perolehan tradisional merupakan proses pembelian yang berasaskan kertas dan kurang pengawasan terhadap perbelanjaan (Mitchell. kemudahan atau perkhidmatan (Procurement Guideline. .10. perolehan tradisional ialah mendapatkan bahan dan perkhidmatan di samping menguruskan aliran masuk bahan ke dalam organisasi. Menurut Zenz et al. 2002). perolehan tradisional adalah proses pembelian barangan dan perkhidmatan yang berasaskan kertas. Dalam konteks kajian ini. Chan dan Lee (2002) mendefinisikan e-Perolehan sebagai aplikasi e-Dagang dalam proses perolehan. aset. dan e-Pasaran untuk automasikan dan melancarkan proses perolehan dalam organisasi perniagaan (de Boer et al. 2001). (1994). perkhidmatan dan maklumat (Heizer dan Render. Perolehan tradisional juga merupakan satu proses yang melibatkan semua aktiviti yang berkaitan dengan pembelian barangan. Ianya melibatkan penggunaan pelbagai bentuk teknologi maklumat seperti e-mel.10. . 1. EDI. 2000). 2000).

Menurut Hawking et al. dan kini melibatkan penggunaan Internet. EDI. Dalam kajian ini. EPerolehan juga boleh didefinisikan sebagai satu perkakasan perniagaan dan membolehkan perniagaan beralih ke arah proses yang lebih efisyen dan membentuk integrasi rantaian pembekal yang lebih baik (Procurement Guideline. 2000).4 Perdagangan Elektronik (e-Dagang) Terdapat pelbagai takrifan mengenai e-Dagang. faks. e-Perolehan melibatkan sejumlah medium komunikasi untuk membantu proses perolehan antara beberapa pihak seperti penggunaan mel elektronik. Pembekal dan pelanggan bertemu dalam suasana virtual untuk melakukan urus niaga dengan menggunakan teknologi Internet. E-Dagang boleh didefinisikan sebagai satu metodologi perniagaan yang menggunakan perantaraan elektronik untuk melakukan keseluruhan transaksi perniagaan.10. (2002) e-Perolehan merupakan peluasan kemudahan Internet dalam aktiviti pembelian. telefon.15 Menurut Kocabasoglu. . (2005) menyatakan bahawa e-Perolehan adalah satu pembelian perniagaan kepada perniagaan dan aktiviti penjualan oleh pembekal melalui Internet. (2004). digital dan lain-lain (Abdul Majid. 2002). Hussain et al. 1. takrifan yang dikemukakan oleh Croom (2000) telah digunakan iaitu e-Perolehan di lihat sebagai sistem perolehan yang melibatkan komunikasi antara dua pihak iaitu pihak pembeli dan juga pihak pembekal dengan menggunakan Internet sebagai medium pengantaraan.

Intranet atau Extranet. dan pengurus perancangan dan anak syarikat yang bertanggungjawab untuk merancang dan mengawal taktik syarikat. 2005). peringkat pertengahan dan kumpulan sokongan. e-Dagang ialah satu metodologi perniagaan yang menggunakan perantaraan elektronik untuk melakukan keseluruhan transaksi perniagaan (Abdul Majid. pemindahan dana elektronik (EFT) dan rangkaian kerja. kumpulan sokongan memberikan peluang untuk berkongsi urusan dan bertukar-tukar maklumat antara satu sama lain (Key Terms and Glossary. Peringkat pengurusan pertengahan pula merupakan individu yang terdiri daripada pengurus besar. gabungan dengan proses perniagaan untuk membolehkan pengguna untuk menjalankan perniagaan secara elektronik (Procurement Guidelines. 2002). Peringkat pengurusan atasan merupakan peringkat pengurusan yang paling tinggi yang terdiri daripada pengerusi dan eksekutif kanan syarikat yang membangunkan perancangan strategik syarikat.16 E-Dagang juga boleh ditakrifkan sebagai satu set teknologi seperti dokumen elektronik/pertukaran data elektronik (EDI). EDI atau saluran telekomunikasi (Mitchell. 2000). Manakala peringkat kumpulan sokongan merupakan kumpulan individu yang biasanya berjumpa dan berkongsi masalah atau urusan yang hampir sama. 1. 2000).10. . pengurus unit. mel elektronik (email). E-Dagang juga di lihat sebagai proses dan amalan menggunakan medium atas talian untuk menguruskan proses perniagaan. Medium atas talian yang digunakan adalah seperti Internet. Dalam konteks kajian ini.5 Peringkat Pengurusan Responden bagi kajian ini dibahagikan kepada tiga peringkat iaitu peringkat pengurusan atasan.

Teknologi ini terdiri daripada faks. dan mencari pasaran elektronik (United Nations. berhubung dengan pembekal. membuat pembayaran. Dalam konteks kajian ini. e-mel. reverse auctions. Dalam kajian yang dijalankan oleh Moon (2002) beliau melihat amalan e-Perolehan dari segi bida yang dijalankan dalam web. menghubungi pembekal/perundingan (Quesada. 2004). pembelian dan pelaksanaan analisis dan risikan (Quesada.17 1. tanda tangan digital. mengamalkan bida berasaskan Internet. Chan dan Lee.10. EDI. tempahan dari pembekal. mel. 2002). sistem ePerolehan yang diautomasikan dan kad pembelian. 2004). tempahan elektronik. 2004. proses kelulusan dalaman. membaca katalog pembekal. penerimaan invois. telefon. (2004) memfokuskan amalan e-Perolehan lebih kepada teknologi yang digunakan dalam menjalankan perolehan. Hawking et al.6 Amalan e-Perolehan Amalan e-Perolehan melibatkan memproses tender. reverse auctions. amalan e-Perolehan ialah amalan organisasi dalam mendapatkan maklumat. mewujudkan kontrak. Moon (2005) juga telah mengecilkan skop ini dengan hanya melihat kepada amalan e-Perolehan dari aspek tempahan elektronik. dan bida Internet. dan Internet. . menghantar maklumat kontrak dalam web.

1998). prestasi perolehan dinilai dari segi kos.11 Rumusan Kajian ini bertujuan untuk memberi pendedahan tentang tahap amalan dan prestasi e-Perolehan di peringkat firma yang membangunkan sistem mereka secara dalaman. faedah daripada pembekal dan faedah kepada pengguna dalaman (Quesada. prestasi e-Perolehan di lihat dari segi faedah pelaksanaan e-Perolehan ke atas organisasi di mana faedah e-Perolehan ini dibahagikan kepada tiga bahagian iaitu faedah kepada organisasi. stok dan nilai (Gebauer et al. bida elektronik dan reverse auctions. Menurut Vaidya et al. perspektif proses dalaman perniagaan dan perspektif pembelajaran dan inovasi Dalam kajian yang dijalankan oleh Moon (2005). masa. Kajian-kajian lepas lebih menumpukan kepada aplikasi e-Perolehan di sektor perindustrian dan kurang kajian yang dijalankan terhadap organisasi yang membangunkan sistem secara dalaman. prestasi e-Perolehan juga boleh diukur dalam empat kumpulan perspektif iaitu perspektif kewangan. (2004). Sebelum ini. tempahan elektronik. Dalam konteks kajian ini. prestasi ePerolehan ini di lihat dari segi aplikasi web.10. .18 1. 2004). pelanggan.7 Prestasi e-Perolehan Prestasi e-Perolehan merujuk kepada kemampuan sistem dalam memberi faedah kepada organisasi. 1. kualiti. kepuasan.

kajian ini turut mempunyai batasan-batasan yang tidak dapat dielakkan kerana ianya melibatkan sampel manusia sebagai responden yang terdedah kepada emosi.19 Kebanyakan organisasi enggan menggunakan sistem e-Perolehan dan merasa ragu-ragu terhadap faedah yang mampu diberikan oleh sistem ini ke atas organisasi mereka. Kajian ini menumpukan kepada sebuah kajian kes ke atas organisasi yang membangunkan sistem e-Perolehan mereka secara dalaman. persekitaran dan tekanan yang sukar dikawal. Sebagai satu kajian sains sosial. kesukaran menggunakan perisian yang sedia ada di pasaran merupakan antara halangan dalam melaksanakan sistem ini. Di samping itu juga. . Terdapat empat objektif dalam kajian ini untuk melihat amalan dan prestasi ePerolehan serta menghuraikan pendekatan yang digunakan oleh pihak pengurusan untuk menangani masalah yang berkaitan dengan sistem ePerolehan ini.

maka pengkaji merasakan adalah perlu sekiranya perkembangan IT dan perolehan di Malaysia dibincangkan terlebih dahulu. e-Perolehan.20 BAB II KAJIAN LITERATUR 2. Memandangkan e-Perolehan merupakan perkara yang agak baru di Malaysia. Kajian literatur ini juga dibahagikan kepada beberapa bahagian yang memberi penerangan lebih lanjut tentang tajuk yang dikaji. . faedah e-Perolehan serta isu dan halangan e-Perolehan. Perbincangan meliputi aspek perolehan tradisional. diikuti dengan aplikasi IT iaitu Internet dalam perolehan.1 Pendahuluan Bab ini memberi tumpuan kepada konsep dan model kajian terdahulu. Bagi memantapkan kajian ini. beberapa kajian lepas telah dirujuk bagi meningkatkan pemahaman serta menyokong kajian yang dijalankan.

Sebelum Internet dan World Wide Web (www) digunakan dengan meluas.1992). IT kebiasaannya dikaitkan dengan penggunaan komputer untuk mempertingkatkan produktiviti dan keberkesanan. berkongsi. persidangan komputer dan sistem sokongan pembuatan keputusan kumpulan (Steinfield.21 2. Faedah sebenar IT hanya boleh diperolehi apabila komputer yang digunakan boleh berkomunikasi antara satu sama lain (dalam bahasa IT – komputer mempunyai “network” atau rangkaian). IT boleh ditakrifkan sebagai teknologi yang menjadi perantaraan untuk berkomunikasi di antara individu dan kumpulan (Spears dan Lea. definisi yang digunakan oleh Spear dan Lea (1994) adalah lebih sesuai digunakan dalam kajian ini memandangkan fungsi IT sebagai pengantara untuk berkomunikasi di antara individu dan kumpulan banyak digunakan di dalam proses perolehan. Sistem Maklumat Antara Organisasi (IOISs) merupakan satu sistem di mana pembeli dan pembekal menjalankan pertukaran maklumat dan transaksi dalam pasaran menegak (Bakos. 1994) seperti mel elektronik. Terdapat banyak pandangan terhadap IT. IT mempunyai pelbagai maksud bagi individu yang tertentu. Walau bagaimanapun jika komputer yang digunakan secara persendirian tanpa ada sebarang pertalian. peti simpanan suara. Sistem IOISs seperti Pertukaran Data Elektronik (EDI) digunakan oleh firma untuk melakukan pertukaran . IT termasuk semua aspek teknologi yang boleh digunakan untuk membentuk. Daripada tafsiran definisi tersebut. papan buletin komputer. IT digunakan untuk menyokong perkongsian maklumat antara organisasi dan penyesuaian pembelian korporat. faedah IT tidak akan diperolehi sepenuhnya. 1997). mempamerkan. dan menguruskan maklumat untuk perniagaan dan juga untuk kegunaan peribadi. bagi memudahkan pemahaman. terdapat pelbagai istilah yang digunakan untuk mentakrifkan IT. Walau bagaimanapun.2 Perkembangan Teknologi Maklumat (IT) Dunia kini berada di pertengahan revolusi teknologi yang berasaskan Teknologi Maklumat atau Information Technology (IT). menyimpan.

Walaupun sebelum ini banyak syarikat menggunakan sistem EDI untuk menguruskan data dan maklumat dengan lebih efisyen dan meningkatkan pengurusan rantaian pembekal. namun hanya sebilangan kecil sahaja yang menggunakan sistem EDI disebabkan oleh kos pelaksanaannya yang sangat tinggi dan memerlukan sistem yang pelbagai untuk mengendalikannya.1: Aplikasi IT dalam e-Perolehan Sumber: (Dai dan Kauffman.1 di bawah menunjukkan aplikasi IT yang menyokong mekanisme perolehan dalam pasaran elektronik melalui sistem Pertukaran Data Elektronik (EDI) dan sistem ePerolehan berasaskan Internet. Sistem ini juga merupakan sebuah .22 dokumen perniagaan secara elektronik dengan menggunakan format tertentu. 2000) Rajah 2. Rajah 2. Oleh itu. dengan adanya sistem e-Perolehan berasaskan Internet dan pasaran elektronik B2B. ia memberikan alternatif lain kepada pembeli selain daripada menggunakan sistem EDI dengan kos pelaksanaan yang lebih murah dan mudah untuk dilaksanakan. Nilai Tambah Rangkaian Nilai Tambah Rangkaian Pembekal Sistem Pertukaran Data Elektronik (EDI) Pembeli Pasaran Elektronik B2B Pembeli lain Sistem e-Perolehan berasaskan Internet Rajah 2.1 menunjukkan kemampuan IT dalam membolehkan sistem e-Perolehan berasaskan Internet dijalankan melalui pasaran elektronik B2B.

pelaksanaan sistem e-Perolehan ini adalah perlu untuk membantu syarikat menguruskan perolehan dengan lebih baik dan sistematik. 2000. namun tahap pelaksanaan sistem e-Perolehan ini masih di peringkat awal dan belum di aplikasi sepenuhnya oleh syarikat di Malaysia. Penggunaan Internet dalam perolehan merupakan satu kemajuan dalam proses perolehan yang membolehkan perolehan B2B melalui e-Dagang dijalankan. Pengurusan perolehan merupakan satu tugas yang penting kerana ianya melibatkan peruntukan yang besar dalam sesebuah organisasi (Croom. 2002). Quinn. 2000). Penggunaan Internet ini membolehkan syarikat beroperasi dengan lebih berkesan dan memperbaiki keupayaan syarikat dalam mengendalikan tekanan persaingan daripada segi kos. Kebanyakan syarikat yang telah lama beroperasi di Pulau Pinang dan Kedah telah menggunakan IT yang terkini dengan lebih efektif. Perkara ini juga telah dibuktikan oleh pengkaji lepas dalam kajian mereka yang menyatakan bahawa kebanyakan organisasi memperuntukkan . Hunter. Penggunaan IT adalah satu keperluan bagi mendapatkan data dan maklumat yang diperlukan untuk membuat perancangan strategik dan meningkatkan daya saing syarikat (Attaran & Attaran. 2002. Oleh itu. Penggunaan Teknologi Maklumat (IT) dalam urusan perniagaan sememangnya penting dalam era globalisasi kini bagi membolehkan syarikat tempatan bersaing di peringkat antarabangsa. 2005). Rangkaian Internet telah menjadi satu medium yang berkesan untuk meningkatkan kekuatan perniagaan dalam menghadapi persaingan atas talian. masa dan kualiti barangan dan perkhidmatan (Yuserrie et al. pengurusan perhubungan pelanggan dan pengurusan rantaian nilai. Walaupun penggunaan e-Perolehan memberikan banyak faedah kepada penggunanya. Syarikat ini hanya akan menyedari kepentingan e-Perolehan apabila mereka berhadapan dengan kesukaran bersaing di peringkat global.23 sistem yang terbuka dan membolehkan syarikat pembeli menjalankan urusan perniagaan dengan pembekal dalam pasaran maya.

2. Sebelum ini. 2004. Sejak wujudnya MSC. Sejak beberapa dekad yang lalu. 2002). teknologi ICT telah berkembang dengan pesatnya terutamanya di dalam penggunaan Internet dan juga laman web seperti World Wide Web (Frye. Menyedari hakikat kepentingan IT. 2004). Australia. 1995).3 Teknologi Maklumat dan Fenomena e-Perolehan di Malaysia Abad ke-20 telah menyaksikan ledakan maklumat yang membawa kepada tercetusnya revolusi Teknologi Maklumat dan Komunikasi (ICT) sebagai pemangkin arus perubahan dan kemajuan dunia sejagat. . 2004). Mahathir Mohamad telah mengumumkan Projek Koridor Raya Multimedia (MSC) dalam persidangan Multimedia Asia pada tahun 1996 bagi menggerakkan Malaysia menongkah Wawasan 2020. malah di seluruh pelosok dunia. Quesada. Killen dan Kamauff.24 sekurang-kurangnya satu pertiga daripada pendapatan mereka untuk membeli produk dan perkhidmatan (Zen dan Thompson. banyak kajian tentang e-Perolehan telah dijalankan di luar negara seperti Amerika. 2003. Kebanyakan firma pembuatan juga membelanjakan lebih kurang 65 peratus daripada hasil jualan membuat pembelian barangan dan perkhidmatan. United Kingdom dan sebagainya (Croom dan Johnston. Walau bagaimanapun kajian e-Perolehan di Malaysia masih kurang dan perlu diperbanyakkan untuk meluaskan aplikasi e-Perolehan di Malaysia. Hal ini menjadikan fungsi pembelian semakin penting dan perlu diambil perhatian serius (Abu Bakar dan Rohaizat. Malaysia telah diiktiraf sebagai penggerak inisiatif IT di rantau Asia dan juga sebagai perintis paradigma ekonomi digital baru. Frye. Projek mega ini telah dicanangkan bukan sahaja di dalam negara. bekas Perdana Menteri Malaysia yang kelima iaitu Tun Dr. 1994.

Perkembangan tersebut membolehkan lebih ramai masyarakat Malaysia memperoleh dan menggunakan IT untuk meningkatkan kualiti kerja dan kehidupan seharian. .25 Penggunaan IT telah menjadi salah satu daripada sembilan strategi utama kerajaan dalam Rancangan Malaysia Kelapan sebagai langkah menghadapi cabarancabaran akan datang (RMK8). dan menggunakan peluang yang ada (Burns dan Stalker. struktur pasaran. Bagi menggalakkan syarikat pembekal di Malaysia memasuki dunia e-Dagang. Teknologi ini tidak lagi terhad kepada syarikatsyarikat besar atau agensi-agensi tertentu. IT telah membolehkan maklumat dihantar dan diterima dengan pantas. Kemudahan ini telah membawa kepada peningkatan penggunaan Internet dan mel elektronik. Kerajaan telah mewajibkan lebih kurang 35. Penggunaan IT dalam aktiviti pembelian dengan menggunakan Internet merupakan salah satu cara dalam meningkatkan aplikasi IT.1961). 2003). IT berkemampuan untuk mendapatkan maklumat tanpa batas sempadan geografi dan halangan organisasi di mana maklumat yang diperolehi boleh digunakan untuk memahami kekuatan dan kelemahan syarikat. Ianya merupakan satu keperluan kepada semua lapisan masyarakat untuk memastikan matlamat negara untuk menjadi negara maju pada 2020 bukanlah suatu angan-angan kosong.000 pembekal kerajaan untuk melaksanakan sistem e-Perolehan bagi membolehkan mereka terus menjadi pembekal kepada kerajaan Malaysia. IT juga memberi peluang kepada penggunaan teknologi baru yang lebih berkesan untuk membangunkan visi yang strategik dan membantu dalam memperbaiki proses perniagaan sebelum ianya dilaksanakan. Perkembangan IT di Malaysia jelas menunjukkan betapa pentingnya peranan IT dalam membantu Malaysia untuk menjadi sebuah negara maju. Penggunaan e-Perolehan oleh agensi Kerajaan di Malaysia telah mula dilancarkan pada tahun 2000 dan sehingga kini pelaksanaannya telah diperluaskan kepada semua agensi Persekutuan untuk pembelian terus dan kontrak pusat (Perutusan Budget 2004). Komunikasi secara elektronik juga di lihat sebagai salah satu saluran penting dalam membantu mewujudkan perkongsian maklumat dan secara tidak langsung membolehkan proses penghantaran dan penerimaan sesuatu maklumat dilaksanakan dengan lebih cepat dan mudah (Jabatan Perdana Menteri.

2005). (2005) mendapati bahawa secara umumnya. Komitmen daripada pengurusan atasan merupakan elemen yang paling penting untuk melaksanakan transaksi elektronik. 2003). Industri di Malaysia perlu menghapuskan perasaan takut kepada penggunaan e-Dagang sebagai persediaan kepada mereka menghadapi persaingan yang lebih sengit apabila ASEAN Free Trade Area (AFTA) dilaksanakan sepenuhnya. keadaan e-Perolehan di Malaysia berhadapan dengan pelbagai cabaran dan ketidaktentuan. komitmen pengurusan atasan dan infrastruktur teknologi mempunyai kesan signifikan ke atas kesediaan PKS untuk menjalankan perniagaan secara elektronik.26 Commerce Dot Com (CDC) telah membangunkan sistem e-Perolehan kerajaan Malaysia yang merupakan salah satu daripada komponen utama dalam aplikasi Projek Multimedia Super Corridor (Asia Computer Weekly. Hasil daripada beberapa kajian yang telah dijalankan di Malaysia mendapati organisasi dan pekerja industri di Malaysia sanggup mencuba idea baru dalam bidang pengkomputeran dan Internet sebagai persediaan menghadapi cabaran globalisasi (Ab Hamid dan Majid. syarikat dari luar negara juga akan menjadi pesaing yang mencabar kepada syarikat tempatan. Helmi. 2002. namun perkara ini dapat membentuk satu peluang yang besar kepada industri sekiranya mereka mampu menangani keadaan tersebut. Dapatan daripada kajian yang dijalankan oleh Ramayah et al. Ini kerana apabila AFTA dilaksanakan sepenuhnya. Pemilik syarikat perlu lebih peka kepada perubahan semasa bagi membolehkan mereka terus bersaing di peringkat antarabangsa . Sistem e-Perolehan dibentuk untuk menggerakkan transformasi negara kepada K-ekonomi dan memperluaskan lagi penggunaan e-Dagang di Malaysia (Hussain et al. Menurut Ab Hamid dan Majid (2002). 2005).

27 2.4 E-Dagang (e-Commerce)

Internet juga turut dikaitkan dengan perdagangan menerusi talian atau lebih dikenali sebagai e-Dagang. Pada pertengahan era 1990-an, e-Dagang telah menjadi salah satu daripada keperluan dalam dunia perniagaan. Kini kebanyakan perniagaan dalam senarai fortune 500 mempunyai laman web mereka tersendiri. Hasil daripada kajian yang dijalankan ke atas PKS di Malaysia mendapati bahawa syarikat PKS bersedia untuk melaksanakan e-Dagang walaupun berhadapan dengan masalah seperti kekurangan infrastruktur dan aplikasi teknologi baru yang terhad (Ramayah et al. 2005). Ini kerana menerusi perdagangan elektronik, aspek geografi tidak lagi menjadi penghalang bahkan meningkatkan potensi pasaran yang berbentuk global. Perkembangan yang pesat dalam teknologi Internet telah mendorong syarikat melaksanakan e-Dagang dalam perniagaan mereka untuk memperolehi kelebihan bersaing (Leonard, 2001). Maka tidak hairanlah apabila banyak syarikat kerajaan mahupun swasta berlumba-lumba menjadikan e-Dagang sebagai alternatif utama dalam perniagaan mereka memandangkan faedah dan kebaikan yang ditawarkan oleh teknologi tersebut.

Beberapa definisi e-Dagang telah diambil berdasarkan kepada kajian lepas bagi meningkatkan lagi kefahaman tentang konsep e-Dagang. E-Dagang boleh didefinisikan sebagai aktiviti menjual dan membeli barangan serta perkhidmatan dalam Internet dengan menggunakan pelbagai pelayar Internet seperti World Wide Web dan sebagainya. Secara praktikalnya selain daripada istilah e-Dagang, e-Perniagaan juga selalu digunakan bagi perniagaan yang dijalankan secara atas talian (Reddy dan Iyer, 2002). Menurut Applegate et al. (1996), e-Dagang didefinisikan sebagai sesuatu yang lebih daripada pembelian dan penjualan secara elektronik, ianya melibatkan penggunaan teknologi rangkaian komunikasi untuk menghubungkan aktiviti rangkaian yang lebih luas serta turun naik rantaian nilai tambah di dalam dan di luar organisasi.

28 “more than simply buying and selling goods electronically; involves using network communications technology to engage in a wide range of activities up and down the value-added chain both within and outside the organization”.

Penggunaan e-Dagang dalam perniagaan dapat membantu syarikat untuk mempamerkan maklumat tentang aktiviti yang dijalankan. Malahan terdapat juga sesetengah individu yang menggunakan e-Dagang bagi tujuan pencarian perniagaan baru. Penggunaan e-Dagang sebagai medium pencarian barangan atau perkhidmatan dapat memberi banyak faedah kepada pengguna dan juga peniaga. Dengan menggabungkan tanggapan analisa perantaraan dengan corak interaksi pemasaran, Timmers (2000) mencadangkan agar sebelas struktur model generik e-Dagang yang ditunjukkan dalam Rajah 2.2 di bawah yang diplotkan berdasarkan kepada pembolehubah interaksi kefungsian dan darjah inovasi.

Integrasi Pelbagai fungsi

Integrasi Rantaian Nilai Penempatan pasaran pihak ketiga Platform kerjasama

Integrasi Fungsi

E-Mall

Komuniti maya Pengeluar perkhidmatan rantaian nilai

E-Perolehan

E-Lelong Perkhidmatan yang dipercayai

Fungsi tunggal

E-kedai

Perdagangan maklumat

Rendah

Darjah Inovasi

Tinggi

Rajah 2.2: Sebelas Model Perniagaan E-Dagang Sumber : Timmers (2000)

29 Hasil kerja Timmers (2000) adalah berdasarkan kepada data empirikal yang diperolehi pada peringkat awal penerimaan e-Dagang. Walaupun isu darjah inovasi agak linear, kaedah Timmers masih berguna dan kebanyakan kertas hasilan terkini adalah berasaskan sumbangannya. Walaupun terdapat sebelas struktur model generik e-Dagang, namun pengkaji akan menumpukan kepada e-Perolehan yang merupakan salah satu daripada sebelas struktur Model Perniagaan E-Dagang. Ini kerana perolehan syarikat melibatkan peruntukan yang besar dalam sesebuah organisasi (Croom, 2000) dan penggunaan e-Dagang dalam sistem perolehan syarikat merupakan salah satu cara untuk mengurangkan kos pengendalian perolehan (Frye, 2004).

Terdapat tiga kategori di mana e-Dagang B2B boleh diaplikasikan untuk memberi nilai iaitu mengurangkan bayaran transaksi, memperbaiki kecekapan pasaran, dan mempertingkatkan faedah rantaian pembekal. Perhubungan bagi ketiga-tiga kategori ini adalah berbeza bagi setiap organisasi berdasarkan kepada strategi rantaian pembekal dan persekitaran persaingan mereka. Syarikat perlu mengendalikan pelaksanaan e-Dagang mereka dengan berkesan supaya ianya mampu untuk menyokong setiap kategori yang dapat memberi nilai yang tinggi kepada organisasi (Chopra et al. 2001). Bayaran transaksi merupakan kos yang berlaku semasa proses menyempurnakan transaksi. Ianya termasuk kos berkaitan dengan penyediaan proposal dan sebut harga, kos memproses tempahan, penstafan fungsi perolehan, operasi pusat talian dan sebagainya.

E-Dagang juga sering dikaitkan dengan e-Perolehan sebagai salah satu cara dalam menjalankan perdagangan elektronik. Ini kerana e-Perolehan merupakan salah satu daripada sebelas cara dalam menjalankan e-Dagang (lihat Rajah 2.2 ). Oleh itu, perkembangan penggunaan sistem e-Perolehan ini merupakan hasil daripada inovasi dan integrasi fungsi e-Dagang dalam menjalankan perniagaan. Berdasarkan kepada kajian yang dijalankan oleh Hussain et al. (2005), majoriti syarikat telah menggunakan sistem e-Perolehan antara satu hingga dua tahun. Perkara ini jelas menunjukkan bahawa e-Perolehan di Malaysia masih lagi berada di peringkat awal pelaksanaannya. E-Perolehan di Malaysia merupakan satu

30 pembaikan kepada perolehan tradisional bagi meningkatkan lagi kecekapan dan memudahkan proses perolehan dijalankan.

2.5

Perolehan Tradisional

Perolehan tradisional merupakan proses perolehan yang berasaskan kertas untuk menyediakan proposal pembelian, perundingan sebut harga, kontrak perjanjian dan sebagainya. Perolehan tradisional melibatkan banyak proses semasa menjalankan pembelian. Antara proses-proses yang terlibat adalah seperti perancangan perolehan, pemilihan pembekal atau vendor, mewujudkan kontrak, menjalankan perolehan dan menerima barangan perolehan (Frye, 2004).

Perolehan syarikat boleh dibahagikan kepada dua kategori iaitu perolehan langsung dan perolehan tidak langsung. Perolehan langsung melibatkan pembelian bahan untuk kegunaan dalam pembuatan dan pengagihan yang terlibat secara langsung dengan pengeluaran barang siap. Perolehan tidak langsung pula melibatkan komoditi atau perkhidmatan di mana ianya tidak memberikan apa-apa kesan untuk menyiapkan sesuatu produk. Ianya boleh dibahagikan kepada dua kumpulan iaitu produk dan perkhidmatan pejabat atau ORM ( Operating Resource Management) dan MRO (Mainteinance, Repair, dan Operation) (Kim, dan Shunk, 2003; Neef, 2001). Kini pembahagian tradisional antara perolehan langsung dan perolehan tidak langsung tidak lagi menjadi masalah. Ini disebabkan kedua-dua bentuk perolehan ini boleh di gabungkan dalam satu proses perolehan yang sama (Neef, 2001).

Menurut Korper dan Ellis (2000) terdapat dua rantaian penjualan yang terlibat dalam proses perolehan iaitu rantaian penjualan secara tradisional dan rantaian penjualan secara langsung. Perolehan secara tradisional melibatkan banyak pihak dalam sesuatu proses pembelian. Seperti yang ditunjukkan dalam Rantaian

Dengan itu. Ianya secara tidak langsung dapat menjimatkan masa dan kos perolehan sesuatu barangan mahupun perkhidmatan. Melalui kaedah e-Dagang ini. Pembekal Pembekal Pengeluar Pengeluar Pengedar Pengedar Pemborong Pemborong Peruncit Peruncit Pembeli Pembeli Rajah 2. beberapa elemen yang tidak diperlukan akan dimansuhkan seperti pengedar. 2000) . Rajah 2.31 Penjualan Secara Tradisional (Rajah 2.3). pembeli tidak lagi perlu menanggung kos perolehan yang tinggi akibat kewujudan banyak pihak yang terlibat semasa proses perolehan. Bagi penjualan yang menggunakan kaedah e-Dagang pula. pemborong dan peruncit. Terdapat lima langkah yang perlu dituruti oleh pembeli sebelum mereka memperoleh barangan atau perkhidmatan yang diingini. Oleh yang demikian.4: Rantaian Penjualan Secara Langsung (Sumber dari Korper dan Ellis. pembeli terpaksa menanggung segala kos yang terlibat di sepanjang transaksi yang berlaku iaitu dari pembekal sehinggalah kepada penjual.4 pula menunjukkan Rantaian Penjualan Secara Langsung yang dapat mengurangkan kos pembelian sesuatu barangan atau perkhidmatan.3: Rantaian Penjualan Secara Tradisional Rajah 2. proses pembelian adalah lebih cepat dan mudah untuk dijalankan.

(5) penyelesaian(fulfillment) (persediaan pembekal. menetapkan kriteria pemilihan sumber. penyimpanan dan pemeriksaan kewangan dan isu kepada pengguna). (4) perundingan (harga. pemeriksaan dan penerimaan. kontrak yang lengkap). pembayaran dan latihan juga turut dimasukkan). jangkaan harga dan masa melahu. mendapati bahawa secara umumnya.5. (3) tinjauan latar belakang (rujukan kualiti produk/perkhidmatan. pentadbiran kontrak.RFQ.5). permohonan bida-RFB). jaminan diambil kira semasa penilaian). penghantaran.1 Amalan Perolehan Hasil kajian empirikal yang dijalankan oleh Laios dan Xideas (1994) tentang perbezaan struktur fungsi perolehan antara institusi dan organisasi industri. Mereka mengemukakan empat fasa dalam fungsi perolehan iaitu (1) definisi (isu keperluan pembelian. menjalankan tinjauan di kalangan pembekal). kedua-dua organisasi tersebut mempunyai prosedur yang hampir sama dalam kitaran perolehan. kebolehdapatan dan kebarangkalian kepelbagaian. perundingan dengan pembekal) dan (4) penyempurnaan (menjalankan tempahan. permohonan maklumatRFI. keperluan untuk perkhidmatan selepas jualanpenyelenggaraan. jadual penghantaran. membuat penyiasatan. Perolehan berorientasikan . Archer dan Yuan (2000) membahagikan kitaran hayat perolehan perniagaan kepada tujuh bahagian iaitu (1) Pengumpulan maklumat. menentukan spesifikasi. (6) penggunaan. perancangan dan peruntukan perolehan). mengadakan persaingan bida.32 2. penyelenggaraan dan penyelesaian (menilai prestasi dan lain-lain perkhidmatan sokongan) dan (7) pembaharuan. permohonan proposal-RFP. ulangkaji senarai pembekal yang telah diluluskan. (3) pemilihan (memilih kaedah penentuan harga. Gebauer dan Segev (2001) membahagikan perolehan kepada dua kategori iaitu perolehan berorientasikan jangka panjang (peringkat strategik) dan orientasi jangka pendek (peringkat transaksi) (lihat Rajah 2. pengangkutan. (2) kontrak pembekal (permohonan sebut harga. (2) pencarian (mengenal pasti pembekal yang berpotensi.

2001). aktiviti pembelian sukar diramalkan kerana ianya boleh ditentukan oleh setiap individu yang berada dalam organisasi tersebut berdasarkan kepada keperluan mereka dalam mengendalikan aktiviti syarikat (Gebauer dan Segev. Berkeley. Selepas infrastruktur dibina pada peringkat strategik dan direkodkan dalam bentuk kontrak atau deskripsi perolehan. sumber) Tempahan pembelian Penghantaran dan penerimaan Perkhidmatan selepas jualan oleh pihak pengurusan Permohonan Pembayaran Rajah 2.5:Peringkat Strategik dan Transaksi Aktiviti Perolehan Sumber : Adaptasi dari : Gebauer dan Segev. . langkah seterusnya ialah perolehan berorientasikan jangka pendek iaitu pada peringkat transaksi. Aktiviti sumber : peringkat strategik Maklumat Maklum balas Mengenalpasti peluang sumber Perundingan Kontrak Pelaksanaan ciri peringkat transaksi (Mengandungi polisi dll) Aktiviti operasi: peringkat transaksi Pilihan aktiviti dalam parentheses Pencarian Maklumat (sourcing) Pengesahan (Perundingan. membina hubungan baik dengan pembekal dalam menjalankan perundingan tentang kontrak. Aktiviti-aktiviti ini bersifat jangka panjang dan kesan ke atas hubungan dengan pembekal kekal dalam tempoh beberapa tahun. University of California. Di dalam konteks operasi pembelian individu (peringkat transaksi). CA. kewangan dan pengurusan aset. Anak panah yang berwarna ungu pula menunjukkan pertukaran dan interaksi maklumat berlaku antara kedua-dua peringkat ini.33 jangka panjang merupakan satu peringkat strategik yang melibatkan aktiviti mendapatkan maklumat. ianya membolehkan syarikat mendapatkan barangan dengan harga yang lebih rendah. prosedur pembelian. Changing Shapes of Supply Chains. mengenal pasti pembekal. Operasi pembelian individu berlaku di peringkat ini dan satu bentuk peraturan perniagaan ditetapkan dalam membuat pembelian di mana pengguna sistem perlu mendapatkan pengesahan sebelum membuat tempahan pembelian.How the Internet Could Lead to a More Integrated Procurement Function. Dengan adanya hubungan baik dengan pembekal. (2001).

pengesahan pembelian. mereka mengulas tentang enam peringkat dalam proses perolehan iaitu (1) pembangunan/persaingan spesifikasi.34 2. Dalam kajian yang dijalankan oleh Kim dan Shunk (2003).2 Proses Perolehan Cammish dan Keough (1991) dan Keough (1993) menekankan kepada kepentingan menjadikan perolehan sebagai fungsi strategik dalam organisasi. (3) menganalisis keperluan masa depan/ pengaruh jadual penghantaran. perundingan. (4) kontrak perundingan. pelaksanaan. Rajah 2. ianya memerlukan keupayaan kepimpinan. (2) membangunkan strategi sumber. penghargaan kepentingan perolehan dan metrik baru untuk prestasi perolehan.5. mereka menyatakan bahawa proses perolehan terbahagi kepada empat bahagian iaitu maklumat. pembelian. Perancangan Pembayaran Pengesahan Penerimaan Pembelian Rajah 2. penerimaan barangan. Dalam kajian ini.7).6 menunjukkan elemen yang terlibat dalam proses perolehan. dan perkhidmatan selepas jualan (Lihat Rajah 2. Mereka berpendapat bahawa untuk mencapai status perolehan antarabangsa.6: Proses Perolehan Sumber : Eric Goh (2000) . (5) mendapatkan sebut harga dan membuat tempahan dan (6) memantau pembekal/vendor dan prestasi perolehan. dan pembayaran. Perolehan melibatkan beberapa proses seperti perancangan pembelian.

Antara model-model yang telah dikemukakan. kontrak Pelaksanaan Pelaksanaan Pembelian Tempahan keperluan Mengawal kualiti Selepas Jualan Pengguna. Semasa menjalankan perolehan tradisional. Pelaksanaan. selenggaraan. 2003). Pengkaji-pengkaji ini memberikan model proses perolehan yang hampir sama seperti yang ditunjukkan pada Rajah 2.5. kendalian Menguruskan masalah selepas tempahan Periksa invois Pelaksanaan Menutup tempahan Tempat Pemprosesan Tempat Perdagangan 5* 6* 7* 8* Pelaksanaan.7: Model Proses Perolehan Sumber : Kim dan Shunk (2003) Model ini merupakan gabungan beberapa model yang dikemukakan oleh penyelidik sebelum ini (rujuk sumber Kim dan Shunk. Perundingan. model yang paling banyak menunjukkan proses perolehan ialah Model Empat Fasa (Maklumat. Model-model ini sesuai untuk digunakan dalam proses transaksi antara pembeli dan pembekal dalam pasaran elektronik. pengendalian Hantar PO Tindakan susulan Terima Kontrak Penempahan.2. 2.6. Oleh itu penggunaan teknologi maklumat dan automasi sesuai digunakan dalam setiap langkah transaksi perolehan tradisional bagi tujuan komunikasi dan pemprosesan maklumat.1 Mendapatkan Maklumat . logistik Perdagangan Rajah 2.35 1* 2* 3* 4* Maklumat Maklumat Mengenal pasti keperluan Pencarian. maklumat Kenal pasti keperluan Pra kontrak Pra perdagangan Menukarkan keperluan Mencari sumber Membangunkan spesifikasi keperluan Tujuan. proses transaksi kerap berlaku dalam jumlah yang besar. sasaran Pemilihan pembekal Perundingan Perundingan Pengendalian syarat-syarat Perundingan syarat-syarat Perundingan. Penerangan lanjut bagi setiap proses yang terlibat dalam perolehan tradisional akan dibincangkan pada bahagian yang seterusnya. dan Khidmat selepas jualan) yang dihasilkan oleh Schmid (1993). Pemilihan pembekal Pengetahuan.

5. produk dan penjual. Menurut Segev et al.36 Webster dan Wind (1996) mentakrifkan tugas pembelian sebagai (1) mengenal pasti keperluan. (3) mengenal pasti alternatif.2. kemampuan penyediaan produk dan perkhidmatan termasuk juga masa penghantaran. sesi perundingan akan dijalankan untuk menentukan harga. (1998) dalam mendapatkan maklumat. (4) menilai alternatif dan (5) memilih pembekal. Hanya perundingan yang berjaya sahaja akan dimasukkan ke dalam kontrak perjanjian. pasaran oligopoli (sebilangan pembekal) atau pasaran monopoli (pembekal tunggal). pembeli perlu menentukan keperluan dan menilai sumber yang berpotensi yang dapat memenuhi keperluan mereka. Kesemua langkah ini dilakukan pada peringkat mendapatkan maklumat. Novack dan Simco (1991) menerangkan tentang proses mendapatkan maklumat melalui analisis pasaran berdasarkan kepada pasaran pesaing (banyak pembekal). 2. (2) menentukan spesifikasi. ianya dapat membantu pengurus perolehan untuk mengenal pasti bilangan pembekal dalam pasaran dan memilih kaedah pembelian yang paling efektif untuk menjalankan pembelian. Dengan mengetahui jenis pasaran ini.2 Perundingan Sebelum kontrak perjanjian dilakukan antara pembeli dan pembekal. . Proses ini boleh diselesaikan dengan mendapatkan maklumat tentang keadaan pasaran.

8. penerangan lanjut berkenaan dengan lima elemen ini adalah seperti berikut: .3 Pelaksanaan Menurut Segev et al. 2.5. Elemen-elemen tersebut adalah seperti Rajah 2.4 Selepas Jualan Selepas menjalankan pembelian.2.2. Novack dan Simco (1991) menamakan peringkat ini sebagai penerimaan produk dan perkhidmatan dan disusuli dengan pembentukan data prestasi untuk peringkat yang seterusnya. Maklumat selepas jualan ini juga akan digunakan semasa proses penilaian pembekal untuk kontrak seterusnya. (1998). segala produk dan perkhidmatan ditukarkan ke dalam bentuk kewangan atau bentuk penggantian lain.5. penilaian akan dilakukan untuk menilai prestasi pembekal dan menyelesaikan masalah yang berkaitan dengan pembelian. Bagi meningkatkan lagi kefahaman mengenai elemen dalam proses perolehan.37 2. semasa peringkat pelaksanaan. Menurut Gulledge dan Frye (2002) pula terdapat lima elemen dalam proses perolehan.

2. Aktiviti yang terakhir dalam perancangan perolehan ialah mendapatkan kelulusan dalaman untuk mengesahkan sesuatu pembelian. atau membuat permohonan senarai harga atau memohon untuk mengadakan bida atau saingan harga.5 Perancangan Perolehan Terdapat tiga aktiviti dalam bahagian perancangan perolehan.8: Elemen Proses Perolehan Sumber : Gulledge dan Frye (2003) 2.38 Pengurus Perolehan Perancangan Perolehan Pemilihan Vendor/ Pembekal Mewujudkan Kontrak Melaksanakan Perolehan Menerima Barangan Perolehan Rajah 2. Dalam kebanyakan perolehan. pegawai perolehan akan menetapkan nilai dan individu yang terlibat untuk meluluskan sesuatu permohonan pembelian. Aktiviti yang kedua ialah mengenal pasti corak perolehan. . Pegawai perolehan mempunyai pelbagai cara untuk mendapatkan barangan seperti membeli barangan daripada pembekal sedia ada. Kebiasaannya peringkat kelulusan akan meningkat berdasarkan kepada nilai pembelian yang dilakukan. Aktiviti yang pertama melibatkan pengukuhan keperluan perolehan di mana ianya bergantung kepada keperluan semasa sesebuah organisasi.5.

Banyak proses yang diperlukan untuk menguruskan pangkalan data pembekal termasuklah potensi pembekal berdasarkan kepada prestasi yang lepas. langkah seterusnya ialah menentukan pembekal atau kumpulan pembekal yang berkelayakan untuk membekalkan barangan tersebut.80) Langkah di dalam Rajah 2. Perundingan dengan pembekal 5.6 Pemilihan Vendor atau Pembekal Apabila keperluan telah dikenal pasti dan pengesahan pembelian telah diperolehi. Rajah 2.langkah Proses Perolehan Sumber : Koppelmann dan Jordan. Di dalam proses pembelian tradisional. penerimaan maklum balas sebut harga dan bida untuk menentukan pembekal yang berkelayakan bagi bida tersebut.2.5. Pra-Pemilihan pembekal Penilaian kendiri 3.9 merupakan proses penapisan yang dilakukan semasa proses pembelian. Kedatangan IT secara .9 menunjukkan beberapa proses yang masih belum diautomasikan sepenuhnya.39 2. Pemilihan pembekal 4. Kenal pasti pembekal Pasaran Tapisan Prosedur produk sektor perniagaan 2.9: Langkah. ianya melibatkan beberapa langkah. Kontrak dengan pembekal Keperluan pembekal Rajah 2. 1998 (p. Langkah-langkah Proses 1.

Perkara yang akan dibincangkan adalah berkenaan dengan kuantiti barangan. al. maka proses pembelian akan dijalankan secara rasmi. Apabila segala urusan serta syarat dan peraturan telah dipersetujui. .5. jadual penghantaran dan juga senarai harga barangan. Pembelian spot berlaku apabila tiada perjanjian pembelian melalui kontrak Blanket.40 tidak langsung telah meningkatkan proses perolehan dengan mengurangkan langkahlangkah yang tiada nilai tambah. langkah seterusnya ialah mengadakan proses perundingan tentang syarat dan peraturan untuk kontrak perjanjian. Hasil daripada kajian sebelum ini telah membuktikan bahawa proses pemilihan pembekal menjadi pembolehubah yang sangat penting dalam proses pembangunan pembekal dalam membantu organisasi mendapatkan produk yang berkualiti tinggi dan memenuhi spesifikasi pembeli (Gonzalez et.7 Mewujudkan Kontrak dan Melaksanakan Perolehan Apabila pemenang bagi bida telah diperolehi. 2002).2. Kontrak Blanket merupakan perjanjian awal di mana pembeli boleh membuat permohonan sesuatu item pada harga tertentu dan pembekal perlu menghantar item tersebut dalam jangka masa yang telah ditetapkan. pembelian melalui kontrak Blanket dan pembelian spot (Gulledge dan Frye. 2. terdapat had pembelian bagi penggunaan kad kredit yang membolehkan pengguna kad kredit berbelanja tanpa menerima pengesahan tambahan. Biasanya organisasi pembelian akan memperuntukkan suatu jangka masa kepada pembekal untuk membuat penghantaran kepada mereka. Terdapat tiga mekanisma asas yang digunakan untuk menjalankan pembelian seperti pembelian menggunakan kad kredit. 2004). Dalam kebanyakan kes.

mereka telah mengintegrasikan sistem perolehan mereka dengan sistem operasi syarikat pembekal.8 Penerimaan Barang Pembelian Apabila tempahan telah dilakukan. Ketidakcekapan ini adalah disebabkan oleh aliran maklumat yang tidak lengkap semasa menjalankan perniagaan.41 2. pertindihan pembelian. Bahagian yang paling penting dalam nota pemberitahuan penghantaran terletak pada invois yang mengandungi maklumat berkenaan dengan penghantaran barangan pembelian. pembeli akan menerima nota pemberitahuan penghantaran barangan. mereka perlu membuat pembayaran dalam jangka masa yang telah dipersetujui oleh kedua-dua pihak. Maklumat berkenaan dengan perkembangan ini boleh diperolehi dengan melayari laman web syarikat-syarikat pembekal berkenaan. manakala bagi syarikat-syarikat besar. perbelanjaan untuk pembelian merupakan salah satu faktor yang melambangkan baik dan buruknya pengurusan serta prestasi sesebuah syarikat (Abu Bakar dan Rohaizat. Perolehan tradisional adalah agak rumit dan tidak cekap. harga yang tidak tetap. bahagian perolehan akan memantau segala perkembangan/progress pembelian melalui masa tiba barangan atau simpanan stok. Dengan cara ini bahagian perolehan dapat memantau status tempahan barangan yang dibuat supaya operasi atau aktiviti syarikat dapat berjalan seperti yang dirancangkan. Proses pembayaran ini dilakukan oleh bahagian kewangan dalam syarikat tersebut. Langkah pertama yang terlibat ialah menentukan status tempahan barangan di kalangan pembekal. ramalan yang tidak tepat dan akhirnya menyumbang kepada kesilapan dalam pembuatan keputusan. Ia akan mewujudkan beberapa masalah seperti kesilapan. 2002). kelewatan. Semasa proses tempahan dilakukan. Justeru .5. Selepas pembeli menerima invois.2. Di samping itu juga. Keberkesanan dan kecekapan dalam pembelian sangat penting untuk penjimatan dan mengelakkan daripada pembaziran dan kerugian.

Keadaan ini dikenali sebagai “frictionless commerce paradigm” (Brynjolfsson dan Smith. 2000). Penggunaan Internet juga dapat meningkatkan keberkesanan proses perolehan dengan menukarkan proses tradisional yang berasaskan kertas kepada proses automasi. Rice dan Ronchi. keberkesanan Internet dalam proses perolehan merupakan satu peluang yang mudah dilakukan melalui teknologi berasaskan web. pengenalan Internet kepada perolehan tradisional telah menjanjikan kebaikan yang besar dalam pengurusan perolehan. 2000). produk lebih mudah untuk ditentukan. Internet berpotensi untuk mengurangkan kos kewangan seperti kos pengagihan kepada sifar (Jones. Malone et al. 1995). ramalan. Internet juga memberikan aplikasi asas kepada . Internet berupaya untuk memberikan masa sebenar (real time) sesuatu proses.. 1975. Hoffman et al. jumlah aset dapat dikurangkan serta pemindahan maklumat dalam pasaran adalah lebih berkesan. Simchi-Levi et al. Dalam sesetengah kategori seperti perkhidmatan maklumat dan produk digital. dan Computer-Aided Design (CAD). pemindahan jenis data yang pelbagai (seperti grafik.6 Penggunaan Internet dalam Perolehan Pengenalan Internet dengan pencarian yang lebih meluas dan kos penyertaan yang rendah telah memberi peluang kepada penggunanya untuk mengurangkan kos transaksi dan kitaran masa tempahan (order cycle time) yang lebih cepat dan mudah (Chopra et al. dan mengurangkan elemen birokrasi dalam sistem pembelian secara tradisional.42 itu. 2. 1979. 2001). 2001). 1995. 2000. 1989. Penerapan Internet ini sememangnya dapat mengurangkan kos transaksi (Williamson. Watson et al. 2002). 2000. Kemunculan Internet pada masa itu adalah tepat pada masanya kerana integrasi diperlukan untuk memenuhi keperluan pelanggan yang semakin meningkat (Papazaglou et al. Di samping itu juga. dan rangkaian yang lebih terbuka (Chopra et al.

dan CommerceOne. 1997). aspek geografi tidak lagi menjadi penghalang bahkan meningkatkan potensi pasaran yang berbentuk global (Abdul Majid.6. e-Dagang telah menjadi salah satu daripada keperluan dalam dunia perniagaan. Intelisys. 2. Microsoft Market.1 Penggunaan e-Dagang B2B dalam Perolehan Internet juga turut dikaitkan dengan perdagangan menerusi talian atau lebih dikenali sebagai e-Dagang. Reiley dan Spulber (2001) mendefinisikan e-Dagang B2B sebagai pengganti kepada pemprosesan data komputer dan komunikasi Internet untuk perkhidmatan buruh dalam pengeluaran transaksi ekonomi. Maka tidak hairanlah sekiranya kemunculan perolehan e-Dagang B2B . Maka tidak hairanlah apabila banyak syarikat swasta yang menyedari akan kepentingan teknologi ini berlumba-lumba menjadikan e-Dagang sebagai alternatif utama dalam perniagaan mereka memandangkan faedah dan kebaikan yang ditawarkan oleh teknologi tersebut. 2003). Generasi pertama fenomena B2B bermula dengan pembelian menggunakan katalog elektronik yang diperkenalkan oleh syarikat perisian seperti Ariba. 2000). Perolehan adalah sebahagian daripada proses B2B yang memainkan peranan penting dalam setiap organisasi untuk menjalankan fungsi dengan lebih baik dan berkesan. E-Dagang B2B merupakan satu sistem terbuka yang membolehkan organisasi berhubung dengan pembekal dan pelanggan melalui pasaran maya (Bakos. Pada pertengahan era 1990-an. Menerusi perdagangan elektronik ini. Perkembangan yang pesat teknologi Internet telah mendorong syarikat melaksanakan e-Dagang dalam perniagaan mereka untuk memperolehi kelebihan bersaing (Asia Computer Weekly.43 pembeli industri untuk mencari pembekal dengan cara yang lebih cekap melalui pasaran elektronik dan komunikasi.

. Ini kerana perolehan e-Dagang B2B dapat mengubah cara syarikat membuat pembelian barangan dan perkhidmatan dengan lebih berkesan. Selain itu. Croom. 2000. harga. Kedua.44 menjadi topik yang hangat diperkatakan dalam dunia perdagangan dalam era teknologi kini. Chopra et al. 2. 2000. 1999. dan pengedaran yang memberikan keuntungan kepada semua pihak (Chopra et al.7 Perolehan Kontemporari atau e-Perolehan Perolehan elektronik (e-Perolehan) mengguna pakai aplikasi teknologi Internet dalam proses pembelian barangan dan perkhidmatan. 2001). 2001). pengesahan. Fungsi e-Dagang B2B dalam memberi nilai kepada rantaian pembekal boleh dibahagikan kepada dua peringkat. 1999). Baron et al. . pertukaran maklumat dan transaksi melalui rangkaian awam atau swasta (Min dan Galle. Dengan kemasyhuran penggunaan Internet dan World Wide Web. e-Dagang B2B dapat memberi nilai dari segi meningkatkan kerjasama dalam rantaian pembekal melalui penggunaan maklumat umum dalam proses pembuatan keputusan semasa pengenalan dan reka bentuk produk. Ianya dihasilkan daripada aplikasi perisian yang membolehkan pengguna membuat pilihan. pengeluaran. e-Dagang B2B atau e-Perolehan ini telah mengubah cara pembelian tradisional kepada pembelian yang berasaskan elektronik. Pertamanya. 2000. penggunaan teknologi ePerolehan juga ditakrifkan sebagai lanjutan kepada penggunaan teknologi rangkaian elektronik dan penyediaan kemudahan komunikasi elektronik. penerimaan dan pembayaran untuk pembelian barangan dan perkhidmatan (Online Action Plan. Kebanyakan penulis merujuk e-Dagang B2B dengan istilah e-Perolehan (Bowles. e-Dagang B2B membenarkan rantaian pembekal untuk memperbaiki perkhidmatan pelanggan di samping mengurangkan kos operasi. 2000). Kalakota. tempahan.

45 Berdasarkan kepada penulisan Frye (2004). 2001). istilah ini adalah lebih menumpukan kepada sistem automasi dalam keseluruhan proses pembelian. proses tempahan dan pembelian dapat memberi nilai kepada organisasi (Essign dan Arnold. konsep e-Perolehan memberi maksud membeli produk dan perkhidmatan melalui Internet. E-Perolehan merupakan satu kemajuan yang besar dalam pembangunan perdagangan di mana rantaian antara pembeli dan pembekal dapat dikekalkan (Neef. middleware atau rangkaian nilai tambahan (value-added networks). kitaran pengesahan secara automasi. Automasi ini membolehkan komunikasi dua hala berlaku dan maklumat pembelian boleh diperolehi tanpa melibat pertukaran data elektronik (EDI). Dengan adanya sistem e-Perolehan yang baik dan terancang. 2002). pengurusan rantai pembekal serta pengurusan kontrak. Pelaksanaan ePerolehan merupakan salah satu daripada aktiviti kritikal dalam merancang sistem perolehan yang lebih berkesan bagi tujuan memudahkan urusan pembelian yang melibatkan aktiviti transaksi. Boleh dikatakan hampir semua aplikasi e-Perolehan adalah penting untuk mempertingkatkan keberkesanan pembelian. tempahan dan permohonan untuk mendapatkan maklumat melalui Internet. E-Perolehan memberi kesan perubahan yang penting dan memperbaiki pelbagai aspek perolehan seperti komunikasi dalaman dan luaran. E-Perolehan membolehkan syarikat kini menumpukan kepada teknologi bagi membangunkan perniagaan dan menggunakan strategi perolehan untuk menyelesaikan masalah dalam perolehan tradisional (Andrews dan Gartner. Ia dapat digunakan untuk mencari pasaran pembelian yang lebih luas dengan harga yang lebih rendah. Terdapat pelbagai bentuk aplikasi dalam e-Perolehan yang membantu meningkatkan kecekapan dan keberkesanan dalam proses pembelian. 2001). Walau bagaimanapun. . transaksi perniagaan.

7.7. 2000).1 E-Sumber E-Sumber adalah satu proses untuk mencari pembekal yang berpotensi menggunakan Internet secara amnya atau lebih spesifik dengan menggunakan pasaran B2B. e-Lelong(e-Reverse Auctions).1. Dengan mengenal pasti pembekal baru. 2000.2 E-Tender . Weil. E-Sumber juga merupakan salah satu cara dalam mengurangkan risiko pembekal dalam menjalankan pembelian (Kraljic. 2. Perancangan Sumber Perusahaan (ERP) berasaskan web dan e-Kerjasama (e-Collaboration) (de Boer et al.1. e-Maklumat(e-Information). (2001).1 Aplikasi e-Perolehan E-Perolehan mengandungi beberapa bentuk seperti e-Sumber (e-Sourcing). 2. pembeli dapat mewujudkan persaingan di kalangan pembekal dan ianya boleh dijadikan sebagai taktik dalam proses pembelian bagi mendapatkan produk atau barangan yang terbaik.46 perundingan harga yang lebih rendah. e-MRO. Ini kerana pembeli boleh mencari pembekal alternatif dengan lebih cepat sekiranya pembekal yang sedia ada gagal untuk memenuhi kriteria yang ditetapkan. Penerangan lanjut berkenaan dengan aplikasi e-Perolehan dibentangkan dalam seksyen berikutnya. 2. 1983). penyemakan kontrak yang sedia ada dengan lebih berkesan dan mengurangkan pembelian kontrak (Croom. e-Tender (e-Tendering).7.

Data pembekal boleh diperolehi daripada maklumat pihak ketiga atau penyiasatan sendiri oleh pihak syarikat. Walau bagaimana pun sistem e-Tender ini tidak termasuk perjanjian akhir dengan pembekal. Kebiasaannya sistem e-Tender ini akan melibatkan aktiviti analisis dan penilaian ke atas maklum balas yang diterima.47 E-Tender merujuk kepada proses yang berkaitan dengan permohonan maklumat (RFI). e-Tender mampu untuk melancarkan sebahagian besar teknik dalam proses pembelian tanpa memfokuskan kepada isi kandungan dalam proses tersebut.7. E-Maklumat juga melibatkan proses untuk mendapat dan menyebarkan maklumat menggunakan teknologi Internet kepada pihak dalaman dan luaran. E-Maklumat juga dapat menguruskan data dan maklumat yang berkaitan dengan kualiti kelayakan. status kewangan atau kemampuan pembekal yang unik. Kandungan data dalam e-Tender adalah lebih fokus kepada produk atau perkhidmatan itu sendiri. Pembeli boleh melakukan tapisan awal untuk mengenal pasti pembekal yang berkelayakan untuk langkah seterusnya iaitu proses perundingan. E-Maklumat ini tidak melibatkan proses transaksi tetapi lebih kepada pengendalian maklumat pembekal. Ianya berfungsi untuk mempamerkan maklumat pengurusan pembelian pada Extranet yang boleh diakses oleh pelanggan dalaman dan pembekal. Menurut Van Wheele (2000). 2. permohonan harga (RFP) dan permohonan untuk bida kepada pembekal seterusnya menerima maklum balas dengan menggunakan Teknologi Internet.1.3 E-Maklumat E-Maklumat adalah sebahagian daripada e-Perolehan yang berkait secara langsung dengan fasa dalam proses pembelian seperti kontrak dan tempahan barangan. .

1. menempatkan tempahan pembelian dan menerima barangan pembelian dengan menggunakan sistem perisian yang berasaskan teknologi Internet. kriteria lain boleh digunakan pada fasa sebelumnya untuk mengenal pasti pembekal yang perlu dimasukkan untuk turut serta dalam menjalankan e-Lelong. Oleh yang demikian. Dalam kebanyakan keadaan. kriteria yang menjadi tumpuan ialah kelalaian (neglected) semasa menjalankan e-Lelong. (2001). Lelongan merupakan perdagangan yang selalunya dijalankan dalam masa sebenar dan tamat pada penutupan bida antara pembeli dan pembekal.1. 2.48 2. planning (ERP) merujuk kepada proses untuk membentuk dan mengesahkan permohonan pembelian. Dalam kes e-MRO.7. E-Lelong membolehkan syarikat yang membuat pembelian membeli produk dan perkhidmatan pada harga yang rendah atau kombinasi harga yang rendah dan terma yang lain melalui teknologi Internet. repair and operating (e-MRO) dan Enterprise. resource. E-Lelong ini lebih kepada perjanjian antara organisasi pembeli dan pembekal sekiranya pihak yang terlibat bersetuju dengan harga yang ditawarkan (de Boer et al. Ianya merupakan satu teknologi berasaskan Internet yang sama dengan pembalikan lelongan (reverse auction). . e-Lelong ini lebih menumpukan kepada perbandingan harga bagi sesuatu barangan atau perkhidmatan yang ditawarkan di Internet.5 E-MRO dan Enterprise Resourse Planning ERP berasaskan web Elektronik Maintenance.4 E-Lelong Secara amnya. barangan dan perkhidmatan yang ditempah adalah daripada pembekal penyelenggaraan. Ianya merupakan bahagian perundingan dalam proses perolehan. pembaik pulihan dan operasi.7.

jumlah kesilapan dapat dikurangkan di samping mewujudkan komunikasi di antara pembeli dan pembekal dalam mengendalikan maklumat berkenaan dengan pembelian. Ianya secara tidak langsung dapat meningkatkan komunikasi dan kerjasama secara atas talian seperti bilik mesyuarat maya. 2001). serta berkongsi sistem pengurusan pengetahuan (Dyer et al. pembaikan dan operasi). dan ramalan jualan yang dilakukan daripada laman web pembeli. Perbezaan di antara e-MRO dan ERP ialah e-MRO berkaitan dengan item tidak langsung (penyelenggaraan.1. ERP yang berasaskan web pula lebih kepada tempahan barangan dan perkhidmatan adalah berkait rapat dengan penghasilan produk. papan buletin. 2002). . Manakala ERP pula merupakan item yang berkaitan dengan produk yang berperanan dalam melengkapkan langkah dalam proses perolehan. 2.49 Sistem perisian sokongan (sistem katalog tempahan) digunakan oleh seluruh pekerja dalam organisasi tersebut. Dengan cara ini. (blueprint). Biasanya.6 E-Kerjasama E-Kerjasama membolehkan pembetulan dan mengemas kini data yang berkaitan dengan versi produk.7. Kedua–dua proses ini penting dalam membantu meningkatkan keberkesanan perolehan syarikat. hanya pekerja di bahagian pembelian (atau bahagian perancangan) yang menggunakan sistem perisian sokongan ini (sistem ERP berasaskan web) (de Boer et al.

2000). 1997).50 2. Walau bagaimanapun. 1999). 2000. dari segi pandangan perolehan B2B. 2001.7. 2000. terdapat empat model sistem perolehan yang berasaskan Web seperti pada Rajah 2. Buxmann. Setiap model memberikan nilai untuk pembeli dan penjual dalam cara yang unik dan organisasi biasanya menggunakan lebih dari satu model. Phillips dan Meeker.10: Empat Model Perolehan Berasaskan Web . Berikut merupakan model yang diperkenalkan oleh Subramaniam dan Shaw (2002). Kemampuan pasaran elektronik dan industri pertukaran B2B telah dijadikan sebagai pilihan organisasi untuk mengurus perolehan mereka (Bakos. dan Gebauer. Pembeli Pengguna Sistem Perolehan Pihak Pembeli Pembekal Pembekal Pembekal Pembeli e-Pasaran B2B persendirian Pembekal Pembekal Pembekal b) e-Pasaran B2B Tertutup a) Sistem Perolehan Pihak Pembeli Industri Pembeli Pembeli Pembeli Pertukaran B2B Industri Pembekal Pembekal Pembekal c) Pertukaran B2B Industri Pembeli Pembeli Pembeli e-Pasaran B2B Pihak Ketiga Pembekal Pembekal Pembekal d) e-Pasaran B2B Pihak Ketiga Rajah 2. Mahadevan.2 Model e-Perolehan Penggunaan Internet dalam aktiviti perolehan telah menarik minat organisasi kerana kemampuannya untuk mengurangkan kos dan memperbaiki sumber strategik (Reiley dan Spulber.10. Model ini menunjukkan cara yang berbeza digunakan oleh pembeli atau pembekal untuk menjalankan transaksi B2B (Kaplan dan Sawhney.

7.7. Bilangan pembekal adalah terhad kepada mereka yang berminat untuk menjalankan urusniaga dengan pemilik e-Pasaran tertutup. transaksi dan pengurusan perolehan adalah melalui web dan diintegrasikan. Ini merupakan usaha untuk memperluaskan industri dan mudah untuk membina kecairan dengan pembekal yang mempunyai keinginan untuk terlibat di mana-mana kebanyakan industri pembelian terlibat. Keseluruhan kitaran perolehan.51 2.7. Penekanan yang ditumpukan dalam e-Pasaran tertutup ialah untuk mengurangkan harga perolehan bagi setiap item dan mengurangkan kos pencarian pembekal.3 Tukaran B2B Industri (Industry B2B exchange) Model ini mengumpulkan pembeli dan pembekal dalam industri tertentu.2.1 Sistem Perolehan Pihak Pembeli (Buy-side Procurement System) Bentuk sistem perolehan ini dibangunkan dan dilaksanakan oleh organisasi pembeli yang besar melalui pembelian secara web dengan pembekal yang terpilih. 2. 2. Dua penekanan dalam sistem ini ialah kecekapan transaksi dan kawalan proses.2 E-Pasaran B2B Tertutup (private B2B e-marketplace) Terdapat sesetengah organisasi mempunyai pasaran elektronik mereka yang tersendiri untuk mengumpulkan pembekal bagi mendapatkan persaingan harga untuk sesuatu produk. pembangunan produk.2. Penekanan yang ditumpukan dalam perluasan industri ini ialah untuk meningkatkan ketelusan proses dan menggalakkan persaingan di kalangan pembekal yang akan memberikan harga yang rendah kepada .2.

7. e-Perolehan di lihat daripada aspek berikut: • • • jenis aktiviti pembelian yang terlibat melalui e-Perolehan jenis bahan yang dibeli menggunakan e-Perolehan jumlah atau nilai pembelian yang dibenarkan melalui e-Perolehan. Pasaran pihak ketiga memberikan nilai dengan merendahkan harga produk kepada pembeli dan kos pencarian yang rendah untuk pembeli dan pembekal. Tujuan e-Perolehan dibentuk adalah untuk mengukur sejauh mana pengurus pembelian menggunakan Internet untuk tugas yang berkaitan dengan aktiviti pembelian. Pasaran pihak ketiga dibahagikan kepada dua bentuk iaitu secara mendatar dan menegak. keperluan penyebaran. permohonan untuk proposal boleh diperluaskan kepada keperluan penjanaan.52 pembeli. Pasaran mendatar pula mengumpulkan pembeli dan pembekal di kalangan industri tertentu dengan pelbagai fungsi.2. Terdapat beberapa prosedur perolehan yang telah dibangunkan oleh pengkajipengkaji sebelum ini. . 2. Menurut Croom (2000). Kim dan Shunk (2004) telah membentuk prosedur e-Perolehan untuk organisasi ketenteraan. Model ini juga mengurangkan kos pencarian bagi kedua-dua pihak pembeli dan pembekal.4 Pasaran B2B Pihak Ketiga (Third-party B2B e-market) Pasaran ini dibentuk oleh syarikat yang dipanggil pembuat pasaran (marketmaker) yang mempunyai kedua-dua teknologi dan tenaga pakar yang mahir. Pasaran pihak ketiga adalah sesuai dalam memecahkan pasaran (sama ada pihak pembeli atau pihak pembekal). Bagi tujuan pembangunan model. tempahan dan agihan. Pasaran menegak mengumpulkan pembeli dan pembekal daripada satu fungsi dengan industri yang pelbagai.

membangunkan kecekapan rantai pembekal. Mitchell. 2000) dan meningkatkan penggunaan teknologi baru (Andrews dan Garther. Day dan Eensley. menurut Attaran (2001) terdapat beberapa faktor memindahkan e-Perolehan daripada fasa inovatif kepada fasa pertumbuhan global seperti mengurangkan kos perisian/perkakasan. dan kenyataan bahawa syarikat kecil kini berkemampuan untuk menggunakan teknologi sebagai penyelesaian kepada pembelian berasaskan kertas. seruan kerajaan (Mitchell. . menghapuskan sempadan waktu.7. perkara yang perlu diberi perhatian adalah berkenaan dengan kadar bayaran yang dikenakan untuk setiap proses transaksi pertukaran. Antara faktor yang menyebabkan organisasi melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh kemampuan sistem tersebut untuk membolehkan komunikasi secara global. Antara cabaran yang perlu dihadapi dalam menjayakan pelaksanaan e-Perolehan ialah keupayaan untuk meyakinkan pembekal untuk terlibat dalam aktiviti perolehan (Frye.53 Model yang digunakan adalah bertujuan untuk membawa keuntungan kepada syarikat dengan cara mengenakan bayaran untuk penglibatan dan memperbaharui keahlian. keperluan integrasi yang lebih baik dalam proses pembelian. 2002). 1988). kecanggihan teknologi komunikasi. 2004).3 Faktor-faktor Pelaksanaan e-Perolehan Terdapat banyak faktor yang menyumbang ke arah pelaksanaan e-Perolehan. E-Perolehan juga memberikan faktor persaingan dari segi kecekapan dan keberkesanan sistem (Drucker. Terdapat faktor-faktor lain yang mendorong ke arah pelaksanaan e-Perolehan seperti kajian yang telah dijalankan oleh Welber dan Kollmann (1998). meningkatkan peranan tempahan elektronik. E-Perolehan memberi nilai kepada organisasi dari segi faedah yang diberikan kepada firma. 2. Selain daripada itu. Namun. 1973.

kemunculan model perniagaan baru dan mengurangkan kos rantaian pembekal. Michele. e-Business in Education The coming age of online procurement. dan kemudahan infrastruktur. pembangunan rantaian pembekal dalaman yang lebih cekap.54 (2002). EDI versus Internet The coming age of online procurement. seruan daripada kerajaan. Michele et al. 7. Menghapuskan halangan sempadan waktu 4. Meningkatkan keupayaan peranan tempahan elektronik dalam kedudukan yang strategik 5. et al. 8. Meningkatkan penggunaan teknologi baru 11. Jadual 2. Kemudahan infrastruktur persaingan dalam Sumber The coming age of online procurement. antara faktor yang mendorong pelaksanaan e-Perolehan ialah kelebihan persaingan. meningkatkan penggunaan teknologi baru. 9. Di dalam kajian tersebut. (2002) dan Naruto (2001). (2002) Naruto (2001) . Kos perolehan yang murah 12. Andrews dan Gartner (2002). Mitchell (2002) Attaran ( 2001) Attaran (2001) Attaran (2001) Mitchell (2002) Mitchell (2002) Weiber dan Kollmann (1998) Andrews dan Gartner (2002) Michele et al.1 : Faktor-faktor pelaksanaan e-Perolehan Bil 1. Salah satu langkah dalam penjimatan kertas Membangunkan kecekapan rantaian pembekal Seruan kerajaan Memberikan pasaran 10. kos perolehan yang rendah. Faktor Mengurangkan kos perisian/ hardware dan kecanggihan perisian 2. Mitchell (2002) Attaran (2001). Kecanggihan dalam teknologi komunikasi 3. Jadual 2.1 menunjukkan ringkasan kepada faktor-faktor pelaksanaan e-Perolehan. e-Business in Education The coming age of online procurement The coming age of online procurement The coming age of online procurement e-Business in Education e-Business in Education Competitive Advantages in Virtual Market E-procurement development EDI versus Internet Paperless Trading Symposium Penulis Attaran (2001). kemampuan rangkaian komunikasi secara global. (2002) Attaran (2001). Keperluan integrasi yang lebih baik dalam proses perniagaan melalui rantaian pembekal 6.

Daripada lima faktor ini. Faedah daripada sistem e-Perolehan ini sememangnya dapat memberi nilai kepada organisasi melalui pembaikan terhadap proses tempahan dan pembelian yang dilakukan (Essig dan Arnold. kepercayaan kepada pembekal. 2001). Perkara ini disebabkan mereka masih lagi ketinggalan untuk menggunakan inisiatif e-Perniagaan dan selesa dengan keadaan sedia ada (Ab Hamid dan Majid. hasil dapatan kajian di atas mendapati bahawa faktor kewangan merupakan faktor utama penerapan e-Perolehan ke dalam organisasi (Stein dan Hawking. memenuhi permintaan pelanggan. 2002). . Oleh yang demikian. namun penggunaan teknologi ini masih lagi belum meluas di kalangan syarikat dan industri. terdapat banyak faktor yang menyumbang kepada pelaksanaan e-Perolehan.55 Daripada tinjauan yang dilakukan di Negara Australia pada tahun 2002 tentang penggunaan e-Perolehan. Penyelidik menjangkakan faktor ini akan menjadi satu strategi kepada organisasi pada masa akan datang. lima faktor penyumbang yang paling utama dalam tinjauan tersebut ialah pengurangan harga. Berdasarkan kepada kajian-kajian lepas. Walaupun terdapat banyak faktor pendorong kepada pelaksanaan e-Perolehan. Tahap penggunaan ini boleh ditingkatkan dengan memberi galakan kepada industri dan syarikat melalui demonstrasi kepada mereka tentang faedah yang diperolehi daripada pelaksanaan sistem ini dan membuat satu bentuk pengukuran bagi memberi kepercayaan kepada mereka terhadap teknologi ini. mengurangkan kos pentadbiran dan memperbaiki pasaran. pengurangan kos. faedah-faedah e-Perolehan dibincangkan pada bahagian yang seterusnya bagi meningkatkan lagi kefahaman terhadap faedah yang dapat dijana oleh sistem ini. 2002). Kajian kes yang dijalankan ke atas empat buah Perusahaan Kecil dan Sederhana (PKS) mendapati bahawa faktor yang mempengaruhi pelaksanaan e-Perolehan dalam PKS di Hong Kong adalah disebabkan oleh nilai penerapan daripada pelaksanaan e-Perolehan. kepercayaan kepada IT dan kuasa e-Perolehan (Chan dan Lee. 2002).

faedah pembayaran. Terdapat juga beberapa faedah e-Perolehan lain yang dikemukakan dalam kajian-kajian lepas seperti meningkatkan kualiti perkhidmatan. Menurut Eakin (2002) e-Perolehan berkemampuan untuk memberi faedah transaksi. mengurangkan masa pengendalian serta memudahkan pekerja melakukan tugas mereka. ianya dapat meningkatkan keuntungan melalui rundingan harga yang lebih baik antara kedua-dua belah pihak. (2003) juga turut menyatakan bahawa penggunaan e-Perolehan juga dapat mengurangkan pembelian melulu. mereka mula mendapat faedah e-Perolehan melalui pembaikan pengurusan inventori atau Vendor Management Inventory (VMI) dengan menjadikan e-Perolehan sebagai platform dalam proses pembelian (Jennifer. kos pembelian yang murah. mengurangkan bilangan pekerja serta mengurangkan kertas kerja (Hunter. Subramaniam et al.8 Faedah e-Perolehan Salah satu sebab utama e-Perolehan diperkenalkan adalah untuk mengurangkan kos operasi. mengurangkan kos dan masa transaksi. mempercepatkan pengaliran maklumat penting antara pembeli dan pembekal. merendahkan harga yang merupakan salah satu daripada tarikan kepada pengguna e-Perolehan (Frye. Selain itu. Faedah strategik memberikan kemudahan potongan harga dan perkhidmatan yang lebih baik daripada pembekal. Justeru itu. 2002).56 2. pertindihan pembelian. Di samping itu juga. Berdasarkan kepada syarikat Selectron Corp. memenuhi keperluan pembeli. 2004). faedah pengurusan maklumat dan juga faedah harga. Faedah strategik juga dapat memberi maklum balas yang cepat terhadap kemunculan pesaing baru dalam pasaran. Mohsen dan Sharmin (2002) menyatakan beberapa faedah yang boleh diperolehi daripada e-Perolehan seperti faedah strategik. e-Perolehan dapat meningkatkan perundingan dua hala antara pembeli dan pembekal semasa pembelian dijalankan. faedah peluang dan faedah operasi. penyesuaian antara pembeli kepada pembekal untuk menjalankan urusniaga melalui katalog . 2002).

prestasi pembekal. e-Perolehan dapat meningkatkan imej dan memperbaiki perhubungan perdagangan korporat dan memperbaiki perhubungan antara pembeli dan pembekal. dan kesilapan. penggunaan tenaga kerja dapat dimaksimumkan dengan memberi kuasa kepada pekerja menjalankan pembelian mengikut keperluan kerja mereka serta memberikan kemudahan untuk mengakses maklumat pada bila-bila masa (Mohsen dan Sharmin. faedah operasi dalaman dan faedah perkembangan organisasi. buffer inventory. Manakala dari segi faedah operasi. 2002). katalog dinamik dan perundingan kontrak. Di Compugen Inc pula didapati bahawa faedah e-Perolehan boleh dibahagikan kepada tiga kumpulan utama iaitu faedah kepada pengguna. Jadual 2. Di dalam literatur juga terdapat pengkaji yang membahagikan faedah-faedah e-Perolehan ini kepada beberapa bahagian seperti mana kajian kes yang dijalankan oleh Guthrie (2004) ke atas beberapa buah syarikat di Canada. Melalui e-Perolehan juga. dan prestasi pengguna dalaman. Penggunaan e-Perolehan juga dikatakan dapat memansuhkan kertas kerja. e-Perolehan mampu untuk memperbaiki kawalan kewangan supaya lebih mudah untuk dikendalikan di samping memberikan jaminan keselamatan yang lebih baik.57 statik. mengurangkan masa penghantaran. mereka membahagikan faedah e-Perolehan kepada faedah pasaran. Faedah strategik dapat memperbaiki peluang untuk memperoleh perniagaan baru. faedah prestasi pengeluaran dan faedah pasaran yang strategik. masa menunggu. mengurangkan tahap inventori serta meningkatkan keberkesanan setiap peringkat pembelian dengan mengurangkan overhead. Bagi faedah peluang. . memansuhkan halangan zon waktu. Timmers (2000) menyatakan bahawa e-Perolehan juga memberi faedah dari segi pemilihan pembekal yang lebih meluas dan kualiti barangan yang lebih baik. Quesada (2004) dalam kajian beliau tentang hubungan antara teknologi e-Perolehan dan prestasi perolehan membahagikan faedah e-Perolehan kepada tiga bahagian iaitu prestasi dalaman. Dalam kajian beliau terhadap Cyberus Online Inc.2 menunjukkan faedah-faedah e-Perolehan daripada kajian-kajian lepas.

19. Eric Goh (2000). 9. Mengurangkan kesilapan semasa memproses tempahan Meningkatkan kualiti bahan/perkhidmatan Mengurangkan pembelian bebas (Maverick buying) Mengurangkan bilangan pembekal Mengurangkan inventori Mengurangkan kos bahan dan perkhidmatan Eakin (2002). Procurement guideline (2002). 10. 18. (1998). Mohsen & Sharmin. Eakin (2002). (2004) 11. Procurement guideline (2002). Friesen. Quesada (2004) Eric Goh (2000). Quesada (2004). Mohsen & Sharmin (2002). Quesada (2004). Quesada (2004) Gebauer et al. (2002). Friesen (2004) . (2004) Gebauer et al. Attaran & Attaran (2002). Quesada (2004) Gebauer et al. Friesen (2004) 2. Frye (2004). 13. Mohsen & Sharmin (2002). (2004) Gebauer et al. Friesen (2004) Eakin (2002). Kalakota & Robinson (1999). Quesada (2004) Procurement guideline (2002). Eakin (2002). Procurement guideline (2002). 6. Mohsen & Sharmin (2002). (1998). Eakin (2002). Mohsen & Sharmin (2002). Mohsen & Sharmin (2002. Quesada (2004). 22. Eakin (2002). 15. Quesada (2004) Kalakota & Robinson (1999).. Mitchell (2000). Quesada (2004) Eakin (2002). Mitchell (2000). Kalakota & Robinson (1999). Quesada (2004) Mohsen & Sharmin (2002). Kalakota & Robinson (1999). (1998). Mengurangkan kos pencarian pembekal Mengurangkan kertas kerja Gebauer et al. Quesada (2004) Kalakota & Robinson (1999). Attaran & Attaran (2002). Mengurangkan kos transaksi Elliff (2000). Quesada (2004) 3. Procurement guideline (2002). Mohsen & Sharmin (2002). Mohsen & Sharmin (2002). Eric Goh (2000). 12. Attaran & Attaran (2002). Quesada (2004) Gebauer et al. Memperbaiki komunikasi dengan pembekal Memperbaiki kerjasama dengan pembekal Memperbaiki perkongsian data dengan pembekal Memperbaiki kualiti perkhidmatan kepada pengguna Meningkatkan kebolehpercayaan maklumat kepada pengguna (laporan perkembangan terkini) Memenuhi jangkaan/spesifikasi pengguna Meningkatkan komunikasi dengan pengguna Penghantaran produk/perkhidmatan yang tepat pada masa Penghantaran maklumat tepat pada masa Meningkatkan kualiti produk/perkhidmatan Meningkatkan fleksibiliti memenuhi perubahan mengikut keperluan Meningkatkan kawalan kewangan Eakin (2002). Mohsen & Sharmin (2002). 17. 8. Quesada (2004) Mohsen & Sharmin (2002). 16. Mohsen & Sharmin (2002). Quesada (2004). Mitchell (2000). (2002). (1998). Elliff (2000). Quesada (2004). Friesen (2004) Gebauer et al. 7. (1998). Eakin (2002). Mohsen & Sharmin (2002). Quesada. Quesada (2004) Gebauer et al. Friesen. Eakin (2002). (1998). 14. (2004) 5. 21.2: Faedah e-Perolehan Bil 1. (1998). Elliff (2000). (1998). Friesen (2004) Gebauer et al. Quesada. Attaran & Attaran (2002). (1998). Friesen (2004) Mohsen & Sharmin. 4. 20. (1998). Quesada (2004).58 Jadual 2. Procurement guideline (2002). Faedah e-Perolehan Mengurangkan masa transaksi Penulis/Tahun Gebauer et al. Attaran & Attaran (2002). Quesada (2004).

Rae.2. Menurut Attaran dan Attaran (2002). Davila et al. 2003) merupakan antara halangan kepada . dapat disimpulkan bahawa kebanyakan kajian literatur menyatakan bahawa faedah pengurangan kos dan penjimatan masa merupakan faedah utama yang diperolehi daripada pelaksanaan e-Perolehan. isu keselamatan dan hak persendirian (privacy). kebanyakan reputasi automasi perolehan yang dijanjikan oleh pembekal tidaklah seperti yang diharapkan. 2003). Ini kerana terdapat beberapa halangan dan masalah yang dihadapi oleh organisasi untuk melaksanakan sistem tersebut. Rae. kekurangan infrastruktur teknologi (Stein dan Hawking. Pelaksanaan e-Perolehan sememangnya memberikan banyak faedah dan kebaikan kepada penggunanya seperti perbincangan di atas. 2003) serta masalah manusia dan persepsi atau budaya (Stein dan Hawking. pertimbangan kos yang tidak tepat. 2002). Banyak organisasi masih raguragu terhadap faedah yang diberikan oleh sistem e-Perolehan ke atas syarikat mereka (Subramaniam dan Shaw. 2. Oleh itu bahagian seterusnya akan membincangkan tentang isu dan halangan yang perlu dihadapi oleh organisasi sebagai persiapan dalam melaksanakan sistem e-Perolehan ke dalam syarikat mereka. perdagangan dengan syarikat yang tidak dikenali. 2002.9 Isu Halangan Pelaksanaan e-Perolehan Walaupun terdapat banyak faedah yang diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan. Namun faedah tersebut tidak dapat dinikmati sekiranya pengurus tidak memahami dan mengetahui sepenuhnya tentang masalah dan halangan teknologi ini. namun kebanyakan organisasi masih enggan untuk menggunakan sistem tersebut (Work Study. 2002. Berdasarkan hasil kajian yang dijalankan oleh Ab Hamid dan Majid (2002) ke atas industri di Malaysia mendapati bahawa terdapat halangan seperti aspek pembelian tidak di lihat sebagai satu fungsi strategik. 2002.59 Daripada Jadual 2.

Dalam tinjauan yang dijalankan ke atas beberapa buah negara seperti Australia dan Kota London. tentang cabaran utama yang dihadapi oleh pembekal di Malaysia ialah tidak mahir dengan teknologi baru (Asia Computer Weekly. Perkara ini juga turut dinyatakan oleh Mohd Salleh selaku Ketua Eksekutif CDCs. Masalah pembelian bukan satu fungsi strategik membuatkan syarikat memandang isu pembelian bukanlah satu masalah yang besar dan aspek pembelian tidak dirancang dengan sebaiknya dalam pengurusan strategik perniagaan. Isu keselamatan juga menjadi halangan kepada pelaksanaan e-Perolehan kerana penggunaan Internet untuk mendapatkan maklumat boleh mengundang bahaya kepada maklumat privacy dan kredit syarikat. Tanggapan tentang penggunaan teknologi baru adalah sesuatu yang sukar dipelajari dan digunakan. (2002) di dalam kajian beliau mendapati antara halangan lain yang dihadapi dalam melaksanakan e-Perolehan ialah kesukaran untuk menggunakan perisian yang sedia ada di pasaran. . Selain daripada masalah keselamatan. Hal ini disebabkan oleh perisian yang sedia ada sukar untuk diintegrasikan dengan sistem syarikat yang sedia ada. masalah budaya turut menjadi penghalang kepada pelaksanaan e-Perolehan.60 pelaksanaan e-Perolehan. Davila et al. Masalah budaya ini berkait rapat dengan cara pemikiran pekerja yang sukar untuk menerima perubahan dalam organisasi. Pertimbangan kos yang tidak tepat disebabkan oleh kesilapan membuat keputusan akan menyebabkan penjimatan tidak dapat dilakukan manakala menjalankan perdagangan dengan pihak yang tidak dikenali menyebabkan penipuan boleh dilakukan melalui Internet. merupakan antara sebab kenapa mereka enggan menerima perubahan yang dilakukan. Pembekal masih lagi belum bersedia untuk melaksanakan e-Perniagaan disebabkan oleh kurangnya kemahiran teknikal terutamanya dalam bidang sistem rangkaian komputer dan teknologi maju. Kekurangan pekerja yang mahir dalam menggunakan sistem e-Perolehan akan menyebabkan syarikat tidak memaksimumkan penggunaan e-Perolehan dan faedah e-Perolehan tidak dapat diperolehi sepenuhnya. Kesedaran tentang kepentingan pembelian dalam syarikat dapat meningkatkan lagi kecekapan dan keberkesanan syarikat dari segi pengurangan kos pembelian dan sebagainya. 2003).

penerimaan dan pembayaran manakala dalam perolehan kontemporari pula diterangkan tentang aplikasi e-Perolehan seperti e-Sumber. pengesahan. Seterusnya pengkaji juga melihat kepada faktor-faktor yang mendorong kepada pelaksanaan e-Perolehan. 2002). 2003).10 Kesimpulan Secara ringkasnya. 2. Beberapa model e-Perolehan dalam kajian lepas juga turut dibincangkan bagi meningkatkan lagi kefahaman dalam aspek e-Perolehan. e-Maklumat. . Ini kerana masalah kekurangan kemudahan teknologi ini berkait rapat dengan sokongan dari kumpulan atasan dalam menyediakan peruntukan yang secukupnya dalam menyediakan kemudahan e-Perolehan syarikat bagi membolehkan e-Perolehan dapat digunakan sepenuhnya. e-Tender. Daripada tinjauan yang dijalankan ke atas Negara Australia pada tahun 2002. Dalam perolehan tradisional turut dimuatkan dengan proses perolehan yang terdiri daripada perancangan. hasil dapatan kajian mendapati bahawa faktor kewangan merupakan faktor utama penerapan e-Perolehan ke dalam organisasi (Stein dan Hawking. pembelian.61 masalah kemudahan teknologi yang tidak mencukupi merupakan halangan yang paling besar dalam melaksanakan e-Perolehan diikuti dengan masalah ketidaksediaan pihak pembekal untuk turut sama untuk melaksanakan sistem e-Perolehan (Stein dan Hawking. e-Lelong. bab ini telah membincangkan tentang perkembangan IT dan e-Perolehan meliputi aspek perolehan tradisional dan perolehan kontemporari. 2002 dan Rae. e-MRO dan e-Kerjasama. Ketidaksediaan pembekal untuk melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh kurangnya kesedaran tentang kepentingan e-Perolehan dalam membolehkan mereka bersaing di peringkat global.

kajian ini melihat faedah-faedah yang diperolehi oleh TMR&D sepanjang melaksanakan e-Perolehan dan bagaimana mereka mengatasi segala halangan yang dihadapi sepanjang melaksanakan sistem e-Perolehan. kebanyakan kajian literatur menyatakan bahawa faedah pengurangan kos dan penjimatan masa merupakan faedah utama yang diperolehi daripada pelaksanaan sistem tersebut. Bab yang seterusnya akan membincangkan kaedah yang digunakan sepanjang kajian ini dijalankan. . Oleh itu. Kajian terdahulu banyak membuktikan bahawa penggunaan IT dalam perolehan dapat memberikan kebaikan dalam aspek pembelian syarikat. namun segala isu dan halangan yang dihadapi pastinya mempunyai penyelesaian tersendiri. Walau bagaimanapun. Daripada aspek faedah e-Perolehan. Walaupun terdapat kekangan dalam melaksanakan e-Perolehan.62 Faktor pelaksanaan e-Perolehan juga mempunyai kaitan dengan faedah yang dapat diberikan oleh sistem tersebut. Masalah utama yang sering dinyatakan dalam kebanyakan literatur adalah berkaitan dengan masalah pembelian tidak di lihat sebagai fungsi strategik dan menjadikan aspek pembelian tidak dirancang dengan sebaiknya dalam pengurusan strategik syarikat. terdapat juga beberapa halangan dan masalah yang dihadapi dalam melaksanakan sistem e-Perolehan ini.

kajian ini juga turut mengukur prestasi e-Perolehan syarikat melalui faedah yang diperolehi daripada pelaksanaan sistem tersebut. reka bentuk penyelidikan. Di samping itu. Penerangan ke atas bahagian-bahagian yang terdapat dalam soal selidik dan temu bual turut dimuatkan dalam bahagian instrumen kajian. Bab ini diakhiri dengan bahagian analisis dapatan menggunakan kaedah kuantitatif dan kualitatif.1 Pengenalan Di dalam bab ini pengkaji akan menerangkan tentang kaedah-kaedah penyelidikan. kontrak perundingan. Kajian ini akan dijalankan secara kajian kes di salah sebuah anak syarikat Telekom Malaysia Berhad iaitu Telekom Malaysia Research and Development (TMR&D).63 BAB III METODOLOGI KAJIAN 3. kaedah persampelan. Amalan e-Perolehan di lihat daripada aspek pengumpulan maklumat. dan faedah kepada pengguna dalaman. jenis permohonan pembelian. Faedah e-Perolehan ini dibahagikan kepada tiga kumpulan iaitu faedah kepada organisasi (faedah dalaman). kaedah pengumpulan data dan kaedah penganalisisan data. faedah dari pembekal. . dan analisis risikan.

Dalam perkataan lain. hubungan reka bentuk kajian ini adalah seperti Jadual 3. Secara ringkasnya. Terdapat dua pendekatan yang boleh digunakan dalam menjalankan penyelidikan iaitu penyelidikan kuantitatif dan kualitatif. Reka bentuk kajian juga merupakan “logical model of proof” yang membenarkan pengkaji membentuk kesimpulan tentang sebab musabab di kalangan pembolehubah yang dikaji (Nachmias & Nachmias. reka bentuk kajian membantu pengkaji dalam proses mengumpul. Menurut Yin (2002) gabungan kaedah kuantitatif dan kualitatif (Multi-method) boleh digunakan dalam menjalankan kajian kes. Kaedah kuantitatif menghuraikan dapatan dalam bentuk fakta dan rajah serta dapat memberikan pengukuran yang jelas. 1992). apakah data yang perlu dikumpulkan. kaedah kepelbagaian (Multimethod) telah dipilih dalam menjalankan kajian ini. manakala kaedah kualitatif menghuraikan tentang pendapat. menganalisis dan menterjemahkan data dan maklumat yang telah dikumpulkan (Yin. sifat serta persoalan berkaitan dengan persoalan kenapa.2 Reka Bentuk Kajian Reka bentuk kajian merupakan satu logika (logic) yang menghubungkan antara data yang telah di kumpul dengan persoalan asas kajian. Ianya bertindak seperti blueprint pengkaji yang mengaitkan persoalan dengan kajian yang perlu dijalankan.1. Ianya dapat menjadi petunjuk kepada pengkaji dalam proses pengumpulan data. analisis dan menginterpretasi pemerhatian.64 3. . Sehubungan dengan itu. Reka bentuk kajian menghubungkan data dan maklumat yang dikumpulkan mengikut kepada persoalan kajian sama ada tersirat atau nyata. 1994). bagaimana menganalisis keputusan dan apakah keputusan yang akan dikemukakan.

unit IT. kaset. dokumen syarikat Unit penyelidikan Ketua eksekutif syarikat. Menurut Saunders et al.. dan kakitangan syarikat Melihat pendekatan yang digunakan oleh pihak pengurusan untuk mengatasi masalah e-Perolehan Temubual. dan Eksekutif setiap unit. dan dokumen syarikat Ketua eksekutif syarikat. Melihat hubungan bererti antara amalan dengan prestasi e-Perolehan syarikat Soal selidik.1: Hubungan reka bentuk kajian dengan objektif kajian. dan pencarian dokumen. (2003) penggunaan kaedah kepelbagaian dalam menjalankan satu kajian kes dapat memberikan banyak kebaikan kepada penyelidikan. temubual. dan dokumen syarikat Ketua eksekutif syarikat. nota pemerhatian. . catatan nota. temubual semi-struktur. penggunaan kaedah pengumpulan data yang berbeza dapat memastikan bahawa data yang diperolehi dapat memberi gambaran sebenar tentang tajuk yang dikaji. Di samping itu.temubual semi struktur. Instrumen penyelidikan Soal selidik berstruktur. dan kakitangan syarikat Soal selidik. Pengurus Unit Perolehan. dan kakitangan syarikat Menentukan terdapat perbezaan amalan ePerolehan dan prestasi ePerolehan berdasarkan kepada faktor demografi. temubual dan pemerhatian. temubual semi-struktur. nota pemerhatian. temubual. dokumen syarikat Soal selidik berstruktur. Temubual semi-struktur. Pengurus Unit Perolehan. dokumen syarikat Ketua eksekutif syarikat. Objektif kajian Menentukan tahap amalan e-Perolehan dan prestasi ePerolehan syarikat Strategi penyelidikan Soal selidik. Pengurus Unit Perolehan.65 Jadual 3. nota pemerhatian. strategi penyelidikan dan unit penyelidikan. Dua kebaikan utama yang diperolehi daripada kaedah kepelbagaian iaitu memberi keyakinan dalam menumpukan kepada persoalan yang penting. Ketua Unit Perolehan. dan pencarian dokumen Soal selidik berstruktur.

Ianya dapat memberi tumpuan dalam meneroka sesuatu keputusan atau dapatan dengan lebih mendalam di samping menerangkan dan menginterpretasi dapatan/keputusan yang di luar jangkaan (Katsulis. Rajah di bawah menunjukkan bahawa data dan analisis kualitatif dapat membantu dalam memberi interpretasi kepada dapatan kuantitatif.1 : Integrasi Kaedah Kuantitatif Dan Kualitatif 3. Ianya bermula dengan pengumpulan data statistik yang berdasarkan kepada data sebenar. 2003). kajian ini .66 Rajah 3. Soal selidik Analisis Data KUANTITATIF Pengumpulan Data Kualitatif Cth: Temubual dan pemerhatian Analisis Data Kualitatif Interpretasi Analisis Keseluruhan Rajah 3. KUANTITATIF KUALITATIF Pengumpulan Data KUANTITATIF Cth.2. Oleh itu. (2003). 2001). Bahagian seterusnya membincangkan kedua-dua kaedah kuantitatif dan kualitatif dengan lebih terperinci. Penyelidikan kuantitatif digunakan untuk melihat hubungan antara dua pembolehubah dalam sesebuah populasi (Hopkins.1 menunjukkan integrasi antara kaedah kualitatif dan kaedah kuantitatif yang digunakan dalam kajian ini berdasarkan kepada reka bentuk kajian yang dikemukakan oleh Katsulis.1 Penyelidikan Kuantitatif Penyelidikan kuantitatif merupakan manipulasi dan wakil data bernombor daripada pemerhatian yang dijalankan bagi tujuan untuk mengulas dan menerangkan tentang sesuatu fenomena daripada pemerhatian yang dijalankan.

dan bagaimana dalam sesuatu perkara. pengkaji menggunakan kaedah cross-sectional di mana pengumpulan data dilakukan sekali sahaja kerana ianya lebih mudah dijalankan serta melibatkan kos yang murah berbanding dengan kaedah longitudinal.1.67 menggunakan kaedah deskriptif di samping kaedah eksploratori untuk memperkukuhkan dapatan keseluruhan kajian ini. Dalam kajian ini. apa. Menurut Malhotra (2002). Penerangan lanjut mengenai borang soal selidik serta analisis dibincangkan pada bahagian seterusnya. dianalisis dengan menggunakan kaedah statistik deskriptif dan inferensi. 3. Menurut Denzin dan Lincoln (2003). bila.2.2 Penyelidikan Kualitatif Kebanyakan penyataan tentang penyelidikan kuantitatif bermula dengan mengenal pasti maksud sesuatu istilah termasuklah sesuatu teori atau praktikal atau kedua-duanya sekali.1 Kajian Deskriptif Objektif utama kajian deskriptif menekankan kepada aspek siapa. 3. terdapat dua sub kategori dalam kajian deskriptif iaitu kaedah cross-sectional dan longitudinal. Soal selidik menjadi instrumentasi kajian yang digunakan untuk mendapatkan maklumat daripada responden dengan mengemukakan soalan-soalan yang disediakan dan disusun dalam bentuk formal dan sistematik. . Data yang telah di kumpul.2. di mana. Data bagi kajian ini diperolehi daripada soal selidik.

orientasi. Ini turut di sokong oleh Bryman (1988) dengan menyatakan bahawa penyelidikan kualitatif merupakan satu cara di mana penyelidik mengkaji dan menginterpretasi keadaan sebenar. kajian kes dan kajian tinjauan.. 3. terdapat tiga kaedah dalam penyelidikan kualitatif iaitu eksploratori. interviews. These practices. Menurut Zikmund (1997). naturalistic approach to the world.. Dalam menjalankan kajian ini. 1997). or to interpret.1 Kajian Eksploratori Kajian eksploratori digunakan oleh pengkaji bagi membangunkan konsep yang lebih jelas. 2002). turn the world into a series of representations including fieldnotes.. (2003: p. penyelidikan kualitatif merupakan pendekatan semula jadi (naturalistic) dan interpretasi (interpretative) dengan kefahaman yang mendalam terhadap sesuatu fenomena. attempting to make sense of. dan klinikal. phenomena in terms of the meanings people bring to them. 3).2.. Untuk kajian ini. kaedah eksploratori telah digunakan di samping kaedah deskriptif. photographs.68 “Qualitative research is a situated activity that locates the observer in the world. material practices that makes the world visible. At this level. analisis data sekunder. recordings and memos to the self. Secara amnya. Kajian eksploratori juga memberikan data kualitatif dan kefahaman yang lebih mendalam tentang konsep atau menjelaskan sesuatu masalah. mempamerkan kepentingan dan mempertingkatkan kejituan kajian ini (Robson. pengkaji perlu kreatif untuk mendapatkan sumber maklumat. .. pengkaji perlu fleksibel untuk mengkaji seberapa banyak sumber yang boleh menyumbang ke arah pengumpulan maklumat kajian (Zikmund. It consists of a set of interpretive. This means that qualitative researches study things in their natural setting. conversations. Menurut Zikmund (1997). Oleh itu. qualitative research involves an interpretive.2. terdapat empat kategori dalam kajian eksploratori iaitu kajian pengalaman.

. kajian kes ini memfokuskan kepada sebuah organisasi untuk melihat dengan lebih mendalam dan terperinci kecekapan sistem e-Perolehan yang dibangunkan sendiri secara dalaman.69 3. dan kajian eksploratori. tinjauan (survey).3. 2002. organisasi. politik dan fenomena yang berkaitan (Yin. descriptive and explanatory studies) (Saunders et al. Bagi mendapatkan lebih kefahaman tentang konteks penyelidikan dan proses yang terlibat (Morris dan Wood. ethnography. kajian kes merupakan “an inquiry that investigates a contemporary phenomenon within its real-life context. Hussain et al. 3. especially when the boundaries between phenomenon and context are not clearly evident” (Yin. kumpulan. deskriptif dan penjelasan (exploratory. 2002:13). grounded theory.3 Strategi Penyelidikan Terdapat beberapa strategi yang boleh digunakan dalam menjalankan penyelidikan seperti eksperimen. penyelidikan tindakan (action research). sosial. Definisi ini menerangkan tentang penggunaan kaedah kajian kes untuk . pengkaji menggunakan kaedah kajian kes kerana kajian sebelum ini tertumpu lebih kepada penggunaan sistem e-Perolehan yang dijual di pasaran (Ab Hamid dan Majid. Penggunaan kajian kes dalam menjalankan penyelidikan merupakan satu cabaran kepada penyelidikan sains sosial (Yin. Di samping itu juga. 1991). strategi penyelidikan secara kajian kes telah dipilih untuk menjalankan kajian ini. Oleh itu. kajian silang dan kajian longitudinal (cross-sectional and longitudinal studies). Ini kerana kajian kes digunakan dalam kebanyakan situasi dalam menyumbangkan pengetahuan tentang individu. 2005. 2005).1 Kajian Kes Menurut Yin (1994). 2002). 2002). 2003). dan Helmi. kajian kes (case study).

Sebelum menjalankan kajian kes ini. Pengkaji telah berada di dalam organisasi tersebut selama hampir tiga bulan untuk melihat bagaimana kakitangan TMR&D menggunakan sistem tersebut dan bagaimana e-Perolehan dapat memberi kecekapan dalam proses pembelian di TMR&D. Bhd. .70 menerangkan dengan lebih mendalam tentang suatu fenomena yang dikaji. Ketiga. strategi kajian kes boleh digunakan untuk meneliti sesuatu situasi di mana penilaian yang dijalankan sebelum ini masih belum jelas. Stake. pengkaji telah memohon untuk menjalankan latihan industri dalam syarikat kajian kes bagi membolehkan pengkaji berada di dalam syarikat tersebut untuk mendapatkan maklumat sebanyak mungkin. 1997) bagi mendapatkan maklumat yang diperlukan dan mempermudahkan kajian dijalankan. ianya memerlukan kerjasama daripada pihak yang terlibat dalam kajian tersebut (Zikmund. kajian kes boleh dijadikan sebagai penilaian meta (meta-evaluation) yang merupakan satu kajian ke atas kajian penilaian (Smith. pengkaji telah menghantar kertas cadangan untuk mendapatkan persetujuan daripada syarikat berkenaan untuk menjalankan kajian kes (lihat Lampiran A). Kelima. Pengkaji juga telah berpeluang menggunakan sistem itu sendiri untuk membuat pembelian dan memahami sistem ePerolehan TMR&D dengan lebih mendalam. siapa dan bagaimana. kajian kes dapat menjelaskan tajuk tertentu dalam penilaian seperti model cara deskriptif. Kedua adalah untuk menggambarkan sesuatu keadaan yang berlaku dalam konteks sebenar. Oleh yang demikian. Strategi kajian kes mempunyai keupayaan untuk memberi jawapan bagi persoalan seperti kenapa. manakala Robson (2002) mendefinisikan kajian kes sebagai satu strategi untuk menjalankan kajian yang melibatkan penyelidikan empirikal terhadap sesuatu fenomena sebenar dengan menggunakan pelbagai sumber bukti. 1990. 1986). Kajian yang lebih mendalam tentang pembangunan sistem e-Perolehan telah dijalankan di TMR&D Sdn. Keempat. Terdapat lima peranan kajian kes iaitu yang pertama ianya dapat menerangkan andaian perhubungan sebab musabab dalam keadaan sebenar yang kompleks untuk diselesaikan melalui strategi tinjauan atau eksperimen. Pengkaji percaya bahawa dalam menjalankan kajian kes.

71 3. Reka bentuk Embedded/Single-case telah digunakan untuk menjalankan kajian yang lebih mendalam tentang penggunaan sistem e-Perolehan di TMR&D. manakala projek Single-case akan menumpukan kepada satu pelaksanaan berbanding dengan Projek Multiple-case yang akan membandingkan pelaksanaan dua atau lebih pemisah yang wujud.2. Empat aspek tersebut meliputi jenis penyelidikan. perbincangan tentang sesuatu aspek dalam keseluruhan program atau sistem.1 Jenis Penyelidikan Yin membahagikan kajian kes kepada matriks yang mengandungi empat jenis penyelidikan iaitu reka bentuk holistic/embedded dan single-case/multiple-case. . Dalam keterangan holistic.3. unit analisis. konsep keseluruhan dikaji tanpa mendalami secara terperinci tentang organisasi yang dikaji. Penyelidikan secara embedded akan mendalami dan memperincikan lagi sesuatu kajian dengan cara berkomunikasi dengan pihak yang terlibat tentang aktiviti yang dikaji melalui temubual. kesahihan dan kebolehpercayaan. 3.3.2 Jaminan Kualiti Kajian Kes Yin (2002) menyenaraikan empat aspek untuk memastikan kualiti dalam kajian kes yang dijalankan.

Pengguna dalaman dibahagikan kepada tiga kumpulan iaitu kumpulan pengurusan atasan.2.3. Kesahan dalaman bertujuan untuk memansuhkan faktor yang tidak diambil kira daripada faktor luaran. kesahan konstruk lebih diberi tumpuan bagi memastikan bahawa data yang diperolehi dapat memberikan kesahan yang tinggi. 3. . rantaian keterangan (contohnya. unit utama analisis terdiri daripada kakitangan syarikat pada setiap unit dan bahagian yang menggunakan sistem e-Perolehan serta individu yang bertanggungjawab untuk melaksanakan e-Perolehan. Kesahan luaran bermaksud kesesuaian sesuatu untuk diitlakkan kepada organisasi lain. Unit analisis ini dinilai dengan mengukur prestasi e-Perolehan melalui aspek faedah yang diperoleh daripada sistem tersebut kepada organisasi. Kesahan konstruk diperkukuhkan melalui penggunaan pelbagai sumber bukti (sebagai contoh dokumen yang menyokong temubual dengan responden).2. mengekalkan integriti/kelengkapan penyelidikan) dan menyemak semula kajian kes yang dilaporkan oleh responden utama.3.3 Kesahan Kesahan kajian dibahagikan kepada tiga aspek seperti kesahan konstruk (construct validity). Setiap unit analisis mempunyai reka bentuk penyelidikan dan pengumpulan data yang berbeza. manakala bagi individu yang bertanggungjawab melaksanakan sistem e-Perolehan terdiri daripada pihak pengurusan atasan syarikat. perhubungan dengan pelanggan dan kepada pengguna dalaman. Dalam kajian ini.2 Unit Analisis Unit analisis mempunyai hubung kait dengan asas permasalahan dalam mentakrifkan sesebuah kes. pengurusan pertengahan serta kumpulan sokongan. 2002). Dalam kajian ini. Menurut Yin (2003) kumpulan kajian merupakan satu unit analisis. dan kesahan luaran (external validity) (Yin. kesahan dalaman (internal validity).72 3.

Kaedah Persampelan Pertimbangan ini merupakan satu kaedah di mana responden dipilih berdasarkan kemahiran mereka dalam bidang yang diselidiki.4 Kebolehpercayaan Kebolehpercayaan dalam kajian ini diperolehi daripada penggunaan instrumen dan prosedur pengumpulan data yang digunakan.3. Populasi kajian ini terdiri daripada kakitangan TMR&D daripada pelbagai kategori jawatan iaitu peringkat pengurusan atasan. idea tentang kebolehpercayaan adalah untuk mengurangkan kesilapan dan berat sebelah (bias) semasa menjalankan kajian lapangan. Daripada 122 borang soal selidik yang di agihkan. Pemilihan responden ini adalah berdasarkan kepada kemahiran dan pengalaman . pengkaji telah menggunakan senarai nama responden yang diperolehi daripada pihak pengurusan perolehan syarikat sebagai panduan dalam mencari responden kajian. peringkat pertengahan dan kumpulan sokongan. Kaedah Pensampelan Pertimbangan (Judgemental Sampling) telah dipilih sebagai kaedah persampelan dalam menjalankan kajian ini.73 3. Maka dalam kajian ini.4 Kaedah Pensampelan Teknik pensampelan merupakan satu kaedah yang membolehkan pengkaji mengurangkan bilangan data yang perlu dikumpulkan dengan hanya mengambil kira data dari sub kumpulan daripada keseluruhan populasi. Seperti yang dinyatakan oleh Yin. 3. Saiz populasi yang digunakan dalam kajian ini adalah seramai 122 orang yang mewakili unit masing-masing. (2003). sebanyak 92 borang soal selidik telah dikembalikan dan bilangan ini telah mencukupi bagi mewakili saiz sampel kajian ini berdasarkan jadual saiz pensampelan yang dinyatakan oleh Sekaran.2. (1994).

responden kajian mewakili pelbagai kategori jawatan dari pengurusan atasan sehingga kumpulan sokongan. temubual. 3. 3.5 Pengumpulan Data Menurut Yin (2002). Pengumpulan data untuk kajian ini diperolehi daripada sumber data primer dan data sekunder.5. Data Primer diperolehi daripada kaedah soal selidik. penglibatan dalam tinjauan. beberapa temubual telah dijalankan bagi mendapatkan maklumat yang lebih terperinci tentang sistem tersebut. Dalam kajian ini. dan pemerhatian ke atas kakitangan di TMR&D.1 Data Primer Data primer ialah data asal yang dikutip oleh pengkaji. dan artifak fizikal. bahan bukti daripada kajian kes diperolehi daripada enam sumber iaitu dokumen. Pengumpulan data primer ini melibatkan kaedah soal selidik yang telah diedarkan kepada kakitangan yang menggunakan sistem e-Perolehan TMR&D. rekod syarikat.74 mereka dalam menggunakan sistem e-Perolehan di TMR&D dan dipilih dengan bantuan pengurus perolehan. Data primer ini digunakan untuk mendapatkan maklumat yang sahih daripada pengguna sistem . Dalam kajian ini pengkaji memulakan kerja pengumpulan data primer ini pada bulan Julai hingga September 2005 di syarikat kajian kes. Seterusnya. Senarai responden adalah seperti di Lampiran B. temubual. tinjauan langsung. Di samping itu juga. pemerhatian juga turut dijalankan bagi melihat bagaimana sistem ini digunakan dan sejauh mana ianya dapat meningkatkan prestasi perolehan syarikat.

Kaedah soal selidik berstruktur digunakan untuk mendapatkan maklum balas daripada pengguna e-Perolehan di dalam syarikat.75 serta melihat pendapat dan pengalaman mereka sepanjang menggunakan sistem tersebut. Manakala bahagian yang terakhir sekali ialah mengkaji tentang latar belakang responden yang menggunakan e-Perolehan. Soal selidik ini telah diuji kebolehpercayaannya (reliability) dan sesuai untuk digunakan dalam kajian ini untuk mendapatkan hasil yang terbaik. Bahagian pertama adalah berkaitan dengan penggunaan e-Perolehan yang terdiri daripada pengumpulan maklumat. jenis permohonan. Bahagian kedua pula mengkaji tentang faedah-faedah yang diperolehi daripada pelaksanaan e-Perolehan dan bahagian ketiga mengkaji tentang halangan dan masalah yang dihadapi oleh pengguna sistem e-Perolehan sepanjang pelaksanaan sistem e-Perolehan. 3.5. Kebenaran untuk menggunakan soalan soal selidik ini telah diperolehi daripada penyelidik tersebut melalui e-mel seperti di Lampiran C. Berdasarkan kepada kajian literatur. Selain menggunakan kaedah soal selidik. kontrak permohonan dan analisis kebijaksanaan. satu set soalan soal selidik yang direka bentuk oleh Quesada (2004) digunakan dalam kajian ini. soalan soal selidik dibahagikan kepada empat bahagian. .1.1 Soal Selidik Borang soal selidik merupakan kaedah utama yang digunakan dalam kajian ini. Di dalam penyelidikan ini. Ianya diperlukan untuk mengumpul maklumat kuantitatif untuk melihat hubungan antara pembolehubah dalam mencapai tujuan dan matlamat kajian ini. pengumpulan data untuk kajian ini juga menggunakan kaedah temubual.

5. Di samping itu. Sebelum menjalankan sesi temubual. kaedah temubual dapat memberikan sampel yang baik kerana ianya dijalankan ke atas individu yang terlibat secara langsung dengan topik yang dikaji serta maklumat yang disampaikan adalah lebih jelas kerana pengkaji dapat memberikan penerangan lanjut tentang persoalan yang tidak difahami oleh responden dan berpotensi untuk mendapatkan jawapan yang dapat menjawab persoalan kajian. Soalan temubual dirujuk daripada soalan temubual yang disediakan oleh Frye (2004). Dalam menjalankan temubual. Kaedah temubual juga memberikan kelebihan kepada pengkaji untuk mendapatkan maklumat tambahan terhadap persekitaran yang dikaji yang memberi nilai dalam menginterpretasi dapatan (Miller.76 3.2 Temubual Sumber utama yang terpenting untuk mendapatkan maklumat dalam kajian kes adalah melalui kaedah temubual (Yin. panduan temubual yang berasaskan senarai semak tentang tajuk yang dikaji digunakan sebagai panduan kepada pengkaji untuk menjalankan kajian. (2001) digunakan dalam kajian bagi mendapatkan data yang baik. Terdapat banyak kelebihan menjalankan temubual secara individu seperti berpotensi untuk mendapatkan maklum balas dan jawapan adalah lebih tinggi. 1991). Pengkaji perlu memastikan semua tajuk dan persoalan kajian telah dikemukakan sebelum sesi perbincangan ditamatkan. Garis panduan yang dikemukakan oleh Robson et al.1. Garis panduan tersebut adalah seperti yang tercatat di Lampiran D. pengkaji terlebih dahulu menghantar surat permohonan untuk menjalankan temubual bersama-sama dengan soalan yang akan dibincangkan (Lihat Lampiran E). kaedah temubual telah dipilih sebagai teknik pengumpulan data dalam kajian ini. 2002). Surat permohonan ini bertujuan . Kaedah temubual semi-struktur dipilih untuk sesi penyelidikan ini kerana kaedah ini selalunya memberikan lebih banyak maklumat yang dapat diketengahkan dalam penyelidikan ini. Oleh yang demikian.

Pengkaji merasakan bahawa kelapangan waktu untuk menjalankan temubual adalah penting bagi mendapatkan maklumat yang lengkap dan responden dapat menjawab soalan dengan tenang dan selesa (Saunders et al. Oleh yang demikian. Semasa sesi temubual dijalankan.1. Dalam penyelidikan. 2003). rakaman. pemerhatian digunakan untuk memahami sesuatu fenomena dengan lebih jelas. Pemerhatian penglibatan merupakan kaedah kualitatif dan berasal daripada kerja antropologi sosial di awal kurun ke -20. penerangan. Saunders et al. Temubual yang dijalankan mengambil masa lebih kurang satu jam untuk mendapatkan seberapa banyak maklumat tentang sistem e-Perolehan. Kajian yang dijalankan oleh Fall (1980) mendapati bahawa tempoh jangka masa temubual tidak memberi kesan ke atas hasil temubual yang dijalankan. Terdapat juga responden yang kurang selesa untuk merakamkan temubual mereka. 3. manakala bagi .3 Pemerhatian Kaedah pemerhatian juga merupakan salah satu kaedah untuk mendapatkan sumber data dan bahan bukti dalam menjalankan kajian kes. 2003).5. Kaedah pemerhatian melibatkan pemerhatian sistematik.77 membolehkan responden memilih tarikh dan masa yang bersesuaian mengikut kelapangan waktu kerja mereka. 2003). Ianya menekankan kepada memahami maksud tindakan manusia. Terdapat dua jenis pemerhatian yang boleh dijalankan iaitu pemerhatian berstruktur dan pemerhatian penglibatan (participant observation) atau pemerhatian kurang berstruktur (Cano. responden bebas untuk memberikan pendapat mereka dan segala maklumat yang diperolehi dicatat dan dirakamkan dengan persetujuan responden bagi memudahkan penganalisisan data dilakukan. analisis dan interpretasi kelakuan manusia (Saunders et al. jangka masa temubual adalah bergantung kepada masa dan keselesaan responden kajian.. 2000. dan pada masa ini catatan nota digunakan untuk penganalisisan data.

78 pemerhatian berstruktur. pengkaji dapat memahami bagaimana sistem ini berfungsi dan sejauh mana ianya dapat . ianya merupakan kuantitatif dan lebih menumpukan kepada kekerapan sesuatu tindakan (Saunders et al. bukti pemerhatian boleh digunakan untuk memberi maklumat tambahan kepada pengkaji dalam penyelidikan yang dijalankan. 2003). Pemerhatian ini telah digunakan oleh pengkaji sepanjang menjalankan kajian di syarikat kajian kes. pemerhatian jenis penglibatan telah dipilih kerana ianya membolehkan pengkaji untuk berkongsi pengalaman tentang perkara sebenar yang berlaku serta mengalaminya sendiri (Gill dan Johnson. 1997). Dalam kajian ini. pemerhatian sekunder (secondary). dan pemerhatian pengalaman (experiential). manakala bagi data pengalaman merupakan data daripada persepsi dan pemikiran pengkaji berdasarkan kepada pengalaman terhadap sistem yang dikaji. Dalam pemerhatian utama. Pemerhatian sekunder pula merupakan kenyataan daripada pengkaji tentang perkara yang berlaku melalui interpretasi pengkaji terhadap perkara yang berlaku. kategori data yang boleh dibangunkan oleh pengkaji terdiri daripada pemerhatian utama (primary). 1993). Dengan cara ini. Menurut Delbridge dan Kirkpatrick (1994). Mencatat persepsi dan pemikiran ini ke dalam diari memberikan sumber bukti yang berguna kepada pengkaji semasa melakukan penulisan. Di samping itu juga. Mendapatkan kepercayaan daripada syarikat kajian kes adalah penting untuk mendapatkan maklumat dengan lebih mudah dan mendalam (Punch. pengkaji telah menjadi salah seorang pekerja di organisasi berkenaan dan berkesempatan untuk menggunakan sistem e-Perolehan ini untuk membuat pembelian barang. Sepanjang tempoh pemerhatian. Pendekatan pengkaji sebagai pemerhati telah dipilih dalam pemerhatian penglibatan dengan membentuk kepercayaan di kalangan kakitangan syarikat melalui penglibatan secara langsung dalam menjalankan aktiviti syarikat. pengkaji mencatatkan perkara yang berlaku atau apa yang dinyatakan pada masa itu dengan menggunakan catatan diari.

keratan-keratan akhbar. 3. Bahan-bahan dan maklumat bagi kajian ini diperolehi daripada Perpustakaan Sultanah Zanariah. Ia dapat membantu pengkaji memahami konsepkonsep berkaitan kajian dan membantu dalam penulisan Bab Kajian Literatur. majalahmajalah berbentuk ilmiah serta maklumat daripada laman web akhbar Utusan Malaysia. sumber bagi data sekunder ini juga turut diperolehi daripada laporan tahunan syarikat. pengumpulan data dalam kajian ini dilakukan dalam dua cara iaitu kaedah soal selidik sebagai kaedah utama dan temubual sebagai kaedah sokongan.79 memberikan kemudahan kepada penggunanya seperti mana yang dinyatakan oleh responden-responden lain. buku-buku rujukan.5. e-Perolehan Kerajaan Malaysia. kertas kerja seminar.2 Data Sekunder Data sekunder merupakan sumber maklumat yang terpenting kerana ianya dapat membantu dalam menjelaskan tajuk kajian. Selain itu. Oleh yang demikian. 3. Universiti Teknologi Malaysia dan Perpustakaan TMR&D. mendapatkan fakta dan hasil penemuan daripada kajian-kajian lepas.6 Instrumen Kajian Instrumen kajian merupakan cara yang digunakan untuk mengumpulkan maklumat seperti soal selidik dan temubual (Mohd Najib. 1998). penggunaan cakera padat ilmiah (CD). . mikrofilem. TMR&D dan laman web antarabangsa yang berkaitan dengan tajuk kajian. jurnal-jurnal.

1.80 3. menghuraikan hubungan bererti antara amalan e-Perolehan dengan prestasi e-Perolehan.3). Item-item soalan dalam bahagian ini dibentuk daripada pengubahsuaian soal selidik yang digunakan oleh Quesada (2004). Bahagian ini mengandungi 26 item soalan (rujuk Jadual 3.2 : Instrumen Kajian Bahagian A B C D Item Penggunaan e-Perolehan Faedah e-Perolehan Halangan e-Perolehan Latar belakang Responden Bilangan 26 22 10 7 Jumlah 65 3. Hasil yang diperolehi daripada bahagian ini akan digunakan untuk menjawab objektif yang pertama iaitu mengukur tahap amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. .6. objektif kedua.1 Soalan Soal Selidik Borang soal selidik yang digunakan dalam kajian ini dibentuk daripada pengubahsuaian soal selidik yang telah digunakan oleh Quesada (2004).2: Jadual 3.6.1 Bahagian A : Penggunaan e-Perolehan Bahagian ini mengandungi lima item yang berkaitan dengan pandangan pengguna sistem e-Perolehan terhadap amalan e-Perolehan di TMR&D. mengenal pasti perbezaan amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada faktor demografi. Soal selidik ini mempunyai empat bahagian (rujuk Lampiran E) seperti yang diterangkan dalam Jadual 3. dan yang ketiga.

Faedah e-Perolehan ini dibahagikan kepada tiga bahagian iaitu faedah kepada organisasi. Jadual 3.17.4).22 11.2. 7.21.4 : Taburan Soalan Faedah e-Perolehan Item Faedah kepada pengguna sistem Faedah kepada organisasi Faedah dari pembekal No.12.19.1.5.8.6.14.9 Jumlah Bilangan Item 13 3 3 19 . faedah kepada pengguna dan faedah dari pembekal (lihat Jadual 3.21. Item 1.15.16.81 Jadual 3.2 Bahagian B : Faedah e-Perolehan Bahagian B mengandungi item yang berkaitan dengan prestasi e-Perolehan di mana pengukuran prestasi ini dinilai dari aspek faedah yang diberikan oleh sistem e-Perolehan semenjak ianya dilaksanakan di TMR&D.3 : Taburan Soalan Penggunaan e-Perolehan Item Pengumpulan maklumat Jenis permohonan Kontrak Perundingan Permohonan perundingan Analisis risikan No.6.13. Item 1-4 5-8 9-14 15-18 19-26 Bilangan Item 5 4 6 4 8 Jumlah 26 3.4. Item-item soalan dalam bahagian ini juga dibentuk daripada pengubahsuaian soal selidik yang digunakan oleh Quesada (2004).

3. responden perlu memberikan jawapan berdasarkan kepada pengalaman mereka tentang sistem e-Perolehan syarikat sepanjang mereka menggunakan sistem tersebut. skala perbezaan skematik. . kategori jawatan dan persepsi mereka terhadap sistem e-Perolehan. skala kadar grafik dan skala persetujuan (Sekaran. Item-item dalam bahagian ini akan digunakan untuk menjawab objektif yang keempat dalam kajian ini.3 Bahagian C : Halangan e-Perolehan Bahagian ini mengandungi sepuluh item yang berkaitan dengan halangan dan masalah yang dihadapi oleh responden sepanjang menggunakan sistem e-Perolehan TMR&D. skala bernombor.1. skala staple. 3.2 Permarkatan Soalan Maklum balas yang diberikan oleh responden terhadap item-item soalan yang terdapat di bahagian A. 2003). skala peringkat item.82 3. skala likert. skala kadar jumlah tetap. tahap pendidikan. B dan C diukur dengan menggunakan Skala Likert. Terdapat beberapa pengukuran skala yang boleh digunakan dalam menjalankan soal selidik seperti skala Dichotomous.4 Bahagian D : Latar belakang Responden Bahagian terakhir ini merupakan soalan yang berkaitan dengan maklumat demografi responden iaitu umur. tempoh pengalaman.6. skala kategori. jantina.1.6. Pada bahagian ini.6.

83 Dalam soal selidik ini, skala lima markat likert telah dipilih oleh pengkaji kerana soalan jenis likert mudah untuk dikendalikan dan mempunyai format yang memudahkan data dianalisis. Menurut Zikmund (1997), dalam menjalankan penyelidikan, penggunaan lima markat (five point) adalah sudah memadai. Oleh itu responden dikehendaki menyatakan peringkat persetujuan mereka terhadap item tersebut dengan memilih skor jawapan yang paling sesuai mengikut pandangan mereka. Pemilihan skor jawapan adalah seperti Jadual 3.5.

Jadual 3.5 : Pemarkatan Skala Likert Skor 1 2 3 4 5 Penerangan Skor Tiada langsung Ada tetapi sedikit/jarang Sederhana Banyak/kerap Sangat banyak/sangat kerap

3.6.3

Soalan Temubual

Bagi soalan temubual, ianya mengandungi tiga bahagian iaitu Bahagian I, Bahagian II, dan Bahagian III. Soalan Bahagian I dan Bahagian III dalam soalan temubual adalah sama untuk setiap responden. Manakala untuk Bahagian II, soalan temubual adalah lebih fokus dan berkaitan dengan bidang kepakaran responden. Jadual 3.6 menunjukkan item dalam bahagian soalan temubual.

84 Jadual 3.6 : Bahagian Soalan Temubual Bahagian I II III IV Instrumen Kajian Pandangan terhadap sistem e-Perolehan Pembangunan dan pelaksanaan sistem e-Perolehan Isu dan masalah sistem e-Perolehan Maklumat mengenai latar belakang responden

3.7

Kaedah Analisis Data

Kaedah penganalisisan data dibahagikan kepada dua peringkat iaitu penganalisisan data kaedah kuantitatif dan penganalisisan data kaedah kualitatif. Pada asasnya, penganalisisan data dalam penyelidikan sosial bertujuan menjelaskan perkaitan antara pembolehubah-pembolehubah dan merupakan satu-satunya kaedah teknikal yang dapat menghasilkan rumusan-rumusan bagi sesuatu kajian (Bakri, 2003). Bagi memahami setiap kaedah di atas, penerangan lanjut bagi setiap kaedah penganalisisan tersebut adalah perlu.

3.7.1

Kaedah Analisis Data Kuantitatif

Di dalam kajian ini pemprosesan data dilakukan dengan menggunakan “Statistical Package for Social Science” (SPSS) bagi menghasilkan penganalisisan yang tepat secara kuantitatif di samping mengukuhkan lagi pemerhatian dan penilaian yang dibuat secara kualitatif. Penganalisisan data dilakukan secara deskriptif dan inferensi. Pengkaji melakukan empat kaedah statistik bagi membolehkan huraian lebih mendalam dilakukan. Analisis faktor turut digunakan dalam kajian bagi mengelompokkan data mengikut kumpulan-kumpulan yang

85 bersesuaian. Tiga jenis statistik inferensi digunakan untuk mengkaji data ialah Analisis Regresi Berganda, Analisis Varians (ANOVA) dan Ujian-t. Berikut merupakan penerangan tentang kaedah statistik yang dipilih.

Kaedah deskriptif digunakan melalui paparan skor Min dan Sisihan Piawai bagi meneliti tahap prestasi e-Perolehan. Ianya bertujuan memberi gambaran terperinci bagi setiap item yang dikaji berdasarkan kepada tahap persetujuan responden terhadap faedah-faedah yang diperolehi sepanjang sistem e-Perolehan dilaksanakan. Taburan kekerapan pula digunakan bagi mendapatkan peratusan tahap prestasi e-Perolehan dan masalah-masalah yang dihadapi sepanjang responden menggunakan sistem e-Perolehan syarikat.

Analisis faktor pula digunakan dengan mengelompokkan pembolehubah untuk membantu mengurangkan jumlah pembolehubah yang dikaji bagi memudahkan analisis kajian dijalankan. Pembolehubah-pembolehubah yang dirakumkan ke dalam faktor tertentu yang mempunyai varians sepunya yang tinggi dengan faktor berkenaan. Analisis faktor ini menggunakan kaedah putaran Varimax kerana ianya mudah untuk di analisis (Green dan Salkind, 2003). Pengelompokan ini memudahkan penganalisisan data dibuat dengan jumlah pembolehubah yang berpatutan.

Analisis Regresi Berganda merupakan satu kaedah bagi mengukur kesan beberapa pembolehubah tidak bersandar ke atas satu pembolehubah bersandar (Schroeder, 1986). Kaedah ini sesuai digunakan untuk melihat hubungan antara pembolehubah-pembolehubah ini dan kekuatan hubungan ini dinilai berdasarkan nilai pekali kolerasi yang diperolehi bagi persamaan regresi berkenaan (Alias Baba, 1998). Kaedah regresi berganda digunakan dalam kajian ini bagi menganalisis hubungan antara amalan e-Perolehan dengan prestasi e-Perolehan syarikat. Analisis ini berupaya untuk mengenal pasti pembolehubah tidak bersandar dalam amalan e-Perolehan yang mempunyai hubungan signifikan dengan prestasi e-Perolehan dari aspek faedah yang diperolehi.

86

ANOVA merupakan satu kaedah bagi mengukur perbezaan yang melebihi tiga kumpulan atau populasi. ANOVA sehala digunakan dalam kajian ini kerana terdapat hanya satu pembolehubah tidak bersandar iaitu faktor demografi yang terdiri daripada tahap pendidikan, kategori jawatan dan tempoh pengalaman. Selain daripada itu, Ujian-t untuk kumpulan tidak bergantungan (independent) telah digunakan untuk menguji perbezaan min antara dua kumpulan tersebut. Dalam kajian ini, Ujian-t turut digunakan untuk melihat perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor demografi seperti jantina.

3.7.2

Kaedah Analisis Data Kualitatif

Bagi penganalisisan kualitatif, data diperiksa untuk menentukan sama ada ianya sesuai untuk kategori yang dikehendaki. Melalui proses ini, data akan ditapis dan kemudiannya pembuangan bagi data-data yang tidak berkaitan dilakukan untuk memudahkan analisis kajian. Di dalam kajian ini, soalan temubual yang dijalankan adalah dalam bentuk soalan semi-struktur. Penggunaan pita rakaman audio dan catatan nota tangan digunakan untuk merekod maklum balas daripada responden. Semasa sesi temubual dijalankan, adalah penting bagi pengkaji untuk mendengar dengan jelas segala butiran yang disampaikan oleh responden dan menulis kembali setiap pita rakaman sebaik sahaja temubual selesai dijalankan. Ini bertujuan membolehkan pengkaji mengingati segala maklumat yang di berikan kerana ianya masih segar dalam ingatan pengkaji.

Data yang dikumpulkan daripada sesi temubual yang telah dijalankan ke atas pengurus besar, pengurus, eksekutif dan kerani ini perlu diterjemahkan, di interpretasi dan dianalisis. Kajian ini menggunakan soalan temubual, dokumen dan pemerhatian serta soal selidik sebagai alat pengumpulan data kajian. Semua

pemerhatian dan pencarian dokumen. Pengurangan data merujuk kepada proses pemilihan. mempamerkan data (data display) dan kesimpulan dan pembuktian (conclusion drawing and verification). Petikan ini juga digunakan bagi tujuan kesahihan dengan merujuk kepada temubual yang telah dijalankan ke atas responden yang berbeza-beza. Menurut Miles dan Huberman (1994). perincian.87 maklumat yang diperolehi akan ditrigulasikan dengan nota yang diambil semasa temubual. Pengurangan data ini berlaku sepanjang penyelidikan dijalankan di mana pengkaji akan memilih dan . Secara umumnya penyelidikan kualitatif berhadapan dengan tugas untuk menentukan atau memutuskan apa yang perlu dilakukan terhadap data yang diperolehi (Wan Khairuzzaman. catatan nota pengkaji. fokus. dan menukarkan data daripada catatan nota atau transkrip yang diperolehi semasa pengumpulan data dijalankan. 1988). Petikan (Quotation) daripada sesi temubual juga dipilih sebagai rujukan dalam penulisan bab yang seterusnya berdasarkan kepada isu dan masalah yang berkaitan dengan kajian yang dijalankan (Kvale. terdapat tiga aliran aktiviti dalam menjalankan analisis kualitatif. Oleh yang demikian pengkaji menggunakan panduan yang dikemukakan oleh Miles dan Huberman (1994) dalam menjalankan analisis ke atas data kualitatif yang telah diperolehi. Perkara ini berlaku kerana tiada panduan khusus yang boleh dijadikan rujukan kepada pengkaji dalam menganalisis data yang tidak berstruktur ini (Boulton dan Hammersley. 2003). Tiga aktiviti ini ialah pengurangan data (data reduction). Miles dan Huberman (1994) memberi perbincangan yang lebih mendalam serta beberapa panduan dalam mengendalikan data yang tidak berstruktur ini. catatan daripada rakaman pita audio dan sebagainya. Petikan ini dapat menerangkan kesan semula jadi dan menyokong isu yang berkaitan dengan e-Perolehan syarikat kajian kes. Data-data ini terdiri daripada dokumen yang telah diterbitkan dan tidak diterbitkan seperti laporan tahunan syarikat. laporan unit perolehan. 1996). terdapat juga data yang tidak berstruktur untuk dianalisis. Di dalam kajian ini.

Perkara ini memudahkan pengkaji melihat perkara yang berlaku dan mengenal pasti kesimpulan serta membuat cadangan yang bersesuaian. ianya dapat membantu pengkaji untuk memahami perkara yang berlaku untuk analisis seterusnya dan tindakan selanjutnya yang perlu diambil berdasarkan kepada pemahaman pengkaji. pembentukan kelompok atau dalam bentuk penulisan memo. Oleh itu. maksud yang cuba disampaikan daripada data perlu diuji dari segi . dengan mempamerkan data. persoalan kajian yang perlu dikemukakan dan pendekatan pengumpulan maklumat yang harus dipilih. Bagi memastikan kesahihan data. Pengkaji berperanan menentukan makna setiap sesuatu perkara. Pameran data melibatkan aktiviti seperti mengendalikan. Selepas pengumpulan data dilakukan. penyingkiran. Bagaimanapun. Dengan memerhatikan data yang dipamerkan. penkodan. Miles dan Huberman (1994) juga turut menyatakan bahawa penyelidik yang cekap mampu untuk melakarkan kesimpulan sementara di samping mengekalkan maksud yang ingin disampaikan oleh responden. ianya memudahkan pengkaji untuk membuat rumusan kerana kebiasaannya manusia sukar untuk memproses maklumat dalam kuantiti yang besar. pengkaji mempamerkan data-data ini dalam bentuk graf. Bahagian yang terakhir dalam aktiviti penganalisisan ini ialah melakarkan kesimpulan dan mengemukakan pembuktian. Langkah yang kedua dalam aktiviti penganalisisan data ialah mempamerkan data tersebut. pengurangan data juga berlaku dalam membentuk kesimpulan.88 menentukan rangka kerja yang harus diikuti. Pengkaji akan melihat kepada segala data yang telah dianalisis sebelum ini untuk mengemukakan kesimpulan bagi maklumat tersebut. memadatkan maklumat bagi memudahkan kesimpulan dan tindakan dilakukan. Berdasarkan kepada transkrip yang dipamerkan. Aktiviti pengurangan data ini juga diteruskan selepas kerja lapangan dijalankan sehingga laporan akhir disempurnakan. ianya dapat mengurangkan data atau maklumat yang kompleks kepada bentuk yang lebih mudah difahami. carta dan gambarajah rangkaian supaya data-data yang diperolehi dapat di gabungkan ke dalam bentuk yang mudah dicapai dan padat dengan maklumat. Oleh itu.

Seterusnya. ketegapan (sturdiness). Soalan-soalan dalam soal selidik diperolehi daripada kajian lepas yang telah diuji kebolehpercayaannya. dan pemastian (confirmability) data. Penganalisisan data kuantitatif melibatkan analisis secara deskriptif dengan menggunakan min dan sisihan piawai serta secara inferensi melalui kaedah Regresi Berganda. Manakala kaedah temubual semi-struktur telah digunakan kerana ianya memberikan lebih banyak maklumat yang dapat di ketengahkan dalam penyelidikan ini. Bagi analisis kualitatif pula data akan ditapis dan kemudiannya pembuangan bagi data-data yang tidak berkaitan akan dilakukan. Bagi memastikan kesahihan data. jurnal. temubual dan pemerhatian. mempamerkan data dan kesimpulan dan pembuktian. ANOVA dan Ujian-t. Pengumpulan data sekunder turut dilakukan melalui penggunaan sumbersumber dokumentasi syarikat. keratan akhbar serta tesis-tesis lalu.89 kemunasabahan (plausibility). dan pemastian data. 3. ketegapan.8 Kesimpulan Penyelidikan ini menggunakan kaedah yang berupaya menjawab segala persoalan kajian dengan tepat dan menyeluruh. Terdapat tiga aliran aktiviti yang dikemukakan oleh Miles dan Huberman (1994) untuk menganalisis data kualitatif digunakan dalam kajian ini. Data di kumpul melalui kaedah soal selidik. ianya digunakan untuk memahami sesuatu fenomena dengan lebih jelas berdasarkan kepada pengalaman pengkaji sendiri dalam menggunakan sistem e-Perolehan di Syarikat kajian kes. . kertas seminar. Tiga aktiviti ini ialah pengurangan data. maksud yang cuba disampaikan daripada data perlu diuji dari segi kemunasabahan . bagi kaedah pemerhatian pula.

Bab seterusnya akan membincangkan tentang analisis dan dapatan hasil daripada kajian yang telah dijalankan ke atas syarikat kajian kes. ianya membolehkan pengkaji menjawab segala persoalan kajian di samping dapat mencapai segala objektif yang telah ditetapkan.90 Dengan menggunakan kaedah yang dinyatakan dalam bab ini. Dapatan daripada kaedah soal selidik. temubual dan pemerhatian akan dipamerkan bagi membolehkan kesimpulan dibuat ke atas maklumat yang diperolehi. .

2 Kajian Kes e-Perolehan TMR&D .91 BAB IV ANALISIS DAN PENEMUAN 4. pengkaji membahagikan beberapa bahagian yang mengandungi maklumat mengenai pembangunan e-Perolehan. ANOVA. . Seterusnya pengkaji akan mempamerkan data daripada kajian kes yang dijalankan ke atas syarikat TMR&D. Data ini dikumpulkan dengan menggunakan maklumat yang diperolehi daripada temubual dan pemerhatian pengkaji ke atas individu yang berkaitan dengan sistem e-Perolehan TMR&D. dan analisis regresi berganda. Bahagian analisis dalam bab ini juga menerangkan hasil dapatan daripada kaedah kuantitatif dengan menggunakan ujian-t. Rumusan kepada keseluruhan bab akan dikemukakan pada bahagian akhir bab ini 4. Bhd. pengkaji merasakan adalah lebih baik sekiranya dapatan daripada temubual dan pemerhatian tentang syarikat kajian kes dikemukakan terlebih dahulu.1 Pengenalan Sebelum penganalisisan data secara kuantitatif dilakukan. pelaksanaan e-Perolehan dan penggunaan e-Perolehan di TMR&D Sdn. Dalam bahagian ini. Pendekatan ini dijadikan pendahuluan kepada bab analisis dan penemuan ini untuk memberi gambaran dan kefahaman tentang sistem e-Perolehan di syarikat kajian kes.

00 15. Pegawai Penyelidik. E-Perolehan dibangunkan sendiri oleh TMR&D disebabkan oleh kemampuan sistem tersebut yang mempercepatkan transaksi.634.805. Bhd yang di ketuai oleh seorang Ketua Pegawai Eksekutif (CEO) dan dibantu oleh Ketua Pegawai Kewangan.16 40.80 Unit Perolehan TMR&D Pendapatan Tahunan (RM) 45. Hal ini menjadikan fungsi pembelian semakin penting dan diberi perhatian serius (Abu Bakar dan Rohaizat. Unit Perolehan TMR&D diletakkan di Bahagian Pentadbiran dan terus di bawah pemantauan CEO syarikat.777. pengiklanan.1 menunjukkan jumlah perbelanjaan bagi tujuan perolehan di TMR&D. Eksekutif dan kumpulan sokongan. Penolong Pengurus Besar. didapati bahawa perolehan di TMR&D meningkat sejak ia mula dilaksanakan pada tahun 2002. Jadual 4. mengurangkan penggunaan kertas.376. “borderless” dan menyahut seruan kerajaan mengembangkan penggunaan IT di Malaysia. 2005).917. Ketua Unit.42 32. kelulusan pembelian.370.573. pengurusan vendor.00 130. Pengurusan Besar. Perkara ini menyokong dapatan daripada kajiankajian lepas (Croom.6% 31.707. 2002).790.550. Daripada jadual tersebut.200. Perkara ini jelas menunjukkan sebahagian besar peruntukan syarikat TMR&D digunakan bagi tujuan perolehan. Jadual 4.1: Jumlah Perbelanjaan Perolehan TMR&D Tahun 2002 2003 2004 2005 Sumber : Jumlah Pembelian (RM) 12.3% Rajah 4. penilaian dan pemilihan vendor untuk tujuan pembelian di TMR&D. pemprosesan sebut harga.685. Pengurus perolehan akan berhubung terus dengan CEO untuk menangani masalah tersebut.92 Sistem e-Perolehan TMR&D meliputi permohonan pembelian.00 62. Memandangkan perolehan merupakan aktiviti kritikal bagi organisasi .4% 34.00 94.7% 24. 2002. memberi ketelusan dalam membuat pembelian. Quinn.062. Ini bermakna. sekiranya terdapat sebarang masalah berkaitan dengan unit perolehan.455.015. Hunter.203. 2000.1 menunjukkan struktur organisasi TMR&D Sdn.00 Peratusan Pembelian (%) 26.

Shahruddin bin Muslimin yang merupakan Ketua Pegawai Eksekutif TMR&D yang baru menggantikan Tn. Hj Ahmad Tarmidi yang telah bersara pada Julai 2005. Rajah 4. Sebelum e-Perolehan dibangunkan di TMR&D. . Unit perolehan TMR&D dianggotai seramai 5 orang termasuk seorang pengurus perolehan En. Bhd yang diketuai oleh seorang ketua unit dan dibantu oleh dua orang eksekutif dan kumpulan sokongan.2 menunjukkan organisasi Unit Perolehan di TMR&D Sdn. Rahimul Azam Ramly di bawah naungan Dr. Ketua Unit Perolehan telah mengemukakan satu kertas cadangan untuk melaksanakan sistem e-Perolehan ke Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan (MCM) pada tahun 2002.93 R&D. maka pelbagai pembaikan ke atas proses perolehan telah dilakukan termasuklah melaksanakan sistem e-Perolehan untuk meningkatkan lagi kecekapan perolehan syarikat.

Bhd.1 : Struktur Organisasi Telekom Research and Development (TMR&D) Sdn.94 Ketua Pegawai Eksekutif Setiausaha Bahagian Kewangan Pengurusan Penyelidikan Strategik Pentadbiran & Sumber Manusia -Unit Perolehan Pejabat CEO Eksekutif CEO Perundangan Harta Intelek Hubungan Luar Bahagian Basic Research Bahagian Applied Research Bahagian Kejuruteraan Bahagian Pengkomersilan & Pembangunan Perniagaan Rajah 4. Ketua Pegawai Eksekutif Pengurus Perolehan Eksekutif Perolehan Eksekutif Perolehan Kerani Perolehan Rajah 4.2 : Organisasi Unit Perolehan Kerani Perolehan .

Hasil temubual dengan unit IT. beberapa syarikat pembekal perisian e-Perolehan telah dipanggil untuk membuat demonstrasi produk mereka. tapi pada masa tu kita tumpang server dari unit IT.” Berdasarkan kepada pernyataan di atas. . tak pakai server Isolate pun boleh dah.000. Sebenarnya untuk sistem e-Perolehan ini kita hanya perlu beli server Isolate sahaja. sekiranya sistem ini dibangunkan sendiri secara dalaman.000. unit perolehan merancang untuk membeli sistem e-Perolehan yang sedia ada di pasaran.00 untuk membeli server baru.95 Pada peringkat awal. kita memerlukan kurang daripada RM30. Sebenarnya. perbezaan kos yang begitu ketara mendorong TMR&D mengambil inisiatif untuk membangunkan sendiri sistem ePerolehan secara dalaman bagi memperolehi penjimatan kos dan penyelenggaraan yang lebih baik. pihak perolehan dan juga pihak IT berpendapat adalah lebih menguntungkan sekiranya sistem ini dapat dibangunkan sendiri oleh unit IT kerana kegunaannya dapat disesuaikan mengikut kehendak semasa.000.000.00 untuk pembelian server. Pembantu teknikal Unit IT menyatakan bahawa: “Kos yang terlibat dalam membangunkan sistem e-Perolehan ini adalah lebih murah jika dibandingkan dengan membeli perisian e-Perolehan yang sedia ada kerana untuk tujuan pembangunan sistem. kos yang terlibat adalah lebih kecil dan dianggarkan lebih kurang RM150. Setelah mengambil kira harga anggaran dan juga jangka masa yang akan diambil untuk merangka sistem ini.00.000. Ini kerana anggaran kos yang diperlukan untuk membeli perisian e-Perolehan yang sedia ada memerlukan lebih kurang RM300.” Perkara ini juga disokong oleh Ketua Pegawai Kewangan dalam kenyataan beliau: “Anggaran kos sepatutnya lebih kurang RM 150. Dengan kerjasama daripada pihak IT.00 hingga RM800.00.

pemohon perlu mengisi borang permohonan pembelian yang berwarna merah jambu atau lebih dikenali sebagai “Pink Form” lihat Lampiran F. Setelah mendapatkan nombor MCM. Sekiranya pembelian tersebut kurang daripada RM 10. Pembelian terus dilakukan sekiranya jumlah pembelian tidak melebihi RM3000 dan sekiranya melebihi jumlah tersebut. Borang permohonan pembelian ini akan disahkan oleh ketua unit dan kemudiannya perlu dihantar ke unit perolehan untuk diproses. Borang JPA yang telah mendapat kelulusan akan dihantar ke Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan (MCM) untuk diberikan nombor MCM sebagai rujukan pembelian. 2001). Pembekal atau vendor yang berminat dengan tawaran yang diiklankan perlu .. Ini kerana sebelum pelaksanaan e-Perolehan di TMR&D. Perkara ini dikukuhkan dengan kajian yang telah dijalankan oleh beberapa penyelidik yang menyatakan bahawa transaksi syarikat melalui proses elektronik dapat mengurangkan kadar kesilapan yang berlaku dan mengurangkan bilangan kakitangan untuk mengendalikan proses pembelian dan secara tidak langsung dapat mengurangkan kos pengendalian (Chopra et al. bilangan minima vendor yang diperlukan ialah lima syarikat sahaja.000.2.2 Perolehan Tradisional TMR&D Penggunaan sistem e-Perolehan secara tidak langsung dapat mengurangkan bebanan kerja unit perolehan TMR&D serta dapat mengekalkan jumlah kakitangan unit perolehan walaupun unit ini melakukan tugasan yang agak rumit. Unit perolehan akan mengeluarkan surat jemputan kepada pembekal terpilih untuk memberikan senarai sebut harga dalam tempoh yang telah ditetapkan. maka pembelian sebut harga akan digunakan. Pemprosesan pembelian dilakukan dengan dua cara iaitu melalui pembelian terus atau pembelian secara sebut harga.96 4. kakitangan unit perolehan terpaksa melakukan proses perolehan secara tradisional di mana pemohon perlu membuat justifikasi pembelian dengan mengisi borang Jawatankuasa Perolehan Am (JPA) yang akan dibawa ke Mesyuarat Jawatankuasa Perolehan Am untuk kelulusan pembelian. manakala bagi pembelian yang melebihi RM 10.000. sekurang-kurangnya tiga syarikat vendor diperlukan untuk membuat perbandingan dan penilaian sebut harga.

Setelah mendapat kelulusan daripada Jawatankuasa tersebut. Kakitangan unit perolehan yang bertugas akan mengumpulkan semua sebut harga daripada pembekal atau vendor untuk membuat penilaian. . Penilaian yang dijalankan dengan menggunakan borang SBB 19B yang berwarna hijau seperti di Lampiran G.97 menghantar senarai sebut harga dan memasukkannya ke dalam peti sebut harga yang telah disediakan oleh unit perolehan di TMR&D dalam jangka masa yang telah ditetapkan. unit perolehan akan membuat tempahan pembelian atau Purchase Order (PO) untuk diberikan kepada pembekal. Keputusan daripada pemohon ini akan dibawa ke Mesyuarat Jawatankuasa Sebut Harga untuk mendapatkan kelulusan dan pengesahan. Semua borang penilaian yang telah siap diisi akan diberikan kepada pemohon untuk membuat penilaian dari segi memenuhi keperluan teknikal dan komersial dan seterusnya membuat pemilihan vendor yang berkelayakan.3 merupakan carta alir yang menunjukkan perbezaan proses perolehan tradisional dan proses e-Perolehan di TMR&D. Rajah 4.

3 : Perbandingan Carta Alir Proses Perolehan Tradisional dan e-Perolehan TMR&D .98 Justifikasi pembelian kepada Jawatankuasa Perolehan Am dalam bentuk borang JPA Dimansuhkkan Mesyuarat kelulusan permohonan Hanya untuk pembelian terus Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan (MCM) Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan (MCM) Mengisi borang Permohonan pembelian (Pink Form) Dapatkan pengesahan daripada ketua unit Mengisi borang secara online Pengesahan secara online Hantar ke perolehan untuk di proses Pemprosesan pembelian secara online Pembelian Terus Pembelian Sebut Harga Pembelian Terus Pembelian Sebut Harga Berikan surat jemputan kepada vendor Peti Sebut Harga Buka Peti Sebut Harga Buka Sebut Harga Isi borang SBB 19B Surat jemputan kepada vendor secara online Dimansuhkan Dimansuhkan Isi borang SBB 19B Secara online Serah borang SBB 19B pada pemohon Serah borang SBB 19B pada pemohon secara online Mesyuarat Jawatankuasa Sebut Harga Mesyuarat Jawatankuasa Sebut Harga Tempahan Pembelian (PO) Tempahan Pembelian (PO) Perolehan Tradisonal e-Perolehan Rajah 4.

Penerangan lanjut mengenai kedua-dua kategori pembelian ini akan dibincangkan pada bahagian yang seterusnya. terdapat juga beberapa langkah yang telah dimansuhkan seperti yang ditunjukkan oleh kotak yang berwarna biru. Daripada Rajah 4. Kotak yang berwarna kuning merupakan antara langkah-langkah yang telah diautomasikan kepada sistem e-Perolehan yang berasaskan web ini. Ahli mesyuarat MCM ini terdiri daripada ketua-ketua unit sebagai makluman kepada unit-unit lain tentang pembelian aktiviti semasa. Ianya bermula dengan pengguna sistem untuk membuat justifikasi barangan pembelian kepada Jawatankuasa Perolehan Am (JPA).3. Borang yang telah lengkap diisi kemudiannya dikembalikan kepada unit perolehan untuk dibawa ke mesyuarat JPA. Setelah mendapat kelulusan mesyuarat. Ketua unit perlu mengesahkan borang pembelian ini supaya segala butiran yang dimasukkan adalah seperti yang telah diluluskan oleh Mesyuarat Jawatankuasa. Di samping itu juga. Oleh itu dapat disimpulkan di sini bahawa perubahan dari perolehan tradisional kepada e-Perolehan. permohonan ini pula akan dibawa ke Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan (MCM). 2001). Terdapat beberapa perbezaan yang boleh di lihat daripada pengguna sistem e-Perolehan. pemohon perlu mengisi borang pembelian yang lebih dikenali sebagai pink form (Lihat Lampiran F). Borang ini kemudiannya dihantar ke unit perolehan untuk diproses mengikut kategori pembelian. penggunaan sistem e-Perolehan telah membolehkan beberapa kaedah yang dilakukan secara manual diautomasikan kepada atas talian. Mesyuarat ini perlu untuk memastikan tiada pertindihan pembelian berlaku antara unit-unit serta mendapatkan persetujuan dari unit-unit yang lain. memberikan banyak pembaikan ke atas proses perolehan dengan mempercepatkan lagi proses perolehan yang sedia ada seperti yang dinyatakan dalam kajian sebelum ini (Essig dan Arnold.99 Carta alir ini menunjukkan langkah-langkah yang terlibat semasa perolehan dijalankan. Seterusnya. . Kategori pembelian ini terbahagi kepada dua iaitu pembelian terus dan pembelian secara sebut harga. Justifikasi ini dibuat dengan mengisi borang JPA yang mengandungi butiran mengenai barangan pembelian.

Daripada faktor-faktor di atas.2.100 4.3 Faktor Pendorong kepada Pelaksanaan Sistem e-Perolehan Terdapat pelbagai faktor yang mendorong organisasi untuk melaksanakan e-Perolehan. Perkara ini dinyatakan oleh Ketua Pegawai Kewangan syarikat: “Sistem ini sangat bagus kerana ianya lebih telus dari segi pengurusan perolehan dan juga staf. 2002). Faktor yang mendorong syarikat TMR&D untuk melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh potensi keuntungan yang boleh diperolehi dari segi penjimatan kos dan kecekapan dalam proses pembelian. 2002) dan meningkatkan penggunaan teknologi baru (Andrews dan Garther. kelebihan dari segi penggunaan masa dan pengurangan kesilapan semasa proses perolehan juga menjadi faktor pendorong kepada organisasi ini untuk melaksanakan e-Perolehan. menyahut seruan kerajaan (Mitchell.” . Dengan menggunakan sistem e-Perolehan. Antara faktor pendorong lain ialah faedah yang dapat diberikan oleh sistem e-Perolehan kepada penggunaan dalaman dan pembekal syarikat di samping dapat meningkatkan ketelusan dalam menjalankan perolehan syarikat. membangunkan kecekapan rantai pembekal. Sebenarnya aspek ketelusan merupakan aspek utama dalam pelaksanaan sistem ini. faktor ketelusan merupakan faktor utama yang mendorong syarikat ini melaksanakan sistem e-Perolehan. Para penyelidik kajian-kajian lepas mendapati bahawa antara faktor yang menyebabkan organisasi melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh kemampuan sistem tersebut untuk membolehkan komunikasi secara global. Di samping itu. ianya dipercayai dapat meningkatkan kemahiran teknikal dalam bidang perolehan dengan menggunakan infrastruktur IT yang lebih kukuh dan boleh diharapkan.

4 Pembangunan Sistem e-Perolehan TMR&D Unit Perolehan TMR&D mula menggunakan perolehan elektronik atau e-Perolehan sejak Jun 2003. Mohd Fauzie bin Mohd Suffian daripada Unit Teknologi Maklumat (IT) TMR&D. Tahun 2002 Pembangunan Sistem e-Perolehan oleh Unit Teknologi Maklumat dengan kerjasama Unit perolehan TMR&D 4. SQL Server 2000 3. Tahun 2000 e-Perolehan mula diperkenalkan dan digunakan oleh kerajaan Malaysia 2.2. Perisian Dream Weaver (Untuk membangunkan sistem) 2. Tahun 2003. Phostoshop. Item sokongan (Micromedia Flash.101 4. Tahun 2001 Perancangan di TMR&D untuk menggunakan e-Perolehan 3. Kos yang terlibat untuk membangunkan sistem ini adalah lebih kurang RM70. 1. Proses pembangunan sistem e-Perolehan ini mengambil masa lebih kurang enam bulan sebelum sistem ini digunakan sepenuhnya. dsb) Berikut merupakan kronologi pelaksanaan sistem e-Perolehan di TMR&D: 1. Sistem e-Perolehan yang digunakan di sini dibangunkan sendiri oleh En. Antara peralatan (Tools) yang diperlukan untuk sistem e-Perolehan ini adalah seperti berikut. Penggunaan dan peningkatan aplikasi sistem e-Perolehan di TMR&D .Kini.000 untuk pembelian peralatan dan perisian sistem.

5 Pelaksanaan Sistem e-Perolehan Pembelian barangan secara atas talian telah bermula di TMR&D sejak e-Perolehan diperkenalkan pada tahun 2003. Walau bagaimanapun. Semua bentuk pembelian kecuali latihan perlu dilakukan secara atas talian termasuk pembelian tiket kapal terbang untuk tujuan pembelajaran penyelidik di luar negara.4 di bawah menunjukkan muka depan bagi laman web e-Perolehan TMR&D. .2. Bakar selaku Eksekutif Unit Perolehan. Rajah 4. Segala bentuk pembelian barangan dibuat melalui e-Perolehan menggunakan laman Web e-Perolehan TMR&D yang telah disediakan oleh Unit IT. 4.102 Sistem e-Perolehan di TMR&D boleh di katakan masih baru digunakan dan peringkat penggunaannya masih belum meluas kerana dari segi pembayaran pembelian masih menggunakan cara manual untuk membuat pembayaran. beliau menyatakan bahawa penggunaan e-Perolehan ini akan terus dipertingkatkan dari masa ke semasa termasuklah membuat pembayaran kepada pembekal secara atas talian. Menurut En. setiap unit yang ingin membuat pembelian barangan mesti menggunakan sistem e-Perolehan. Setiap permohonan pembelian akan melalui beberapa langkah dan proses sebelum ianya dihantar kepada pihak pembekal.

Pendaftaran boleh dibuat dengan mengisi borang permohonan (Lampiran H) yang perlu diambil sendiri di TMR&D dengan pembayaran sebanyak RM150 untuk pendaftaran bagi tempoh 2 tahun. Borang ini tidak boleh diisi secara atas talian kerana Unit perolehan ingin berjumpa dengan setiap pembekal yang berminat semasa mereka membuat pendaftaran.4 : Muka hadapan sistem e-Perolehan TMR&D Pengguna sistem hanya perlu masuk ke laman web e-Perolehan TMR&D (lihat Rajah 4. .4) setiap kali ingin membuat pembelian.103 Rajah 4. Butiran lengkap mengenai pembekal atau vendor dimasukkan ke dalam sistem bagi membolehkan pengguna sistem e-Perolehan membuat pemilihan pembekal berdasarkan kepada senarai syarikat yang berdaftar. Sehingga kini terdapat lebih kurang 500 buah syarikat yang telah berdaftar dengan TMR&D dan 400 buah syarikat yang aktif sebagai pembekal kepada organisasi ini. Laman web ini juga boleh diakses oleh pembekal yang telah berdaftar dengan unit perolehan TMR&D. Perkara ini bertujuan untuk mengenali setiap pembekal syarikat dan memastikan pembekal tersebut adalah berkelayakan. Setiap pembekal yang ingin menjalankan urusniaga dengan TMR&D perlu mendaftar terlebih dahulu untuk memudahkan pengurusan data pembekal dan vendor.

unit perolehan telah menjalankan beberapa seminar secara berperingkat untuk memberi pendedahan tentang cara penggunaan sistem tersebut kepada seluruh kakitangan TMR&D. 6. Para pembekal juga dibenarkan mengakses pangkalan data dalaman dalam laman web e-Perolehan TMR&D. Attaran (2001) turut berpendapat bahawa pendedahan dalam bentuk pengetahuan dan latihan adalah penting untuk mengurangkan penentangan terhadap pelaksanaan sesuatu teknologi baru. Namun pencarian ini hanya terhad kepada pembekal yang berdaftar sahaja dan pembekal-pembekal ini hanya boleh melihat semua jenis tawaran dan spesifikasi yang diperlukan untuk setiap pembelian sahaja. Penilaian para pembekal adalah berdasarkan kepada pembekal yang mendapat markah lebih daripada 4/14 sahaja dikira layak untuk menjadi pembekal kepada TMR&D dan hanya pembekal yang terpilih sahaja akan dibenarkan untuk melayari laman web e-Perolehan TMR&D. .104 Pemilihan pembekal akan dilakukan dengan menggunakan borang pemarkahan seperti yang di Lampiran I. 3. Profil syarikat Status kewangan Struktur syarikat Keterangan prinsipal/pembekal Pengesahan kualiti Kilang/bilik pameran/kemudahan stor Lampiran Setiap kriteria berikut akan diberi markah seperti berikut: Baik -2 Sederhana -1 Tidak sesuai -0 Pemilihan dibuat berdasarkan kepada markah tersebut: Lulus 7-14 Mencukupi 4-6 Tidak sesuai 1-3 Semasa memperkenalkan sistem e-Perolehan. 7. Berikut merupakan kriteria pemarkahan kepada pembekal/vendor: 1. seminar khas untuk para pembekal juga diadakan untuk memberi pendedahan kepada para pembekal tentang cara penggunaan sistem e-Perolehan TMR&D di samping memastikan sistem ini dapat dilaksanakan dengan jayanya. 5. 4. Selain daripada kakitangan TMR&D. 2.

5 menunjukkan kitaran bagi proses perolehan di TMR&D. Daripada rajah tersebut. terdapat lapan langkah yang terlibat dalam proses perolehan TMR&D.105 4. Kajian lepas menyatakan bahawa proses perolehan adalah berbeza bagi setiap organisasi kerana ianya bergantung kepada organisasi itu sendiri untuk mereka bentuk proses perolehan mereka mengikut kesesuaian dan kemudahan sistem tersebut kepada pengguna sistem (Philips dan Meeker.6 menunjukkan Reka bentuk Sistem e-Perolehan di TMR&D. Rajah 4.5: Proses e-Perolehan TMR&D Reka bentuk sistem e-Perolehan TMR&D dibahagikan kepada tiga fasa iaitu Fasa Pra-Perolehan. 2004). unit IT dan unit perolehan memainkan peranan penting dalam meningkatkan ciri-ciri dan fungsi untuk mengurangkan masa kitaran perolehan. Penerimaan barangan Pembayaran Mengenalpasti keperluan Memeterai kontrak Proses e-Perolehan TMR&D Kelulusan budget Perundingan dengan pembekal Menerima permohonan Kuasa kelulusan Rajah 4.6 Proses e-Perolehan di TMR&D Untuk melengkapkan sistem perolehan pada fasa 1. Rajah 4. Fasa Fungsi Utama dan Fasa Pasca Perolehan.2. 2000. Kim dan Shunk. Setiap fasa ini .

kuasa kelulusan dan penerimaan permohonan. kecekapan dan ketelusan. Jika di lihat dari segi kos. kelulusan kewangan. dan seterusnya unit perolehan akan mengiklankan permohonan tersebut kepada semua vendor TMR&D. iaitu fasa Pasca Perolehan.106 mengandungi proses-proses yang tertentu untuk membolehkan sistem ini dapat berfungsi dengan sempurna. Setelah pemilihan dilakukan.7. sememangnya sistem ePerolehan ini dapat memberikan ketelusan yang lebih baik daripada sistem yang terdahulu. penekanan pembangunan adalah lebih ditumpukan kepada proses selepas panggilan sebut harga iaitu proses penilaian dan ketelusan. Ketelusannya adalah sama dengan konsep peti sebut harga dan yang membezakannya ialah ia berbentuk atas talian. Setiap proses perolehan yang dijalankan mengandungi aktiviti tertentu di mana aktiviti ini disusun dalam bentuk carta alir seperti yang ditunjukkan dalam Rajah 4. Rajah ini menunjukkan carta alir bagi keseluruhan aktiviti pembelian yang terlibat di TMR&D. Fasa Pra-Perolehan melibatkan semua proses yang dilakukan sebelum membuat pembelian seperti mengenal pasti keperluan. Vendor yang berminat akan membalas iklan tersebut dengan memberikan senarai sebut harga kepada unit perolehan TMR&D. Secara ringkasannya proses pembelian di TMR&D bermula dengan permohonan daripada kakitangan TMR&D yang dikehendaki mengisi borang atas talian dan borang ini akan dihantar ke unit perolehan. Panggilan sebut harga akan dilakukan secara atas talian dalam laman web TMR&D. maka unit perolehan akan menghantar borang pesanan kepada vendor yang terpilih. Proses ini juga akan dilakukan secara atas talian seperti yang terdapat pada aliran proses perolehan tradisional. Kesemua proses ini dilakukan secara atas talian melalui sistem e-Perolehan yang mana tandatangan hanyalah melalui kelulusan atas talian dengan kata laluan yang akan disediakan mengikut tahap pengurusan dan kelulusan kewangan yang sedia ada. . Setiap jawapan kepada panggilan akan hanya kelihatan pada hari sebut harga ditutup. Bagi Fasa yang ketiga. Fasa yang kedua ialah fasa fungsi utama yang akan memastikan proses pemanggilan sebut harga akan berjalan lancar dan lebih telus daripada proses panggilan sebut harga secara tradisional.

Pengguna Sistem 1) Permohonan Unit Perolehan 2)Pengiklanan 3)Sebut Harga 4)Pemilihan Vendor Rajah 4.7 : Aliran keseluruhan sistem e-Perolehan TMR&D .107 Pra Perolehan Fungsi Utama Penghantaran Sebut harga Rajah 4.6 : Reka bentuk sistem e-Perolehan TMR&D.

2 dan Jadual 4.3: Aliran Sebut Harga RM Above 3. syarikat tersebut perlu mengemukakan surat pengesahan yang menyatakan bahawa hanya mereka sahaja yang mengeluarkan atau menjual produk tersebut. Jadual 4.000 Above 50.000. media masa seperti surat khabar dan sebagainya. Seterusnya.001 10.108 Sistem e-Perolehan di TMR&D melibatkan tiga bentuk pembelian iaitu pembelian secara terus. Jadual 4. Had jumlah bagi setiap pembelian ini biasanya akan berubah dari semasa ke semasa bergantung kepada keputusan pengurusan atasan menilai keberkesanan dan kemudahan menggunakan sistem e-Perolehan ini.000 10. Manakala bagi pembelian secara sebut harga atau “quotation”. Pembelian secara terus dijalankan apabila nilai barangan yang hendak dibeli tidak melebihi RM 3000 atau hanya terdapat sebuah syarikat yang membekalkan barang tersebut. Namun. ianya melibatkan nilai pembelian yang lebih daripada RM 3. sebut harga dan juga tender. di mana iklan pembelian akan dihantar kepada semua pembekal yang berdaftar dan pembekal yang berminat untuk mendapatkan tawaran tersebut perlu memberi maklum balas dengan menyertakan senarai sebut harga dalam jangka masa yang telah ditetapkan.000 HoU YES HoD YES CFO CEO BoD/CEO Nota : HoU – Head of Unit : HoD – Head of Department : CFO – Chief Finance Officer : BoD – Board of Director .000 YES YES YES YES YES YES YES YES YES HoU YES HoD YES CFO CEO BoD/CEO Jadual 4. pembelian secara tender dijalankan apabila nilai pembelian melebihi RM 500.000 dan di bawah RM 500.001 – 50.2 : Aliran Pembelian Terus RM Below 3.000 dan iklan yang dijalankan lebih meluas dengan menggunakan Internet.3 menunjukkan aliran bagi pembelian secara terus dan sebut harga.000 3.

pemohon perlu mengisi permohonan pembelian melalui sistem e-Perolehan dan unit perolehan kemudiannya akan mengiklankannya kepada vendor. Manakala bagi pembelian yang melebihi RM 3000 dan melebihi RM 10.000. unit perolehan akan menghantar permohonan pembelian tersebut kepada pembekal/ vendor mengikut kriteria pembelian iaitu secara terus. Manakala bagi pembelian secara sebut harga. requester hanya perlu memasukkan Pengenalan Diri (ID) dan kata laluan mereka untuk membolehkan sistem memasukkan maklumat ke dalam fail pekerja tersebut. Salinan borang pembelian yang telah lengkap diisi akan dihantar kepada pihak yang bertanggungjawab untuk meluluskan permohonan tersebut. pemohon akan memilih vendor mereka sendiri dan mengemukakannya kepada unit perolehan. Bagi pembelian yang kurang dari RM 3000. pemohon (requester) perlu membuat permohonan secara atas talian dengan menggunakan laman web e-Perolehan TMR&D. Di awal proses pembelian. kelulusan diperlukan dari HoU dan HoD. Di sini. Pengesahan pembelian ini terdiri daripada pengurusan pihak atasan seperti Ketua Unit(HoU).109 Jadual 4. peringkat kelulusan adalah dari HoU hingga CFO.2 di atas menerangkan tentang had jumlah pembelian bersama-sama dengan individu yang diberi kuasa untuk membuat pengesahan bagi jumlah tersebut. . sebut harga atau tender. Peringkat kelulusan ini akan meningkat sehingga kepada peringkat Lembaga Pengarah sekiranya pembelian yang dilakukan melebihi RM 50. Ketua Jabatan(HoD). Perbezaan di antara pembelian secara pembelian terus dan pembelian sebut harga ialah untuk pembelian secara terus. Ketua Pegawai Kewangan(CFO). Ketua Pegawai Eksekutif(CEO) dan Lembaga Pengarah(BoD).000. Manakala pembelian aliran secara sebut harga pula melibatkan kelulusan daripada HoU dan HoD kerana pembelian ini melibatkan beberapa orang pembekal yang akan bersaing antara satu sama lain untuk memenangi tawaran pembelian yang diiklankan. Setelah kelulusan diperolehi secara atas talian.

unit perolehan akan mengeluarkan surat setuju terima (seperti dalam Lampiran J) yang akan ditandatangani oleh Unit Perolehan dan pihak pembekal. semua pembekal yang berminat akan disenaraikan dalam sistem ini. Apabila pengesahan telah diperolehi.5% daripada nilai pembelian sebagai jaminan kepada syarikat TMR&D. Laman web ini hanya boleh dilayari oleh pembekal yang berdaftar sahaja kerana setiap pembekal yang berdaftar akan mempunyai ID dan kata laluan mereka yang tersendiri. perkhidmatan selepas pembelian dan sebagainya. pengurus unit. Setelah perjanjian dibuat. DO) dan invois yang perlu diserahkan .110 Setiap pembekal yang telah mendaftar dengan TMR&D akan memperoleh maklumat pembelian tersebut melalui e-mel syarikat atau mereka boleh melayari laman web e-Perolehan TMR&D dari semasa ke semasa. pembekal/vendor perlu menghantar barang yang dikehendaki dalam jangka masa yang telah ditetapkan. pemohon akan menerima surat penerimaan tempahan (Delivery Order. tempoh masa yang diberikan kepada pembekal adalah bergantung kepada keperluan dan kehendak pemohon (requester) tersebut. Sistem penilaian ini akan berlaku secara berperingkat. Apabila pemohon telah menerima barangan yang dikehendaki. eksekutif unit. dan sebagainya. Unit perolehan akan membuka sebut harga tersebut dan menghantarnya kepada pemohon untuk membuat pemilihan dan penilaian. Setelah membuat pemilihan pembekal yang berkelayakan berdasarkan kepada harga. mereka perlu menyemak barangan tersebut sama ada ianya memenuhi spesifikasi dan dapat berfungsi dengan baik atau sebaliknya. spesifikasi barangan. Penilaian yang dibuat adalah berdasarkan kepada mata penilaian bagi setiap kriteria pembelian. Biasanya. Pembekal yang terpilih merupakan pembekal yang memperoleh mata nilai yang paling tinggi. Pihak pembekal/vendor perlu menyertakan “bank guarantee” sebanyak 2. Pemilihan pembekal tersebut perlu mendapat pengesahan daripada jawatankuasa yang telah ditetapkan yang terdiri daripada pengurus besar. Sekiranya tidak terdapat sebarang masalah. Pembekal yang berminat dengan tawaran tersebut perlu memberi maklum balas secepat mungkin dalam tempoh masa yang ditetapkan. Apabila tamat tarikh pengiklanan. ketua unit.

pemohon perlu berurusan dengan Unit Perolehan dan Unit Perolehan akan mengendalikan masalah tersebut. Invois ini akan ditandatangani oleh penerima barangan dan juga pengesahan daripada Ketua Unit masing-masing. Analisis data ini mengandungi empat bahagian utama iaitu:- a. Walau bagaimanapun terdapat juga pembayaran secara atas talian dilakukan sekiranya pembelian barangan tersebut melibatkan pembelian dari negara luar di mana pembayaran dilakukan melalui akaun pembekal tersebut. Pendekatan penyelesaian masalah e-Perolehan . Hubungan antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan d. Ini kerana sistem e-Perolehan dan sistem kewangan masih belum di gabungkan untuk membolehkan pembayaran dijalankan secara atas talian. Jika terdapat sebarang masalah dengan barangan yang diterima.111 kepada unit kewangan untuk membuat pembayaran kepada pembekal. Tahap amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan b. mereka akan memasukkan butiran pembelian ke dalam sistem mereka tersendiri. penganalisisan data daripada kaedah soal selidik dikemukakan bersama-sama dengan penemuan-penemuan kajian yang berasaskan kepada kajian literatur serta rumusan ke atas hipotesis-hipotesis kajian. 4. Apabila Unit Kewangan menerima DO dan invois daripada pemohon. Unit kewangan di TMR&D menggunakan perisian My Soft untuk memasukkan butiran pembelian dan proses pembayaran dilakukan secara manual iaitu menggunakan cek dan Bank draf.3 Analisis Data Kuantitatif dan Kualitatif Seterusnya. Perbezaan amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada demografi c.

hasil analisis kebolehpercayaan bagi item-item kajian ini jelas membuktikan bahawa instrumen kajian ini boleh diterima pakai. kajian ini menggunakan kaedah Analisis Kebolehpercayaan dengan melihat Cronbach’s alpha melalui perisian Statistical Package For Social Science (SPSS). . 4. tempat dan sampel yang berlainan. Nilai Cronbach’s alpha bagi setiap faktor disenaraikan dalam Jadual 4. Bagi ujian kebolehpercayaan.4.9211 dan ini bermakna data kajian mempunyai kebolehpercayaan yang tinggi kerana nilai pekali yang diperolehi melebihi 0. Kaedah pengurangan data digunakan untuk membuang data-data yang tidak perlu bagi meninggalkan data yang penting dan sesuai. 2001:261). Kajian ini menggunakan ketiga-tiga langkah ini untuk menganalisis data kualitatif. Oleh yang demikian. Analisis kuantitatif menggunakan analisis deskriptif dan inferensi. mempamerkan dan merumuskan data serta verifikasi data.4 Analisis Kebolehpercayaan Instrumen Kebolehpercayaan atau “reliability” merupakan ukuran keupayaan sesuatu instrumen penyelidikan dalam mengukur permasalahan (pembolehubah) kajian secara konsisten setiap kali ianya digunakan pada masa.6 (Salleh dan Zaidatun. analisis data yang dikemukakan oleh Miles dan Huberman (1994) seperti yang diterangkan dalam bab tiga dalam kajian ini. Data ini akan dipamerkan untuk dibincangkan dalam analisis kajian. Analisis ini melibatkan kaedah pengurangan data (data reduction).112 Aspek-aspek ini dianalisis melalui dua cara iaitu analisis kuantitatif dan analisis kualitatif. didapati nilai pekali kebolehpercayaan bagi data kajian adalah tinggi iaitu 0. Hasil daripada analisis yang dijalankan. Manakala bagi kaedah kualitatif.

Jika ukuran itu mengukur satu konsep pada keseluruhannya. dalam menentukan bilangan faktor yang perlu dibentuk.93 4.80 0. Daripada analisis yang dijalankan. Walau bagaimanapun.86 0.4: Analisis Kebolehpercayaan Instrumen menggunakan Cronbach’s alpha Jenis Amalan e-Perolehan Pembolehubah Pengumpulan maklumat Jenis permohonan Kontrak Perundingan Analisis Risikan Faedah e-Perolehan Faedah kepada organisasi Faedah dari pembekal Faedah kepada pengguna dalaman Bilangan Item 5 4 9 5 3 3 13 Nilai Alpha (α) 0.85 0.6. pengkaji boleh menggunakan kepercayaan konseptual mereka berdasarkan kajian atau teori kajian lepas. Oleh itu. maka pengkaji berjaya mengemukakan kesahan muka (Syed. Jadual- . pengkaji mengelompokan pembolehubah ini kepada empat faktor berdasarkan kepada kajian yang dijalankan oleh Quesada (2004). Nilai Eigen (Eigenvalues) dapat membantu dalam membuat keputusan untuk menentukan jumlah faktor yang perlu dikeluarkan (Miller dan Salkind.113 Jadual 4. nilai Eigen menunjukkan terdapat enam faktor yang boleh bentuk oleh pembolehubah ini.87 0. Pengelompokan pembolehubah melalui Kaedah Analisis Faktor dengan melihat kepada faktor yang mempunyai nilai Eigennya melebihi 1 dipilih sebagai faktor utama. 2002).80 0. Ini kerana.5 Analisis Kesahan Instrumen Kesahan instrumen dianalisis secara kesahan muka (content validity) yang mempertimbangkan sama ada instrumen ini berjaya mendekati satu konsep itu dengan sepenuhnya atau tidak. 1998: 155).83 0.5. bagi aspek amalan e-Perolehan pembolehubah-pembolehubah dikumpulkan kepada empat faktor seperti yang ditunjukkan dalam Jadual 4. menurut Green dan Salkind (2003). manakala pembolehubah-pembolehubah bagi faedah e-Perolehan pula akan dikumpulkan kepada tiga faktor seperti yang terdapat dalam Jadual 4.

687 0.787 0.155 -0.151 -0.763 0.217E-02 -0.584 28.859E-02 0.138 0.759 0.166 0.116 4. penyelenggaraan.615 0.244E-02 0.337E-02 0.638 0.284 0.176 0.563 -0.622E-02 0.112 -3.38E-02 2.609 0.851 0.541 0.297E-02 0.266 Nilai Faktor 1 Faktor 2 Faktor 3 Faktor 4 Pengumpulan Maklumat Mengenal pasti keperluan untuk perkhidmatan selepas pembelian.26E-02 -0.315 0.5: Analisis Faktor dan nilai Eigen bagi amalan e-Perolehan Amalan e-Perolehan Faktor Kontrak Perundingan Customization Kontrak akhir Piawai kualiti Kuantiti penghantaran Masa penghantaran Prestasi perolehan Tempoh penghantaran Prestasi pembekal Harga 0.772E-02 0.415 -6.757 7.669 0.161 3.86E-02 2.233 0.628 2.114 jadual ini menghuraikan hasil ujian Analisis Faktor dan nilai Eigen yang diperolehi bagi setiap faktor dan nilai pemberat (factor loading) bagi setiap item dalam pembolehubah bagi amalan e-Perolehan dan faedah e-Perolehan.126 0.10E-02 0.46E-02 0.571 0.99E-02 -6.101 7.227 8.291 0.815 0.320 0.541E-02 0.807 0.201 0.454 -6.17E-02 0.638 .167 0.605 0.180 0.729 0.308 6.367 10. dan jaminan (warranty) Mendapatkan rujukan untuk kualiti perkhidmatan produk Mencari produk yang bersesuaian untuk ditempah Mencari pembekal untuk menjalankan pembelian Permintaan bahan 8.102 0.763 12.631 Nilai Eigen % Varian Faktor 1 : Kontrak perundingan Faktor 2 : Pengumpulan maklumat Faktor 3 : Analisis Risikan Faktor 4 : Jenis permohonan 6.720E-02 2.28E-02 0.014 2.203 6.126E-02 -0.63E-02 0.538 0.131 Jenis Permohonan Sebut harga (Quotation) Permohonan proposal (Request For Proposal) Permohonan maklumat (Request For Information) Permohonan Bida (Request For Bids) 0.413E-02 0. Jadual 4.270 0.209 0.402 -2.121 -6.143 Analisis Risikan Spesifikasi produk dan maklumat rungutan tentang bahan yang rosak Bahan tempahan Pengangkutan tempahan Perbelanjaan lepas untuk bahan Membuat tempahan 0.580E-02 -1.744 0.74E-02 5.288 0.378 0.138 4.109 -4.752 0.758 0.322 0.107 3.295 -3.278 0.134E-02 0.441 -4.761 0.299 0.533 0.293 1.116 5.101E-02 0.80E-02 2.346 8.714E-02 -4.

757). aspek customization. permohonan maklumat dan permohonan bida merupakan antara cara yang boleh dilakukan untuk membuat pembelian. Keempat-empat faktor ini ialah kontrak perundingan (6. permohonan proposal.584).57% daripada keseluruhan nilai varian bagi amalan e-Perolehan (lihat Jadual 4. maklumat yang diperlukan dalam analisis ini lebih berkait dengan spesifikasi produk. 1998). Kontrak perundingan merupakan salah satu faktor dalam amalan perolehan yang meliputi perkara-perkara yang menjadi perbincangan dan perundingan semasa menjalankan perolehan. pengumpulan maklumat (2. Jenis permohonan seperti sebut harga. Analisis risikan bertujuan untuk menilai prestasi bagi tujuan pengawasan dan membantu dalam membangunkan strategi berdasarkan kepada maklumat yang berkualiti tinggi. perolehan barangan dan perkhidmatan juga boleh dilakukan dengan beberapa cara bergantung kepada nilai pembelian yang ingin dilakukan. Di samping itu juga.763).367) dan jenis permohonan (1. jenis bahan tempahan dan pengangkutan barang.40 akan dikeluarkan daripada faktor tersebut (Hair et al. analisis risikan (2. Elemen-elemen lain yang terdapat dalam kontrak perundingan juga dapat membantu pengguna sistem dalam mewujudkan perhubungan dua hala dengan pihak pembekal dalam memberi faedah kepada kedua-dua pihak. Selain daripada kedua-dua faktor di atas. analisis risikan juga memainkan peranan dalam amalan perolehan barangan dan perkhidmatan.115 Dalam menentukan pembolehubah-pembolehubah bagi setiap faktor. kontrak akhir dan piawai kualiti merupakan elemen yang menjadi perhatian pihak pengurusan. nilai pemberat yang kurang daripada 0. Analisis faktor ini menghasilkan empat faktor yang menerangkan 58. Oleh itu..5). Pada kebiasaannya. Maklumat risikan ini penting bagi membolehkan pemohon membuat pemilihan pembekal yang terbaik. .

Semua pembolehubah ini mempunyai nilai pemberat yang melebihi 0. kos (0.065% daripada keseluruhan nilai varian bagi faedah e-Perolehan.40 dalam setiap faktor yang telah ditentukan. pembelian yang tidak perlu dan bilangan pembekal merupakan tiga faktor utama yang menyumbang kepada faedah organisasi.598) kepada pengguna dalamannya.613). Sistem ini juga mampu memberi kemudahan dalam meningkatkan kualiti bahan (0. mengurangkan bilangan pembekal (0.694). perkhidmatan (0. faedah ini terbahagi kepada tiga iaitu faedah kepada pengguna sistem (9. mengurangkan masa transaksi merupakan faedah utama kepada pengguna sistem e-Perolehan di TMR&D.600).6). Ketiga-tiga faktor ini menerangkan 61.116 Analisis faktor juga dijalankan ke atas faedah e-Perolehan (lihat Jadual 4. mengurangkan pembelian yang tidak perlu (0.828). faedah dengan pembekal (2.511) dan kesilapan semasa pembuat pembelian (0.718).103) dan faedah kepada organisasi (1. Daripada analisis yang dijalankan. kertas kerja (0. . mengurangkan inventori.661) dan kebolehpercayaan maklumat (0.465) serta mengurangkan kos bahan dan perkhidmatan (0.8. Berdasarkan kepada nilai pemberat yang melebihi 0. Berdasarkan kepada nilai pemberat yang diperolehi.812). Faedah kepada pengguna sistem meliputi aspek penjimatan dan kemudahan yang diperolehi oleh pengguna sistem e-Perolehan dari segi mengurangkan masa transaksi (0. Sistem e-Perolehan juga mampu memberi faedah kepada organisasi dalam mengurangkan inventori (0.402).708).828).802). penghantaran produk tepat pada masa yang ditetapkan (0.

308 0.187 0.694 0.345 0.209 6.300 0.553 0.117 Jadual 4.600 0.150 0.149 0.332 .297 0.613 7.199 -1.598 0.560 0.699 0.242 0.708 0.39E-03 0.465 6.199E-02 0.104 0.661 0.186E-03 2.664 0.131 8.718 44.577E-03 2.279E-02 0.802 1.103 9.344 -9.330 0.274 0.511 0.191 0.695 -8.403 Faedah kepada organisasi Mengurangkan inventori Mengurangkan pembelian yang tidak perlu (Maverick buying) Mengurangkan bilangan pembekal Nilai Eigen % Varian Faktor 1 : Faedah kepada pengguna sistem Faktor 2 : Faedah dengan pembekal Faktor 3 : Faedah kepada organisasi 0.703 8.142 2.267E-02 9.716 0.20E-03 0.644 0.407 0.172 0.6: Analisis Faktor dan nilai Eigen bagi faedah e-Perolehan Faedah e-Perolehan Faktor Faktor 1 Nilai Pemberat Faktor 2 Faktor 3 Faedah kepada pengguna sistem Mengurangkan masa transaksi Penghantaran maklumat yang tepat pada masa kepada pengguna dalaman Mengurangkan kos transaksi Meningkatkan kualiti produk/perkhidmatan kepada pengguna dalaman Meningkatkan kefleksibelan memenuhi perubahan kepada keperluan pengguna Mengurangkan kesilapan semasa memproses tempahan Sistem e-Perolehan sedia ada sangat memuaskan Memperbaiki kualiti perkhidmatan kepada pengguna dalaman Meningkatkan komunikasi dengan pengguna dalaman Memenuhi jangkaan pengguna dalaman Meningkatkan kualiti bahan/perkhidmatan Meningkatkan kebolehpercayaan maklumat kepada pengguna dalaman (laporan perkembangan terkini) Mengurangkan kertas kerja 0.403 0.173 0.144 0.557 0.152 0.617 0.352 Faedah dengan pembekal Memperbaiki komunikasi dengan pembekal Memperbaiki kerjasama dengan pembekal Memperbaiki perkongsian data dengan pembekal 0.140 0.329E-02 0.868 0.828 0.828 0.872 0.44E-03 0.164 0.812 0.

tidak semua responden yang dapat menjawab soal selidik yang diedarkan dengan serta-merta. profil demografi responden bagi kajian ini dapat dirumuskan seperti Jadual 4.6 Analisis Profil Pekerja Daripada 122 borang soal selidik yang diedarkan. Walaupun sistem ini didominasi oleh golongan muda.118 4.1 Umur Pengkaji berpendapat bahawa sampel bagi kajian ini menggambarkan realiti struktur umur tenaga kerja muda yang mendominasi penggunaan e-Perolehan di TMR&D di mana majoriti responden berumur di antara 26-30 tahun (42. diikuti dengan pekerja yang berusia sekitar 31-35 tahun (24. namun terdapat juga sebilangan kecil pengguna sistem ini terdiri daripada mereka yang berusia lewat 40an. Jadual 4. Mereka ini terdiri daripada pelbagai kategori jawatan dan mendominasi penggunaan sistem e-Perolehan di TMR&D berdasarkan kepada jumlah bilangan mereka yang agak ramai iaitu 67. hanya 92 yang dikembalikan.7 menunjukkan peratusan umur responden yang menggunakan sistem e-Perolehan di TMR&D yang terdiri daripada pelbagai peringkat umur.4% daripada keseluruhan responden.7%).7%). Berdasarkan taburan kekerapan. Bagi responden yang tidak berkelapangan atau tiada di tempat mereka pada masa soal selidik diedarkan. Pengkaji sendiri telah mengedarkan soal selidik secara bersemuka dengan responden. Terdapat sedikit masalah semasa mengedarkan soal selidik kerana sebahagian daripada pengguna e-Perolehan di TMR&D berada di luar negara atas urusan kerja. Walau bagaimanapun. 4. pengkaji telah meninggalkan soal selidik tersebut bersama-sama sampul surat beralamat pengkaji kepada responden tersebut.7.6. Mereka ini terdiri daripada individu yang memegang jawatan eksekutif dan ke .

6 44.3 6.3 32.4 4.2 14.0 24.2 25.4 3.5 11.119 atas dan terlibat dengan aktiviti pengesahan dan meluluskan sesuatu pembelian sebelum dihantar kepada pembekal.7 4. Jadual 4.4 Jantina Tahap Pendidikan .0 42.3 17.6 5.6 7.5 66.6 63.7 12.0 58.4 3.7 24.7 : Demografi Responden Demografi Umur 20-25 tahun 26-30 tahun 31-35 tahun 36-40 tahun 41-45 tahun 46-50 tahun 51-55 tahun Lelaki Perempuan MCE/SPM Sijil/Diploma Sarjana Muda Sarjana/Doktor Falsafah Tempoh Pengalaman Kurang 2 tahun 2-5 tahun 6-10 tahun 10 tahun ke atas Kategori Jawatan Pentadbiran/Perkeranian Teknikal Pengurusan Eksekutif Lain-lain Peratusan (%) 9.7 17.

3% berbanding pengguna perempuan iaitu hanya 32. di mana. Hasil temubual mendapati bahawa. Apabila kita tengok bahagian penyelidikan ini. mungkin dia punya nisbah tu tak banyaklah…” .6. pengkaji mendapati bahawa majoriti pengguna ePerolehan terdiri daripada kaum lelaki kerana peratusan yang dicatatkan oleh lelaki adalah tinggi iaitu sebanyak 66. jelas menunjukkan bahawa golongan wanita tidak ramai menggunakan sistem e-Perolehan. kebanyakan ketua unit dan pengurus projek juga adalah lelaki.2 Jantina Jadual 4. golongan ini kebiasaannya yang membuat pembelian bagi unit masing-masing kerana setiap pembelian yang dilakukan memerlukan justifikasi barangan yang lengkap dan perlu mengemukakan tujuan bagi membolehkan pembelian tersebut diluluskan. Perkara ini dijelaskan oleh Ketua Pegawai Kewangan yang menyatakan: “Sistem perniagaan mesti selari dengan keperluan perniagaan. Maka keperluan perniagaan bergantung kepada fungsi kerja yang dilakukan. tetapi perempuan pun ada. oleh itu kebetulan agaknya yang menggunakan sistem ini banyak lelaki. Pengurus Besar adalah lelaki. Oleh itu. Perkara ini dapat dijelaskan daripada temubual yang dijalankan ke atas kakitangan TMR&D.7 menunjukkan taburan jantina responden yang menggunakan sistem e-Perolehan di organisasi TMR&D..6%. Daripada jadual tersebut. perkara ini disebabkan oleh kebanyakan ketua-ketua dan pengurus-pengurus unit di sini terdiri daripada kaum lelaki. Daripada senarai pengguna e-Perolehan yang diberikan oleh unit perolehan. mungkin kalau kita tengok kepada pengguna sistem itu sendiri lebih kepada bahagian penyelidikan.120 4. ketua program pun semua lelaki.

2%.7) diikuti dengan golongan pengurusan sebanyak 17.4 Kategori Jawatan Majoriti pengguna sistem e-Perolehan di TMR&D terdiri daripada golongan eksekutif iaitu sebanyak 63.3%) seperti yang pada Jadual 4. Kebanyakan pengguna ini terdiri daripada ketua bahagian dan ketua-ketua unit. Perkara ini membuktikan bahawa pengguna e-Perolehan di TMR&D terdiri daripada golongan yang berpelajaran.6.6. diikuti dengan memiliki Ijazah Sarjana/ Doktor Falsafah(25.2%) memiliki Ijazah Sarjana Muda. tempoh pengalaman responden adalah sekitar 2-5 tahun dan 6-10 tahun dengan masing-masing 44. 4.7% (lihat Jadual 4. dapatan kajian menunjukkan bahawa pengguna sistem terdiri daripada mereka yang telah lama berkhidmat dalam organisasi ini. Ini kerana golongan eksekutif majoritinya terdiri daripada mereka yang terlibat dengan aktiviti R&D.3 Tempoh Pengalaman Berdasarkan kepada Jadual 4.7.0% dan 24.7.6.3% pengguna sistem yang berkhidmat lebih daripada sepuluh tahun di syarikat ini. Ini kerana pengguna sistem ini sekurang-kurangnya memiliki kelulusan Sijil Pelajaran Malaysia (SPM).6%. aktiviti ini . Terdapat 14. 4. Secara keseluruhannya.3 Tahap Pendidikan Secara keseluruhannya.121 4. Kebiasaannya. kebanyakan responden yang menggunakan sistem e-Perolehan TMR&D mendapat pendidikan yang agak tinggi kerana lebih daripada separuh responden (58.

kebanyakannya dilakukan oleh golongan eksekutif kerana kita perlukan pengguna/pembeli itu sendiri kerana mereka lebih arif tentang spesifikasi barangan yang diperlukan. Perkara ini dijelaskan oleh Ketua Pegawai Kewangan dalam temubual yang telah dijalankan. bagi setiap pembelian yang dilakukan. spesifikasi barangan atau perkhidmatan. ianya memerlukan butiran lanjut mengenai sesuatu barangan yang hendak dibeli seperti jenis barangan.” Oleh itu. dan para penyelidik kanan yang bertindak sebagai individu yang bertanggungjawab menguruskan sesebuah projek penyelidikan yang telah diluluskan. Ini kerana golongan ini biasanya jarang terlibat dengan aktiviti pembelian kerana bidang kerja mereka adalah lebih spesifik dan aktiviti pembelian bukan merupakan satu keperluan bagi mereka. Golongan eksekutif ini terdiri daripada ketua-ketua unit.4%) dan pentadbiran/perkeranian (6. Butiran lengkap ini diperlukan semasa mengisi borang pembelian secara atas talian dan akan disemak oleh pengurus besar unit tersebut. namun sistem ini merupakan satu sistem yang terbuka kepada semua kakitangan di TMR&D di mana setiap kakitangan boleh membuat pembelian secara atas talian mengikut keperluan semasa mereka. dan sebagainya. terdapat juga sebilangan kecil daripada lain-lain jawatan (4. harga. Jadi kebanyakan pengguna itu terdiri daripada golongan eksekutif.122 melibatkan pembelian barangan dalam nilai yang besar sehingga mencecah jutaan ringgit. Aktiviti pembelian syarikat biasanya dikendalikan oleh individu ini kerana mereka lebih arif tentang pembelian yang ingin dilakukan serta mengetahui keperluan semasa setiap unit. perkhidmatan selepas jualan. Oleh itu. “Dari segi kemasukan maklumat ke dalam sistem e-Perolehan.6%) yang menggunakan sistem ini. . Walaupun majoriti pengguna sistem e-Perolehan di sini terdiri daripada golongan eksekutif. penolong ketua unit.

Kenyataan ini dikemukakan sendiri oleh Ketua Pegawai Kewangan dalam kenyataannya seperti berikut: “Kebaikan sistem ini ialah ia mesra pengguna dan senang digunakan.8. ianya jelas menunjukkan bahawa majoriti (92%) pengguna sistem e-Perolehan syarikat amat berpuas hati dengan sistem tersebut. mereka akan mendapat yang sistem memang mesra pengguna.5 Penggunaan e-Perolehan Daripada Rajah 4. Mereka boleh menggunakan sistem ini walaupun tiada pengalaman dan pengetahuan kerana apabila mereka masuk ke dalam sistem e-Perolehan ini.8 : Peratusan kepuasan penggunaan sistem e-Perolehan . Berdasarkan kepada temubual yang dijalankan ke atas beberapa orang kakitangan di TMR&D yang menggunakan sistem ini.6. Perkara ini jelas menggambarkan kemampuan sistem e-Perolehan ini dalam membantu pengguna untuk menjalankan pembelian barangan dan perkhidmatan dengan lebih mudah dan cepat. mereka menyatakan bahawa sistem e-Perolehan di TMR&D merupakan satu sistem yang mesra pengguna dan mudah digunakan.123 4.” Peratusan Penggunaan E-perolehan Tidak 8% Ya 92% Rajah 4.

” .5%). Rata-rata pengguna e-Perolehan menggunakan sistem ini kerana kemampuan sistem ini dalam memberikan penjimatan dan memudahkan urusan perolehan dijalankan. Faedah e-Perolehan merupakan pendorong kepada pelaksanaan dan amalan e-Perolehan. Jadual 4. Sistem ini menyenangkan semua pihak dan memberikan keselesaan kepada semua pihak dari segi memudahkan pembuatan keputusan dan memberikan ketelusan dalam membuat pembelian. didapati tahap amalan e-Perolehan di TMR&D berada pada tahap yang tinggi (55.124 Di samping itu. segala perolehan yang dilakukan oleh kakitangan TMR&D adalah dengan menggunakan sistem e-Perolehan TMR&D. cepat dan juga menjimatkan. pengguna juga merasakan bahawa sistem e-Perolehan ini adalah lebih baik daripada sistem perolehan yang terdahulu kerana ianya lebih mudah.7. so sekarang ini mereka kena gunakan sistem e-Perolehan. … Ianya juga menyenangkan semua pihak dan memberikan keselesaan kepada semua pihak. Maka mereka tiada pilihan selain menggunakan sistem ini untuk membuat pembelian.7 Analisis dan Penemuan Kajian 4. Dapatan ini diperkukuhkan lagi dengan temubual dan pemerhatian yang dijalankan di TMR&D di mana hasil daripada temubual yang dijalankan. Perkara ini dijelaskan oleh Ketua Pegawai Kewangan yang menyatakan bahawa : “Sistem ini lebih baik daripada sistem yang lama kerana dulu mereka menggunakan sistem secara manual.8 menunjukkan peratusan amalan e-Perolehan di TMR&D.1 Tahap Amalan e-Perolehan Hasil daripada soal selidik yang diedarkan ke atas pengguna sistem e-Perolehan TMR&D. 4.

Jadual 4. Kajian literatur sebelum ini mendapati ramai penulis bersependapat bahawa sistem ePerolehan sememangnya memberikan banyak faedah kepada penggunanya (Hussain et al.125 Antara jenis amalan e-Perolehan yang tinggi amalannya ialah kontrak perundingan (56) diikuti jenis permohonan (52). didapati bahawa tahap faedah e-Perolehan TMR&D berada pada tahap sederhana dengan peratusan yang diperolehi iaitu 50.5% 6 3 5 14 4. Helmi (2005). masa penghantaran. Kontrak perundingan merupakan amalan yang paling tinggi disebabkan oleh item-item yang terdapat dalam amalan ini mempunyai kepentingan dalam membuat pembelian. kontrak akhir. Ini kerana item-item seperti harga. Quesada (2004).0% Tinggi Sederhana Rendah 4. tempoh penghantaran. kualiti penghantaran. prestasi pembekal dan prestasi perolehan merupakan antara aspek yang penting dalam membuat pertimbangan semasa menjalankan pembelian.8 : Tahap Amalan e-Perolehan TMR&D Tahap / Jenis Amalan Pengumpulan maklumat Analisis risikan Kontrak perundingan Jenis permohonan Jumlah Jumlah Peratusan 41 43 56 52 192 55. customization. (2005). Dalam kajian ini.8%.9.5% 42 40 24 34 140 40. analisis risikan (43) dan pengumpulan maklumat (41) berada pada tahap sederhana. dan Croom dan Johnston (2003).7. faedah e-Perolehan dibahagikan kepada tiga bahagian iaitu . piawai kualiti.2 Tahap Prestasi e-Perolehan Daripada Jadual 4. Frye (2004).

126 faedah kepada organisasi.2% Tinggi Sederhana Rendah Dapatan ini turut disokong oleh Pengurus Unit Perolehan TMR&D yang menyatakan bahawa sistem ini diwujudkan untuk memudahkan proses perolehan dijalankan di samping memberi faedah kepada pengguna sistem itu sendiri.9 : Tahap Prestasi e-Perolehan TMR&D Tahap / Faedah Faedah organisasi Faedah kepada pengguna Faedah dari pembekal Jumlah Nilai Peratusan 13 42 33 88 33. Ujian –t dan ANOVA digunakan untuk melihat perbezaan yang wujud antara amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada faktor demografi.2% 46 41 47 134 50. Jadual 4. Jika dibandingkan ketiga-tiga faedah yang diberikan oleh sistem ini. 4.7.3 Perbezaan Amalan dan Prestasi e-Perolehan Berdasarkan kepada Faktor Demografi. Faktor .8% 30 5 8 43 16. Penerangan lanjut tentang proses e-Perolehan TMR&D ini akan dibincangkan dalam bahagian seterusnya dalam analisis kajian kes. Sistem ini juga dapat membantu dalam memudahkan proses perolehan dijalankan berbanding dengan menggunakan cara perolehan tradisional. didapati faedah kepada pengguna mencatatkan tahap yang tinggi dengan bilangan kekerapan sebanyak 42 manakala faedah organisasi dan faedah dengan pembekal berada pada tahap sederhana dengan kekerapan 46 dan 47. faedah kepada pengguna sistem dan faedah dengan pembekal/vendor syarikat.

Perbezaan antara dua pembolehubah hanya wujud sekiranya nilai signifikan kurang daripada 0.11 menunjukkan terdapat perbezaan antara amalan e-Perolehan (Jenis Permohonan) dan prestasi e-Perolehan (Faedah kepada pengguna) dengan tahap pendidikan di mana nilai signifikan yang diperolehi adalah kurang 0.11 menunjukkan nilai signifikan bagi amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada faktor demografi. 1995. 2003). dan kategori jawatan. (Rugimbana. Teo. lebih cenderung mereka untuk menggunakan Internet atau komputer.10 dan Jadual 4. penggunaan Internet.05. Keputusan ini ditentukan berdasarkan nilai signifikan bagi amalan dan prestasi ePerolehan yang menunjukkan nilai melebihi 0.127 demografi di lihat dari aspek jantina. 2001). Manakala terdapat juga kajian yang menyatakan bahawa faktor jantina dan kategori jawatan juga tidak memberi kesan ke atas aspek pembelian (Sharon. Ini kerana sistem ini direka bentuk untuk semua kakitangan TMR&D dan lebih berkonsepkan mesra pengguna.10 dan Jadual 4. 2005. Keputusan analisis menunjukkan tiada sebarang perbezaan signifikan wujud antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor jantina. kategori jawatan dan tempoh pengalaman. Robieh. Maka pengkaji berpendapat bahawa pekerja yang berpendidikan tinggi lebih selesa dan mudah untuk menggunakan sistem e-Perolehan kerana tahap pendidikan seseorang itu sering dikaitkan dengan tahap komitmen mereka dalam menerima dan menggunakan teknologi baru (Bakri.05. tempoh pengalaman. lebih tinggi tahap pendidikan seseorang itu. Jadual 4. Di sini pengkaji merumuskan bahawa . Walau bagaimanapun. tahap pendidikan. Jadual 4. Daripada analisis ujian Post Hoc mendapati bahawa perbezaan ini berlaku dikalangan mereka yang mempunyai pendidikan Sarjana dan Sarjana Muda.05. Daripada kajian yang dijalankan oleh Gattiker dan Hlavka (1992) juga mendapati bahawa tiada perbezaan antara kelakuan mengikut jantina. 2001. 2004. Kajian lepas juga mendapati bahawa tahap pendidikan juga sering dikaitkan kepuasan kerja. Park. Menurut Leticia (2002). ).

228 0.287 0.577 0.038 0.306 0.10: Nilai Signifikan Amalan e-Perolehan Amalan e-Perolehan Faktor Demografi Jantina Nilai Signifikan Tahap Pendidikan Tempoh Pengalaman Kategori Jawatan Pengumpulan Maklumat Jenis Permohonan Kontrak Perundingan Analisis Risikan 0.11: Nilai Signifikan faedah e-Perolehan berdasarkan kepada Faktor Demografi Faedah e-Perolehan Faktor Demografi Jantina Nilai Signifikan Tahap Pendidikan Tempoh Pengalaman Kategori Jawatan Faedah kepada organisasi Faedah dengan pembekal Faedah kepada pengguna sistem 0.313 4.456 0.485 0.860 0.765 0.880 0. Dalam era globalisasi.504 0.421 0.824 Jadual 4. Jadual 4.734 0.508 0.594 0.7.930 0.128 tahap pendidikan berperanan besar dalam mempengaruhi amalan e-Perolehan di Syarikat kajian kes.179 0.911 0.298 0.476 0.672 0.677 0. Antara sebab utama sistem e-Perolehan diterapkan ke dalam organisasi adalah untuk memperoleh faedah daripada sistem tersebut.679 0.218 0.152 0.042 0. persaingan kini tidak lagi dibatasi oleh sempadan geografi .4 Hubungan antara Amalan e-Perolehan dan Prestasi e-Perolehan Prestasi e-Perolehan di lihat dari segi faedah yang diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan.

Nilai pekali yang positif memberi gambaran bahawa semakin terbuka dan sukarnya pembelian yang ingin dilakukan.14) yang diperolehi dalam model ini. permohonan maklumat.05 (Lihat Jadual 4. .4. dan permohonan bida. Ini menunjukkan bahawa kedua-dua pembolehubah ini tidak mempengaruhi faedah e-Perolehan berbanding pembolehubah yang lain yang lebih mempunyai kaitan secara langsung. Jenis permohonan ini didapati mempunyai hubungan yang signifikan pada aras keertian 5% dengan faedah ePerolehan.129 tetapi lebih bersifat global. maka semakin banyak faedah yang boleh diperolehi oleh organisasi. Analisis regresi ini mendapati bahawa jenis permohonan yang dilakukan merupakan penyumbang terbesar bagi faedah e-Perolehan berdasarkan nilai pekali yang kurang dari 0. permohonan proposal. Ini bermakna bahawa faedah e-Perolehan banyak bergantung kepada bagaimana pembelian yang dilakukan sama ada melalui sebut harga.12 . Walau bagaimanapun keputusan analisis menunjukkan analisis risikan dan pengumpulan maklumat tidak mempunyai hubungan signifikan dengan kesemua faedah e-Perolehan. Ini kerana pembelian yang dilakukan secara bida memberikan keuntungan kepada organisasi kerana para vendor akan bersaing untuk memberi tawaran yang terbaik dengan harga yang lebih rendah dan perkhidmatan yang lebih baik kerana mereka terpaksa bersaing dengan pembekal yang lain secara atas talian dan terbuka. Faedah kepada pengguna dalaman juga turut dipengaruhi oleh kontrak perundingan di mana amalan e-Perolehan ini membantu syarikat untuk mendapatkan faedah dari segi harga yang berpatutan dengan kualiti yang lebih baik dan memenuhi spesifikasi yang diperlukan. Penjimatan kepada organisasi merupakan satu faedah dalam mengurangkan kos perbelanjaan syarikat dan boleh dijadikan sebagai perancangan strategik syarikat dalam meningkatkan keuntungan syarikat.

13: Analisis Regresi tentang perkaitan antara amalan e-Perolehan dengan faedah dengan pembekal Pembolehubah bersandar • • • • • F Faedah dengan pembekal Pengumpulan maklumat Analisis Risikan Kontrak perundingan Jenis permohonan = 3.168 * Signifikan pada aras keertian 5% Jadual 4.428 0.891 -0.148 0.762 0.797 2.009 R2 = 0.083 0.12: Analisis Regresi tentang perkaitan antara amalan e-Perolehan dengan faedah kepada organisasi Pembolehubah bersandar • Faedah kepada organisasi Beta t P Pembolehubah tidak bersandar • • • • F Pengumpulan maklumat Analisis Risikan Kontrak perundingan Jenis permohonan = 3.094 0.689 0.313 t 0.211 0.261 2.010 Pembolehubah tidak bersandar P = 0.507 0.325 -0.010 0.667 -0.632 Beta 0.052 0.007 P = 0.159 * Signifikan pada aras keertian 5% .130 Jadual 4.163 1.133 0.402 1.086 -0.934 0.640 P 0.248 0.006 R2 = 0.

000 R2 = 0.771 0.79).346 t -0.15 menunjukkan faedah-faedah yang diberikan oleh sistem e-Perolehan kepada organisasi TMR&D.76).346 P 0.430 Beta -0.002 Pembolehubah tidak bersandar P = 0.356 0. penerimaan sistem e-Perolehan ini juga adalah disebabkan oleh faedah-faedah yang boleh diperolehi daripada penggunaan sistem tersebut.689 0.034 0. Daripada jadual ini.305 * Signifikan pada aras keertian 5% Di samping itu. Jadual 4.292 0. maka daripada segi pembelian yang dilakukan adalah mengikut keperluan penyelidikan semasa dan ianya tidak melibatkan barangan yang perlu disimpan sebagai inventori. . kebanyakannya menyatakan sistem e-Perolehan ini memberikan banyak faedah kepada mereka dari segi mengurangkan kos transaksi (3.131 Jadual 4.042 0. TMR&D merupakan organisasi yang menjalankan pembangunan dan penyelidikan.401 0.14: Analisis Regresi tentang perkaitan antara amalan e-Perolehan dengan faedah kepada pengguna dalaman Pembolehubah bersandar • • • • • F Faedah kepada pengguna dalaman Pengumpulan maklumat Analisis Risikan Kontrak perundingan Jenis permohonan = 8.90). mengurangkan kertas kerja (3.80) dan mengurangkan masa transaksi (3. Oleh itu aspek mengurangkan inventori bukan merupakan faedah utama kepada organisasi ini. terdapat dua faedah yang merekodkan min terendah iaitu mengurangkan inventori (2.356 0. Ini kerana daripada aspek perolehan yang dilakukan di organisasi ini lebih melibatkan pembelian teknologi terkini untuk menjalankan penyelidikan dan pembangunan.001 0. Berdasarkan kepada dapatan soal selidik yang dijalankan.83) dan mengurangkan bilangan pembekal (2.

90 3.76 Min 3.54 3. aspek mengurangkan bilangan pembekal juga bukan merupakan faedah utama kepada organisasi ini. Oleh yang demikian.61 3.11 2.56 3.79 3.15: Faedah-faedah e-Perolehan kepada organisasi TMR&D Faedah e-Perolehan Mengurangkan kos transaksi Mengurangkan kertas kerja Mengurangkan masa transaksi Mengurangkan kesilapan semasa memproses tempahan Meningkatkan kebolehpercayaan maklumat kepada pengguna dalaman (laporan perkembangan terkini) Memperbaiki kualiti perkhidmatan kepada pengguna dalaman Memenuhi jangkaan pengguna dalaman Sistem e-Perolehan sedia ada sangat memuaskan Penghantaran maklumat yang tepat pada masa kepada pengguna dalaman Meningkatkan komunikasi dengan pengguna dalaman Memperbaiki kerjasama dengan pembekal Memperbaiki komunikasi dengan pembekal Meningkatkan kualiti produk/perkhidmatan kepada pengguna dalaman Meningkatkan kefleksibelan memenuhi perubahan kepada keperluan pengguna Memperbaiki perkongsian data dengan pembekal Meningkatkan kualiti bahan/perkhidmatan Mengurangkan pembelian yang tidak perlu (Maverick buying) Mengurangkan inventori Mengurangkan bilangan pembekal 3.47 3.83 2.39 3.69 .58 3.49 3.39 3.61 3.80 3. pihak TMR&D tidak menghadkan jumlah bilangan pembekal yang ingin mendaftar untuk menjadi pembekal syarikat.36 3. Jadual 4.56 3. Ini kerana pihak syarikat merasakan bahawa setiap syarikat pembekal yang berkelayakan perlu diberi peluang untuk menjadi pembekal kepada TMR&D.132 Manakala dari segi faedah mengurangkan bilangan pembekal.76 3.

Daripada faedah-faedah yang dikemukakan di atas. Dapat menjimatkan kos. masa dan kertas 3. Quesada (2004) dalam kajian mereka ke atas sistem ePerolehan. Merupakan teknologi baru dan seiring dengan perkembangan semasa yang lebih mencabar 5. Proses perolehan dilakukan dengan lebih cekap dan berkesan 2. Frye (2004). . Lebih telus dan mudah untuk menjalankan pengawasan pembelian 6. Faedah-faedah ini juga dikemukakan oleh beberapa penyelidik lepas seperti Timmers (2000). didapati bahawa faedah yang utama yang diberikan oleh sistem ini ialah faedah ketelusan. Dapat membuat pilihan terbaik bagi produk dan perkhidmatan Kesemua faedah ini sememangnya dapat menjadi pendorong kepada organisasi ini untuk menggunakan sistem e-Perolehan. Subramaniam et al. penjimatan kos dan spesifikasi produk. (2003). Manakala bagi syarikat TMR&D.133 4. Eakin (2002). Penerangan tentang faedah-faedah utama ini akan dibincangkan di seksyen selepas ini. pihak pengurusan perolehan menyatakan bahawa terdapat banyak kebaikan dan faedah yang diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan ini.8 Kesan Pelaksanaan e-Perolehan di TMR&D Hasil daripada temubual yang dijalankan. masa proses pembelian. Keuntungan yang sangat menggalakkan 4. faedah yang diberikan oleh sistem ini ke atas organisasi mereka berikut: 1. Dapat mengurangkan penyalahgunaan kuasa 7.

aspek ketelusan ini sememangnya dipandang serius oleh pihak pengurusan bagi memastikan tiada penyalahgunaan kuasa berlaku dan dapat menjaga kepentingan semua pihak. Daripada temubual yang telah dijalankan. Rajah 4. Perhatian kepada aspek ketelusan ini dapat menjadikan sesuatu proses pembelian ini dapat berjalan lancar dan memenuhi terma-terma yang telah ditetapkan. segala maklumat pembelian dari segi senarai pembekal yang bersaing dan pembekal yang terpilih disimpan di dalam sistem ini.1 Faedah Ketelusan Ketelusan merupakan aspek yang penting dalam menjalankan sebarang urusan perniagaan. .” Dengan adanya sistem e-Perolehan ini.” Kenyataan ini turut disokong oleh Ketua Unit Perolehan dengan memberikan komen seperti berikut: “Sistem ini lebih telus atau lebih dikenali sebagai transparent. Di samping itu juga. Dengan menjalankan perolehan secara atas talian ini. sistem ini juga mampu untuk mengeluarkan laporan terkini tentang prestasi pembekal serta aktiviti pembelian semasa.9 menunjukkan contoh laporan yang boleh diakses setiap kakitangan di TMR&D. Ketelusan ini sebenarnya yang utama. Sebenarnya aspek ketelusan merupakan aspek utama dalam pelaksanaan sistem ini. Perkara ini dinyatakan sendiri oleh Ketua Pegawai Kewangan dengan pernyataan beliau seperti berikut: “Sistem ini sangat bagus kerana ianya lebih telus dari segi pengurusan perolehan dan juga staf. ianya dapat meningkatkan pengawasan di mana sistem e-Perolehan ini lebih terbuka dan boleh dicapai oleh mana-mana kakitangan TMR&D untuk mengurangkan keraguan.134 4.8.

malah ianya perlu ditunjukkan bagi menyelesaikan persoalan dan pertikaian ke atas aktiviti perolehan syarikat. Prestasi ini boleh di lihat dengan merujuk kepada penglibatan pembekal dalam bersaing untuk mendapatkan tawaran yang dikeluarkan. Paparan web ini juga memberikan jumlah tawaran yang pernah diperolehi bagi setiap vendor di TMR&D. Dengan adanya laporan ini.9 Maklumat Pembekal di TMR&D Aspek ketelusan bukan sahaja perlu diamalkan. Perkara ini dijelaskan dalam kenyataan Ketua Unit Perolehan yang menyatakan bahawa: . Rajah 4.135 Daripada jadual berikut. ianya dapat meningkatkan ketelusan dan mengurangkan keraguan dalam menjalankan perolehan di TMR&D. ianya boleh mengenal pasti pembekal yang aktif dan pasif.

semua aktiviti yang berkaitan dengan perolehan dapat di lihat oleh semua kakitangan TMR&D termasuklah mendapatkan maklumat mengenai pembekal syarikat (lihat Rajah 4. 4. Jadi mereka nak kita tunjuk dan buktikan.” Dengan menggunakan sistem e-Perolehan. sistem ini juga dapat mengurangkan masa proses pembelian di mana masa pembelian akan menjadi lebih cepat dan mudah. Laporan daripada unit perolehan menunjukkan bahawa masa proses pembelian dikurangkan dari dua minggu kepada 2-3 hari. kalau pakai e-Perolehan.8. kita tunjuklah. Ianya memudahkan aktiviti pemantauan dijalankan di samping meningkatkan ketelusan dalam membuat pembelian syarikat.136 “Tapi yang penting kerja kita orang (procurement) telus. kalau kita guna sistem biasa. Berikut merupakan laporan dari unit perolehan bagi kitaran masa perolehan bagi tahun 2002 hingga 2004. Ketelusan dan integriti bukan sahaja perlu dilaksanakan malah perlu di tunjuk. kita cakap telus. tapi orang boleh persoalkan kita. Laksanakan sahaja tak begitu berkesan. Kitaran masa proses pembelian/perolehan Masa kitaran proses perolehan dapat dikurangkan daripada 60 hari pada tahun 2002 kepada 30 hari pada tahun 2003 Masa kitaran proses perolehan dapat dikurangkan daripada 30 hari pada tahun 2003 kepada 14 hari pada tahun 2004 .2 Tempoh Kitaran Proses Pembelian Selain faedah ketelusan.10). orang tak boleh persoalkan kita.

ianya secara tidak langsung dapat mengurangkan masa menunggu barangan serta tidak lagi boleh menjadi alasan kepada kelewatan penyiapan sesuatu projek R&D. ianya jelas menunjukkan akan kemampuan sistem ini dalam meningkatkan kecekapan dan mempercepatkan proses perolehan syarikat. notis pemberitahuan.137 Tempoh masa yang pendek ini secara tidak langsung dapat membantu ahli penyelidik di sini mendapatkan barang penyelidikan mereka dengan lebih cepat dan menghasilkan produk penyelidikan mereka dalam jangka masa yang telah ditetapkan. Ini kerana proses perolehan pada ketika itu memakan masa yang panjang kerana menggunakan kaedah manual. Sehubungan dengan itu. Berikut merupakan kenyataan dari Ketua Unit Perolehan: “Dari segi kitaran masa. Kaedah ini melibatkan permohonan proposal dan sebut harga secara pos dan kaedah . Salah satu daripadanya ialah sistem e-Perolehan ini merupakan sebuah automated system yang boleh mempercepatkan proses perolehan dilakukan. kelulusan dan semakan yang dibuat melalui e-mel kakitangan. maka ianya memudahkan proses perolehan dari segi pengesahan.” Berdasarkan kepada kenyataan di atas. masa yang diambil untuk proses perolehan menjadi lebih singkat dan mampu untuk mengurangkan masa kitaran perolehan hampir separuh daripada perolehan tradisional. Berdasarkan kepada pengurangan kitaran masa proses perolehan. Menurut salah seorang responden. kita boleh kurangkan dalam 50% masa kitaran perolehan. sistem perolehan kini telah diautomasikan. perolehan tradisional digunakan untuk membuat segala pembelian barangan untuk aktiviti R&D. Pembelian ini perlu dilakukan sekurang-kurangnya tiga bulan sebelum sesuatu projek R&D dimulakan. Sebelum ini.” Kenyataan ini juga disokong oleh Penolong Pengurus Besar dengan pernyataan berikut: “ Banyak faedah yang boleh diperolehi daripada sistem ini.

kelewatan mendapatkan barangan untuk menjalankan projek R&D sering dijadikan penyebab kepada kelewatan sesuatu projek itu disempurnakan.138 penilaian dilakukan secara manual dengan mengisi borang penilaian SBB 19B oleh kakitangan unit perolehan. dengan adanya sistem e-Perolehan ini ianya membolehkan pembelian dilakukan pada jangka masa yang pendek serta membolehkan projek R&D dijalankan mengikut perancangan yang telah disediakan.” Berdasarkan kepada pernyataan di atas. Oleh yang demikian. Perbelanjaan yang besar ini melibatkan pembelian mesin dan peralatan dari dalam atau luar negara. . penilaian yang teliti perlu dilakukan untuk memastikan barangan yang dibeli memenuhi spesifikasi dan keperluan penyelidikan yang akan dijalankan. kami merasakan penggunaan sistem e-Perolehan ini adalah sesuatu yang wajar kerana kami biasanya membuat pembelian yang melibatkan amount yang besar seperti ratusan ribuan ringgit dan memandangkan kami merupakan organisasi R&D. Selain kepentingannya dalam memberikan faedah kepada penjimatan masa proses pembelian. Perkara ini dijelaskan sendiri oleh Penolong Pengurus Besar dalam kenyataan beliau yang berbunyi: “ Ini kerana bagi TMR&D. ianya menerangkan akan kepentingan sistem e-Perolehan dalam membantu aktiviti pembelian bagi melancarkan perjalanan aktiviti R&D. ianya juga turut memberi faedah dari segi penjimatan kos pembelian barangan dan perkhidmatan. maka proses pembelian kerap berlaku yang melibatkan pembelian peralatan penyelidikan dan sebagainya. Oleh itu. Memandangkan aktiviti R&D ini melibatkan peralatan dari dalam dan luar negara. Kebiasaannya pembelian bagi aktiviti R&D ini melibatkan satu jumlah yang agak besar sehingga mencecah jutaan ringgit.

Penjimatan tahunan ini di lihat dari aspek penjimatan daripada sistem e-Perolehan. penjimatan daripada perundingan langsung dengan pembekal. Ini kerana melalui sistem ePerolehan. Dengan cara ini aktiviti-aktiviti perolehan yang dijalankan secara atas talian adalah lebih murah. Vendor hanya perlu menghantar proposal sebut harga dalam bentuk digital kepada unit perolehan TMR&D dan kakitangan unit ini akan membuat penilaian secara atas talian dan seterusnya menghantar keputusan penilaian kepada pemohon untuk membuat pemilihan vendor. ianya secara tidak langsung dapat menjimatkan kos pembangunan sistem. Sistem e-Perolehan TMR&D mampu untuk memberi penjimatan kos yang tinggi kepada organisasi kerana ianya dibangunkan sendiri secara dalaman. Laporan tahunan ini disediakan untuk melihat sejauh mana sistem ini dapat memberi penjimatan kepada syarikat sepanjang ianya dilaksanakan.8. ianya dapat mengurangkan perbelanjaan penghantaran maklumat secara pos serta dapat menjimatkan penggunaan kertas bagi tujuan penyediaan kertas kerja dan proposal sebut harga.139 4. . Dengan membangunkan sistem ini secara dalaman. pengguna sistem hanya perlu memasukan maklumat pembelian menggunakan borang online dan permohonan ini akan diiklankan kepada semua vendor syarikat yang berdaftar.3 Penjimatan Kos Penjimatan kos pembelian merupakan antara sebab mengapa kebanyakan organisasi menggunakan sistem e-Perolehan. mudah dan menjimatkan masa. Penjimatan kos ini juga boleh di lihat daripada Laporan Penjimatan Kos bagi tahun 2003 dan 2004 yang dikeluarkan oleh unit perolehan pada Jadual 4. penjimatan daripada pembelian bebas duti pengangkutan serta pendapatan daripada pendaftaran vendor. Dari segi penggunaan sistem.16 di bawah.

3.71 335.76 817.70 562.950. ianya membolehkan pengguna sistem menjalankan perundingan tentang spesifikasi produk secara atas talian.134. Penjimatan daripada sistem e-Perolehan Penjimatan daripada perundingan langsung dengan pembekal Penjimatan daripada pembelian bebas Duti Pengangkutan Pendapatan daripada pendaftaran Vendor Jumlah (RM) 456.000. Keseluruhan penjimatan yang dicatatkan adalah hampir 1 juta ringgit pada tahun 2003 dan lebih 1.18 Berdasarkan kepada laporan di atas.970.840. sistem ini juga berkemampuan dalam memberikan spesifikasi produk dan perkhidmatan yang lebih baik melalui perundingan dua hala antara pihak pembeli dan juga pihak pembekal melalui medium elektronik.8 juta ringgit pada tahun 2004.069.102.8. 2. Selain daripada faedah penjimatan kos.05 167.113.00 994.430. Jumlah ini merupakan satu nilai yang besar dan ianya dapat digunakan untuk kegunaan lain bagi meningkatkan produktiviti syarikat.48 30.00 34. Kaedah ini merupakan satu pembaikan daripada kaedah tradisional di mana . 4.00 430.140 Jadual 4.869.426. Dengan menggunakan sistem e-Perolehan. ianya jelas menunjukkan faedah penjimatan kos yang diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan berbanding dengan sistem perolehan manual.16: Penjimatan Tahunan 2003 dan 2004 Unit Perolehan TMR&D Bil Perkara 2003 (RM) Tahun 2004 (RM) 1.00 1. 4.4 Spesifikasi Produk Sesuatu perolehan barangan yang akan dilakukan perlulah mempunyai spesifikasi yang baik dan lengkap untuk memenuhi keperluan aktiviti R&D yang bakal dijalankan.

dengan membangunkan sistem e-Perolehan secara dalaman. aktiviti perniagaan secara atas talian ini juga memberi kemudahan kepada para pembekal untuk mengemas kini spesifikasi produk. Perkara ini disebabkan oleh segala bentuk penyelenggaraan dan pengemaskinian sistem boleh dilakukan sendiri oleh kakitangan syarikat tanpa perlu menunggu bantuan teknikal daripada syarikat luar.8. ianya memberikan kelebihan kepada organisasi itu untuk melakukan penyelenggaraan ke atas sistem yang dibangunkan sendiri adalah lebih mudah dan cepat. Hal ini diperakui oleh salah seorang responden dengan menyatakan: . 4.141 pembeli dan pembekal menjalankan perundingan secara bersemuka dan memerlukan perancangan untuk menetapkan masa dan tempat penemuan serta melibatkan kos untuk tujuan perbincangan. Di sini pembekal yang berjaya menawarkan barangan yang berkualiti dengan harga yang rendah akan diberi lebih perhatian daripada pembekal yang lain. Pembelian menggunakan sistem e-Perolehan ini juga secara tidak langsung memberi faedah dari segi variasi pemilihan pembekal dan barangan yang lebih banyak. perbincangan antara pembeli dan pembekal boleh dilakukan pada bila-bila masa tanpa perlu untuk mengatur sebarang temu janji dan pembeli juga boleh mendapatkan jawapan/kepastian daripada pembekal tentang spesifikasi produk yang diinginkan dengan serta merta. Melalui sistem atas talian ini.5 Kelebihan Pembangunan Sistem secara Dalaman Selain daripada faedah di atas. Ini kerana. Dengan cara ini segala butiran yang diperlukan oleh pihak pembeli boleh diperolehi dengan mengakses ke laman web pembekal atau muat turun (download) brocher atau sebut harga melalui Internet. brocher dan laman web mereka mengikut keperluan dan permintaan semasa. Di samping itu juga. sistem e-Perolehan yang dibangunkan secara dalaman ini juga mempunyai kelebihan dan keunikannya yang tersendiri.

Seperti yang dimaklumkan oleh Ketua Unit Perolehan dalam sesi temubual menyatakan: . Ini kerana. perubahan masih berlaku sehingga sekarang.142 “. Keperluan kepada penggunaan sistem bagi setiap organisasi adalah berbezabeza bergantung kepada corak pentadbiran pihak atasan. Dari segi proses Perolehan juga turut berubah di mana prosedur pengesahan dan kelulusan permohonan pembelian telah dirombak bagi mengurangkan lagi elemen birokrasi. Perubahanperubahan yang kita lakukan ini pun tidak melibatkan kos penyelenggaraan. Oleh itu. maka terdapat banyak perubahan yang berlaku. kebiasaannya corak pentadbiran syarikat juga akan berubah. sehingga kini perubahan dan pembaikan masih lagi dijalankan mengikut kesesuaian dan keperluan semasa. Masa yang diperlukan untuk membuat perubahan atau membaiki kerosakan pada sistem itu bergantung kepada jenis perubahan atau kerosakan yang dialami. unit perolehan mampu untuk membuat perubahan dengan segera mengikut kehendak pihak pengurusan. Perubahan ini dilakukan untuk meningkatkan keberkesanan proses pembelian menggunakan sistem e-Perolehan. Perubahan dan pembaikan ini dilakukan tanpa melibatkan sebarang kos penyelenggaraan dan mampu diselesaikan dalam jangka masa yang agak singkat. teknologi itu sentiasa mengalami perubahan yang cepat.. jika berlaku sebarang perubahan kepada struktur organisasi. Aspek penyelenggaraan merupakan elemen yang agak penting dalam membuat keputusan untuk melaksanakan sesuatu sistem. Oleh itu. pengguna sistem juga perlu sentiasa memastikan sistem mereka sentiasa memenuhi kehendak dan keperluan semasa. Perkara ini dibuktikan sendiri dalam organisasi ini apabila pimpinan utama syarikat bertukar. Itulah kelebihannya kalau membangunkan sistem sendiri. Dengan menggunakan sistem sendiri. Walaupun sistem ini sudah 3 tahun digunakan.

dan kalau mudah. perubahan proses perolehan tradisional kepada sistem e-Perolehan memberikan kesan yang begitu ketara dalam aktiviti pembelian terutamanya dari segi ketelusan dalam menjalankan pembelian. Jika perubahan kerap dilakukan. Masa untuk programkan semula sistem itu bergantung. . kadang-kadang sehari.8.143 “Ada dua situasi. Jadual 4. maka kos penyelenggaraan juga akan meningkat.6 Rumusan bagi Faedah e-Perolehan Secara ringkasnya. Setiap penyelenggaraan yang dilakukan akan melibatkan kos penyelenggaraan yang perlu dibayar kepada pihak pembekal sistem sebagai bayaran perkhidmatan.17 di bawah menunjukkan perbandingan di antara sistem perolehan lama dengan sistem e-Perolehan. Merujuk kepada jadual di bawah. ada yang kita bangunkan untuk kita masukkan benda-benda baru dan pemprograman semula perlu dilakukan dan ianya akan mengambil masa jua. Masa paling lama kadang-kadang seminggu. Tapi kalau setakat masalah teknikal yang kecil-kecil tu biasanya diperbaiki dengan segera. sistem ini sememangnya memberikan banyak faedah kepada pengguna dan organisasi.” Jika dibandingkan dengan penggunaan perisian yang sedia ada di pasaran. 4. aktiviti penyelenggaraan yang ingin dilakukan agak mengambil masa kerana pihak syarikat perlu menunggu wakil daripada pihak pembekal sistem untuk melakukan penyelenggaraan ke atas sistem yang dibekalkan.

10 menunjukkan min halangan yang dihadapi oleh pengguna sistem e-Perolehan TMR&D.65) diikuti dengan kurang keselamatan (2.144 Jadual 4.60) dan tekanan pengurangan harga memberi kesan pengurangan khidmat pelanggan dan isu kualiti (2.53). . 4.17 : Perbezaan perolehan Tradisional dan e-Perolehan Faedah Ketelusan (Transparency) Perolehan Tradisional • Tiada ketelusan dengan perolehan tradisional dan pelbagai persoalan dan keraguan timbul. • Sistem e-Perolehan Dapat meningkatkan ketelusan di mana sistem ini lebih terbuka dan dicapai oleh semua kakitangan TMR&D dan dapat mengurangkan keraguan. Rajah 4.9 Kekangan Teknologi dan Masalah Hasil daripada soal selidik yang dijalankan rata-rata menyatakan bahawa takut kepada penipuan di Internet mencatatkan min yang tertinggi (2. Masa proses pembelian Penjimatan Kos • Mengambil masa lebih kurang 2 minggu untuk proses pembelian • Mengambil masa 2-3 hari untuk proses pembelian • Melibatkan kos yang tinggi untuk courier/ penghantaran maklumat • Tidak melibatkan kos courier kerana sebut harga dinyatakan secara online • Spesifikasi produk • • Menggunakan kertas yang banyak Requester kadang kala memberi spesifikasi produk yang lama @ salah Spesifikasi produk lambat diterima • • Tidak menggunakan banyak kertas (paperless) Perundingan mengenai sebut harga boleh dijalankan atas talian (online) di mana pembeli boleh upload file baru melalui e-mel.

10 : Min Halangan Penggunaan sistem e-Perolehan Beberapa penyelesaian kepada permasalahan di atas telah diperolehi daripada sesi temubual yang dijalankan. unit IT TMR&D juga menjalankan pengawasan ke atas sistem Internet TMR&D dengan menggunakan firewall dan tidak membenarkan laman web yang tidak selamat memasuki sistem TMR&D. Di samping itu juga.5 2 1. untuk mengatasi halangan dari kurang keselamatan di Internet.5 1 0. Perkara ini diperakui sendiri oleh Penolong Pengurus Besar dalam jawapan beliau yang berbunyi: .5 0 Kurang keselamatan Kemudahan yang lemah Kurang kesedaran Tidak biasa dengan teknologi Ketidaksediaan Halangan Rajah 4. unit IT TMR&D telah menggunakan perisian anti virus yang akan mengimbas setiap komputer yang ada di TMR&D. Bagi keselamatan sistem. pihak pengurusan telah mempertingkatkan ciri-ciri keselamatan kepada sistem e-Perolehan dengan menggunakan rangkaian keselamatan di Internet dengan menukarkan http kepada https. Di samping itu.145 3 Min 2.

Gangguan pada sistem ini merupakan sesuatu perkara yang di luar kuasa pihak pengurusan perolehan. masalah yang sering mereka hadapi ialah berkenaan dengan server di mana jika terdapat gangguan pada server sistem e-Perolehan juga akan terganggu dan menyebabkan pemindahan data atau maklumat tidak dapat dijalankan. jadi kalau TM menghadapi masalah. ianya akan mengganggu aplikasi proses atau ia akan melambatkan pembuatan keputusan. ” Bagi mengatasi masalah ini. Gangguan sistem ini berlaku sekali sekala. isu ini adalah di bawah kawalan pihak kami. Sistem “back up” berfungsi sebagai sistem yang menyimpan segala maklumat dan urusan transaksi berkenaan dengan e-Perolehan walaupun semasa berlaku gangguan pada server. ianya akan memberi kesan kepada kita punya sistem. Walau bagaimanapun. .” Selain daripada halangan tersebut. … line yang kita gunakan ini kita dapat dari Telekom Malaysia (TM). Unit perolehan dan Unit IT telah membuat perancangan awal di mana mereka telah menyediakan sistem “back up” untuk menangani masalah tersebut.146 “Keselamatan rangkaian dipertingkatkan dengan menggunakan (https) di mana sistem sekarang yang sedia ada menggunakan (http) dan penambahan (s) merupakan cadangan daripada CEO baru untuk meningkatkan lagi keselamatan server dalam sistem e-Perolehan. Maka. gangguan pada server ini jarang berlaku dan masih lagi dapat diatasi seperti yang dinyatakan oleh Ketua Pegawai Kewangan: “ Kelemahannya ialah bila sistem itu (down). jadi apabila terdapat masalah teknikal ini atau ada elemen yang down. Gangguan ini adalah disebabkan oleh masalah talian yang dialami oleh Telekom Malaysia. bukannya selalu.

Di samping itu juga. UTM 2001/2002 Secara kesimpulannya min halangan penggunaan sistem e-Perolehan ini adalah rendah iaitu 2. Unit Perolehan akan menghubungi Unit IT untuk membuat semakan pada sistem “back up”. ianya dapat mengurangkan masalah yang dihadapi oleh Unit Perolehan di TMR&D dan perjalanan proses e-Perolehan dapat berjalan dengan lancar. Jadual 4.68 hingga 5.00 hingga 2.66 . mereka hanya perlu menghubungi Unit Perolehan TMR&D dan Unit Perolehan akan membuat semakan pada sistem Unit Perolehan.33 2.67 3.18). Jika maklumat tersebut tiada dalam sistem. kelemahan pada sistem ini adalah di luar kawalan pihak pengurusan dan ianya juga merupakan masalah yang turut dialami oleh organisasi lain. Pembahagian tahap ini adalah seperti berikut: Tahap Rendah Sederhana Tinggi Markat 1. Berikut adalah analisis keseluruhan bagi halangan penggunaan sistem ePerolehan di TMR&D.31 Sisihan Piawai 0.34 hingga 3. Sehingga kini.00 Sumber : J/K Penyelidikan Fakulti Pendidikan.31 (Lihat Jadual 4. Biasanya. Ini kerana setiap permasalahan dan halangan yang dihadapi oleh pengguna terhadap sistem e-Perolehan ini dapat diatasi oleh pihak pengurusan dengan segera. Sekiranya pihak pembekal menghadapi masalah seperti tidak boleh menghantar sebut harga. maklumat yang lambat sampai kepada Unit Perolehan akan disimpan dalam sistem “back up”.147 Penggunaan sistem e-Perolehan di kalangan para pembekal juga tidak memberikan banyak masalah kepada mereka. Dengan adanya sistem “back up” ini.18: Min Keseluruhan Bagi Halangan Sistem e-Perolehan Halangan e-Perolehan Halangan penggunaan sistem e-Perolehan Min 2. boleh di katakan tiada rungutan daripada pihak pembekal berkenaan penggunaan sistem e-Perolehan di sini.

Pengkaji mendapati bahawa pengguna sistem ePerolehan di TMR&D terdiri daripada responden yang mempunyai latar belakang yang berbeza-beza dan terdapat beberapa perbezaan yang signifikan dari aspek amalan e-Perolehan dan tahap pendidikan.148 4. Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tahap pendidikan Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tempoh pengalaman Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor kategori jawatan Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor jantina Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tahap pendidikan Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tempoh pengalaman Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor kategori jawatan Terdapat hubungan bererti di antara amalan e-Perolehan dengan prestasi e-Perolehan Disokong Ditolak Ditolak Ditolak Disokong Ditolak Ditolak Dapatan Ditolak Disokong .10 Rumusan Analisis data di dalam bab ini memberikan dapatan daripada beberapa kaedah yang telah digunakan bagi pengumpulan data seperti soal selidik.22. Hasil dapatan kajian digunakan untuk menguji hipotesis kajian seperti yang terdapat pada Jadual 4. Dapatan daripada soal selidik dianalisis dengan menggunakan kaedah kuantitatif seperti Ujian-t.22 : Ringkasan kepada Keputusan Tinjauan Hipotesis Hipotesis 1: Hipotesis 2: Hipotesis 3: Hipotesis 4: Hipotesis 5: Hipotesis 6: Hipotesis 7: Hipotesis 8: Hipotesis 9: Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor jantina. dan regresi. ANOVA. Jadual 4. temubual dan pemerhatian yang telah dijalankan ke atas syarikat kajian kes.

analisis dan penemuan menerima tiga hipotesis kajian iaitu hipotesis yang kedua dan keenam iaitu terdapat perbezaan bererti bagi amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada tahap pendidikan dan hipotesis yang ke sembilan iaitu terdapat perhubungan antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. unit IT TMR&D juga menjalankan pengawasan ke atas sistem Internet TMR&D dengan menggunakan firewall dan tidak membenarkan laman -laman web yang tidak selamat memasuki sistem TMR&D. Pendaftaran ini bertujuan untuk memastikan setiap syarikat yang mendaftar mempunyai perniagaan yang stabil dan berkemampuan untuk menjadi pembekal kepada syarikat TMR&D. Seperti sistem e-Perolehan. Ini kerana kelebihan dan kebaikan daripada penggunaan sistem ini adalah lebih banyak jika dibandingkan dengan masalah yang terdapat pada sistem ini. Bagi keselamatan sistem. Hasil dapatan daripada kaedah kualitatif mendapati bahawa sistem e- . Di samping itu. Untuk menangani masalah penipuan di Internet. namun kelemahan tersebut bukan satu halangan kepada syarikat ini untuk melaksanakan sistem e-Perolehan ini. unit IT TMR&D telah menggunakan perisian anti virus yang akan mengimbas setiap komputer yang ada di TMR&D. Walau bagaimanapun gangguan ini jarang berlaku dan langkah-langkah untuk mengatasi masalah ini juga telah dijalankan dengan menyediakan sistem “back up”. namun dapatan daripada analisis temubual serta pemerhatian yang telah dijalankan sedikit sebanyak dapat membantu pengkaji memahami dengan lebih mendalam tentang penolakan hipotesis tersebut seperti yang telah diperbincangkan dalam analisis kajian. semua pembekal/vendor dikehendaki mendaftarkan perniagaan mereka kepada unit perolehan TMR&D. Walaupun terdapat beberapa kelemahan pada sistem e-Perolehan ini.149 Daripada sembilan hipotesis yang dikemukakan. Walaupun hasil daripada analisis soal selidik tidak banyak menyokong hipotesis kajian. ianya mempunyai kelemahan dari segi gangguan pada server. keselamatan sistem dan penipuan di Internet. Setiap teknologi baru yang digunakan pastinya mempunyai kelemahan yang tersendiri. Pengkaji percaya bahawa keputusan analisis di atas adalah lebih tertumpu kepada pandangan dan pendapat kakitangan TMR&D ke atas sistem yang dikaji.

150 Perolehan TMR&D ini merupakan satu sistem yang mesra pengguna dan memudahkan urusan perolehan dijalankan oleh semua kakitangan syarikat ini. dapatan kajian ini adalah penting dan sangat diperlukan bagi membolehkan pengkaji membuat persediaan dari segi praktikal dan garis panduan kepada organisasi yang berminat untuk melaksanakan sistem ePerolehan dalam organisasi mereka. Di samping itu juga. pembangunan sistem secara dalaman ini juga membeli kelebihan kepada syarikat dari segi kos penyelenggaraan yang lebih murah dan cepat serta memudahkan sebarang pindaan dilakukan ke atas sistem mengikut keperluan semasa syarikat. . Sehubungan dengan itu.

tahap amalan e-Perolehan di syarikat kajian kes menunjukkan bahawa pengguna sistem e-Perolehan di organisasi ini adalah tinggi berdasarkan kepada jawapan yang diberikan daripada soal selidik yang diedarkan. Perkara ini disebabkan semua permohonan pembelian barangan dan perkhidmatan perlu dilakukan secara atas talian dan tiada lagi permohonan secara tradisional digunakan. Cadangan tindakan juga turut dikemukakan sebelum cadangan kajian-kajian lanjutan yang boleh dilakukan oleh para penyelidik. Daripada segi tahap prestasi e-Perolehan pula. ianya berada tahap yang tinggi kerana majoriti pengguna sistem amat berpuas hati dengan sistem e-Perolehan ini jika . dapatan kajian menunjukkan bahawa.0 Pengenalan Bab ini membincangkan penemuan kajian yang telah dihuraikan dalam Bab IV serta memaparkan aplikasi serta batasan bagi kajian ini. Analisis dan penemuan kajian ini telah menjawab semua objektif kajian yang dikemukakan dalam Bab 1.151 BAB V KESIMPULAN DAN CADANGAN 5. Ia dimulakan dengan rumusan penemuan kajian diikuti dengan bahagian implikasi teoritikal dan implikasi praktikal seterusnya bahagian batas kajian. Untuk objektif yang pertama.

kategori jawatan dan tempoh pengalaman tidak memberikan sebarang perbezaan kerana tidak terdapat sebarang nilai signifikan.7. Oleh itu. Ini kerana sistem e-Perolehan ini merupakan satu pembaikan dalam proses perolehan tradisional kerana lebih mudah. Manakala analisis bagi perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor demografi seperti jantina. Bagi mencapai objektif kajian yang ketiga. tahap pendidikan memberikan nilai signifikan ke atas amalan dan prestasi e-Perolehan. Hasil daripada temubual ini memberikan penyelesaian yang biasa digunakan oleh organisasi ini dalam mengatasi masalah yang berkaitan dengan sistem e-Perolehan.4). Daripada aspek perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dan faktor demografi. Walaupun hubungan yang wujud tidak begitu kuat (rujuk Bab 4 bahagian 4. namun analisis regresi menunjukkan bahawa jenis permohonan yang dilakukan merupakan penyumbang yang terbesar dalam meningkatkan faedah e-Perolehan. dapatan tentang perbezaan ini telah mencapai objektif kajian yang kedua dan keenam.152 dibandingkan dengan perolehan secara tradisional. cepat dan menjimatkan kos. pengkaji telah mendapatkan pandangan dan pendapat daripada beberapa orang responden yang dicadangkan oleh pihak pengurusan. Seterusnya. satu persamaan regresi telah dibentuk untuk melihat hubungan bererti antara amalan e-Perolehan dan prestasi ePerolehan. Perkara ini mungkin disebabkan tahap pengetahuan dan pendedahan mereka terhadap teknologi terkini adalah lebih baik dan mereka tergolong dalam pekerja yang berpendidikan tinggi. Terdapat perbezaan antara pengguna yang memiliki sarjana muda dengan sarjana dalam menggunakan sistem ini. dengan menggunakan kaedah temubual dan pemerhatian. Analisis kajian menunjukkan terdapat hubungan yang signifikan antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. 2001). Dapatan ini juga menyokong kajian lepas yang menyatakan bahawa faktor jantina dan kategori jawatan juga tidak memberi kesan ke atas aspek pembelian (Sharon. Antara masalah yang sering .

Ini kerana impak daripada IT ini amat besar bagi . kesemua objektif telah dicapai melalui kajian kes yang telah dijalankan. kurang keselamatan dan tekanan pengurangan harga memberi kesan terhadap kualiti dan khidmat pelanggan merupakan halangan yang dihadapi oleh pengguna sistem di organisasi ini.153 dihadapi oleh pengguna sistem e-Perolehan ialah gangguan pada server. Secara kesimpulannya. operasi dan prestasi syarikat mereka. Bagi mengatasi masalah ini. rumusan bagi penemuan kajian dibincangkan bagi melihat secara keseluruhan dapatan daripada analisis yang telah dijalankan. Halangan ini dapat diatasi oleh pihak pengurusan dengan mempertingkatkan ciri-ciri keselamatan dan mengambil langkah berjaga-jaga dari terpedaya dengan penipuan di Internet. 5. dan industri besar semuanya tidak terkecuali daripada kesan rangkaian teknologi maklumat dalam strategi. Seterusnya. hasil daripada ujian soal selidik mendapati bahawa takut kepada penipuan di Internet. Bagi mengelakkan daripada penipuan di Internet. segala pembelian yang dilakukan oleh pengguna sistem e-Perolehan mestilah melalui pembekal yang telah berdaftar dengan unit perolehan syarikat. unit perolehan dengan kerjasama unit IT telah menyediakan satu sistem back up bagi tujuan menyimpan segala maklumat penting sekiranya berlaku gangguan pada server. industri kecil dan sederhana. Selain daripada masalah kepada server. Tanpa mengira sektor industri kecil.1 Rumusan Penemuan Kajian Teknologi Maklumat pada masa kini menunjukkan perubahan yang dramatik dalam cara organisasi menjalankan perniagaan mereka. Pendaftaran pembekal ini adalah untuk mendapatkan maklumat mengenai pembekal bagi tujuan kawalan prestasi dan jaminan terhadap barangan yang dibeli.

ianya dapat memberi satu peluang yang besar kepada syarikat (Ab Hamid dan Majid. Dalam kajian tersebut. Mereka yang mempunyai pendidikan yang lebih tinggi lebih cenderung untuk menggunakan pelbagai bentuk penggunaan teknologi terkini. 2005. 2001. namun sekiranya syarikat mampu untuk berhadapan dengan cabaran ini. Robieh. Teo. Pendedahan yang meluas tentang teknologi di sekolah dan institusi pengajian tinggi memberikan pengetahuan tentang faedah serta kegunaan teknologi dan menyemai pelajar dengan persepsi tersendiri berkaitan teknologi. ). Hasil daripada analisis dan dapatan dalam kajian ini telah menyokong tiga hipotesis kajian iaitu hipotesis yang kedua dan keenam iaitu terdapat perbezaan bererti bagi amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada tahap pendidikan dan hipotesis yang ke sembilan iaitu terdapat perhubungan antara amalan ePerolehan dan prestasi e-Perolehan. beliau menjangkakan hubungan ini akan menjadi lebih kuat sekiranya bilangan . Daripada analisis regresi yang dijalankan mendapati bahawa jenis permohonan yang dilakukan merupakan penyumbang terbesar bagi faedah e-Perolehan berdasarkan nilai signifikan yang diperolehi dalam analisis ini. Berdasarkan kepada kajian lepas. (Rugimbana. Perbezaan ini wujud disebabkan kerana tahap pendidikan sering dikaitkan dengan tahap komitmen mereka terhadap pembelajaran. 1995. keadaan e-Perolehan di Malaysia berhadapan dengan pelbagai cabaran. penggunaan Internet. Park. Ini bermakna bahawa faedah e-Perolehan banyak bergantung kepada bagaimana sesuatu pembelian itu dijalankan. 2003) dan ianya juga sering dikaitkan kepuasan kerja. 2002). 2004.154 membolehkan mereka dapat terus berada dalam pasaran dan bersaing di peringkat global. Dapatan kajian juga menunjukkan bahawa wujud hubungan antara amalan ePerolehan dan prestasi e-Perolehan. Pengenalan kepada sistem e-Perolehan untuk menggantikan perolehan tradisional yang menggunakan IT sebagai medium transaksi merupakan satu pembaharuan dalam menjalankan pembelian. Hasil analisis yang diperolehi ini juga turut menyamai dengan dapatan seorang penyelidik lepas dalam kajian beliau terhadap perhubungan amalan dan prestasi e-Perolehan. Kajian lepas juga membuktikan bahawa tahap pendidikan mempunyai pertalian yang rapat dalam menguasai bidang keilmuan (Bakri.

Dari segi . mereka hanya menumpang penggunaan server yang sedia ada di Unit IT. penggunaan sistem ini hanya tertumpu kepada aplikasi projek perdana kerajaan dan syarikat gergasi seperti PETRONAS. kekangan daripada aspek kos pelaksanaan yang tinggi dan isu keselamatan serta kekurangan infrastruktur teknologi tidak lagi menjadi penghalang kepada penggunaan sistem e-Perolehan. Oleh yang demikian. Oleh itu.155 transaksi dipertingkatkan dengan menggunakan teknologi e-Perolehan (Quesada. 2004). Dapatan daripada kaedah temubual dan pemerhatian yang telah dijalankan menunjukkan bahawa sistem e-Perolehan yang dibangunkan secara dalaman ini memberikan banyak kelebihannya kepada organisasi yang membangunkannya. Pada masa kini. Daripada kajian yang dijalankan ke atas TMR&D.000 dan ada yang lebih tinggi daripada jumlah tersebut bergantung kepada fungsi dan proses perolehan yang dikehendaki. di awal pembangunan sistem e-Perolehan. Ini kerana pembelian perisian di pasaran biasanya memerlukan peruntukan lebih kurang RM300. TMB.000 hingga RM800. Keupayaan TMR&D dalam membangunkan sistem e-Perolehan secara dalaman menunjukkan bahawa sistem boleh dibangunkan sendiri sekiranya organisasi itu mempunyai kepakaran dari segi tenaga kerja dalaman dan teknologi yang diperlukan untuk membangunkan sistem tersebut. ExxonMobil dan sebagainya. Ini kerana pembangunan sistem e-Perolehan secara dalaman adalah lebih menjimatkan dan mudah untuk dilakukan perubahan ke atas sistem tersebut mengikut keperluan semasa organisasi. Syarikat ini menggunakan perisian sistem e-Perolehan yang terdapat di pasaran dan kebanyakan perisian ini adalah berasal dari negara luar. tidak menjadi halangan kepada syarikat ini untuk membeli perisian yang sedia ada dengan kos yang tinggi. Syarikat ini mampu menggunakan perisian dari luar kerana mereka mempunyai kemampuan daripada aspek kewangan dan mereka juga mampu untuk menyediakan infrastruktur teknologi yang lengkap untuk melaksanakan sistem tersebut.

2006. 5. isu terhadap ketelusan tidak lagi menjadi persoalan kepada pihak pengurusan TMR&D. Pada masa ini keperluan adalah lebih kepada masa dan tenaga individu yang terlibat dari segi pembangunan sistem. Ini kerana sebelum TMR&D memperkenalkan sistem e-Perolehan. Secara keseluruhannya. Photoshop untuk tujuan pembangunan sistem tidak memerlukan kos yang tinggi. sistem e-Perolehan TMR&D yang dibangunkan secara dalaman merupakan satu alternatif yang baik bagi organisasi. penyelidikan mendapati bahawa penggunaan sistem e-Perolehan sememangnya dapat meningkatkan kecekapan dan keberkesanan proses perolehan syarikat. Ini kerana sepanjang pembangunan sistem dijalankan beberapa perbincangan dan pengujian telah dijalankan bagi memastikan sistem yang dihasilkan dapat berfungsi dengan baik dan memenuhi proses perolehan syarikat. Rogge. 2003).2 Implikasi Teoritikal dan Sumbangan Berdasarkan kepada pengumpulan data daripada soal selidik.156 pembelian peralatan sokongan lain seperti Perisian Dream Weaver. temubual dan juga pemerhatian. 2003. Faedah yang paling utama yang diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan ialah ketelusan dalam proses pembelian kerana daripada pandangan pihak pengurusan. Maka. Kajian ini juga memberikan kefahaman yang lebih mendalam tentang . Micromedia Flash. Moise dan Geloso. Ini kerana pembangunan sistem secara dalaman mampu membantu syarikat memperolehi faedah daripada penggunaan teknologi tersebut sama seperti faedah yang diberikan oleh sistem yang sedia ada di pasaran. Kajian lepas juga turut menyatakan bahawa sistem e-Perolehan dapat meningkatkan aspek ketelusan dalam membuat pembelian (Utusan Malaysia. mereka ingin membentuk ketelusan kepada semua pihak yang menjalankan urusan dengan TMR&D. perolehan dilakukan secara tradisional di mana ketelusan dalam membuat pembelian sering dipertikaikan. dengan pelaksanaan sistem ini.

Seperti mana yang dibincangkan dalam bab 2. 2003. Weil. 2000. e-Lelong. 2000). 2000. 2004. Eakin. e-MRO. e-Tender. teknologi e-Perolehan yang digunakan serta kesan sistem ePerolehan ke atas prestasi perolehan syarikat. didapati bahawa penggunaan sistem e-Perolehan sememangnya dapat menjimatkan kos perolehan terutamanya dari segi kos transaksi. 2002. . Subramaniam et al. ada beberapa aplikasi e-Perolehan seperti e-Lelong masih belum dilaksanakan oleh syarikat kajian kes (Lihat Bab 2 bahagian 2. namun peratusan penjimatan kos ini masih boleh dipertingkatkan sekiranya keseluruhan sistem ini diautomasikan. Jika dibandingkan antara sistem e-Perolehan TMR&D dan aplikasi e-Perolehan ini. terdapat beberapa aplikasi e-Perolehan seperti e-Sumber. Penjimatan kos sebanyak 3% yang diperolehi oleh syarikat ini membuktikan bahawa kajian lepas yang menyatakan bahawa penggunaan sistem ini dapat memberikan penjimatan sekitar 5% daripada kos perolehan (Timmers. ianya secara tidak langsung dapat meningkatkan lagi kecekapan proses perolehan. mengurangkan kertas kerja. sekiranya proses pembayaran ini diautomasikan.. Berdasarkan kepada laporan penjimatan kos tahunan unit perolehan serta maklum balas daripada soal selidik yang diedarkan kepada pengguna sistem e-Perolehan TMR&D. ianya dapat meningkatkan lagi aplikasi sistem ini di samping menambahkan faedah yang sedia ada terutamanya dari segi kos pembelian yang lebih murah. Ini berdasarkan kepada kajian yang telah dijalankan oleh beberapa penyelidik yang menyatakan hampir semua aplikasi e-Perolehan adalah penting untuk mempertingkatkan keberkesanan pembelian (Croom. 2004). Pengkaji berpendapat. Sekiranya aplikasi ini diterapkan dalam sistem e-Perolehan TMR&D.6. 2001). e-Maklumat. Walaupun penjimatan yang diperolehi oleh syarikat ini kurang daripada 5%.157 amalan perolehan. dan e-Kerjasama (de Boer et al. Ini kerana buat masa ini proses pembayaran masih lagi dilakukan secara manual di mana automasi sistem e-Perolehan ini hanyalah sehingga pengeluaran Purchase Order (PO). dan mengurangkan kos pencarian pembekal. Frye.1). Quesada.

Oleh yang demikian. Kajian ini juga merupakan kesinambungan daripada kajian yang dijalankan oleh seorang penyelidik dalam melihat perhubungan antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. 2001. ). Teo. Perbezaan signifikan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dan faktor demografi hanya terdapat pada faktor tahap pendidikan. dengan membangunkan sistem ini secara dalaman. 2004).9). 1995. ianya dapat dijadikan sebagai salah satu daripada jalan penyelesaian kepada halangan di atas. Dapatan ini juga adalah lebih kurang sama dengan hasil dapatan yang dijalankan oleh penyelidik tersebut. (Rugimbana. Park.158 Kajian ini memberikan rangka kerja teoritikal yang menunjukkan hubungan positif dan signifikan antara amalan e-Perolehan dan faedah e-Perolehan dan perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor demografi. 2005. Maka dengan itu penyelidik tersebut menjangkakan hubungan ini akan lebih kuat sekiranya syarikat meningkatkan lagi amalan e-Perolehan dari segi kontrak perundingan dan jenis permohonan yang dijalankan dengan menggunakan sistem e-Perolehan (Quesada. Halangan ini disebabkan organisasi sukar untuk mengintegrasikan proses yang sedia ada dengan perisian yang sedia ada di pasaran dan menjadikan mereka kurang berminat untuk menjalankan perolehan secara elektronik. Robieh. Kajian lepas mendapati bahawa kesukaran mendapatkan perisian sistem yang bersesuaian dengan kehendak organisasi merupakan antara halangan kepada pelaksanaan sesuatu sistem (Davila et al. Perkara ini turut dijelaskan oleh seorang penyelidik yang berpendapat bahawa tahap pendidikan seseorang itu sering dikaitkan dengan tahap komitmen mereka terhadap pembelajaran (Bakri. Seperti yang dibincangkan di dalam kajian literatur (rujuk bahagian 2. 2002). 2004. kajian ini juga mengemukakan pendekatan yang digunakan oleh syarikat R&D dari segi persediaan awal sebelum dan semasa . Dari segi perhubungan antara amalan e-Perolehan (kontrak perundingan dan jenis permohonan) dan prestasi e-Perolehan (faedah kepada pengguna dalaman) pula menunjukkan perhubungan yang agak lemah kerana nilai R2 yang diperolehi daripada analisis regresi yang dijalankan adalah 0. Sehubungan dengan itu.305. 2003) dan ianya juga sering dikaitkan kepuasan kerja dan penggunaan Internet.

Kebanyakan kajian tentang sistem e-Perolehan lebih menumpukan kepada penggunaan sistem yang sedia ada di pasaran dan tertumpu kepada sektor industri (Hussain et al.15) di mana antara faedah utama yang diperolehi oleh organisasi ialah mengurangkan kos transaksi (3. Oleh itu. Pengkaji juga berpendapat bahawa kekurangan penggunaan sistem e-Perolehan di Malaysia adalah disebabkan oleh organisasi kurang pendedahan tentang pembangunan sistem e-Perolehan yang boleh dilakukan secara dalaman. Helmi. Ini kerana kajian yang berkaitan dengan pembangunan sistem e-Perolehan secara dalaman ini adalah sangat berkurangan.159 melaksanakan sistem e-Perolehan TMR&D dan bagaimana mereka menangani masalah yang berkaitan dengan sistem tersebut. Quesada. 2003). 2004). 2004. 2005. dan mengurangkan masa transaksi (3. Faedah ini adalah sama seperti dalam kajian lepas yang dijalankan ke atas syarikat yang menggunakan sistem e-Perolehan yang sedia ada di pasaran (Mohsen & Sharmin. Perkara ini dibuktikan daripada analisis kajian dalam bab empat (lihat Jadual 4. Croom dan Johnston.79). Hasil daripada dapatan kajian mendapati bahawa sistem e-Perolehan yang dibangunkan secara dalam ini juga dapat memberikan faedah yang hampir sama dengan sistem yang sedia ada di pasaran.90). 2005. mengurangkan kertas kerja (3. 2002 dan Quesada. . kajian ini memberi pendedahan tentang sebuah sistem e-Perolehan yang dibangunkan sendiri oleh sebuah organisasi yang berorientasikan R&D dan berjaya membangunkan sistem e-Perolehan mereka dan memperolehi faedah yang hampir sama dengan perisian sistem yang berada di pasaran.80).

Setiap syarikat mempunyai proses e-Perolehan yang berbeza. Perbezaan proses e-Perolehan bukanlah menjadi suatu yang kritikal. Walau bagaimanapun. Adalah penting bagi setiap penyelidik untuk memberikan sumbangan teoritikal yang kuat kepada bidang penyelidikan yang dijalankan. Brunelli.3 Implikasi Praktikal dan Sumbangan Keputusan daripada kajian ini mempunyai implikasi dan sumbangan yang penting kepada pengguna sistem e-Perolehan.29 trilion pada hujung tahun 2004 (kajian oleh GarnterGroup’s e-Business Intelligence Service. Statistik semasa menyatakan bahawa perdagangan elektronik (B2B) akan meningkat kepada $7.160 5. de Boer et al. Ini kerana apa yang lebih penting ialah sejauh mana sistem ePerolehan dapat meningkatkan prestasi syarikat. . Perkara ini juga dibuktikan daripada hasil kajian ini yang mendapati bahawa sistem e-Perolehan TMR&D juga memperolehi faedah penjimatan dalam kos transaksi seperti yang dikemukakan dalam literatur (lihat Jadual 4. sumbangan kepada bidang literatur merupakan langkah pertama dalam memberikan sumbangan akhir kepada pengguna sistem. Manakala dalam literatur e-Perolehan (Croom. Kebiasaannya kos per transaksi dengan menggunakan e-Perolehan boleh dikurangkan sebanyak 65% jika dibandingkan dengan perolehan tradisional. 2000. 2000). 2002) keberkesanan proses dalaman dan automasi merupakan kunci yang membawa kepada peningkatan keberkesanan proses perolehan. Kajian ini tidak memberi pengecualian terhadap aspek tersebut dan pengkaji merumuskan sumbangan dan implikasi kajian ini kepada pengguna sistem ePerolehan adalah seperti berikut: Kepentingan kajian ini adalah untuk memahami proses e-Perolehan yang disokong oleh beberapa kajian yang telah dijalankan sebelum ini..17) Sistem e-Perolehan TMR&D yang dibangunkan secara dalaman ini mampu memberikan penjimatan ke atas perolehan yang dilakukan mencecah hampir kepada jutaan ringgit. Ianya bergantung kepada keperluan semasa syarikat dalam menentukan bagaimana proses perolehan yang perlu diguna pakai dalam organisasi tersebut.

pelbagai faedah lain boleh diperolehi daripada amalan tersebut terutamanya dari segi harga yang lebih rendah dan perkhidmatan yang lebih baik.161 Syarikat yang berminat untuk melaksanakan sistem e-Perolehan boleh melihat kepada kesan positif antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. masa. pelaksanaan dan juga peringkat penggunaan sistem tersebut (lihat Bab 4 bahagian 4. Pendekatan kepada pelaksanaan sistem ini di lihat bermula dari peringkat pembangunan. Keistimewaan yang terdapat pada sistem e-Perolehan yang dibangunkan secara dalaman ini adalah dari segi memudahkan aktiviti penyelenggaraan dan pengubahsuaian dilakukan. perancangan awal telah dilakukan dengan mereka bentuk proses-proses yang terlibat dan kemudiannya membangunkan sistem tersebut. tenaga kerja dan cepat. Oleh kerana sistem e-Perolehan TMR&D masih baru digunakan (3 tahun). semakin tinggi faedah yang boleh diperolehi daripada sistem tersebut. sumbangan utama dalam kajian ini ialah mengemukakan alternatif untuk membangunkan sistem .4). Walau bagaimanapun hipotesis ini adalah untuk kajian lanjutan apabila tahap penggunaan sistem e-Perolehan adalah lebih tinggi daripada hari ini. maka amalan e-Perolehan di organisasi ini masih lagi terhad dan tertumpu kepada jenis pembelian secara terus dan sebut harga. organisasi yang menggunakan sistem e-Perolehan akan mendapat faedah daripada amalan perolehan yang dilakukan. Dijangkakan bahawa penerapan sistem e-Perolehan pada peringkat strategik akan memberikan kesan positif pada jangka masa panjang. Pengkaji meramalkan bahawa semakin tinggi amalan e-Perolehan dalam organisasi.2. pembaikan dan pengubahsuaian sering dilakukan bergantung kepada keperluan semasa syarikat. Penjimatan yang boleh diperolehi daripada aktiviti ini adalah daripada aspek kos. Ini kerana wujud perhubungan yang signifikan antara amalan dan prestasi e-Perolehan. Sekiranya pembelian secara bida dilakukan dengan lebih meluas. Oleh itu. kajian ini turut memberikan pendekatan tentang pelaksanaan sistem e-Perolehan yang dibangunkan secara dalaman dalam sebuah organisasi yang berasaskan penyelidikan dan pembangunan. Oleh yang demikian. manakala pada peringkat pelaksanaan dan penggunaan sistem. Di samping itu. Sebelum sistem e-Perolehan ini dibangunkan.

Selain daripada kos pelaksanaan yang rendah. Terdapat beberapa perbezaan antara kedua rajah tersebut. ianya melibatkan kos yang lebih rendah jika dibandingkan dengan kos untuk membeli perisian yang sedia ada di pasaran. sistem yang dibangunkan secara dalaman ini juga memberikan kelebihan dalam aspek penyelenggaraan dan perubahan kepada sistem. Dengan membangunkan sistem e-Perolehan secara dalaman. Pendekatan ini boleh digunakan dalam kajian pada masa akan datang untuk melihat pelbagai alternatif dalam memperkembangkan aplikasi teknologi maklumat. dengan sistem ini.162 e-Perolehan secara dalaman kepada syarikat yang ingin menggunakan sistem e-Perolehan dengan kos yang lebih murah dan mengikut keperluan syarikat. Pada rajah di bawah menunjukkan dua gambarajah yang terdiri daripada pembaikan berterusan dan pembaikan terus-menerus. Oleh itu. selaras dengan keperluan semasa syarikat. Perkara ini dibuktikan oleh syarikat TMR&D yang membangunkan sistem ini dengan kerjasama unit perolehan dan unit IT. pihak pengurusan TMR&D mengaplikasikan pembaikan secara terus-menerus (continual) seperti pada Rajah 5. Ini kerana bagi penggunaan sistem e-Perolehan untuk tujuan MRO. pembaikan secara berterusan merupakan satu proses yang paling idea dalam sesebuah organisasi. Dalam mengekalkan prestasi sistem e-Perolehan ini. sistem ini boleh dibangunkan sendiri secara dalaman dengan menggunakan kepakaran yang ada dalam syarikat tersebut. pihak pengurusan TMR&D merasakan pembaikan secara terusmeneruskan adalah lebih praktikal untuk dilaksanakan. Ini kerana setiap pembaikan .1. Walau bagaimanapun. Pengkaji juga bersetuju dengan pendapat Buxman dan Gebauer (1999) yang menyatakan bahawa kos pelaksanaan yang rendah merupakan faktor kejayaan kritikal bagi penggunaan IT dalam organisasi. Ini kerana teknologi sentiasa berubah mengikut peredaran zaman dan keperluan semasa. segala perubahan boleh dilakukan dengan kadar segera tanpa perlu melibatkan pihak luar seperti pihak pembekal perisian sistem. Secara teoritikalnya. Pembangunan sistem ini juga tidak mengambil masa yang lama dan TMR&D hanya mengambil masa selama tujuh bulan untuk menyiapkan sistem ini. Perubahan dan penyelenggaraan ini bertujuan untuk meningkatkan kecekapan dan keberkesanan sistem.

Peringkat ini merupakan peringkat permulaan dan terdapat banyak masalah yang dihadapi pada peringkat ini. segala pembaikan akan dihentikan buat sementara waktu (peringkat 2). terdapat beberapa peringkat yang akan dilakukan ke atas sistem.1 menunjukkan peringkat perkenalan sistem di mana pada peringkat ini banyak masa dan pembaikan perlu dilakukan. Pembaikan Pembaikan 3 2 1 Masa Masa Berterusan (Continueus) Terus-menerus (Continual) Rajah 5. masa yang agak lama diperlukan untuk menjalankan pembaikan agar sistem ini dapat memenuhi kehendak dan keperluan proses perolehan. Apabila sistem ini dirasakan sudah stabil dan memenuhi keperluan proses perolehan.163 yang dilakukan akan melibatkan perubahan kepada sistem. pekerja kurang selesa sekiranya perubahan kerap dilakukan. Dalam melaksanakan pembaikan terus-menerus ini.1 : Pembaikan berterusan dan pembaikan terus-menerus . Peringkat ini akan berterusan sepanjang sistem ini diguna pakai. Peringkat ke-3 ialah peringkat pembaikan sistem di mana segala kelemahan yang telah dikenal pasti akan di atasi dan pada masa ini dan masa yang diperlukan untuk menangani masalah ini adalah lebih singkat kerana ianya melibatkan perubahan yang kecil. Dengan cara ini kesan daripada perubahan dan pembaikan yang dilakukan dapat di lihat dan segala masalah dan kelemahan akan dikenal pasti bagi membolehkan pembaikan yang lebih baik dijalankan pada masa akan datang. Kebiasaannya. Peringkat 1 dalam Rajah 5. Oleh itu.

164 5. Ini kerana syarikat TMR&D merupakan anak syarikat kepada TMB. dan sebarang perubahan kepada pentadbiran dan pengurusan TMB akan mempengaruhi pengurusan dan pentadbiran di TMR&D. yang terdedah kepada emosi. kajian ini turut mempunyai batasan yang tidak dapat dielakkan kerana ianya melibatkan sampel manusia sebagai responden. tekanan. Selain daripada itu. jawapan yang diberikan banyak dipengaruhi oleh faktor emosi. serta kerjasama yang diberikan kepada pengkaji. persekitaran dan tekanan yang sukar dikawal. .4 Batasan Kajian Sebagaimana kajian sains sosial yang lain. persekitaran. Pemilihan responden dari kalangan kakitangan di syarikat TMR&D sahaja tidak dapat mewakili keseluruhan syarikat yang berasaskan penyelidikan dan pembangunan di Malaysia. Jangka masa yang singkat ini tidak dapat memberikan hasil kajian yang lebih terperinci dan masa depan kepada sistem e-Perolehan yang dibangunkan sendiri secara dalaman ini. Masalah bias atau berpihak mungkin timbul kerana tanggapan yang diberikan oleh responden berkemungkinan untuk menjaga prestasi dan nama baik syarikat. keikhlasan dan kejujuran responden boleh dipersoalkan kerana sebagai manusia biasa. Tempoh kajian lapangan yang berlangsung selama tiga bulan boleh mempengaruhi hasil kajian. Ini kerana sekiranya TMB ingin menyelaraskan keseluruhan sistem pengurusan syarikat TMB maka TMR&D juga tidak terkecuali untuk melaksanakan sistem yang sama dengan TMB.

Pihak pengurusan juga boleh memperkenalkan sistem e-Perolehan TMR&D ini kepada syarikat bersaiz kecil dan sederhana untuk menggunakan sistem e-Perolehan ini sekiranya mereka menghadapi halangan dari segi kos untuk membeli perisian yang dari luar negara.5. dan sebagainya.165 5. Keough. 2004). penyelidik menyenaraikan beberapa cadangan yang boleh memperbaiki dan mempertingkatkan lagi sistem ePerolehan TMR&D. Perkara ini telah banyak dinyatakan dalam kajian lepas supaya perancangan perolehan di masukkan ke dalam perancangan strategik syarikat (Cammish dan Keough.1 Cadangan Kepada Pihak Pengurusan Pihak pengurusan perlu melihat aspek pembelian sebagai satu perancangan strategik agar ianya dapat diberi perhatian khusus. Antaranya adalah seperti berikut: 5. Sekiranya aspek pembelian ini diberi perhatian yang khusus. Pihak pengurusan boleh menjual sistem ini dalam bentuk perisian atau licensee serta menyediakan khidmat runding kepada syarikat yang berminat dengan harga yang berpatutan. malah ianya juga dapat meningkatkan keuntungan syarikat. Ini kerana. ianya bukan sahaja dapat memberikan penjimatan dari segi kos perolehan. Ab Hamid dan Majid. 1993.5 Cadangan Tindakan Berdasarkan kepada hasil kajian yang diperolehi. pengurusan pembelian yang terancang dapat memberikan banyak faedah kepada organisasi dari segi penjimatan kos. Ini kerana pembelian di organisasi TMR&D melibatkan peruntukan yang besar dan sentiasa meningkat dari tahun ke tahun. . mengurangkan pembelian melulu. 1991.

5. perdagangan dapat dilakukan dengan lebih cepat dalam jangka masa sebenar dan tamat pada suatu tempoh bida yang telah ditetapkan di antara pembeli dan beberapa buah syarikat pembekal. Syarikat tempatan perlu digalakkan supaya menjadi lebih inovatif dalam membangunkan sistem perisian sendiri. Ini kerana pembelian yang dijalankan secara bida ini dapat memberikan kos pembelian yang lebih rendah dan spesifikasi yang lebih baik kepada syarikat. 5.166 5. Unit perolehan syarikat juga boleh mempertingkatkan aplikasi sistem e-Perolehan seperti penggunaan e-Lelong yang dipercayai dapat memberikan faedah pembelian dengan harga yang lebih rendah. Ini kerana melalui . Ini kerana dengan cara e-Lelongan ini. aplikasi IT dapat dipertingkatkan dan secara tidak langsung penggunaan sistem e-Perolehan juga dapat diperluaskan. Pengukur ini penting dalam menentukan kejayaan sesebuah sistem. Di samping itu. Dengan cara ini.3 Cadangan Kepada Pembekal/Vendor Pihak pembekal perlu mempertingkatkan aplikasi IT mereka untuk membolehkan mereka menjalankan perniagaan secara atas talian. Pergantungan kepada produk perisian dari negara luar boleh menyebabkan kerugian kepada negara dari segi pengaliran mata wang asing dan juga kepakaran yang sedia ada dalam negara yang tidak digunakan sepenuhnya.2 Cadangan Kepada Unit Perolehan Unit perolehan perlu meningkatkan aplikasi sistem e-Perolehan TMR&D dengan menggalakkan pembelian secara bida. Unit Perolehan diharapkan dapat menyediakan perkhidmatan dari segi khidmat nasihat kepada organisasi yang berminat untuk membangunkan sistem e-Perolehan mereka sendiri.5. Unit Perolehan juga perlu menentukan satu Benchmark kepada sistem e-Perolehan ini untuk mengukur prestasi dan kemampuan sistem ini.

ianya dapat membantu syarikat tempatan untuk bersaing di peringkat antarabangsa di samping memperoleh peluang perniagaan yang lebih baik. malah mereka juga boleh mendapat kelebihan dari segi mengiklankan barangan mereka di laman web yang lebih murah. Dengan meningkatkan aplikasi IT dalam perniagaan mereka. Kajian lanjutan juga boleh dibuat dengan menjalankan kajian dengan menggunakan kaedah penyelidikan yang berlainan seperti menggunakan kaedah longtidunal dan kaedah empirical untuk melihat sejauh mana kemampuan sistem ePerolehan yang dibangunkan secara dalaman ini berbanding dengan sistem e- . e-Perolehan. 5.167 perniagaan secara atas talian. para pembekal boleh menjalankan perniagaan mereka secara global dan secara tidak langsung dapat memperluaskan lagi pasaran perdagangan mereka. Adalah lebih menarik jika kita dapat mengkaji secara perbandingan antara beberapa buah syarikat yang membangunkan sendiri sistem e-Perolehan secara dalaman untuk melihat kelebihan dan kekurangan antara syarikat tersebut. mudah dan meluas. Kajian yang dilakukan ke atas syarikat ini berkemungkinan menghasilkan penemuan yang berbeza jika ianya dijalankan ke atas syarikat yang berlainan aktivitinya.6 Cadangan Kajian Lanjutan Memandangkan kajian hanya melibatkan satu kajian kes ke atas syarikat TMR&D yang merupakan sebuah organisasi yang berasaskan penyelidikan dan pembangunan. e-Perkhidmatan dan sebagainya. Hal ini bukan sahaja memberi penjimatan kepada pihak pembekal. Menurut Attaran & Attaran (2002). teknologi dapat memberi peluang kepada syarikat untuk memperoleh kelebihan bersaing tanpa mengira saiz organisasi tersebut. Matlamat kerajaan untuk meningkatkan aplikasi IT di Malaysia perlu disambut baik oleh semua syarikat pembekal dalam meningkatkan aplikasi IT dalam aspek pengurusan dengan melaksanakan sistem pengurusan elektronik seperti eDagang.

. Memandangkan penggunaan sistem e-Perolehan masih belum meluas di Malaysia. Kajian ini boleh menggunakan sampel yang lebih besar agar mendapat kesahan yang tinggi terhadap kajian yang dijalankan. kajian lebih terperinci juga boleh dijalankan terhadap peranan yang boleh dimainkan oleh syarikat yang membangunkan sistem e-Perolehan secara dalaman dalam membantu syarikat lain yang berminat untuk membangunkan sistem ini secara dalaman menggunakan teknologi dan kepakaran yang sedia ada. Selain itu. Kajian lanjutan dibuat ke atas faktor pendorong kepada pelaksanaan sistem ePerolehan seperti faktor dorongan daripada luar dan dalaman organisasi. Faktor Kejayaan Kritikal juga boleh dikaji untuk menentukan faktor yang mana dapat memberikan kejayaan kepada sistem ini supaya ianya dapat digunakan dengan lebih meluas di Malaysia. Cadangan berikut boleh dijadikan pertimbangan bagi kajian penyelidikan akan datang. Satu kajian tentang tajuk yang sama tetapi diadakan lebih menyeluruh dengan melibatkan semua syarikat yang menggunakan sistem e-Perolehan di Malaysia. Di samping itu juga. kajian seterusnya boleh dibuat berhubung kaitan antara jenis sistem e-Perolehan yang digunakan sama ada MRO dan ERP dengan teknologi yang digunakan untuk melihat perhubungan antara kedua pembolehubah tersebut.168 Perolehan yang sedia ada di pasaran. Kajian juga boleh dijalankan terhadap pihak pengurusan organisasi yang belum menggunakan sistem e-Perolehan untuk melihat halangan dan kekangan yang dihadapi untuk melaksanakan sistem tersebut. Kajian lanjutan juga boleh dilakukan dengan melihat kesan sistem e-Perolehan ke atas pihak pembekal dan vendor berasingan dalam pasaran global dan pendekatan yang digunakan untuk memenuhi spesifikasi pembeli yang semakin tinggi dan kompleks. terdapat banyak aspek dan pembolehubah yang dapat dijadikan bahan kajian. Di samping itu juga.

tetapi mempunyai kekangan dari segi kos dan teknologi yang diperlukan. adalah menjadi harapan pengkaji agar kajian ini dapat membantu pihak tertentu dalam melaksanakan sistem e-Perolehan dalam meningkatkan lagi proses perolehan mereka serta memberi peluang kepada mereka untuk faedah daripada penggunaan sistem tersebut. kecuali pada faktor tahap pendidikan dengan kontrak perundingan dan pengumpulan maklumat.7 Rumusan Secara keseluruhannya. Dapatan kajian juga berjaya melihat hubungan yang wujud antara amalan dan prestasi e-Perolehan di samping menghuraikan pendekatan yang digunakan oleh pihak pengurusan untuk mengatasi masalah yang berkaitan dengan sistem ePerolehan TMR&D. Perbezaan signifikan ini wujud pada mereka yang mempunyai tahap pendidikan Ijazah Sarjana dan Ijazah Sarjana Muda. namun ianya memberikan hubungan yang signifikan antara satu sama lain. penggunaan sistem e-Perolehan yang dibangunkan sendiri secara dalaman merupakan satu alternatif kepada syarikat yang berminat untuk meningkatkan aplikasi IT dalam proses pembelian mereka. . Ini kerana pembangunan sistem e-Perolehan oleh TMR&D sememangnya tidak memerlukan kos yang tinggi dan hanya menggunakan kepakaran dalaman yang sedia ada. Secara keseluruhannya. Dari aspek perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor demografi menunjukkan tidak wujudnya banyak perbezaan. Pengkaji berharap kajian ini boleh dijadikan panduan dan hala tuju dalam meningkatkan usaha ke arah meningkatkan aplikasi IT di organisasi lain.169 5. kajian ini telah berjaya mencapai objektifnya dalam mengukur tahap dan perbezaan amalan dan prestasi e-Perolehan syarikat kajian kes. Akhir sekali. Perhubungan antara faedah e-Perolehan dan amalan e-Perolehan yang diperolehi daripada kajian ini adalah agak lemah.

(1997). Tarikh Pencarian: 12/1/2005. Abdul Majid. J. dan Mckenney J. Bakos. A Guide to eProcurement for the Public Sector. Bhd. Applegate M. (2003).com. The Coming Age of Online Procurement. Chicago. IL.H dan Rohaizat. Office of Government Commerce. (2001). Penerbit Universiti Kebangsaan Malaysia. dan Gartner. (2006). http://proquest. (2002). N. McFarlan W.umi. Mengimbas Kembali Pembangunan Persekitaran Elektronik/Teknologi Maklumat di Malaysia (1997-2000).html .html 101k.14k . dan Yuan. N. McGraw-Hill (Malaysia) Sdn.teennet. Model Linear dalam Penyelidikan Sosial. Irwin. http://www. (2002). (2000).com/pqdweb?dis=316223241&sid=1&Fmt=3&clientId=2 1690&RQT=309&VName=] Tarikh Pencarian: 17/12/2004. 44(3): 16-21. Managing Business to Business Relationships Throughout the e-Commerce Procurement Life Cycle. W. Z.eurasia-ict. L. http://www. M. A. A.170 Rujukan Ab Hamid.C. “Reducing Buyer Search Costs: Implication For Electronic Marketplaces”.nsf/0/96d63e18205df5b948 25715d000f7aeb?OpenDocument Tarikh Pencarian : 27 Jun 2006 Abu Bakar. Bangi. A.Y.I. Abdullah. S.gov. Tesis Phd. M. Andrews.L. EurAsia-ICT 2002. 10(5): 385-95. (2002). (1996). Alias Baba (1998). (2000). dan Majid. Corporate Information Systems Management : The Issues Facing Senior Executive 4th ed. Internet Research: Electronic Networking Applications and Policy. N. Pembudayaan Teknologi Di Kalangan Pekerja Sektor Industri Teknologi Tinggi di Malaysia.26 Feb 2005.. http://www. Attaran.org/ConfMan/PC-online/paperlist. Tarikh Pencarian: 20/1/2005. (2002). Industrial Management. . Asia Computer Weekly (2003). Archer.F. Management Science 43(12): 1676-1692. Bakri. R. Industrial Management & Data Systems: 177-180. Universiti Teknologi Malaysia.R. The Efficacy of E-Procurement To Businesses: An Empirical Survey on Malaysian Industries. Z.T).pmo. Attaran. Kata-kata Aluan Mesyuarat Majlis Teknologi Maklumat Negara (N. “Catch The Wave of E-Procurement”. Pengurusan Pembelian : Sistem & Pelaksanaan. B. dan Attaran..my/art_13.my/WebNotesApp/PMMain. Y.

The Custom Publishing Group. D. (1999). Supply Chain Management Review. G. “Web-Based E-Catalog System in B2B Procurement”. (1988).html. dan Bailey. (1996). K.com/2003_09_01_bajet2004_archive. Data Collection and Analysis. Belanjawan (2004).blogspot. in Roger Sapsford nd Victor Jupp. Tarikh Pencarian: 12/12/2004.com/bm/press/showpage. Study Notes. dan Smith. (2000). Management Science. dan Hammersley. (2000). http://www. “B2B E-Commerce Opportunities”. A. M. E-Procurement: The Transformation of Corporate Purchasing.. dan Taylor. http://bajet2004.D. London: Tavistock. J. The McKinsey Quarterly. J. P.htm. Bryman.171 Baron. G. The Management of Innovation. A. (1999). Sage Publication. J. (1961). Y. Reliability and Validity in Qualitative Research. Analysis of Unstructured Data. (2001). “Frictionless Commerce? A Comparison of Internet and Conventional Retailers”. J.M. London.uk/psych/RTrek/study_notes/web/sn5. R. Brynjolfsson. South Orange. S. K. Chan.htm 12 September 2003. . (3): 22-39. Jumaat. Bajet 2004: Penggalak Pertumbuhan ICT dan Teknologi Tinggi. J. Quantity and Quality in Social Research. Trust and Value.aspx?file=20030912_BH. E.. O. http://www. (2000). P. 46(4): 563585.eperolehan. Bowles. Communications of the ACM. dan Stalker. SME E-Procurement Adoption in Hong Kong. Cano. DPMM Harap ePerolehan Ubah Corak Dagangan Ahli. dan Keough. Tarikh Pencarian: 12/04/2005. M. J. 19 September 2003. M. Tarikh Pencarian: 21/12/2004.qmuc. dan Lee. London: Unwin Hyman. Cammish. Internatonal Conference on System Sciences. M. D. The Roles of Power. Proceeding of The hawaii International Conference on Systems Science. Boulton. May/Jun: 50-58. 0-7695-1874-5/03 Chopra. January: 5-8. Buxmann. Berita Harian (2003). (1991). How the Internet Is Changing B2B Transaction. 43(5): 93100. V. (2002). Evaluating the Use of Information Technology in Interorganization Relationships. Dougan. Proceeding of the 38th Hawai. A Strategic Role For Purchasing. NJ. Burns. Shaw. dan Gebauer. T.ac.

International Journal of Service Industry Management. “How to Make Strategic Alliances Work”. New York. European Journal of Purchasing & Supply Management. R. “Electronic Procurement in Supply Chain Management: An Information Economics-based Analysis of Electronic Markets”. dan Lincoln.dnmstrategies. Measuring e-Procurement Benefits. Delbridge. Dai. Sage Publications. S. R. Davila. Theory and Practice of Participant Observation in Wass. Journal of Marketing. dan Arnold. 8(1): 25-33. 14(5): 539-555.K. (1973). (2003). (1988). Q. “The Impact of Web-based Procurement on the Management of Operating Resource Supply”. P. M. A. P. R. http://www. November. U. I. Collecting and Interpreting Qualitative Materials. 2000. Assessing Advantage.172 Croom. dan Heijboer G. (2000). Gupta. 21(1): 11-23. (2002).. “Moving Procuremant Systems to the Internet: The Adoption and Use of E-Procurement Technology Models”. Dartmouth: 35-62. S. dan Palmer..S. San Antonio. 52 :1-20. Eakin. dan Sigh. Practices. Organizing for Excellence: Five Case Studies. The Journal of Supply Chain Management. J. A Conceptual Model for Assessing the Impact of Electronic Procurement. Responsibilities. To Be or Not To B2B?. Aldershot. Sloan Management Review. Elliff. G. Drucker. Harper & Row. (eds) Principles and Practice in Business and Management Research. 2000).H.com Tarikh Pencarian: 14/12/2004. European Management Journal. dan Kauffman. (2000). Management-Tasks. N.. De Boer L. 36(1): 4-13. M.A Framework for Dianosing Competitive Superiority.A. S. H.com/presentation/ cfo/nov_2000/ericgoh. Y. Day. (1994).F. And Wells. . An Evaluative Model for e-procurement Channel Adoption in : Proceeding of The Fifth INFORMS Conference on Information Systems and Technology (CIST. dan Wensley. Supply Chain Management Review.R. (2001). Denzin. The Journal of supply Chain Management: 43-49. (2002). P. 1(4): 38-45. V. D. Dyer.govpro. (2000).. (2003). (2001). Summer: 37-43. London. Tarikh Pencarian: 23 Disember 2004. Eric Goh (2000). E-Service: Enhancing Internal Customer Service Through e-Procurement. Compaq e-Business-A Case Study. Harink J. Essign. Kale. Contributing to the Bottom Line. dan Johnston. at: www. R. R. TX.pdf Supplemental Result. Croom. dan Kirkpatrick. S. (2002).J.

T. (13): 89-101. Tarikh Pencarian: 15/1/2005 Hair. London. Pulau Pinang. Printice Hall. Guthrie. Upper Saddler River. dan Frye. Journal of Organizational Behavior. NJ. U. M. (1998). “Computer Attitudes and Learning Performance: Issues for Management Education and Training.5th ed. T. CA. Beam. dan Black. Gulledge.ca/Public/Team1/Docs/e-procurement_ report__june_2004_-executive_summary.cebi.. Unpublished Research.L. Paul Chapman. (2001). dan Hlavka. (2004). Berkeley. . Multivariate Data Analysis. P. University of California. (2001). (2002). Friesen. Keynote address at the Fourth International Conference on Stimulating Manufacturing Excellence in Small and Medium Enterprise. Thesis MBA. Marketing Intelligence & Planning. J. J. S. Analyzing and Understading Data. Using SPSS for Windows and Macintosh. (2002).pdf. D. (2004). A. Denmark. Gonzalez. C. Gebauer. QFD Strategy House: An Innovative Tool for Linking Marketing and Manufacturing Strategies. dan Salkind. Research Methods for Managers. R. Gill. A. (1992). Tatham. R. Universiti Sains Malaysia. (1997). 3rd ed.173 Fok. (2003).C. E-Procurement in the Private and Public Sectors. Y. Gebauer.(3): 335-348. Anderson. (1998). New Jersey. 2nd ed. dan Segev. “Impact of The Internet on Procurement”. D. The Element of Procurement. dan Segev. C. 22.. Green. A. Changing Shapes of Supply Chains. J. Berkeley: 1-17. B. (2004). Frye.B. C. Gattiker. dan Mueller.How the Internet Could Lead to a More Integrated Procurement Function.F.E.. W. E-Procurement: Case Studies-Another Tool in The Toolbox. J. R. Self-efficacy of An Individual on Internet Use In Organisations. B2B eMarketplaces and Small and Medium Sized Enterprises. Prentice Hall. Upper Saddler River. http:// www. Aaiborg. N..J. George Mason University. School of Management. dan Johnson. The Conference Board of Canada. Gulledge. S. E-Procurement Case Studies: Another Tool in the Toolbox. G. Thesis PhD. Acquisition Review Quarterly 14(1): 167-181. Quesada. (2004).W.

1(3). The Study of EProcurement System to Suppliers in Penang and Kedah Area. R. Mixed Methods: Theory and Practice. Mohamad Kamal. Hertford. 32(8): 22-27. Kalakota.com/story/OEG20020502S0036. A. Yale University. Novak. (1995).. M. Electronic Procurement . Hoffman. (2004).med. http://cira.174 Hawking. Y.my/jph/dvs/intranetjph/planning/computer/gppkpa012003 1. R. D.A Guide for Councilors and Managers. CAPS Research Tracking Impact Of E-Procurement. (1995).C.edu/events/ Mixed%20Methods%20Presentation. (1999). Supply Chain Management Review. 16(1): 3.June: 97-102. 27(2): 297-306. IIE Solutions.C. Helmi. pdf. dan Foster. A. dan Afzan Musa. (2002). Jones. Tarikh Pencarian: 20/12/2004. The McKinsey Quarterly 3 : 22-39. ( 2005). . E-Procurement: Is the Ugly Duckling Actually a Swan Down Under?. Proceedings of International Conference on E-Commerce 2005: 260-265. http://agrolink. Wyld. T..yale. Kalakota. Stein. R.my-esm. Heizer. dan Chatterjee. NIMH Traning Program. July/August: 75-79. Jabatan Perdana Menteri (2003).moa. R. C. J. Hussain. Asia Pacisif Journal of Marketing and Logistic. Addison-Wesley Logman. Special Issue on Electronic Commerce. Tarikh Pencarian: 17/12/2004. Tarikh Pencarian: 12/1/2005. (2003). (1993). Digital’s World Wide Web Server. B. A.P. A Case Study. Keough. M. Stephen Austin & Sons Limited.. S. Chapter 9: 231-264. Harvard Business Review. dan Sawhney. D. Garis Panduan Mengenai Tatacara Penggunaan Internet dan Mel Elektronik di Agensi-Agensi Kerajaan. P. D. MA. Katsulis. dan Robinson. F. How E-Commerce Saves Money. (2002). S. Jennifer Baljoko. Buying Your Way to The Top. E-hubs: The New B2B Marketplaces. S. http:// http://www. P.CIRA Post-Doctoral Fellow. dan Render. (2000). Proceedings of International Conference on E-Commerce 2005: 266-271. The Frontiers of E-Procurement: RosettaNet Malaysia. “Next Generation B2B Solutions”. Kaplan. Journal of Computer Mediated Communication. M.. Hunter.pdf. (2000). (2005). (2000). E-Procurement: The Next Wave of Cost Reduction in E-Business: Roadmap for Success. Computer Network & ISDN System. May. “Commercial Senarios for the Web: Opportunities and Challenges”.

S. J. Koppelmann.I. Leticia. C.com/sites/0070894345/student_view0/chapter8/ke y_terms___glossary. California Management Review.mcgraw-hill. Computer In Industry. Multilevel Lotsizing and Scheduling by Batch Sequencing. Academic Press. e-Business in Education. dan Xideas. State University of New York.I. Killen. B. Tarikh Pencarian : 22 Jun 2006 Mahadevan. (1991).html . J. 53: 153-164. (2000). (1983). Kvale. dan Jordan. 6(2) : 90-106. Latino Issues Forum. 28(4) : 20-39.W.lif.. R. D. (1998). Purchasing Must Become Supply Management. London. Basic Marketing Research.com.H dan Kamauff. Newbury Park. S. Sept-Oct. New Jersey: Prentice Hall. The 1000-page Question. Highered. (2003). Computer and the Internet. Managing Purchasing: Making The Supply Team Work. Harvard Business Review. 49(11): 1212-1218. Thesis PhD. J. at http://www. (1994). Tarikh Pencarian: 11/1/2005. Laios. (2002). C. (2002). E. Handbook of Research Design and Social Measurement. Principal Consultant.mcgrawhill. J. Korper. European Journal of Marketing . (2000). (2002).K. Nereus Consulting Ptd Ltd. Business Models for Internet-Based E-Commerce:An Anatony. Malone.W (1995). 5th ed.Applications to Contemporary Issues. Phenomenology and Pedagogy. Kraljic. Miller. K. N.L. Latinos. V. McGraw-Hill.html. P. (1988). 27(3): 166-172. T. dan Bernjamin. http://highered. Sage Publication. D.org/technology/fact_sheet. “The Logic of Electronic Market”. R.C. J. Kim. (2001). Yates. The E-Commerce Book: Building the E-Empire. “Matching Indirect Procurement Process with Different B2B E-procurement Systems”. L.175 Key Terms & Glossary. Journal of the Operational Research Society. dan Shunk. (1989). Harvard Business Review. 42 (4): 55-69. dan Ellis. Kocabasoglu. San Diego. Leonard. An Empirical Investigation of the Impact of Strategic Sourcing and E-Procurement Practices on Supply Chain Performance. . Malhotra. An Empirical Investigation of Institutional and Industrial Purchasing Structure.

& Associates (2002). (1991). D. dan Geloso. Instituting E-Procurement in the Public Sector. Neef. M. CA. M. (2005). International Journal of Operation & Production Management 19(9): 909-921. dan Simco. D. http://www. APEC High Level Symposium on Electronic Commerce and Paperless Trading. (1998). From Strategy to Implementation. N. S. Journal of Business Logistic. Handbook of Research Design and Social Measurement. R. M. T. Sage.gov. dan Galle. (2001). dan Huberman. 6th ed. Research Method in the Social Sciences. dan Wood. dan Nachmias. (2004). Prentice-Hall/Financial Times. J. (1999). Miles. PM. Nachmias. (2001). A. E-Procurement.C. http:// www. The Industrial Procurement Process. H. Martin’s.P. (1991). Mohd Najib. 5(1): 54-72. Moise. E-Procurement Management in State Government: Diffusion of E-Procurement Practices and its Determinants. 2nd ed. Tarikh Pencarian : 27 Jun 2006. London. Public Management. (1992).176 Miller. Johor. Online Action Plan.J. dan Salkind. “Electronic Commerce Usage in Business-toBusiness Purchasing”. M. C. 82(11): 21. M. . e-Business Education. A Supply Chain Perspective.B. Mitchell. Case Studies on the Effective Use Electronic Business in Education Sector. New York. 12(1): 145-67. Sage Publications. Moon. Journal of Public Procurement. Mitchell. W. 5(2): 259-282.ssat. (1994). Morris. St. A. S. (2000). Naruto. K.org/trade. Thousand Oaks. The China International Electronic Commerce Centre. D. UTM. A. Min. (2002). Tarikh Pencarian: 24/04/2004. An Expanded Sourcebook-Qualitative Data Analysis. London. Science and Training (DEST). (2003). Organisation for Economic Co-operation and Development. Novack. Department of education.au. Transparency in Government Procurement: The Banefits of Efficient Governance and Orientations for Achieving It. G. Penyelidikan Pendidikan. Testing the Survey Method: Continuity and Change in British Industrial Relations. Work Employment and Society.oecd.W. E.J. J.

. 11(1): 103-120. (2000). P. Report On Survey Of Council Construction-Related E-Procurement Implementation.. China. (2004). Reddy A. (2003). 9(9). The Strategic Coordination of new Information Technologies. C. Procurement Practice. Electronic Procurement Implementation Strategy-Guidelines. A. dan Tsalgatidou. Tarikh Pencarian: 15/11/2004.gov. Tarikh Pencarian: 11/12/2004. A Study of eProcurement Technologies. Tesis PhD. J. Procurement Performance and their Relationship. T. Lim C. Morgan Stanley Dean Witter Report. Patterson.nsw. 19(3). C. A. Quinn. Procurement Guidelines (2002).96.. Papazoglou. The Power of Procurement. dan Muhamad. (2000). J. Ramayah. Scholl of Business and Entrepreneurship.179/documents/construction survey. Ramayah.nsf/0/76189894df78a18948 256de300076ee1?OpenDocument . Social Research Philosophy Politics and Practice. Perutusan Budget 2004. SME e-Readiness in Malaysia: Implications for Planning and Implementation. Sasin Journal of Management. Phillips. M. M.. http://212. dan Iyer.D. J.gov. Ribbers. Decision Support Systems. “Integrated Value Chains And Their Implications From A Business And Technology Standpoint”.. ABI/INFORM Global: 517.S.The Research experience. Punch. (2005).. (2004). International Journal of Management. Hangzhou. http://wwww. Quesada.67k -. in Hammersley. M. (1993).P. (2005).: 24-27. University of Kansas.pmo. Dec. dan Meeker.22. ABI/INFORM Global: 6. Thesis PhD. April. R. Suppply Chain Management Review. Rae. G. (2003). Nova Southeastern University. London. (1999). The Third International Conference on Electronic Commerce Engineering (ICeCE2003).my/WebNotesApp/PMMain. 29: 323-342. A Conceptual Model of the Principle Governing Effective E-Commerce. Perutusan Bajet 2004 Ketika Membentangkan Rang Undang-Undang Perbekalan (2004) http://www. Individual Work Environment (Job Characteristics) and Work Related Attitudes in the Telecommuting Organization. M. J. T. S. Observation and the Police . The B2B Internet Report: Collaborative Commerce. University of Toledo. Sage: 181-99.pdf. dan Mohamed. F. Intention to Purchase Through the World Wide Web (WWW): The Malaysian Experience. Thesis PhD. Sept. Y. (2002). Tarikh Pencarian: 15/1/2005.au/e-procurement.177 Park.

.C. University of Iowa: A sage University Paper.. (1998). (2005). M. D. Salleh. Robson. CICA Conference in Cairo. 35(5): 465-480. 2nd ed. (1995). Rugimbana. Quantitative Applications in the Social Sciences. Alliances & The Coordination Spectrum”. “Strategic Partnership: Collaboration. dan Thornhill.D. P. D. International Journal of Bank Marketing. (2001).. R. Logistics Solution. Predicting Automated Teller Machine Usage: The Relative Impertance of Perceptual and demographic Factors. (2001). Real World Research. B. Rice. dan Thomas. College of Business and Economy. (2001). Thesis PhD. Oxford. K. Research Method for Business Students.F. 13(4): 26-32. An Empirical Investigation Into The Relationship Between Electronic Commerce and State and Local Governments’ Sales and Use Taxes. A. M. Sage Publication. Business To Business Electronic Commerce. T. dan Stephan. Lewis. University of Kentucky. Procurement in the Internet AgeCurrent Practices and Emerging Trends –Result From Case Study. D. C. (2003). New York. (1993). P. An Introductory Guide. Segev. Robson. (2002).F.L. L. 15(1): 55-68. Schroeder. Gebauer J. S.E. dan Beam. Kuala Lumpur. New York. C. Kuala Lumpur.B. dan Spulber. P. Winter. T. 1: 22-27. (2001). RMK8. . dan Zaidatun. (2001). J. MIT Working Paper. M. Wirtschaftsinformatik.L. Sharon. Printice Hall.. Thesis PhD. Wiley. (2003). A Study of E-Banking Security Perceptions ans Customer Statisfaction Issues. Blackwell. 4th ed. Focus Group in Social Research. Venton Publishing. The Journal of Economic Perspective. (2002). Egypt. Bloor. University of California Bakerley. (2003). Electronic Markets.10 For Window”.. Transparency of Procurement and Ethical Conduct “Two sides of a coin”. Robieh. dan Ronchi. Research Methods for Business: A Skill Building Approach.178 Reiley. J. (1986). 3rd ed. “Pengenalan Kepada Analisa Data Berkomputer SPSS 10. Rogge. A. Sekaran. School of Argosy University. Frankland. Percetakan Nasional Malaysia Berhad. Saunders. Understanding Regression Analysis. “Rancangan Malaysia Kelapan”. Schmid.. U. London. A. Sjoquist.

New York. (2000). Communication Commentary. Electronic Networking Applications and Policy. dan Simchi-Levi. Information Technology and Management. Field Studies and the Paradigm Crisis. Australia. Electronic Commerce: Strategies and Models for Business To Business Trading. Impact of B2B EProcurement Systems-A Summary Report. T. H. (2002). University of IIIinois at Urbana. United Nations (2004). E. Management Communication Quarterly. L. M. Guba (Ed).G. Subramaniam.S. McGraw-Hill. C.. M. The Paradigm Dialog. Syed. 11(4). Teo. Computer-Mediated Communication in Organizational Settings: Emerging Conceptual Frameworks and Directions for Research. I. New York. (1992). Dewan Bahasa dan Pustaka. P. 5(102): 161. (1994). S. (1990). D. R. http://www. (2000). A Study of the Value and Impact of B2B E-Commerce: The Case of Web-Based Procurement.htm . S. Wiley and Sons. The Effects of Process Characteristics on The Value of B2B E-Procurement. Demographic and Motivation Variables Associated with Internet Usage Activities. Timmers. C. in E. (1986).phische. Steinfield. J.. Communication Research. 25% of Malaysian to have Internet Access. Tarikh Pencarian : 26 Jun 2006. .M. Stake. (2003). (2001). dan Lea.E. Teo. Sage. Subramaniam. United Nations Conference on Trade and Development. E-Commerce and Development Report. C. 5: 348-365. dan Shaw. Victoria University. H. New York and Geneva. R. dan Micheal J.A. (1998). Spears. C. A. Kaminsky. J. Quieting reform: Social Science and Social action in an Urbana Youth Proram. Smith. Panacea or Panopticon? The Hidden Power in Computer-Mediated Communication. P. Design and Managing the Supply Chain. International Journal of Electronic Commerce 6(4): 19-40. William Q. P. ERP Research group. 21: 427459. M. dan Shaw. e-Procurement Practices: An Australian Survey 2002. Urbana University of Illinois Press. L. CITeBM and IDM.com/ideas/articles/articel_weblog_20010918. J.179 Simchi-Levi. Ethics. “Kaedah Penyelidikan Komunikasi dan Sains Sosial”. (2004). Stein. (2001). Newbury Park. A. dan Hawking. pp:125-137. Kuala Lumpur. Subramaniam.: 139-157. (2002).

S.. Yuserrie. A. Z. Webster. dan Gao. Pitt. T. Kuala Lumpur.T. Case Study Research: Design and Method (Applied Social Research Methods Series Volume 5). University of Melbourne. T. Journal of Law and Economics. (1998). http://home. (2002). Thesis PhD. Wan Khairuzzaman. E-Commerce Impresa. O. Australian Electronic Governence Conference... Planning and Practice. Y. Ramayah.180 Utusan Malaysia. Buying into e-Procurement. R. (2000). Newbury Park.M. K. W. International Conference on Electronic Commerce. Sage Publications. 3rd ed. R. Emerging Trend in E-Commerce. Manufacturing Systems 18(5): 47-52. F. Williamson. (2000). Williamson. K. CA. Second Edition. (2000). McGraw-Hill. O.htm .. Yin. Malaysia. dan Ung C.F. “Transaction cost economics: The Governance of Contractual Relations”.E. E. 22(2): 233-261. European Journal of Marketing. A Study on Factors Driving Electronic Commerce Initiative and Organization Readiness. (1975). Callender. Daftar atau Hilag Peluang –Azizan. Milan. G. 4(4): 52-57. Sajeev. P.E.K. Berthon. J. dan Wind. Purchasing Management: Analysis. Marketing Management. A.eperolehan. (1994). (2006). Design and Methods. M. (1979). Competitive Advanteges in Virtual Markets-Perspective of Infomation based Marketing in Cyberspace. Chapman & Hall. R. (2004). Markets and Hierarchies: Analysis and Anti-Trust Implications: A Study in the Economic of Internal Organization. Thousand Oaks. Towards a Model for Measuring the Performance of E-Procurement Initiatives in the Australian Public Sector: A Balance Scorecard Approach. (2003). Weil. Y. J. Van Weele. (2000). R. G.I.32(7/8): 603-15. London. Sage Publications. The Impact of The New Technology of Process Control on Workers: A Case Study of A Malaysian Petrochemical Plant. Case Study Research. A General Model for Understanding Organizational Buying Behaviour. 12 Januari 2006. . “Electronic Procurement-Momentum Needed”. Watson. Work Study (2003).com. L.. dan Zinkhan.M. Derbyshire Business School. Tarikh Pencarian : 27 Jun 2006 Vaidya. dan Kollmann. Welber.. (1996).my/pressclips/2006113c. Emerald Group Publishing Limited: 52(1). Yin. Free Press. New York. University of Derby.

Wiley. The Dryden Press. (1997). Business Research Method.H.G. . Purchasing and the Management of Materials. G. 5th ed.181 Zenz. Zikmund. W. 7th ed. G. dan Thompson. New York . (1994).

182 Senarai Lampiran Lampiran A Proposal untuk menjalankan kajian kes Lampiran B Senarai responden Lampiran C Kebenaran menggunakan soal selidik Lampiran D Garis panduan mengendalikan temubual Lampiran E Soalan soal selidik dan soalan temubual Lampiran F Pink form Lampiran G Borang SBB 19B Lampiran H Borang pendaftaran vendor/pembekal Lampiran I Borang pemarkahan pembekal Lampiran J Surat setuju terima .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful