Prosiding Seminar Penyelidikan Siswazah UKM 193

KEBERKESANAN PENDEKATAN BERASASKAN KEPELBAGAIAN BUDAYA TERHADAP INTEGRASI NASIONAL DALAM MATA PELAJARAN SEJARAH (The Effectiveness of Multicultural Based Approach on National Integration in History Subject) AHMAD ALI SEMAN ZAHARA AZIZ ABDUL RAZAQ AHMAD ABSTRAK KEMAJUAN: Kajian kuasi eksperimen ini dijalankan untuk menentukan kesan pembelajaran berasaskan kepelbagaian budaya yang merangkumi perspektif sejarah budaya, sejarah etnik dan sejarah kebangsaan ke arah meningkatkan integrasi nasional. Kajian ini juga untuk mengenal pasti hubungan konstruk pendekatan kepelbagaian budaya dari aspek persefahaman budaya, toleransi kaum dan identiti Malaysia dengan integrasi nasional di kalangan pelajar dalam mata pelajaran sejarah. Bagi melaksanakan kajian ini, 81 pelajar terlibat dalam kumpulan rawatan dan 80 pelajar dalam kumpulan kawalan tingkatan dua dari dua buah sekolah iaitu Sekolah Menengah Kebangsaan Taman Seraya Ampang dan Sekolah Menengah Kebangsaan Syed Mashyor Batang Kali, Rawang di negeri Selangor. Hasil kajian rintis pendekatan kepelbagaian budaya bagi kontruk persefahaman budaya, toleransi kaum dan identiti Malaysia dan integrasi nasional berada di tahap kebolehpercayaan tinggi, iaitu diantara 0.80 hingga 0.96. Kaedah penggunan analisis data menggunakan analisis deskriptif (frekuensi, min dan sisihan piawai) dan inferensi (ujian t, Anova, MANOVA dan regersi berganda) berdasarkan Statistical Package Social Sains (SPSS-11.5). Hasil kajian menunjukkan tahap pendekatan bersasakan kepelbagaian budaya dari aspek persefahaman budaya, toleransi kaum dan identiti Malaysia dan integrasi nasional nasional kumpulan kawalan berada pada tahap sederhana dan kumpulan rawatan pula berada pada tahap yang tinggi. Terdapat perbezaan yang signifikan (p<0.05) antara kumpulan rawatan dan kumpulan kawalan dari semua aspek yang dikaji berdasarkan jantina dan kaum. Analisis data juga menunjukkan terdapat hubungan signifikan yang tinggi antara pendekatan berasaskan kepelbagaian budaya dari aspek persefahaman budaya, toleransi kaum dan identiti Malaysia dengan integrasi nasional dalam kumpulan rawatan. Analisis regresi pula menunjukkan pendekatan kepelbagaian budaya dari aspek persefahaman budaya menyumbang sebanyak 55 peratus, aspek identiti Malaysia menyumbang sebanyak 11 peratus dan toleransi antara kaum menyumbang sebanyak 2.5 peratus. Implikasi kajian menunjukkan pendekatan berasaskan kepelbagaian budaya dalam mata pelajaran sejarah diterima secara positif oleh pelajar dari pelbagai kaum dan ianya boleh dijadikan model pengajaran bagi mencapai matlamat perpaduan dikalangan kaum seterusnya mencapai visi satu Malaysia.

This study was also to identify the relationship among the constructs of multicultural based approach from the aspects of cultural understanding. to achieve the vision of One Malaysia. The findings show that the level of multicultural based approach from the aspects of cultural understanding. Aliran falsafah realism mengakui inisiatif untuk menjayakan matlamat Negara dan agenda perubahan adalah terletak ditangan para guru (Ahmad Rafaai 2000. racial tolerance and Malaysian identity with national integration among students in the History subject. The regression analysis shows that in term of multicultural based approach. 81 students were selected to be in the treatment group and 80 students were put under the control group. racial tolerance and Malaysian identity and national integration were at a high reliability level. racial tolerance and Malaysian identity and national integration for the control group were at the medium level. racial tolerance and Malaysian identity with national integration in the treatment group. . The implication of the study reveals that multicultural based approach in the History subject are positively accepted by multiracial students and it can be adopted as a teaching model in order to achieve unity among the multiracial. oleh sebab itu bidang pendidikan dapat menjadi saluran penting bagi mendokong citacita perpaduan dan integrasi nasional (Chai Hon Chai 1977). The data analysis shows that there is a high significant relationship between multicultural based approach from the aspects of cultural understanding. dalam hal ini. ANOVA.05) between the control and treatment groups for all the aspects studied in terms of gender and races. Form two students of Sekolah Menengah Kebangsaan Taman Seraya Ampang and Sekolah Menengah Kebangsaan Syed Mashyor Batang Kali. the aspects of Malaysian identity contributes 11% and racial tolerance contributes 2. with the score between 0. mean and standard deviation) and inferential (t-test. ethnic history and national history to enhance national integration.96.80 to 0. Zahara & Abdul Razaq ABSTRACT PROGRESS: This quasi experiment research was done to determine the effect of learning based on multicultural which inclusive of cultural history perspective. There is a significant difference (p<0. whereas the treatment group was at the high level. Rawang of Selangor were selected to be the respondents of this study. 2009).194 Ahmad Ali. kurikulum Sejarah yang memberikan gambaran jelas tentang pembentukan Negara bangsa dapat dianggap wadah yang paling baik untuk menerapkan usaha-usaha memupuk kesedaran dan kefahaman tentang unsur penyatuan bangsa dan perpaduan etnik (Lee 2002).5 %. and in the long run. PENGENALAN Guru merupakan agen perpaduan dan transformasi budaya kepada pelajar. MANOVA and mutltiple regression) techniques of the Statistical Package of Social Science (SPSS-16). the aspects of cultural understanding contributes 55 %. The pilot study showed that the multicultural based approach for the constructs of cultural understanding. The data was analyzed using descriptive analysis ( frequency.

Konsep Bersepadu Dalam Pendidikan Disiplin ilmu dan pengetahuan Sejarah yang meliputi tiga elemen utama iaitu (1) Sejarah Budaya. Kesepaduan bagi kombinasi ketiga-tiga aspek di atas. kerana penyampaian mesej sebegini perlu bermula dari peringkat awal iaitu melalui sistem pendidikan dan persekolahan. dapatlah digambarkan sebagai berikut : Pengetahuan Konsep Bersepadu Budaya Pengalaman Pembelajaran Nilai RAJAH 1. toleransi antara kaum dan identiti Negara dapat diperkukuhkan dalam kalangan pelajar yang berbeza latar belakang lokasi.Prosiding Seminar Penyelidikan Siswazah UKM 195 Oleh sebab itu jugalah Sejarah dijadikan mata pelajaran teras dalam Kurikulum Bersepadu Sekolah Menengah (KBSM) kerana melalui kefahaman tentang Sejarah bangsa dan Negara. Rashid. Abd. berupaya dilaksanakan dan menarik penglibatan pelajar tentu sekali akan memberi makna yang besar. Rahim Abd. Konsep bersepadu ini. memahami proses pembentukannya dan sedia menerima realiti yang ada pada masa kini. Ahmad Ali Seman (2009). disebabkan sekolah adalah tapak sosialisasi dan wadah pembentukan jatidiri (Tajul Ariffin Noordin 1993). Di samping itu. budaya dan etnik. iaitu : . persefahaman budaya. dilaksana berlandaskan : (1) Falsafah Pendidikan Kebangsaan. (1997) sendiri mengakui kepentingan Sejarah sebagai kurikulum yang dapat menyedarkan setiap kaum tentang peranan mereka dalam sebuah negara yang berbilang etnik seperti Malaysia. (2) Teori-teori Pembelajaran dan (3) Pendekatan Kepelbagaian Budaya. menganggap keupayaan membina integrasi nasional bergantung kepada perkongsian nilai serta semangat toleransi antara kaum. agar pelajar mengenal asal usul. (2) Sejarah Etnik dan (3) Sejarah Kebangsaan dikukuhkan dengan pembentukan aktiviti belajar yang menarik minat. Menjadikan landasan kurikulum sebagai asas penyatuan bangsa dan perpaduan antara etnik merupakan langkah yang paling berkesan. menyeronokkan. Menanggapi persoalan ini. Konsep bersepadu yang dikemukakan melalui KBSM juga mewakili hasrat dan matlamat yang sama bagi menzahirkan generasi baru Malaysia yang dapat bekerjasama dalam keberagaman budaya dan kepelbagaian identiti etnik. Rumusannya beberapa intipati tentang teras pendidikan negara dapat dikenal pasti. pengajaran Sejarah juga turut berfungsi memindahkan nilai-nilai sejagat dan budaya hidup manusia dan masyarakat kepada pelajar.

tentu sekali mengambilkira kedudukan pelajar daripada pelbagai latar belakang etnik dan budaya. Dalam ertikata yang lain. Zahara & Abdul Razaq 1. kesepaduan bermaksud menerapkan nilai-nilai murni yang wujud dalam semua kepercayaan (Kepercayaan kepada Tuhan) dan unsur-unsur norma-norma masyarakat pelbagai etnik (kepelbagaian budaya).196 Ahmad Ali. Persepaduan Membentuk Integrasi Nasional Budaya Malaysia adalah budaya majmuk bukan lagi budaya tunggal oleh golongan majoriti. kurikulum pendidikan kebangsaan mahu menyatukan segala unsur kepelbagaian menjadi satu kesatuan yang dapat membentuk : (1) Persefahaman budaya antara kaum (nilai-nilai kemasyarakatan). Sejarah Etnik Sejarah Budaya Sejarah Kebang saan INTEGRASI NASIONAL RAJAH 2. kerana ciri-ciri setiap etnik (meskipun kecil bilangannya) menjadi aset negara. konsep majmuk budaya telah difahami dan diterima. (2) Tolak ansur antara kaum (toleransi etnik) dan (3) Identiti kebangsaan yang bercirikan negara bangsa (Identiti Malaysia). Inilah visi dan misi yang hendak dikembangkan daripada pendidikan dan kegiatan pembelajaran (Tajul Ariffin Noordin dan Nor Aini Dan 1992). Oleh sebab itu. malahan sejak Kesultanan Melayu Melaka lagi. 3. Setiap etnik telah memberi warna kepada pembentukan budaya kebangsaan di negara kita. . tanggungjawab dan keupayaan mencapai kesejahteraan diri Matlamatnya ialah memberi sumbangan terhadap keharmonian dan kemakmuran masyarakat dan negara Untuk mencapai misi dan visi Falsafah Pendidikan Kebangsaan berdasarkan intipati di atas. Pendidikan merupakan suatu usaha yang berterusan Tujuan pendidikan adalah untuk memperkembangkan potensi individu secara menyeluruh dan bersepadu Kesepaduan merupakan kombinasi antara pengetahuan. keterampilan. khazanah warisan negara dan tinggalan sejarah yang telah berakar umbi sekian lama. 2. 4.

Walaupun kepelbagaian dibenarkan wujud. Falsafah Kebudayaan Kebangsaan bolehlah dihuraikan secara panjang lebar dalam menerapkan kefahaman tentang budaya bangsa. Unsur-unsur kebudayaan lain yang sesuai dan dapat diterima 3. pengajaran Sejarah Budaya turut menekankan kefahaman pelajar tentang DKK yang berlandaskan tiga prinsip. pergaulan dan hubungan sosial sehingga mewujudkan pertembungan dan percampuran unsur kebudayaan. kerana pengalaman budaya membentuk pola kehidupan dan pola pemikiran. (2) Dinamika hubungan budaya. Pemahaman tentang budaya perlulah merujuk kepada sumber yang autentik. Menghilangkan kecurigaan dan prasangka budaya yang boleh menghakis rasa saling percaya dan hormat menghormati antara kaum Kerajaan Malaysia telah menerima dan menetapkan bahawa Dasar Kebudayaan Kebangsaan adalah tonggak bagi mewujudkan identiti nasional. aspek-aspek berkaitan : (1) Pertumbuhan dan perkembangan budaya. pembicaraan akan memberi fokus dan perhatian terhadap pentafsiran ciri-ciri budaya setiap kaum (Sutan Takdir Alisyahbana 1966) yang menyangkut perihal cara hidup. oleh sebab itu. ialah: 1. oleh sebab itu.Prosiding Seminar Penyelidikan Siswazah UKM 197 Perspektif Sejarah Budaya dan kebudayaan mempunyai hubungan yang erat dengan pemahaman terhadap Sejarah Etnik dan pengambilan unsur-unsur budaya bagi membentuk Sejarah Kebangsaan. Tradisi nilai budaya. Berteraskan kebudayaan rakyat asal rantau ini. pengiktirafan dan penghormatan terhadap budaya antara etnik di Malaysia (Khoo Kay Kim 1975). kepercayaan dan peralatannya dapat menjadi intipati pengajaran untuk meningkatkan penerimaan. bukanlah pula mengizinkan wujudnya pemisahan dan ekslusiviti sehingga terus teras bernegara dan berbangsa. (3) Pola interaksi budaya dan (4) Unsur simbolisme dalam kebudayaan. Tujuan mewujudkan Falsafah ini. Peraturan-peraturan dalam masyarakat yang dijelmakan melalui adat resam. Nilai-nilai Islam yang membentuk DKK Kepelbagaian yang dibenarkan tumbuh itu. pemahaman tentang latar belakang dan sejarah budaya setiap etnik memainkan peranan penting. Dalam membahaskan perspektif Sejarah Budaya. iaitu : 1. Maharom Mahmood (2001) mengakui dalam usaha membentuk nilainilai patriotik dalam kalangan belia semua kaum. 5. organisasi sosial. diberikan perhatian bagi membangkitkan kesedaran dan penghayatan sebenar pelajar terhadap Sejarah Budaya masyarakat. Suatu hal yang nyata ialah apabila membincangkan kebudayaan setiap kaum dalam masyarakat. Memperkenalkan ciri-ciri identiti kebangsaan dan keperibadian nasional yang dapat diterima dan diamalkan. 4. Menengahkan ciri-ciri atau nilai-nilai terbaik daripada budaya setiap etnik 3. Memberi penekanan terhadap daya kreatif bebas dan pemupukan bakat dan pemikiran 2. 2. namun kerajaan berusaha mencari . Mengatasi kelemahan dan keburukan budaya massa sebaliknya menyebarkan unsur kebudayaan terbaik daripada setiap kaum.

teras yang menyatukan . (ii) Unsur kepercayaan dan adat resam (iii) Penglibatan dan sumbangan tokohtokoh masyarakat setiap kaum (iv) Kontrak sosial yang telah dipersetujui antara kaum Perspektif Sejarah Etnik Unsur Demografi Jantina : L/P Etnik : M/C/I Perspektif Sejarah Kebangsaan Identiti Malaysia (i) Mewujudkan kesatuan kebangsaan. Kerangka Konseptual Kajian Berdasarkan Rajah 4 kerangka konseptual kajian ini adalah membincangkan secara terperinci pendekatan kepelbagaian berasaskan budaya yang merangkumi perspektif sejarah budaya. seperti: (1) bahasa. (iii) Pelaksanaan Dasar Ekonomi Baru dan Undang-undang dan Perlembagaan. (5) adat istiadat negara dan (6) upacara-upacara rasmi seperti majlis kongsi raya dan lain-lain (Cheah Boon Kheng 2002. (3) kurikulum pengajaran. Zahara & Abdul Razaq unsur persamaan yang boleh mewujudkan titik persamaan. (i) . (2) sistem persekolahan. Badriyah Salleh 1998).198 Ahmad Ali. (ii) Pelaksanaan Kebudayaan Kebangsaan. Integrasi Nasional RAJAH 4. Sekiranya tidak dibentuk. (4) peraturan-peraturan. tidak akan wujud sebuah negara dan sebuah bangsa . Perspektif sejarah budaya adalah berdasarkan kontruk persefahaman budaya yang mengandungi. sejarah etnik dan sejarah kebangsaan. (ii) Persamaan kebudayaan antara kaum dan (iii) Menghargai keunikan budaya antara kaum Toleransi Kaum (i) Latar belakang demografi dan budaya. KERANGKA KONSEPTUAL Pendekatan KEPELBAGAIAN BUDAYA Persefahaman Budaya Perspektif Sejarah Budaya (i) Menerima dan memahami perbezaan kebudayaan antara kaum. justeru itu elemen kesatuan dan pembentukan identiti Malaysia yang diterima pelbagai kaum adalah langkah penting dalam mewujudkan Sejarah Nasional dan budaya kebangsaan.

biarpun yang kelihatan nyata adalah tiga komuniti etnik yang utama iaitu : (1) Melayu. (2) Cina dan (3) India.Prosiding Seminar Penyelidikan Siswazah UKM 199 Menerima dan memahami perbezaan kebudayaan antara kaum. Setiap rakyat Malaysia berhadapan dengan realiti hubungan etnik. (2) Cina dan (3) India. Perspektif Sejarah etnik yang mengandungi. (i) Latar belakang demografi dan budaya. kerana di Malaysia terdapat lebih 200 suku kaum. identiti Malaysia dan integrasi nasional antara kumpulan rawatan dan kumpulan kawalan? . (ii) Pelaksanaan Kebudayaan Kebangsaan. kesedaran budaya dan perasaan kekitaan akan menjadi kriteria penting bagi mewujudkan identiti yang dapat dikongsi bersama dan dalam masa yang sama memudahkan usaha untuk membentuk integrasi nasional. Perwujudan kebudayaan berasaskan persamaan. PERSOALAN KAJIAN Kajian ini dilaksanakan bagi menjawab persoalan-persoalan berikut: 1. peranan guru bagi membangkitkan kesedaran tersebut dalam kalangan pelajar amatlah penting. kerana pelajar merupakan sebahagian daripada anggota masyarakat dan akan membentuk komuniti mereka sendiri pada masa akan datang. Perspektif Sejarah kebangsaan pula mengandungi. Oleh kerana itu. (ii) Persamaan kebudayaan antara kaum dan (iii) Menghargai keunikan budaya antara kaum. (ii) Unsur kepercayaan dan adat resam dan (iii) Penglibatan dan sumbangan tokoh-tokoh masyarakat setiap kaum dan (iv) Kontrak sosial yang telah dipersetujui antara kaum. rapat dan tidak mewujudkan prasangka. Dalam masyarakat heterogen seperti di Malaysia yang mempunyai pelbagai kaum dan budaya. (i) Mewujudkan kesatuan kebangsaan. Pendekatan kepelbagaian budaya adalah berasaskan teori multikultural yang dikemukakan oleh Kymlicka (2002) dan Dworkin (2001) tetapi diubahsuai untuk konteks pengembangan budaya di Malaysia. Untuk tujuan itu. Apakah tahap pendekatan pengajaran berasaskan kepelbagaian budaya dari aspek persefahaman budaya. Melalui pemahaman tentang budaya pelbagai kaum ini. toleransi antara kaum. pendidikan dan pengajaran di sekolah seharusnya berupaya menekankan nilai-nilai persefahaman budaya dan toleransi antara kaum serta mengelakkan wujudnya prasangka. pelajar perlu diberikan kefahaman yang jelas tentang sejarah budaya yang menerangkan tentang kewujudan budaya pelbagai kaum di Malaysia serta elemen-elemen penting dan keunikan setiap budaya yang terbentuk. sejarah budaya adalah berkait dengan sejarah etnik iaitu latar belakang kedatangan dan kewujudan pelbagai kaum di Malaysia serta unsur budaya yang berasimilasi dalam kehidupan masyarakat. isu-isu yang melibatkan hubungan antara etnik perlu difahami dan dihayati. Dalam konteks pengajaran Sejarah. Yusuf Harun (1991) menjelaskan dalam konteks Malaysia. Pendekatan ini lebih sesuai kerana kepelbagaian budaya dalam konteks Malaysia adalah merujuk unsur penerimaan dan merapatkan jurang hubungan antara kaum yang melibatkan kaum yang dominan dalam situasi sosial iaitu : (1) Melayu. (iii) Pelaksanaan Dasar Ekonomi Baru dan Undang-undang dan Perlembagaan. penghayatan pelajar tentang hubungan antara kaum akan semakin baik.

toleransi antara kaum dan identiti Malaysia dengan integrasi nasional Tidak terdapat sumbangan yang signifikan antara pendekatan pengajaran berasaskan kepelbagaian budaya dari aspek persefahaman budaya. toleransi antara kaum dan identiti Malaysia terhadap integrasi nasional? HIPOTESIS KAJIAN Ho1 Ho2 Ho3 Ho4 Ho5 Tidak terdapat perbezaan yang signifikan tahap pendekatan pengajaran berasaskan kepelbagaian budaya dari aspek persefahaman budaya. Zahara & Abdul Razaq 2. 5. 3. identiti Malaysia dan integrasi nasional antara kumpulan rawatan dengan kumpulan kawalan berdasarkan jantina. identiti Malaysia dan integrasi nasional antara kumpulan rawatan dengan kumpulan kawalan Tidak terdapat perbezaan yang signifikan tahap pendekatan pengajaran berasaskan kepelbagaian budaya dari aspek persefahaman budaya. Adakah terdapat perbezaan tahap pendekatan pengajaran berasaskan kepelbagaian budaya dari aspek persefahaman budaya. 4. toleransi antara kaum. identiti Malaysia dan integrasi nasional berdasarkan jantina? Adakah terdapat perbezaan tahap pendekatan pengajaran berasaskan kepelbagaian budaya dari aspek persefahaman budaya. toleransi antara kaum. identiti Malaysia dan integrasi nasional antara kumpulan rawatan dengan kumpulan kawalan berdasarkan kaum Tidak terdapat hubungan yang signifikan antara pendekatan pengajaran berasaskan kepelbagaian budaya dari aspek persefahaman budaya. Sampel yang dipilih dalam kajian ini adalah terdiri daripada pelajar-pelajar Tingkatan 2 dalam kelas Sejarah. Ujian pra digunakan untuk mengenalpasti kesamaan di antara dua kumpulan dan . toleransi antara kaum dan identiti Malaysia dengan integrasi nasional? Sejauh manakah sumbangan pendekatan pengajaran berasaskan kepelbagaian budaya dari aspek persefahaman budaya. toleransi antara kaum dan identiti Malaysia terhadap integrasi nasional METODOLOGI Reka Bentuk Kajian Pelaksanaan pengajaran berasaskan pendekatan kepelbagaian budaya (perspektif sejarah budaya. toleransi antara kaum. Tidak terdapat perbezaan yang signifikan tahap pendekatan pengajaran berasaskan kepelbagaian budaya dari aspek persefahaman budaya. toleransi antara kaum. sejarah etnik dan sejarah kebangsaan) menggunakan reka bentuk kumpulan rawatan serupa (equivalent control group design). Reka bentuk kuasi rawatan dengan menggunakan kaedah ujian pra dan pos. toleransi antara kaum.200 Ahmad Ali. identiti Malaysia dan integrasi nasional berdasarkan kaum? Adakah terdapat hubungan antara pendekatan pengajaran berasaskan kepelbagaian budaya dari aspek persefahaman budaya.

Batang Kali. Ujian pra digunakan untuk melihat kesetaraan antara kumpulan. Perkara ini boleh dilihat dalam Rajah 3.1. Reka bentuk kumpulan rawatan dan kawalan Kumpulan Kumpulan rawatan Kumpulan Kawalan Ujian pra O1 O1 Pendekatan Pengajaran X1 X2 Ujian Pos O2 O2 Dalam reka bentuk ini.Prosiding Seminar Penyelidikan Siswazah UKM 201 melihat sama ada adakah ianya terdapat perubahan selepas rawatan dilakukan. Ampang. manakala O2 mewakili ujian pos untuk kumpulan rawatan dan kumpulan kawalan. Selepas tamat pendedahan pengajaran. JADUAL 1. X1 dan X2 mewakili pendekatan pengajaran yang diberikan ke atas kumpulan-kumpulan rawatan dan kawalan iaitu X1 untuk kumpulan rawatan menggunakan pendekatan bersepadu kepelbagaian budaya (perspektif sejarah budaya. Kedua-dua kumpulan diberikan ujian pra yang sama sebelum kajian dijalankan. O1 mewakili ujian pra kumpulan rawatan dan kumpulan kawalan. Sampel Kajian Sampel kajian terdiri daripada dua kelas Tingkatan 2 (kumpulan rawatan) dan dua kelas Tingkatan 2 (kumpulan kawalan). Pengajaran bagi kumpulan rawatan berpandukan Rancangan Pengajaran Harian yang telah dirancang untuk sesi pengajaran sebanyak 30 kali pertemuan dengan 2 sesi pengajaran seminggu ( 1 waktu = 1 period dan 1 waktu = double period). Lihat rajah berikut : SAMPEL KAJIAN SMK Taman Seraya. kedua-dua kumpulan diberi ujian pos. Ujian pos dianalisis untuk melihat perbezaan antara kumpulan. Hulu Selangor RAJAH 5. Sejarah etnik dan sejarah kebangsaan) dan X2 untuk kumpulan kawalan dengan pendekatan pengajaran tradisional. Kedua-dua kumpulan ini akan mempelajari kandungan sejarah yang sama mengikut sukatan yang telah ditetapkan dalam mata pelajaran Sejarah di Tingkatan 2 Sampel Kajian Sampel bagi kumpulan rawatan dan kumpulan kawalan diperoleh di dua buah Sekolah Menengah Kebangsaan. Kumpulan rawatan yang terdiri daripada dua kelas akan diajar selama 15 minggu (3 waktu dalam tempoh seminggu). . Selangor SMK Syed Mashor.

perspektif sejarah etnik dan perspektif sejarah kebangsaan terhadap integrasi nasional. Soal selidik ini mengandungi lima bahagian. sampel dan situasi yang ingin dikaji. Hasil Kajian Rintis Cronbach alpha digunakan untuk menentukan indeks kebolehpercayaan soal selidik. Zahara & Abdul Razaq Pengajaran akan bermula pada akhir Julai sehingga bulan Oktober. . Cadangan dan ulasan pakar diambil kira disamping menganalisis jawaan pelajar sewaktu kajian rintis bagi menentukan bahasanya mudah dan difahami. Soal selidik yang digunakan dalam kajian ini bagi menilai perspektif pelajar tentang penerapan tiga pendekatan pengajaran. skop dan format. iaitu Inventori Penerapan Tiga Pendekatan Mengajar Dalam Pengajaran dan Pembelajaran Sejarah. Nilai indeks kebolehpercayaan perspektif sejarah budaya (persefahaman budaya) adalah tinggi iaitu 0. perspektif pelajarpelajar Melayu. Selain daripada itu. Jumlah sebenar waktu eksperimen yang diambil ialah : 40 minit x 3 waktu x 15 minggu = 1800 minit ( 30 jam).202 Ahmad Ali. nilai indeks kebolehpercayaan perspektif integrasi nasionanl adalah tinggi iaitu 0. Bahagian A adalah berkaitan dengan latar belakang pelajar manakala Bahagian B pula item-item soal selidik tiga pendekatan yang berkaitan : (1) Persefahaman Budaya. Setiap item soalan mengukur apa yang sepatutnya diukur (Guliford & Fruchter 1981). Oleh itu untuk mencapai objektif kajian.9634. Nilai indeks kebolehpercayaan perspektif sejarah etnik (toleransi antar kaum) adalah tinggi iaitu 0. Guru pakar Sejarah dan pensyarah mata pelajaran Sejarah juga telah dipilih untuk meneliti soal selidik. sillabusnya juga adalah bab-bab akhir buku teks. Temu bual adalah suatu keadaan di mana pengkaji bersemuka dengan sampel bagi mengajukan pertanyaanpertanyaan yang berkaitan untuk memperoleh jawapan-jawapan yang relevan dengan masalah kajian. Mohd Majid Konting (1990) menyatakan teknik yang ditentukan oleh pengkaji harus bersesuaian dengan isu. Kesahan dan kebolehpercayaan soal selidik telah dilaksanakan melalui kajian rintis. Instrumen Kajian Kajian ini memfokuskan untuk melihat pengaruh pembelajaran Sejarah berasaskan pendekatan kepelbagaian budaya. Pengkaji menggunakan dua pendekatan kaedah untuk mendapatkan data bagi memperkukuhkan lagi kesahan dalaman. (2) dan Bahagian C tentang Integrasi Nasional. Berikut ialah Jadual Spesifikasi Item Soal Selidik yang memperincikan setiap elemen dan item soal selidik. Nilai indeks kebolehpercayaan perspektif sejarah kebangsaan (identiti Malaysia) adalah tinggi iaitu 0. Soal selidik telah diedarkan kepada pakar dalam bidang yang berkaitan untuk mendapatkan ulasan tentang kandungan. Cina dan India turut dikenalpasti.9226. dua cara digunakan iaitu soal selidik dan temu bual.8037.8037. Oleh kerana kelas diambil pada bulan-bulan akhir.

000<0.296 berada pada tahap tinggi.351 berada pada tahap sederhana. Perbezaan Aspek Persefahaman Budaya. Aspek toleransi antara kaum bagi kumpulan rawatan mempunyai min 4.323 berada pada tahap sederhana.280 pada tahap tinggi.05. Toleransi antara Kaum. perbandingan skor min toleransi antar .27 dan sisihan piawai 0. Selanjutnya.272 berada pada tahap sederhana.209 dan Sig = 0. Perbezaan yang Signifikan Aspek Persefahaman Budaya. toleransi kaum.26 dan sisihan piawai 0.05. Identiti Malaysia dan Integrasi Nasional dalam Kumpulan Kawalan dan Rawatan Berdasarkan Jantina Perbandingan skor min aspek persefahaman budaya berdasarkan jantina. toleransi antara kaum.292 pada tahap sederhana dan integrasi nasional pula bagi kumpulan kawalan mempunyai min 3. toleransi antara kaum.05.32 dan sisihan piawai 0.298 berada pada tahap tinggi dan integrasi nasional pula bagi kumpulan rawatan mempunyai min 4. identiti Malaysia dan integrasi nasional dalam kumpulan rawatan berada pada tahap tinggi. bermakna terdapat perbezaan yang signifikan persefahaman budaya antara pelajar lelaki dengan pelajar perempuan. aspek identiti Malaysia dengan nilai F = 436.623 dan Sig= 0. aspek toleransi antara kaum dengan nilai F = 795. Kumpulan Rawatan Min ujian pos aspek persefahaman budaya bagi kumpulan rawatan mempunyai min 4.270 berada pada tahap yang tingggi. Ini menunjukkan hipotesis nol (Ho) ditolak.618 dan Sig = 0.000 <0.000<0.23 dan sisihan piawai 0. Identiti Malaysia dan Integrasi Nasional antara Kumpulan Rawatan dan Kumpulan Kawalan Terdapat perbezaan min yang signifikan untuk setiap domain iaitu aspek persefahaman budaya.Prosiding Seminar Penyelidikan Siswazah UKM 203 DAPATAN KAJIAN Tahap Aspek Persefahaman Budaya.985 dan Sig = 0. identiti Malaysia dan integrasi nasional dalam kumpulan kawalan berada pada tahap yang sederhana.000<0. Toleransi antara Kaum. Seterusnya aspek Identiti Malaysia bagi kumpulan kawalan mempunyai min 3. Identiti Malaysia dan Integrasi Nasional antara Kumpulan Rawatan dengan Kumpulan Kawalan Kumpulan Kawalan Min ujian pos pembolehubah aspek persefahaman budaya bagi kumpulan kawalan mempunyai min 3. Secara keseluruhan dapat disimpulkan bahawa perspektif persefahaman budaya. Bagi aspek persefahaman budaya dengan nilai F = 541.09 dan sisihan piawai 0.29 dan sisihan piawai 0. Toleransi antara Kaum.05 dan bagi Integrasi Nasional dengan nilai F = 447. Konstruk toleransi antara kaum bagi kumpulan kawalan mempunyai min 3. Seterusnya aspek Identiti Malaysia bagi kumpulan rawatan mempunyai min 4. identiti Malaysia dan integrasi nasional antara kumpulan kawalan dan kumpulan rawatan. Secara keseluruhan dapat disimpulkan bahawa aspek persefahaman budaya.13 dan sisihan piawai 0. nilai F = 53.138 dan Sig= 0.000<0.28 dan sisihan piawai 0.05.

000<0. Ini menunjukkan hipotesis nol (Ho) ditolak.424 dan sig = 0.009 dan Sig = 0.05. nilai F = 55. perbandingan skor min aspek toleransi antar kaum berdasarkan kaum.024<0.05.607 dan Sig = 0. China dan India. China dan India. Identiti Malaysia dan Integrasi Nasional dalam Kumpulan Kawalan dan Rawatan Berdasarkan Kaum Perbandingan skor min aspek persefahaman budaya berdasarkan kaum.316 dan sig = 0.05. toleransi antara kaum.05.000<0. Ini menunjukkan hipotesis nol (Ho) ditolak. Toleransi antar kaum dengan nilai F = 13. identiti Malaysia dan integrasi nasional berdasarkan jantina dalam kumpulan rawatan.05. Ini menunjukkan hipotesis nol (Ho) ditolak.224 dan Sig = 0.000<0. .05. bermakna terdapat perbezaan yang signifikan Integrasi Nasional antara pelajar lelaki dengan pelajar perempuan. Ini menunjukkan hipotesis nol (Ho) ditolak. Identiti Malaysia dengan nilai F = 29. Identiti Malaysia dengan nilai F = 26.05. nilai F = 45. bermakna terdapat perbezaan yang signifikan Identiti Malaysia antara pelajar lelaki dengan pelajar perempuan dan perbandingan integrasi nasional pula berdasarkan jantina. Zahara & Abdul Razaq kaum berdasarkan jantina. Seterusnya perbandingan identiti Malaysia berdasarkan kaum.05. bermakna terdapat perbezaan yang signifikan Identiti Malaysia antara pelajar Melayu.05.000<0. Seterusnya perbandingan identiti Malaysia berdasarkan jantina.000<0. nilai F = 10.000< 0. Selanjutnya. Ini menunjukkan hipotesis nol (Ho) ditolak.000 <0. nilai F = 11.079 dan sig = 0. China dan India.900 dan Sig = 0. nilai F = 23. Ini menunjukkan hipotesis nol (Ho) ditolak. nilai F 17.000<0. China dan India dan perbandingan integrasi nasional pula berdasarkan kaum. Perbezaan yang Signifikan Aspek Persefahaman Budaya. Bagi persefahaman budaya dengan nilai F = 42.05 dan integrasi nasional dengan nilai F = 23.671 dan Sig = 0.365 dan sig = 0.05 dan integrasi nasioanal dengan nilai F = 5.204 Ahmad Ali. bermakna terdapat perbezaan yang signifikan persefahaman budaya antara pelajar Melayu.05. Kumpulan Kawalan Terdapat perbezaan aspek persefahaman budaya.521 dan Sig = 0. toleransi antar kaum pula terdapat perbezaan yang signifikan dengan nilai F = 36.05. Toleransi antara Kaum. bermakna terdapat perbezaan yang signifikan aspek toleransi antar kaum antara pelajar Melayu.000< 0. nilai F = 8.988 dan sig = 0. identiti Malaysia dan integrasi nasional berdasarkan jantina dalam kumpulan kawalan.000<0.711 dan Sig = 0.844 dan Sig = 0.998 dan Sig = 0.000<0.483 dan sig = 0.000<0.000<0. Bagi persefahaman budaya dengan nilai F = 13.05. bermakna terdapat perbezaan yang signifikan toleransi antar kaum antara pelajar lelaki dengan pelajar perempuan. Kumpulan Rawatan terdapat perbezaan yang signifikan aspek persefahaman budaya. bermakna terdapat perbezaan yang signifikan Integrasi Nasional antara pelajar Melayu. Ini menunjukkan hipotesis nol (Ho) ditolak.05.000<0.

Demikian juga terdapat perbezaan antara pelajar China dengan India dari segi perbezaan persefahaman budaya dengan mencatat perbezaan min = -0. Nilai min kaum India lebih tinggi berbanding kaum China.000<0. Nilai min kaum Melayu lebih tinggi berbanding kaum China dari segi perbezaan aspek persefahaman budaya.045<0.00<0.05. Sedangkan tidak wujud perbezaan antara kumpulan yang lain ke atas pembolehubah bersandar integrasi nasional (p>. bermakna terdapat perbezaan yang signifikan Identiti Malaysia antara pelajar Melayu.012< 0.684 dan Sig = 0. Nilai min kaum Melayu lebih tinggi berbanding kaum India.05).05). China dan India.824 dan Sig . sig 0. Kumpulan Kawalan Perbandingan skor min persefahaman budaya berdasarkan kaum.1966 .003 <0.05. perbandingan skor min toleransi antar kaum berdasarkan kaum. sig 0. Sedangkan tidak wujud perbezaan antara kumpulan yang lain ke atas pembolehubah bersandar toleransi antara kaum (p>. China dan India dalam kumpulan kawalan. Nilai min kaum Melayu lebih tinggi berbanding kaum China dari segi perbezaan Identiti Malaysia. Ini menunjukkan hipotesis nol (Ho) ditolak.001<0. Sedangkan tidak wujud perbezaan antara kumpulan yang lain ke atas pembolehubah bersandar persefahaman budaya (p>.05). Nilai min kaum Melayu lebih tinggi berbanding kaum India dari segi toleransi antara kaum. Seterusnya bagi aspek Identiti Malaysia menunjukkan terdapat perbezaan yang signifikan antara pelajar kaum Melayu dengan China iaitu dengan catatan perbezaan Min = 0.262 dan Sig = 0.005<0.2433.05. sig 0. Selanjutnya.017<0.05). China dan India dan perbandingan integrasi nasional pula berdasarkan kaum. sig 0.05.05. Ini menunjukkan hipotesis nol (Ho) ditolak.002<0. Nilai min kaum Melayu lebih tinggi berbanding kaum India.1804. Bagi aspek toleransi antara kaum menunjukkan terdapat perbezaan yang signifikan antara pelajar kaum Melayu dengan India iaitu dengan catatan perbezaan Min = 0. nilai F = 6.05. nilai F = 4. Demikian juga terdapat perbezaan antara pelajar Melayu dengan India dari segi perbezaan Identiti Malaysia dengan mencatat perbezaan min = 0.2689. nilai F = 4.2411.05. Sedangkan tidak wujud perbezaan antara kumpulan yang lain ke atas pembolehubah bersandar Identiti Malaysia (p>. bermakna terdapat perbezaan yang signifikan toleransi antar kaum antara pelajar Melayu. Demikian juga terdapat perbezaan antara pelajar Melayu dengan India dari segi perbezaan integrasi nasional dengan mencatat perbezaan min = 0. Seterusnya perbandingan identiti Malaysia berdasarkan kaum. Nilai min kaum Melayu lebih tinggi berbanding kaum China dari segi perbezaan integrasi nasional.288 dan Sig = 0.05.Prosiding Seminar Penyelidikan Siswazah UKM 205 Berdasarkan analisis Ujian Pos Hoc Turkey pula. dengan menggunakan analisis ANOVA mengikut kaum menunjukkan terdapat perbezaan yang signifikan antara pelajar kaum Melayu dengan China iaitu dengan catatan perbezaan Min = 0. sig 0.000<0. nilai F = 4.05. bermakna terdapat perbezaan yang signifikan persefahaman budaya antara pelajar Melayu. sig 0.1535.1591.05. Bagi aspek integrasi nasional pula menunjukkan terdapat perbezaan yang signifikan antara pelajar kaum Melayu dengan China iaitu dengan catatan perbezaan Min = 0. Ini menunjukkan hipotesis nol (Ho) ditolak. sig 0.

Nilai min kaum Melayu lebih tinggi berbanding kaum China dari segi perbezaan persefahaman budaya.457 dan Sig = 0.014<0. Nilai min kaum Melayu lebih tinggi berbanding kaum India dari segi perbezaan toleransi antar kaum. Sedangkan tidak wujud perbezaan antara kumpulan yang lain ke atas pembolehubah bersandar Identiti Malaysia(p>.011<0. nilai F = 6.05. China dan India dalam kumpulan kawalan.05.05. bermakna terdapat perbezaan yang signifikan aspek identiti Malaysia antara pelajar Melayu. Seterusnya terdapat perbezaan yang signifikan antara pelajar kaum China dengan India iaitu dengan catatan perbezaan Min = 0.053 dan Sig = 0. Ini menunjukkan hipotesis nol (Ho) ditolak.05).000<0. bermakna terdapat perbezaan yang signifikan Integrasi Nasional antara pelajar Melayu.004< 0. nilai F = 10. Ini menunjukkan hipotesis nol (Ho) ditolak.05. sig 0. sig 0.003<0. Sedangkan tidak wujud perbezaan antara kumpulan yang lain ke atas pembolehubah bersandar integrasi nasional (p>. Seterusnya perbandingan aspek identiti Malaysia berdasarkan kaum.05).05).023<0. Nilai min kaum Melayu lebih tinggi berbanding kaum China dari segi perbezaan Identiti Malaysia. bermakna terdapat perbezaan yang signifikan toleransi antar kaum antara pelajar Melayu. Bagi aspek toleransi antara kaum menunjukkan terdapat perbezaan yang signifikan antara pelajar kaum Melayu dengan India iaitu dengan catatan perbezaan Min = 0.000<0. Zahara & Abdul Razaq = 0.2173. Bagi aspek integrasi nasional pula menunjukkan terdapat perbezaan yang signifikan antara pelajar kaum Melayu dengan China iaitu dengan catatan perbezaan Min = 0. China dan India. Ini menunjukkan hipotesis nol (Ho) ditolak.05. .05. sig 0.020<0. nilai F = 17.05). Sedangkan tidak wujud perbezaan antara kumpulan yang lain ke atas pembolehubah bersandar persefahaman budaya (p>.05. Sedangkan tidak wujud perbezaan antara kumpulan yang lain ke atas pembolehubah bersandar toleransi antar kaum (p>.014<0.491 dan Sig = 0. Ini menunjukkan hipotesis nol (Ho) ditolak. Ini menunjukkan hipotesis nol (Ho) ditolak. China dan India. sig 0.1974. Seterusnya bagi aspek Identiti Malaysia menunjukkan terdapat perbezaan yang signifikan antara pelajar kaum Melayu dengan China iaitu dengan catatan perbezaan Min = 0.006 <0.3051. nilai F = 5.2172.2389.05. bermakna terdapat perbezaan yang signifikan persefahaman budaya antara pelajar Melayu. perbandingan skor min aspek toleransi antar kaum berdasarkan kaum. bermakna terdapat perbezaan yang signifikan Integrasi Nasional antara pelajar Melayu. Berdasarkan analisis Ujian Pos Hoc Turkey pula terdapat perbezaan yang signifikan antara pelajar kaum Melayu dengan China iaitu dengan catatan perbezaan Min = 0. Selanjutnya. China dan India.022 dan Sig = 0. Kumpulan Rawatan Perbandingan skor min aspek persefahaman budaya berdasarkan kaum.05.206 Ahmad Ali.05. China dan India dan perbandingan integrasi nasional pula berdasarkan kaum. Nilai min kaum China lebih tinggi berbanding kaum India dari segi perbezaan toleransi antar kaum. sig 0. Nilai min kaum Melayu lebih tinggi berbanding kaum China dari segi perbezaan Integrasi Nasional.

2262.05. toleransi antara kaum dan identiti Malaysia terhadap integrasi nasional. iaitu F =73. Sedangkan tidak wujud perbezaan antara kumpulan yang lain ke atas pembolehubah bersandar Identiti Malaysia(p>.725. sig = 0. Toleransi antara Kaum dan Identiti Malaysia terhadap Integrasi Nasional Terdapat hubungan yang signifikan antara persefahaman budaya.183.000.05.05.2196.005<0. menunjukkan terdapat perbezaan yang signifikan antara pelajar kaum Melayu dengan China iaitu dengan catatan perbezaan Min = 0.740 dan sig = 0000. Sumbangan Aspek Persefahaman Budaya. sig 0. Sedangkan tidak wujud perbezaan antara kumpulan yang lain ke atas pembolehubah bersandar toleransi antar kaum (p>. Selain itu. sig 0.3179.326. hubungan toleransi antara kaum dengan integrasi nasional iaitu dengan r = 0.000 (p<0. Nilai min kaum Melayu lebih tinggi berbanding kaum China dari segi perbezaan Integrasi Nasional. sig 0.744. Seterusnya bagi aspek Identiti Malaysia menunjukkan terdapat perbezaan yang signifikan antara pelajar kaum Melayu dengan India iaitu dengan catatan perbezaan Min = 0.2369.3797.000<0.000<0.05). Hubungan persefahaman budaya dengan integrasi nasional iaitu dengan r = 0. Sedangkan tidak wujud perbezaan antara kumpulan yang lain ke atas pembolehubah bersandar persefahaman budaya (p>.007<0. sig = 0. sig = 0.05).05). toleransi antara kaum dan identiti Malaysia terhadap integrasi nasional. toleransi antara kaum juga . Bagi aspek toleransi antara kaum menunjukkan terdapat perbezaan yang signifikan antara pelajar kaum Melayu dengan India iaitu dengan catatan perbezaan min = 0.05.Prosiding Seminar Penyelidikan Siswazah UKM 207 Berdasarkan analisis Ujian Pos Hoc Turkey pula dalam Jadual 4. Hubungan antara Aspek Persefahaman Budaya. Sig = 0.05). Toleransi antara Kaum dan Identiti Malaysia terhadap Integrasi Nasional Analisis regresi stepwise yang dijalankan didapati aspek persefahaman budaya merupakan varian yang signifikan memberikan peramal terhadap aspek integrasi nasional dengan nilai F = 98. Nilai min kaum Melayu lebih tinggi berbanding kaum China dari segi perbezaan aspek persefahaman budaya.000 (p<0. Nilai min kaum Melayu lebih tinggi berbanding kaum India dari segi perbezaan Identiti Malaysia. Sedangkan tidak wujud perbezaan antara kumpulan yang lain ke atas pembolehubah bersandar integrasi nasional (p>.50. Bagi aspek integrasi nasional pula menunjukkan terdapat perbezaan yang signifikan antara pelajar kaum Melayu dengan China iaitu dengan catatan perbezaan Min = 0.05).05).05. Secara keseuluruhan dapat disimpulkan bahawa teradapat hubungan yang tinggi antara persefahaman budaya.002<0. sig = 0000 dan hubunga antara identiti Malaysia dengan integrasi nasional iaitu dengan r = 0. Aspek Identiti Malaysia merupakan varian yang signifikan yang memberikan peramal terhadap integrasi nasional. Nilai min kaum Melayu lebih tinggi berbanding kaum India dari segi perbezaan toleransi antar kaum. Selanjutnya terdapat perbezaan yang signifikan antara pelajar kaum Melayu dengan India iaitu dengan catatan perbezaan min = 0. sig 0.

2006).399. Badriyah Salleh. Transformasi Pengajaran dan Pembelajaran Sejarah. Education and Nation Building in Plural Societies: The West Malaysian Experience. hlm 97 .258X3+0. Konteks ini. UNRI Abdul Rahim Abdul Rashid. Dworkin.007 Ralat Terpiawai (Standard Error) 0. Dlm. Sig = 0. Malaysia : The Making of a Nation. Ampang : Penerbitan Salafi Ahmad Rafaai Ayudin.258.000 dan R = 0. 10 – 14 Mac.920.007+0.399X1+ 0. Kompetensi Profesional Guru-guru Sejarah : Transisi Pembudayaan Ilmu dan Pengajaran Efektif. didapati aspek persefahaman budaya menyumbang sebanyak 55 peratus (Beta = 0. Ahmad Rafaai Ayudin.817) dan toleransi antara kaum menyumbang sebanyak 2. Melaka. (1977). (1998). Daripada dapatan regresi tersebut dapat dibuat persamaan regresi seperti berikut: Y = 0. terdapat kemungkinan baki peratusan yang lain iaitu lebih kurang 31.639. (2009).521 dan R = 0. (2009).282. Isjoni & Abdul Razaq Ahmad (pnyt. (2001).744). Dlm Larry May dan Shari Colins-Chobanian.689 dan R = 0. t = 4. bagi aspek identiti Malaysia menyumbang sebanyak 11 peratus (Beta = 0.326 RUJUKAN Ahmad Ali Seman. Jurnal Ilmu Kemanusiaan. Air Keroh.5 peratus (Beta = 0.208 Ahmad Ali. Etika Terapan: Sebuah Pendekatan Multikultura. 5:1-21 Chai Hon Chai.326 Dimana. Cheah Boon Kheng. Y Integrasi Nasional X1 Persefahaman Budaya X2 Identiti Malaysia X3 Toleransi Antar Kaum Pemalar (Constant) 0.000(p<0. Zahara & Abdul Razaq merupakan varians yang signifikan memberikan peramal terhadap integrasi nasional dengan nilai F = 57. Pusat Perkembangan Kurikulum. (2002). Dari Komuniti Etnik Kepada Satu Bangsa. Kursus Penataran Sejarah KBSM Untuk Guru Sumber Sejarah. (1997). Pedagogi : Pengetahuan Didaktik Untuk Guru.). Menganggap Serius Masalah Hak.). Kementerian Pendidikan Malaysia. Isjoni & Abdul Razaq Ahmad (pnyt. Canberra: The Australian National University. t = 2. Transformasi Pengajaran dan Pembelajaran Sejarah. Hair et al. Penerapan Patriotisme dan Wawasan Dalam Kurikulum Pendidikan Sejarah. .282X2+0.5 peratus lagi disumbangkan oleh lain-lain faktor yang tidak diambil kira dalam kajian ini (Pallant 2005. hlm 37 – 56. Pekan Baru : Cendekia Insani & FKIP. sig = 0. Ronald.832). Singapore: Institute of Southeast Asian Studies. (2000). t = 2.112. Pekan Baru : Cendekia Insani & FKIP. Dlm.05) Berdasarkan kepada nilai Beta. UNRI. Pendekatan Kepelbagaian Budaya dan Sejarah Etnik Ke Arah Pemupukan Integrasi Nasional.

Membentuk Identiti Kebangsaan. (1989). Bangi : Penerbit UKM. (1993). Pendidikan Sejarah ke arah pembentukan warganegara patriotic. Lee. Kurikulum Bersepadu Sekolah Menengah : Pandangan dan Maklumbalas. Kuala Lumpur : OUP. (2001). Yogyakarta: Tiara Wacana. Education for citizenship. Kuala Lumpur: Pusat Perkembangan Kurikulum dan Persatuan Sejarah Malaysia. Kertas Kerja 2 : Kurikulum Sejarah ke arah memperkukuh usaha pemupukan semangat patriotik dalam kalangan murid. Adnan Kamis (pnyt. Sutan Takdir Alisyahbana. Kertas kerja Seminar Kebangsaan Pembentukan Integrasi Bangsa. Tajul Ariffin Noordin & Nor Aini Dan. Halstead dan T. New York : McGraw Hill Khoo Kay Kim. (pnyt.N. W. Kuala Lumpur : Kementerian Kebudayaan Belia dan Sukan. Dlm.N. Tajul Ariffin Noordin. Kuala Lumpur: Universiti Malaya. Teacher Education in Malaysia: Current Issues & Future Prospects. Syarahan Tun Seri Lanang. (1975). Pendidikan Bersepadu : Konsep dan Falsafahnya dalam KBSM. Guilford J. Indonesia : Social and Cultural Revolution. In Teacher Education (ed) London. 19-34. Kymlicka . (1966).Prosiding Seminar Penyelidikan Siswazah UKM 209 Terjemahan: Sinta Carolina dan Dadang Rusbiantoro. (1992). .P. (1999). USA: Kogan Page Ltd Maharom Mahmood. hlm. Persejarahan Malaysia. The Nature of Human Intelligence. (2002). London:Routledge. Dlm.). M. McLaughlin.H.) Education and Morality.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful