AMALAN DAN PRESTASI DALAM PEROLEHAN ELEKTRONIK

NORHIDAYAH BINTI MOHAMAD

Tesis ini dikemukakan sebagai memenuhi syarat penganugerahan ijazah Sarjana Pengurusan (Teknologi)

Fakulti Pengurusan dan Pembangunan Sumber Manusia Universiti Teknologi Malaysia

JUN 2006

PSZ 19:16 (Pind. 1/97)

UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA

BORANG PENGESAHAN STATUS TESIS
JUDUL :

AMALAN DAN PRESTASI DALAM E-PEROLEHAN
SESI PENGAJIAN: 2006/2007

Saya

NORHIDAYAH BINTI MOHAMAD ___________
(HURUF BESAR)

mengaku membenarkan tesis (PSM/Sarjana/Doktor Falsafah)* ini disimpan di Perpustakaan Universiti Teknologi Malaysia dengan syarat-syarat kegunaan seperti berikut: 1. 2. 3. 4. Tesis adalah hak milik Universiti Teknologi Malaysia. Perpustakaan Universiti Teknologi Malaysia dibenarkan membuat salinan untuk tujuan pengajian sahaja. Perpustakaan dibenarkan membuat salinan tesis ini sebagai bahan pertukaran antara institusi pengajian tinggi. **Sila tandakan ( ) SULIT (Mengandungi maklumat yang berdarjah keselamatan atau kepentingan Malaysia seperti yang termaktub di dalam AKTA RAHSIA RASMI 1972) (Mengandungi maklumat TERHAD yang telah ditentukan oleh organisasi/badan di mana penyelidikan dijalankan)

TERHAD TIDAK TERHAD

Disahkan oleh _______________________________ (TANDATANGAN PENYELIA)

(TANDATANGAN PENULIS) Alamat Tetap: N0.88B JALAN REJANG 10, SETAPAK JAYA, 53300 KUALA LUMPUR Tarikh:

DR. WAN KHAIRUZZAMAN BIN WAN ISMAIL Nama Penyelia Tarikh: _________________________

CATATAN:

* Potong yang tidak berkenaan. ** Jika tesis ini SULIT atau TERHAD, sila lampirkan surat daripada pihak berkuasa/organisasi berkenaan dengan menyatakan sekali sebab dan tempoh tesis ini perlu dikelaskan sebagai SULIT atau TERHAD. υ Tesis dimaksudkan sebagai tesis bagi Ijazah Doktor Falsafah dan Sarjana secara penyelidikan, atau disertasi bagi pengajian secara kerja kursus dan penyelidikan, atau Laporan Projek Sarjana Muda (PSM).

“Saya akui bahawa saya telah membaca karya ini dan pada pandangan saya karya ini adalah memadai dari segi skop dan kualiti untuk tujuan penganugerahan ijazah Sarjana Pengurusan (Teknologi)”

Tandatangan Nama Penyelia Tarikh

: ..................................................................... : Dr. Wan Khairuzzaman bin Wan Ismail : .....................................................................

ii

“Saya akui karya ini adalah hasil kerja saya sendiri kecuali nukilan dan ringkasan yang tiap-tiap satunya telah saya jelaskan sumbernya”

Tandatangan : Nama Tarikh : :

……………………………… Norhidayah binti Mohamad ...............................................

iii

Dedikasi Ayahanda, dan bonda yang dikasihi, Hj. Mohamad Abdul dan Hjh Rohayah Wahab Jasa dan baktimu sentiasa tersemat dalam sanubariku, Kekandaku dan adindaku yang disayangi, Norliza & Norhayati Sokongan dan doronganmu sentiasa meniup semangatku, Tunang yang dicintai, Mohamed Hafiz bin Md Isa Kehadiranmu umpama mutiara dalam hidupku & Buat teman-teman seperjuangan, Siti Falindah, Yuhanisah, Gengeswari, Gjang dan yang lain... Kejujuran dan keikhlasan dalam persahabatan akan ku kenang selamanya

Sekalung ucapan terima kasih atas segala-galanya & Semoga Tuhan memberkati kalian

iv

PENGHARGAAN

Dengan Nama Allah Yang Maha Pemurah lagi Maha Pengasih, Selawat dan Salam ke atas junjungan Nabi Muhammad S.A.W. Syukur ke hadrat Ilahi kerana dengan rahmat dan kurniaNya, tesis sarjana ini dapat disiapkan dengan jayanya. Pada kesempatan ini, saya ingin merakamkan setinggi-tinggi penghargaan dan ucapan ribuan terima kasih kepada Dr. Wan Khairuzzaman bin Wan Ismail selaku penyelia projek di atas segala bimbingan, tunjuk ajar, nasihat dan galakan yang diberikan dalam menjayakan tesis ini. Terima kasih juga diucapkan kepada Pengurus Perolehan Telekom Research and Development (TMR&D) Sdn. Bhd. serta semua kakitangan organisasi berkenaan di atas segala kerjasama dan bantuan yang telah diberikan sepanjang tempoh pelaksanaan tesis ini. Penghargaan juga ditujukan kepada P.M Dr. Abu Bakar bin Abd Hamid dan P.M. T. Ramayah atas bimbingan dan kerjasama yang telah diberikan. Penghargaan yang tidak terhingga saya ucapkan di sini buat ahli keluarga tersayang terutamanya khas untuk abah tersayang, Hj. Mohamad bin Abdul dan ibu tercinta, Hjh. Rohayah binti Wahab serta tunang tersayang, saudara Mohamed Hafiz bin Md Isa yang sentiasa mendoakan kejayaan saya serta memberi dorongan dan kasih sayang dalam meneruskan pengajian saya di Universiti Teknologi Malaysia. Tidak lupa juga ucapan terima kasih kepada rakan-rakan seperjuangan yang telah banyak memberikan bantuan dan nasihat sepanjang pelaksanaan tesis ini. Sebagai penutup bicara, sekali lagi saya ingin mengucapkan terima kasih kepada semua pihak yang terlibat secara langsung atau tidak langsung dalam penyediaan tesis ini. Semoga jasa dan budi baik mereka diberkati olehNya.

v

ABSTRAK

Amalan dan prestasi dalam perolehan elektronik atau e-Perolehan adalah penting memandangkan ia berkait rapat dengan kecekapan dan keberkesanan perolehan syarikat. Walau bagaimanapun organisasi enggan melaksanakan sistem ini kerana faedah yang kabur kepada perniagaan, keraguan terhadap faedah potensi dan kesukaran menggunakan perisian yang sedia ada di pasaran. Oleh yang demikian, kajian ini dijalankan bertujuan mengukur tahap amalan dan prestasi ePerolehan yang dibangunkan secara dalaman, mengenal pasti perbezaan amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan faktor demografi dan menghuraikan hubungan bererti antara amalan dan prestasi e-Perolehan. Kajian ini turut menghuraikan pendekatan yang digunakan oleh syarikat Telekom Research and Development (TMR&D) Sdn. Bhd. dalam membangunkan sistem e-Perolehan di samping menangani masalah yang berkaitan dengan sistem tersebut. Kaedah Kepelbagaian (Multi-Method) digunakan dalam kajian ini yang mana ianya melibatkan pengedaran soal selidik, temubual dan pemerhatian secara berperingkat ke atas syarikat kajian kes. Hasil kajian menunjukkan bahawa tahap amalan e-Perolehan dalam organisasi TMR&D adalah tinggi iaitu 55.5% dan tahap prestasi e-Perolehan berada pada tahap sederhana iaitu 50.8%. Dapatan ini menyokong hipotesis kajian iaitu terdapat perbezaan bererti bagi amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada tahap pendidikan dengan nilai signifikannya kurang daripada 0.05 dan wujud hubungan bererti antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan dengan nilai r2=0.305. Walaupun terdapat beberapa halangan dalam melaksanakan sistem ini, namun tahap halangan ini berada di peringkat yang rendah (2.31) dan segala halangan ini dapat di atasi oleh pihak pengurusan di awal pelaksanaan sistem tersebut. Kesimpulannya, sistem e-Perolehan yang di bangunkan secara dalaman sememangnya lebih murah dan mampu memberikan faedah yang setara dengan perisian yang sedia ada di pasaran. Ia juga dapat dilaksanakan pada kos pelaksanaan yang lebih rendah dan memudahkan organisasi untuk melakukan sebarang perubahan ke atas sistem mengikut keperluan semasa.

vi

ABSTRACT

The practice and performance in electronic procurement (e-Procurement) is important due to its relation to the efficiency and effectiveness of the procurement process in an organization. However, organizations are reluctant to implement this system due to its intangible advantages to the businesses, hesitation on potential benefits and difficulties in using the e-Procurement software available in the market. Thus, the purpose of this research is to measure the level of in-house e-Procurement practices and performance, to identify the differences between e-Procurement practices and performance based on demographic factors and to elaborate the significant relationship between e-Procurement practices and performance. In addition, this research explores approaches that have been employed by Telekom Research and Development (TMR&D) Sdn. Bhd in developing e-Procurement system as well as solving the problems of such system. This study employs multimethod approach where distribution of survey questionnaires, interviews and observations were conducted accordingly over time. Findings of this research indicate that the levels of practices of e-Procurement in TMR&D is high at 55.5% and the level of performances of e-Procurement is moderate at 50.8%. The findings also support the research hypotheses, namely there is difference between education level and e-Procurement practices and performances, significant at 0.05 and there is significant relationship between e-Procurement practices and performance with r2=0.305. Even though there are few barriers in implementing such system, the level of barrier is low (2.31) and all these barriers have been overcome by the management in the early stage of the system’s development. In conclusion, developing an in house e-Procurement system is relatively cheaper and provide advantages that are almost similar to those offered by the existing system in the market. It can also be implemented at lower cost and allow organization to make changes to suit the system whenever neccessary.

6 1.10.1 Teknologi Maklumat (IT) 1.8 1.2 1.3 1.vii KANDUNGAN BAB PERKARA PENGAKUAN DEDIKASI PENGHARGAAN ABSTRAK ABSTRACT KANDUNGAN SENARAI JADUAL SENARAI RAJAH SENARAI SIMBOL SENARAI LAMPIRAN 1 1.4 1.5 1.10 Pendahuluan Pernyataan Masalah Persoalan Kajian Matlamat dan Objektif Kajian Hipotesis Kajian Skop Kajian Kerangka Teori Kepentingan Kajian Pengenalan Kepada Syarikat Kajian Kes Definisi Konsep dan Operasional 1.1 1.9 1.10.7 1.2 Perolehan Tradisional PENGENALAN MUKA SURAT ii iii iv v vi vii xvii xix xxi xxii 1 3 6 6 7 8 8 10 12 13 13 14 .

1.10.1.1 Mendapatkan Maklumat 2.7.viii 1.6 Amalan e-Perolehan 1.3 Perolehan Elektronik (e-Perolehan) 1.11 Rumusan 14 15 16 17 18 18 2 2.1 Penggunaan e-Dagang B2B dalam Perolehan Aplikasi e-Perolehan 2.6 2.10.2.3 2.5.10.4 2.5.2 Perundingan 2.5 Pendahuluan KAJIAN LITERATUR 20 21 24 27 30 32 34 35 36 37 37 38 39 40 41 42 43 44 46 46 46 47 48 Perkembangan Teknologi Maklumat (IT) Teknologi Maklumat dan Fenomena e-Perolehan di Malaysia E-Dagang (e-Commerce) Perolehan Tradisional 2.6.5 Perancangan Perolehan 2.2.10.4 E-Lelong Perolehan Kontemporari atau e-Perolehan .4 2.2.2.6 2.1 2.5 Peringkat Pengurusan 1.3 E-Sumber E-Maklumat 2.5.1.5.2.10.1 2.5.2 Amalan Perolehan Proses Perolehan 2.3 Pelaksanaan 2.5.7.8 Selepas Jualan Pemilihan Vendor atau Pembekal Penerimaan Barang Pembelian 2.1.5.7 Penggunaan Internet dalam Perolehan 2.7.2 E-Tender 2.1 2.5.2.7 Prestasi e-Perolehan 1.7.7.2 2.2.5.1 2.7 Mewujudkan Kontrak dan Melaksanakan Perolehan 2.4 Perdagangan Elektronik (e-Dagang) 1.5.2.

2 Jaminan Kualiti Kajian Kes 3.5.1 3.1.2.3.3.7.1 Jenis Penyelidikan 3.1.1.4 2.4 3.2.3 3.2.9 2.2.3.1 2.7.1 Soal Selidik .3.1.7.2.7.1 3.3 Strategi Penyelidikan 3.3 2.7.8 2.2.2 2.1 Kajian Kes 3.2.7.2 Model e-Perolehan 48 49 50 Faktor-faktor Pelaksanaan e-Perolehan Faedah e-Perolehan Isu Halangan Pelaksanaan e-Perolehan Kesimpulan 3 3.5 Kaedah Pensampelan Pengumpulan Data 3.2.10 E-MRO dan Enterprise Resourse Planning ERP berasaskan web E-Kerjasama Sistem Perolehan Pihak Pembeli (Buy-side Procurement System) E-Pasaran B2B Tertutup (private B2B e-marketplace) Tukaran B2B Industri (Industry B2B exchange) Pasaran B2B Pihak Ketiga (Third-party B2B e-market) 51 51 51 52 53 56 59 61 2.3.3 2.3.2.6 2.1 Data Primer 3.1 Kajian Deskriptif Kajian Eksploratori Penyelidikan Kualitatif 3.4 Unit Analisis Kesahan Kebolehpercayaan 3.2 3.7.2 Pengenalan METODOLOGI KAJIAN 63 64 66 67 67 68 69 69 71 71 72 72 73 73 74 74 75 Reka Bentuk Kajian 3.2.2.1 3.2.2.ix 2.2 Penyelidikan Kuantitatif 3.5.5 2.7.

1 4.2 3.4 Kategori Jawatan .1 Bahagian A : Penggunaan e-Perolehan 3.4 4.1.1.6 3.1.2.4 3.8 Kaedah Analisis Data Kuantitatif Kaedah Analisis Data Kualitatif Kesimpulan 4 4.2 Pengenalan ANALISIS DAN PENEMUAN 91 91 96 100 101 102 105 111 112 113 118 118 120 121 121 Kajian Kes e-Perolehan TMR&D 4.2 3.2 Bahagian B : Faedah e-Perolehan 3.1 Umur 4.6.5.6.3 Tahap Pendidikan 4.2 3.6.6.5 4.6.6 Perolehan Tradisional TMR&D Faktor Pendorong kepada Pelaksanaan Sistem e-Perolehan Pembangunan Sistem e-Perolehan TMR&D Pelaksanaan Sistem e-Perolehan Proses e-Perolehan di TMR&D 4.1.2 Jantina 4.x 3.7.1 Temubual 76 77 79 79 80 80 81 82 82 82 83 84 84 86 89 3.1 3.6 Analisis Data Kuantitatif dan Kualitatif Analisis Kebolehpercayaan Instrumen Analisis Kesahan Instrumen Analisis Profil Pekerja 4.3 Bahagian C : Halangan e-Perolehan 3.3 4.4 4.6.2.6.6.6.2 4.2.6.3 Soalan Temubual Kaedah Analisis Data 3.1.2.3 4.3 Pemerhatian Data Sekunder Soalan Soal Selidik 3.7 Bahagian D : Latar belakang Responden Permarkatan Soalan Instrumen Kajian 3.5 4.2 3.5.6.2.7.5.1.

7.8.7.7 Cadangan Kajian Lanjutan Rumusan Rujukan Senarai Lampiran .2 4.9 4.8.8.5.6 4.3 4.3 5.5.5 Pengenalan KESIMPULAN DAN CADANGAN 151 153 156 160 164 165 165 166 166 167 169 170 182 Rumusan Penemuan Kajian Implikasi Teoritikal dan Sumbangan Implikasi Praktikal dan Sumbangan Batasan Kajian Cadangan Tindakan 5.4 4.5 Penggunaan e-Perolehan 4.8.6 5.8.2 4.4 5.2 5.4 4.1 5.1 5.8 Tahap Amalan e-Perolehan Tahap Prestasi e-Perolehan Perbezaan Amalan dan Prestasi e-Perolehan Berdasarkan kepada Faktor Demografi.10 Tempoh Kitaran Proses Pembelian Penjimatan Kos Spesifikasi Produk Kelebihan Pembangunan Sistem secara Dalaman Rumusan bagi Faedah e-Perolehan 126 128 133 134 136 139 140 141 143 144 148 123 124 124 125 Kekangan Teknologi dan Masalah Rumusan 5 5.8.1 Faedah Ketelusan 4. Hubungan antara Amalan e-Perolehan dan Prestasi e-Perolehan Kesan Pelaksanaan e-Perolehan di TMR&D 4.5.7.0 5.7.6.3 Cadangan Kepada Pembekal/Vendor 5.xi 4.5 4.3 4.2 Cadangan Kepada Pihak Pengurusan Cadangan Kepada Unit Perolehan 5.1 4.7 Analisis dan Penemuan Kajian 4.

2 3.7 TAJUK Faktor-faktor pelaksanaan e-Perolehan Faedah e-Perolehan MUKA SURAT 54 58 Perhubungan reka bentuk kajian dengan objektif kajian.4 3. JADUAL 2.xvii SENARAI JADUAL NO.1 2.5 4.2 3.2 4.6 4.1 3.5 3.3 4.1 4.3 3. strategi penyelidikan dan unit penyelidikan 65 Instrumen kajian Taburan soalan penggunaan e-Perolehan Taburan soalan faedah e-Perolehan Pemarkatan skala likert Bahagian soalan temubual Jumlah perbelanjaan perolehan TMR&D Aliran pembelian terus Aliran pembelian sebut harga Analisis kebolehpercayaan instrumen menggunakan Cronbach’s alpha Analisis faktor dan nilai eigen bagi amalan e-Perolehan Analisis faktor dan nilai eigen bagi faedah e-Perolehan Demografi Responden 80 81 81 83 84 92 108 108 113 114 117 119 .4 4.6 4.

14 4.16 4.11 4.8 4.12 4.9 4.19 Tahap amalan e-Perolehan TMR&D Tahap prestasi e-Perolehan TMR&D Nilai signifikan amalan e-Perolehan Nilai signifikan faedah e-Perolehan berdasarkan faktor demografi Analisis regresi antara amalan e-Perolehan dengan faedah kepada organisasi Analisis Regresi antara amalan e-Perolehan dengan faedah dengan pembekal Analisis Regresi antara amalan e-Perolehan dengan faedah kepada pengguna dalaman Faedah-faedah e-Perolehan kepada TMR&D Penjimatan tahunan 2003 dan 2004 unit perolehan TMR&D Perbezaan perolehan tradisional 125 126 128 128 130 130 131 132 140 144 Min keseluruhan bagi halangan sistem e-Perolehan 147 Ringkasan keputusan hipotesis 148 .18 4.xviii 4.13 4.17 4.15 4.10 4.

1 1.7 2.8 2.2 2.5 2.2 2.1 2.9 2.1 4. RAJAH 1.6 2.3 4.1 4.10 3.3 2.2 4.4 TAJUK Kerangka kerja penyelidikan oleh Quesada (2004) Kerangka kerja kajian Aplikasi IT dalam e-Perolehan Sebelas model perniagaan e-Dagang Rantaian jualan secara tradisional Rantaian jualan secara langsung MUKA SURAT 9 10 22 28 31 31 Peringkat strategik dan transaksi aktiviti perolehan 33 Proses perolehan Model proses perolehan Elemen proses perolehan Langkah-langkah proses perolehan Empat model perolehan berasaskan web Integrasi kaedah kuantitatif dan kualitatif Struktur organisasi TMR&D Organisasi Unit Perolehan Perbandingan carta alir proses perolehan tradisional e-Perolehan TMR&D Muka hadapan sistem e-Perolehan TMR&D 34 35 38 39 50 66 94 94 98 103 .xix SENARAI RAJAH NO.4 2.

9 4.6 4.5 4.xx 4.1 Proses e-Perolehan TMR&D Reka bentuk sistem e-Perolehan TMR&D Aliran keseluruhan sistem e-Perolehan TMR&D 105 107 107 Peratusan kepuasan penggunaan sistem e-Perolehan 123 Maklumat pembekal TMR&D Min halangan penggunaan sistem e-Perolehan Pembaikan berterusan dan pembaikan terus-menerus 135 145 163 .8 4.10 5.7 4.

Repair. Operating Fakulti Pengurusan dan Pembangunan Sumber Manusia Head of Unit Head of Department Jawatankuasa Perolehan Am Management Committee Meeting Perusahaan Kecil dan Sederhana Purchashing Order Rancangan Malaysia Kelapan Sijil Pelajaran Malaysia Statistical Package for Social Sciences Telekom Malaysia Berhad Telekom Research and Development Universiti Teknologi Malaysia .xxi SENARAI SIMBOL AFTA BoD CDC CEO CFO DO EDI e-HRM e-MRO FPPSM HoU HoD JPA MCM PKS PO RMK8 SPM SPSS TMB TMR&D UTM Asean Free Trade Area Board of Director Commerce Dot Com Chief Executive Officer Chief Financial Officer Delivery Order Electronic Data Interchange Electronic Human Resource Management Electronic Maintanance.

xxii SENARAI LAMPIRAN LAMPIRAN TAJUK MUKA SURAT A B C D E F G H I J Proposal menjalankan kajian kes Senarai responden Kebenaran menggunakan soal selidik Garis panduan mengendalikan temubual Soalan soal selidik dan soalan temubual Pink Form Borang SBB19B Borang pendaftaran vendor/pembekal Borang pemarkahan pembekal Surat setuju terima 182 184 185 186 187 188 189 190 191 192 .

1 Pendahuluan Perolehan elektronik atau lebih dikenali sebagai e-Perolehan merupakan salah satu daripada aplikasi IT yang menggunakan fungsi Internet. Keadaan ini menjadikan fungsi Internet semakin penting dan perlu diberi perhatian serius oleh industri dan syarikat di Malaysia (Abdullah. Kerajaan Malaysia melihat Internet sebagai satu isu yang amat penting dan perlu dipertingkatkan. Pelbagai usaha untuk membangunkan infrastruktur Internet dan . Malah bilangan pelanggan Internet jalur lebar juga telah meningkat dengan mendadak dan dijangkakan mencapai 1. Ini kerana kadar penembusan Internet pada tahun 1998 adalah sekitar 1.1 BAB I PENGENALAN 1.3 juta penduduk pada tahun 2006. Malaysia merupakan salah sebuah negara anggota ASEAN yang mempunyai inisiatif dan usaha yang gigih untuk bersaing dengan ekonomi negara maju.8 peratus daripada bilangan penduduk negara berbanding hampir 40 peratus pada tahun ini. E-Perolehan ialah satu sistem perolehan yang membolehkan pembekal menjual barangan dan perkhidmatan kepada pembeli secara atas talian (online). 2006). Penggunaan Internet di Malaysia semakin meningkat dari tahun sebelumnya. Ia juga menghubungkan pembekal dan pembeli secara langsung di dalam persekitaran perdagangan global.

Ia juga dapat mempercepatkan pusingan masa perolehan yang membolehkan pembayaran dilakukan dengan lebih efisien (Berita Harian. ia diyakini dapat menjimatkan kos pentadbiran serta melipatgandakan produktiviti perkhidmatan awam. pengenalan kaedah perniagaan secara e-Perolehan ini sesuai dengan aliran semasa yang memerlukan ahli perniagaan mengubah cara perdagangan mereka daripada kaedah tradisi kepada perdagangan secara elektronik. Dengan menggunakan . bekas Presiden Dewan Perniagaan Melayu Malaysia. Pelaksanaan sistem e-Perolehan kerajaan telah bermula sejak tahun 1990. Menurut Dato’ Seri Abd Rahman Maidin. 2005). Di samping itu. Dalam jangka masa panjang. sistem ini juga telah dilaksanakan oleh beberapa buah industri dan syarikat di Malaysia untuk meningkatkan kecekapan dan produktiviti mereka. Hasil kajian e-Perolehan di Pulau Pinang mendapati bahawa setiap syarikat di Pulau Pinang menunjukkan minat yang tinggi terhadap pembangunan dan potensi sistem e-Perolehan. Kerajaan elektronik dapat mengubah cara dan prosedur bekerja dalam perkhidmatan awam supaya ianya mampu menangani kehendak perubahan yang sedang pesat berlaku di Malaysia dan di peringkat antarabangsa. Projek e-Perolehan adalah sebahagian daripada projek Kerajaan elektronik iaitu satu daripada tujuh aplikasi perdana yang menggunakan teknologi terkini. 2003) Kemunculan sistem elektronik disambut baik oleh kerajaan dalam meningkatkan keutuhan dan accountability pentadbiran awam.2 membina K-ekonomi untuk meningkatkan daya saing negara selari dengan negara maju yang lain telah dilaksanakan oleh Kerajaan Malaysia (Ramayah dan Muhamad. E-Perolehan memberikan platform kepada syarikat perniagaan untuk menjalankan perniagaan secara atas talian dengan kerajaan dan pelanggan antarabangsa (Hussain et al. 2003). Selain daripada e-Perolehan kerajaan. ePerolehan dapat meningkatkan keuntungan syarikat melalui pasaran yang lebih meluas menerusi Internet.

dengan menggunakan e-Perolehan. 2003). menerima. 1. Hasil tinjauan yang dijalankan ke atas semua negara mendapati purata penggunaan Internet di Malaysia adalah sekitar 25% (Fok. 2005). mengurus dan memproses permintaan pembelian serta menerima bayaran daripada pelbagai agensi menerusi Internet. Perkara ini menunjukkan maklum balas positif pihak syarikat dalam menggunakan teknologi baru sebagai kelebihan bersaing bagi syarikat mereka. katalog produk syarikat boleh dipamerkan secara elektronik dalam pelbagai cara. . mendapatkan dokumen tender dan mengemukakan tawaran tender melalui ePerolehan. Di samping itu juga. Syarikat pembekal juga boleh mengemukakan sebut harga.2 Pernyataan Masalah Beberapa kajian telah dijalankan di Malaysia untuk melihat tahap penggunaan Internet di negara ini. Minat dan kecenderungan syarikat untuk melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh faedah yang dapat diberikan oleh sistem ini dari segi membolehkan syarikat pembekal mempamerkan dan memperkenalkan barangan keluaran mereka di dalam laman web. namun di Malaysia ianya masih lagi tidak dapat menarik perhatian pengguna (Ramayah dan Muhamad. Walaupun pembelian melalui Internet merupakan perkara biasa di negara barat. 2001) dan Malaysia masih lagi ketinggalan di belakang dalam kebanyakan aspek yang berkaitan dengan Internet jika dibandingkan dengan negara Amerika. kecekapan dan keberkesanan dapat dicapai dan secara tidak langsung dapat dijadikan sebagai persiapan oleh syarikat Bumiputera untuk menyertai dalam rantaian pembekal global (Helmi.3 piawai protokol yang seragam.

EPerolehan masih berada di peringkat awal dan penggunaannya masih berada pada tahap yang rendah (Gebauer et al. 1998. 2006). Ini kerana komitmen pengurusan atasan dan infrastruktur teknologi mempunyai kesan signifikan ke atas kesediaan PKS untuk menjalankan perniagaan secara elektronik (Ramayah et al. Namun masih terdapat 30. Walau bagaimanapun.4 Sistem e-Perolehan di Malaysia telah dilaksanakan sejak tahun 2002. Tidak dapat dinafikan bahawa pelbagai faedah yang boleh diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan terutamanya dalam mengurangkan kos keseluruhan perolehan.. Elliff. pemahaman tentang faedah sistem e-Perolehan ini adalah penting untuk menentukan kejayaan setiap perniagaan untuk terus bersaing pada masa hadapan. kebanyakan organisasi masih enggan menggunakan sistem tersebut (Work Study. (2005). Kebanyakan pembekal tidak nampak kepentingan e-Perolehan ke atas perniagaan mereka. Pernyataan masalah ini boleh di lihat daripada dua sudut iaitu sudut akademik dan sudut empirikal. 2002). 2005).000 pembekal kerajaan yang telah berdaftar dengan Kementerian Kewangan yang masih belum mempunyai infrastruktur yang lengkap bagi mengakses sistem e-Perolehan kerajaan (Utusan Malaysia. memperbaiki proses pengurusan kewangan dan mewujudkan hubungan baik dengan pembekal. Kekurangan komitmen dari pengurusan atasan dalam menyediakan infrastruktur teknologi yang sempurna merupakan antara masalah yang dihadapai oleh syarikat tempatan untuk menjalankan perniagaan secara e-dagang. . E-Perolehan yang disarankan oleh kerajaan dapat memberikan banyak faedah kepada organisasi yang melaksanakannya. 2000). Menurut Hussain et al. Setiap yang baru kebiasaannya akan menghadapi beberapa masalah kecil atau besar. Sistem e-Perolehan ini juga tidak terkecuali dari menghadapi beberapa masalah tertentu samada di peringkat pembangunan atau pelaksanaannya. Kebanyakan organisasi ragu-ragu terhadap faedah yang diberikan oleh sistem e-Perolehan ke atas syarikat mereka (Subramaniam dan Shaw. 2003).

temubual. Kajian ini juga wajar dilaksanakan bagi melihat bagaimana syarikat menangani masalah yang dihadapi sepanjang melaksanakan e-Perolehan. maka pendekatan yang dijalankan oleh Telekom Research and Development Sdn. Kajian lepas mengenai e-Perolehan di Malaysia lebih menumpukan kepada aplikasi e-Perolehan di sektor perindustrian dan kajian terhadap sebuah organisasi yang membangunkan sendiri sistem e-Perolehan secara dalaman adalah sangat kurang. 2002).5 Selain daripada itu. antara masalah yang sering dihadapi oleh organisasi yang melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh kesukaran menggunakan perisian yang sedia ada di pasaran (Davila et al. Menurut Subramaniam dan Shaw (2002). Bhd (TMR&D) dengan membangunkan sendiri sistem e-Perolehan di lihat sebagai satu langkah yang bijak. Oleh itu. Lantaran itu. Memandangkan tidak terdapat banyak kajian mengenai e-Perolehan yang dibangunkan secara dalaman di Malaysia. Rumusan daripada soal selidik. kajian ini adalah wajar dilaksanakan bagi menilai amalan dan prestasi e-Perolehan syarikat yang dibangunkan sendiri secara dalaman serta mengenal pasti masalah yang dihadapi. . Ini kerana perisian yang sedia ada di pasaran sukar untuk diintegrasikan dengan proses perolehan semasa organisasi dan jangka masa yang panjang untuk mereka bentuk sistem e-Perolehan ini juga merupakan antara halangan kepada organisasi untuk melaksanakan sistem ini. mengetahui dan memahami nilai sistem e-Perolehan merupakan langkah pertama dalam memotivasikan syarikat untuk melaksanakan sistem tersebut. serta pemerhatian yang dijalankan adalah diharapkan agar ia dapat memberi gambaran sebenar terhadap fenomena yang dikaji. kajian ini bertujuan untuk mengenal pasti beberapa persoalan yang dinyatakan di dalam persoalan kajian.

b. Adakah terdapat perbezaan amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada faktor demografi? c. Mengenal pasti perbezaan amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada faktor demografi. Objektif. c. d.4 Matlamat dan Objektif Kajian Matlamat kajian ini adalah untuk memberi pendedahan terhadap tahap amalan dan prestasi e-Perolehan di peringkat firma yang membangunkan sistem perolehan mereka secara dalaman. Apakah pendekatan yang digunakan oleh pihak pengurusan syarikat untuk mengatasi masalah yang berkaitan dengan e-Perolehan syarikat? 1. . Adakah wujud hubungan bererti antara amalan e-Perolehan dengan prestasi perolehan? d. Beberapa objektif telah ditetapkan untuk mencapai matlamat kajian.objektif tersebut adalah seperti berikut: a. Menghuraikan pendekatan yang digunakan oleh pihak pengurusan dalam menangani masalah yang berkaitan dengan e-Perolehan. Menghuraikan hubungan bererti antara amalan e-Perolehan dengan prestasi e-Perolehan. Apakah tahap amalan dan prestasi e-Perolehan organisasi? b.3 Persoalan Kajian Kajian ini dijalankan bagi menjawab persoalan kajian di bawah: a.6 1. Mengukur tahap amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan.

Hipotesis 5 : Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor jantina. Hipotesis 7 : Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tempoh pengalaman. Hipotesis 6 : Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tahap pendidikan. Hipotesis 3 : Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tempoh pengalaman.7 1. Hipotesis 9 : Terdapat hubungan bererti di antara amalan e-Perolehan dengan prestasi e-Perolehan. Hipotesis 4 : Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor kategori jawatan. Hipotesis 2 : Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tahap pendidikan.5 Hipotesis Kajian Berdasarkan kepada masalah kajian serta kajian literatur yang berkaitan. Hipotesis 8 : Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor kategori jawatan. beberapa hipotesis berkaitan amalan dan prestasi e-Perolehan dibina seperti berikut:- Hipotesis 1 : Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor jantina. .

Unit analisis kajian menumpukan kepada tiga peringkat pengurusan iaitu peringkat pengurusan atasan. .9. amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. Rajah 1. peringkat pengurusan pertengahan dan peringkat sokongan.1 menunjukkan kerangka teori yang dihasilkan oleh Quesada (2004) dalam kajian beliau yang melihat hubungan di antara teknologi e-Perolehan.6 Skop Kajian Kajian ini membataskan skop perbincangan kepada aspek perolehan secara elektronik yang melibatkan amalan e-Perolehan.7 Kerangka Teori Perbincangan kerangka teori kajian ini dimulakan dengan melihat kerangka teori yang telah digunakan oleh kajian-kajian lepas dalam menjalankan kajian tentang e-Perolehan. 1. Kerangka teori yang dihasilkan oleh Quesada (2004) telah dijadikan panduan dalam menghasilkan kerangka teori dalam kajian ini.8 1. prestasi e-Perolehan. Bhd yang merupakan salah sebuah anak syarikat Telekom Malaysia Berhad. Kajian dijalankan di Telekom R&D Sdn. Pemilihan syarikat kajian kes akan diterangkan dengan lebih lanjut pada bahagian 1. serta masalah yang dihadapi sepanjang penggunaan sistem e-Perolehan.

Prestasi perolehan pula akan mempengaruhi persepsi perolehan dari prestasi rantaian nilai dan prestasi firma. tempoh pengalaman dan kategori jawatan . Daripada kerangka kerja yang dikemukakan oleh Quesada (2004). Kerangka kerja ini dapat membantu pengguna sistem e-Perolehan dan ahli akademik memahami penggunaan teknologi e-Perolehan. persepsi perolehan dari prestasi rantaian nilai dan prestasi firma. amalan perolehan dan prestasi perolehan serta hubungannya. dan analisis risikan. tahap pendidikan. kontrak perundingan. Penggunaan teknologi e-Perolehan digunakan sebagai moderator yang mempengaruhi kekuatan hubungan antara amalan e-Perolehan dan prestasi perolehan. Rajah 1. Terdapat empat dimensi dalam amalan e-Perolehan yang meliputi pengumpulan maklumat.2 menunjukkan hubungan antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. jenis permohonan.9 Rajah 1. Prestasi e-Perolehan pula di lihat daripada segi faedah yang yang diperolehi sepanjang syarikat melaksanakan e-Perolehan tersebut. prestasi perolehan. penggunaan teknologi e-Perolehan. pengkaji telah menghasilkan kerangka teori bagi kajian ini seperti yang ditunjukkan dalam Rajah 1.1 Kerangka Kerja Penyelidikan oleh Quesada (2004) Penggunaan Teknologi E-Perolehan Persepsi Perolehan Dari Prestasi Rantaian Nilai Prestasi Firma Prestasi perolehan Amalan perolehan Kerangka kerja ini menggambarkan hubungan antara amalan perolehan. Faktor demografi seperti jantina.2.

8 Kepentingan Kajian Seiring dengan objektif Kerajaan yang mahukan penggunaan dalam bidang teknologi maklumat dan komunikasi (ICT) diperluaskan. Rajah 1. Oleh itu.10 digunakan untuk melihat perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor demografi responden. TMR&D telah mengambil inisiatif untuk membangunkan sendiri sistem e-Perolehan syarikat mereka.2 Kerangka Teori Kajian Pembolehubah tidak bersandar Amalan Perolehan • • • • Kontrak Perundingan Pengumpulan Maklumat Analisis Risikan Jenis Permohonan Hubungan • • • • Pembolehubah bersandar Prestasi Perolehan Faedah kepada pengguna dalaman Faedah dengan pembekal Faedah kepada organisasi Jenis Permohonan Perbezaan Faktor Demografi Perbezaan Pembolehubah kawalan (control) 1. kajian yang dijalankan memberi kepentingan bukan sahaja kepada organisasi TMR&D sendiri tetapi juga kepada organisasi lain di samping menambahkan sumber pengetahuan dalam bidang yang dikaji. Hasil kajian membolehkan pihak pengurusan perolehan TMR&D mengenal pasti kelemahan dan kekuatan sistem e-Perolehan TMR&D berdasarkan kepada .

Ini kerana pelaksanaan e-Perolehan yang dibangunkan sendiri dipercayai dapat membantu syarikat meningkatkan keberkesanan. ianya dapat meningkatkan lagi penggunaan IT dari segi aplikasi e-Perolehan bagi mencapai aspirasi negara untuk menjadikan Malaysia sebagai sebuah negara maju pada tahun 2020. serta memperoleh kelebihan bersaing dalam persekitaran industri yang kompetitif. kajian ini juga memberi pendedahan kepada organisasi lain terutamanya mereka yang berminat untuk melaksanakan sistem ini untuk meningkatkan aplikasi IT mereka dalam mengendalikan aktiviti pembelian. Ini boleh dilakukan dengan merancang tindakan pembaikan dan penyelenggaraan tepat pada waktunya untuk meningkatkan lagi kecekapan dan keberkesanan sistem. sebarang kelemahan yang terdapat pada sistem ini dapat diperbaiki untuk meningkatkan lagi fungsi sistem tersebut. Secara tidak langsung. Ini bertujuan meningkatkan lagi kecekapan dalam aspek perolehan syarikat di samping meningkatkan keuntungan syarikat daripada penjimatan yang diperolehi daripada penggunaan sistem tersebut. Selain itu. diharapkan kajian ini dapat menyumbang sebagai salah satu bahan rujukan kepada para penyelidik pada masa akan datang untuk tujuan kajian yang berkaitan dengan pembangunan sistem e-Perolehan secara dalaman. memperbaiki produktiviti. Susulan daripada kajian ini. Hasil daripada kajian ini dapat memberi input yang berharga kepada syarikat R&D yang serupa bagi mengenal pasti cara yang lebih berkesan dalam menguruskan aktiviti perolehan mereka. . Organisasi lain yang berkecenderungan untuk membangunkan sendiri sistem e-Perolehan syarikat secara dalaman boleh merujuk kepada syarikat TMR&D untuk mendapatkan khidmat nasihat dan kepakaran daripada syarikat tersebut. kajian ini juga membolehkan pihak pengurusan mengenal pasti tahap amalan dan prestasi sistem ini serta menetapkan satu tanda aras untuk mengukur kejayaan sistem e-Perolehan yang telah dibangunkan. Daripada aspek ilmiah pula.11 maklum balas yang diberikan oleh kakitangan di organisasi tersebut. Di samping itu.

dan menghormati dan mengambil berat dalam segala aspek yang berkaitan dengan perniagaan mereka. Memandangkan tahap penggunaan teknologi komunikasi yang begitu menggalakkan.12 Memandangkan penggunaan sistem e-Perolehan ini masih baru di Malaysia. Jumlah ini merupakan satu jumlah yang besar dan perlu pengendalian sebaiknya supaya ianya dapat memberi nilai kepada organisasi. Bhd atau TMR&D telah dikorporatkan pada 1 Oktober 2000. Kemampuan TMR&D dalam membangunkan dan melaksanakan sistem e-Perolehan . 1. TMR&D merupakan salah sebuah anak syarikat TMB yang bertanggungjawab menguruskan penyelidikan dan pembangunan TMB dan anak-anak syarikatnya. aktiviti pembangunan dan penyelidikan adalah kritikal dalam memastikan perkembangan dalam industri telekomunikasi sentiasa berkembang seiring dengan penggunaan secara global. TMR&D memainkan peranan utama untuk rangkaian baru dan mempunyai kelebihan dalam mendahului teknologi melalui reka bentuk. TMR&D membelanjakan lebih kurang 19 juta ringgit bagi tujuan perolehan syarikat. 2005). reka cipta. TMR&D memberi nilai utama dalam memberi sepenuh komitmen kepada pelanggan. ketelusan integriti. maka pemahaman yang lebih mendalam diperlukan sebelum syarikat lain turut sama melaksanakan e-Perolehan. Di samping itu.9 Pengenalan Kepada Syarikat Kajian Kes Telekom Research & Development Sdn. kajian ini juga penting untuk memperluaskan lagi penerapan e-Dagang di Malaysia (Hussain et al. TMR&D telah dipilih sebagai kajian kes kerana organisasi ini telah melaksanakan sistem e-Perolehan yang dibangunkan sendiri oleh Unit IT di TMR&D. dan penentukuran (calibration) kepada industri komunikasi.

perolehan tradisional. .1 Teknologi Maklumat (IT) Teknologi Maklumat atau IT boleh ditakrifkan sebagai apa juga teknologi yang menjadi perantaraan untuk berkomunikasi di antara individu dan kumpulan (Spears dan Lea. Televisyen Perniagaan dan sebagainya (Patterson. 1.10. groupware. perolehan elektronik. Terdapat beberapa jenis IT yang di gunakan untuk tujuan komunikasi seperti mesin faksimili. IT terdiri daripada teknologi seperti mel elektronik. peringkat pengurusan. papan buletin komputer. 1999). Definisi termasuklah IT. mel elektronik.13 boleh dijadikan panduan kepada organisasi awam atau swasta yang lain untuk turut sama mempelajari aplikasi IT dalam perolehan elektronik. persidangan komputer dan sistem sokongan pembuatan keputusan kumpulan. definisi yang dikemukakan oleh Spear dan Lea (1994) digunakan dalam kajian ini. mel suara. peti simpanan suara. Menurut Steinfield (1992). 1. 1994). Internet. Oleh itu.10 Definisi Konsep dan Operasional Beberapa definisi konsep dan operasional diperlukan bagi memudahkan pemahaman dan pelaksanaan penyelidikan ini. amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. perdagangan elektronik. video korporat. persidangan telefon.

Perolehan tradisional juga merupakan satu proses yang melibatkan semua aktiviti yang berkaitan dengan pembelian barangan. Chan dan Lee (2002) mendefinisikan e-Perolehan sebagai aplikasi e-Dagang dalam proses perolehan. EDI. aset.3 Perolehan Elektronik (e-Perolehan) E-Perolehan atau perolehan elektronik (e-Perolehan) merupakan penggunaan Internet bagi tujuan pembelian dan penjualan produk. 2000). (1994). kemudahan atau perkhidmatan (Procurement Guideline. Menurut Zenz et al.10. . perolehan tradisional adalah proses pembelian barangan dan perkhidmatan yang berasaskan kertas. perkhidmatan dan maklumat (Heizer dan Render. Ianya melibatkan penggunaan pelbagai bentuk teknologi maklumat seperti e-mel.10. 1.2 Perolehan Tradisional Perolehan tradisional merupakan proses pembelian yang berasaskan kertas dan kurang pengawasan terhadap perbelanjaan (Mitchell. 2002). 2000).14 1. . Dalam konteks kajian ini. 2001). perolehan tradisional ialah mendapatkan bahan dan perkhidmatan di samping menguruskan aliran masuk bahan ke dalam organisasi. dan e-Pasaran untuk automasikan dan melancarkan proses perolehan dalam organisasi perniagaan (de Boer et al.

1. (2004). Hussain et al. (2005) menyatakan bahawa e-Perolehan adalah satu pembelian perniagaan kepada perniagaan dan aktiviti penjualan oleh pembekal melalui Internet. e-Perolehan melibatkan sejumlah medium komunikasi untuk membantu proses perolehan antara beberapa pihak seperti penggunaan mel elektronik. Pembekal dan pelanggan bertemu dalam suasana virtual untuk melakukan urus niaga dengan menggunakan teknologi Internet.4 Perdagangan Elektronik (e-Dagang) Terdapat pelbagai takrifan mengenai e-Dagang. dan kini melibatkan penggunaan Internet. takrifan yang dikemukakan oleh Croom (2000) telah digunakan iaitu e-Perolehan di lihat sebagai sistem perolehan yang melibatkan komunikasi antara dua pihak iaitu pihak pembeli dan juga pihak pembekal dengan menggunakan Internet sebagai medium pengantaraan. . digital dan lain-lain (Abdul Majid.15 Menurut Kocabasoglu. telefon.10. Dalam kajian ini. faks. E-Dagang boleh didefinisikan sebagai satu metodologi perniagaan yang menggunakan perantaraan elektronik untuk melakukan keseluruhan transaksi perniagaan. EPerolehan juga boleh didefinisikan sebagai satu perkakasan perniagaan dan membolehkan perniagaan beralih ke arah proses yang lebih efisyen dan membentuk integrasi rantaian pembekal yang lebih baik (Procurement Guideline. 2002). EDI. (2002) e-Perolehan merupakan peluasan kemudahan Internet dalam aktiviti pembelian. Menurut Hawking et al. 2000).

e-Dagang ialah satu metodologi perniagaan yang menggunakan perantaraan elektronik untuk melakukan keseluruhan transaksi perniagaan (Abdul Majid. gabungan dengan proses perniagaan untuk membolehkan pengguna untuk menjalankan perniagaan secara elektronik (Procurement Guidelines. Intranet atau Extranet. Peringkat pengurusan pertengahan pula merupakan individu yang terdiri daripada pengurus besar. Medium atas talian yang digunakan adalah seperti Internet.16 E-Dagang juga boleh ditakrifkan sebagai satu set teknologi seperti dokumen elektronik/pertukaran data elektronik (EDI). Peringkat pengurusan atasan merupakan peringkat pengurusan yang paling tinggi yang terdiri daripada pengerusi dan eksekutif kanan syarikat yang membangunkan perancangan strategik syarikat. Manakala peringkat kumpulan sokongan merupakan kumpulan individu yang biasanya berjumpa dan berkongsi masalah atau urusan yang hampir sama. dan pengurus perancangan dan anak syarikat yang bertanggungjawab untuk merancang dan mengawal taktik syarikat. 2000). mel elektronik (email).5 Peringkat Pengurusan Responden bagi kajian ini dibahagikan kepada tiga peringkat iaitu peringkat pengurusan atasan. peringkat pertengahan dan kumpulan sokongan. 2002). . E-Dagang juga di lihat sebagai proses dan amalan menggunakan medium atas talian untuk menguruskan proses perniagaan. Dalam konteks kajian ini. kumpulan sokongan memberikan peluang untuk berkongsi urusan dan bertukar-tukar maklumat antara satu sama lain (Key Terms and Glossary. EDI atau saluran telekomunikasi (Mitchell. 2005). pengurus unit. 2000). pemindahan dana elektronik (EFT) dan rangkaian kerja.10. 1.

mengamalkan bida berasaskan Internet. dan bida Internet. dan mencari pasaran elektronik (United Nations. sistem ePerolehan yang diautomasikan dan kad pembelian. tanda tangan digital. proses kelulusan dalaman. EDI. membaca katalog pembekal. menghantar maklumat kontrak dalam web. amalan e-Perolehan ialah amalan organisasi dalam mendapatkan maklumat. Hawking et al.6 Amalan e-Perolehan Amalan e-Perolehan melibatkan memproses tender. Moon (2005) juga telah mengecilkan skop ini dengan hanya melihat kepada amalan e-Perolehan dari aspek tempahan elektronik. telefon. reverse auctions. Dalam konteks kajian ini. Chan dan Lee. 2004.10. Dalam kajian yang dijalankan oleh Moon (2002) beliau melihat amalan e-Perolehan dari segi bida yang dijalankan dalam web. mewujudkan kontrak. Teknologi ini terdiri daripada faks. . reverse auctions. tempahan elektronik. tempahan dari pembekal. (2004) memfokuskan amalan e-Perolehan lebih kepada teknologi yang digunakan dalam menjalankan perolehan. e-mel. dan Internet. pembelian dan pelaksanaan analisis dan risikan (Quesada. menghubungi pembekal/perundingan (Quesada. membuat pembayaran. 2004). penerimaan invois. berhubung dengan pembekal. mel.17 1. 2004). 2002).

2004). bida elektronik dan reverse auctions.7 Prestasi e-Perolehan Prestasi e-Perolehan merujuk kepada kemampuan sistem dalam memberi faedah kepada organisasi. . (2004). kepuasan. 1998). prestasi perolehan dinilai dari segi kos. Dalam konteks kajian ini. faedah daripada pembekal dan faedah kepada pengguna dalaman (Quesada. 1. Kajian-kajian lepas lebih menumpukan kepada aplikasi e-Perolehan di sektor perindustrian dan kurang kajian yang dijalankan terhadap organisasi yang membangunkan sistem secara dalaman. tempahan elektronik.10.11 Rumusan Kajian ini bertujuan untuk memberi pendedahan tentang tahap amalan dan prestasi e-Perolehan di peringkat firma yang membangunkan sistem mereka secara dalaman. prestasi e-Perolehan di lihat dari segi faedah pelaksanaan e-Perolehan ke atas organisasi di mana faedah e-Perolehan ini dibahagikan kepada tiga bahagian iaitu faedah kepada organisasi. kualiti.18 1. stok dan nilai (Gebauer et al. Sebelum ini. perspektif proses dalaman perniagaan dan perspektif pembelajaran dan inovasi Dalam kajian yang dijalankan oleh Moon (2005). masa. pelanggan. prestasi ePerolehan ini di lihat dari segi aplikasi web. Menurut Vaidya et al. prestasi e-Perolehan juga boleh diukur dalam empat kumpulan perspektif iaitu perspektif kewangan.

Sebagai satu kajian sains sosial.19 Kebanyakan organisasi enggan menggunakan sistem e-Perolehan dan merasa ragu-ragu terhadap faedah yang mampu diberikan oleh sistem ini ke atas organisasi mereka. Kajian ini menumpukan kepada sebuah kajian kes ke atas organisasi yang membangunkan sistem e-Perolehan mereka secara dalaman. . kesukaran menggunakan perisian yang sedia ada di pasaran merupakan antara halangan dalam melaksanakan sistem ini. persekitaran dan tekanan yang sukar dikawal. Terdapat empat objektif dalam kajian ini untuk melihat amalan dan prestasi ePerolehan serta menghuraikan pendekatan yang digunakan oleh pihak pengurusan untuk menangani masalah yang berkaitan dengan sistem ePerolehan ini. kajian ini turut mempunyai batasan-batasan yang tidak dapat dielakkan kerana ianya melibatkan sampel manusia sebagai responden yang terdedah kepada emosi. Di samping itu juga.

Kajian literatur ini juga dibahagikan kepada beberapa bahagian yang memberi penerangan lebih lanjut tentang tajuk yang dikaji.1 Pendahuluan Bab ini memberi tumpuan kepada konsep dan model kajian terdahulu. maka pengkaji merasakan adalah perlu sekiranya perkembangan IT dan perolehan di Malaysia dibincangkan terlebih dahulu. e-Perolehan. beberapa kajian lepas telah dirujuk bagi meningkatkan pemahaman serta menyokong kajian yang dijalankan. diikuti dengan aplikasi IT iaitu Internet dalam perolehan. Bagi memantapkan kajian ini. faedah e-Perolehan serta isu dan halangan e-Perolehan. .20 BAB II KAJIAN LITERATUR 2. Perbincangan meliputi aspek perolehan tradisional. Memandangkan e-Perolehan merupakan perkara yang agak baru di Malaysia.

Sistem Maklumat Antara Organisasi (IOISs) merupakan satu sistem di mana pembeli dan pembekal menjalankan pertukaran maklumat dan transaksi dalam pasaran menegak (Bakos. IT digunakan untuk menyokong perkongsian maklumat antara organisasi dan penyesuaian pembelian korporat. Faedah sebenar IT hanya boleh diperolehi apabila komputer yang digunakan boleh berkomunikasi antara satu sama lain (dalam bahasa IT – komputer mempunyai “network” atau rangkaian). berkongsi. menyimpan. definisi yang digunakan oleh Spear dan Lea (1994) adalah lebih sesuai digunakan dalam kajian ini memandangkan fungsi IT sebagai pengantara untuk berkomunikasi di antara individu dan kumpulan banyak digunakan di dalam proses perolehan.1992). Sebelum Internet dan World Wide Web (www) digunakan dengan meluas. terdapat pelbagai istilah yang digunakan untuk mentakrifkan IT.21 2. IT boleh ditakrifkan sebagai teknologi yang menjadi perantaraan untuk berkomunikasi di antara individu dan kumpulan (Spears dan Lea. 1997). faedah IT tidak akan diperolehi sepenuhnya. Walau bagaimanapun. peti simpanan suara. 1994) seperti mel elektronik. Sistem IOISs seperti Pertukaran Data Elektronik (EDI) digunakan oleh firma untuk melakukan pertukaran . papan buletin komputer. bagi memudahkan pemahaman. IT mempunyai pelbagai maksud bagi individu yang tertentu. IT termasuk semua aspek teknologi yang boleh digunakan untuk membentuk. mempamerkan. persidangan komputer dan sistem sokongan pembuatan keputusan kumpulan (Steinfield.2 Perkembangan Teknologi Maklumat (IT) Dunia kini berada di pertengahan revolusi teknologi yang berasaskan Teknologi Maklumat atau Information Technology (IT). IT kebiasaannya dikaitkan dengan penggunaan komputer untuk mempertingkatkan produktiviti dan keberkesanan. Terdapat banyak pandangan terhadap IT. Daripada tafsiran definisi tersebut. dan menguruskan maklumat untuk perniagaan dan juga untuk kegunaan peribadi. Walau bagaimanapun jika komputer yang digunakan secara persendirian tanpa ada sebarang pertalian.

Rajah 2.1: Aplikasi IT dalam e-Perolehan Sumber: (Dai dan Kauffman. dengan adanya sistem e-Perolehan berasaskan Internet dan pasaran elektronik B2B. Sistem ini juga merupakan sebuah .22 dokumen perniagaan secara elektronik dengan menggunakan format tertentu. Walaupun sebelum ini banyak syarikat menggunakan sistem EDI untuk menguruskan data dan maklumat dengan lebih efisyen dan meningkatkan pengurusan rantaian pembekal. Nilai Tambah Rangkaian Nilai Tambah Rangkaian Pembekal Sistem Pertukaran Data Elektronik (EDI) Pembeli Pasaran Elektronik B2B Pembeli lain Sistem e-Perolehan berasaskan Internet Rajah 2. ia memberikan alternatif lain kepada pembeli selain daripada menggunakan sistem EDI dengan kos pelaksanaan yang lebih murah dan mudah untuk dilaksanakan.1 menunjukkan kemampuan IT dalam membolehkan sistem e-Perolehan berasaskan Internet dijalankan melalui pasaran elektronik B2B. namun hanya sebilangan kecil sahaja yang menggunakan sistem EDI disebabkan oleh kos pelaksanaannya yang sangat tinggi dan memerlukan sistem yang pelbagai untuk mengendalikannya.1 di bawah menunjukkan aplikasi IT yang menyokong mekanisme perolehan dalam pasaran elektronik melalui sistem Pertukaran Data Elektronik (EDI) dan sistem ePerolehan berasaskan Internet. Oleh itu. 2000) Rajah 2.

Pengurusan perolehan merupakan satu tugas yang penting kerana ianya melibatkan peruntukan yang besar dalam sesebuah organisasi (Croom. masa dan kualiti barangan dan perkhidmatan (Yuserrie et al. 2002). Rangkaian Internet telah menjadi satu medium yang berkesan untuk meningkatkan kekuatan perniagaan dalam menghadapi persaingan atas talian. pelaksanaan sistem e-Perolehan ini adalah perlu untuk membantu syarikat menguruskan perolehan dengan lebih baik dan sistematik. pengurusan perhubungan pelanggan dan pengurusan rantaian nilai. namun tahap pelaksanaan sistem e-Perolehan ini masih di peringkat awal dan belum di aplikasi sepenuhnya oleh syarikat di Malaysia. Penggunaan Internet ini membolehkan syarikat beroperasi dengan lebih berkesan dan memperbaiki keupayaan syarikat dalam mengendalikan tekanan persaingan daripada segi kos. Kebanyakan syarikat yang telah lama beroperasi di Pulau Pinang dan Kedah telah menggunakan IT yang terkini dengan lebih efektif. Penggunaan IT adalah satu keperluan bagi mendapatkan data dan maklumat yang diperlukan untuk membuat perancangan strategik dan meningkatkan daya saing syarikat (Attaran & Attaran. 2000). 2000. Perkara ini juga telah dibuktikan oleh pengkaji lepas dalam kajian mereka yang menyatakan bahawa kebanyakan organisasi memperuntukkan . Hunter. 2005). Penggunaan Teknologi Maklumat (IT) dalam urusan perniagaan sememangnya penting dalam era globalisasi kini bagi membolehkan syarikat tempatan bersaing di peringkat antarabangsa. Quinn. Oleh itu.23 sistem yang terbuka dan membolehkan syarikat pembeli menjalankan urusan perniagaan dengan pembekal dalam pasaran maya. Penggunaan Internet dalam perolehan merupakan satu kemajuan dalam proses perolehan yang membolehkan perolehan B2B melalui e-Dagang dijalankan. Syarikat ini hanya akan menyedari kepentingan e-Perolehan apabila mereka berhadapan dengan kesukaran bersaing di peringkat global. Walaupun penggunaan e-Perolehan memberikan banyak faedah kepada penggunanya. 2002.

2004. teknologi ICT telah berkembang dengan pesatnya terutamanya di dalam penggunaan Internet dan juga laman web seperti World Wide Web (Frye. Quesada. 2004). . Projek mega ini telah dicanangkan bukan sahaja di dalam negara. Sejak beberapa dekad yang lalu.3 Teknologi Maklumat dan Fenomena e-Perolehan di Malaysia Abad ke-20 telah menyaksikan ledakan maklumat yang membawa kepada tercetusnya revolusi Teknologi Maklumat dan Komunikasi (ICT) sebagai pemangkin arus perubahan dan kemajuan dunia sejagat. 1994. bekas Perdana Menteri Malaysia yang kelima iaitu Tun Dr. Walau bagaimanapun kajian e-Perolehan di Malaysia masih kurang dan perlu diperbanyakkan untuk meluaskan aplikasi e-Perolehan di Malaysia.24 sekurang-kurangnya satu pertiga daripada pendapatan mereka untuk membeli produk dan perkhidmatan (Zen dan Thompson. Frye. Australia. Hal ini menjadikan fungsi pembelian semakin penting dan perlu diambil perhatian serius (Abu Bakar dan Rohaizat. 2. 1995). banyak kajian tentang e-Perolehan telah dijalankan di luar negara seperti Amerika. Menyedari hakikat kepentingan IT. malah di seluruh pelosok dunia. Kebanyakan firma pembuatan juga membelanjakan lebih kurang 65 peratus daripada hasil jualan membuat pembelian barangan dan perkhidmatan. United Kingdom dan sebagainya (Croom dan Johnston. Mahathir Mohamad telah mengumumkan Projek Koridor Raya Multimedia (MSC) dalam persidangan Multimedia Asia pada tahun 1996 bagi menggerakkan Malaysia menongkah Wawasan 2020. 2003. Sejak wujudnya MSC. 2002). Malaysia telah diiktiraf sebagai penggerak inisiatif IT di rantau Asia dan juga sebagai perintis paradigma ekonomi digital baru. Killen dan Kamauff. 2004). Sebelum ini.

struktur pasaran. Kemudahan ini telah membawa kepada peningkatan penggunaan Internet dan mel elektronik. . Bagi menggalakkan syarikat pembekal di Malaysia memasuki dunia e-Dagang. Perkembangan tersebut membolehkan lebih ramai masyarakat Malaysia memperoleh dan menggunakan IT untuk meningkatkan kualiti kerja dan kehidupan seharian. IT juga memberi peluang kepada penggunaan teknologi baru yang lebih berkesan untuk membangunkan visi yang strategik dan membantu dalam memperbaiki proses perniagaan sebelum ianya dilaksanakan.000 pembekal kerajaan untuk melaksanakan sistem e-Perolehan bagi membolehkan mereka terus menjadi pembekal kepada kerajaan Malaysia. Ianya merupakan satu keperluan kepada semua lapisan masyarakat untuk memastikan matlamat negara untuk menjadi negara maju pada 2020 bukanlah suatu angan-angan kosong. Penggunaan IT dalam aktiviti pembelian dengan menggunakan Internet merupakan salah satu cara dalam meningkatkan aplikasi IT. IT berkemampuan untuk mendapatkan maklumat tanpa batas sempadan geografi dan halangan organisasi di mana maklumat yang diperolehi boleh digunakan untuk memahami kekuatan dan kelemahan syarikat. Kerajaan telah mewajibkan lebih kurang 35. Komunikasi secara elektronik juga di lihat sebagai salah satu saluran penting dalam membantu mewujudkan perkongsian maklumat dan secara tidak langsung membolehkan proses penghantaran dan penerimaan sesuatu maklumat dilaksanakan dengan lebih cepat dan mudah (Jabatan Perdana Menteri. dan menggunakan peluang yang ada (Burns dan Stalker. IT telah membolehkan maklumat dihantar dan diterima dengan pantas. 2003).1961). Perkembangan IT di Malaysia jelas menunjukkan betapa pentingnya peranan IT dalam membantu Malaysia untuk menjadi sebuah negara maju. Teknologi ini tidak lagi terhad kepada syarikatsyarikat besar atau agensi-agensi tertentu. Penggunaan e-Perolehan oleh agensi Kerajaan di Malaysia telah mula dilancarkan pada tahun 2000 dan sehingga kini pelaksanaannya telah diperluaskan kepada semua agensi Persekutuan untuk pembelian terus dan kontrak pusat (Perutusan Budget 2004).25 Penggunaan IT telah menjadi salah satu daripada sembilan strategi utama kerajaan dalam Rancangan Malaysia Kelapan sebagai langkah menghadapi cabarancabaran akan datang (RMK8).

Komitmen daripada pengurusan atasan merupakan elemen yang paling penting untuk melaksanakan transaksi elektronik. syarikat dari luar negara juga akan menjadi pesaing yang mencabar kepada syarikat tempatan. 2005). komitmen pengurusan atasan dan infrastruktur teknologi mempunyai kesan signifikan ke atas kesediaan PKS untuk menjalankan perniagaan secara elektronik. Helmi. Ini kerana apabila AFTA dilaksanakan sepenuhnya. (2005) mendapati bahawa secara umumnya. Sistem e-Perolehan dibentuk untuk menggerakkan transformasi negara kepada K-ekonomi dan memperluaskan lagi penggunaan e-Dagang di Malaysia (Hussain et al.26 Commerce Dot Com (CDC) telah membangunkan sistem e-Perolehan kerajaan Malaysia yang merupakan salah satu daripada komponen utama dalam aplikasi Projek Multimedia Super Corridor (Asia Computer Weekly. Menurut Ab Hamid dan Majid (2002). 2005). 2002. namun perkara ini dapat membentuk satu peluang yang besar kepada industri sekiranya mereka mampu menangani keadaan tersebut. Pemilik syarikat perlu lebih peka kepada perubahan semasa bagi membolehkan mereka terus bersaing di peringkat antarabangsa . 2003). Hasil daripada beberapa kajian yang telah dijalankan di Malaysia mendapati organisasi dan pekerja industri di Malaysia sanggup mencuba idea baru dalam bidang pengkomputeran dan Internet sebagai persediaan menghadapi cabaran globalisasi (Ab Hamid dan Majid. keadaan e-Perolehan di Malaysia berhadapan dengan pelbagai cabaran dan ketidaktentuan. Dapatan daripada kajian yang dijalankan oleh Ramayah et al. Industri di Malaysia perlu menghapuskan perasaan takut kepada penggunaan e-Dagang sebagai persediaan kepada mereka menghadapi persaingan yang lebih sengit apabila ASEAN Free Trade Area (AFTA) dilaksanakan sepenuhnya.

27 2.4 E-Dagang (e-Commerce)

Internet juga turut dikaitkan dengan perdagangan menerusi talian atau lebih dikenali sebagai e-Dagang. Pada pertengahan era 1990-an, e-Dagang telah menjadi salah satu daripada keperluan dalam dunia perniagaan. Kini kebanyakan perniagaan dalam senarai fortune 500 mempunyai laman web mereka tersendiri. Hasil daripada kajian yang dijalankan ke atas PKS di Malaysia mendapati bahawa syarikat PKS bersedia untuk melaksanakan e-Dagang walaupun berhadapan dengan masalah seperti kekurangan infrastruktur dan aplikasi teknologi baru yang terhad (Ramayah et al. 2005). Ini kerana menerusi perdagangan elektronik, aspek geografi tidak lagi menjadi penghalang bahkan meningkatkan potensi pasaran yang berbentuk global. Perkembangan yang pesat dalam teknologi Internet telah mendorong syarikat melaksanakan e-Dagang dalam perniagaan mereka untuk memperolehi kelebihan bersaing (Leonard, 2001). Maka tidak hairanlah apabila banyak syarikat kerajaan mahupun swasta berlumba-lumba menjadikan e-Dagang sebagai alternatif utama dalam perniagaan mereka memandangkan faedah dan kebaikan yang ditawarkan oleh teknologi tersebut.

Beberapa definisi e-Dagang telah diambil berdasarkan kepada kajian lepas bagi meningkatkan lagi kefahaman tentang konsep e-Dagang. E-Dagang boleh didefinisikan sebagai aktiviti menjual dan membeli barangan serta perkhidmatan dalam Internet dengan menggunakan pelbagai pelayar Internet seperti World Wide Web dan sebagainya. Secara praktikalnya selain daripada istilah e-Dagang, e-Perniagaan juga selalu digunakan bagi perniagaan yang dijalankan secara atas talian (Reddy dan Iyer, 2002). Menurut Applegate et al. (1996), e-Dagang didefinisikan sebagai sesuatu yang lebih daripada pembelian dan penjualan secara elektronik, ianya melibatkan penggunaan teknologi rangkaian komunikasi untuk menghubungkan aktiviti rangkaian yang lebih luas serta turun naik rantaian nilai tambah di dalam dan di luar organisasi.

28 “more than simply buying and selling goods electronically; involves using network communications technology to engage in a wide range of activities up and down the value-added chain both within and outside the organization”.

Penggunaan e-Dagang dalam perniagaan dapat membantu syarikat untuk mempamerkan maklumat tentang aktiviti yang dijalankan. Malahan terdapat juga sesetengah individu yang menggunakan e-Dagang bagi tujuan pencarian perniagaan baru. Penggunaan e-Dagang sebagai medium pencarian barangan atau perkhidmatan dapat memberi banyak faedah kepada pengguna dan juga peniaga. Dengan menggabungkan tanggapan analisa perantaraan dengan corak interaksi pemasaran, Timmers (2000) mencadangkan agar sebelas struktur model generik e-Dagang yang ditunjukkan dalam Rajah 2.2 di bawah yang diplotkan berdasarkan kepada pembolehubah interaksi kefungsian dan darjah inovasi.

Integrasi Pelbagai fungsi

Integrasi Rantaian Nilai Penempatan pasaran pihak ketiga Platform kerjasama

Integrasi Fungsi

E-Mall

Komuniti maya Pengeluar perkhidmatan rantaian nilai

E-Perolehan

E-Lelong Perkhidmatan yang dipercayai

Fungsi tunggal

E-kedai

Perdagangan maklumat

Rendah

Darjah Inovasi

Tinggi

Rajah 2.2: Sebelas Model Perniagaan E-Dagang Sumber : Timmers (2000)

29 Hasil kerja Timmers (2000) adalah berdasarkan kepada data empirikal yang diperolehi pada peringkat awal penerimaan e-Dagang. Walaupun isu darjah inovasi agak linear, kaedah Timmers masih berguna dan kebanyakan kertas hasilan terkini adalah berasaskan sumbangannya. Walaupun terdapat sebelas struktur model generik e-Dagang, namun pengkaji akan menumpukan kepada e-Perolehan yang merupakan salah satu daripada sebelas struktur Model Perniagaan E-Dagang. Ini kerana perolehan syarikat melibatkan peruntukan yang besar dalam sesebuah organisasi (Croom, 2000) dan penggunaan e-Dagang dalam sistem perolehan syarikat merupakan salah satu cara untuk mengurangkan kos pengendalian perolehan (Frye, 2004).

Terdapat tiga kategori di mana e-Dagang B2B boleh diaplikasikan untuk memberi nilai iaitu mengurangkan bayaran transaksi, memperbaiki kecekapan pasaran, dan mempertingkatkan faedah rantaian pembekal. Perhubungan bagi ketiga-tiga kategori ini adalah berbeza bagi setiap organisasi berdasarkan kepada strategi rantaian pembekal dan persekitaran persaingan mereka. Syarikat perlu mengendalikan pelaksanaan e-Dagang mereka dengan berkesan supaya ianya mampu untuk menyokong setiap kategori yang dapat memberi nilai yang tinggi kepada organisasi (Chopra et al. 2001). Bayaran transaksi merupakan kos yang berlaku semasa proses menyempurnakan transaksi. Ianya termasuk kos berkaitan dengan penyediaan proposal dan sebut harga, kos memproses tempahan, penstafan fungsi perolehan, operasi pusat talian dan sebagainya.

E-Dagang juga sering dikaitkan dengan e-Perolehan sebagai salah satu cara dalam menjalankan perdagangan elektronik. Ini kerana e-Perolehan merupakan salah satu daripada sebelas cara dalam menjalankan e-Dagang (lihat Rajah 2.2 ). Oleh itu, perkembangan penggunaan sistem e-Perolehan ini merupakan hasil daripada inovasi dan integrasi fungsi e-Dagang dalam menjalankan perniagaan. Berdasarkan kepada kajian yang dijalankan oleh Hussain et al. (2005), majoriti syarikat telah menggunakan sistem e-Perolehan antara satu hingga dua tahun. Perkara ini jelas menunjukkan bahawa e-Perolehan di Malaysia masih lagi berada di peringkat awal pelaksanaannya. E-Perolehan di Malaysia merupakan satu

30 pembaikan kepada perolehan tradisional bagi meningkatkan lagi kecekapan dan memudahkan proses perolehan dijalankan.

2.5

Perolehan Tradisional

Perolehan tradisional merupakan proses perolehan yang berasaskan kertas untuk menyediakan proposal pembelian, perundingan sebut harga, kontrak perjanjian dan sebagainya. Perolehan tradisional melibatkan banyak proses semasa menjalankan pembelian. Antara proses-proses yang terlibat adalah seperti perancangan perolehan, pemilihan pembekal atau vendor, mewujudkan kontrak, menjalankan perolehan dan menerima barangan perolehan (Frye, 2004).

Perolehan syarikat boleh dibahagikan kepada dua kategori iaitu perolehan langsung dan perolehan tidak langsung. Perolehan langsung melibatkan pembelian bahan untuk kegunaan dalam pembuatan dan pengagihan yang terlibat secara langsung dengan pengeluaran barang siap. Perolehan tidak langsung pula melibatkan komoditi atau perkhidmatan di mana ianya tidak memberikan apa-apa kesan untuk menyiapkan sesuatu produk. Ianya boleh dibahagikan kepada dua kumpulan iaitu produk dan perkhidmatan pejabat atau ORM ( Operating Resource Management) dan MRO (Mainteinance, Repair, dan Operation) (Kim, dan Shunk, 2003; Neef, 2001). Kini pembahagian tradisional antara perolehan langsung dan perolehan tidak langsung tidak lagi menjadi masalah. Ini disebabkan kedua-dua bentuk perolehan ini boleh di gabungkan dalam satu proses perolehan yang sama (Neef, 2001).

Menurut Korper dan Ellis (2000) terdapat dua rantaian penjualan yang terlibat dalam proses perolehan iaitu rantaian penjualan secara tradisional dan rantaian penjualan secara langsung. Perolehan secara tradisional melibatkan banyak pihak dalam sesuatu proses pembelian. Seperti yang ditunjukkan dalam Rantaian

pembeli tidak lagi perlu menanggung kos perolehan yang tinggi akibat kewujudan banyak pihak yang terlibat semasa proses perolehan. Melalui kaedah e-Dagang ini. Oleh yang demikian.31 Penjualan Secara Tradisional (Rajah 2. Terdapat lima langkah yang perlu dituruti oleh pembeli sebelum mereka memperoleh barangan atau perkhidmatan yang diingini.3: Rantaian Penjualan Secara Tradisional Rajah 2.4 pula menunjukkan Rantaian Penjualan Secara Langsung yang dapat mengurangkan kos pembelian sesuatu barangan atau perkhidmatan. Bagi penjualan yang menggunakan kaedah e-Dagang pula. Dengan itu. beberapa elemen yang tidak diperlukan akan dimansuhkan seperti pengedar. pembeli terpaksa menanggung segala kos yang terlibat di sepanjang transaksi yang berlaku iaitu dari pembekal sehinggalah kepada penjual. Ianya secara tidak langsung dapat menjimatkan masa dan kos perolehan sesuatu barangan mahupun perkhidmatan.3). Pembekal Pembekal Pengeluar Pengeluar Pengedar Pengedar Pemborong Pemborong Peruncit Peruncit Pembeli Pembeli Rajah 2.4: Rantaian Penjualan Secara Langsung (Sumber dari Korper dan Ellis. pemborong dan peruncit. 2000) . proses pembelian adalah lebih cepat dan mudah untuk dijalankan. Rajah 2.

jangkaan harga dan masa melahu. (5) penyelesaian(fulfillment) (persediaan pembekal. membuat penyiasatan. perancangan dan peruntukan perolehan). permohonan proposal-RFP. Archer dan Yuan (2000) membahagikan kitaran hayat perolehan perniagaan kepada tujuh bahagian iaitu (1) Pengumpulan maklumat. (4) perundingan (harga. (2) pencarian (mengenal pasti pembekal yang berpotensi. (3) tinjauan latar belakang (rujukan kualiti produk/perkhidmatan. Mereka mengemukakan empat fasa dalam fungsi perolehan iaitu (1) definisi (isu keperluan pembelian. penyelenggaraan dan penyelesaian (menilai prestasi dan lain-lain perkhidmatan sokongan) dan (7) pembaharuan. penyimpanan dan pemeriksaan kewangan dan isu kepada pengguna). keperluan untuk perkhidmatan selepas jualanpenyelenggaraan. kedua-dua organisasi tersebut mempunyai prosedur yang hampir sama dalam kitaran perolehan. (2) kontrak pembekal (permohonan sebut harga. ulangkaji senarai pembekal yang telah diluluskan. menjalankan tinjauan di kalangan pembekal). kebolehdapatan dan kebarangkalian kepelbagaian.5. pengangkutan. permohonan bida-RFB). jaminan diambil kira semasa penilaian). (3) pemilihan (memilih kaedah penentuan harga. mengadakan persaingan bida.RFQ. menetapkan kriteria pemilihan sumber. (6) penggunaan. pentadbiran kontrak. menentukan spesifikasi. penghantaran. Perolehan berorientasikan . perundingan dengan pembekal) dan (4) penyempurnaan (menjalankan tempahan. jadual penghantaran. mendapati bahawa secara umumnya. pemeriksaan dan penerimaan. Gebauer dan Segev (2001) membahagikan perolehan kepada dua kategori iaitu perolehan berorientasikan jangka panjang (peringkat strategik) dan orientasi jangka pendek (peringkat transaksi) (lihat Rajah 2. permohonan maklumatRFI.1 Amalan Perolehan Hasil kajian empirikal yang dijalankan oleh Laios dan Xideas (1994) tentang perbezaan struktur fungsi perolehan antara institusi dan organisasi industri.32 2.5). pembayaran dan latihan juga turut dimasukkan). kontrak yang lengkap).

Aktiviti sumber : peringkat strategik Maklumat Maklum balas Mengenalpasti peluang sumber Perundingan Kontrak Pelaksanaan ciri peringkat transaksi (Mengandungi polisi dll) Aktiviti operasi: peringkat transaksi Pilihan aktiviti dalam parentheses Pencarian Maklumat (sourcing) Pengesahan (Perundingan. langkah seterusnya ialah perolehan berorientasikan jangka pendek iaitu pada peringkat transaksi. Operasi pembelian individu berlaku di peringkat ini dan satu bentuk peraturan perniagaan ditetapkan dalam membuat pembelian di mana pengguna sistem perlu mendapatkan pengesahan sebelum membuat tempahan pembelian. Changing Shapes of Supply Chains. ianya membolehkan syarikat mendapatkan barangan dengan harga yang lebih rendah. membina hubungan baik dengan pembekal dalam menjalankan perundingan tentang kontrak. University of California. Berkeley. 2001). Di dalam konteks operasi pembelian individu (peringkat transaksi). Aktiviti-aktiviti ini bersifat jangka panjang dan kesan ke atas hubungan dengan pembekal kekal dalam tempoh beberapa tahun.5:Peringkat Strategik dan Transaksi Aktiviti Perolehan Sumber : Adaptasi dari : Gebauer dan Segev. sumber) Tempahan pembelian Penghantaran dan penerimaan Perkhidmatan selepas jualan oleh pihak pengurusan Permohonan Pembayaran Rajah 2. prosedur pembelian. mengenal pasti pembekal. CA. Selepas infrastruktur dibina pada peringkat strategik dan direkodkan dalam bentuk kontrak atau deskripsi perolehan. kewangan dan pengurusan aset. Anak panah yang berwarna ungu pula menunjukkan pertukaran dan interaksi maklumat berlaku antara kedua-dua peringkat ini. Dengan adanya hubungan baik dengan pembekal. aktiviti pembelian sukar diramalkan kerana ianya boleh ditentukan oleh setiap individu yang berada dalam organisasi tersebut berdasarkan kepada keperluan mereka dalam mengendalikan aktiviti syarikat (Gebauer dan Segev.How the Internet Could Lead to a More Integrated Procurement Function. (2001). .33 jangka panjang merupakan satu peringkat strategik yang melibatkan aktiviti mendapatkan maklumat.

Dalam kajian yang dijalankan oleh Kim dan Shunk (2003). mereka mengulas tentang enam peringkat dalam proses perolehan iaitu (1) pembangunan/persaingan spesifikasi. Perancangan Pembayaran Pengesahan Penerimaan Pembelian Rajah 2. Perolehan melibatkan beberapa proses seperti perancangan pembelian.2 Proses Perolehan Cammish dan Keough (1991) dan Keough (1993) menekankan kepada kepentingan menjadikan perolehan sebagai fungsi strategik dalam organisasi. (5) mendapatkan sebut harga dan membuat tempahan dan (6) memantau pembekal/vendor dan prestasi perolehan. (3) menganalisis keperluan masa depan/ pengaruh jadual penghantaran. pembelian.7).6: Proses Perolehan Sumber : Eric Goh (2000) . pengesahan pembelian. Dalam kajian ini.5. penerimaan barangan. penghargaan kepentingan perolehan dan metrik baru untuk prestasi perolehan.6 menunjukkan elemen yang terlibat dalam proses perolehan. (2) membangunkan strategi sumber. mereka menyatakan bahawa proses perolehan terbahagi kepada empat bahagian iaitu maklumat. perundingan.34 2. dan perkhidmatan selepas jualan (Lihat Rajah 2. Rajah 2. (4) kontrak perundingan. ianya memerlukan keupayaan kepimpinan. dan pembayaran. pelaksanaan. Mereka berpendapat bahawa untuk mencapai status perolehan antarabangsa.

Perundingan. Model-model ini sesuai untuk digunakan dalam proses transaksi antara pembeli dan pembekal dalam pasaran elektronik. kendalian Menguruskan masalah selepas tempahan Periksa invois Pelaksanaan Menutup tempahan Tempat Pemprosesan Tempat Perdagangan 5* 6* 7* 8* Pelaksanaan. selenggaraan.35 1* 2* 3* 4* Maklumat Maklumat Mengenal pasti keperluan Pencarian.7: Model Proses Perolehan Sumber : Kim dan Shunk (2003) Model ini merupakan gabungan beberapa model yang dikemukakan oleh penyelidik sebelum ini (rujuk sumber Kim dan Shunk.2. sasaran Pemilihan pembekal Perundingan Perundingan Pengendalian syarat-syarat Perundingan syarat-syarat Perundingan. maklumat Kenal pasti keperluan Pra kontrak Pra perdagangan Menukarkan keperluan Mencari sumber Membangunkan spesifikasi keperluan Tujuan. proses transaksi kerap berlaku dalam jumlah yang besar. Pengkaji-pengkaji ini memberikan model proses perolehan yang hampir sama seperti yang ditunjukkan pada Rajah 2. model yang paling banyak menunjukkan proses perolehan ialah Model Empat Fasa (Maklumat.6. dan Khidmat selepas jualan) yang dihasilkan oleh Schmid (1993). kontrak Pelaksanaan Pelaksanaan Pembelian Tempahan keperluan Mengawal kualiti Selepas Jualan Pengguna. Semasa menjalankan perolehan tradisional. Antara model-model yang telah dikemukakan. Penerangan lanjut bagi setiap proses yang terlibat dalam perolehan tradisional akan dibincangkan pada bahagian yang seterusnya. 2003). Pemilihan pembekal Pengetahuan.1 Mendapatkan Maklumat .5. logistik Perdagangan Rajah 2. pengendalian Hantar PO Tindakan susulan Terima Kontrak Penempahan. Pelaksanaan. Oleh itu penggunaan teknologi maklumat dan automasi sesuai digunakan dalam setiap langkah transaksi perolehan tradisional bagi tujuan komunikasi dan pemprosesan maklumat. 2.

pasaran oligopoli (sebilangan pembekal) atau pasaran monopoli (pembekal tunggal). produk dan penjual. (4) menilai alternatif dan (5) memilih pembekal. Proses ini boleh diselesaikan dengan mendapatkan maklumat tentang keadaan pasaran. .2. Kesemua langkah ini dilakukan pada peringkat mendapatkan maklumat. ianya dapat membantu pengurus perolehan untuk mengenal pasti bilangan pembekal dalam pasaran dan memilih kaedah pembelian yang paling efektif untuk menjalankan pembelian. Menurut Segev et al. (3) mengenal pasti alternatif. (2) menentukan spesifikasi. Dengan mengetahui jenis pasaran ini. 2.5. pembeli perlu menentukan keperluan dan menilai sumber yang berpotensi yang dapat memenuhi keperluan mereka. Novack dan Simco (1991) menerangkan tentang proses mendapatkan maklumat melalui analisis pasaran berdasarkan kepada pasaran pesaing (banyak pembekal).36 Webster dan Wind (1996) mentakrifkan tugas pembelian sebagai (1) mengenal pasti keperluan. sesi perundingan akan dijalankan untuk menentukan harga.2 Perundingan Sebelum kontrak perjanjian dilakukan antara pembeli dan pembekal. Hanya perundingan yang berjaya sahaja akan dimasukkan ke dalam kontrak perjanjian. kemampuan penyediaan produk dan perkhidmatan termasuk juga masa penghantaran. (1998) dalam mendapatkan maklumat.

Maklumat selepas jualan ini juga akan digunakan semasa proses penilaian pembekal untuk kontrak seterusnya.2.37 2. (1998). Menurut Gulledge dan Frye (2002) pula terdapat lima elemen dalam proses perolehan. penilaian akan dilakukan untuk menilai prestasi pembekal dan menyelesaikan masalah yang berkaitan dengan pembelian. Elemen-elemen tersebut adalah seperti Rajah 2. penerangan lanjut berkenaan dengan lima elemen ini adalah seperti berikut: .8.5. Novack dan Simco (1991) menamakan peringkat ini sebagai penerimaan produk dan perkhidmatan dan disusuli dengan pembentukan data prestasi untuk peringkat yang seterusnya.5.2. semasa peringkat pelaksanaan.3 Pelaksanaan Menurut Segev et al. 2. segala produk dan perkhidmatan ditukarkan ke dalam bentuk kewangan atau bentuk penggantian lain. Bagi meningkatkan lagi kefahaman mengenai elemen dalam proses perolehan.4 Selepas Jualan Selepas menjalankan pembelian.

Pegawai perolehan mempunyai pelbagai cara untuk mendapatkan barangan seperti membeli barangan daripada pembekal sedia ada. .8: Elemen Proses Perolehan Sumber : Gulledge dan Frye (2003) 2.38 Pengurus Perolehan Perancangan Perolehan Pemilihan Vendor/ Pembekal Mewujudkan Kontrak Melaksanakan Perolehan Menerima Barangan Perolehan Rajah 2. Kebiasaannya peringkat kelulusan akan meningkat berdasarkan kepada nilai pembelian yang dilakukan. Dalam kebanyakan perolehan.5. pegawai perolehan akan menetapkan nilai dan individu yang terlibat untuk meluluskan sesuatu permohonan pembelian. Aktiviti yang kedua ialah mengenal pasti corak perolehan.2. atau membuat permohonan senarai harga atau memohon untuk mengadakan bida atau saingan harga.5 Perancangan Perolehan Terdapat tiga aktiviti dalam bahagian perancangan perolehan. Aktiviti yang terakhir dalam perancangan perolehan ialah mendapatkan kelulusan dalaman untuk mengesahkan sesuatu pembelian. Aktiviti yang pertama melibatkan pengukuhan keperluan perolehan di mana ianya bergantung kepada keperluan semasa sesebuah organisasi.

penerimaan maklum balas sebut harga dan bida untuk menentukan pembekal yang berkelayakan bagi bida tersebut. 1998 (p. langkah seterusnya ialah menentukan pembekal atau kumpulan pembekal yang berkelayakan untuk membekalkan barangan tersebut.9 merupakan proses penapisan yang dilakukan semasa proses pembelian.9: Langkah. Di dalam proses pembelian tradisional.80) Langkah di dalam Rajah 2.6 Pemilihan Vendor atau Pembekal Apabila keperluan telah dikenal pasti dan pengesahan pembelian telah diperolehi. Pra-Pemilihan pembekal Penilaian kendiri 3. Kontrak dengan pembekal Keperluan pembekal Rajah 2. Rajah 2. Pemilihan pembekal 4. Banyak proses yang diperlukan untuk menguruskan pangkalan data pembekal termasuklah potensi pembekal berdasarkan kepada prestasi yang lepas.5.langkah Proses Perolehan Sumber : Koppelmann dan Jordan. ianya melibatkan beberapa langkah. Perundingan dengan pembekal 5.9 menunjukkan beberapa proses yang masih belum diautomasikan sepenuhnya. Langkah-langkah Proses 1. Kenal pasti pembekal Pasaran Tapisan Prosedur produk sektor perniagaan 2. Kedatangan IT secara .39 2.2.

Perkara yang akan dibincangkan adalah berkenaan dengan kuantiti barangan. 2.2. al. jadual penghantaran dan juga senarai harga barangan. . Dalam kebanyakan kes. maka proses pembelian akan dijalankan secara rasmi. 2004). langkah seterusnya ialah mengadakan proses perundingan tentang syarat dan peraturan untuk kontrak perjanjian. Hasil daripada kajian sebelum ini telah membuktikan bahawa proses pemilihan pembekal menjadi pembolehubah yang sangat penting dalam proses pembangunan pembekal dalam membantu organisasi mendapatkan produk yang berkualiti tinggi dan memenuhi spesifikasi pembeli (Gonzalez et. Terdapat tiga mekanisma asas yang digunakan untuk menjalankan pembelian seperti pembelian menggunakan kad kredit.7 Mewujudkan Kontrak dan Melaksanakan Perolehan Apabila pemenang bagi bida telah diperolehi. Pembelian spot berlaku apabila tiada perjanjian pembelian melalui kontrak Blanket. Apabila segala urusan serta syarat dan peraturan telah dipersetujui. pembelian melalui kontrak Blanket dan pembelian spot (Gulledge dan Frye.5. 2002).40 tidak langsung telah meningkatkan proses perolehan dengan mengurangkan langkahlangkah yang tiada nilai tambah. Biasanya organisasi pembelian akan memperuntukkan suatu jangka masa kepada pembekal untuk membuat penghantaran kepada mereka. Kontrak Blanket merupakan perjanjian awal di mana pembeli boleh membuat permohonan sesuatu item pada harga tertentu dan pembekal perlu menghantar item tersebut dalam jangka masa yang telah ditetapkan. terdapat had pembelian bagi penggunaan kad kredit yang membolehkan pengguna kad kredit berbelanja tanpa menerima pengesahan tambahan.

Bahagian yang paling penting dalam nota pemberitahuan penghantaran terletak pada invois yang mengandungi maklumat berkenaan dengan penghantaran barangan pembelian. pertindihan pembelian. kelewatan.2. Proses pembayaran ini dilakukan oleh bahagian kewangan dalam syarikat tersebut. Dengan cara ini bahagian perolehan dapat memantau status tempahan barangan yang dibuat supaya operasi atau aktiviti syarikat dapat berjalan seperti yang dirancangkan. 2002). Di samping itu juga. mereka telah mengintegrasikan sistem perolehan mereka dengan sistem operasi syarikat pembekal.41 2. ramalan yang tidak tepat dan akhirnya menyumbang kepada kesilapan dalam pembuatan keputusan. Langkah pertama yang terlibat ialah menentukan status tempahan barangan di kalangan pembekal. pembeli akan menerima nota pemberitahuan penghantaran barangan. harga yang tidak tetap. Selepas pembeli menerima invois. Semasa proses tempahan dilakukan. manakala bagi syarikat-syarikat besar. Maklumat berkenaan dengan perkembangan ini boleh diperolehi dengan melayari laman web syarikat-syarikat pembekal berkenaan. Justeru . Perolehan tradisional adalah agak rumit dan tidak cekap.5. Ia akan mewujudkan beberapa masalah seperti kesilapan. mereka perlu membuat pembayaran dalam jangka masa yang telah dipersetujui oleh kedua-dua pihak. Keberkesanan dan kecekapan dalam pembelian sangat penting untuk penjimatan dan mengelakkan daripada pembaziran dan kerugian. perbelanjaan untuk pembelian merupakan salah satu faktor yang melambangkan baik dan buruknya pengurusan serta prestasi sesebuah syarikat (Abu Bakar dan Rohaizat. bahagian perolehan akan memantau segala perkembangan/progress pembelian melalui masa tiba barangan atau simpanan stok.8 Penerimaan Barang Pembelian Apabila tempahan telah dilakukan. Ketidakcekapan ini adalah disebabkan oleh aliran maklumat yang tidak lengkap semasa menjalankan perniagaan.

jumlah aset dapat dikurangkan serta pemindahan maklumat dalam pasaran adalah lebih berkesan. produk lebih mudah untuk ditentukan. Dalam sesetengah kategori seperti perkhidmatan maklumat dan produk digital. Internet berpotensi untuk mengurangkan kos kewangan seperti kos pengagihan kepada sifar (Jones. ramalan. Malone et al. 1989. Internet juga memberikan aplikasi asas kepada . 2000). 2. dan mengurangkan elemen birokrasi dalam sistem pembelian secara tradisional. dan Computer-Aided Design (CAD). Rice dan Ronchi. 1975. pengenalan Internet kepada perolehan tradisional telah menjanjikan kebaikan yang besar dalam pengurusan perolehan. 2000). 2002).42 itu. Di samping itu juga. Internet berupaya untuk memberikan masa sebenar (real time) sesuatu proses. Keadaan ini dikenali sebagai “frictionless commerce paradigm” (Brynjolfsson dan Smith. 2001). Penggunaan Internet juga dapat meningkatkan keberkesanan proses perolehan dengan menukarkan proses tradisional yang berasaskan kertas kepada proses automasi. dan rangkaian yang lebih terbuka (Chopra et al. Kemunculan Internet pada masa itu adalah tepat pada masanya kerana integrasi diperlukan untuk memenuhi keperluan pelanggan yang semakin meningkat (Papazaglou et al. Watson et al. keberkesanan Internet dalam proses perolehan merupakan satu peluang yang mudah dilakukan melalui teknologi berasaskan web. Penerapan Internet ini sememangnya dapat mengurangkan kos transaksi (Williamson. Hoffman et al. 1995.6 Penggunaan Internet dalam Perolehan Pengenalan Internet dengan pencarian yang lebih meluas dan kos penyertaan yang rendah telah memberi peluang kepada penggunanya untuk mengurangkan kos transaksi dan kitaran masa tempahan (order cycle time) yang lebih cepat dan mudah (Chopra et al. 1979. pemindahan jenis data yang pelbagai (seperti grafik. 2000.. 2000. 2001). Simchi-Levi et al. 1995).

Maka tidak hairanlah apabila banyak syarikat swasta yang menyedari akan kepentingan teknologi ini berlumba-lumba menjadikan e-Dagang sebagai alternatif utama dalam perniagaan mereka memandangkan faedah dan kebaikan yang ditawarkan oleh teknologi tersebut. Pada pertengahan era 1990-an. Reiley dan Spulber (2001) mendefinisikan e-Dagang B2B sebagai pengganti kepada pemprosesan data komputer dan komunikasi Internet untuk perkhidmatan buruh dalam pengeluaran transaksi ekonomi.1 Penggunaan e-Dagang B2B dalam Perolehan Internet juga turut dikaitkan dengan perdagangan menerusi talian atau lebih dikenali sebagai e-Dagang. e-Dagang telah menjadi salah satu daripada keperluan dalam dunia perniagaan. Perolehan adalah sebahagian daripada proses B2B yang memainkan peranan penting dalam setiap organisasi untuk menjalankan fungsi dengan lebih baik dan berkesan. dan CommerceOne. Microsoft Market. Perkembangan yang pesat teknologi Internet telah mendorong syarikat melaksanakan e-Dagang dalam perniagaan mereka untuk memperolehi kelebihan bersaing (Asia Computer Weekly. aspek geografi tidak lagi menjadi penghalang bahkan meningkatkan potensi pasaran yang berbentuk global (Abdul Majid.43 pembeli industri untuk mencari pembekal dengan cara yang lebih cekap melalui pasaran elektronik dan komunikasi. Menerusi perdagangan elektronik ini. 2003). Intelisys. 2. 1997). Maka tidak hairanlah sekiranya kemunculan perolehan e-Dagang B2B .6. 2000). Generasi pertama fenomena B2B bermula dengan pembelian menggunakan katalog elektronik yang diperkenalkan oleh syarikat perisian seperti Ariba. E-Dagang B2B merupakan satu sistem terbuka yang membolehkan organisasi berhubung dengan pembekal dan pelanggan melalui pasaran maya (Bakos.

Fungsi e-Dagang B2B dalam memberi nilai kepada rantaian pembekal boleh dibahagikan kepada dua peringkat. Kedua. 2000. Croom. Chopra et al. . Pertamanya. pengeluaran. Dengan kemasyhuran penggunaan Internet dan World Wide Web.. Kebanyakan penulis merujuk e-Dagang B2B dengan istilah e-Perolehan (Bowles. pengesahan. Baron et al. Ianya dihasilkan daripada aplikasi perisian yang membolehkan pengguna membuat pilihan. Ini kerana perolehan e-Dagang B2B dapat mengubah cara syarikat membuat pembelian barangan dan perkhidmatan dengan lebih berkesan. 2001). 2. e-Dagang B2B dapat memberi nilai dari segi meningkatkan kerjasama dalam rantaian pembekal melalui penggunaan maklumat umum dalam proses pembuatan keputusan semasa pengenalan dan reka bentuk produk. 2001). 2000). tempahan. pertukaran maklumat dan transaksi melalui rangkaian awam atau swasta (Min dan Galle. 2000. dan pengedaran yang memberikan keuntungan kepada semua pihak (Chopra et al. Kalakota.44 menjadi topik yang hangat diperkatakan dalam dunia perdagangan dalam era teknologi kini. 1999). 2000. Selain itu.7 Perolehan Kontemporari atau e-Perolehan Perolehan elektronik (e-Perolehan) mengguna pakai aplikasi teknologi Internet dalam proses pembelian barangan dan perkhidmatan. e-Dagang B2B membenarkan rantaian pembekal untuk memperbaiki perkhidmatan pelanggan di samping mengurangkan kos operasi. e-Dagang B2B atau e-Perolehan ini telah mengubah cara pembelian tradisional kepada pembelian yang berasaskan elektronik. 1999. penggunaan teknologi ePerolehan juga ditakrifkan sebagai lanjutan kepada penggunaan teknologi rangkaian elektronik dan penyediaan kemudahan komunikasi elektronik. harga. penerimaan dan pembayaran untuk pembelian barangan dan perkhidmatan (Online Action Plan.

2002). kitaran pengesahan secara automasi. transaksi perniagaan. Boleh dikatakan hampir semua aplikasi e-Perolehan adalah penting untuk mempertingkatkan keberkesanan pembelian. middleware atau rangkaian nilai tambahan (value-added networks). . proses tempahan dan pembelian dapat memberi nilai kepada organisasi (Essign dan Arnold. 2001). tempahan dan permohonan untuk mendapatkan maklumat melalui Internet. Ia dapat digunakan untuk mencari pasaran pembelian yang lebih luas dengan harga yang lebih rendah. konsep e-Perolehan memberi maksud membeli produk dan perkhidmatan melalui Internet.45 Berdasarkan kepada penulisan Frye (2004). E-Perolehan merupakan satu kemajuan yang besar dalam pembangunan perdagangan di mana rantaian antara pembeli dan pembekal dapat dikekalkan (Neef. Walau bagaimanapun. pengurusan rantai pembekal serta pengurusan kontrak. Automasi ini membolehkan komunikasi dua hala berlaku dan maklumat pembelian boleh diperolehi tanpa melibat pertukaran data elektronik (EDI). Dengan adanya sistem e-Perolehan yang baik dan terancang. Terdapat pelbagai bentuk aplikasi dalam e-Perolehan yang membantu meningkatkan kecekapan dan keberkesanan dalam proses pembelian. E-Perolehan membolehkan syarikat kini menumpukan kepada teknologi bagi membangunkan perniagaan dan menggunakan strategi perolehan untuk menyelesaikan masalah dalam perolehan tradisional (Andrews dan Gartner. 2001). Pelaksanaan ePerolehan merupakan salah satu daripada aktiviti kritikal dalam merancang sistem perolehan yang lebih berkesan bagi tujuan memudahkan urusan pembelian yang melibatkan aktiviti transaksi. E-Perolehan memberi kesan perubahan yang penting dan memperbaiki pelbagai aspek perolehan seperti komunikasi dalaman dan luaran. istilah ini adalah lebih menumpukan kepada sistem automasi dalam keseluruhan proses pembelian.

Penerangan lanjut berkenaan dengan aplikasi e-Perolehan dibentangkan dalam seksyen berikutnya. 2000.7. 1983). E-Sumber juga merupakan salah satu cara dalam mengurangkan risiko pembekal dalam menjalankan pembelian (Kraljic. e-MRO.1. 2.1 E-Sumber E-Sumber adalah satu proses untuk mencari pembekal yang berpotensi menggunakan Internet secara amnya atau lebih spesifik dengan menggunakan pasaran B2B.1. pembeli dapat mewujudkan persaingan di kalangan pembekal dan ianya boleh dijadikan sebagai taktik dalam proses pembelian bagi mendapatkan produk atau barangan yang terbaik.46 perundingan harga yang lebih rendah.7.1 Aplikasi e-Perolehan E-Perolehan mengandungi beberapa bentuk seperti e-Sumber (e-Sourcing). Weil. penyemakan kontrak yang sedia ada dengan lebih berkesan dan mengurangkan pembelian kontrak (Croom. e-Maklumat(e-Information). e-Lelong(e-Reverse Auctions). Dengan mengenal pasti pembekal baru. Ini kerana pembeli boleh mencari pembekal alternatif dengan lebih cepat sekiranya pembekal yang sedia ada gagal untuk memenuhi kriteria yang ditetapkan. 2000).2 E-Tender . Perancangan Sumber Perusahaan (ERP) berasaskan web dan e-Kerjasama (e-Collaboration) (de Boer et al. 2. e-Tender (e-Tendering). (2001). 2.7.

status kewangan atau kemampuan pembekal yang unik.1. .7.47 E-Tender merujuk kepada proses yang berkaitan dengan permohonan maklumat (RFI). E-Maklumat ini tidak melibatkan proses transaksi tetapi lebih kepada pengendalian maklumat pembekal.3 E-Maklumat E-Maklumat adalah sebahagian daripada e-Perolehan yang berkait secara langsung dengan fasa dalam proses pembelian seperti kontrak dan tempahan barangan. permohonan harga (RFP) dan permohonan untuk bida kepada pembekal seterusnya menerima maklum balas dengan menggunakan Teknologi Internet. E-Maklumat juga dapat menguruskan data dan maklumat yang berkaitan dengan kualiti kelayakan. Menurut Van Wheele (2000). Ianya berfungsi untuk mempamerkan maklumat pengurusan pembelian pada Extranet yang boleh diakses oleh pelanggan dalaman dan pembekal. E-Maklumat juga melibatkan proses untuk mendapat dan menyebarkan maklumat menggunakan teknologi Internet kepada pihak dalaman dan luaran. Walau bagaimana pun sistem e-Tender ini tidak termasuk perjanjian akhir dengan pembekal. Data pembekal boleh diperolehi daripada maklumat pihak ketiga atau penyiasatan sendiri oleh pihak syarikat. e-Tender mampu untuk melancarkan sebahagian besar teknik dalam proses pembelian tanpa memfokuskan kepada isi kandungan dalam proses tersebut. Pembeli boleh melakukan tapisan awal untuk mengenal pasti pembekal yang berkelayakan untuk langkah seterusnya iaitu proses perundingan. 2. Kandungan data dalam e-Tender adalah lebih fokus kepada produk atau perkhidmatan itu sendiri. Kebiasaannya sistem e-Tender ini akan melibatkan aktiviti analisis dan penilaian ke atas maklum balas yang diterima.

5 E-MRO dan Enterprise Resourse Planning ERP berasaskan web Elektronik Maintenance. Lelongan merupakan perdagangan yang selalunya dijalankan dalam masa sebenar dan tamat pada penutupan bida antara pembeli dan pembekal.7. resource. planning (ERP) merujuk kepada proses untuk membentuk dan mengesahkan permohonan pembelian. pembaik pulihan dan operasi.1.48 2. e-Lelong ini lebih menumpukan kepada perbandingan harga bagi sesuatu barangan atau perkhidmatan yang ditawarkan di Internet. kriteria lain boleh digunakan pada fasa sebelumnya untuk mengenal pasti pembekal yang perlu dimasukkan untuk turut serta dalam menjalankan e-Lelong. kriteria yang menjadi tumpuan ialah kelalaian (neglected) semasa menjalankan e-Lelong. menempatkan tempahan pembelian dan menerima barangan pembelian dengan menggunakan sistem perisian yang berasaskan teknologi Internet. repair and operating (e-MRO) dan Enterprise. Ianya merupakan bahagian perundingan dalam proses perolehan. E-Lelong ini lebih kepada perjanjian antara organisasi pembeli dan pembekal sekiranya pihak yang terlibat bersetuju dengan harga yang ditawarkan (de Boer et al. (2001).4 E-Lelong Secara amnya.7. Dalam kes e-MRO. E-Lelong membolehkan syarikat yang membuat pembelian membeli produk dan perkhidmatan pada harga yang rendah atau kombinasi harga yang rendah dan terma yang lain melalui teknologi Internet. Ianya merupakan satu teknologi berasaskan Internet yang sama dengan pembalikan lelongan (reverse auction). Oleh yang demikian. Dalam kebanyakan keadaan.1. . barangan dan perkhidmatan yang ditempah adalah daripada pembekal penyelenggaraan. 2.

papan buletin. Ianya secara tidak langsung dapat meningkatkan komunikasi dan kerjasama secara atas talian seperti bilik mesyuarat maya. jumlah kesilapan dapat dikurangkan di samping mewujudkan komunikasi di antara pembeli dan pembekal dalam mengendalikan maklumat berkenaan dengan pembelian. pembaikan dan operasi). Perbezaan di antara e-MRO dan ERP ialah e-MRO berkaitan dengan item tidak langsung (penyelenggaraan. Dengan cara ini. . 2.6 E-Kerjasama E-Kerjasama membolehkan pembetulan dan mengemas kini data yang berkaitan dengan versi produk. Kedua–dua proses ini penting dalam membantu meningkatkan keberkesanan perolehan syarikat. (blueprint).1. hanya pekerja di bahagian pembelian (atau bahagian perancangan) yang menggunakan sistem perisian sokongan ini (sistem ERP berasaskan web) (de Boer et al. Biasanya. Manakala ERP pula merupakan item yang berkaitan dengan produk yang berperanan dalam melengkapkan langkah dalam proses perolehan. 2002).49 Sistem perisian sokongan (sistem katalog tempahan) digunakan oleh seluruh pekerja dalam organisasi tersebut. serta berkongsi sistem pengurusan pengetahuan (Dyer et al.7. dan ramalan jualan yang dilakukan daripada laman web pembeli. ERP yang berasaskan web pula lebih kepada tempahan barangan dan perkhidmatan adalah berkait rapat dengan penghasilan produk. 2001).

7. Berikut merupakan model yang diperkenalkan oleh Subramaniam dan Shaw (2002).10: Empat Model Perolehan Berasaskan Web . dan Gebauer. 2000). 1999).2 Model e-Perolehan Penggunaan Internet dalam aktiviti perolehan telah menarik minat organisasi kerana kemampuannya untuk mengurangkan kos dan memperbaiki sumber strategik (Reiley dan Spulber.10.50 2. Setiap model memberikan nilai untuk pembeli dan penjual dalam cara yang unik dan organisasi biasanya menggunakan lebih dari satu model. Phillips dan Meeker. 1997). Kemampuan pasaran elektronik dan industri pertukaran B2B telah dijadikan sebagai pilihan organisasi untuk mengurus perolehan mereka (Bakos. 2001. 2000. 2000. Model ini menunjukkan cara yang berbeza digunakan oleh pembeli atau pembekal untuk menjalankan transaksi B2B (Kaplan dan Sawhney. dari segi pandangan perolehan B2B. terdapat empat model sistem perolehan yang berasaskan Web seperti pada Rajah 2. Walau bagaimanapun. Pembeli Pengguna Sistem Perolehan Pihak Pembeli Pembekal Pembekal Pembekal Pembeli e-Pasaran B2B persendirian Pembekal Pembekal Pembekal b) e-Pasaran B2B Tertutup a) Sistem Perolehan Pihak Pembeli Industri Pembeli Pembeli Pembeli Pertukaran B2B Industri Pembekal Pembekal Pembekal c) Pertukaran B2B Industri Pembeli Pembeli Pembeli e-Pasaran B2B Pihak Ketiga Pembekal Pembekal Pembekal d) e-Pasaran B2B Pihak Ketiga Rajah 2. Mahadevan. Buxmann.

7. Dua penekanan dalam sistem ini ialah kecekapan transaksi dan kawalan proses.51 2. Penekanan yang ditumpukan dalam e-Pasaran tertutup ialah untuk mengurangkan harga perolehan bagi setiap item dan mengurangkan kos pencarian pembekal. 2.2 E-Pasaran B2B Tertutup (private B2B e-marketplace) Terdapat sesetengah organisasi mempunyai pasaran elektronik mereka yang tersendiri untuk mengumpulkan pembekal bagi mendapatkan persaingan harga untuk sesuatu produk.7. 2. Ini merupakan usaha untuk memperluaskan industri dan mudah untuk membina kecairan dengan pembekal yang mempunyai keinginan untuk terlibat di mana-mana kebanyakan industri pembelian terlibat.1 Sistem Perolehan Pihak Pembeli (Buy-side Procurement System) Bentuk sistem perolehan ini dibangunkan dan dilaksanakan oleh organisasi pembeli yang besar melalui pembelian secara web dengan pembekal yang terpilih. transaksi dan pengurusan perolehan adalah melalui web dan diintegrasikan. Keseluruhan kitaran perolehan.2. Penekanan yang ditumpukan dalam perluasan industri ini ialah untuk meningkatkan ketelusan proses dan menggalakkan persaingan di kalangan pembekal yang akan memberikan harga yang rendah kepada . pembangunan produk.3 Tukaran B2B Industri (Industry B2B exchange) Model ini mengumpulkan pembeli dan pembekal dalam industri tertentu.2. Bilangan pembekal adalah terhad kepada mereka yang berminat untuk menjalankan urusniaga dengan pemilik e-Pasaran tertutup.2.7.

Bagi tujuan pembangunan model. permohonan untuk proposal boleh diperluaskan kepada keperluan penjanaan. Model ini juga mengurangkan kos pencarian bagi kedua-dua pihak pembeli dan pembekal. Pasaran pihak ketiga memberikan nilai dengan merendahkan harga produk kepada pembeli dan kos pencarian yang rendah untuk pembeli dan pembekal. keperluan penyebaran. 2. Tujuan e-Perolehan dibentuk adalah untuk mengukur sejauh mana pengurus pembelian menggunakan Internet untuk tugas yang berkaitan dengan aktiviti pembelian.2. tempahan dan agihan.52 pembeli. Kim dan Shunk (2004) telah membentuk prosedur e-Perolehan untuk organisasi ketenteraan. Pasaran pihak ketiga dibahagikan kepada dua bentuk iaitu secara mendatar dan menegak.7. Menurut Croom (2000). Pasaran menegak mengumpulkan pembeli dan pembekal daripada satu fungsi dengan industri yang pelbagai. Pasaran pihak ketiga adalah sesuai dalam memecahkan pasaran (sama ada pihak pembeli atau pihak pembekal). Pasaran mendatar pula mengumpulkan pembeli dan pembekal di kalangan industri tertentu dengan pelbagai fungsi.4 Pasaran B2B Pihak Ketiga (Third-party B2B e-market) Pasaran ini dibentuk oleh syarikat yang dipanggil pembuat pasaran (marketmaker) yang mempunyai kedua-dua teknologi dan tenaga pakar yang mahir. . Terdapat beberapa prosedur perolehan yang telah dibangunkan oleh pengkajipengkaji sebelum ini. e-Perolehan di lihat daripada aspek berikut: • • • jenis aktiviti pembelian yang terlibat melalui e-Perolehan jenis bahan yang dibeli menggunakan e-Perolehan jumlah atau nilai pembelian yang dibenarkan melalui e-Perolehan.

. Selain daripada itu.3 Faktor-faktor Pelaksanaan e-Perolehan Terdapat banyak faktor yang menyumbang ke arah pelaksanaan e-Perolehan.53 Model yang digunakan adalah bertujuan untuk membawa keuntungan kepada syarikat dengan cara mengenakan bayaran untuk penglibatan dan memperbaharui keahlian. Antara faktor yang menyebabkan organisasi melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh kemampuan sistem tersebut untuk membolehkan komunikasi secara global. membangunkan kecekapan rantai pembekal. 2004). 1973. 2002). Antara cabaran yang perlu dihadapi dalam menjayakan pelaksanaan e-Perolehan ialah keupayaan untuk meyakinkan pembekal untuk terlibat dalam aktiviti perolehan (Frye. perkara yang perlu diberi perhatian adalah berkenaan dengan kadar bayaran yang dikenakan untuk setiap proses transaksi pertukaran. E-Perolehan memberi nilai kepada organisasi dari segi faedah yang diberikan kepada firma. kecanggihan teknologi komunikasi. meningkatkan peranan tempahan elektronik. 2000) dan meningkatkan penggunaan teknologi baru (Andrews dan Garther. Day dan Eensley. seruan kerajaan (Mitchell. 1988). keperluan integrasi yang lebih baik dalam proses pembelian. Terdapat faktor-faktor lain yang mendorong ke arah pelaksanaan e-Perolehan seperti kajian yang telah dijalankan oleh Welber dan Kollmann (1998).7. dan kenyataan bahawa syarikat kecil kini berkemampuan untuk menggunakan teknologi sebagai penyelesaian kepada pembelian berasaskan kertas. 2. Mitchell. Namun. menurut Attaran (2001) terdapat beberapa faktor memindahkan e-Perolehan daripada fasa inovatif kepada fasa pertumbuhan global seperti mengurangkan kos perisian/perkakasan. E-Perolehan juga memberikan faktor persaingan dari segi kecekapan dan keberkesanan sistem (Drucker. menghapuskan sempadan waktu.

antara faktor yang mendorong pelaksanaan e-Perolehan ialah kelebihan persaingan. Jadual 2. (2002) Naruto (2001) . EDI versus Internet The coming age of online procurement. kemunculan model perniagaan baru dan mengurangkan kos rantaian pembekal. Mitchell (2002) Attaran ( 2001) Attaran (2001) Attaran (2001) Mitchell (2002) Mitchell (2002) Weiber dan Kollmann (1998) Andrews dan Gartner (2002) Michele et al. 9. Salah satu langkah dalam penjimatan kertas Membangunkan kecekapan rantaian pembekal Seruan kerajaan Memberikan pasaran 10. Kos perolehan yang murah 12. kemampuan rangkaian komunikasi secara global. Meningkatkan penggunaan teknologi baru 11.1 : Faktor-faktor pelaksanaan e-Perolehan Bil 1. Michele et al. Kemudahan infrastruktur persaingan dalam Sumber The coming age of online procurement. Andrews dan Gartner (2002). Kecanggihan dalam teknologi komunikasi 3.1 menunjukkan ringkasan kepada faktor-faktor pelaksanaan e-Perolehan. 8. dan kemudahan infrastruktur. pembangunan rantaian pembekal dalaman yang lebih cekap. Menghapuskan halangan sempadan waktu 4. Michele. Jadual 2. Faktor Mengurangkan kos perisian/ hardware dan kecanggihan perisian 2.54 (2002). (2002) Attaran (2001). e-Business in Education The coming age of online procurement The coming age of online procurement The coming age of online procurement e-Business in Education e-Business in Education Competitive Advantages in Virtual Market E-procurement development EDI versus Internet Paperless Trading Symposium Penulis Attaran (2001). seruan daripada kerajaan. Di dalam kajian tersebut. Meningkatkan keupayaan peranan tempahan elektronik dalam kedudukan yang strategik 5. (2002) dan Naruto (2001). Keperluan integrasi yang lebih baik dalam proses perniagaan melalui rantaian pembekal 6. meningkatkan penggunaan teknologi baru. kos perolehan yang rendah. Mitchell (2002) Attaran (2001). 7. et al. e-Business in Education The coming age of online procurement.

2002). Tahap penggunaan ini boleh ditingkatkan dengan memberi galakan kepada industri dan syarikat melalui demonstrasi kepada mereka tentang faedah yang diperolehi daripada pelaksanaan sistem ini dan membuat satu bentuk pengukuran bagi memberi kepercayaan kepada mereka terhadap teknologi ini. 2001). kepercayaan kepada IT dan kuasa e-Perolehan (Chan dan Lee. faedah-faedah e-Perolehan dibincangkan pada bahagian yang seterusnya bagi meningkatkan lagi kefahaman terhadap faedah yang dapat dijana oleh sistem ini. 2002).55 Daripada tinjauan yang dilakukan di Negara Australia pada tahun 2002 tentang penggunaan e-Perolehan. mengurangkan kos pentadbiran dan memperbaiki pasaran. namun penggunaan teknologi ini masih lagi belum meluas di kalangan syarikat dan industri. Walaupun terdapat banyak faktor pendorong kepada pelaksanaan e-Perolehan. memenuhi permintaan pelanggan. Penyelidik menjangkakan faktor ini akan menjadi satu strategi kepada organisasi pada masa akan datang. . 2002). Perkara ini disebabkan mereka masih lagi ketinggalan untuk menggunakan inisiatif e-Perniagaan dan selesa dengan keadaan sedia ada (Ab Hamid dan Majid. hasil dapatan kajian di atas mendapati bahawa faktor kewangan merupakan faktor utama penerapan e-Perolehan ke dalam organisasi (Stein dan Hawking. Kajian kes yang dijalankan ke atas empat buah Perusahaan Kecil dan Sederhana (PKS) mendapati bahawa faktor yang mempengaruhi pelaksanaan e-Perolehan dalam PKS di Hong Kong adalah disebabkan oleh nilai penerapan daripada pelaksanaan e-Perolehan. Faedah daripada sistem e-Perolehan ini sememangnya dapat memberi nilai kepada organisasi melalui pembaikan terhadap proses tempahan dan pembelian yang dilakukan (Essig dan Arnold. lima faktor penyumbang yang paling utama dalam tinjauan tersebut ialah pengurangan harga. Berdasarkan kepada kajian-kajian lepas. terdapat banyak faktor yang menyumbang kepada pelaksanaan e-Perolehan. kepercayaan kepada pembekal. Daripada lima faktor ini. Oleh yang demikian. pengurangan kos.

Faedah strategik juga dapat memberi maklum balas yang cepat terhadap kemunculan pesaing baru dalam pasaran. Terdapat juga beberapa faedah e-Perolehan lain yang dikemukakan dalam kajian-kajian lepas seperti meningkatkan kualiti perkhidmatan. Justeru itu. mengurangkan bilangan pekerja serta mengurangkan kertas kerja (Hunter. Subramaniam et al. mereka mula mendapat faedah e-Perolehan melalui pembaikan pengurusan inventori atau Vendor Management Inventory (VMI) dengan menjadikan e-Perolehan sebagai platform dalam proses pembelian (Jennifer.56 2. e-Perolehan dapat meningkatkan perundingan dua hala antara pembeli dan pembekal semasa pembelian dijalankan. (2003) juga turut menyatakan bahawa penggunaan e-Perolehan juga dapat mengurangkan pembelian melulu. kos pembelian yang murah. faedah peluang dan faedah operasi. merendahkan harga yang merupakan salah satu daripada tarikan kepada pengguna e-Perolehan (Frye. penyesuaian antara pembeli kepada pembekal untuk menjalankan urusniaga melalui katalog . Di samping itu juga. Selain itu. Mohsen dan Sharmin (2002) menyatakan beberapa faedah yang boleh diperolehi daripada e-Perolehan seperti faedah strategik. 2002). Faedah strategik memberikan kemudahan potongan harga dan perkhidmatan yang lebih baik daripada pembekal. Berdasarkan kepada syarikat Selectron Corp. mempercepatkan pengaliran maklumat penting antara pembeli dan pembekal. pertindihan pembelian. 2004). faedah pembayaran. Menurut Eakin (2002) e-Perolehan berkemampuan untuk memberi faedah transaksi. ianya dapat meningkatkan keuntungan melalui rundingan harga yang lebih baik antara kedua-dua belah pihak. faedah pengurusan maklumat dan juga faedah harga. memenuhi keperluan pembeli. mengurangkan kos dan masa transaksi.8 Faedah e-Perolehan Salah satu sebab utama e-Perolehan diperkenalkan adalah untuk mengurangkan kos operasi. 2002). mengurangkan masa pengendalian serta memudahkan pekerja melakukan tugas mereka.

e-Perolehan mampu untuk memperbaiki kawalan kewangan supaya lebih mudah untuk dikendalikan di samping memberikan jaminan keselamatan yang lebih baik. Melalui e-Perolehan juga. Jadual 2. Quesada (2004) dalam kajian beliau tentang hubungan antara teknologi e-Perolehan dan prestasi perolehan membahagikan faedah e-Perolehan kepada tiga bahagian iaitu prestasi dalaman. 2002). Bagi faedah peluang. . faedah prestasi pengeluaran dan faedah pasaran yang strategik. e-Perolehan dapat meningkatkan imej dan memperbaiki perhubungan perdagangan korporat dan memperbaiki perhubungan antara pembeli dan pembekal. mengurangkan masa penghantaran. Faedah strategik dapat memperbaiki peluang untuk memperoleh perniagaan baru.57 statik. Di dalam literatur juga terdapat pengkaji yang membahagikan faedah-faedah e-Perolehan ini kepada beberapa bahagian seperti mana kajian kes yang dijalankan oleh Guthrie (2004) ke atas beberapa buah syarikat di Canada.2 menunjukkan faedah-faedah e-Perolehan daripada kajian-kajian lepas. penggunaan tenaga kerja dapat dimaksimumkan dengan memberi kuasa kepada pekerja menjalankan pembelian mengikut keperluan kerja mereka serta memberikan kemudahan untuk mengakses maklumat pada bila-bila masa (Mohsen dan Sharmin. buffer inventory. Penggunaan e-Perolehan juga dikatakan dapat memansuhkan kertas kerja. dan prestasi pengguna dalaman. faedah operasi dalaman dan faedah perkembangan organisasi. Manakala dari segi faedah operasi. Di Compugen Inc pula didapati bahawa faedah e-Perolehan boleh dibahagikan kepada tiga kumpulan utama iaitu faedah kepada pengguna. masa menunggu. Dalam kajian beliau terhadap Cyberus Online Inc. memansuhkan halangan zon waktu. mereka membahagikan faedah e-Perolehan kepada faedah pasaran. Timmers (2000) menyatakan bahawa e-Perolehan juga memberi faedah dari segi pemilihan pembekal yang lebih meluas dan kualiti barangan yang lebih baik. dan kesilapan. prestasi pembekal. katalog dinamik dan perundingan kontrak. mengurangkan tahap inventori serta meningkatkan keberkesanan setiap peringkat pembelian dengan mengurangkan overhead.

Quesada. Mitchell (2000). (2004) 11. Kalakota & Robinson (1999). Mengurangkan kos transaksi Elliff (2000). Quesada (2004) Kalakota & Robinson (1999). (1998). 7. 12. Eakin (2002). 20. Quesada (2004) Procurement guideline (2002). Quesada (2004) Gebauer et al. Elliff (2000). Mohsen & Sharmin (2002). 4. Mitchell (2000). Quesada (2004). Mitchell (2000). 21. Mohsen & Sharmin (2002). Attaran & Attaran (2002). Friesen (2004) Mohsen & Sharmin. Mohsen & Sharmin (2002). (1998). Quesada (2004) Mohsen & Sharmin (2002). Attaran & Attaran (2002). Attaran & Attaran (2002). 10. Mengurangkan kos pencarian pembekal Mengurangkan kertas kerja Gebauer et al. Quesada (2004) Eakin (2002). Memperbaiki komunikasi dengan pembekal Memperbaiki kerjasama dengan pembekal Memperbaiki perkongsian data dengan pembekal Memperbaiki kualiti perkhidmatan kepada pengguna Meningkatkan kebolehpercayaan maklumat kepada pengguna (laporan perkembangan terkini) Memenuhi jangkaan/spesifikasi pengguna Meningkatkan komunikasi dengan pengguna Penghantaran produk/perkhidmatan yang tepat pada masa Penghantaran maklumat tepat pada masa Meningkatkan kualiti produk/perkhidmatan Meningkatkan fleksibiliti memenuhi perubahan mengikut keperluan Meningkatkan kawalan kewangan Eakin (2002). 19. 16.58 Jadual 2. (2004) Gebauer et al. Quesada (2004). Quesada (2004). Quesada (2004). 6. Quesada (2004) Gebauer et al. Quesada (2004) Gebauer et al. (2004) Gebauer et al. Mohsen & Sharmin (2002). Quesada (2004) 3. (1998). Kalakota & Robinson (1999). Mohsen & Sharmin (2002. (2002). Friesen (2004) Gebauer et al. (1998). Kalakota & Robinson (1999). Eakin (2002). Quesada (2004). Mohsen & Sharmin. 9. Eakin (2002). 15. (1998). Attaran & Attaran (2002). Mohsen & Sharmin (2002). (1998). Friesen (2004) Eakin (2002). Frye (2004). Eric Goh (2000). Faedah e-Perolehan Mengurangkan masa transaksi Penulis/Tahun Gebauer et al. 14. Mohsen & Sharmin (2002). Eric Goh (2000). (1998). Friesen (2004) . Quesada. Quesada (2004). Friesen (2004) Gebauer et al. Quesada (2004). Quesada (2004) Eric Goh (2000). Eakin (2002). Procurement guideline (2002). (1998). 18. Mohsen & Sharmin (2002). Procurement guideline (2002). Mohsen & Sharmin (2002). 22. Procurement guideline (2002). (1998). Eakin (2002). Quesada (2004) Mohsen & Sharmin (2002). (2004) 5. Eakin (2002). Quesada (2004) Kalakota & Robinson (1999).. 17. Friesen (2004) 2. 13. 8. (1998). Attaran & Attaran (2002). Mengurangkan kesilapan semasa memproses tempahan Meningkatkan kualiti bahan/perkhidmatan Mengurangkan pembelian bebas (Maverick buying) Mengurangkan bilangan pembekal Mengurangkan inventori Mengurangkan kos bahan dan perkhidmatan Eakin (2002). Quesada (2004) Gebauer et al. Procurement guideline (2002). (2002). Elliff (2000). Friesen. Friesen.2: Faedah e-Perolehan Bil 1. Mohsen & Sharmin (2002). Procurement guideline (2002).

2002. dapat disimpulkan bahawa kebanyakan kajian literatur menyatakan bahawa faedah pengurangan kos dan penjimatan masa merupakan faedah utama yang diperolehi daripada pelaksanaan e-Perolehan. isu keselamatan dan hak persendirian (privacy).2. Namun faedah tersebut tidak dapat dinikmati sekiranya pengurus tidak memahami dan mengetahui sepenuhnya tentang masalah dan halangan teknologi ini. namun kebanyakan organisasi masih enggan untuk menggunakan sistem tersebut (Work Study. kebanyakan reputasi automasi perolehan yang dijanjikan oleh pembekal tidaklah seperti yang diharapkan. Berdasarkan hasil kajian yang dijalankan oleh Ab Hamid dan Majid (2002) ke atas industri di Malaysia mendapati bahawa terdapat halangan seperti aspek pembelian tidak di lihat sebagai satu fungsi strategik. Rae. pertimbangan kos yang tidak tepat. 2002. 2003) merupakan antara halangan kepada . kekurangan infrastruktur teknologi (Stein dan Hawking. 2002. perdagangan dengan syarikat yang tidak dikenali. Rae. Pelaksanaan e-Perolehan sememangnya memberikan banyak faedah dan kebaikan kepada penggunanya seperti perbincangan di atas. Ini kerana terdapat beberapa halangan dan masalah yang dihadapi oleh organisasi untuk melaksanakan sistem tersebut.9 Isu Halangan Pelaksanaan e-Perolehan Walaupun terdapat banyak faedah yang diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan. Banyak organisasi masih raguragu terhadap faedah yang diberikan oleh sistem e-Perolehan ke atas syarikat mereka (Subramaniam dan Shaw. 2003) serta masalah manusia dan persepsi atau budaya (Stein dan Hawking. Menurut Attaran dan Attaran (2002). 2003). Oleh itu bahagian seterusnya akan membincangkan tentang isu dan halangan yang perlu dihadapi oleh organisasi sebagai persiapan dalam melaksanakan sistem e-Perolehan ke dalam syarikat mereka. Davila et al.59 Daripada Jadual 2. 2002). 2.

Masalah pembelian bukan satu fungsi strategik membuatkan syarikat memandang isu pembelian bukanlah satu masalah yang besar dan aspek pembelian tidak dirancang dengan sebaiknya dalam pengurusan strategik perniagaan. Perkara ini juga turut dinyatakan oleh Mohd Salleh selaku Ketua Eksekutif CDCs. Hal ini disebabkan oleh perisian yang sedia ada sukar untuk diintegrasikan dengan sistem syarikat yang sedia ada. Pembekal masih lagi belum bersedia untuk melaksanakan e-Perniagaan disebabkan oleh kurangnya kemahiran teknikal terutamanya dalam bidang sistem rangkaian komputer dan teknologi maju. Selain daripada masalah keselamatan. Davila et al.60 pelaksanaan e-Perolehan. 2003). masalah budaya turut menjadi penghalang kepada pelaksanaan e-Perolehan. merupakan antara sebab kenapa mereka enggan menerima perubahan yang dilakukan. Pertimbangan kos yang tidak tepat disebabkan oleh kesilapan membuat keputusan akan menyebabkan penjimatan tidak dapat dilakukan manakala menjalankan perdagangan dengan pihak yang tidak dikenali menyebabkan penipuan boleh dilakukan melalui Internet. Masalah budaya ini berkait rapat dengan cara pemikiran pekerja yang sukar untuk menerima perubahan dalam organisasi. . (2002) di dalam kajian beliau mendapati antara halangan lain yang dihadapi dalam melaksanakan e-Perolehan ialah kesukaran untuk menggunakan perisian yang sedia ada di pasaran. Isu keselamatan juga menjadi halangan kepada pelaksanaan e-Perolehan kerana penggunaan Internet untuk mendapatkan maklumat boleh mengundang bahaya kepada maklumat privacy dan kredit syarikat. Kekurangan pekerja yang mahir dalam menggunakan sistem e-Perolehan akan menyebabkan syarikat tidak memaksimumkan penggunaan e-Perolehan dan faedah e-Perolehan tidak dapat diperolehi sepenuhnya. Dalam tinjauan yang dijalankan ke atas beberapa buah negara seperti Australia dan Kota London. Tanggapan tentang penggunaan teknologi baru adalah sesuatu yang sukar dipelajari dan digunakan. tentang cabaran utama yang dihadapi oleh pembekal di Malaysia ialah tidak mahir dengan teknologi baru (Asia Computer Weekly. Kesedaran tentang kepentingan pembelian dalam syarikat dapat meningkatkan lagi kecekapan dan keberkesanan syarikat dari segi pengurangan kos pembelian dan sebagainya.

61 masalah kemudahan teknologi yang tidak mencukupi merupakan halangan yang paling besar dalam melaksanakan e-Perolehan diikuti dengan masalah ketidaksediaan pihak pembekal untuk turut sama untuk melaksanakan sistem e-Perolehan (Stein dan Hawking. hasil dapatan kajian mendapati bahawa faktor kewangan merupakan faktor utama penerapan e-Perolehan ke dalam organisasi (Stein dan Hawking. Daripada tinjauan yang dijalankan ke atas Negara Australia pada tahun 2002. 2002 dan Rae. e-Maklumat. bab ini telah membincangkan tentang perkembangan IT dan e-Perolehan meliputi aspek perolehan tradisional dan perolehan kontemporari.10 Kesimpulan Secara ringkasnya. penerimaan dan pembayaran manakala dalam perolehan kontemporari pula diterangkan tentang aplikasi e-Perolehan seperti e-Sumber. 2003). Seterusnya pengkaji juga melihat kepada faktor-faktor yang mendorong kepada pelaksanaan e-Perolehan. Ketidaksediaan pembekal untuk melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh kurangnya kesedaran tentang kepentingan e-Perolehan dalam membolehkan mereka bersaing di peringkat global. Dalam perolehan tradisional turut dimuatkan dengan proses perolehan yang terdiri daripada perancangan. e-Tender. 2. e-Lelong. Ini kerana masalah kekurangan kemudahan teknologi ini berkait rapat dengan sokongan dari kumpulan atasan dalam menyediakan peruntukan yang secukupnya dalam menyediakan kemudahan e-Perolehan syarikat bagi membolehkan e-Perolehan dapat digunakan sepenuhnya. 2002). e-MRO dan e-Kerjasama. pengesahan. pembelian. Beberapa model e-Perolehan dalam kajian lepas juga turut dibincangkan bagi meningkatkan lagi kefahaman dalam aspek e-Perolehan. .

Oleh itu. Walau bagaimanapun. kajian ini melihat faedah-faedah yang diperolehi oleh TMR&D sepanjang melaksanakan e-Perolehan dan bagaimana mereka mengatasi segala halangan yang dihadapi sepanjang melaksanakan sistem e-Perolehan. terdapat juga beberapa halangan dan masalah yang dihadapi dalam melaksanakan sistem e-Perolehan ini. . kebanyakan kajian literatur menyatakan bahawa faedah pengurangan kos dan penjimatan masa merupakan faedah utama yang diperolehi daripada pelaksanaan sistem tersebut. Walaupun terdapat kekangan dalam melaksanakan e-Perolehan. Masalah utama yang sering dinyatakan dalam kebanyakan literatur adalah berkaitan dengan masalah pembelian tidak di lihat sebagai fungsi strategik dan menjadikan aspek pembelian tidak dirancang dengan sebaiknya dalam pengurusan strategik syarikat.62 Faktor pelaksanaan e-Perolehan juga mempunyai kaitan dengan faedah yang dapat diberikan oleh sistem tersebut. Daripada aspek faedah e-Perolehan. namun segala isu dan halangan yang dihadapi pastinya mempunyai penyelesaian tersendiri. Kajian terdahulu banyak membuktikan bahawa penggunaan IT dalam perolehan dapat memberikan kebaikan dalam aspek pembelian syarikat. Bab yang seterusnya akan membincangkan kaedah yang digunakan sepanjang kajian ini dijalankan.

Penerangan ke atas bahagian-bahagian yang terdapat dalam soal selidik dan temu bual turut dimuatkan dalam bahagian instrumen kajian. dan analisis risikan. Faedah e-Perolehan ini dibahagikan kepada tiga kumpulan iaitu faedah kepada organisasi (faedah dalaman). . kaedah pengumpulan data dan kaedah penganalisisan data. kaedah persampelan. Kajian ini akan dijalankan secara kajian kes di salah sebuah anak syarikat Telekom Malaysia Berhad iaitu Telekom Malaysia Research and Development (TMR&D). Amalan e-Perolehan di lihat daripada aspek pengumpulan maklumat. reka bentuk penyelidikan. Di samping itu. dan faedah kepada pengguna dalaman. jenis permohonan pembelian.1 Pengenalan Di dalam bab ini pengkaji akan menerangkan tentang kaedah-kaedah penyelidikan. faedah dari pembekal. Bab ini diakhiri dengan bahagian analisis dapatan menggunakan kaedah kuantitatif dan kualitatif. kajian ini juga turut mengukur prestasi e-Perolehan syarikat melalui faedah yang diperolehi daripada pelaksanaan sistem tersebut. kontrak perundingan.63 BAB III METODOLOGI KAJIAN 3.

bagaimana menganalisis keputusan dan apakah keputusan yang akan dikemukakan. Menurut Yin (2002) gabungan kaedah kuantitatif dan kualitatif (Multi-method) boleh digunakan dalam menjalankan kajian kes. . Sehubungan dengan itu. manakala kaedah kualitatif menghuraikan tentang pendapat. apakah data yang perlu dikumpulkan. Reka bentuk kajian menghubungkan data dan maklumat yang dikumpulkan mengikut kepada persoalan kajian sama ada tersirat atau nyata. sifat serta persoalan berkaitan dengan persoalan kenapa.2 Reka Bentuk Kajian Reka bentuk kajian merupakan satu logika (logic) yang menghubungkan antara data yang telah di kumpul dengan persoalan asas kajian. hubungan reka bentuk kajian ini adalah seperti Jadual 3. 1994). 1992).64 3. Dalam perkataan lain. menganalisis dan menterjemahkan data dan maklumat yang telah dikumpulkan (Yin. Terdapat dua pendekatan yang boleh digunakan dalam menjalankan penyelidikan iaitu penyelidikan kuantitatif dan kualitatif. Kaedah kuantitatif menghuraikan dapatan dalam bentuk fakta dan rajah serta dapat memberikan pengukuran yang jelas. Ianya dapat menjadi petunjuk kepada pengkaji dalam proses pengumpulan data. Secara ringkasnya. Reka bentuk kajian juga merupakan “logical model of proof” yang membenarkan pengkaji membentuk kesimpulan tentang sebab musabab di kalangan pembolehubah yang dikaji (Nachmias & Nachmias. Ianya bertindak seperti blueprint pengkaji yang mengaitkan persoalan dengan kajian yang perlu dijalankan. reka bentuk kajian membantu pengkaji dalam proses mengumpul. kaedah kepelbagaian (Multimethod) telah dipilih dalam menjalankan kajian ini.1. analisis dan menginterpretasi pemerhatian.

nota pemerhatian. dan pencarian dokumen. dan kakitangan syarikat Melihat pendekatan yang digunakan oleh pihak pengurusan untuk mengatasi masalah e-Perolehan Temubual. temubual semi-struktur. Pengurus Unit Perolehan. penggunaan kaedah pengumpulan data yang berbeza dapat memastikan bahawa data yang diperolehi dapat memberi gambaran sebenar tentang tajuk yang dikaji. nota pemerhatian. Melihat hubungan bererti antara amalan dengan prestasi e-Perolehan syarikat Soal selidik.1: Hubungan reka bentuk kajian dengan objektif kajian. temubual.temubual semi struktur. dan Eksekutif setiap unit. Pengurus Unit Perolehan. Pengurus Unit Perolehan. dokumen syarikat Ketua eksekutif syarikat. Dua kebaikan utama yang diperolehi daripada kaedah kepelbagaian iaitu memberi keyakinan dalam menumpukan kepada persoalan yang penting. Di samping itu. nota pemerhatian. (2003) penggunaan kaedah kepelbagaian dalam menjalankan satu kajian kes dapat memberikan banyak kebaikan kepada penyelidikan. dan kakitangan syarikat Menentukan terdapat perbezaan amalan ePerolehan dan prestasi ePerolehan berdasarkan kepada faktor demografi. temubual semi-struktur. temubual dan pemerhatian. Temubual semi-struktur. catatan nota. Ketua Unit Perolehan. strategi penyelidikan dan unit penyelidikan. dan kakitangan syarikat Soal selidik. dan dokumen syarikat Ketua eksekutif syarikat. . Objektif kajian Menentukan tahap amalan e-Perolehan dan prestasi ePerolehan syarikat Strategi penyelidikan Soal selidik. Menurut Saunders et al. dan pencarian dokumen Soal selidik berstruktur.. unit IT. dan dokumen syarikat Ketua eksekutif syarikat. dokumen syarikat Soal selidik berstruktur.65 Jadual 3. kaset. Instrumen penyelidikan Soal selidik berstruktur. temubual. dokumen syarikat Unit penyelidikan Ketua eksekutif syarikat.

kajian ini . Bahagian seterusnya membincangkan kedua-dua kaedah kuantitatif dan kualitatif dengan lebih terperinci. Ianya dapat memberi tumpuan dalam meneroka sesuatu keputusan atau dapatan dengan lebih mendalam di samping menerangkan dan menginterpretasi dapatan/keputusan yang di luar jangkaan (Katsulis.2. 2003). Ianya bermula dengan pengumpulan data statistik yang berdasarkan kepada data sebenar.66 Rajah 3. Rajah di bawah menunjukkan bahawa data dan analisis kualitatif dapat membantu dalam memberi interpretasi kepada dapatan kuantitatif. 2001). Oleh itu.1 Penyelidikan Kuantitatif Penyelidikan kuantitatif merupakan manipulasi dan wakil data bernombor daripada pemerhatian yang dijalankan bagi tujuan untuk mengulas dan menerangkan tentang sesuatu fenomena daripada pemerhatian yang dijalankan.1 menunjukkan integrasi antara kaedah kualitatif dan kaedah kuantitatif yang digunakan dalam kajian ini berdasarkan kepada reka bentuk kajian yang dikemukakan oleh Katsulis.1 : Integrasi Kaedah Kuantitatif Dan Kualitatif 3. (2003). Penyelidikan kuantitatif digunakan untuk melihat hubungan antara dua pembolehubah dalam sesebuah populasi (Hopkins. KUANTITATIF KUALITATIF Pengumpulan Data KUANTITATIF Cth. Soal selidik Analisis Data KUANTITATIF Pengumpulan Data Kualitatif Cth: Temubual dan pemerhatian Analisis Data Kualitatif Interpretasi Analisis Keseluruhan Rajah 3.

apa. terdapat dua sub kategori dalam kajian deskriptif iaitu kaedah cross-sectional dan longitudinal.1. Menurut Denzin dan Lincoln (2003). Data yang telah di kumpul. 3. Data bagi kajian ini diperolehi daripada soal selidik. dianalisis dengan menggunakan kaedah statistik deskriptif dan inferensi. pengkaji menggunakan kaedah cross-sectional di mana pengumpulan data dilakukan sekali sahaja kerana ianya lebih mudah dijalankan serta melibatkan kos yang murah berbanding dengan kaedah longitudinal. Penerangan lanjut mengenai borang soal selidik serta analisis dibincangkan pada bahagian seterusnya.2. Soal selidik menjadi instrumentasi kajian yang digunakan untuk mendapatkan maklumat daripada responden dengan mengemukakan soalan-soalan yang disediakan dan disusun dalam bentuk formal dan sistematik.2. Menurut Malhotra (2002). .1 Kajian Deskriptif Objektif utama kajian deskriptif menekankan kepada aspek siapa. bila.67 menggunakan kaedah deskriptif di samping kaedah eksploratori untuk memperkukuhkan dapatan keseluruhan kajian ini. dan bagaimana dalam sesuatu perkara. di mana. Dalam kajian ini.2 Penyelidikan Kualitatif Kebanyakan penyataan tentang penyelidikan kuantitatif bermula dengan mengenal pasti maksud sesuatu istilah termasuklah sesuatu teori atau praktikal atau kedua-duanya sekali. 3.

Untuk kajian ini. . dan klinikal.2. analisis data sekunder.. kaedah eksploratori telah digunakan di samping kaedah deskriptif. turn the world into a series of representations including fieldnotes... kajian kes dan kajian tinjauan. attempting to make sense of. interviews. terdapat empat kategori dalam kajian eksploratori iaitu kajian pengalaman. Secara amnya. photographs. Ini turut di sokong oleh Bryman (1988) dengan menyatakan bahawa penyelidikan kualitatif merupakan satu cara di mana penyelidik mengkaji dan menginterpretasi keadaan sebenar. or to interpret. 3). These practices. mempamerkan kepentingan dan mempertingkatkan kejituan kajian ini (Robson. qualitative research involves an interpretive. At this level. Oleh itu. (2003: p. 2002).. orientasi. Kajian eksploratori juga memberikan data kualitatif dan kefahaman yang lebih mendalam tentang konsep atau menjelaskan sesuatu masalah. It consists of a set of interpretive. phenomena in terms of the meanings people bring to them. conversations. 3. Menurut Zikmund (1997). Menurut Zikmund (1997). This means that qualitative researches study things in their natural setting. material practices that makes the world visible. terdapat tiga kaedah dalam penyelidikan kualitatif iaitu eksploratori. Dalam menjalankan kajian ini. pengkaji perlu kreatif untuk mendapatkan sumber maklumat.1 Kajian Eksploratori Kajian eksploratori digunakan oleh pengkaji bagi membangunkan konsep yang lebih jelas.68 “Qualitative research is a situated activity that locates the observer in the world.2. 1997). naturalistic approach to the world. pengkaji perlu fleksibel untuk mengkaji seberapa banyak sumber yang boleh menyumbang ke arah pengumpulan maklumat kajian (Zikmund.. penyelidikan kualitatif merupakan pendekatan semula jadi (naturalistic) dan interpretasi (interpretative) dengan kefahaman yang mendalam terhadap sesuatu fenomena. recordings and memos to the self.

tinjauan (survey). 2002). especially when the boundaries between phenomenon and context are not clearly evident” (Yin. dan kajian eksploratori. 3. strategi penyelidikan secara kajian kes telah dipilih untuk menjalankan kajian ini. descriptive and explanatory studies) (Saunders et al.. Di samping itu juga. Oleh itu. deskriptif dan penjelasan (exploratory. penyelidikan tindakan (action research). 2005.1 Kajian Kes Menurut Yin (1994). 2005). Penggunaan kajian kes dalam menjalankan penyelidikan merupakan satu cabaran kepada penyelidikan sains sosial (Yin. kajian kes (case study). 2002). kajian silang dan kajian longitudinal (cross-sectional and longitudinal studies). kajian kes ini memfokuskan kepada sebuah organisasi untuk melihat dengan lebih mendalam dan terperinci kecekapan sistem e-Perolehan yang dibangunkan sendiri secara dalaman. 2002:13). kajian kes merupakan “an inquiry that investigates a contemporary phenomenon within its real-life context. Bagi mendapatkan lebih kefahaman tentang konteks penyelidikan dan proses yang terlibat (Morris dan Wood. Hussain et al. politik dan fenomena yang berkaitan (Yin. kumpulan.3 Strategi Penyelidikan Terdapat beberapa strategi yang boleh digunakan dalam menjalankan penyelidikan seperti eksperimen. Ini kerana kajian kes digunakan dalam kebanyakan situasi dalam menyumbangkan pengetahuan tentang individu. grounded theory. sosial. 2002.3. ethnography. pengkaji menggunakan kaedah kajian kes kerana kajian sebelum ini tertumpu lebih kepada penggunaan sistem e-Perolehan yang dijual di pasaran (Ab Hamid dan Majid. 1991). dan Helmi. organisasi.69 3. Definisi ini menerangkan tentang penggunaan kaedah kajian kes untuk . 2003).

Pengkaji percaya bahawa dalam menjalankan kajian kes. pengkaji telah menghantar kertas cadangan untuk mendapatkan persetujuan daripada syarikat berkenaan untuk menjalankan kajian kes (lihat Lampiran A). Pengkaji telah berada di dalam organisasi tersebut selama hampir tiga bulan untuk melihat bagaimana kakitangan TMR&D menggunakan sistem tersebut dan bagaimana e-Perolehan dapat memberi kecekapan dalam proses pembelian di TMR&D. 1986). 1997) bagi mendapatkan maklumat yang diperlukan dan mempermudahkan kajian dijalankan. kajian kes boleh dijadikan sebagai penilaian meta (meta-evaluation) yang merupakan satu kajian ke atas kajian penilaian (Smith. Pengkaji juga telah berpeluang menggunakan sistem itu sendiri untuk membuat pembelian dan memahami sistem ePerolehan TMR&D dengan lebih mendalam. Sebelum menjalankan kajian kes ini. Keempat. Stake. strategi kajian kes boleh digunakan untuk meneliti sesuatu situasi di mana penilaian yang dijalankan sebelum ini masih belum jelas. Oleh yang demikian.70 menerangkan dengan lebih mendalam tentang suatu fenomena yang dikaji. siapa dan bagaimana. manakala Robson (2002) mendefinisikan kajian kes sebagai satu strategi untuk menjalankan kajian yang melibatkan penyelidikan empirikal terhadap sesuatu fenomena sebenar dengan menggunakan pelbagai sumber bukti. kajian kes dapat menjelaskan tajuk tertentu dalam penilaian seperti model cara deskriptif. . Terdapat lima peranan kajian kes iaitu yang pertama ianya dapat menerangkan andaian perhubungan sebab musabab dalam keadaan sebenar yang kompleks untuk diselesaikan melalui strategi tinjauan atau eksperimen. Ketiga. Kajian yang lebih mendalam tentang pembangunan sistem e-Perolehan telah dijalankan di TMR&D Sdn. ianya memerlukan kerjasama daripada pihak yang terlibat dalam kajian tersebut (Zikmund. Kedua adalah untuk menggambarkan sesuatu keadaan yang berlaku dalam konteks sebenar. 1990. pengkaji telah memohon untuk menjalankan latihan industri dalam syarikat kajian kes bagi membolehkan pengkaji berada di dalam syarikat tersebut untuk mendapatkan maklumat sebanyak mungkin. Bhd. Strategi kajian kes mempunyai keupayaan untuk memberi jawapan bagi persoalan seperti kenapa. Kelima.

. Penyelidikan secara embedded akan mendalami dan memperincikan lagi sesuatu kajian dengan cara berkomunikasi dengan pihak yang terlibat tentang aktiviti yang dikaji melalui temubual. 3. perbincangan tentang sesuatu aspek dalam keseluruhan program atau sistem. unit analisis. Dalam keterangan holistic.2. Reka bentuk Embedded/Single-case telah digunakan untuk menjalankan kajian yang lebih mendalam tentang penggunaan sistem e-Perolehan di TMR&D. Empat aspek tersebut meliputi jenis penyelidikan.3.71 3. konsep keseluruhan dikaji tanpa mendalami secara terperinci tentang organisasi yang dikaji. kesahihan dan kebolehpercayaan.3. manakala projek Single-case akan menumpukan kepada satu pelaksanaan berbanding dengan Projek Multiple-case yang akan membandingkan pelaksanaan dua atau lebih pemisah yang wujud.1 Jenis Penyelidikan Yin membahagikan kajian kes kepada matriks yang mengandungi empat jenis penyelidikan iaitu reka bentuk holistic/embedded dan single-case/multiple-case.2 Jaminan Kualiti Kajian Kes Yin (2002) menyenaraikan empat aspek untuk memastikan kualiti dalam kajian kes yang dijalankan.

pengurusan pertengahan serta kumpulan sokongan. perhubungan dengan pelanggan dan kepada pengguna dalaman. Kesahan luaran bermaksud kesesuaian sesuatu untuk diitlakkan kepada organisasi lain. 3. unit utama analisis terdiri daripada kakitangan syarikat pada setiap unit dan bahagian yang menggunakan sistem e-Perolehan serta individu yang bertanggungjawab untuk melaksanakan e-Perolehan. Unit analisis ini dinilai dengan mengukur prestasi e-Perolehan melalui aspek faedah yang diperoleh daripada sistem tersebut kepada organisasi.2.3.2 Unit Analisis Unit analisis mempunyai hubung kait dengan asas permasalahan dalam mentakrifkan sesebuah kes. Menurut Yin (2003) kumpulan kajian merupakan satu unit analisis.72 3. Dalam kajian ini. manakala bagi individu yang bertanggungjawab melaksanakan sistem e-Perolehan terdiri daripada pihak pengurusan atasan syarikat. Dalam kajian ini. Pengguna dalaman dibahagikan kepada tiga kumpulan iaitu kumpulan pengurusan atasan.3. kesahan konstruk lebih diberi tumpuan bagi memastikan bahawa data yang diperolehi dapat memberikan kesahan yang tinggi. mengekalkan integriti/kelengkapan penyelidikan) dan menyemak semula kajian kes yang dilaporkan oleh responden utama. kesahan dalaman (internal validity). rantaian keterangan (contohnya. Kesahan konstruk diperkukuhkan melalui penggunaan pelbagai sumber bukti (sebagai contoh dokumen yang menyokong temubual dengan responden). .3 Kesahan Kesahan kajian dibahagikan kepada tiga aspek seperti kesahan konstruk (construct validity). 2002). Setiap unit analisis mempunyai reka bentuk penyelidikan dan pengumpulan data yang berbeza. Kesahan dalaman bertujuan untuk memansuhkan faktor yang tidak diambil kira daripada faktor luaran.2. dan kesahan luaran (external validity) (Yin.

Maka dalam kajian ini. Pemilihan responden ini adalah berdasarkan kepada kemahiran dan pengalaman . Saiz populasi yang digunakan dalam kajian ini adalah seramai 122 orang yang mewakili unit masing-masing. 3. peringkat pertengahan dan kumpulan sokongan. Seperti yang dinyatakan oleh Yin.4 Kaedah Pensampelan Teknik pensampelan merupakan satu kaedah yang membolehkan pengkaji mengurangkan bilangan data yang perlu dikumpulkan dengan hanya mengambil kira data dari sub kumpulan daripada keseluruhan populasi. (2003). Populasi kajian ini terdiri daripada kakitangan TMR&D daripada pelbagai kategori jawatan iaitu peringkat pengurusan atasan.4 Kebolehpercayaan Kebolehpercayaan dalam kajian ini diperolehi daripada penggunaan instrumen dan prosedur pengumpulan data yang digunakan.2.73 3. (1994). idea tentang kebolehpercayaan adalah untuk mengurangkan kesilapan dan berat sebelah (bias) semasa menjalankan kajian lapangan. pengkaji telah menggunakan senarai nama responden yang diperolehi daripada pihak pengurusan perolehan syarikat sebagai panduan dalam mencari responden kajian. Daripada 122 borang soal selidik yang di agihkan. Kaedah Persampelan Pertimbangan ini merupakan satu kaedah di mana responden dipilih berdasarkan kemahiran mereka dalam bidang yang diselidiki. sebanyak 92 borang soal selidik telah dikembalikan dan bilangan ini telah mencukupi bagi mewakili saiz sampel kajian ini berdasarkan jadual saiz pensampelan yang dinyatakan oleh Sekaran.3. Kaedah Pensampelan Pertimbangan (Judgemental Sampling) telah dipilih sebagai kaedah persampelan dalam menjalankan kajian ini.

Pengumpulan data primer ini melibatkan kaedah soal selidik yang telah diedarkan kepada kakitangan yang menggunakan sistem e-Perolehan TMR&D. bahan bukti daripada kajian kes diperolehi daripada enam sumber iaitu dokumen. responden kajian mewakili pelbagai kategori jawatan dari pengurusan atasan sehingga kumpulan sokongan. pemerhatian juga turut dijalankan bagi melihat bagaimana sistem ini digunakan dan sejauh mana ianya dapat meningkatkan prestasi perolehan syarikat. Data Primer diperolehi daripada kaedah soal selidik. dan pemerhatian ke atas kakitangan di TMR&D. rekod syarikat. Senarai responden adalah seperti di Lampiran B. Pengumpulan data untuk kajian ini diperolehi daripada sumber data primer dan data sekunder. Data primer ini digunakan untuk mendapatkan maklumat yang sahih daripada pengguna sistem .5 Pengumpulan Data Menurut Yin (2002). tinjauan langsung. penglibatan dalam tinjauan. Dalam kajian ini.74 mereka dalam menggunakan sistem e-Perolehan di TMR&D dan dipilih dengan bantuan pengurus perolehan. 3. dan artifak fizikal. Dalam kajian ini pengkaji memulakan kerja pengumpulan data primer ini pada bulan Julai hingga September 2005 di syarikat kajian kes.5. beberapa temubual telah dijalankan bagi mendapatkan maklumat yang lebih terperinci tentang sistem tersebut. temubual. Di samping itu juga. Seterusnya. temubual. 3.1 Data Primer Data primer ialah data asal yang dikutip oleh pengkaji.

Di dalam penyelidikan ini. Kaedah soal selidik berstruktur digunakan untuk mendapatkan maklum balas daripada pengguna e-Perolehan di dalam syarikat. 3. Ianya diperlukan untuk mengumpul maklumat kuantitatif untuk melihat hubungan antara pembolehubah dalam mencapai tujuan dan matlamat kajian ini. pengumpulan data untuk kajian ini juga menggunakan kaedah temubual.1 Soal Selidik Borang soal selidik merupakan kaedah utama yang digunakan dalam kajian ini. Selain menggunakan kaedah soal selidik.5.75 serta melihat pendapat dan pengalaman mereka sepanjang menggunakan sistem tersebut. Bahagian pertama adalah berkaitan dengan penggunaan e-Perolehan yang terdiri daripada pengumpulan maklumat. Manakala bahagian yang terakhir sekali ialah mengkaji tentang latar belakang responden yang menggunakan e-Perolehan.1. jenis permohonan. Bahagian kedua pula mengkaji tentang faedah-faedah yang diperolehi daripada pelaksanaan e-Perolehan dan bahagian ketiga mengkaji tentang halangan dan masalah yang dihadapi oleh pengguna sistem e-Perolehan sepanjang pelaksanaan sistem e-Perolehan. kontrak permohonan dan analisis kebijaksanaan. soalan soal selidik dibahagikan kepada empat bahagian. satu set soalan soal selidik yang direka bentuk oleh Quesada (2004) digunakan dalam kajian ini. Kebenaran untuk menggunakan soalan soal selidik ini telah diperolehi daripada penyelidik tersebut melalui e-mel seperti di Lampiran C. Berdasarkan kepada kajian literatur. Soal selidik ini telah diuji kebolehpercayaannya (reliability) dan sesuai untuk digunakan dalam kajian ini untuk mendapatkan hasil yang terbaik. .

Soalan temubual dirujuk daripada soalan temubual yang disediakan oleh Frye (2004). Kaedah temubual juga memberikan kelebihan kepada pengkaji untuk mendapatkan maklumat tambahan terhadap persekitaran yang dikaji yang memberi nilai dalam menginterpretasi dapatan (Miller. Garis panduan yang dikemukakan oleh Robson et al. panduan temubual yang berasaskan senarai semak tentang tajuk yang dikaji digunakan sebagai panduan kepada pengkaji untuk menjalankan kajian. Di samping itu.1. Pengkaji perlu memastikan semua tajuk dan persoalan kajian telah dikemukakan sebelum sesi perbincangan ditamatkan.2 Temubual Sumber utama yang terpenting untuk mendapatkan maklumat dalam kajian kes adalah melalui kaedah temubual (Yin. 2002). Oleh yang demikian. Sebelum menjalankan sesi temubual. Dalam menjalankan temubual. kaedah temubual telah dipilih sebagai teknik pengumpulan data dalam kajian ini. Garis panduan tersebut adalah seperti yang tercatat di Lampiran D. (2001) digunakan dalam kajian bagi mendapatkan data yang baik. Surat permohonan ini bertujuan . Kaedah temubual semi-struktur dipilih untuk sesi penyelidikan ini kerana kaedah ini selalunya memberikan lebih banyak maklumat yang dapat diketengahkan dalam penyelidikan ini.5. kaedah temubual dapat memberikan sampel yang baik kerana ianya dijalankan ke atas individu yang terlibat secara langsung dengan topik yang dikaji serta maklumat yang disampaikan adalah lebih jelas kerana pengkaji dapat memberikan penerangan lanjut tentang persoalan yang tidak difahami oleh responden dan berpotensi untuk mendapatkan jawapan yang dapat menjawab persoalan kajian.76 3. 1991). pengkaji terlebih dahulu menghantar surat permohonan untuk menjalankan temubual bersama-sama dengan soalan yang akan dibincangkan (Lihat Lampiran E). Terdapat banyak kelebihan menjalankan temubual secara individu seperti berpotensi untuk mendapatkan maklum balas dan jawapan adalah lebih tinggi.

Pengkaji merasakan bahawa kelapangan waktu untuk menjalankan temubual adalah penting bagi mendapatkan maklumat yang lengkap dan responden dapat menjawab soalan dengan tenang dan selesa (Saunders et al. pemerhatian digunakan untuk memahami sesuatu fenomena dengan lebih jelas. 2003). 3. Dalam penyelidikan. Temubual yang dijalankan mengambil masa lebih kurang satu jam untuk mendapatkan seberapa banyak maklumat tentang sistem e-Perolehan. Terdapat dua jenis pemerhatian yang boleh dijalankan iaitu pemerhatian berstruktur dan pemerhatian penglibatan (participant observation) atau pemerhatian kurang berstruktur (Cano. Terdapat juga responden yang kurang selesa untuk merakamkan temubual mereka. Pemerhatian penglibatan merupakan kaedah kualitatif dan berasal daripada kerja antropologi sosial di awal kurun ke -20. manakala bagi .3 Pemerhatian Kaedah pemerhatian juga merupakan salah satu kaedah untuk mendapatkan sumber data dan bahan bukti dalam menjalankan kajian kes.5.. responden bebas untuk memberikan pendapat mereka dan segala maklumat yang diperolehi dicatat dan dirakamkan dengan persetujuan responden bagi memudahkan penganalisisan data dilakukan. Semasa sesi temubual dijalankan. 2003).77 membolehkan responden memilih tarikh dan masa yang bersesuaian mengikut kelapangan waktu kerja mereka.1. jangka masa temubual adalah bergantung kepada masa dan keselesaan responden kajian. dan pada masa ini catatan nota digunakan untuk penganalisisan data. penerangan. Kajian yang dijalankan oleh Fall (1980) mendapati bahawa tempoh jangka masa temubual tidak memberi kesan ke atas hasil temubual yang dijalankan. Kaedah pemerhatian melibatkan pemerhatian sistematik. Oleh yang demikian. 2003). rakaman. analisis dan interpretasi kelakuan manusia (Saunders et al. Saunders et al. Ianya menekankan kepada memahami maksud tindakan manusia. 2000.

pengkaji dapat memahami bagaimana sistem ini berfungsi dan sejauh mana ianya dapat . bukti pemerhatian boleh digunakan untuk memberi maklumat tambahan kepada pengkaji dalam penyelidikan yang dijalankan. Menurut Delbridge dan Kirkpatrick (1994). Dalam pemerhatian utama. 1997). Mendapatkan kepercayaan daripada syarikat kajian kes adalah penting untuk mendapatkan maklumat dengan lebih mudah dan mendalam (Punch. pengkaji telah menjadi salah seorang pekerja di organisasi berkenaan dan berkesempatan untuk menggunakan sistem e-Perolehan ini untuk membuat pembelian barang. pemerhatian sekunder (secondary). Dalam kajian ini. Pemerhatian ini telah digunakan oleh pengkaji sepanjang menjalankan kajian di syarikat kajian kes. kategori data yang boleh dibangunkan oleh pengkaji terdiri daripada pemerhatian utama (primary). ianya merupakan kuantitatif dan lebih menumpukan kepada kekerapan sesuatu tindakan (Saunders et al.78 pemerhatian berstruktur. Sepanjang tempoh pemerhatian. Di samping itu juga. Dengan cara ini. 2003). Pemerhatian sekunder pula merupakan kenyataan daripada pengkaji tentang perkara yang berlaku melalui interpretasi pengkaji terhadap perkara yang berlaku. dan pemerhatian pengalaman (experiential). pengkaji mencatatkan perkara yang berlaku atau apa yang dinyatakan pada masa itu dengan menggunakan catatan diari. 1993). pemerhatian jenis penglibatan telah dipilih kerana ianya membolehkan pengkaji untuk berkongsi pengalaman tentang perkara sebenar yang berlaku serta mengalaminya sendiri (Gill dan Johnson. manakala bagi data pengalaman merupakan data daripada persepsi dan pemikiran pengkaji berdasarkan kepada pengalaman terhadap sistem yang dikaji. Mencatat persepsi dan pemikiran ini ke dalam diari memberikan sumber bukti yang berguna kepada pengkaji semasa melakukan penulisan. Pendekatan pengkaji sebagai pemerhati telah dipilih dalam pemerhatian penglibatan dengan membentuk kepercayaan di kalangan kakitangan syarikat melalui penglibatan secara langsung dalam menjalankan aktiviti syarikat.

e-Perolehan Kerajaan Malaysia. TMR&D dan laman web antarabangsa yang berkaitan dengan tajuk kajian.2 Data Sekunder Data sekunder merupakan sumber maklumat yang terpenting kerana ianya dapat membantu dalam menjelaskan tajuk kajian. Oleh yang demikian. buku-buku rujukan. . kertas kerja seminar. Bahan-bahan dan maklumat bagi kajian ini diperolehi daripada Perpustakaan Sultanah Zanariah. majalahmajalah berbentuk ilmiah serta maklumat daripada laman web akhbar Utusan Malaysia. Selain itu. jurnal-jurnal. 3. 3. penggunaan cakera padat ilmiah (CD). 1998). keratan-keratan akhbar. Universiti Teknologi Malaysia dan Perpustakaan TMR&D.6 Instrumen Kajian Instrumen kajian merupakan cara yang digunakan untuk mengumpulkan maklumat seperti soal selidik dan temubual (Mohd Najib. sumber bagi data sekunder ini juga turut diperolehi daripada laporan tahunan syarikat.79 memberikan kemudahan kepada penggunanya seperti mana yang dinyatakan oleh responden-responden lain. pengumpulan data dalam kajian ini dilakukan dalam dua cara iaitu kaedah soal selidik sebagai kaedah utama dan temubual sebagai kaedah sokongan.5. mendapatkan fakta dan hasil penemuan daripada kajian-kajian lepas. mikrofilem. Ia dapat membantu pengkaji memahami konsepkonsep berkaitan kajian dan membantu dalam penulisan Bab Kajian Literatur.

80 3. menghuraikan hubungan bererti antara amalan e-Perolehan dengan prestasi e-Perolehan.2: Jadual 3. Hasil yang diperolehi daripada bahagian ini akan digunakan untuk menjawab objektif yang pertama iaitu mengukur tahap amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. Soal selidik ini mempunyai empat bahagian (rujuk Lampiran E) seperti yang diterangkan dalam Jadual 3. objektif kedua.6. dan yang ketiga.1 Bahagian A : Penggunaan e-Perolehan Bahagian ini mengandungi lima item yang berkaitan dengan pandangan pengguna sistem e-Perolehan terhadap amalan e-Perolehan di TMR&D.2 : Instrumen Kajian Bahagian A B C D Item Penggunaan e-Perolehan Faedah e-Perolehan Halangan e-Perolehan Latar belakang Responden Bilangan 26 22 10 7 Jumlah 65 3. Bahagian ini mengandungi 26 item soalan (rujuk Jadual 3. Item-item soalan dalam bahagian ini dibentuk daripada pengubahsuaian soal selidik yang digunakan oleh Quesada (2004).3). .1 Soalan Soal Selidik Borang soal selidik yang digunakan dalam kajian ini dibentuk daripada pengubahsuaian soal selidik yang telah digunakan oleh Quesada (2004).6.1. mengenal pasti perbezaan amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada faktor demografi.

19.81 Jadual 3.15.4 : Taburan Soalan Faedah e-Perolehan Item Faedah kepada pengguna sistem Faedah kepada organisasi Faedah dari pembekal No. Item 1-4 5-8 9-14 15-18 19-26 Bilangan Item 5 4 6 4 8 Jumlah 26 3.13.8.2.6. Item 1.21. Jadual 3.14.5.2 Bahagian B : Faedah e-Perolehan Bahagian B mengandungi item yang berkaitan dengan prestasi e-Perolehan di mana pengukuran prestasi ini dinilai dari aspek faedah yang diberikan oleh sistem e-Perolehan semenjak ianya dilaksanakan di TMR&D.22 11.6. Faedah e-Perolehan ini dibahagikan kepada tiga bahagian iaitu faedah kepada organisasi. faedah kepada pengguna dan faedah dari pembekal (lihat Jadual 3. 7.21.12.16.17.1.4.9 Jumlah Bilangan Item 13 3 3 19 . Item-item soalan dalam bahagian ini juga dibentuk daripada pengubahsuaian soal selidik yang digunakan oleh Quesada (2004).3 : Taburan Soalan Penggunaan e-Perolehan Item Pengumpulan maklumat Jenis permohonan Kontrak Perundingan Permohonan perundingan Analisis risikan No.4).

skala kadar grafik dan skala persetujuan (Sekaran.1. skala kadar jumlah tetap.2 Permarkatan Soalan Maklum balas yang diberikan oleh responden terhadap item-item soalan yang terdapat di bahagian A. kategori jawatan dan persepsi mereka terhadap sistem e-Perolehan. jantina. Item-item dalam bahagian ini akan digunakan untuk menjawab objektif yang keempat dalam kajian ini.4 Bahagian D : Latar belakang Responden Bahagian terakhir ini merupakan soalan yang berkaitan dengan maklumat demografi responden iaitu umur.3 Bahagian C : Halangan e-Perolehan Bahagian ini mengandungi sepuluh item yang berkaitan dengan halangan dan masalah yang dihadapi oleh responden sepanjang menggunakan sistem e-Perolehan TMR&D. Pada bahagian ini.6. Terdapat beberapa pengukuran skala yang boleh digunakan dalam menjalankan soal selidik seperti skala Dichotomous. 3. skala peringkat item. 3. skala staple. . skala likert. skala bernombor. skala perbezaan skematik. 2003).6. B dan C diukur dengan menggunakan Skala Likert.82 3. responden perlu memberikan jawapan berdasarkan kepada pengalaman mereka tentang sistem e-Perolehan syarikat sepanjang mereka menggunakan sistem tersebut. tahap pendidikan.1.6. skala kategori. tempoh pengalaman.

83 Dalam soal selidik ini, skala lima markat likert telah dipilih oleh pengkaji kerana soalan jenis likert mudah untuk dikendalikan dan mempunyai format yang memudahkan data dianalisis. Menurut Zikmund (1997), dalam menjalankan penyelidikan, penggunaan lima markat (five point) adalah sudah memadai. Oleh itu responden dikehendaki menyatakan peringkat persetujuan mereka terhadap item tersebut dengan memilih skor jawapan yang paling sesuai mengikut pandangan mereka. Pemilihan skor jawapan adalah seperti Jadual 3.5.

Jadual 3.5 : Pemarkatan Skala Likert Skor 1 2 3 4 5 Penerangan Skor Tiada langsung Ada tetapi sedikit/jarang Sederhana Banyak/kerap Sangat banyak/sangat kerap

3.6.3

Soalan Temubual

Bagi soalan temubual, ianya mengandungi tiga bahagian iaitu Bahagian I, Bahagian II, dan Bahagian III. Soalan Bahagian I dan Bahagian III dalam soalan temubual adalah sama untuk setiap responden. Manakala untuk Bahagian II, soalan temubual adalah lebih fokus dan berkaitan dengan bidang kepakaran responden. Jadual 3.6 menunjukkan item dalam bahagian soalan temubual.

84 Jadual 3.6 : Bahagian Soalan Temubual Bahagian I II III IV Instrumen Kajian Pandangan terhadap sistem e-Perolehan Pembangunan dan pelaksanaan sistem e-Perolehan Isu dan masalah sistem e-Perolehan Maklumat mengenai latar belakang responden

3.7

Kaedah Analisis Data

Kaedah penganalisisan data dibahagikan kepada dua peringkat iaitu penganalisisan data kaedah kuantitatif dan penganalisisan data kaedah kualitatif. Pada asasnya, penganalisisan data dalam penyelidikan sosial bertujuan menjelaskan perkaitan antara pembolehubah-pembolehubah dan merupakan satu-satunya kaedah teknikal yang dapat menghasilkan rumusan-rumusan bagi sesuatu kajian (Bakri, 2003). Bagi memahami setiap kaedah di atas, penerangan lanjut bagi setiap kaedah penganalisisan tersebut adalah perlu.

3.7.1

Kaedah Analisis Data Kuantitatif

Di dalam kajian ini pemprosesan data dilakukan dengan menggunakan “Statistical Package for Social Science” (SPSS) bagi menghasilkan penganalisisan yang tepat secara kuantitatif di samping mengukuhkan lagi pemerhatian dan penilaian yang dibuat secara kualitatif. Penganalisisan data dilakukan secara deskriptif dan inferensi. Pengkaji melakukan empat kaedah statistik bagi membolehkan huraian lebih mendalam dilakukan. Analisis faktor turut digunakan dalam kajian bagi mengelompokkan data mengikut kumpulan-kumpulan yang

85 bersesuaian. Tiga jenis statistik inferensi digunakan untuk mengkaji data ialah Analisis Regresi Berganda, Analisis Varians (ANOVA) dan Ujian-t. Berikut merupakan penerangan tentang kaedah statistik yang dipilih.

Kaedah deskriptif digunakan melalui paparan skor Min dan Sisihan Piawai bagi meneliti tahap prestasi e-Perolehan. Ianya bertujuan memberi gambaran terperinci bagi setiap item yang dikaji berdasarkan kepada tahap persetujuan responden terhadap faedah-faedah yang diperolehi sepanjang sistem e-Perolehan dilaksanakan. Taburan kekerapan pula digunakan bagi mendapatkan peratusan tahap prestasi e-Perolehan dan masalah-masalah yang dihadapi sepanjang responden menggunakan sistem e-Perolehan syarikat.

Analisis faktor pula digunakan dengan mengelompokkan pembolehubah untuk membantu mengurangkan jumlah pembolehubah yang dikaji bagi memudahkan analisis kajian dijalankan. Pembolehubah-pembolehubah yang dirakumkan ke dalam faktor tertentu yang mempunyai varians sepunya yang tinggi dengan faktor berkenaan. Analisis faktor ini menggunakan kaedah putaran Varimax kerana ianya mudah untuk di analisis (Green dan Salkind, 2003). Pengelompokan ini memudahkan penganalisisan data dibuat dengan jumlah pembolehubah yang berpatutan.

Analisis Regresi Berganda merupakan satu kaedah bagi mengukur kesan beberapa pembolehubah tidak bersandar ke atas satu pembolehubah bersandar (Schroeder, 1986). Kaedah ini sesuai digunakan untuk melihat hubungan antara pembolehubah-pembolehubah ini dan kekuatan hubungan ini dinilai berdasarkan nilai pekali kolerasi yang diperolehi bagi persamaan regresi berkenaan (Alias Baba, 1998). Kaedah regresi berganda digunakan dalam kajian ini bagi menganalisis hubungan antara amalan e-Perolehan dengan prestasi e-Perolehan syarikat. Analisis ini berupaya untuk mengenal pasti pembolehubah tidak bersandar dalam amalan e-Perolehan yang mempunyai hubungan signifikan dengan prestasi e-Perolehan dari aspek faedah yang diperolehi.

86

ANOVA merupakan satu kaedah bagi mengukur perbezaan yang melebihi tiga kumpulan atau populasi. ANOVA sehala digunakan dalam kajian ini kerana terdapat hanya satu pembolehubah tidak bersandar iaitu faktor demografi yang terdiri daripada tahap pendidikan, kategori jawatan dan tempoh pengalaman. Selain daripada itu, Ujian-t untuk kumpulan tidak bergantungan (independent) telah digunakan untuk menguji perbezaan min antara dua kumpulan tersebut. Dalam kajian ini, Ujian-t turut digunakan untuk melihat perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor demografi seperti jantina.

3.7.2

Kaedah Analisis Data Kualitatif

Bagi penganalisisan kualitatif, data diperiksa untuk menentukan sama ada ianya sesuai untuk kategori yang dikehendaki. Melalui proses ini, data akan ditapis dan kemudiannya pembuangan bagi data-data yang tidak berkaitan dilakukan untuk memudahkan analisis kajian. Di dalam kajian ini, soalan temubual yang dijalankan adalah dalam bentuk soalan semi-struktur. Penggunaan pita rakaman audio dan catatan nota tangan digunakan untuk merekod maklum balas daripada responden. Semasa sesi temubual dijalankan, adalah penting bagi pengkaji untuk mendengar dengan jelas segala butiran yang disampaikan oleh responden dan menulis kembali setiap pita rakaman sebaik sahaja temubual selesai dijalankan. Ini bertujuan membolehkan pengkaji mengingati segala maklumat yang di berikan kerana ianya masih segar dalam ingatan pengkaji.

Data yang dikumpulkan daripada sesi temubual yang telah dijalankan ke atas pengurus besar, pengurus, eksekutif dan kerani ini perlu diterjemahkan, di interpretasi dan dianalisis. Kajian ini menggunakan soalan temubual, dokumen dan pemerhatian serta soal selidik sebagai alat pengumpulan data kajian. Semua

perincian. laporan unit perolehan. terdapat juga data yang tidak berstruktur untuk dianalisis. dan menukarkan data daripada catatan nota atau transkrip yang diperolehi semasa pengumpulan data dijalankan. catatan nota pengkaji. 1988). Petikan (Quotation) daripada sesi temubual juga dipilih sebagai rujukan dalam penulisan bab yang seterusnya berdasarkan kepada isu dan masalah yang berkaitan dengan kajian yang dijalankan (Kvale. catatan daripada rakaman pita audio dan sebagainya. Pengurangan data ini berlaku sepanjang penyelidikan dijalankan di mana pengkaji akan memilih dan .87 maklumat yang diperolehi akan ditrigulasikan dengan nota yang diambil semasa temubual. Perkara ini berlaku kerana tiada panduan khusus yang boleh dijadikan rujukan kepada pengkaji dalam menganalisis data yang tidak berstruktur ini (Boulton dan Hammersley. fokus. terdapat tiga aliran aktiviti dalam menjalankan analisis kualitatif. Pengurangan data merujuk kepada proses pemilihan. Oleh yang demikian pengkaji menggunakan panduan yang dikemukakan oleh Miles dan Huberman (1994) dalam menjalankan analisis ke atas data kualitatif yang telah diperolehi. pemerhatian dan pencarian dokumen. 2003). Tiga aktiviti ini ialah pengurangan data (data reduction). mempamerkan data (data display) dan kesimpulan dan pembuktian (conclusion drawing and verification). Secara umumnya penyelidikan kualitatif berhadapan dengan tugas untuk menentukan atau memutuskan apa yang perlu dilakukan terhadap data yang diperolehi (Wan Khairuzzaman. Petikan ini dapat menerangkan kesan semula jadi dan menyokong isu yang berkaitan dengan e-Perolehan syarikat kajian kes. Menurut Miles dan Huberman (1994). Miles dan Huberman (1994) memberi perbincangan yang lebih mendalam serta beberapa panduan dalam mengendalikan data yang tidak berstruktur ini. Data-data ini terdiri daripada dokumen yang telah diterbitkan dan tidak diterbitkan seperti laporan tahunan syarikat. Di dalam kajian ini. 1996). Petikan ini juga digunakan bagi tujuan kesahihan dengan merujuk kepada temubual yang telah dijalankan ke atas responden yang berbeza-beza.

penyingkiran. pembentukan kelompok atau dalam bentuk penulisan memo. Selepas pengumpulan data dilakukan. Berdasarkan kepada transkrip yang dipamerkan. persoalan kajian yang perlu dikemukakan dan pendekatan pengumpulan maklumat yang harus dipilih. ianya dapat membantu pengkaji untuk memahami perkara yang berlaku untuk analisis seterusnya dan tindakan selanjutnya yang perlu diambil berdasarkan kepada pemahaman pengkaji. Bahagian yang terakhir dalam aktiviti penganalisisan ini ialah melakarkan kesimpulan dan mengemukakan pembuktian. Bagaimanapun. Pameran data melibatkan aktiviti seperti mengendalikan. pengkaji mempamerkan data-data ini dalam bentuk graf. Aktiviti pengurangan data ini juga diteruskan selepas kerja lapangan dijalankan sehingga laporan akhir disempurnakan. maksud yang cuba disampaikan daripada data perlu diuji dari segi . Miles dan Huberman (1994) juga turut menyatakan bahawa penyelidik yang cekap mampu untuk melakarkan kesimpulan sementara di samping mengekalkan maksud yang ingin disampaikan oleh responden. Oleh itu. Pengkaji akan melihat kepada segala data yang telah dianalisis sebelum ini untuk mengemukakan kesimpulan bagi maklumat tersebut. Langkah yang kedua dalam aktiviti penganalisisan data ialah mempamerkan data tersebut. Perkara ini memudahkan pengkaji melihat perkara yang berlaku dan mengenal pasti kesimpulan serta membuat cadangan yang bersesuaian. Dengan memerhatikan data yang dipamerkan.88 menentukan rangka kerja yang harus diikuti. pengurangan data juga berlaku dalam membentuk kesimpulan. penkodan. ianya dapat mengurangkan data atau maklumat yang kompleks kepada bentuk yang lebih mudah difahami. carta dan gambarajah rangkaian supaya data-data yang diperolehi dapat di gabungkan ke dalam bentuk yang mudah dicapai dan padat dengan maklumat. Pengkaji berperanan menentukan makna setiap sesuatu perkara. Bagi memastikan kesahihan data. memadatkan maklumat bagi memudahkan kesimpulan dan tindakan dilakukan. Oleh itu. dengan mempamerkan data. ianya memudahkan pengkaji untuk membuat rumusan kerana kebiasaannya manusia sukar untuk memproses maklumat dalam kuantiti yang besar.

jurnal. Bagi memastikan kesahihan data. ketegapan. Terdapat tiga aliran aktiviti yang dikemukakan oleh Miles dan Huberman (1994) untuk menganalisis data kualitatif digunakan dalam kajian ini. Bagi analisis kualitatif pula data akan ditapis dan kemudiannya pembuangan bagi data-data yang tidak berkaitan akan dilakukan.8 Kesimpulan Penyelidikan ini menggunakan kaedah yang berupaya menjawab segala persoalan kajian dengan tepat dan menyeluruh. kertas seminar. Seterusnya. Soalan-soalan dalam soal selidik diperolehi daripada kajian lepas yang telah diuji kebolehpercayaannya. Tiga aktiviti ini ialah pengurangan data. ketegapan (sturdiness). temubual dan pemerhatian. mempamerkan data dan kesimpulan dan pembuktian. maksud yang cuba disampaikan daripada data perlu diuji dari segi kemunasabahan . Manakala kaedah temubual semi-struktur telah digunakan kerana ianya memberikan lebih banyak maklumat yang dapat di ketengahkan dalam penyelidikan ini. keratan akhbar serta tesis-tesis lalu.89 kemunasabahan (plausibility). Pengumpulan data sekunder turut dilakukan melalui penggunaan sumbersumber dokumentasi syarikat. bagi kaedah pemerhatian pula. . ANOVA dan Ujian-t. dan pemastian (confirmability) data. Penganalisisan data kuantitatif melibatkan analisis secara deskriptif dengan menggunakan min dan sisihan piawai serta secara inferensi melalui kaedah Regresi Berganda. dan pemastian data. Data di kumpul melalui kaedah soal selidik. 3. ianya digunakan untuk memahami sesuatu fenomena dengan lebih jelas berdasarkan kepada pengalaman pengkaji sendiri dalam menggunakan sistem e-Perolehan di Syarikat kajian kes.

Dapatan daripada kaedah soal selidik. temubual dan pemerhatian akan dipamerkan bagi membolehkan kesimpulan dibuat ke atas maklumat yang diperolehi. Bab seterusnya akan membincangkan tentang analisis dan dapatan hasil daripada kajian yang telah dijalankan ke atas syarikat kajian kes. .90 Dengan menggunakan kaedah yang dinyatakan dalam bab ini. ianya membolehkan pengkaji menjawab segala persoalan kajian di samping dapat mencapai segala objektif yang telah ditetapkan.

pengkaji membahagikan beberapa bahagian yang mengandungi maklumat mengenai pembangunan e-Perolehan.91 BAB IV ANALISIS DAN PENEMUAN 4. pelaksanaan e-Perolehan dan penggunaan e-Perolehan di TMR&D Sdn. ANOVA. pengkaji merasakan adalah lebih baik sekiranya dapatan daripada temubual dan pemerhatian tentang syarikat kajian kes dikemukakan terlebih dahulu. Bhd. Dalam bahagian ini. Data ini dikumpulkan dengan menggunakan maklumat yang diperolehi daripada temubual dan pemerhatian pengkaji ke atas individu yang berkaitan dengan sistem e-Perolehan TMR&D. Pendekatan ini dijadikan pendahuluan kepada bab analisis dan penemuan ini untuk memberi gambaran dan kefahaman tentang sistem e-Perolehan di syarikat kajian kes. .1 Pengenalan Sebelum penganalisisan data secara kuantitatif dilakukan. dan analisis regresi berganda. Bahagian analisis dalam bab ini juga menerangkan hasil dapatan daripada kaedah kuantitatif dengan menggunakan ujian-t.2 Kajian Kes e-Perolehan TMR&D . Rumusan kepada keseluruhan bab akan dikemukakan pada bahagian akhir bab ini 4. Seterusnya pengkaji akan mempamerkan data daripada kajian kes yang dijalankan ke atas syarikat TMR&D.

92 Sistem e-Perolehan TMR&D meliputi permohonan pembelian.200.805. pengurusan vendor.455.777.573.42 32. 2005). 2002.062.685. Quinn.00 94.707. Penolong Pengurus Besar.1 menunjukkan jumlah perbelanjaan bagi tujuan perolehan di TMR&D. Pengurus perolehan akan berhubung terus dengan CEO untuk menangani masalah tersebut. kelulusan pembelian.00 Peratusan Pembelian (%) 26.370.80 Unit Perolehan TMR&D Pendapatan Tahunan (RM) 45.00 15.00 62. Daripada jadual tersebut.376.3% Rajah 4.7% 24. Jadual 4.015. 2002). Hal ini menjadikan fungsi pembelian semakin penting dan diberi perhatian serius (Abu Bakar dan Rohaizat.550. mengurangkan penggunaan kertas.1 menunjukkan struktur organisasi TMR&D Sdn. didapati bahawa perolehan di TMR&D meningkat sejak ia mula dilaksanakan pada tahun 2002. pemprosesan sebut harga. Perkara ini jelas menunjukkan sebahagian besar peruntukan syarikat TMR&D digunakan bagi tujuan perolehan. sekiranya terdapat sebarang masalah berkaitan dengan unit perolehan. Ini bermakna.16 40. Perkara ini menyokong dapatan daripada kajiankajian lepas (Croom.6% 31. pengiklanan. Jadual 4. Ketua Unit. Memandangkan perolehan merupakan aktiviti kritikal bagi organisasi . Pengurusan Besar. E-Perolehan dibangunkan sendiri oleh TMR&D disebabkan oleh kemampuan sistem tersebut yang mempercepatkan transaksi.4% 34. Pegawai Penyelidik.203. 2000.917. Hunter.634. Eksekutif dan kumpulan sokongan. memberi ketelusan dalam membuat pembelian. penilaian dan pemilihan vendor untuk tujuan pembelian di TMR&D.1: Jumlah Perbelanjaan Perolehan TMR&D Tahun 2002 2003 2004 2005 Sumber : Jumlah Pembelian (RM) 12. Bhd yang di ketuai oleh seorang Ketua Pegawai Eksekutif (CEO) dan dibantu oleh Ketua Pegawai Kewangan. Unit Perolehan TMR&D diletakkan di Bahagian Pentadbiran dan terus di bawah pemantauan CEO syarikat.790.00 130. “borderless” dan menyahut seruan kerajaan mengembangkan penggunaan IT di Malaysia.

Bhd yang diketuai oleh seorang ketua unit dan dibantu oleh dua orang eksekutif dan kumpulan sokongan. Unit perolehan TMR&D dianggotai seramai 5 orang termasuk seorang pengurus perolehan En. . maka pelbagai pembaikan ke atas proses perolehan telah dilakukan termasuklah melaksanakan sistem e-Perolehan untuk meningkatkan lagi kecekapan perolehan syarikat.2 menunjukkan organisasi Unit Perolehan di TMR&D Sdn. Ketua Unit Perolehan telah mengemukakan satu kertas cadangan untuk melaksanakan sistem e-Perolehan ke Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan (MCM) pada tahun 2002.93 R&D. Rajah 4. Shahruddin bin Muslimin yang merupakan Ketua Pegawai Eksekutif TMR&D yang baru menggantikan Tn. Hj Ahmad Tarmidi yang telah bersara pada Julai 2005. Sebelum e-Perolehan dibangunkan di TMR&D. Rahimul Azam Ramly di bawah naungan Dr.

Bhd.94 Ketua Pegawai Eksekutif Setiausaha Bahagian Kewangan Pengurusan Penyelidikan Strategik Pentadbiran & Sumber Manusia -Unit Perolehan Pejabat CEO Eksekutif CEO Perundangan Harta Intelek Hubungan Luar Bahagian Basic Research Bahagian Applied Research Bahagian Kejuruteraan Bahagian Pengkomersilan & Pembangunan Perniagaan Rajah 4.1 : Struktur Organisasi Telekom Research and Development (TMR&D) Sdn.2 : Organisasi Unit Perolehan Kerani Perolehan . Ketua Pegawai Eksekutif Pengurus Perolehan Eksekutif Perolehan Eksekutif Perolehan Kerani Perolehan Rajah 4.

unit perolehan merancang untuk membeli sistem e-Perolehan yang sedia ada di pasaran.000. tapi pada masa tu kita tumpang server dari unit IT.000.00. beberapa syarikat pembekal perisian e-Perolehan telah dipanggil untuk membuat demonstrasi produk mereka. pihak perolehan dan juga pihak IT berpendapat adalah lebih menguntungkan sekiranya sistem ini dapat dibangunkan sendiri oleh unit IT kerana kegunaannya dapat disesuaikan mengikut kehendak semasa. Hasil temubual dengan unit IT.” Perkara ini juga disokong oleh Ketua Pegawai Kewangan dalam kenyataan beliau: “Anggaran kos sepatutnya lebih kurang RM 150. Ini kerana anggaran kos yang diperlukan untuk membeli perisian e-Perolehan yang sedia ada memerlukan lebih kurang RM300. perbezaan kos yang begitu ketara mendorong TMR&D mengambil inisiatif untuk membangunkan sendiri sistem ePerolehan secara dalaman bagi memperolehi penjimatan kos dan penyelenggaraan yang lebih baik.00 untuk pembelian server. Sebenarnya untuk sistem e-Perolehan ini kita hanya perlu beli server Isolate sahaja.95 Pada peringkat awal.00 hingga RM800. Sebenarnya.000.00.00 untuk membeli server baru.000. kita memerlukan kurang daripada RM30.” Berdasarkan kepada pernyataan di atas. Dengan kerjasama daripada pihak IT. . tak pakai server Isolate pun boleh dah. sekiranya sistem ini dibangunkan sendiri secara dalaman.000. kos yang terlibat adalah lebih kecil dan dianggarkan lebih kurang RM150. Setelah mengambil kira harga anggaran dan juga jangka masa yang akan diambil untuk merangka sistem ini. Pembantu teknikal Unit IT menyatakan bahawa: “Kos yang terlibat dalam membangunkan sistem e-Perolehan ini adalah lebih murah jika dibandingkan dengan membeli perisian e-Perolehan yang sedia ada kerana untuk tujuan pembangunan sistem.

Ini kerana sebelum pelaksanaan e-Perolehan di TMR&D. maka pembelian sebut harga akan digunakan. 2001). Pembekal atau vendor yang berminat dengan tawaran yang diiklankan perlu . Perkara ini dikukuhkan dengan kajian yang telah dijalankan oleh beberapa penyelidik yang menyatakan bahawa transaksi syarikat melalui proses elektronik dapat mengurangkan kadar kesilapan yang berlaku dan mengurangkan bilangan kakitangan untuk mengendalikan proses pembelian dan secara tidak langsung dapat mengurangkan kos pengendalian (Chopra et al. Unit perolehan akan mengeluarkan surat jemputan kepada pembekal terpilih untuk memberikan senarai sebut harga dalam tempoh yang telah ditetapkan. Borang JPA yang telah mendapat kelulusan akan dihantar ke Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan (MCM) untuk diberikan nombor MCM sebagai rujukan pembelian. Sekiranya pembelian tersebut kurang daripada RM 10.000. sekurang-kurangnya tiga syarikat vendor diperlukan untuk membuat perbandingan dan penilaian sebut harga. Pemprosesan pembelian dilakukan dengan dua cara iaitu melalui pembelian terus atau pembelian secara sebut harga. pemohon perlu mengisi borang permohonan pembelian yang berwarna merah jambu atau lebih dikenali sebagai “Pink Form” lihat Lampiran F..96 4. bilangan minima vendor yang diperlukan ialah lima syarikat sahaja. manakala bagi pembelian yang melebihi RM 10.2.000. kakitangan unit perolehan terpaksa melakukan proses perolehan secara tradisional di mana pemohon perlu membuat justifikasi pembelian dengan mengisi borang Jawatankuasa Perolehan Am (JPA) yang akan dibawa ke Mesyuarat Jawatankuasa Perolehan Am untuk kelulusan pembelian.2 Perolehan Tradisional TMR&D Penggunaan sistem e-Perolehan secara tidak langsung dapat mengurangkan bebanan kerja unit perolehan TMR&D serta dapat mengekalkan jumlah kakitangan unit perolehan walaupun unit ini melakukan tugasan yang agak rumit. Pembelian terus dilakukan sekiranya jumlah pembelian tidak melebihi RM3000 dan sekiranya melebihi jumlah tersebut. Setelah mendapatkan nombor MCM. Borang permohonan pembelian ini akan disahkan oleh ketua unit dan kemudiannya perlu dihantar ke unit perolehan untuk diproses.

. unit perolehan akan membuat tempahan pembelian atau Purchase Order (PO) untuk diberikan kepada pembekal.3 merupakan carta alir yang menunjukkan perbezaan proses perolehan tradisional dan proses e-Perolehan di TMR&D. Rajah 4. Setelah mendapat kelulusan daripada Jawatankuasa tersebut. Semua borang penilaian yang telah siap diisi akan diberikan kepada pemohon untuk membuat penilaian dari segi memenuhi keperluan teknikal dan komersial dan seterusnya membuat pemilihan vendor yang berkelayakan. Keputusan daripada pemohon ini akan dibawa ke Mesyuarat Jawatankuasa Sebut Harga untuk mendapatkan kelulusan dan pengesahan. Penilaian yang dijalankan dengan menggunakan borang SBB 19B yang berwarna hijau seperti di Lampiran G. Kakitangan unit perolehan yang bertugas akan mengumpulkan semua sebut harga daripada pembekal atau vendor untuk membuat penilaian.97 menghantar senarai sebut harga dan memasukkannya ke dalam peti sebut harga yang telah disediakan oleh unit perolehan di TMR&D dalam jangka masa yang telah ditetapkan.

3 : Perbandingan Carta Alir Proses Perolehan Tradisional dan e-Perolehan TMR&D .98 Justifikasi pembelian kepada Jawatankuasa Perolehan Am dalam bentuk borang JPA Dimansuhkkan Mesyuarat kelulusan permohonan Hanya untuk pembelian terus Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan (MCM) Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan (MCM) Mengisi borang Permohonan pembelian (Pink Form) Dapatkan pengesahan daripada ketua unit Mengisi borang secara online Pengesahan secara online Hantar ke perolehan untuk di proses Pemprosesan pembelian secara online Pembelian Terus Pembelian Sebut Harga Pembelian Terus Pembelian Sebut Harga Berikan surat jemputan kepada vendor Peti Sebut Harga Buka Peti Sebut Harga Buka Sebut Harga Isi borang SBB 19B Surat jemputan kepada vendor secara online Dimansuhkan Dimansuhkan Isi borang SBB 19B Secara online Serah borang SBB 19B pada pemohon Serah borang SBB 19B pada pemohon secara online Mesyuarat Jawatankuasa Sebut Harga Mesyuarat Jawatankuasa Sebut Harga Tempahan Pembelian (PO) Tempahan Pembelian (PO) Perolehan Tradisonal e-Perolehan Rajah 4.

memberikan banyak pembaikan ke atas proses perolehan dengan mempercepatkan lagi proses perolehan yang sedia ada seperti yang dinyatakan dalam kajian sebelum ini (Essig dan Arnold. Di samping itu juga. Setelah mendapat kelulusan mesyuarat. Ketua unit perlu mengesahkan borang pembelian ini supaya segala butiran yang dimasukkan adalah seperti yang telah diluluskan oleh Mesyuarat Jawatankuasa. Mesyuarat ini perlu untuk memastikan tiada pertindihan pembelian berlaku antara unit-unit serta mendapatkan persetujuan dari unit-unit yang lain.3. Kotak yang berwarna kuning merupakan antara langkah-langkah yang telah diautomasikan kepada sistem e-Perolehan yang berasaskan web ini. penggunaan sistem e-Perolehan telah membolehkan beberapa kaedah yang dilakukan secara manual diautomasikan kepada atas talian. Borang yang telah lengkap diisi kemudiannya dikembalikan kepada unit perolehan untuk dibawa ke mesyuarat JPA. Oleh itu dapat disimpulkan di sini bahawa perubahan dari perolehan tradisional kepada e-Perolehan. . Ahli mesyuarat MCM ini terdiri daripada ketua-ketua unit sebagai makluman kepada unit-unit lain tentang pembelian aktiviti semasa.99 Carta alir ini menunjukkan langkah-langkah yang terlibat semasa perolehan dijalankan. Penerangan lanjut mengenai kedua-dua kategori pembelian ini akan dibincangkan pada bahagian yang seterusnya. Daripada Rajah 4. Kategori pembelian ini terbahagi kepada dua iaitu pembelian terus dan pembelian secara sebut harga. pemohon perlu mengisi borang pembelian yang lebih dikenali sebagai pink form (Lihat Lampiran F). permohonan ini pula akan dibawa ke Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan (MCM). 2001). Seterusnya. Terdapat beberapa perbezaan yang boleh di lihat daripada pengguna sistem e-Perolehan. Ianya bermula dengan pengguna sistem untuk membuat justifikasi barangan pembelian kepada Jawatankuasa Perolehan Am (JPA). Justifikasi ini dibuat dengan mengisi borang JPA yang mengandungi butiran mengenai barangan pembelian. Borang ini kemudiannya dihantar ke unit perolehan untuk diproses mengikut kategori pembelian. terdapat juga beberapa langkah yang telah dimansuhkan seperti yang ditunjukkan oleh kotak yang berwarna biru.

Para penyelidik kajian-kajian lepas mendapati bahawa antara faktor yang menyebabkan organisasi melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh kemampuan sistem tersebut untuk membolehkan komunikasi secara global.2. Perkara ini dinyatakan oleh Ketua Pegawai Kewangan syarikat: “Sistem ini sangat bagus kerana ianya lebih telus dari segi pengurusan perolehan dan juga staf. Sebenarnya aspek ketelusan merupakan aspek utama dalam pelaksanaan sistem ini.100 4. faktor ketelusan merupakan faktor utama yang mendorong syarikat ini melaksanakan sistem e-Perolehan. Faktor yang mendorong syarikat TMR&D untuk melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh potensi keuntungan yang boleh diperolehi dari segi penjimatan kos dan kecekapan dalam proses pembelian. kelebihan dari segi penggunaan masa dan pengurangan kesilapan semasa proses perolehan juga menjadi faktor pendorong kepada organisasi ini untuk melaksanakan e-Perolehan.” .3 Faktor Pendorong kepada Pelaksanaan Sistem e-Perolehan Terdapat pelbagai faktor yang mendorong organisasi untuk melaksanakan e-Perolehan. membangunkan kecekapan rantai pembekal. 2002) dan meningkatkan penggunaan teknologi baru (Andrews dan Garther. Daripada faktor-faktor di atas. menyahut seruan kerajaan (Mitchell. ianya dipercayai dapat meningkatkan kemahiran teknikal dalam bidang perolehan dengan menggunakan infrastruktur IT yang lebih kukuh dan boleh diharapkan. Dengan menggunakan sistem e-Perolehan. Antara faktor pendorong lain ialah faedah yang dapat diberikan oleh sistem e-Perolehan kepada penggunaan dalaman dan pembekal syarikat di samping dapat meningkatkan ketelusan dalam menjalankan perolehan syarikat. 2002). Di samping itu.

Antara peralatan (Tools) yang diperlukan untuk sistem e-Perolehan ini adalah seperti berikut. Kos yang terlibat untuk membangunkan sistem ini adalah lebih kurang RM70. 1. Mohd Fauzie bin Mohd Suffian daripada Unit Teknologi Maklumat (IT) TMR&D. Tahun 2001 Perancangan di TMR&D untuk menggunakan e-Perolehan 3. Item sokongan (Micromedia Flash. Proses pembangunan sistem e-Perolehan ini mengambil masa lebih kurang enam bulan sebelum sistem ini digunakan sepenuhnya.000 untuk pembelian peralatan dan perisian sistem. Tahun 2003. Sistem e-Perolehan yang digunakan di sini dibangunkan sendiri oleh En. SQL Server 2000 3. Phostoshop. Perisian Dream Weaver (Untuk membangunkan sistem) 2.101 4.2.Kini.4 Pembangunan Sistem e-Perolehan TMR&D Unit Perolehan TMR&D mula menggunakan perolehan elektronik atau e-Perolehan sejak Jun 2003. Tahun 2000 e-Perolehan mula diperkenalkan dan digunakan oleh kerajaan Malaysia 2. Penggunaan dan peningkatan aplikasi sistem e-Perolehan di TMR&D . Tahun 2002 Pembangunan Sistem e-Perolehan oleh Unit Teknologi Maklumat dengan kerjasama Unit perolehan TMR&D 4. dsb) Berikut merupakan kronologi pelaksanaan sistem e-Perolehan di TMR&D: 1.

Bakar selaku Eksekutif Unit Perolehan.5 Pelaksanaan Sistem e-Perolehan Pembelian barangan secara atas talian telah bermula di TMR&D sejak e-Perolehan diperkenalkan pada tahun 2003. Setiap permohonan pembelian akan melalui beberapa langkah dan proses sebelum ianya dihantar kepada pihak pembekal. Rajah 4. Semua bentuk pembelian kecuali latihan perlu dilakukan secara atas talian termasuk pembelian tiket kapal terbang untuk tujuan pembelajaran penyelidik di luar negara. Segala bentuk pembelian barangan dibuat melalui e-Perolehan menggunakan laman Web e-Perolehan TMR&D yang telah disediakan oleh Unit IT. 4. setiap unit yang ingin membuat pembelian barangan mesti menggunakan sistem e-Perolehan. Walau bagaimanapun. beliau menyatakan bahawa penggunaan e-Perolehan ini akan terus dipertingkatkan dari masa ke semasa termasuklah membuat pembayaran kepada pembekal secara atas talian.102 Sistem e-Perolehan di TMR&D boleh di katakan masih baru digunakan dan peringkat penggunaannya masih belum meluas kerana dari segi pembayaran pembelian masih menggunakan cara manual untuk membuat pembayaran.2. . Menurut En.4 di bawah menunjukkan muka depan bagi laman web e-Perolehan TMR&D.

103 Rajah 4.4 : Muka hadapan sistem e-Perolehan TMR&D Pengguna sistem hanya perlu masuk ke laman web e-Perolehan TMR&D (lihat Rajah 4. Laman web ini juga boleh diakses oleh pembekal yang telah berdaftar dengan unit perolehan TMR&D.4) setiap kali ingin membuat pembelian. Perkara ini bertujuan untuk mengenali setiap pembekal syarikat dan memastikan pembekal tersebut adalah berkelayakan. Butiran lengkap mengenai pembekal atau vendor dimasukkan ke dalam sistem bagi membolehkan pengguna sistem e-Perolehan membuat pemilihan pembekal berdasarkan kepada senarai syarikat yang berdaftar. Pendaftaran boleh dibuat dengan mengisi borang permohonan (Lampiran H) yang perlu diambil sendiri di TMR&D dengan pembayaran sebanyak RM150 untuk pendaftaran bagi tempoh 2 tahun. Setiap pembekal yang ingin menjalankan urusniaga dengan TMR&D perlu mendaftar terlebih dahulu untuk memudahkan pengurusan data pembekal dan vendor. Sehingga kini terdapat lebih kurang 500 buah syarikat yang telah berdaftar dengan TMR&D dan 400 buah syarikat yang aktif sebagai pembekal kepada organisasi ini. Borang ini tidak boleh diisi secara atas talian kerana Unit perolehan ingin berjumpa dengan setiap pembekal yang berminat semasa mereka membuat pendaftaran. .

Para pembekal juga dibenarkan mengakses pangkalan data dalaman dalam laman web e-Perolehan TMR&D. .104 Pemilihan pembekal akan dilakukan dengan menggunakan borang pemarkahan seperti yang di Lampiran I. 7. Attaran (2001) turut berpendapat bahawa pendedahan dalam bentuk pengetahuan dan latihan adalah penting untuk mengurangkan penentangan terhadap pelaksanaan sesuatu teknologi baru. 3. Namun pencarian ini hanya terhad kepada pembekal yang berdaftar sahaja dan pembekal-pembekal ini hanya boleh melihat semua jenis tawaran dan spesifikasi yang diperlukan untuk setiap pembelian sahaja. unit perolehan telah menjalankan beberapa seminar secara berperingkat untuk memberi pendedahan tentang cara penggunaan sistem tersebut kepada seluruh kakitangan TMR&D. Profil syarikat Status kewangan Struktur syarikat Keterangan prinsipal/pembekal Pengesahan kualiti Kilang/bilik pameran/kemudahan stor Lampiran Setiap kriteria berikut akan diberi markah seperti berikut: Baik -2 Sederhana -1 Tidak sesuai -0 Pemilihan dibuat berdasarkan kepada markah tersebut: Lulus 7-14 Mencukupi 4-6 Tidak sesuai 1-3 Semasa memperkenalkan sistem e-Perolehan. 2. Selain daripada kakitangan TMR&D. 5. 4. Berikut merupakan kriteria pemarkahan kepada pembekal/vendor: 1. Penilaian para pembekal adalah berdasarkan kepada pembekal yang mendapat markah lebih daripada 4/14 sahaja dikira layak untuk menjadi pembekal kepada TMR&D dan hanya pembekal yang terpilih sahaja akan dibenarkan untuk melayari laman web e-Perolehan TMR&D. seminar khas untuk para pembekal juga diadakan untuk memberi pendedahan kepada para pembekal tentang cara penggunaan sistem e-Perolehan TMR&D di samping memastikan sistem ini dapat dilaksanakan dengan jayanya. 6.

5 menunjukkan kitaran bagi proses perolehan di TMR&D. Kajian lepas menyatakan bahawa proses perolehan adalah berbeza bagi setiap organisasi kerana ianya bergantung kepada organisasi itu sendiri untuk mereka bentuk proses perolehan mereka mengikut kesesuaian dan kemudahan sistem tersebut kepada pengguna sistem (Philips dan Meeker. Rajah 4. Daripada rajah tersebut.105 4. Fasa Fungsi Utama dan Fasa Pasca Perolehan.2.6 Proses e-Perolehan di TMR&D Untuk melengkapkan sistem perolehan pada fasa 1. Setiap fasa ini . terdapat lapan langkah yang terlibat dalam proses perolehan TMR&D. Kim dan Shunk. 2004). Penerimaan barangan Pembayaran Mengenalpasti keperluan Memeterai kontrak Proses e-Perolehan TMR&D Kelulusan budget Perundingan dengan pembekal Menerima permohonan Kuasa kelulusan Rajah 4. unit IT dan unit perolehan memainkan peranan penting dalam meningkatkan ciri-ciri dan fungsi untuk mengurangkan masa kitaran perolehan.5: Proses e-Perolehan TMR&D Reka bentuk sistem e-Perolehan TMR&D dibahagikan kepada tiga fasa iaitu Fasa Pra-Perolehan. Rajah 4. 2000.6 menunjukkan Reka bentuk Sistem e-Perolehan di TMR&D.

sememangnya sistem ePerolehan ini dapat memberikan ketelusan yang lebih baik daripada sistem yang terdahulu. Ketelusannya adalah sama dengan konsep peti sebut harga dan yang membezakannya ialah ia berbentuk atas talian. Setiap proses perolehan yang dijalankan mengandungi aktiviti tertentu di mana aktiviti ini disusun dalam bentuk carta alir seperti yang ditunjukkan dalam Rajah 4. Panggilan sebut harga akan dilakukan secara atas talian dalam laman web TMR&D. . dan seterusnya unit perolehan akan mengiklankan permohonan tersebut kepada semua vendor TMR&D. maka unit perolehan akan menghantar borang pesanan kepada vendor yang terpilih. iaitu fasa Pasca Perolehan. penekanan pembangunan adalah lebih ditumpukan kepada proses selepas panggilan sebut harga iaitu proses penilaian dan ketelusan. Fasa Pra-Perolehan melibatkan semua proses yang dilakukan sebelum membuat pembelian seperti mengenal pasti keperluan. Vendor yang berminat akan membalas iklan tersebut dengan memberikan senarai sebut harga kepada unit perolehan TMR&D.7. kecekapan dan ketelusan. Setelah pemilihan dilakukan. kelulusan kewangan. Jika di lihat dari segi kos. Secara ringkasannya proses pembelian di TMR&D bermula dengan permohonan daripada kakitangan TMR&D yang dikehendaki mengisi borang atas talian dan borang ini akan dihantar ke unit perolehan. Fasa yang kedua ialah fasa fungsi utama yang akan memastikan proses pemanggilan sebut harga akan berjalan lancar dan lebih telus daripada proses panggilan sebut harga secara tradisional. Rajah ini menunjukkan carta alir bagi keseluruhan aktiviti pembelian yang terlibat di TMR&D. Proses ini juga akan dilakukan secara atas talian seperti yang terdapat pada aliran proses perolehan tradisional. Bagi Fasa yang ketiga.106 mengandungi proses-proses yang tertentu untuk membolehkan sistem ini dapat berfungsi dengan sempurna. Kesemua proses ini dilakukan secara atas talian melalui sistem e-Perolehan yang mana tandatangan hanyalah melalui kelulusan atas talian dengan kata laluan yang akan disediakan mengikut tahap pengurusan dan kelulusan kewangan yang sedia ada. kuasa kelulusan dan penerimaan permohonan. Setiap jawapan kepada panggilan akan hanya kelihatan pada hari sebut harga ditutup.

6 : Reka bentuk sistem e-Perolehan TMR&D.107 Pra Perolehan Fungsi Utama Penghantaran Sebut harga Rajah 4. Pengguna Sistem 1) Permohonan Unit Perolehan 2)Pengiklanan 3)Sebut Harga 4)Pemilihan Vendor Rajah 4.7 : Aliran keseluruhan sistem e-Perolehan TMR&D .

media masa seperti surat khabar dan sebagainya.001 – 50.3 menunjukkan aliran bagi pembelian secara terus dan sebut harga.3: Aliran Sebut Harga RM Above 3. Manakala bagi pembelian secara sebut harga atau “quotation”. Seterusnya. Namun. Pembelian secara terus dijalankan apabila nilai barangan yang hendak dibeli tidak melebihi RM 3000 atau hanya terdapat sebuah syarikat yang membekalkan barang tersebut. ianya melibatkan nilai pembelian yang lebih daripada RM 3.000 dan di bawah RM 500. di mana iklan pembelian akan dihantar kepada semua pembekal yang berdaftar dan pembekal yang berminat untuk mendapatkan tawaran tersebut perlu memberi maklum balas dengan menyertakan senarai sebut harga dalam jangka masa yang telah ditetapkan.000 YES YES YES YES YES YES YES YES YES HoU YES HoD YES CFO CEO BoD/CEO Jadual 4.000 10.2 dan Jadual 4. Jadual 4.001 10. syarikat tersebut perlu mengemukakan surat pengesahan yang menyatakan bahawa hanya mereka sahaja yang mengeluarkan atau menjual produk tersebut. sebut harga dan juga tender.108 Sistem e-Perolehan di TMR&D melibatkan tiga bentuk pembelian iaitu pembelian secara terus. pembelian secara tender dijalankan apabila nilai pembelian melebihi RM 500.000 HoU YES HoD YES CFO CEO BoD/CEO Nota : HoU – Head of Unit : HoD – Head of Department : CFO – Chief Finance Officer : BoD – Board of Director .000 dan iklan yang dijalankan lebih meluas dengan menggunakan Internet.000 3. Jadual 4.000.2 : Aliran Pembelian Terus RM Below 3. Had jumlah bagi setiap pembelian ini biasanya akan berubah dari semasa ke semasa bergantung kepada keputusan pengurusan atasan menilai keberkesanan dan kemudahan menggunakan sistem e-Perolehan ini.000 Above 50.

Manakala pembelian aliran secara sebut harga pula melibatkan kelulusan daripada HoU dan HoD kerana pembelian ini melibatkan beberapa orang pembekal yang akan bersaing antara satu sama lain untuk memenangi tawaran pembelian yang diiklankan. Di sini.109 Jadual 4. . pemohon (requester) perlu membuat permohonan secara atas talian dengan menggunakan laman web e-Perolehan TMR&D. Bagi pembelian yang kurang dari RM 3000. Ketua Pegawai Eksekutif(CEO) dan Lembaga Pengarah(BoD). Ketua Jabatan(HoD). kelulusan diperlukan dari HoU dan HoD. requester hanya perlu memasukkan Pengenalan Diri (ID) dan kata laluan mereka untuk membolehkan sistem memasukkan maklumat ke dalam fail pekerja tersebut. sebut harga atau tender. pemohon perlu mengisi permohonan pembelian melalui sistem e-Perolehan dan unit perolehan kemudiannya akan mengiklankannya kepada vendor. Ketua Pegawai Kewangan(CFO). Peringkat kelulusan ini akan meningkat sehingga kepada peringkat Lembaga Pengarah sekiranya pembelian yang dilakukan melebihi RM 50. Pengesahan pembelian ini terdiri daripada pengurusan pihak atasan seperti Ketua Unit(HoU). Salinan borang pembelian yang telah lengkap diisi akan dihantar kepada pihak yang bertanggungjawab untuk meluluskan permohonan tersebut. Manakala bagi pembelian yang melebihi RM 3000 dan melebihi RM 10.000. Manakala bagi pembelian secara sebut harga. pemohon akan memilih vendor mereka sendiri dan mengemukakannya kepada unit perolehan. Setelah kelulusan diperolehi secara atas talian. Perbezaan di antara pembelian secara pembelian terus dan pembelian sebut harga ialah untuk pembelian secara terus. unit perolehan akan menghantar permohonan pembelian tersebut kepada pembekal/ vendor mengikut kriteria pembelian iaitu secara terus. Di awal proses pembelian.2 di atas menerangkan tentang had jumlah pembelian bersama-sama dengan individu yang diberi kuasa untuk membuat pengesahan bagi jumlah tersebut. peringkat kelulusan adalah dari HoU hingga CFO.000.

dan sebagainya. ketua unit. mereka perlu menyemak barangan tersebut sama ada ianya memenuhi spesifikasi dan dapat berfungsi dengan baik atau sebaliknya. Pemilihan pembekal tersebut perlu mendapat pengesahan daripada jawatankuasa yang telah ditetapkan yang terdiri daripada pengurus besar. Apabila tamat tarikh pengiklanan. Penilaian yang dibuat adalah berdasarkan kepada mata penilaian bagi setiap kriteria pembelian. Pihak pembekal/vendor perlu menyertakan “bank guarantee” sebanyak 2.5% daripada nilai pembelian sebagai jaminan kepada syarikat TMR&D. Setelah membuat pemilihan pembekal yang berkelayakan berdasarkan kepada harga. Biasanya. Pembekal yang terpilih merupakan pembekal yang memperoleh mata nilai yang paling tinggi. pemohon akan menerima surat penerimaan tempahan (Delivery Order. unit perolehan akan mengeluarkan surat setuju terima (seperti dalam Lampiran J) yang akan ditandatangani oleh Unit Perolehan dan pihak pembekal. Apabila pengesahan telah diperolehi. Sistem penilaian ini akan berlaku secara berperingkat.110 Setiap pembekal yang telah mendaftar dengan TMR&D akan memperoleh maklumat pembelian tersebut melalui e-mel syarikat atau mereka boleh melayari laman web e-Perolehan TMR&D dari semasa ke semasa. Pembekal yang berminat dengan tawaran tersebut perlu memberi maklum balas secepat mungkin dalam tempoh masa yang ditetapkan. eksekutif unit. Unit perolehan akan membuka sebut harga tersebut dan menghantarnya kepada pemohon untuk membuat pemilihan dan penilaian. Sekiranya tidak terdapat sebarang masalah. perkhidmatan selepas pembelian dan sebagainya. semua pembekal yang berminat akan disenaraikan dalam sistem ini. Apabila pemohon telah menerima barangan yang dikehendaki. Setelah perjanjian dibuat. tempoh masa yang diberikan kepada pembekal adalah bergantung kepada keperluan dan kehendak pemohon (requester) tersebut. pengurus unit. DO) dan invois yang perlu diserahkan . pembekal/vendor perlu menghantar barang yang dikehendaki dalam jangka masa yang telah ditetapkan. Laman web ini hanya boleh dilayari oleh pembekal yang berdaftar sahaja kerana setiap pembekal yang berdaftar akan mempunyai ID dan kata laluan mereka yang tersendiri. spesifikasi barangan.

Ini kerana sistem e-Perolehan dan sistem kewangan masih belum di gabungkan untuk membolehkan pembayaran dijalankan secara atas talian. penganalisisan data daripada kaedah soal selidik dikemukakan bersama-sama dengan penemuan-penemuan kajian yang berasaskan kepada kajian literatur serta rumusan ke atas hipotesis-hipotesis kajian.111 kepada unit kewangan untuk membuat pembayaran kepada pembekal. mereka akan memasukkan butiran pembelian ke dalam sistem mereka tersendiri. Walau bagaimanapun terdapat juga pembayaran secara atas talian dilakukan sekiranya pembelian barangan tersebut melibatkan pembelian dari negara luar di mana pembayaran dilakukan melalui akaun pembekal tersebut. Apabila Unit Kewangan menerima DO dan invois daripada pemohon. Pendekatan penyelesaian masalah e-Perolehan . Invois ini akan ditandatangani oleh penerima barangan dan juga pengesahan daripada Ketua Unit masing-masing. Jika terdapat sebarang masalah dengan barangan yang diterima. Hubungan antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan d.3 Analisis Data Kuantitatif dan Kualitatif Seterusnya. pemohon perlu berurusan dengan Unit Perolehan dan Unit Perolehan akan mengendalikan masalah tersebut. 4. Perbezaan amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada demografi c. Unit kewangan di TMR&D menggunakan perisian My Soft untuk memasukkan butiran pembelian dan proses pembayaran dilakukan secara manual iaitu menggunakan cek dan Bank draf. Tahap amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan b. Analisis data ini mengandungi empat bahagian utama iaitu:- a.

9211 dan ini bermakna data kajian mempunyai kebolehpercayaan yang tinggi kerana nilai pekali yang diperolehi melebihi 0. Bagi ujian kebolehpercayaan. 4. tempat dan sampel yang berlainan. analisis data yang dikemukakan oleh Miles dan Huberman (1994) seperti yang diterangkan dalam bab tiga dalam kajian ini.112 Aspek-aspek ini dianalisis melalui dua cara iaitu analisis kuantitatif dan analisis kualitatif. Kaedah pengurangan data digunakan untuk membuang data-data yang tidak perlu bagi meninggalkan data yang penting dan sesuai. Analisis kuantitatif menggunakan analisis deskriptif dan inferensi. kajian ini menggunakan kaedah Analisis Kebolehpercayaan dengan melihat Cronbach’s alpha melalui perisian Statistical Package For Social Science (SPSS). Oleh yang demikian.4 Analisis Kebolehpercayaan Instrumen Kebolehpercayaan atau “reliability” merupakan ukuran keupayaan sesuatu instrumen penyelidikan dalam mengukur permasalahan (pembolehubah) kajian secara konsisten setiap kali ianya digunakan pada masa. Nilai Cronbach’s alpha bagi setiap faktor disenaraikan dalam Jadual 4. didapati nilai pekali kebolehpercayaan bagi data kajian adalah tinggi iaitu 0. Analisis ini melibatkan kaedah pengurangan data (data reduction). . Hasil daripada analisis yang dijalankan. Data ini akan dipamerkan untuk dibincangkan dalam analisis kajian. 2001:261).6 (Salleh dan Zaidatun. Kajian ini menggunakan ketiga-tiga langkah ini untuk menganalisis data kualitatif. mempamerkan dan merumuskan data serta verifikasi data. hasil analisis kebolehpercayaan bagi item-item kajian ini jelas membuktikan bahawa instrumen kajian ini boleh diterima pakai.4. Manakala bagi kaedah kualitatif.

2002). Jika ukuran itu mengukur satu konsep pada keseluruhannya. nilai Eigen menunjukkan terdapat enam faktor yang boleh bentuk oleh pembolehubah ini.87 0. Walau bagaimanapun. Pengelompokan pembolehubah melalui Kaedah Analisis Faktor dengan melihat kepada faktor yang mempunyai nilai Eigennya melebihi 1 dipilih sebagai faktor utama. bagi aspek amalan e-Perolehan pembolehubah-pembolehubah dikumpulkan kepada empat faktor seperti yang ditunjukkan dalam Jadual 4.6. Nilai Eigen (Eigenvalues) dapat membantu dalam membuat keputusan untuk menentukan jumlah faktor yang perlu dikeluarkan (Miller dan Salkind. maka pengkaji berjaya mengemukakan kesahan muka (Syed.5 Analisis Kesahan Instrumen Kesahan instrumen dianalisis secara kesahan muka (content validity) yang mempertimbangkan sama ada instrumen ini berjaya mendekati satu konsep itu dengan sepenuhnya atau tidak.113 Jadual 4. dalam menentukan bilangan faktor yang perlu dibentuk.80 0.80 0.83 0. menurut Green dan Salkind (2003).5. manakala pembolehubah-pembolehubah bagi faedah e-Perolehan pula akan dikumpulkan kepada tiga faktor seperti yang terdapat dalam Jadual 4. Oleh itu.86 0.4: Analisis Kebolehpercayaan Instrumen menggunakan Cronbach’s alpha Jenis Amalan e-Perolehan Pembolehubah Pengumpulan maklumat Jenis permohonan Kontrak Perundingan Analisis Risikan Faedah e-Perolehan Faedah kepada organisasi Faedah dari pembekal Faedah kepada pengguna dalaman Bilangan Item 5 4 9 5 3 3 13 Nilai Alpha (α) 0. Ini kerana. pengkaji boleh menggunakan kepercayaan konseptual mereka berdasarkan kajian atau teori kajian lepas.85 0. pengkaji mengelompokan pembolehubah ini kepada empat faktor berdasarkan kepada kajian yang dijalankan oleh Quesada (2004). Jadual- . 1998: 155).93 4. Daripada analisis yang dijalankan.

761 0.288 0.322 0.541 0.203 6.102 0.167 0.541E-02 0.201 0.759 0.244E-02 0.714E-02 -4.114 jadual ini menghuraikan hasil ujian Analisis Faktor dan nilai Eigen yang diperolehi bagi setiap faktor dan nilai pemberat (factor loading) bagi setiap item dalam pembolehubah bagi amalan e-Perolehan dan faedah e-Perolehan.605 0.166 0.155 -0.669 0.744 0.74E-02 5.270 0.787 0.109 -4.441 -4.757 7.101E-02 0.763 12.729 0.622E-02 0.116 4.413E-02 0.807 0.571 0.580E-02 -1.563 -0.217E-02 -0.295 -3.346 8.638 0.533 0.38E-02 2.131 Jenis Permohonan Sebut harga (Quotation) Permohonan proposal (Request For Proposal) Permohonan maklumat (Request For Information) Permohonan Bida (Request For Bids) 0.26E-02 -0.143 Analisis Risikan Spesifikasi produk dan maklumat rungutan tentang bahan yang rosak Bahan tempahan Pengangkutan tempahan Perbelanjaan lepas untuk bahan Membuat tempahan 0.584 28.014 2.815 0.138 4.628 2.80E-02 2.284 0.138 0.538 0.337E-02 0.116 5.291 0.631 Nilai Eigen % Varian Faktor 1 : Kontrak perundingan Faktor 2 : Pengumpulan maklumat Faktor 3 : Analisis Risikan Faktor 4 : Jenis permohonan 6.772E-02 0.176 0.233 0.107 3.758 0.720E-02 2. dan jaminan (warranty) Mendapatkan rujukan untuk kualiti perkhidmatan produk Mencari produk yang bersesuaian untuk ditempah Mencari pembekal untuk menjalankan pembelian Permintaan bahan 8.615 0.99E-02 -6.126E-02 -0.299 0.209 0.378 0.454 -6.859E-02 0.293 1.126 0.415 -6.121 -6.151 -0.17E-02 0.266 Nilai Faktor 1 Faktor 2 Faktor 3 Faktor 4 Pengumpulan Maklumat Mengenal pasti keperluan untuk perkhidmatan selepas pembelian.28E-02 0. Jadual 4.227 8.180 0.46E-02 0.763 0.101 7.315 0.134E-02 0.278 0.63E-02 0. penyelenggaraan.161 3.308 6.5: Analisis Faktor dan nilai Eigen bagi amalan e-Perolehan Amalan e-Perolehan Faktor Kontrak Perundingan Customization Kontrak akhir Piawai kualiti Kuantiti penghantaran Masa penghantaran Prestasi perolehan Tempoh penghantaran Prestasi pembekal Harga 0.402 -2.367 10.112 -3.851 0.86E-02 2.687 0.638 .609 0.320 0.752 0.297E-02 0.10E-02 0.

.763). . Selain daripada kedua-dua faktor di atas. permohonan maklumat dan permohonan bida merupakan antara cara yang boleh dilakukan untuk membuat pembelian. Oleh itu. kontrak akhir dan piawai kualiti merupakan elemen yang menjadi perhatian pihak pengurusan. perolehan barangan dan perkhidmatan juga boleh dilakukan dengan beberapa cara bergantung kepada nilai pembelian yang ingin dilakukan. Keempat-empat faktor ini ialah kontrak perundingan (6.757). jenis bahan tempahan dan pengangkutan barang. Elemen-elemen lain yang terdapat dalam kontrak perundingan juga dapat membantu pengguna sistem dalam mewujudkan perhubungan dua hala dengan pihak pembekal dalam memberi faedah kepada kedua-dua pihak.584). aspek customization. nilai pemberat yang kurang daripada 0. Kontrak perundingan merupakan salah satu faktor dalam amalan perolehan yang meliputi perkara-perkara yang menjadi perbincangan dan perundingan semasa menjalankan perolehan. Pada kebiasaannya. Di samping itu juga.40 akan dikeluarkan daripada faktor tersebut (Hair et al. Jenis permohonan seperti sebut harga.57% daripada keseluruhan nilai varian bagi amalan e-Perolehan (lihat Jadual 4.115 Dalam menentukan pembolehubah-pembolehubah bagi setiap faktor. analisis risikan (2.5). Analisis faktor ini menghasilkan empat faktor yang menerangkan 58. permohonan proposal. pengumpulan maklumat (2. 1998). maklumat yang diperlukan dalam analisis ini lebih berkait dengan spesifikasi produk. Analisis risikan bertujuan untuk menilai prestasi bagi tujuan pengawasan dan membantu dalam membangunkan strategi berdasarkan kepada maklumat yang berkualiti tinggi.367) dan jenis permohonan (1. analisis risikan juga memainkan peranan dalam amalan perolehan barangan dan perkhidmatan. Maklumat risikan ini penting bagi membolehkan pemohon membuat pemilihan pembekal yang terbaik.

perkhidmatan (0. Ketiga-tiga faktor ini menerangkan 61. faedah ini terbahagi kepada tiga iaitu faedah kepada pengguna sistem (9. mengurangkan masa transaksi merupakan faedah utama kepada pengguna sistem e-Perolehan di TMR&D. Sistem e-Perolehan juga mampu memberi faedah kepada organisasi dalam mengurangkan inventori (0. Berdasarkan kepada nilai pemberat yang diperolehi. Daripada analisis yang dijalankan. mengurangkan pembelian yang tidak perlu (0.694). pembelian yang tidak perlu dan bilangan pembekal merupakan tiga faktor utama yang menyumbang kepada faedah organisasi.8. mengurangkan inventori. faedah dengan pembekal (2. . Berdasarkan kepada nilai pemberat yang melebihi 0.40 dalam setiap faktor yang telah ditentukan.065% daripada keseluruhan nilai varian bagi faedah e-Perolehan.103) dan faedah kepada organisasi (1. mengurangkan bilangan pembekal (0.116 Analisis faktor juga dijalankan ke atas faedah e-Perolehan (lihat Jadual 4. kos (0.600).6).802).613). Faedah kepada pengguna sistem meliputi aspek penjimatan dan kemudahan yang diperolehi oleh pengguna sistem e-Perolehan dari segi mengurangkan masa transaksi (0.661) dan kebolehpercayaan maklumat (0.828).812).718).511) dan kesilapan semasa pembuat pembelian (0. penghantaran produk tepat pada masa yang ditetapkan (0.828).708).598) kepada pengguna dalamannya. Sistem ini juga mampu memberi kemudahan dalam meningkatkan kualiti bahan (0.402). Semua pembolehubah ini mempunyai nilai pemberat yang melebihi 0.465) serta mengurangkan kos bahan dan perkhidmatan (0. kertas kerja (0.

199E-02 0.553 0.209 6.344 -9.199 -1.828 0.345 0.173 0.644 0.308 0.812 0.577E-03 2.465 6.332 .172 0.152 0.699 0.191 0.131 8.661 0.104 0.716 0.140 0.187 0.20E-03 0.242 0.511 0.274 0.617 0.613 7.407 0.44E-03 0.267E-02 9.802 1.103 9.329E-02 0.694 0.279E-02 0.403 Faedah kepada organisasi Mengurangkan inventori Mengurangkan pembelian yang tidak perlu (Maverick buying) Mengurangkan bilangan pembekal Nilai Eigen % Varian Faktor 1 : Faedah kepada pengguna sistem Faktor 2 : Faedah dengan pembekal Faktor 3 : Faedah kepada organisasi 0.718 44.560 0.6: Analisis Faktor dan nilai Eigen bagi faedah e-Perolehan Faedah e-Perolehan Faktor Faktor 1 Nilai Pemberat Faktor 2 Faktor 3 Faedah kepada pengguna sistem Mengurangkan masa transaksi Penghantaran maklumat yang tepat pada masa kepada pengguna dalaman Mengurangkan kos transaksi Meningkatkan kualiti produk/perkhidmatan kepada pengguna dalaman Meningkatkan kefleksibelan memenuhi perubahan kepada keperluan pengguna Mengurangkan kesilapan semasa memproses tempahan Sistem e-Perolehan sedia ada sangat memuaskan Memperbaiki kualiti perkhidmatan kepada pengguna dalaman Meningkatkan komunikasi dengan pengguna dalaman Memenuhi jangkaan pengguna dalaman Meningkatkan kualiti bahan/perkhidmatan Meningkatkan kebolehpercayaan maklumat kepada pengguna dalaman (laporan perkembangan terkini) Mengurangkan kertas kerja 0.872 0.664 0.557 0.300 0.186E-03 2.330 0.600 0.828 0.142 2.695 -8.868 0.297 0.149 0.39E-03 0.352 Faedah dengan pembekal Memperbaiki komunikasi dengan pembekal Memperbaiki kerjasama dengan pembekal Memperbaiki perkongsian data dengan pembekal 0.403 0.703 8.164 0.150 0.117 Jadual 4.708 0.598 0.144 0.

6. Walau bagaimanapun.7%). Jadual 4. Mereka ini terdiri daripada pelbagai kategori jawatan dan mendominasi penggunaan sistem e-Perolehan di TMR&D berdasarkan kepada jumlah bilangan mereka yang agak ramai iaitu 67. Walaupun sistem ini didominasi oleh golongan muda.4% daripada keseluruhan responden.1 Umur Pengkaji berpendapat bahawa sampel bagi kajian ini menggambarkan realiti struktur umur tenaga kerja muda yang mendominasi penggunaan e-Perolehan di TMR&D di mana majoriti responden berumur di antara 26-30 tahun (42. Pengkaji sendiri telah mengedarkan soal selidik secara bersemuka dengan responden. tidak semua responden yang dapat menjawab soal selidik yang diedarkan dengan serta-merta.6 Analisis Profil Pekerja Daripada 122 borang soal selidik yang diedarkan. hanya 92 yang dikembalikan. Berdasarkan taburan kekerapan. namun terdapat juga sebilangan kecil pengguna sistem ini terdiri daripada mereka yang berusia lewat 40an. diikuti dengan pekerja yang berusia sekitar 31-35 tahun (24. profil demografi responden bagi kajian ini dapat dirumuskan seperti Jadual 4.7 menunjukkan peratusan umur responden yang menggunakan sistem e-Perolehan di TMR&D yang terdiri daripada pelbagai peringkat umur. Bagi responden yang tidak berkelapangan atau tiada di tempat mereka pada masa soal selidik diedarkan. Terdapat sedikit masalah semasa mengedarkan soal selidik kerana sebahagian daripada pengguna e-Perolehan di TMR&D berada di luar negara atas urusan kerja.7. pengkaji telah meninggalkan soal selidik tersebut bersama-sama sampul surat beralamat pengkaji kepada responden tersebut. Mereka ini terdiri daripada individu yang memegang jawatan eksekutif dan ke .118 4.7%). 4.

4 3.0 42.2 14.5 11.3 32.4 Jantina Tahap Pendidikan .7 17.5 66.6 7.4 3.6 63.0 58.7 12.3 6.0 24.119 atas dan terlibat dengan aktiviti pengesahan dan meluluskan sesuatu pembelian sebelum dihantar kepada pembekal. Jadual 4.7 4.4 4.7 24.3 17.7 : Demografi Responden Demografi Umur 20-25 tahun 26-30 tahun 31-35 tahun 36-40 tahun 41-45 tahun 46-50 tahun 51-55 tahun Lelaki Perempuan MCE/SPM Sijil/Diploma Sarjana Muda Sarjana/Doktor Falsafah Tempoh Pengalaman Kurang 2 tahun 2-5 tahun 6-10 tahun 10 tahun ke atas Kategori Jawatan Pentadbiran/Perkeranian Teknikal Pengurusan Eksekutif Lain-lain Peratusan (%) 9.6 44.2 25.6 5.

Perkara ini dijelaskan oleh Ketua Pegawai Kewangan yang menyatakan: “Sistem perniagaan mesti selari dengan keperluan perniagaan. Daripada senarai pengguna e-Perolehan yang diberikan oleh unit perolehan. tetapi perempuan pun ada. kebanyakan ketua unit dan pengurus projek juga adalah lelaki.120 4. ketua program pun semua lelaki.. di mana.6. Apabila kita tengok bahagian penyelidikan ini. Perkara ini dapat dijelaskan daripada temubual yang dijalankan ke atas kakitangan TMR&D. jelas menunjukkan bahawa golongan wanita tidak ramai menggunakan sistem e-Perolehan.3% berbanding pengguna perempuan iaitu hanya 32. perkara ini disebabkan oleh kebanyakan ketua-ketua dan pengurus-pengurus unit di sini terdiri daripada kaum lelaki.7 menunjukkan taburan jantina responden yang menggunakan sistem e-Perolehan di organisasi TMR&D. mungkin dia punya nisbah tu tak banyaklah…” .2 Jantina Jadual 4. Daripada jadual tersebut. Pengurus Besar adalah lelaki. Maka keperluan perniagaan bergantung kepada fungsi kerja yang dilakukan. pengkaji mendapati bahawa majoriti pengguna ePerolehan terdiri daripada kaum lelaki kerana peratusan yang dicatatkan oleh lelaki adalah tinggi iaitu sebanyak 66. golongan ini kebiasaannya yang membuat pembelian bagi unit masing-masing kerana setiap pembelian yang dilakukan memerlukan justifikasi barangan yang lengkap dan perlu mengemukakan tujuan bagi membolehkan pembelian tersebut diluluskan. Oleh itu. mungkin kalau kita tengok kepada pengguna sistem itu sendiri lebih kepada bahagian penyelidikan.6%. oleh itu kebetulan agaknya yang menggunakan sistem ini banyak lelaki. Hasil temubual mendapati bahawa.

7. diikuti dengan memiliki Ijazah Sarjana/ Doktor Falsafah(25. Ini kerana golongan eksekutif majoritinya terdiri daripada mereka yang terlibat dengan aktiviti R&D.0% dan 24.7) diikuti dengan golongan pengurusan sebanyak 17. Ini kerana pengguna sistem ini sekurang-kurangnya memiliki kelulusan Sijil Pelajaran Malaysia (SPM). dapatan kajian menunjukkan bahawa pengguna sistem terdiri daripada mereka yang telah lama berkhidmat dalam organisasi ini.6. 4. Perkara ini membuktikan bahawa pengguna e-Perolehan di TMR&D terdiri daripada golongan yang berpelajaran.3 Tahap Pendidikan Secara keseluruhannya. tempoh pengalaman responden adalah sekitar 2-5 tahun dan 6-10 tahun dengan masing-masing 44.7% (lihat Jadual 4.3%) seperti yang pada Jadual 4.2%) memiliki Ijazah Sarjana Muda.4 Kategori Jawatan Majoriti pengguna sistem e-Perolehan di TMR&D terdiri daripada golongan eksekutif iaitu sebanyak 63. kebanyakan responden yang menggunakan sistem e-Perolehan TMR&D mendapat pendidikan yang agak tinggi kerana lebih daripada separuh responden (58.7. Kebiasaannya. Kebanyakan pengguna ini terdiri daripada ketua bahagian dan ketua-ketua unit.6%.6.3% pengguna sistem yang berkhidmat lebih daripada sepuluh tahun di syarikat ini. Secara keseluruhannya. aktiviti ini . Terdapat 14.121 4.3 Tempoh Pengalaman Berdasarkan kepada Jadual 4.2%.6. 4.

Perkara ini dijelaskan oleh Ketua Pegawai Kewangan dalam temubual yang telah dijalankan. perkhidmatan selepas jualan. terdapat juga sebilangan kecil daripada lain-lain jawatan (4. spesifikasi barangan atau perkhidmatan.4%) dan pentadbiran/perkeranian (6. Oleh itu. dan sebagainya. Ini kerana golongan ini biasanya jarang terlibat dengan aktiviti pembelian kerana bidang kerja mereka adalah lebih spesifik dan aktiviti pembelian bukan merupakan satu keperluan bagi mereka. Jadi kebanyakan pengguna itu terdiri daripada golongan eksekutif. Walaupun majoriti pengguna sistem e-Perolehan di sini terdiri daripada golongan eksekutif. kebanyakannya dilakukan oleh golongan eksekutif kerana kita perlukan pengguna/pembeli itu sendiri kerana mereka lebih arif tentang spesifikasi barangan yang diperlukan. dan para penyelidik kanan yang bertindak sebagai individu yang bertanggungjawab menguruskan sesebuah projek penyelidikan yang telah diluluskan. penolong ketua unit.6%) yang menggunakan sistem ini.122 melibatkan pembelian barangan dalam nilai yang besar sehingga mencecah jutaan ringgit.” Oleh itu. harga. ianya memerlukan butiran lanjut mengenai sesuatu barangan yang hendak dibeli seperti jenis barangan. namun sistem ini merupakan satu sistem yang terbuka kepada semua kakitangan di TMR&D di mana setiap kakitangan boleh membuat pembelian secara atas talian mengikut keperluan semasa mereka. Butiran lengkap ini diperlukan semasa mengisi borang pembelian secara atas talian dan akan disemak oleh pengurus besar unit tersebut. Golongan eksekutif ini terdiri daripada ketua-ketua unit. bagi setiap pembelian yang dilakukan. “Dari segi kemasukan maklumat ke dalam sistem e-Perolehan. Aktiviti pembelian syarikat biasanya dikendalikan oleh individu ini kerana mereka lebih arif tentang pembelian yang ingin dilakukan serta mengetahui keperluan semasa setiap unit. .

Perkara ini jelas menggambarkan kemampuan sistem e-Perolehan ini dalam membantu pengguna untuk menjalankan pembelian barangan dan perkhidmatan dengan lebih mudah dan cepat. mereka menyatakan bahawa sistem e-Perolehan di TMR&D merupakan satu sistem yang mesra pengguna dan mudah digunakan.123 4.6. Kenyataan ini dikemukakan sendiri oleh Ketua Pegawai Kewangan dalam kenyataannya seperti berikut: “Kebaikan sistem ini ialah ia mesra pengguna dan senang digunakan.” Peratusan Penggunaan E-perolehan Tidak 8% Ya 92% Rajah 4.8 : Peratusan kepuasan penggunaan sistem e-Perolehan .8. mereka akan mendapat yang sistem memang mesra pengguna. Mereka boleh menggunakan sistem ini walaupun tiada pengalaman dan pengetahuan kerana apabila mereka masuk ke dalam sistem e-Perolehan ini. Berdasarkan kepada temubual yang dijalankan ke atas beberapa orang kakitangan di TMR&D yang menggunakan sistem ini. ianya jelas menunjukkan bahawa majoriti (92%) pengguna sistem e-Perolehan syarikat amat berpuas hati dengan sistem tersebut.5 Penggunaan e-Perolehan Daripada Rajah 4.

cepat dan juga menjimatkan.1 Tahap Amalan e-Perolehan Hasil daripada soal selidik yang diedarkan ke atas pengguna sistem e-Perolehan TMR&D. Rata-rata pengguna e-Perolehan menggunakan sistem ini kerana kemampuan sistem ini dalam memberikan penjimatan dan memudahkan urusan perolehan dijalankan.” .124 Di samping itu.7 Analisis dan Penemuan Kajian 4. Sistem ini menyenangkan semua pihak dan memberikan keselesaan kepada semua pihak dari segi memudahkan pembuatan keputusan dan memberikan ketelusan dalam membuat pembelian. 4. Dapatan ini diperkukuhkan lagi dengan temubual dan pemerhatian yang dijalankan di TMR&D di mana hasil daripada temubual yang dijalankan. didapati tahap amalan e-Perolehan di TMR&D berada pada tahap yang tinggi (55. so sekarang ini mereka kena gunakan sistem e-Perolehan. Jadual 4. Perkara ini dijelaskan oleh Ketua Pegawai Kewangan yang menyatakan bahawa : “Sistem ini lebih baik daripada sistem yang lama kerana dulu mereka menggunakan sistem secara manual.8 menunjukkan peratusan amalan e-Perolehan di TMR&D. Maka mereka tiada pilihan selain menggunakan sistem ini untuk membuat pembelian. Faedah e-Perolehan merupakan pendorong kepada pelaksanaan dan amalan e-Perolehan. … Ianya juga menyenangkan semua pihak dan memberikan keselesaan kepada semua pihak. pengguna juga merasakan bahawa sistem e-Perolehan ini adalah lebih baik daripada sistem perolehan yang terdahulu kerana ianya lebih mudah. segala perolehan yang dilakukan oleh kakitangan TMR&D adalah dengan menggunakan sistem e-Perolehan TMR&D.5%).7.

Kontrak perundingan merupakan amalan yang paling tinggi disebabkan oleh item-item yang terdapat dalam amalan ini mempunyai kepentingan dalam membuat pembelian. customization.125 Antara jenis amalan e-Perolehan yang tinggi amalannya ialah kontrak perundingan (56) diikuti jenis permohonan (52). masa penghantaran. Jadual 4. piawai kualiti. prestasi pembekal dan prestasi perolehan merupakan antara aspek yang penting dalam membuat pertimbangan semasa menjalankan pembelian. Helmi (2005).7.5% 6 3 5 14 4.8 : Tahap Amalan e-Perolehan TMR&D Tahap / Jenis Amalan Pengumpulan maklumat Analisis risikan Kontrak perundingan Jenis permohonan Jumlah Jumlah Peratusan 41 43 56 52 192 55.8%. (2005). tempoh penghantaran.2 Tahap Prestasi e-Perolehan Daripada Jadual 4. Dalam kajian ini.0% Tinggi Sederhana Rendah 4. didapati bahawa tahap faedah e-Perolehan TMR&D berada pada tahap sederhana dengan peratusan yang diperolehi iaitu 50.9. Ini kerana item-item seperti harga. analisis risikan (43) dan pengumpulan maklumat (41) berada pada tahap sederhana. Kajian literatur sebelum ini mendapati ramai penulis bersependapat bahawa sistem ePerolehan sememangnya memberikan banyak faedah kepada penggunanya (Hussain et al.5% 42 40 24 34 140 40. kontrak akhir. dan Croom dan Johnston (2003). kualiti penghantaran. Frye (2004). Quesada (2004). faedah e-Perolehan dibahagikan kepada tiga bahagian iaitu .

2% Tinggi Sederhana Rendah Dapatan ini turut disokong oleh Pengurus Unit Perolehan TMR&D yang menyatakan bahawa sistem ini diwujudkan untuk memudahkan proses perolehan dijalankan di samping memberi faedah kepada pengguna sistem itu sendiri. didapati faedah kepada pengguna mencatatkan tahap yang tinggi dengan bilangan kekerapan sebanyak 42 manakala faedah organisasi dan faedah dengan pembekal berada pada tahap sederhana dengan kekerapan 46 dan 47. Faktor . faedah kepada pengguna sistem dan faedah dengan pembekal/vendor syarikat. Penerangan lanjut tentang proses e-Perolehan TMR&D ini akan dibincangkan dalam bahagian seterusnya dalam analisis kajian kes.9 : Tahap Prestasi e-Perolehan TMR&D Tahap / Faedah Faedah organisasi Faedah kepada pengguna Faedah dari pembekal Jumlah Nilai Peratusan 13 42 33 88 33.126 faedah kepada organisasi.2% 46 41 47 134 50.8% 30 5 8 43 16.7.3 Perbezaan Amalan dan Prestasi e-Perolehan Berdasarkan kepada Faktor Demografi. Ujian –t dan ANOVA digunakan untuk melihat perbezaan yang wujud antara amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada faktor demografi. Jadual 4. Sistem ini juga dapat membantu dalam memudahkan proses perolehan dijalankan berbanding dengan menggunakan cara perolehan tradisional. Jika dibandingkan ketiga-tiga faedah yang diberikan oleh sistem ini. 4.

05. Walau bagaimanapun.11 menunjukkan nilai signifikan bagi amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada faktor demografi. Menurut Leticia (2002). 2001. lebih cenderung mereka untuk menggunakan Internet atau komputer. Daripada kajian yang dijalankan oleh Gattiker dan Hlavka (1992) juga mendapati bahawa tiada perbezaan antara kelakuan mengikut jantina. 2004. Ini kerana sistem ini direka bentuk untuk semua kakitangan TMR&D dan lebih berkonsepkan mesra pengguna.10 dan Jadual 4. kategori jawatan dan tempoh pengalaman. Maka pengkaji berpendapat bahawa pekerja yang berpendidikan tinggi lebih selesa dan mudah untuk menggunakan sistem e-Perolehan kerana tahap pendidikan seseorang itu sering dikaitkan dengan tahap komitmen mereka dalam menerima dan menggunakan teknologi baru (Bakri. Keputusan ini ditentukan berdasarkan nilai signifikan bagi amalan dan prestasi ePerolehan yang menunjukkan nilai melebihi 0. Robieh.05. 1995. tempoh pengalaman.05. penggunaan Internet.127 demografi di lihat dari aspek jantina. Di sini pengkaji merumuskan bahawa . lebih tinggi tahap pendidikan seseorang itu. 2001). dan kategori jawatan. Manakala terdapat juga kajian yang menyatakan bahawa faktor jantina dan kategori jawatan juga tidak memberi kesan ke atas aspek pembelian (Sharon. Jadual 4. Keputusan analisis menunjukkan tiada sebarang perbezaan signifikan wujud antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor jantina. (Rugimbana. 2003). tahap pendidikan. Park. Kajian lepas juga mendapati bahawa tahap pendidikan juga sering dikaitkan kepuasan kerja. Perbezaan antara dua pembolehubah hanya wujud sekiranya nilai signifikan kurang daripada 0. Teo.10 dan Jadual 4. Jadual 4. ).11 menunjukkan terdapat perbezaan antara amalan e-Perolehan (Jenis Permohonan) dan prestasi e-Perolehan (Faedah kepada pengguna) dengan tahap pendidikan di mana nilai signifikan yang diperolehi adalah kurang 0. Daripada analisis ujian Post Hoc mendapati bahawa perbezaan ini berlaku dikalangan mereka yang mempunyai pendidikan Sarjana dan Sarjana Muda. 2005.

11: Nilai Signifikan faedah e-Perolehan berdasarkan kepada Faktor Demografi Faedah e-Perolehan Faktor Demografi Jantina Nilai Signifikan Tahap Pendidikan Tempoh Pengalaman Kategori Jawatan Faedah kepada organisasi Faedah dengan pembekal Faedah kepada pengguna sistem 0.313 4.911 0.824 Jadual 4.10: Nilai Signifikan Amalan e-Perolehan Amalan e-Perolehan Faktor Demografi Jantina Nilai Signifikan Tahap Pendidikan Tempoh Pengalaman Kategori Jawatan Pengumpulan Maklumat Jenis Permohonan Kontrak Perundingan Analisis Risikan 0.4 Hubungan antara Amalan e-Perolehan dan Prestasi e-Perolehan Prestasi e-Perolehan di lihat dari segi faedah yang diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan.930 0. persaingan kini tidak lagi dibatasi oleh sempadan geografi . Jadual 4.421 0. Dalam era globalisasi.880 0.765 0.042 0.306 0.228 0.734 0.577 0.677 0.672 0.504 0.476 0.218 0.860 0.152 0.508 0.038 0.7.485 0.298 0.594 0. Antara sebab utama sistem e-Perolehan diterapkan ke dalam organisasi adalah untuk memperoleh faedah daripada sistem tersebut.179 0.679 0.287 0.456 0.128 tahap pendidikan berperanan besar dalam mempengaruhi amalan e-Perolehan di Syarikat kajian kes.

Penjimatan kepada organisasi merupakan satu faedah dalam mengurangkan kos perbelanjaan syarikat dan boleh dijadikan sebagai perancangan strategik syarikat dalam meningkatkan keuntungan syarikat. Ini menunjukkan bahawa kedua-dua pembolehubah ini tidak mempengaruhi faedah e-Perolehan berbanding pembolehubah yang lain yang lebih mempunyai kaitan secara langsung.4. Ini bermakna bahawa faedah e-Perolehan banyak bergantung kepada bagaimana pembelian yang dilakukan sama ada melalui sebut harga.12 . permohonan maklumat. maka semakin banyak faedah yang boleh diperolehi oleh organisasi. Nilai pekali yang positif memberi gambaran bahawa semakin terbuka dan sukarnya pembelian yang ingin dilakukan. Faedah kepada pengguna dalaman juga turut dipengaruhi oleh kontrak perundingan di mana amalan e-Perolehan ini membantu syarikat untuk mendapatkan faedah dari segi harga yang berpatutan dengan kualiti yang lebih baik dan memenuhi spesifikasi yang diperlukan.14) yang diperolehi dalam model ini. Walau bagaimanapun keputusan analisis menunjukkan analisis risikan dan pengumpulan maklumat tidak mempunyai hubungan signifikan dengan kesemua faedah e-Perolehan. Analisis regresi ini mendapati bahawa jenis permohonan yang dilakukan merupakan penyumbang terbesar bagi faedah e-Perolehan berdasarkan nilai pekali yang kurang dari 0. . Ini kerana pembelian yang dilakukan secara bida memberikan keuntungan kepada organisasi kerana para vendor akan bersaing untuk memberi tawaran yang terbaik dengan harga yang lebih rendah dan perkhidmatan yang lebih baik kerana mereka terpaksa bersaing dengan pembekal yang lain secara atas talian dan terbuka. Jenis permohonan ini didapati mempunyai hubungan yang signifikan pada aras keertian 5% dengan faedah ePerolehan.05 (Lihat Jadual 4. dan permohonan bida. permohonan proposal.129 tetapi lebih bersifat global.

797 2.689 0.325 -0.934 0.086 -0.248 0.133 0.148 0.006 R2 = 0.313 t 0.13: Analisis Regresi tentang perkaitan antara amalan e-Perolehan dengan faedah dengan pembekal Pembolehubah bersandar • • • • • F Faedah dengan pembekal Pengumpulan maklumat Analisis Risikan Kontrak perundingan Jenis permohonan = 3.507 0.052 0.007 P = 0.762 0.667 -0.640 P 0.163 1.010 0.159 * Signifikan pada aras keertian 5% .402 1.261 2.168 * Signifikan pada aras keertian 5% Jadual 4.130 Jadual 4.211 0.010 Pembolehubah tidak bersandar P = 0.083 0.428 0.009 R2 = 0.891 -0.632 Beta 0.12: Analisis Regresi tentang perkaitan antara amalan e-Perolehan dengan faedah kepada organisasi Pembolehubah bersandar • Faedah kepada organisasi Beta t P Pembolehubah tidak bersandar • • • • F Pengumpulan maklumat Analisis Risikan Kontrak perundingan Jenis permohonan = 3.094 0.

maka daripada segi pembelian yang dilakukan adalah mengikut keperluan penyelidikan semasa dan ianya tidak melibatkan barangan yang perlu disimpan sebagai inventori. TMR&D merupakan organisasi yang menjalankan pembangunan dan penyelidikan.000 R2 = 0.305 * Signifikan pada aras keertian 5% Di samping itu.79).002 Pembolehubah tidak bersandar P = 0. Daripada jadual ini. Ini kerana daripada aspek perolehan yang dilakukan di organisasi ini lebih melibatkan pembelian teknologi terkini untuk menjalankan penyelidikan dan pembangunan.430 Beta -0.14: Analisis Regresi tentang perkaitan antara amalan e-Perolehan dengan faedah kepada pengguna dalaman Pembolehubah bersandar • • • • • F Faedah kepada pengguna dalaman Pengumpulan maklumat Analisis Risikan Kontrak perundingan Jenis permohonan = 8.76).346 P 0. mengurangkan kertas kerja (3. terdapat dua faedah yang merekodkan min terendah iaitu mengurangkan inventori (2. Jadual 4. Berdasarkan kepada dapatan soal selidik yang dijalankan.771 0.042 0.346 t -0.131 Jadual 4.689 0.401 0.001 0.356 0.034 0.90).83) dan mengurangkan bilangan pembekal (2.80) dan mengurangkan masa transaksi (3. .15 menunjukkan faedah-faedah yang diberikan oleh sistem e-Perolehan kepada organisasi TMR&D.356 0.292 0. kebanyakannya menyatakan sistem e-Perolehan ini memberikan banyak faedah kepada mereka dari segi mengurangkan kos transaksi (3. Oleh itu aspek mengurangkan inventori bukan merupakan faedah utama kepada organisasi ini. penerimaan sistem e-Perolehan ini juga adalah disebabkan oleh faedah-faedah yang boleh diperolehi daripada penggunaan sistem tersebut.

132 Manakala dari segi faedah mengurangkan bilangan pembekal.54 3.61 3.61 3.15: Faedah-faedah e-Perolehan kepada organisasi TMR&D Faedah e-Perolehan Mengurangkan kos transaksi Mengurangkan kertas kerja Mengurangkan masa transaksi Mengurangkan kesilapan semasa memproses tempahan Meningkatkan kebolehpercayaan maklumat kepada pengguna dalaman (laporan perkembangan terkini) Memperbaiki kualiti perkhidmatan kepada pengguna dalaman Memenuhi jangkaan pengguna dalaman Sistem e-Perolehan sedia ada sangat memuaskan Penghantaran maklumat yang tepat pada masa kepada pengguna dalaman Meningkatkan komunikasi dengan pengguna dalaman Memperbaiki kerjasama dengan pembekal Memperbaiki komunikasi dengan pembekal Meningkatkan kualiti produk/perkhidmatan kepada pengguna dalaman Meningkatkan kefleksibelan memenuhi perubahan kepada keperluan pengguna Memperbaiki perkongsian data dengan pembekal Meningkatkan kualiti bahan/perkhidmatan Mengurangkan pembelian yang tidak perlu (Maverick buying) Mengurangkan inventori Mengurangkan bilangan pembekal 3.76 3.47 3.56 3.58 3.80 3.39 3.83 2. Jadual 4. Ini kerana pihak syarikat merasakan bahawa setiap syarikat pembekal yang berkelayakan perlu diberi peluang untuk menjadi pembekal kepada TMR&D.76 Min 3.11 2.39 3.56 3.90 3. aspek mengurangkan bilangan pembekal juga bukan merupakan faedah utama kepada organisasi ini. Oleh yang demikian.36 3.69 .79 3. pihak TMR&D tidak menghadkan jumlah bilangan pembekal yang ingin mendaftar untuk menjadi pembekal syarikat.49 3.

faedah yang diberikan oleh sistem ini ke atas organisasi mereka berikut: 1. Faedah-faedah ini juga dikemukakan oleh beberapa penyelidik lepas seperti Timmers (2000). pihak pengurusan perolehan menyatakan bahawa terdapat banyak kebaikan dan faedah yang diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan ini. Penerangan tentang faedah-faedah utama ini akan dibincangkan di seksyen selepas ini.133 4. (2003). . Dapat membuat pilihan terbaik bagi produk dan perkhidmatan Kesemua faedah ini sememangnya dapat menjadi pendorong kepada organisasi ini untuk menggunakan sistem e-Perolehan. Frye (2004). Manakala bagi syarikat TMR&D. penjimatan kos dan spesifikasi produk. didapati bahawa faedah yang utama yang diberikan oleh sistem ini ialah faedah ketelusan. Eakin (2002). masa proses pembelian. Lebih telus dan mudah untuk menjalankan pengawasan pembelian 6. Dapat mengurangkan penyalahgunaan kuasa 7. Daripada faedah-faedah yang dikemukakan di atas. masa dan kertas 3. Proses perolehan dilakukan dengan lebih cekap dan berkesan 2. Dapat menjimatkan kos. Merupakan teknologi baru dan seiring dengan perkembangan semasa yang lebih mencabar 5. Keuntungan yang sangat menggalakkan 4. Quesada (2004) dalam kajian mereka ke atas sistem ePerolehan.8 Kesan Pelaksanaan e-Perolehan di TMR&D Hasil daripada temubual yang dijalankan. Subramaniam et al.

. Perhatian kepada aspek ketelusan ini dapat menjadikan sesuatu proses pembelian ini dapat berjalan lancar dan memenuhi terma-terma yang telah ditetapkan. segala maklumat pembelian dari segi senarai pembekal yang bersaing dan pembekal yang terpilih disimpan di dalam sistem ini. Dengan menjalankan perolehan secara atas talian ini.8.9 menunjukkan contoh laporan yang boleh diakses setiap kakitangan di TMR&D. sistem ini juga mampu untuk mengeluarkan laporan terkini tentang prestasi pembekal serta aktiviti pembelian semasa.” Kenyataan ini turut disokong oleh Ketua Unit Perolehan dengan memberikan komen seperti berikut: “Sistem ini lebih telus atau lebih dikenali sebagai transparent.1 Faedah Ketelusan Ketelusan merupakan aspek yang penting dalam menjalankan sebarang urusan perniagaan.” Dengan adanya sistem e-Perolehan ini. Daripada temubual yang telah dijalankan. Sebenarnya aspek ketelusan merupakan aspek utama dalam pelaksanaan sistem ini. aspek ketelusan ini sememangnya dipandang serius oleh pihak pengurusan bagi memastikan tiada penyalahgunaan kuasa berlaku dan dapat menjaga kepentingan semua pihak. ianya dapat meningkatkan pengawasan di mana sistem e-Perolehan ini lebih terbuka dan boleh dicapai oleh mana-mana kakitangan TMR&D untuk mengurangkan keraguan.134 4. Rajah 4. Ketelusan ini sebenarnya yang utama. Di samping itu juga. Perkara ini dinyatakan sendiri oleh Ketua Pegawai Kewangan dengan pernyataan beliau seperti berikut: “Sistem ini sangat bagus kerana ianya lebih telus dari segi pengurusan perolehan dan juga staf.

Prestasi ini boleh di lihat dengan merujuk kepada penglibatan pembekal dalam bersaing untuk mendapatkan tawaran yang dikeluarkan. Paparan web ini juga memberikan jumlah tawaran yang pernah diperolehi bagi setiap vendor di TMR&D. malah ianya perlu ditunjukkan bagi menyelesaikan persoalan dan pertikaian ke atas aktiviti perolehan syarikat.135 Daripada jadual berikut. ianya boleh mengenal pasti pembekal yang aktif dan pasif. ianya dapat meningkatkan ketelusan dan mengurangkan keraguan dalam menjalankan perolehan di TMR&D. Perkara ini dijelaskan dalam kenyataan Ketua Unit Perolehan yang menyatakan bahawa: . Rajah 4.9 Maklumat Pembekal di TMR&D Aspek ketelusan bukan sahaja perlu diamalkan. Dengan adanya laporan ini.

Ketelusan dan integriti bukan sahaja perlu dilaksanakan malah perlu di tunjuk. sistem ini juga dapat mengurangkan masa proses pembelian di mana masa pembelian akan menjadi lebih cepat dan mudah. Berikut merupakan laporan dari unit perolehan bagi kitaran masa perolehan bagi tahun 2002 hingga 2004. kalau pakai e-Perolehan. 4. kita tunjuklah. semua aktiviti yang berkaitan dengan perolehan dapat di lihat oleh semua kakitangan TMR&D termasuklah mendapatkan maklumat mengenai pembekal syarikat (lihat Rajah 4. tapi orang boleh persoalkan kita. Laksanakan sahaja tak begitu berkesan.” Dengan menggunakan sistem e-Perolehan. Kitaran masa proses pembelian/perolehan Masa kitaran proses perolehan dapat dikurangkan daripada 60 hari pada tahun 2002 kepada 30 hari pada tahun 2003 Masa kitaran proses perolehan dapat dikurangkan daripada 30 hari pada tahun 2003 kepada 14 hari pada tahun 2004 . kita cakap telus. orang tak boleh persoalkan kita.136 “Tapi yang penting kerja kita orang (procurement) telus. kalau kita guna sistem biasa.2 Tempoh Kitaran Proses Pembelian Selain faedah ketelusan.8. Ianya memudahkan aktiviti pemantauan dijalankan di samping meningkatkan ketelusan dalam membuat pembelian syarikat.10). Jadi mereka nak kita tunjuk dan buktikan. Laporan daripada unit perolehan menunjukkan bahawa masa proses pembelian dikurangkan dari dua minggu kepada 2-3 hari.

notis pemberitahuan. Ini kerana proses perolehan pada ketika itu memakan masa yang panjang kerana menggunakan kaedah manual. sistem perolehan kini telah diautomasikan. Salah satu daripadanya ialah sistem e-Perolehan ini merupakan sebuah automated system yang boleh mempercepatkan proses perolehan dilakukan. Berdasarkan kepada pengurangan kitaran masa proses perolehan. perolehan tradisional digunakan untuk membuat segala pembelian barangan untuk aktiviti R&D. masa yang diambil untuk proses perolehan menjadi lebih singkat dan mampu untuk mengurangkan masa kitaran perolehan hampir separuh daripada perolehan tradisional. ianya jelas menunjukkan akan kemampuan sistem ini dalam meningkatkan kecekapan dan mempercepatkan proses perolehan syarikat. ianya secara tidak langsung dapat mengurangkan masa menunggu barangan serta tidak lagi boleh menjadi alasan kepada kelewatan penyiapan sesuatu projek R&D.137 Tempoh masa yang pendek ini secara tidak langsung dapat membantu ahli penyelidik di sini mendapatkan barang penyelidikan mereka dengan lebih cepat dan menghasilkan produk penyelidikan mereka dalam jangka masa yang telah ditetapkan. Kaedah ini melibatkan permohonan proposal dan sebut harga secara pos dan kaedah . kelulusan dan semakan yang dibuat melalui e-mel kakitangan. maka ianya memudahkan proses perolehan dari segi pengesahan. Sehubungan dengan itu. Sebelum ini. Berikut merupakan kenyataan dari Ketua Unit Perolehan: “Dari segi kitaran masa.” Kenyataan ini juga disokong oleh Penolong Pengurus Besar dengan pernyataan berikut: “ Banyak faedah yang boleh diperolehi daripada sistem ini. Menurut salah seorang responden. kita boleh kurangkan dalam 50% masa kitaran perolehan.” Berdasarkan kepada kenyataan di atas. Pembelian ini perlu dilakukan sekurang-kurangnya tiga bulan sebelum sesuatu projek R&D dimulakan.

Oleh itu. Selain kepentingannya dalam memberikan faedah kepada penjimatan masa proses pembelian. ianya juga turut memberi faedah dari segi penjimatan kos pembelian barangan dan perkhidmatan. ianya menerangkan akan kepentingan sistem e-Perolehan dalam membantu aktiviti pembelian bagi melancarkan perjalanan aktiviti R&D. penilaian yang teliti perlu dilakukan untuk memastikan barangan yang dibeli memenuhi spesifikasi dan keperluan penyelidikan yang akan dijalankan. kami merasakan penggunaan sistem e-Perolehan ini adalah sesuatu yang wajar kerana kami biasanya membuat pembelian yang melibatkan amount yang besar seperti ratusan ribuan ringgit dan memandangkan kami merupakan organisasi R&D. Memandangkan aktiviti R&D ini melibatkan peralatan dari dalam dan luar negara. Perbelanjaan yang besar ini melibatkan pembelian mesin dan peralatan dari dalam atau luar negara. Kebiasaannya pembelian bagi aktiviti R&D ini melibatkan satu jumlah yang agak besar sehingga mencecah jutaan ringgit. Oleh yang demikian.” Berdasarkan kepada pernyataan di atas. dengan adanya sistem e-Perolehan ini ianya membolehkan pembelian dilakukan pada jangka masa yang pendek serta membolehkan projek R&D dijalankan mengikut perancangan yang telah disediakan.138 penilaian dilakukan secara manual dengan mengisi borang penilaian SBB 19B oleh kakitangan unit perolehan. maka proses pembelian kerap berlaku yang melibatkan pembelian peralatan penyelidikan dan sebagainya. kelewatan mendapatkan barangan untuk menjalankan projek R&D sering dijadikan penyebab kepada kelewatan sesuatu projek itu disempurnakan. . Perkara ini dijelaskan sendiri oleh Penolong Pengurus Besar dalam kenyataan beliau yang berbunyi: “ Ini kerana bagi TMR&D.

Penjimatan tahunan ini di lihat dari aspek penjimatan daripada sistem e-Perolehan. Dengan membangunkan sistem ini secara dalaman. penjimatan daripada perundingan langsung dengan pembekal. Penjimatan kos ini juga boleh di lihat daripada Laporan Penjimatan Kos bagi tahun 2003 dan 2004 yang dikeluarkan oleh unit perolehan pada Jadual 4. . ianya dapat mengurangkan perbelanjaan penghantaran maklumat secara pos serta dapat menjimatkan penggunaan kertas bagi tujuan penyediaan kertas kerja dan proposal sebut harga.16 di bawah.139 4. Sistem e-Perolehan TMR&D mampu untuk memberi penjimatan kos yang tinggi kepada organisasi kerana ianya dibangunkan sendiri secara dalaman. Dengan cara ini aktiviti-aktiviti perolehan yang dijalankan secara atas talian adalah lebih murah. ianya secara tidak langsung dapat menjimatkan kos pembangunan sistem. Dari segi penggunaan sistem. pengguna sistem hanya perlu memasukan maklumat pembelian menggunakan borang online dan permohonan ini akan diiklankan kepada semua vendor syarikat yang berdaftar.8. penjimatan daripada pembelian bebas duti pengangkutan serta pendapatan daripada pendaftaran vendor. Ini kerana melalui sistem ePerolehan.3 Penjimatan Kos Penjimatan kos pembelian merupakan antara sebab mengapa kebanyakan organisasi menggunakan sistem e-Perolehan. Laporan tahunan ini disediakan untuk melihat sejauh mana sistem ini dapat memberi penjimatan kepada syarikat sepanjang ianya dilaksanakan. Vendor hanya perlu menghantar proposal sebut harga dalam bentuk digital kepada unit perolehan TMR&D dan kakitangan unit ini akan membuat penilaian secara atas talian dan seterusnya menghantar keputusan penilaian kepada pemohon untuk membuat pemilihan vendor. mudah dan menjimatkan masa.

4 Spesifikasi Produk Sesuatu perolehan barangan yang akan dilakukan perlulah mempunyai spesifikasi yang baik dan lengkap untuk memenuhi keperluan aktiviti R&D yang bakal dijalankan.113.869.069.48 30.00 34.970.950.76 817.430. ianya jelas menunjukkan faedah penjimatan kos yang diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan berbanding dengan sistem perolehan manual.102. 4.840. Keseluruhan penjimatan yang dicatatkan adalah hampir 1 juta ringgit pada tahun 2003 dan lebih 1.00 430.140 Jadual 4.134. 3.16: Penjimatan Tahunan 2003 dan 2004 Unit Perolehan TMR&D Bil Perkara 2003 (RM) Tahun 2004 (RM) 1. Kaedah ini merupakan satu pembaikan daripada kaedah tradisional di mana . sistem ini juga berkemampuan dalam memberikan spesifikasi produk dan perkhidmatan yang lebih baik melalui perundingan dua hala antara pihak pembeli dan juga pihak pembekal melalui medium elektronik. Penjimatan daripada sistem e-Perolehan Penjimatan daripada perundingan langsung dengan pembekal Penjimatan daripada pembelian bebas Duti Pengangkutan Pendapatan daripada pendaftaran Vendor Jumlah (RM) 456.8 juta ringgit pada tahun 2004.8. Selain daripada faedah penjimatan kos. 2. Jumlah ini merupakan satu nilai yang besar dan ianya dapat digunakan untuk kegunaan lain bagi meningkatkan produktiviti syarikat.70 562.00 1.18 Berdasarkan kepada laporan di atas.426.000. 4. ianya membolehkan pengguna sistem menjalankan perundingan tentang spesifikasi produk secara atas talian. Dengan menggunakan sistem e-Perolehan.05 167.71 335.00 994.

8. 4. Ini kerana. Hal ini diperakui oleh salah seorang responden dengan menyatakan: . Di sini pembekal yang berjaya menawarkan barangan yang berkualiti dengan harga yang rendah akan diberi lebih perhatian daripada pembekal yang lain. aktiviti perniagaan secara atas talian ini juga memberi kemudahan kepada para pembekal untuk mengemas kini spesifikasi produk. Dengan cara ini segala butiran yang diperlukan oleh pihak pembeli boleh diperolehi dengan mengakses ke laman web pembekal atau muat turun (download) brocher atau sebut harga melalui Internet. Di samping itu juga. ianya memberikan kelebihan kepada organisasi itu untuk melakukan penyelenggaraan ke atas sistem yang dibangunkan sendiri adalah lebih mudah dan cepat. dengan membangunkan sistem e-Perolehan secara dalaman. Melalui sistem atas talian ini.5 Kelebihan Pembangunan Sistem secara Dalaman Selain daripada faedah di atas. perbincangan antara pembeli dan pembekal boleh dilakukan pada bila-bila masa tanpa perlu untuk mengatur sebarang temu janji dan pembeli juga boleh mendapatkan jawapan/kepastian daripada pembekal tentang spesifikasi produk yang diinginkan dengan serta merta. Pembelian menggunakan sistem e-Perolehan ini juga secara tidak langsung memberi faedah dari segi variasi pemilihan pembekal dan barangan yang lebih banyak. Perkara ini disebabkan oleh segala bentuk penyelenggaraan dan pengemaskinian sistem boleh dilakukan sendiri oleh kakitangan syarikat tanpa perlu menunggu bantuan teknikal daripada syarikat luar. brocher dan laman web mereka mengikut keperluan dan permintaan semasa. sistem e-Perolehan yang dibangunkan secara dalaman ini juga mempunyai kelebihan dan keunikannya yang tersendiri.141 pembeli dan pembekal menjalankan perundingan secara bersemuka dan memerlukan perancangan untuk menetapkan masa dan tempat penemuan serta melibatkan kos untuk tujuan perbincangan.

Keperluan kepada penggunaan sistem bagi setiap organisasi adalah berbezabeza bergantung kepada corak pentadbiran pihak atasan. Ini kerana. Seperti yang dimaklumkan oleh Ketua Unit Perolehan dalam sesi temubual menyatakan: .. jika berlaku sebarang perubahan kepada struktur organisasi.142 “. Itulah kelebihannya kalau membangunkan sistem sendiri. Dengan menggunakan sistem sendiri. Masa yang diperlukan untuk membuat perubahan atau membaiki kerosakan pada sistem itu bergantung kepada jenis perubahan atau kerosakan yang dialami. kebiasaannya corak pentadbiran syarikat juga akan berubah. Walaupun sistem ini sudah 3 tahun digunakan. Oleh itu. pengguna sistem juga perlu sentiasa memastikan sistem mereka sentiasa memenuhi kehendak dan keperluan semasa. perubahan masih berlaku sehingga sekarang. Perubahan ini dilakukan untuk meningkatkan keberkesanan proses pembelian menggunakan sistem e-Perolehan. sehingga kini perubahan dan pembaikan masih lagi dijalankan mengikut kesesuaian dan keperluan semasa. Perubahan dan pembaikan ini dilakukan tanpa melibatkan sebarang kos penyelenggaraan dan mampu diselesaikan dalam jangka masa yang agak singkat. Aspek penyelenggaraan merupakan elemen yang agak penting dalam membuat keputusan untuk melaksanakan sesuatu sistem. Perubahanperubahan yang kita lakukan ini pun tidak melibatkan kos penyelenggaraan. maka terdapat banyak perubahan yang berlaku. teknologi itu sentiasa mengalami perubahan yang cepat. unit perolehan mampu untuk membuat perubahan dengan segera mengikut kehendak pihak pengurusan. Oleh itu. Dari segi proses Perolehan juga turut berubah di mana prosedur pengesahan dan kelulusan permohonan pembelian telah dirombak bagi mengurangkan lagi elemen birokrasi. Perkara ini dibuktikan sendiri dalam organisasi ini apabila pimpinan utama syarikat bertukar.

Jika perubahan kerap dilakukan. maka kos penyelenggaraan juga akan meningkat. Setiap penyelenggaraan yang dilakukan akan melibatkan kos penyelenggaraan yang perlu dibayar kepada pihak pembekal sistem sebagai bayaran perkhidmatan. ada yang kita bangunkan untuk kita masukkan benda-benda baru dan pemprograman semula perlu dilakukan dan ianya akan mengambil masa jua. sistem ini sememangnya memberikan banyak faedah kepada pengguna dan organisasi.8. Tapi kalau setakat masalah teknikal yang kecil-kecil tu biasanya diperbaiki dengan segera.143 “Ada dua situasi. Masa untuk programkan semula sistem itu bergantung.17 di bawah menunjukkan perbandingan di antara sistem perolehan lama dengan sistem e-Perolehan. perubahan proses perolehan tradisional kepada sistem e-Perolehan memberikan kesan yang begitu ketara dalam aktiviti pembelian terutamanya dari segi ketelusan dalam menjalankan pembelian.6 Rumusan bagi Faedah e-Perolehan Secara ringkasnya. Jadual 4. Merujuk kepada jadual di bawah. Masa paling lama kadang-kadang seminggu. dan kalau mudah. 4.” Jika dibandingkan dengan penggunaan perisian yang sedia ada di pasaran. . kadang-kadang sehari. aktiviti penyelenggaraan yang ingin dilakukan agak mengambil masa kerana pihak syarikat perlu menunggu wakil daripada pihak pembekal sistem untuk melakukan penyelenggaraan ke atas sistem yang dibekalkan.

.144 Jadual 4.65) diikuti dengan kurang keselamatan (2.9 Kekangan Teknologi dan Masalah Hasil daripada soal selidik yang dijalankan rata-rata menyatakan bahawa takut kepada penipuan di Internet mencatatkan min yang tertinggi (2.10 menunjukkan min halangan yang dihadapi oleh pengguna sistem e-Perolehan TMR&D.53).60) dan tekanan pengurangan harga memberi kesan pengurangan khidmat pelanggan dan isu kualiti (2. Masa proses pembelian Penjimatan Kos • Mengambil masa lebih kurang 2 minggu untuk proses pembelian • Mengambil masa 2-3 hari untuk proses pembelian • Melibatkan kos yang tinggi untuk courier/ penghantaran maklumat • Tidak melibatkan kos courier kerana sebut harga dinyatakan secara online • Spesifikasi produk • • Menggunakan kertas yang banyak Requester kadang kala memberi spesifikasi produk yang lama @ salah Spesifikasi produk lambat diterima • • Tidak menggunakan banyak kertas (paperless) Perundingan mengenai sebut harga boleh dijalankan atas talian (online) di mana pembeli boleh upload file baru melalui e-mel.17 : Perbezaan perolehan Tradisional dan e-Perolehan Faedah Ketelusan (Transparency) Perolehan Tradisional • Tiada ketelusan dengan perolehan tradisional dan pelbagai persoalan dan keraguan timbul. • Sistem e-Perolehan Dapat meningkatkan ketelusan di mana sistem ini lebih terbuka dan dicapai oleh semua kakitangan TMR&D dan dapat mengurangkan keraguan. 4. Rajah 4.

145 3 Min 2. unit IT TMR&D telah menggunakan perisian anti virus yang akan mengimbas setiap komputer yang ada di TMR&D. pihak pengurusan telah mempertingkatkan ciri-ciri keselamatan kepada sistem e-Perolehan dengan menggunakan rangkaian keselamatan di Internet dengan menukarkan http kepada https. Di samping itu juga. Perkara ini diperakui sendiri oleh Penolong Pengurus Besar dalam jawapan beliau yang berbunyi: .5 2 1. untuk mengatasi halangan dari kurang keselamatan di Internet.10 : Min Halangan Penggunaan sistem e-Perolehan Beberapa penyelesaian kepada permasalahan di atas telah diperolehi daripada sesi temubual yang dijalankan. Di samping itu. Bagi keselamatan sistem.5 0 Kurang keselamatan Kemudahan yang lemah Kurang kesedaran Tidak biasa dengan teknologi Ketidaksediaan Halangan Rajah 4.5 1 0. unit IT TMR&D juga menjalankan pengawasan ke atas sistem Internet TMR&D dengan menggunakan firewall dan tidak membenarkan laman web yang tidak selamat memasuki sistem TMR&D.

Gangguan pada sistem ini merupakan sesuatu perkara yang di luar kuasa pihak pengurusan perolehan. jadi kalau TM menghadapi masalah.146 “Keselamatan rangkaian dipertingkatkan dengan menggunakan (https) di mana sistem sekarang yang sedia ada menggunakan (http) dan penambahan (s) merupakan cadangan daripada CEO baru untuk meningkatkan lagi keselamatan server dalam sistem e-Perolehan. ianya akan memberi kesan kepada kita punya sistem. bukannya selalu. jadi apabila terdapat masalah teknikal ini atau ada elemen yang down. Walau bagaimanapun. gangguan pada server ini jarang berlaku dan masih lagi dapat diatasi seperti yang dinyatakan oleh Ketua Pegawai Kewangan: “ Kelemahannya ialah bila sistem itu (down). Maka. . Gangguan ini adalah disebabkan oleh masalah talian yang dialami oleh Telekom Malaysia. ” Bagi mengatasi masalah ini. Gangguan sistem ini berlaku sekali sekala. masalah yang sering mereka hadapi ialah berkenaan dengan server di mana jika terdapat gangguan pada server sistem e-Perolehan juga akan terganggu dan menyebabkan pemindahan data atau maklumat tidak dapat dijalankan. Unit perolehan dan Unit IT telah membuat perancangan awal di mana mereka telah menyediakan sistem “back up” untuk menangani masalah tersebut.” Selain daripada halangan tersebut. Sistem “back up” berfungsi sebagai sistem yang menyimpan segala maklumat dan urusan transaksi berkenaan dengan e-Perolehan walaupun semasa berlaku gangguan pada server. … line yang kita gunakan ini kita dapat dari Telekom Malaysia (TM). ianya akan mengganggu aplikasi proses atau ia akan melambatkan pembuatan keputusan. isu ini adalah di bawah kawalan pihak kami.

mereka hanya perlu menghubungi Unit Perolehan TMR&D dan Unit Perolehan akan membuat semakan pada sistem Unit Perolehan.31 Sisihan Piawai 0.31 (Lihat Jadual 4. Di samping itu juga. ianya dapat mengurangkan masalah yang dihadapi oleh Unit Perolehan di TMR&D dan perjalanan proses e-Perolehan dapat berjalan dengan lancar. Unit Perolehan akan menghubungi Unit IT untuk membuat semakan pada sistem “back up”. kelemahan pada sistem ini adalah di luar kawalan pihak pengurusan dan ianya juga merupakan masalah yang turut dialami oleh organisasi lain. maklumat yang lambat sampai kepada Unit Perolehan akan disimpan dalam sistem “back up”. Jadual 4.67 3.147 Penggunaan sistem e-Perolehan di kalangan para pembekal juga tidak memberikan banyak masalah kepada mereka.34 hingga 3. UTM 2001/2002 Secara kesimpulannya min halangan penggunaan sistem e-Perolehan ini adalah rendah iaitu 2. boleh di katakan tiada rungutan daripada pihak pembekal berkenaan penggunaan sistem e-Perolehan di sini.18: Min Keseluruhan Bagi Halangan Sistem e-Perolehan Halangan e-Perolehan Halangan penggunaan sistem e-Perolehan Min 2. Jika maklumat tersebut tiada dalam sistem. Sekiranya pihak pembekal menghadapi masalah seperti tidak boleh menghantar sebut harga. Pembahagian tahap ini adalah seperti berikut: Tahap Rendah Sederhana Tinggi Markat 1.33 2.18).68 hingga 5.66 .00 Sumber : J/K Penyelidikan Fakulti Pendidikan. Biasanya.00 hingga 2. Berikut adalah analisis keseluruhan bagi halangan penggunaan sistem ePerolehan di TMR&D. Sehingga kini. Dengan adanya sistem “back up” ini. Ini kerana setiap permasalahan dan halangan yang dihadapi oleh pengguna terhadap sistem e-Perolehan ini dapat diatasi oleh pihak pengurusan dengan segera.

22 : Ringkasan kepada Keputusan Tinjauan Hipotesis Hipotesis 1: Hipotesis 2: Hipotesis 3: Hipotesis 4: Hipotesis 5: Hipotesis 6: Hipotesis 7: Hipotesis 8: Hipotesis 9: Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor jantina.148 4. Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tahap pendidikan Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tempoh pengalaman Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor kategori jawatan Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor jantina Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tahap pendidikan Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tempoh pengalaman Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor kategori jawatan Terdapat hubungan bererti di antara amalan e-Perolehan dengan prestasi e-Perolehan Disokong Ditolak Ditolak Ditolak Disokong Ditolak Ditolak Dapatan Ditolak Disokong .22. ANOVA. Jadual 4. Pengkaji mendapati bahawa pengguna sistem ePerolehan di TMR&D terdiri daripada responden yang mempunyai latar belakang yang berbeza-beza dan terdapat beberapa perbezaan yang signifikan dari aspek amalan e-Perolehan dan tahap pendidikan. Dapatan daripada soal selidik dianalisis dengan menggunakan kaedah kuantitatif seperti Ujian-t.10 Rumusan Analisis data di dalam bab ini memberikan dapatan daripada beberapa kaedah yang telah digunakan bagi pengumpulan data seperti soal selidik. dan regresi. temubual dan pemerhatian yang telah dijalankan ke atas syarikat kajian kes. Hasil dapatan kajian digunakan untuk menguji hipotesis kajian seperti yang terdapat pada Jadual 4.

Di samping itu. Walaupun hasil daripada analisis soal selidik tidak banyak menyokong hipotesis kajian. Pengkaji percaya bahawa keputusan analisis di atas adalah lebih tertumpu kepada pandangan dan pendapat kakitangan TMR&D ke atas sistem yang dikaji. Setiap teknologi baru yang digunakan pastinya mempunyai kelemahan yang tersendiri. unit IT TMR&D juga menjalankan pengawasan ke atas sistem Internet TMR&D dengan menggunakan firewall dan tidak membenarkan laman -laman web yang tidak selamat memasuki sistem TMR&D. Untuk menangani masalah penipuan di Internet. namun kelemahan tersebut bukan satu halangan kepada syarikat ini untuk melaksanakan sistem e-Perolehan ini. Walau bagaimanapun gangguan ini jarang berlaku dan langkah-langkah untuk mengatasi masalah ini juga telah dijalankan dengan menyediakan sistem “back up”. Ini kerana kelebihan dan kebaikan daripada penggunaan sistem ini adalah lebih banyak jika dibandingkan dengan masalah yang terdapat pada sistem ini. unit IT TMR&D telah menggunakan perisian anti virus yang akan mengimbas setiap komputer yang ada di TMR&D. Hasil dapatan daripada kaedah kualitatif mendapati bahawa sistem e- . Seperti sistem e-Perolehan. namun dapatan daripada analisis temubual serta pemerhatian yang telah dijalankan sedikit sebanyak dapat membantu pengkaji memahami dengan lebih mendalam tentang penolakan hipotesis tersebut seperti yang telah diperbincangkan dalam analisis kajian. Pendaftaran ini bertujuan untuk memastikan setiap syarikat yang mendaftar mempunyai perniagaan yang stabil dan berkemampuan untuk menjadi pembekal kepada syarikat TMR&D. Walaupun terdapat beberapa kelemahan pada sistem e-Perolehan ini. semua pembekal/vendor dikehendaki mendaftarkan perniagaan mereka kepada unit perolehan TMR&D. Bagi keselamatan sistem. ianya mempunyai kelemahan dari segi gangguan pada server.149 Daripada sembilan hipotesis yang dikemukakan. keselamatan sistem dan penipuan di Internet. analisis dan penemuan menerima tiga hipotesis kajian iaitu hipotesis yang kedua dan keenam iaitu terdapat perbezaan bererti bagi amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada tahap pendidikan dan hipotesis yang ke sembilan iaitu terdapat perhubungan antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan.

Sehubungan dengan itu. dapatan kajian ini adalah penting dan sangat diperlukan bagi membolehkan pengkaji membuat persediaan dari segi praktikal dan garis panduan kepada organisasi yang berminat untuk melaksanakan sistem ePerolehan dalam organisasi mereka.150 Perolehan TMR&D ini merupakan satu sistem yang mesra pengguna dan memudahkan urusan perolehan dijalankan oleh semua kakitangan syarikat ini. Di samping itu juga. pembangunan sistem secara dalaman ini juga membeli kelebihan kepada syarikat dari segi kos penyelenggaraan yang lebih murah dan cepat serta memudahkan sebarang pindaan dilakukan ke atas sistem mengikut keperluan semasa syarikat. .

ianya berada tahap yang tinggi kerana majoriti pengguna sistem amat berpuas hati dengan sistem e-Perolehan ini jika . Perkara ini disebabkan semua permohonan pembelian barangan dan perkhidmatan perlu dilakukan secara atas talian dan tiada lagi permohonan secara tradisional digunakan.0 Pengenalan Bab ini membincangkan penemuan kajian yang telah dihuraikan dalam Bab IV serta memaparkan aplikasi serta batasan bagi kajian ini.151 BAB V KESIMPULAN DAN CADANGAN 5. Daripada segi tahap prestasi e-Perolehan pula. Cadangan tindakan juga turut dikemukakan sebelum cadangan kajian-kajian lanjutan yang boleh dilakukan oleh para penyelidik. Untuk objektif yang pertama. dapatan kajian menunjukkan bahawa. Analisis dan penemuan kajian ini telah menjawab semua objektif kajian yang dikemukakan dalam Bab 1. tahap amalan e-Perolehan di syarikat kajian kes menunjukkan bahawa pengguna sistem e-Perolehan di organisasi ini adalah tinggi berdasarkan kepada jawapan yang diberikan daripada soal selidik yang diedarkan. Ia dimulakan dengan rumusan penemuan kajian diikuti dengan bahagian implikasi teoritikal dan implikasi praktikal seterusnya bahagian batas kajian.

kategori jawatan dan tempoh pengalaman tidak memberikan sebarang perbezaan kerana tidak terdapat sebarang nilai signifikan. Analisis kajian menunjukkan terdapat hubungan yang signifikan antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. Terdapat perbezaan antara pengguna yang memiliki sarjana muda dengan sarjana dalam menggunakan sistem ini. pengkaji telah mendapatkan pandangan dan pendapat daripada beberapa orang responden yang dicadangkan oleh pihak pengurusan.7. Antara masalah yang sering . dengan menggunakan kaedah temubual dan pemerhatian.4). 2001). satu persamaan regresi telah dibentuk untuk melihat hubungan bererti antara amalan e-Perolehan dan prestasi ePerolehan. Dapatan ini juga menyokong kajian lepas yang menyatakan bahawa faktor jantina dan kategori jawatan juga tidak memberi kesan ke atas aspek pembelian (Sharon.152 dibandingkan dengan perolehan secara tradisional. Oleh itu. Manakala analisis bagi perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor demografi seperti jantina. dapatan tentang perbezaan ini telah mencapai objektif kajian yang kedua dan keenam. tahap pendidikan memberikan nilai signifikan ke atas amalan dan prestasi e-Perolehan. Walaupun hubungan yang wujud tidak begitu kuat (rujuk Bab 4 bahagian 4. Daripada aspek perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dan faktor demografi. Ini kerana sistem e-Perolehan ini merupakan satu pembaikan dalam proses perolehan tradisional kerana lebih mudah. namun analisis regresi menunjukkan bahawa jenis permohonan yang dilakukan merupakan penyumbang yang terbesar dalam meningkatkan faedah e-Perolehan. Bagi mencapai objektif kajian yang ketiga. cepat dan menjimatkan kos. Perkara ini mungkin disebabkan tahap pengetahuan dan pendedahan mereka terhadap teknologi terkini adalah lebih baik dan mereka tergolong dalam pekerja yang berpendidikan tinggi. Seterusnya. Hasil daripada temubual ini memberikan penyelesaian yang biasa digunakan oleh organisasi ini dalam mengatasi masalah yang berkaitan dengan sistem e-Perolehan.

Selain daripada masalah kepada server. Halangan ini dapat diatasi oleh pihak pengurusan dengan mempertingkatkan ciri-ciri keselamatan dan mengambil langkah berjaga-jaga dari terpedaya dengan penipuan di Internet. kesemua objektif telah dicapai melalui kajian kes yang telah dijalankan. Bagi mengelakkan daripada penipuan di Internet. unit perolehan dengan kerjasama unit IT telah menyediakan satu sistem back up bagi tujuan menyimpan segala maklumat penting sekiranya berlaku gangguan pada server. 5. dan industri besar semuanya tidak terkecuali daripada kesan rangkaian teknologi maklumat dalam strategi. segala pembelian yang dilakukan oleh pengguna sistem e-Perolehan mestilah melalui pembekal yang telah berdaftar dengan unit perolehan syarikat. Tanpa mengira sektor industri kecil.1 Rumusan Penemuan Kajian Teknologi Maklumat pada masa kini menunjukkan perubahan yang dramatik dalam cara organisasi menjalankan perniagaan mereka. Secara kesimpulannya.153 dihadapi oleh pengguna sistem e-Perolehan ialah gangguan pada server. Bagi mengatasi masalah ini. hasil daripada ujian soal selidik mendapati bahawa takut kepada penipuan di Internet. rumusan bagi penemuan kajian dibincangkan bagi melihat secara keseluruhan dapatan daripada analisis yang telah dijalankan. Pendaftaran pembekal ini adalah untuk mendapatkan maklumat mengenai pembekal bagi tujuan kawalan prestasi dan jaminan terhadap barangan yang dibeli. kurang keselamatan dan tekanan pengurangan harga memberi kesan terhadap kualiti dan khidmat pelanggan merupakan halangan yang dihadapi oleh pengguna sistem di organisasi ini. operasi dan prestasi syarikat mereka. Ini kerana impak daripada IT ini amat besar bagi . Seterusnya. industri kecil dan sederhana.

Pendedahan yang meluas tentang teknologi di sekolah dan institusi pengajian tinggi memberikan pengetahuan tentang faedah serta kegunaan teknologi dan menyemai pelajar dengan persepsi tersendiri berkaitan teknologi. Dalam kajian tersebut. Teo. Ini bermakna bahawa faedah e-Perolehan banyak bergantung kepada bagaimana sesuatu pembelian itu dijalankan. Robieh. namun sekiranya syarikat mampu untuk berhadapan dengan cabaran ini. Kajian lepas juga membuktikan bahawa tahap pendidikan mempunyai pertalian yang rapat dalam menguasai bidang keilmuan (Bakri. Perbezaan ini wujud disebabkan kerana tahap pendidikan sering dikaitkan dengan tahap komitmen mereka terhadap pembelajaran. 2002). 1995. Mereka yang mempunyai pendidikan yang lebih tinggi lebih cenderung untuk menggunakan pelbagai bentuk penggunaan teknologi terkini. Dapatan kajian juga menunjukkan bahawa wujud hubungan antara amalan ePerolehan dan prestasi e-Perolehan. Park. Pengenalan kepada sistem e-Perolehan untuk menggantikan perolehan tradisional yang menggunakan IT sebagai medium transaksi merupakan satu pembaharuan dalam menjalankan pembelian. Daripada analisis regresi yang dijalankan mendapati bahawa jenis permohonan yang dilakukan merupakan penyumbang terbesar bagi faedah e-Perolehan berdasarkan nilai signifikan yang diperolehi dalam analisis ini. ). 2001. 2005. Hasil analisis yang diperolehi ini juga turut menyamai dengan dapatan seorang penyelidik lepas dalam kajian beliau terhadap perhubungan amalan dan prestasi e-Perolehan. keadaan e-Perolehan di Malaysia berhadapan dengan pelbagai cabaran. ianya dapat memberi satu peluang yang besar kepada syarikat (Ab Hamid dan Majid. Hasil daripada analisis dan dapatan dalam kajian ini telah menyokong tiga hipotesis kajian iaitu hipotesis yang kedua dan keenam iaitu terdapat perbezaan bererti bagi amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada tahap pendidikan dan hipotesis yang ke sembilan iaitu terdapat perhubungan antara amalan ePerolehan dan prestasi e-Perolehan. (Rugimbana. 2004. beliau menjangkakan hubungan ini akan menjadi lebih kuat sekiranya bilangan . 2003) dan ianya juga sering dikaitkan kepuasan kerja. Berdasarkan kepada kajian lepas. penggunaan Internet.154 membolehkan mereka dapat terus berada dalam pasaran dan bersaing di peringkat global.

Syarikat ini menggunakan perisian sistem e-Perolehan yang terdapat di pasaran dan kebanyakan perisian ini adalah berasal dari negara luar. Pada masa kini.000 hingga RM800. Daripada kajian yang dijalankan ke atas TMR&D. Keupayaan TMR&D dalam membangunkan sistem e-Perolehan secara dalaman menunjukkan bahawa sistem boleh dibangunkan sendiri sekiranya organisasi itu mempunyai kepakaran dari segi tenaga kerja dalaman dan teknologi yang diperlukan untuk membangunkan sistem tersebut. TMB. penggunaan sistem ini hanya tertumpu kepada aplikasi projek perdana kerajaan dan syarikat gergasi seperti PETRONAS. Ini kerana pembelian perisian di pasaran biasanya memerlukan peruntukan lebih kurang RM300. Oleh yang demikian. Dari segi . Oleh itu. ExxonMobil dan sebagainya. kekangan daripada aspek kos pelaksanaan yang tinggi dan isu keselamatan serta kekurangan infrastruktur teknologi tidak lagi menjadi penghalang kepada penggunaan sistem e-Perolehan. Ini kerana pembangunan sistem e-Perolehan secara dalaman adalah lebih menjimatkan dan mudah untuk dilakukan perubahan ke atas sistem tersebut mengikut keperluan semasa organisasi. Syarikat ini mampu menggunakan perisian dari luar kerana mereka mempunyai kemampuan daripada aspek kewangan dan mereka juga mampu untuk menyediakan infrastruktur teknologi yang lengkap untuk melaksanakan sistem tersebut. tidak menjadi halangan kepada syarikat ini untuk membeli perisian yang sedia ada dengan kos yang tinggi.000 dan ada yang lebih tinggi daripada jumlah tersebut bergantung kepada fungsi dan proses perolehan yang dikehendaki. Dapatan daripada kaedah temubual dan pemerhatian yang telah dijalankan menunjukkan bahawa sistem e-Perolehan yang dibangunkan secara dalaman ini memberikan banyak kelebihannya kepada organisasi yang membangunkannya. 2004).155 transaksi dipertingkatkan dengan menggunakan teknologi e-Perolehan (Quesada. di awal pembangunan sistem e-Perolehan. mereka hanya menumpang penggunaan server yang sedia ada di Unit IT.

Photoshop untuk tujuan pembangunan sistem tidak memerlukan kos yang tinggi. Secara keseluruhannya. mereka ingin membentuk ketelusan kepada semua pihak yang menjalankan urusan dengan TMR&D. Micromedia Flash. perolehan dilakukan secara tradisional di mana ketelusan dalam membuat pembelian sering dipertikaikan. Ini kerana pembangunan sistem secara dalaman mampu membantu syarikat memperolehi faedah daripada penggunaan teknologi tersebut sama seperti faedah yang diberikan oleh sistem yang sedia ada di pasaran. dengan pelaksanaan sistem ini. 2006. Rogge. Kajian lepas juga turut menyatakan bahawa sistem e-Perolehan dapat meningkatkan aspek ketelusan dalam membuat pembelian (Utusan Malaysia.156 pembelian peralatan sokongan lain seperti Perisian Dream Weaver. Kajian ini juga memberikan kefahaman yang lebih mendalam tentang . Pada masa ini keperluan adalah lebih kepada masa dan tenaga individu yang terlibat dari segi pembangunan sistem.2 Implikasi Teoritikal dan Sumbangan Berdasarkan kepada pengumpulan data daripada soal selidik. Ini kerana sepanjang pembangunan sistem dijalankan beberapa perbincangan dan pengujian telah dijalankan bagi memastikan sistem yang dihasilkan dapat berfungsi dengan baik dan memenuhi proses perolehan syarikat. Moise dan Geloso. isu terhadap ketelusan tidak lagi menjadi persoalan kepada pihak pengurusan TMR&D. sistem e-Perolehan TMR&D yang dibangunkan secara dalaman merupakan satu alternatif yang baik bagi organisasi. temubual dan juga pemerhatian. Faedah yang paling utama yang diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan ialah ketelusan dalam proses pembelian kerana daripada pandangan pihak pengurusan. penyelidikan mendapati bahawa penggunaan sistem e-Perolehan sememangnya dapat meningkatkan kecekapan dan keberkesanan proses perolehan syarikat. Maka. 2003). Ini kerana sebelum TMR&D memperkenalkan sistem e-Perolehan. 5. 2003.

6. Eakin. Sekiranya aplikasi ini diterapkan dalam sistem e-Perolehan TMR&D. Penjimatan kos sebanyak 3% yang diperolehi oleh syarikat ini membuktikan bahawa kajian lepas yang menyatakan bahawa penggunaan sistem ini dapat memberikan penjimatan sekitar 5% daripada kos perolehan (Timmers. . 2002. dan e-Kerjasama (de Boer et al. e-Tender. Walaupun penjimatan yang diperolehi oleh syarikat ini kurang daripada 5%. Jika dibandingkan antara sistem e-Perolehan TMR&D dan aplikasi e-Perolehan ini. Ini kerana buat masa ini proses pembayaran masih lagi dilakukan secara manual di mana automasi sistem e-Perolehan ini hanyalah sehingga pengeluaran Purchase Order (PO). mengurangkan kertas kerja. ianya secara tidak langsung dapat meningkatkan lagi kecekapan proses perolehan. e-Maklumat. teknologi e-Perolehan yang digunakan serta kesan sistem ePerolehan ke atas prestasi perolehan syarikat. Subramaniam et al. Seperti mana yang dibincangkan dalam bab 2. 2000. sekiranya proses pembayaran ini diautomasikan.1). 2001). Ini berdasarkan kepada kajian yang telah dijalankan oleh beberapa penyelidik yang menyatakan hampir semua aplikasi e-Perolehan adalah penting untuk mempertingkatkan keberkesanan pembelian (Croom. e-MRO. Berdasarkan kepada laporan penjimatan kos tahunan unit perolehan serta maklum balas daripada soal selidik yang diedarkan kepada pengguna sistem e-Perolehan TMR&D. terdapat beberapa aplikasi e-Perolehan seperti e-Sumber. 2004). e-Lelong. didapati bahawa penggunaan sistem e-Perolehan sememangnya dapat menjimatkan kos perolehan terutamanya dari segi kos transaksi. 2000). 2000. Frye. Weil.. dan mengurangkan kos pencarian pembekal. ada beberapa aplikasi e-Perolehan seperti e-Lelong masih belum dilaksanakan oleh syarikat kajian kes (Lihat Bab 2 bahagian 2. Pengkaji berpendapat. 2004. ianya dapat meningkatkan lagi aplikasi sistem ini di samping menambahkan faedah yang sedia ada terutamanya dari segi kos pembelian yang lebih murah. namun peratusan penjimatan kos ini masih boleh dipertingkatkan sekiranya keseluruhan sistem ini diautomasikan. Quesada.157 amalan perolehan. 2003.

ianya dapat dijadikan sebagai salah satu daripada jalan penyelesaian kepada halangan di atas. Robieh.305. 2003) dan ianya juga sering dikaitkan kepuasan kerja dan penggunaan Internet. Halangan ini disebabkan organisasi sukar untuk mengintegrasikan proses yang sedia ada dengan perisian yang sedia ada di pasaran dan menjadikan mereka kurang berminat untuk menjalankan perolehan secara elektronik. Seperti yang dibincangkan di dalam kajian literatur (rujuk bahagian 2. ). 2004. Dari segi perhubungan antara amalan e-Perolehan (kontrak perundingan dan jenis permohonan) dan prestasi e-Perolehan (faedah kepada pengguna dalaman) pula menunjukkan perhubungan yang agak lemah kerana nilai R2 yang diperolehi daripada analisis regresi yang dijalankan adalah 0. 1995. Perbezaan signifikan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dan faktor demografi hanya terdapat pada faktor tahap pendidikan. kajian ini juga mengemukakan pendekatan yang digunakan oleh syarikat R&D dari segi persediaan awal sebelum dan semasa . dengan membangunkan sistem ini secara dalaman. Perkara ini turut dijelaskan oleh seorang penyelidik yang berpendapat bahawa tahap pendidikan seseorang itu sering dikaitkan dengan tahap komitmen mereka terhadap pembelajaran (Bakri. Sehubungan dengan itu. 2001. 2005. 2002). Maka dengan itu penyelidik tersebut menjangkakan hubungan ini akan lebih kuat sekiranya syarikat meningkatkan lagi amalan e-Perolehan dari segi kontrak perundingan dan jenis permohonan yang dijalankan dengan menggunakan sistem e-Perolehan (Quesada. Kajian lepas mendapati bahawa kesukaran mendapatkan perisian sistem yang bersesuaian dengan kehendak organisasi merupakan antara halangan kepada pelaksanaan sesuatu sistem (Davila et al. 2004). Teo.158 Kajian ini memberikan rangka kerja teoritikal yang menunjukkan hubungan positif dan signifikan antara amalan e-Perolehan dan faedah e-Perolehan dan perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor demografi. Park. Kajian ini juga merupakan kesinambungan daripada kajian yang dijalankan oleh seorang penyelidik dalam melihat perhubungan antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. Oleh yang demikian.9). Dapatan ini juga adalah lebih kurang sama dengan hasil dapatan yang dijalankan oleh penyelidik tersebut. (Rugimbana.

15) di mana antara faedah utama yang diperolehi oleh organisasi ialah mengurangkan kos transaksi (3. 2004.79). Ini kerana kajian yang berkaitan dengan pembangunan sistem e-Perolehan secara dalaman ini adalah sangat berkurangan. Pengkaji juga berpendapat bahawa kekurangan penggunaan sistem e-Perolehan di Malaysia adalah disebabkan oleh organisasi kurang pendedahan tentang pembangunan sistem e-Perolehan yang boleh dilakukan secara dalaman. 2004). Faedah ini adalah sama seperti dalam kajian lepas yang dijalankan ke atas syarikat yang menggunakan sistem e-Perolehan yang sedia ada di pasaran (Mohsen & Sharmin. Kebanyakan kajian tentang sistem e-Perolehan lebih menumpukan kepada penggunaan sistem yang sedia ada di pasaran dan tertumpu kepada sektor industri (Hussain et al. 2005. Perkara ini dibuktikan daripada analisis kajian dalam bab empat (lihat Jadual 4. Hasil daripada dapatan kajian mendapati bahawa sistem e-Perolehan yang dibangunkan secara dalam ini juga dapat memberikan faedah yang hampir sama dengan sistem yang sedia ada di pasaran. kajian ini memberi pendedahan tentang sebuah sistem e-Perolehan yang dibangunkan sendiri oleh sebuah organisasi yang berorientasikan R&D dan berjaya membangunkan sistem e-Perolehan mereka dan memperolehi faedah yang hampir sama dengan perisian sistem yang berada di pasaran. 2003). Oleh itu. 2002 dan Quesada.90). Helmi.159 melaksanakan sistem e-Perolehan TMR&D dan bagaimana mereka menangani masalah yang berkaitan dengan sistem tersebut. dan mengurangkan masa transaksi (3. mengurangkan kertas kerja (3. Quesada. Croom dan Johnston. 2005.80). .

Adalah penting bagi setiap penyelidik untuk memberikan sumbangan teoritikal yang kuat kepada bidang penyelidikan yang dijalankan. Kajian ini tidak memberi pengecualian terhadap aspek tersebut dan pengkaji merumuskan sumbangan dan implikasi kajian ini kepada pengguna sistem ePerolehan adalah seperti berikut: Kepentingan kajian ini adalah untuk memahami proses e-Perolehan yang disokong oleh beberapa kajian yang telah dijalankan sebelum ini. Ianya bergantung kepada keperluan semasa syarikat dalam menentukan bagaimana proses perolehan yang perlu diguna pakai dalam organisasi tersebut. 2000.29 trilion pada hujung tahun 2004 (kajian oleh GarnterGroup’s e-Business Intelligence Service. Statistik semasa menyatakan bahawa perdagangan elektronik (B2B) akan meningkat kepada $7. Perkara ini juga dibuktikan daripada hasil kajian ini yang mendapati bahawa sistem e-Perolehan TMR&D juga memperolehi faedah penjimatan dalam kos transaksi seperti yang dikemukakan dalam literatur (lihat Jadual 4. 2002) keberkesanan proses dalaman dan automasi merupakan kunci yang membawa kepada peningkatan keberkesanan proses perolehan. Manakala dalam literatur e-Perolehan (Croom. Perbezaan proses e-Perolehan bukanlah menjadi suatu yang kritikal. de Boer et al.160 5. 2000). .. sumbangan kepada bidang literatur merupakan langkah pertama dalam memberikan sumbangan akhir kepada pengguna sistem.17) Sistem e-Perolehan TMR&D yang dibangunkan secara dalaman ini mampu memberikan penjimatan ke atas perolehan yang dilakukan mencecah hampir kepada jutaan ringgit. Kebiasaannya kos per transaksi dengan menggunakan e-Perolehan boleh dikurangkan sebanyak 65% jika dibandingkan dengan perolehan tradisional. Ini kerana apa yang lebih penting ialah sejauh mana sistem ePerolehan dapat meningkatkan prestasi syarikat. Walau bagaimanapun. Brunelli.3 Implikasi Praktikal dan Sumbangan Keputusan daripada kajian ini mempunyai implikasi dan sumbangan yang penting kepada pengguna sistem e-Perolehan. Setiap syarikat mempunyai proses e-Perolehan yang berbeza.

pembaikan dan pengubahsuaian sering dilakukan bergantung kepada keperluan semasa syarikat. Oleh itu. pelbagai faedah lain boleh diperolehi daripada amalan tersebut terutamanya dari segi harga yang lebih rendah dan perkhidmatan yang lebih baik. Sebelum sistem e-Perolehan ini dibangunkan. Oleh kerana sistem e-Perolehan TMR&D masih baru digunakan (3 tahun). Keistimewaan yang terdapat pada sistem e-Perolehan yang dibangunkan secara dalaman ini adalah dari segi memudahkan aktiviti penyelenggaraan dan pengubahsuaian dilakukan.4). pelaksanaan dan juga peringkat penggunaan sistem tersebut (lihat Bab 4 bahagian 4. organisasi yang menggunakan sistem e-Perolehan akan mendapat faedah daripada amalan perolehan yang dilakukan. masa.161 Syarikat yang berminat untuk melaksanakan sistem e-Perolehan boleh melihat kepada kesan positif antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. semakin tinggi faedah yang boleh diperolehi daripada sistem tersebut. tenaga kerja dan cepat. Dijangkakan bahawa penerapan sistem e-Perolehan pada peringkat strategik akan memberikan kesan positif pada jangka masa panjang. Walau bagaimanapun hipotesis ini adalah untuk kajian lanjutan apabila tahap penggunaan sistem e-Perolehan adalah lebih tinggi daripada hari ini. Ini kerana wujud perhubungan yang signifikan antara amalan dan prestasi e-Perolehan. Di samping itu. Oleh yang demikian. maka amalan e-Perolehan di organisasi ini masih lagi terhad dan tertumpu kepada jenis pembelian secara terus dan sebut harga. sumbangan utama dalam kajian ini ialah mengemukakan alternatif untuk membangunkan sistem . Pengkaji meramalkan bahawa semakin tinggi amalan e-Perolehan dalam organisasi. Pendekatan kepada pelaksanaan sistem ini di lihat bermula dari peringkat pembangunan. kajian ini turut memberikan pendekatan tentang pelaksanaan sistem e-Perolehan yang dibangunkan secara dalaman dalam sebuah organisasi yang berasaskan penyelidikan dan pembangunan. perancangan awal telah dilakukan dengan mereka bentuk proses-proses yang terlibat dan kemudiannya membangunkan sistem tersebut. Sekiranya pembelian secara bida dilakukan dengan lebih meluas.2. manakala pada peringkat pelaksanaan dan penggunaan sistem. Penjimatan yang boleh diperolehi daripada aktiviti ini adalah daripada aspek kos.

Ini kerana bagi penggunaan sistem e-Perolehan untuk tujuan MRO. Ini kerana setiap pembaikan . Dengan membangunkan sistem e-Perolehan secara dalaman. Pendekatan ini boleh digunakan dalam kajian pada masa akan datang untuk melihat pelbagai alternatif dalam memperkembangkan aplikasi teknologi maklumat.162 e-Perolehan secara dalaman kepada syarikat yang ingin menggunakan sistem e-Perolehan dengan kos yang lebih murah dan mengikut keperluan syarikat. selaras dengan keperluan semasa syarikat. sistem yang dibangunkan secara dalaman ini juga memberikan kelebihan dalam aspek penyelenggaraan dan perubahan kepada sistem. sistem ini boleh dibangunkan sendiri secara dalaman dengan menggunakan kepakaran yang ada dalam syarikat tersebut. Pembangunan sistem ini juga tidak mengambil masa yang lama dan TMR&D hanya mengambil masa selama tujuh bulan untuk menyiapkan sistem ini. Pada rajah di bawah menunjukkan dua gambarajah yang terdiri daripada pembaikan berterusan dan pembaikan terus-menerus. Selain daripada kos pelaksanaan yang rendah. Walau bagaimanapun. Perubahan dan penyelenggaraan ini bertujuan untuk meningkatkan kecekapan dan keberkesanan sistem. pembaikan secara berterusan merupakan satu proses yang paling idea dalam sesebuah organisasi. dengan sistem ini.1. Dalam mengekalkan prestasi sistem e-Perolehan ini. Oleh itu. Terdapat beberapa perbezaan antara kedua rajah tersebut. pihak pengurusan TMR&D mengaplikasikan pembaikan secara terus-menerus (continual) seperti pada Rajah 5. Pengkaji juga bersetuju dengan pendapat Buxman dan Gebauer (1999) yang menyatakan bahawa kos pelaksanaan yang rendah merupakan faktor kejayaan kritikal bagi penggunaan IT dalam organisasi. pihak pengurusan TMR&D merasakan pembaikan secara terusmeneruskan adalah lebih praktikal untuk dilaksanakan. ianya melibatkan kos yang lebih rendah jika dibandingkan dengan kos untuk membeli perisian yang sedia ada di pasaran. Secara teoritikalnya. Perkara ini dibuktikan oleh syarikat TMR&D yang membangunkan sistem ini dengan kerjasama unit perolehan dan unit IT. segala perubahan boleh dilakukan dengan kadar segera tanpa perlu melibatkan pihak luar seperti pihak pembekal perisian sistem. Ini kerana teknologi sentiasa berubah mengikut peredaran zaman dan keperluan semasa.

1 : Pembaikan berterusan dan pembaikan terus-menerus . Dalam melaksanakan pembaikan terus-menerus ini. segala pembaikan akan dihentikan buat sementara waktu (peringkat 2). Peringkat ke-3 ialah peringkat pembaikan sistem di mana segala kelemahan yang telah dikenal pasti akan di atasi dan pada masa ini dan masa yang diperlukan untuk menangani masalah ini adalah lebih singkat kerana ianya melibatkan perubahan yang kecil. Pembaikan Pembaikan 3 2 1 Masa Masa Berterusan (Continueus) Terus-menerus (Continual) Rajah 5.163 yang dilakukan akan melibatkan perubahan kepada sistem. Oleh itu. masa yang agak lama diperlukan untuk menjalankan pembaikan agar sistem ini dapat memenuhi kehendak dan keperluan proses perolehan. terdapat beberapa peringkat yang akan dilakukan ke atas sistem. Peringkat ini merupakan peringkat permulaan dan terdapat banyak masalah yang dihadapi pada peringkat ini. Dengan cara ini kesan daripada perubahan dan pembaikan yang dilakukan dapat di lihat dan segala masalah dan kelemahan akan dikenal pasti bagi membolehkan pembaikan yang lebih baik dijalankan pada masa akan datang. Kebiasaannya. Apabila sistem ini dirasakan sudah stabil dan memenuhi keperluan proses perolehan. Peringkat ini akan berterusan sepanjang sistem ini diguna pakai. pekerja kurang selesa sekiranya perubahan kerap dilakukan.1 menunjukkan peringkat perkenalan sistem di mana pada peringkat ini banyak masa dan pembaikan perlu dilakukan. Peringkat 1 dalam Rajah 5.

serta kerjasama yang diberikan kepada pengkaji.4 Batasan Kajian Sebagaimana kajian sains sosial yang lain. dan sebarang perubahan kepada pentadbiran dan pengurusan TMB akan mempengaruhi pengurusan dan pentadbiran di TMR&D. kajian ini turut mempunyai batasan yang tidak dapat dielakkan kerana ianya melibatkan sampel manusia sebagai responden. persekitaran. Masalah bias atau berpihak mungkin timbul kerana tanggapan yang diberikan oleh responden berkemungkinan untuk menjaga prestasi dan nama baik syarikat. Jangka masa yang singkat ini tidak dapat memberikan hasil kajian yang lebih terperinci dan masa depan kepada sistem e-Perolehan yang dibangunkan sendiri secara dalaman ini. . keikhlasan dan kejujuran responden boleh dipersoalkan kerana sebagai manusia biasa. Ini kerana syarikat TMR&D merupakan anak syarikat kepada TMB. tekanan. yang terdedah kepada emosi. persekitaran dan tekanan yang sukar dikawal. Selain daripada itu. jawapan yang diberikan banyak dipengaruhi oleh faktor emosi.164 5. Tempoh kajian lapangan yang berlangsung selama tiga bulan boleh mempengaruhi hasil kajian. Ini kerana sekiranya TMB ingin menyelaraskan keseluruhan sistem pengurusan syarikat TMB maka TMR&D juga tidak terkecuali untuk melaksanakan sistem yang sama dengan TMB. Pemilihan responden dari kalangan kakitangan di syarikat TMR&D sahaja tidak dapat mewakili keseluruhan syarikat yang berasaskan penyelidikan dan pembangunan di Malaysia.

Perkara ini telah banyak dinyatakan dalam kajian lepas supaya perancangan perolehan di masukkan ke dalam perancangan strategik syarikat (Cammish dan Keough. Keough. 2004). mengurangkan pembelian melulu. ianya bukan sahaja dapat memberikan penjimatan dari segi kos perolehan. 1991. malah ianya juga dapat meningkatkan keuntungan syarikat. Pihak pengurusan juga boleh memperkenalkan sistem e-Perolehan TMR&D ini kepada syarikat bersaiz kecil dan sederhana untuk menggunakan sistem e-Perolehan ini sekiranya mereka menghadapi halangan dari segi kos untuk membeli perisian yang dari luar negara. Antaranya adalah seperti berikut: 5. Ini kerana.5 Cadangan Tindakan Berdasarkan kepada hasil kajian yang diperolehi.5. 1993. dan sebagainya. penyelidik menyenaraikan beberapa cadangan yang boleh memperbaiki dan mempertingkatkan lagi sistem ePerolehan TMR&D. . Pihak pengurusan boleh menjual sistem ini dalam bentuk perisian atau licensee serta menyediakan khidmat runding kepada syarikat yang berminat dengan harga yang berpatutan.1 Cadangan Kepada Pihak Pengurusan Pihak pengurusan perlu melihat aspek pembelian sebagai satu perancangan strategik agar ianya dapat diberi perhatian khusus. Sekiranya aspek pembelian ini diberi perhatian yang khusus. Ab Hamid dan Majid. Ini kerana pembelian di organisasi TMR&D melibatkan peruntukan yang besar dan sentiasa meningkat dari tahun ke tahun.165 5. pengurusan pembelian yang terancang dapat memberikan banyak faedah kepada organisasi dari segi penjimatan kos.

Ini kerana pembelian yang dijalankan secara bida ini dapat memberikan kos pembelian yang lebih rendah dan spesifikasi yang lebih baik kepada syarikat. Pengukur ini penting dalam menentukan kejayaan sesebuah sistem. Unit perolehan syarikat juga boleh mempertingkatkan aplikasi sistem e-Perolehan seperti penggunaan e-Lelong yang dipercayai dapat memberikan faedah pembelian dengan harga yang lebih rendah. Unit Perolehan diharapkan dapat menyediakan perkhidmatan dari segi khidmat nasihat kepada organisasi yang berminat untuk membangunkan sistem e-Perolehan mereka sendiri. Dengan cara ini. Ini kerana melalui . Pergantungan kepada produk perisian dari negara luar boleh menyebabkan kerugian kepada negara dari segi pengaliran mata wang asing dan juga kepakaran yang sedia ada dalam negara yang tidak digunakan sepenuhnya. perdagangan dapat dilakukan dengan lebih cepat dalam jangka masa sebenar dan tamat pada suatu tempoh bida yang telah ditetapkan di antara pembeli dan beberapa buah syarikat pembekal. Syarikat tempatan perlu digalakkan supaya menjadi lebih inovatif dalam membangunkan sistem perisian sendiri.5.3 Cadangan Kepada Pembekal/Vendor Pihak pembekal perlu mempertingkatkan aplikasi IT mereka untuk membolehkan mereka menjalankan perniagaan secara atas talian. Unit Perolehan juga perlu menentukan satu Benchmark kepada sistem e-Perolehan ini untuk mengukur prestasi dan kemampuan sistem ini.166 5. Ini kerana dengan cara e-Lelongan ini. aplikasi IT dapat dipertingkatkan dan secara tidak langsung penggunaan sistem e-Perolehan juga dapat diperluaskan.2 Cadangan Kepada Unit Perolehan Unit perolehan perlu meningkatkan aplikasi sistem e-Perolehan TMR&D dengan menggalakkan pembelian secara bida. 5.5. Di samping itu.

ianya dapat membantu syarikat tempatan untuk bersaing di peringkat antarabangsa di samping memperoleh peluang perniagaan yang lebih baik. e-Perolehan. 5. Kajian yang dilakukan ke atas syarikat ini berkemungkinan menghasilkan penemuan yang berbeza jika ianya dijalankan ke atas syarikat yang berlainan aktivitinya. mudah dan meluas. teknologi dapat memberi peluang kepada syarikat untuk memperoleh kelebihan bersaing tanpa mengira saiz organisasi tersebut. e-Perkhidmatan dan sebagainya. malah mereka juga boleh mendapat kelebihan dari segi mengiklankan barangan mereka di laman web yang lebih murah. Matlamat kerajaan untuk meningkatkan aplikasi IT di Malaysia perlu disambut baik oleh semua syarikat pembekal dalam meningkatkan aplikasi IT dalam aspek pengurusan dengan melaksanakan sistem pengurusan elektronik seperti eDagang. para pembekal boleh menjalankan perniagaan mereka secara global dan secara tidak langsung dapat memperluaskan lagi pasaran perdagangan mereka.6 Cadangan Kajian Lanjutan Memandangkan kajian hanya melibatkan satu kajian kes ke atas syarikat TMR&D yang merupakan sebuah organisasi yang berasaskan penyelidikan dan pembangunan. Hal ini bukan sahaja memberi penjimatan kepada pihak pembekal.167 perniagaan secara atas talian. Adalah lebih menarik jika kita dapat mengkaji secara perbandingan antara beberapa buah syarikat yang membangunkan sendiri sistem e-Perolehan secara dalaman untuk melihat kelebihan dan kekurangan antara syarikat tersebut. Dengan meningkatkan aplikasi IT dalam perniagaan mereka. Menurut Attaran & Attaran (2002). Kajian lanjutan juga boleh dibuat dengan menjalankan kajian dengan menggunakan kaedah penyelidikan yang berlainan seperti menggunakan kaedah longtidunal dan kaedah empirical untuk melihat sejauh mana kemampuan sistem ePerolehan yang dibangunkan secara dalaman ini berbanding dengan sistem e- .

Kajian lanjutan dibuat ke atas faktor pendorong kepada pelaksanaan sistem ePerolehan seperti faktor dorongan daripada luar dan dalaman organisasi. kajian lebih terperinci juga boleh dijalankan terhadap peranan yang boleh dimainkan oleh syarikat yang membangunkan sistem e-Perolehan secara dalaman dalam membantu syarikat lain yang berminat untuk membangunkan sistem ini secara dalaman menggunakan teknologi dan kepakaran yang sedia ada. kajian seterusnya boleh dibuat berhubung kaitan antara jenis sistem e-Perolehan yang digunakan sama ada MRO dan ERP dengan teknologi yang digunakan untuk melihat perhubungan antara kedua pembolehubah tersebut. . Di samping itu juga. Memandangkan penggunaan sistem e-Perolehan masih belum meluas di Malaysia. terdapat banyak aspek dan pembolehubah yang dapat dijadikan bahan kajian. Di samping itu juga. Selain itu. Kajian juga boleh dijalankan terhadap pihak pengurusan organisasi yang belum menggunakan sistem e-Perolehan untuk melihat halangan dan kekangan yang dihadapi untuk melaksanakan sistem tersebut. Kajian lanjutan juga boleh dilakukan dengan melihat kesan sistem e-Perolehan ke atas pihak pembekal dan vendor berasingan dalam pasaran global dan pendekatan yang digunakan untuk memenuhi spesifikasi pembeli yang semakin tinggi dan kompleks. Cadangan berikut boleh dijadikan pertimbangan bagi kajian penyelidikan akan datang. Faktor Kejayaan Kritikal juga boleh dikaji untuk menentukan faktor yang mana dapat memberikan kejayaan kepada sistem ini supaya ianya dapat digunakan dengan lebih meluas di Malaysia. Kajian ini boleh menggunakan sampel yang lebih besar agar mendapat kesahan yang tinggi terhadap kajian yang dijalankan.168 Perolehan yang sedia ada di pasaran. Satu kajian tentang tajuk yang sama tetapi diadakan lebih menyeluruh dengan melibatkan semua syarikat yang menggunakan sistem e-Perolehan di Malaysia.

Ini kerana pembangunan sistem e-Perolehan oleh TMR&D sememangnya tidak memerlukan kos yang tinggi dan hanya menggunakan kepakaran dalaman yang sedia ada. Secara keseluruhannya. Pengkaji berharap kajian ini boleh dijadikan panduan dan hala tuju dalam meningkatkan usaha ke arah meningkatkan aplikasi IT di organisasi lain. kecuali pada faktor tahap pendidikan dengan kontrak perundingan dan pengumpulan maklumat. Dapatan kajian juga berjaya melihat hubungan yang wujud antara amalan dan prestasi e-Perolehan di samping menghuraikan pendekatan yang digunakan oleh pihak pengurusan untuk mengatasi masalah yang berkaitan dengan sistem ePerolehan TMR&D. . namun ianya memberikan hubungan yang signifikan antara satu sama lain.7 Rumusan Secara keseluruhannya.169 5. tetapi mempunyai kekangan dari segi kos dan teknologi yang diperlukan. Dari aspek perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor demografi menunjukkan tidak wujudnya banyak perbezaan. penggunaan sistem e-Perolehan yang dibangunkan sendiri secara dalaman merupakan satu alternatif kepada syarikat yang berminat untuk meningkatkan aplikasi IT dalam proses pembelian mereka. Perbezaan signifikan ini wujud pada mereka yang mempunyai tahap pendidikan Ijazah Sarjana dan Ijazah Sarjana Muda. Perhubungan antara faedah e-Perolehan dan amalan e-Perolehan yang diperolehi daripada kajian ini adalah agak lemah. Akhir sekali. adalah menjadi harapan pengkaji agar kajian ini dapat membantu pihak tertentu dalam melaksanakan sistem e-Perolehan dalam meningkatkan lagi proses perolehan mereka serta memberi peluang kepada mereka untuk faedah daripada penggunaan sistem tersebut. kajian ini telah berjaya mencapai objektifnya dalam mengukur tahap dan perbezaan amalan dan prestasi e-Perolehan syarikat kajian kes.

(2000).html . N.F. Alias Baba (1998). Abdullah. Z. Bakos. Managing Business to Business Relationships Throughout the e-Commerce Procurement Life Cycle. Applegate M. A. Penerbit Universiti Kebangsaan Malaysia. A Guide to eProcurement for the Public Sector. dan Mckenney J.Y.pmo. M. The Coming Age of Online Procurement.gov..com/pqdweb?dis=316223241&sid=1&Fmt=3&clientId=2 1690&RQT=309&VName=] Tarikh Pencarian: 17/12/2004. Model Linear dalam Penyelidikan Sosial. Industrial Management & Data Systems: 177-180. dan Yuan. 44(3): 16-21. L. Asia Computer Weekly (2003). (2006). (2002). A. Attaran. Kata-kata Aluan Mesyuarat Majlis Teknologi Maklumat Negara (N. http://www. S. dan Majid.umi.170 Rujukan Ab Hamid. dan Gartner.com.org/ConfMan/PC-online/paperlist. Mengimbas Kembali Pembangunan Persekitaran Elektronik/Teknologi Maklumat di Malaysia (1997-2000). M. Abdul Majid.teennet.my/art_13. McGraw-Hill (Malaysia) Sdn.my/WebNotesApp/PMMain. http://www. (2002). Irwin. Bakri. Bangi. Andrews. The Efficacy of E-Procurement To Businesses: An Empirical Survey on Malaysian Industries. J. R. “Reducing Buyer Search Costs: Implication For Electronic Marketplaces”. “Catch The Wave of E-Procurement”.R.nsf/0/96d63e18205df5b948 25715d000f7aeb?OpenDocument Tarikh Pencarian : 27 Jun 2006 Abu Bakar. (1997). (2000). http://proquest.eurasia-ict. Pengurusan Pembelian : Sistem & Pelaksanaan. IL. (2002). N. McFarlan W. EurAsia-ICT 2002. Corporate Information Systems Management : The Issues Facing Senior Executive 4th ed. (1996). A. Office of Government Commerce. Bhd. N. Attaran.C. (2002). Tesis Phd. Archer. (2003).14k . B. Industrial Management. Tarikh Pencarian: 20/1/2005.. Universiti Teknologi Malaysia. . http://www.T). Y. Chicago. Management Science 43(12): 1676-1692.L.H dan Rohaizat. Tarikh Pencarian: 12/1/2005.I. Internet Research: Electronic Networking Applications and Policy. dan Attaran. Z. Pembudayaan Teknologi Di Kalangan Pekerja Sektor Industri Teknologi Tinggi di Malaysia. (2001).26 Feb 2005. W.html 101k. 10(5): 385-95.

Jumaat. (1988).aspx?file=20030912_BH. Dougan. Berita Harian (2003).htm 12 September 2003. http://www. M. 46(4): 563585. Bryman. Management Science. dan Lee. dan Gebauer. Boulton. Trust and Value. Proceeding of the 38th Hawai. P. (1996). Bajet 2004: Penggalak Pertumbuhan ICT dan Teknologi Tinggi. The Management of Innovation. “B2B E-Commerce Opportunities”. M. M. dan Bailey. A. S. A Strategic Role For Purchasing. London: Tavistock. (2000). M. in Roger Sapsford nd Victor Jupp. Bowles. J.eperolehan. Data Collection and Analysis. P. South Orange. (2001). K.D. Analysis of Unstructured Data. 43(5): 93100. “Frictionless Commerce? A Comparison of Internet and Conventional Retailers”. Burns. Study Notes. (1961). (3): 22-39. K. May/Jun: 50-58. R. Tarikh Pencarian: 21/12/2004. O.. http://www. E-Procurement: The Transformation of Corporate Purchasing.171 Baron. How the Internet Is Changing B2B Transaction.ac. Reliability and Validity in Qualitative Research. The Custom Publishing Group. J. Evaluating the Use of Information Technology in Interorganization Relationships. (2002). V. dan Hammersley. A. http://bajet2004.qmuc..htm.uk/psych/RTrek/study_notes/web/sn5. SME E-Procurement Adoption in Hong Kong. Chan. London: Unwin Hyman.com/2003_09_01_bajet2004_archive. J. J. January: 5-8. Proceeding of The hawaii International Conference on Systems Science. Belanjawan (2004).blogspot. (1991). “Web-Based E-Catalog System in B2B Procurement”. Quantity and Quality in Social Research. 19 September 2003. dan Taylor. J.html. Internatonal Conference on System Sciences. Cano. The McKinsey Quarterly. Y. DPMM Harap ePerolehan Ubah Corak Dagangan Ahli. D. Communications of the ACM. Supply Chain Management Review. G. Tarikh Pencarian: 12/12/2004. Brynjolfsson. dan Stalker. (2000). (1999). Sage Publication. dan Smith. . NJ. dan Keough. J. Buxmann. Cammish. London. (1999). Tarikh Pencarian: 12/04/2005. (2000). Shaw. T. D. 0-7695-1874-5/03 Chopra.M.com/bm/press/showpage. The Roles of Power. E. G.

(1994). San Antonio. Harper & Row. dan Palmer. dan Heijboer G. Summer: 37-43. Supply Chain Management Review. 21(1): 11-23. Tarikh Pencarian: 23 Disember 2004. Eric Goh (2000). H. European Management Journal. The Journal of supply Chain Management: 43-49. Kale.S. I. R. A. Practices. “Electronic Procurement in Supply Chain Management: An Information Economics-based Analysis of Electronic Markets”. (2001). Compaq e-Business-A Case Study. N. (eds) Principles and Practice in Business and Management Research. dan Kirkpatrick. Management-Tasks.R. Elliff. (2003). dan Sigh. 14(5): 539-555. International Journal of Service Industry Management. Eakin. R. S. Dai. TX. dan Arnold. Theory and Practice of Participant Observation in Wass. dan Johnston. P. Gupta. Croom. 8(1): 25-33. Assessing Advantage. U. (2000). M. E-Service: Enhancing Internal Customer Service Through e-Procurement.. Aldershot. S. S. dan Lincoln. (1988). Contributing to the Bottom Line. Denzin. New York. Dartmouth: 35-62.A Framework for Dianosing Competitive Superiority. 2000). 2000. dan Wensley. De Boer L. R. (2002). Sage Publications. (2002). 1(4): 38-45.172 Croom. Y. (2001). Measuring e-Procurement Benefits.F. 36(1): 4-13. Responsibilities. An Evaluative Model for e-procurement Channel Adoption in : Proceeding of The Fifth INFORMS Conference on Information Systems and Technology (CIST. November. J. at: www. “The Impact of Web-based Procurement on the Management of Operating Resource Supply”. Organizing for Excellence: Five Case Studies.dnmstrategies.com/presentation/ cfo/nov_2000/ericgoh. London. Delbridge.. And Wells. “Moving Procuremant Systems to the Internet: The Adoption and Use of E-Procurement Technology Models”. “How to Make Strategic Alliances Work”. (2000). Essign. S.A.com Tarikh Pencarian: 14/12/2004. P. http://www.J. R. G. dan Kauffman. Harink J. A Conceptual Model for Assessing the Impact of Electronic Procurement. (2002).pdf Supplemental Result. D. V. The Journal of Supply Chain Management. Davila.. (2000). P.K. 52 :1-20.. Drucker. Q. R. . Journal of Marketing. Dyer. (2003).govpro. European Journal of Purchasing & Supply Management. (1973). Sloan Management Review. Collecting and Interpreting Qualitative Materials.H. M. Day. To Be or Not To B2B?.

J.J.L. . Beam. Analyzing and Understading Data. Multivariate Data Analysis. dan Hlavka. Denmark. Upper Saddler River. George Mason University. Gill. B.B.F..How the Internet Could Lead to a More Integrated Procurement Function. The Conference Board of Canada. E-Procurement Case Studies: Another Tool in the Toolbox.. T. Thesis MBA. Thesis PhD. S. “Computer Attitudes and Learning Performance: Issues for Management Education and Training. W. “Impact of The Internet on Procurement”.. (1998). dan Johnson. D. Berkeley: 1-17. Frye. Pulau Pinang. dan Frye. S. Tarikh Pencarian: 15/1/2005 Hair. 2nd ed. Aaiborg. Universiti Sains Malaysia.173 Fok. Keynote address at the Fourth International Conference on Stimulating Manufacturing Excellence in Small and Medium Enterprise. University of California. Berkeley. P. C. Research Methods for Managers. dan Black. (2002). Marketing Intelligence & Planning. Gulledge. QFD Strategy House: An Innovative Tool for Linking Marketing and Manufacturing Strategies. E-Procurement in the Private and Public Sectors. R. (2004). T. The Element of Procurement. dan Segev. Y.(3): 335-348. B2B eMarketplaces and Small and Medium Sized Enterprises. J.E. dan Mueller. U.pdf. A. Acquisition Review Quarterly 14(1): 167-181. (13): 89-101. N. C. School of Management. Green. D. Journal of Organizational Behavior. Prentice Hall. Gulledge. Unpublished Research. J. Printice Hall. Using SPSS for Windows and Macintosh. London. A.W. Self-efficacy of An Individual on Internet Use In Organisations. (2001). Quesada. Tatham. (2003). (2004). (2004). C. (2004). (2002). R. NJ. dan Salkind. E-Procurement: Case Studies-Another Tool in The Toolbox. (1997). 22. G. Friesen. Changing Shapes of Supply Chains. Paul Chapman.ca/Public/Team1/Docs/e-procurement_ report__june_2004_-executive_summary. Gebauer. Gonzalez. Upper Saddler River. (1998). (1992). (2001).. R. 3rd ed. dan Segev.C. Guthrie. Anderson. CA. A. Gebauer.5th ed.cebi. J. New Jersey. Gattiker. M. http:// www.

Tarikh Pencarian: 20/12/2004. (1993). (2002).C.yale. Jones. (1995). Tarikh Pencarian: 17/12/2004. 27(2): 297-306.edu/events/ Mixed%20Methods%20Presentation. Yale University.. The Frontiers of E-Procurement: RosettaNet Malaysia. 32(8): 22-27. Katsulis. http:// http://www. Harvard Business Review. Electronic Procurement .moa. Supply Chain Management Review. Digital’s World Wide Web Server. IIE Solutions. NIMH Traning Program. Kaplan. http://agrolink. http://cira. Kalakota. Jabatan Perdana Menteri (2003). D.my/jph/dvs/intranetjph/planning/computer/gppkpa012003 1. (2000). Computer Network & ISDN System. dan Robinson. The Study of EProcurement System to Suppliers in Penang and Kedah Area. (2002). M. C. dan Afzan Musa. July/August: 75-79. P. dan Foster. dan Sawhney. 1(3). “Commercial Senarios for the Web: Opportunities and Challenges”. Proceedings of International Conference on E-Commerce 2005: 266-271. D.com/story/OEG20020502S0036. Journal of Computer Mediated Communication. Stephen Austin & Sons Limited. Stein. E-Procurement: The Next Wave of Cost Reduction in E-Business: Roadmap for Success. A Case Study. How E-Commerce Saves Money. (2000).June: 97-102.med. Novak. Wyld. Proceedings of International Conference on E-Commerce 2005: 260-265. Hoffman. T. S.P. The McKinsey Quarterly 3 : 22-39. E-Procurement: Is the Ugly Duckling Actually a Swan Down Under?. (2005). Jennifer Baljoko.. Helmi. dan Chatterjee. R.pdf. dan Render. A.174 Hawking.C. (1995). CAPS Research Tracking Impact Of E-Procurement.my-esm. (1999). Heizer. R. MA. 16(1): 3. S. A. M. M. Addison-Wesley Logman. Mixed Methods: Theory and Practice.. Keough. B. Hunter. E-hubs: The New B2B Marketplaces. (2003). Hussain.CIRA Post-Doctoral Fellow. Hertford. Y. Special Issue on Electronic Commerce. (2000). ( 2005). R. J. Buying Your Way to The Top.. Chapter 9: 231-264. (2004). D. . P. May. F. A. “Next Generation B2B Solutions”. pdf. Mohamad Kamal. Asia Pacisif Journal of Marketing and Logistic. R.A Guide for Councilors and Managers. Kalakota. Tarikh Pencarian: 12/1/2005. Garis Panduan Mengenai Tatacara Penggunaan Internet dan Mel Elektronik di Agensi-Agensi Kerajaan. S.

49(11): 1212-1218.html. V. The 1000-page Question. Business Models for Internet-Based E-Commerce:An Anatony. E. Purchasing Must Become Supply Management. Highered. Handbook of Research Design and Social Measurement.lif. P. Kim. McGraw-Hill. (1998). . (2003).L. Journal of the Operational Research Society. (1994). D. (2000). Nereus Consulting Ptd Ltd. New Jersey: Prentice Hall. Kraljic.I. Basic Marketing Research. 42 (4): 55-69. (2000). S. Korper. Malone. State University of New York.mcgrawhill. Koppelmann.html . 6(2) : 90-106. (1991).H dan Kamauff. “Matching Indirect Procurement Process with Different B2B E-procurement Systems”. Harvard Business Review.. Computer and the Internet. R. Yates. Phenomenology and Pedagogy.W (1995). J. J. Harvard Business Review.K. Tarikh Pencarian: 11/1/2005. e-Business in Education. J. R. Killen. Thesis PhD. California Management Review. N. Principal Consultant. http://highered. D. Kocabasoglu. Sept-Oct. Managing Purchasing: Making The Supply Team Work. C. 27(3): 166-172. Computer In Industry. T.com.Applications to Contemporary Issues. Kvale. Academic Press. San Diego. Latinos. at http://www. (1989). Sage Publication. Multilevel Lotsizing and Scheduling by Batch Sequencing. European Journal of Marketing . J. Latino Issues Forum. K. 5th ed. dan Xideas. Malhotra. dan Bernjamin. (2002).C. B. (2002). (1988). Leonard. An Empirical Investigation of Institutional and Industrial Purchasing Structure. 53: 153-164.175 Key Terms & Glossary.W. (2002). “The Logic of Electronic Market”.org/technology/fact_sheet. dan Jordan. C. An Empirical Investigation of the Impact of Strategic Sourcing and E-Procurement Practices on Supply Chain Performance. (1983). S. 28(4) : 20-39.I. (2001). Newbury Park.com/sites/0070894345/student_view0/chapter8/ke y_terms___glossary. L. dan Ellis. J. dan Shunk. Laios. London. Miller. The E-Commerce Book: Building the E-Empire.mcgraw-hill. Tarikh Pencarian : 22 Jun 2006 Mahadevan. Leticia.

12(1): 145-67. UTM. Martin’s. Public Management. & Associates (2002). Morris. Moon. dan Geloso. E-Procurement.W. J. 5(2): 259-282. (2004). dan Simco.B. dan Nachmias. From Strategy to Implementation. Testing the Survey Method: Continuity and Change in British Industrial Relations. Instituting E-Procurement in the Public Sector. London. Department of education. dan Huberman. . http://www. (2003). Moise.gov. Sage. Novack.J. e-Business Education.P. Journal of Public Procurement. 5(1): 54-72. Mohd Najib. Organisation for Economic Co-operation and Development. (1994). (2000). (2001).oecd. A. dan Galle. W. The China International Electronic Commerce Centre. T. Journal of Business Logistic. PM. Mitchell. Science and Training (DEST). M. 2nd ed. New York. A. 82(11): 21. D. M. Naruto. (2002). Miles.C. M. (2001). Transparency in Government Procurement: The Banefits of Efficient Governance and Orientations for Achieving It. London. Work Employment and Society. S.ssat. (1991). A. An Expanded Sourcebook-Qualitative Data Analysis. Nachmias. N. Tarikh Pencarian : 27 Jun 2006. Prentice-Hall/Financial Times.org/trade. (1998).176 Miller.J. Johor. dan Wood. C. J. Handbook of Research Design and Social Measurement. (1992). E. “Electronic Commerce Usage in Business-toBusiness Purchasing”. Mitchell. (1991). (2005). D. APEC High Level Symposium on Electronic Commerce and Paperless Trading.au. Thousand Oaks. A Supply Chain Perspective. Tarikh Pencarian: 24/04/2004. E-Procurement Management in State Government: Diffusion of E-Procurement Practices and its Determinants. St. (1999). Min. Neef. International Journal of Operation & Production Management 19(9): 909-921. M. G. Online Action Plan. H. K. R. Case Studies on the Effective Use Electronic Business in Education Sector. The Industrial Procurement Process. http:// www. Penyelidikan Pendidikan. D. M. dan Salkind. Sage Publications. S. 6th ed. Research Method in the Social Sciences. CA.

The Research experience. Ramayah. Intention to Purchase Through the World Wide Web (WWW): The Malaysian Experience. Tesis PhD.my/WebNotesApp/PMMain. Procurement Guidelines (2002).pmo. Ribbers. S. J. (1999).. 19(3).nsf/0/76189894df78a18948 256de300076ee1?OpenDocument . Y. (2003). C. China. in Hammersley. The Third International Conference on Electronic Commerce Engineering (ICeCE2003). Morgan Stanley Dean Witter Report. dan Tsalgatidou.179/documents/construction survey. Tarikh Pencarian: 11/12/2004. Ramayah. Dec.nsw. “Integrated Value Chains And Their Implications From A Business And Technology Standpoint”. Sage: 181-99. 29: 323-342. Patterson. Lim C. T.au/e-procurement. London. Sept. Tarikh Pencarian: 15/11/2004. http://212. The Power of Procurement. Punch. A. Quesada.D. Perutusan Budget 2004. University of Kansas.P.pdf. Hangzhou. A. Decision Support Systems. F. The Strategic Coordination of new Information Technologies. Scholl of Business and Entrepreneurship. SME e-Readiness in Malaysia: Implications for Planning and Implementation. Procurement Performance and their Relationship. R. A Study of eProcurement Technologies. Nova Southeastern University. Reddy A. M. Phillips. Papazoglou. Tarikh Pencarian: 15/1/2005. ABI/INFORM Global: 517. University of Toledo.67k -. G. Procurement Practice. (2005). April. C. T. dan Muhamad. Perutusan Bajet 2004 Ketika Membentangkan Rang Undang-Undang Perbekalan (2004) http://www. dan Iyer.. (2004). http://wwww. Suppply Chain Management Review. The B2B Internet Report: Collaborative Commerce. (2004). Observation and the Police . J. International Journal of Management. Thesis PhD. 9(9). Quinn. Rae. M. Social Research Philosophy Politics and Practice. (2003). P.: 24-27. Electronic Procurement Implementation Strategy-Guidelines..96. A Conceptual Model of the Principle Governing Effective E-Commerce. J. Sasin Journal of Management. M. dan Meeker. Thesis PhD.177 Park. 11(1): 103-120. .. (2005). (2002)..gov. (2000). Report On Survey Of Council Construction-Related E-Procurement Implementation. J. dan Mohamed.gov. ABI/INFORM Global: 6.22. (1993). Individual Work Environment (Job Characteristics) and Work Related Attitudes in the Telecommuting Organization.S. M. (2000).

dan Zaidatun. Procurement in the Internet AgeCurrent Practices and Emerging Trends –Result From Case Study. M. Sage Publication. P. University of California Bakerley. 4th ed. C. School of Argosy University. B. New York. P. Sekaran.. Logistics Solution. Printice Hall. A. Egypt. A Study of E-Banking Security Perceptions ans Customer Statisfaction Issues. (2005).L.. Understanding Regression Analysis.F. U. Thesis PhD. T. New York. RMK8. London. Saunders. 2nd ed. dan Thornhill. J. Gebauer J. (2002). (1993). D. Business To Business Electronic Commerce. (2003). Sjoquist. Blackwell. Sharon.. An Empirical Investigation Into The Relationship Between Electronic Commerce and State and Local Governments’ Sales and Use Taxes. Schroeder. “Rancangan Malaysia Kelapan”. International Journal of Bank Marketing. Predicting Automated Teller Machine Usage: The Relative Impertance of Perceptual and demographic Factors. dan Ronchi. R. CICA Conference in Cairo. The Journal of Economic Perspective. (2002). dan Spulber. dan Stephan. Schmid. Alliances & The Coordination Spectrum”. Robson. (2001). dan Thomas. M. 13(4): 26-32. MIT Working Paper. (2001). Kuala Lumpur. Rice. University of Kentucky. “Strategic Partnership: Collaboration. “Pengenalan Kepada Analisa Data Berkomputer SPSS 10. T. Rogge.10 For Window”. (2003). (2003). College of Business and Economy. 1: 22-27. University of Iowa: A sage University Paper. Real World Research. An Introductory Guide.D. P. Wiley. Venton Publishing.. Frankland. Focus Group in Social Research. A. A. K. Research Method for Business Students. 35(5): 465-480. Bloor. Robson. Thesis PhD. (2001). Winter.. (1986). (1998). M. Segev.E. Percetakan Nasional Malaysia Berhad. S. Wirtschaftsinformatik. Robieh. Lewis.L. (2001). dan Beam. D. Rugimbana. Salleh. J. (2001).. C. 15(1): 55-68. Kuala Lumpur. Research Methods for Business: A Skill Building Approach. D.178 Reiley. (1995).B.F. Quantitative Applications in the Social Sciences. Electronic Markets. 3rd ed. Transparency of Procurement and Ethical Conduct “Two sides of a coin”. . Oxford. L.C.

E-Commerce and Development Report. Impact of B2B EProcurement Systems-A Summary Report. Communication Commentary. P.phische. C. L. dan Shaw. United Nations (2004). J. 5: 348-365. E. University of IIIinois at Urbana. New York. Communication Research. (2004). Tarikh Pencarian : 26 Jun 2006.G. C. D. S. “Kaedah Penyelidikan Komunikasi dan Sains Sosial”. 5(102): 161. A Study of the Value and Impact of B2B E-Commerce: The Case of Web-Based Procurement. Timmers. (2001). (1998). Ethics. The Paradigm Dialog. C.. dan Micheal J. (1992). Australia. The Effects of Process Characteristics on The Value of B2B E-Procurement. P. T.A. (1986).: 139-157. M. (2000). Subramaniam. dan Shaw. Subramaniam.htm . Teo. 25% of Malaysian to have Internet Access. R. Smith. M. P. Sage. (2003). (1994). Stein.179 Simchi-Levi. Field Studies and the Paradigm Crisis. New York.com/ideas/articles/articel_weblog_20010918. dan Lea. Newbury Park. A. M. Stake. Syed. S. A. Demographic and Motivation Variables Associated with Internet Usage Activities. Victoria University.S. Wiley and Sons. H. International Journal of Electronic Commerce 6(4): 19-40. ERP Research group. Steinfield. 21: 427459. CITeBM and IDM. Information Technology and Management. Kuala Lumpur. Electronic Networking Applications and Policy. (2002). in E. William Q. (2000). McGraw-Hill. Electronic Commerce: Strategies and Models for Business To Business Trading. (1990). J. Computer-Mediated Communication in Organizational Settings: Emerging Conceptual Frameworks and Directions for Research. Dewan Bahasa dan Pustaka. C. United Nations Conference on Trade and Development. dan Simchi-Levi. Design and Managing the Supply Chain. L.E. http://www. Kaminsky. Guba (Ed).. Management Communication Quarterly. I.M. dan Hawking. R. . Teo. (2001). Panacea or Panopticon? The Hidden Power in Computer-Mediated Communication. e-Procurement Practices: An Australian Survey 2002. New York and Geneva. 11(4). J. pp:125-137. H. Urbana University of Illinois Press. Spears. (2002). Subramaniam. Quieting reform: Social Science and Social action in an Urbana Youth Proram.

Emerging Trend in E-Commerce. http://home. New York.F. Chapman & Hall. Wan Khairuzzaman. Purchasing Management: Analysis. Competitive Advanteges in Virtual Markets-Perspective of Infomation based Marketing in Cyberspace.K.E. dan Kollmann. Daftar atau Hilag Peluang –Azizan.E. T. A. Van Weele. (1979). Second Edition. McGraw-Hill. Y. The Impact of The New Technology of Process Control on Workers: A Case Study of A Malaysian Petrochemical Plant.S. R. Tarikh Pencarian : 27 Jun 2006 Vaidya. Derbyshire Business School. 12 Januari 2006. Australian Electronic Governence Conference. (1975). R. “Electronic Procurement-Momentum Needed”. Thesis PhD. Journal of Law and Economics. Pitt.. Weil. Newbury Park.my/pressclips/2006113c. Webster. dan Ung C. A General Model for Understanding Organizational Buying Behaviour. (2000). Work Study (2003). Sage Publications. L. dan Gao. 4(4): 52-57.eperolehan. Case Study Research: Design and Method (Applied Social Research Methods Series Volume 5). London. E-Commerce Impresa. P. K. Ramayah.. Williamson.I. Sajeev. (1998). Kuala Lumpur. E. Yuserrie. Free Press. (2002). 3rd ed. (2006).32(7/8): 603-15. European Journal of Marketing. G.. .T. R. Z. Marketing Management.. Buying into e-Procurement. Markets and Hierarchies: Analysis and Anti-Trust Implications: A Study in the Economic of Internal Organization. Watson. Towards a Model for Measuring the Performance of E-Procurement Initiatives in the Australian Public Sector: A Balance Scorecard Approach. O. Sage Publications. Thousand Oaks. Yin. Milan. CA. Berthon. (2004).M. Callender. Welber. Yin. (2000). F. J..htm . (1994). (2000). Emerald Group Publishing Limited: 52(1). Y.M. Williamson.. dan Wind.180 Utusan Malaysia. Planning and Practice. M. University of Derby. Case Study Research. Manufacturing Systems 18(5): 47-52. A. International Conference on Electronic Commerce. “Transaction cost economics: The Governance of Contractual Relations”. Design and Methods. T. G. dan Zinkhan. R. W. A Study on Factors Driving Electronic Commerce Initiative and Organization Readiness. O. K. (1996). (2003). 22(2): 233-261.com. J. (2000). University of Melbourne. Malaysia.

181 Zenz. New York . G. dan Thompson.H. (1994).G. Business Research Method. W. Zikmund. Purchasing and the Management of Materials. 7th ed. (1997).Wiley. 5th ed. . The Dryden Press. G.

182 Senarai Lampiran Lampiran A Proposal untuk menjalankan kajian kes Lampiran B Senarai responden Lampiran C Kebenaran menggunakan soal selidik Lampiran D Garis panduan mengendalikan temubual Lampiran E Soalan soal selidik dan soalan temubual Lampiran F Pink form Lampiran G Borang SBB 19B Lampiran H Borang pendaftaran vendor/pembekal Lampiran I Borang pemarkahan pembekal Lampiran J Surat setuju terima .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful