Prosiding Seminar Penyelidikan Siswazah UKM 193

KEBERKESANAN PENDEKATAN BERASASKAN KEPELBAGAIAN BUDAYA TERHADAP INTEGRASI NASIONAL DALAM MATA PELAJARAN SEJARAH (The Effectiveness of Multicultural Based Approach on National Integration in History Subject) AHMAD ALI SEMAN ZAHARA AZIZ ABDUL RAZAQ AHMAD ABSTRAK KEMAJUAN: Kajian kuasi eksperimen ini dijalankan untuk menentukan kesan pembelajaran berasaskan kepelbagaian budaya yang merangkumi perspektif sejarah budaya, sejarah etnik dan sejarah kebangsaan ke arah meningkatkan integrasi nasional. Kajian ini juga untuk mengenal pasti hubungan konstruk pendekatan kepelbagaian budaya dari aspek persefahaman budaya, toleransi kaum dan identiti Malaysia dengan integrasi nasional di kalangan pelajar dalam mata pelajaran sejarah. Bagi melaksanakan kajian ini, 81 pelajar terlibat dalam kumpulan rawatan dan 80 pelajar dalam kumpulan kawalan tingkatan dua dari dua buah sekolah iaitu Sekolah Menengah Kebangsaan Taman Seraya Ampang dan Sekolah Menengah Kebangsaan Syed Mashyor Batang Kali, Rawang di negeri Selangor. Hasil kajian rintis pendekatan kepelbagaian budaya bagi kontruk persefahaman budaya, toleransi kaum dan identiti Malaysia dan integrasi nasional berada di tahap kebolehpercayaan tinggi, iaitu diantara 0.80 hingga 0.96. Kaedah penggunan analisis data menggunakan analisis deskriptif (frekuensi, min dan sisihan piawai) dan inferensi (ujian t, Anova, MANOVA dan regersi berganda) berdasarkan Statistical Package Social Sains (SPSS-11.5). Hasil kajian menunjukkan tahap pendekatan bersasakan kepelbagaian budaya dari aspek persefahaman budaya, toleransi kaum dan identiti Malaysia dan integrasi nasional nasional kumpulan kawalan berada pada tahap sederhana dan kumpulan rawatan pula berada pada tahap yang tinggi. Terdapat perbezaan yang signifikan (p<0.05) antara kumpulan rawatan dan kumpulan kawalan dari semua aspek yang dikaji berdasarkan jantina dan kaum. Analisis data juga menunjukkan terdapat hubungan signifikan yang tinggi antara pendekatan berasaskan kepelbagaian budaya dari aspek persefahaman budaya, toleransi kaum dan identiti Malaysia dengan integrasi nasional dalam kumpulan rawatan. Analisis regresi pula menunjukkan pendekatan kepelbagaian budaya dari aspek persefahaman budaya menyumbang sebanyak 55 peratus, aspek identiti Malaysia menyumbang sebanyak 11 peratus dan toleransi antara kaum menyumbang sebanyak 2.5 peratus. Implikasi kajian menunjukkan pendekatan berasaskan kepelbagaian budaya dalam mata pelajaran sejarah diterima secara positif oleh pelajar dari pelbagai kaum dan ianya boleh dijadikan model pengajaran bagi mencapai matlamat perpaduan dikalangan kaum seterusnya mencapai visi satu Malaysia.

Aliran falsafah realism mengakui inisiatif untuk menjayakan matlamat Negara dan agenda perubahan adalah terletak ditangan para guru (Ahmad Rafaai 2000. The findings show that the level of multicultural based approach from the aspects of cultural understanding. Form two students of Sekolah Menengah Kebangsaan Taman Seraya Ampang and Sekolah Menengah Kebangsaan Syed Mashyor Batang Kali. The data was analyzed using descriptive analysis ( frequency. the aspects of Malaysian identity contributes 11% and racial tolerance contributes 2. There is a significant difference (p<0. and in the long run. 81 students were selected to be in the treatment group and 80 students were put under the control group. The data analysis shows that there is a high significant relationship between multicultural based approach from the aspects of cultural understanding. with the score between 0. Zahara & Abdul Razaq ABSTRACT PROGRESS: This quasi experiment research was done to determine the effect of learning based on multicultural which inclusive of cultural history perspective. kurikulum Sejarah yang memberikan gambaran jelas tentang pembentukan Negara bangsa dapat dianggap wadah yang paling baik untuk menerapkan usaha-usaha memupuk kesedaran dan kefahaman tentang unsur penyatuan bangsa dan perpaduan etnik (Lee 2002). ethnic history and national history to enhance national integration.80 to 0. racial tolerance and Malaysian identity and national integration were at a high reliability level. The regression analysis shows that in term of multicultural based approach. PENGENALAN Guru merupakan agen perpaduan dan transformasi budaya kepada pelajar. dalam hal ini. ANOVA.05) between the control and treatment groups for all the aspects studied in terms of gender and races. mean and standard deviation) and inferential (t-test. Rawang of Selangor were selected to be the respondents of this study. whereas the treatment group was at the high level. racial tolerance and Malaysian identity with national integration among students in the History subject. the aspects of cultural understanding contributes 55 %. oleh sebab itu bidang pendidikan dapat menjadi saluran penting bagi mendokong citacita perpaduan dan integrasi nasional (Chai Hon Chai 1977). . The pilot study showed that the multicultural based approach for the constructs of cultural understanding. The implication of the study reveals that multicultural based approach in the History subject are positively accepted by multiracial students and it can be adopted as a teaching model in order to achieve unity among the multiracial.96. racial tolerance and Malaysian identity with national integration in the treatment group. This study was also to identify the relationship among the constructs of multicultural based approach from the aspects of cultural understanding. MANOVA and mutltiple regression) techniques of the Statistical Package of Social Science (SPSS-16). to achieve the vision of One Malaysia.5 %. 2009).194 Ahmad Ali. racial tolerance and Malaysian identity and national integration for the control group were at the medium level.

Rashid. Ahmad Ali Seman (2009). Menanggapi persoalan ini. Rahim Abd. Konsep bersepadu ini. pengajaran Sejarah juga turut berfungsi memindahkan nilai-nilai sejagat dan budaya hidup manusia dan masyarakat kepada pelajar. menyeronokkan. menganggap keupayaan membina integrasi nasional bergantung kepada perkongsian nilai serta semangat toleransi antara kaum. persefahaman budaya. disebabkan sekolah adalah tapak sosialisasi dan wadah pembentukan jatidiri (Tajul Ariffin Noordin 1993). Konsep Bersepadu Dalam Pendidikan Disiplin ilmu dan pengetahuan Sejarah yang meliputi tiga elemen utama iaitu (1) Sejarah Budaya. kerana penyampaian mesej sebegini perlu bermula dari peringkat awal iaitu melalui sistem pendidikan dan persekolahan. dilaksana berlandaskan : (1) Falsafah Pendidikan Kebangsaan. (2) Teori-teori Pembelajaran dan (3) Pendekatan Kepelbagaian Budaya. iaitu : . Konsep bersepadu yang dikemukakan melalui KBSM juga mewakili hasrat dan matlamat yang sama bagi menzahirkan generasi baru Malaysia yang dapat bekerjasama dalam keberagaman budaya dan kepelbagaian identiti etnik. Menjadikan landasan kurikulum sebagai asas penyatuan bangsa dan perpaduan antara etnik merupakan langkah yang paling berkesan. berupaya dilaksanakan dan menarik penglibatan pelajar tentu sekali akan memberi makna yang besar. memahami proses pembentukannya dan sedia menerima realiti yang ada pada masa kini. dapatlah digambarkan sebagai berikut : Pengetahuan Konsep Bersepadu Budaya Pengalaman Pembelajaran Nilai RAJAH 1. agar pelajar mengenal asal usul.Prosiding Seminar Penyelidikan Siswazah UKM 195 Oleh sebab itu jugalah Sejarah dijadikan mata pelajaran teras dalam Kurikulum Bersepadu Sekolah Menengah (KBSM) kerana melalui kefahaman tentang Sejarah bangsa dan Negara. Abd. (2) Sejarah Etnik dan (3) Sejarah Kebangsaan dikukuhkan dengan pembentukan aktiviti belajar yang menarik minat. budaya dan etnik. (1997) sendiri mengakui kepentingan Sejarah sebagai kurikulum yang dapat menyedarkan setiap kaum tentang peranan mereka dalam sebuah negara yang berbilang etnik seperti Malaysia. Kesepaduan bagi kombinasi ketiga-tiga aspek di atas. Di samping itu. Rumusannya beberapa intipati tentang teras pendidikan negara dapat dikenal pasti. toleransi antara kaum dan identiti Negara dapat diperkukuhkan dalam kalangan pelajar yang berbeza latar belakang lokasi.

kerana ciri-ciri setiap etnik (meskipun kecil bilangannya) menjadi aset negara. khazanah warisan negara dan tinggalan sejarah yang telah berakar umbi sekian lama. Setiap etnik telah memberi warna kepada pembentukan budaya kebangsaan di negara kita. Oleh sebab itu. tentu sekali mengambilkira kedudukan pelajar daripada pelbagai latar belakang etnik dan budaya. Zahara & Abdul Razaq 1.196 Ahmad Ali. . 4. kesepaduan bermaksud menerapkan nilai-nilai murni yang wujud dalam semua kepercayaan (Kepercayaan kepada Tuhan) dan unsur-unsur norma-norma masyarakat pelbagai etnik (kepelbagaian budaya). (2) Tolak ansur antara kaum (toleransi etnik) dan (3) Identiti kebangsaan yang bercirikan negara bangsa (Identiti Malaysia). 2. Dalam ertikata yang lain. malahan sejak Kesultanan Melayu Melaka lagi. keterampilan. Pendidikan merupakan suatu usaha yang berterusan Tujuan pendidikan adalah untuk memperkembangkan potensi individu secara menyeluruh dan bersepadu Kesepaduan merupakan kombinasi antara pengetahuan. kurikulum pendidikan kebangsaan mahu menyatukan segala unsur kepelbagaian menjadi satu kesatuan yang dapat membentuk : (1) Persefahaman budaya antara kaum (nilai-nilai kemasyarakatan). konsep majmuk budaya telah difahami dan diterima. Inilah visi dan misi yang hendak dikembangkan daripada pendidikan dan kegiatan pembelajaran (Tajul Ariffin Noordin dan Nor Aini Dan 1992). Sejarah Etnik Sejarah Budaya Sejarah Kebang saan INTEGRASI NASIONAL RAJAH 2. 3. Persepaduan Membentuk Integrasi Nasional Budaya Malaysia adalah budaya majmuk bukan lagi budaya tunggal oleh golongan majoriti. tanggungjawab dan keupayaan mencapai kesejahteraan diri Matlamatnya ialah memberi sumbangan terhadap keharmonian dan kemakmuran masyarakat dan negara Untuk mencapai misi dan visi Falsafah Pendidikan Kebangsaan berdasarkan intipati di atas.

Prosiding Seminar Penyelidikan Siswazah UKM 197 Perspektif Sejarah Budaya dan kebudayaan mempunyai hubungan yang erat dengan pemahaman terhadap Sejarah Etnik dan pengambilan unsur-unsur budaya bagi membentuk Sejarah Kebangsaan. Tujuan mewujudkan Falsafah ini. (3) Pola interaksi budaya dan (4) Unsur simbolisme dalam kebudayaan. 2. (2) Dinamika hubungan budaya. pengajaran Sejarah Budaya turut menekankan kefahaman pelajar tentang DKK yang berlandaskan tiga prinsip. iaitu : 1. Nilai-nilai Islam yang membentuk DKK Kepelbagaian yang dibenarkan tumbuh itu. oleh sebab itu. namun kerajaan berusaha mencari . Maharom Mahmood (2001) mengakui dalam usaha membentuk nilainilai patriotik dalam kalangan belia semua kaum. 5. kepercayaan dan peralatannya dapat menjadi intipati pengajaran untuk meningkatkan penerimaan. Suatu hal yang nyata ialah apabila membincangkan kebudayaan setiap kaum dalam masyarakat. Memberi penekanan terhadap daya kreatif bebas dan pemupukan bakat dan pemikiran 2. aspek-aspek berkaitan : (1) Pertumbuhan dan perkembangan budaya. Mengatasi kelemahan dan keburukan budaya massa sebaliknya menyebarkan unsur kebudayaan terbaik daripada setiap kaum. Walaupun kepelbagaian dibenarkan wujud. ialah: 1. bukanlah pula mengizinkan wujudnya pemisahan dan ekslusiviti sehingga terus teras bernegara dan berbangsa. pembicaraan akan memberi fokus dan perhatian terhadap pentafsiran ciri-ciri budaya setiap kaum (Sutan Takdir Alisyahbana 1966) yang menyangkut perihal cara hidup. 4. organisasi sosial. Unsur-unsur kebudayaan lain yang sesuai dan dapat diterima 3. pengiktirafan dan penghormatan terhadap budaya antara etnik di Malaysia (Khoo Kay Kim 1975). kerana pengalaman budaya membentuk pola kehidupan dan pola pemikiran. Menghilangkan kecurigaan dan prasangka budaya yang boleh menghakis rasa saling percaya dan hormat menghormati antara kaum Kerajaan Malaysia telah menerima dan menetapkan bahawa Dasar Kebudayaan Kebangsaan adalah tonggak bagi mewujudkan identiti nasional. oleh sebab itu. Falsafah Kebudayaan Kebangsaan bolehlah dihuraikan secara panjang lebar dalam menerapkan kefahaman tentang budaya bangsa. Berteraskan kebudayaan rakyat asal rantau ini. Peraturan-peraturan dalam masyarakat yang dijelmakan melalui adat resam. Tradisi nilai budaya. diberikan perhatian bagi membangkitkan kesedaran dan penghayatan sebenar pelajar terhadap Sejarah Budaya masyarakat. pergaulan dan hubungan sosial sehingga mewujudkan pertembungan dan percampuran unsur kebudayaan. pemahaman tentang latar belakang dan sejarah budaya setiap etnik memainkan peranan penting. Dalam membahaskan perspektif Sejarah Budaya. Menengahkan ciri-ciri atau nilai-nilai terbaik daripada budaya setiap etnik 3. Memperkenalkan ciri-ciri identiti kebangsaan dan keperibadian nasional yang dapat diterima dan diamalkan. Pemahaman tentang budaya perlulah merujuk kepada sumber yang autentik.

(i) . teras yang menyatukan . (ii) Persamaan kebudayaan antara kaum dan (iii) Menghargai keunikan budaya antara kaum Toleransi Kaum (i) Latar belakang demografi dan budaya. (ii) Pelaksanaan Kebudayaan Kebangsaan. Sekiranya tidak dibentuk. Perspektif sejarah budaya adalah berdasarkan kontruk persefahaman budaya yang mengandungi. (4) peraturan-peraturan. Zahara & Abdul Razaq unsur persamaan yang boleh mewujudkan titik persamaan. seperti: (1) bahasa. (ii) Unsur kepercayaan dan adat resam (iii) Penglibatan dan sumbangan tokohtokoh masyarakat setiap kaum (iv) Kontrak sosial yang telah dipersetujui antara kaum Perspektif Sejarah Etnik Unsur Demografi Jantina : L/P Etnik : M/C/I Perspektif Sejarah Kebangsaan Identiti Malaysia (i) Mewujudkan kesatuan kebangsaan. Badriyah Salleh 1998). Integrasi Nasional RAJAH 4. sejarah etnik dan sejarah kebangsaan. (5) adat istiadat negara dan (6) upacara-upacara rasmi seperti majlis kongsi raya dan lain-lain (Cheah Boon Kheng 2002. justeru itu elemen kesatuan dan pembentukan identiti Malaysia yang diterima pelbagai kaum adalah langkah penting dalam mewujudkan Sejarah Nasional dan budaya kebangsaan. KERANGKA KONSEPTUAL Pendekatan KEPELBAGAIAN BUDAYA Persefahaman Budaya Perspektif Sejarah Budaya (i) Menerima dan memahami perbezaan kebudayaan antara kaum. (3) kurikulum pengajaran. tidak akan wujud sebuah negara dan sebuah bangsa . (2) sistem persekolahan. (iii) Pelaksanaan Dasar Ekonomi Baru dan Undang-undang dan Perlembagaan. Kerangka Konseptual Kajian Berdasarkan Rajah 4 kerangka konseptual kajian ini adalah membincangkan secara terperinci pendekatan kepelbagaian berasaskan budaya yang merangkumi perspektif sejarah budaya.198 Ahmad Ali.

(ii) Persamaan kebudayaan antara kaum dan (iii) Menghargai keunikan budaya antara kaum. Pendekatan ini lebih sesuai kerana kepelbagaian budaya dalam konteks Malaysia adalah merujuk unsur penerimaan dan merapatkan jurang hubungan antara kaum yang melibatkan kaum yang dominan dalam situasi sosial iaitu : (1) Melayu. biarpun yang kelihatan nyata adalah tiga komuniti etnik yang utama iaitu : (1) Melayu. Melalui pemahaman tentang budaya pelbagai kaum ini. Untuk tujuan itu. Perspektif Sejarah etnik yang mengandungi. Perspektif Sejarah kebangsaan pula mengandungi. peranan guru bagi membangkitkan kesedaran tersebut dalam kalangan pelajar amatlah penting. Oleh kerana itu. rapat dan tidak mewujudkan prasangka. (i) Mewujudkan kesatuan kebangsaan. (2) Cina dan (3) India. Yusuf Harun (1991) menjelaskan dalam konteks Malaysia. Apakah tahap pendekatan pengajaran berasaskan kepelbagaian budaya dari aspek persefahaman budaya. penghayatan pelajar tentang hubungan antara kaum akan semakin baik. (i) Latar belakang demografi dan budaya. Dalam masyarakat heterogen seperti di Malaysia yang mempunyai pelbagai kaum dan budaya. kerana di Malaysia terdapat lebih 200 suku kaum.Prosiding Seminar Penyelidikan Siswazah UKM 199 Menerima dan memahami perbezaan kebudayaan antara kaum. Perwujudan kebudayaan berasaskan persamaan. toleransi antara kaum. sejarah budaya adalah berkait dengan sejarah etnik iaitu latar belakang kedatangan dan kewujudan pelbagai kaum di Malaysia serta unsur budaya yang berasimilasi dalam kehidupan masyarakat. Dalam konteks pengajaran Sejarah. (iii) Pelaksanaan Dasar Ekonomi Baru dan Undang-undang dan Perlembagaan. isu-isu yang melibatkan hubungan antara etnik perlu difahami dan dihayati. Pendekatan kepelbagaian budaya adalah berasaskan teori multikultural yang dikemukakan oleh Kymlicka (2002) dan Dworkin (2001) tetapi diubahsuai untuk konteks pengembangan budaya di Malaysia. pelajar perlu diberikan kefahaman yang jelas tentang sejarah budaya yang menerangkan tentang kewujudan budaya pelbagai kaum di Malaysia serta elemen-elemen penting dan keunikan setiap budaya yang terbentuk. (ii) Unsur kepercayaan dan adat resam dan (iii) Penglibatan dan sumbangan tokoh-tokoh masyarakat setiap kaum dan (iv) Kontrak sosial yang telah dipersetujui antara kaum. PERSOALAN KAJIAN Kajian ini dilaksanakan bagi menjawab persoalan-persoalan berikut: 1. pendidikan dan pengajaran di sekolah seharusnya berupaya menekankan nilai-nilai persefahaman budaya dan toleransi antara kaum serta mengelakkan wujudnya prasangka. identiti Malaysia dan integrasi nasional antara kumpulan rawatan dan kumpulan kawalan? . (2) Cina dan (3) India. kesedaran budaya dan perasaan kekitaan akan menjadi kriteria penting bagi mewujudkan identiti yang dapat dikongsi bersama dan dalam masa yang sama memudahkan usaha untuk membentuk integrasi nasional. (ii) Pelaksanaan Kebudayaan Kebangsaan. Setiap rakyat Malaysia berhadapan dengan realiti hubungan etnik. kerana pelajar merupakan sebahagian daripada anggota masyarakat dan akan membentuk komuniti mereka sendiri pada masa akan datang.

identiti Malaysia dan integrasi nasional antara kumpulan rawatan dengan kumpulan kawalan berdasarkan kaum Tidak terdapat hubungan yang signifikan antara pendekatan pengajaran berasaskan kepelbagaian budaya dari aspek persefahaman budaya. Tidak terdapat perbezaan yang signifikan tahap pendekatan pengajaran berasaskan kepelbagaian budaya dari aspek persefahaman budaya.200 Ahmad Ali. toleransi antara kaum dan identiti Malaysia terhadap integrasi nasional METODOLOGI Reka Bentuk Kajian Pelaksanaan pengajaran berasaskan pendekatan kepelbagaian budaya (perspektif sejarah budaya. identiti Malaysia dan integrasi nasional antara kumpulan rawatan dengan kumpulan kawalan Tidak terdapat perbezaan yang signifikan tahap pendekatan pengajaran berasaskan kepelbagaian budaya dari aspek persefahaman budaya. toleransi antara kaum dan identiti Malaysia dengan integrasi nasional? Sejauh manakah sumbangan pendekatan pengajaran berasaskan kepelbagaian budaya dari aspek persefahaman budaya. Ujian pra digunakan untuk mengenalpasti kesamaan di antara dua kumpulan dan . Adakah terdapat perbezaan tahap pendekatan pengajaran berasaskan kepelbagaian budaya dari aspek persefahaman budaya. 5. identiti Malaysia dan integrasi nasional antara kumpulan rawatan dengan kumpulan kawalan berdasarkan jantina. Sampel yang dipilih dalam kajian ini adalah terdiri daripada pelajar-pelajar Tingkatan 2 dalam kelas Sejarah. 4. Reka bentuk kuasi rawatan dengan menggunakan kaedah ujian pra dan pos. toleransi antara kaum. toleransi antara kaum. 3. toleransi antara kaum. identiti Malaysia dan integrasi nasional berdasarkan jantina? Adakah terdapat perbezaan tahap pendekatan pengajaran berasaskan kepelbagaian budaya dari aspek persefahaman budaya. toleransi antara kaum. sejarah etnik dan sejarah kebangsaan) menggunakan reka bentuk kumpulan rawatan serupa (equivalent control group design). toleransi antara kaum dan identiti Malaysia terhadap integrasi nasional? HIPOTESIS KAJIAN Ho1 Ho2 Ho3 Ho4 Ho5 Tidak terdapat perbezaan yang signifikan tahap pendekatan pengajaran berasaskan kepelbagaian budaya dari aspek persefahaman budaya. Zahara & Abdul Razaq 2. toleransi antara kaum. toleransi antara kaum dan identiti Malaysia dengan integrasi nasional Tidak terdapat sumbangan yang signifikan antara pendekatan pengajaran berasaskan kepelbagaian budaya dari aspek persefahaman budaya. identiti Malaysia dan integrasi nasional berdasarkan kaum? Adakah terdapat hubungan antara pendekatan pengajaran berasaskan kepelbagaian budaya dari aspek persefahaman budaya.

Selangor SMK Syed Mashor. Reka bentuk kumpulan rawatan dan kawalan Kumpulan Kumpulan rawatan Kumpulan Kawalan Ujian pra O1 O1 Pendekatan Pengajaran X1 X2 Ujian Pos O2 O2 Dalam reka bentuk ini. JADUAL 1. Ampang. Kedua-dua kumpulan ini akan mempelajari kandungan sejarah yang sama mengikut sukatan yang telah ditetapkan dalam mata pelajaran Sejarah di Tingkatan 2 Sampel Kajian Sampel bagi kumpulan rawatan dan kumpulan kawalan diperoleh di dua buah Sekolah Menengah Kebangsaan. Kumpulan rawatan yang terdiri daripada dua kelas akan diajar selama 15 minggu (3 waktu dalam tempoh seminggu). . Pengajaran bagi kumpulan rawatan berpandukan Rancangan Pengajaran Harian yang telah dirancang untuk sesi pengajaran sebanyak 30 kali pertemuan dengan 2 sesi pengajaran seminggu ( 1 waktu = 1 period dan 1 waktu = double period).Prosiding Seminar Penyelidikan Siswazah UKM 201 melihat sama ada adakah ianya terdapat perubahan selepas rawatan dilakukan. O1 mewakili ujian pra kumpulan rawatan dan kumpulan kawalan.1. Lihat rajah berikut : SAMPEL KAJIAN SMK Taman Seraya. Sejarah etnik dan sejarah kebangsaan) dan X2 untuk kumpulan kawalan dengan pendekatan pengajaran tradisional. Kedua-dua kumpulan diberikan ujian pra yang sama sebelum kajian dijalankan. Ujian pos dianalisis untuk melihat perbezaan antara kumpulan. manakala O2 mewakili ujian pos untuk kumpulan rawatan dan kumpulan kawalan. kedua-dua kumpulan diberi ujian pos. Sampel Kajian Sampel kajian terdiri daripada dua kelas Tingkatan 2 (kumpulan rawatan) dan dua kelas Tingkatan 2 (kumpulan kawalan). Perkara ini boleh dilihat dalam Rajah 3. Batang Kali. X1 dan X2 mewakili pendekatan pengajaran yang diberikan ke atas kumpulan-kumpulan rawatan dan kawalan iaitu X1 untuk kumpulan rawatan menggunakan pendekatan bersepadu kepelbagaian budaya (perspektif sejarah budaya. Ujian pra digunakan untuk melihat kesetaraan antara kumpulan. Hulu Selangor RAJAH 5. Selepas tamat pendedahan pengajaran.

Pengkaji menggunakan dua pendekatan kaedah untuk mendapatkan data bagi memperkukuhkan lagi kesahan dalaman. Temu bual adalah suatu keadaan di mana pengkaji bersemuka dengan sampel bagi mengajukan pertanyaanpertanyaan yang berkaitan untuk memperoleh jawapan-jawapan yang relevan dengan masalah kajian. Nilai indeks kebolehpercayaan perspektif sejarah budaya (persefahaman budaya) adalah tinggi iaitu 0. Nilai indeks kebolehpercayaan perspektif sejarah kebangsaan (identiti Malaysia) adalah tinggi iaitu 0. perspektif sejarah etnik dan perspektif sejarah kebangsaan terhadap integrasi nasional. . Jumlah sebenar waktu eksperimen yang diambil ialah : 40 minit x 3 waktu x 15 minggu = 1800 minit ( 30 jam). perspektif pelajarpelajar Melayu.8037.202 Ahmad Ali. Guru pakar Sejarah dan pensyarah mata pelajaran Sejarah juga telah dipilih untuk meneliti soal selidik. Hasil Kajian Rintis Cronbach alpha digunakan untuk menentukan indeks kebolehpercayaan soal selidik. Soal selidik telah diedarkan kepada pakar dalam bidang yang berkaitan untuk mendapatkan ulasan tentang kandungan. Instrumen Kajian Kajian ini memfokuskan untuk melihat pengaruh pembelajaran Sejarah berasaskan pendekatan kepelbagaian budaya. Cina dan India turut dikenalpasti. Oleh kerana kelas diambil pada bulan-bulan akhir. Zahara & Abdul Razaq Pengajaran akan bermula pada akhir Julai sehingga bulan Oktober. sillabusnya juga adalah bab-bab akhir buku teks. (2) dan Bahagian C tentang Integrasi Nasional. Oleh itu untuk mencapai objektif kajian. Soal selidik yang digunakan dalam kajian ini bagi menilai perspektif pelajar tentang penerapan tiga pendekatan pengajaran. Nilai indeks kebolehpercayaan perspektif sejarah etnik (toleransi antar kaum) adalah tinggi iaitu 0.9634. Cadangan dan ulasan pakar diambil kira disamping menganalisis jawaan pelajar sewaktu kajian rintis bagi menentukan bahasanya mudah dan difahami. Soal selidik ini mengandungi lima bahagian. Setiap item soalan mengukur apa yang sepatutnya diukur (Guliford & Fruchter 1981). dua cara digunakan iaitu soal selidik dan temu bual.8037. Selain daripada itu. Berikut ialah Jadual Spesifikasi Item Soal Selidik yang memperincikan setiap elemen dan item soal selidik. iaitu Inventori Penerapan Tiga Pendekatan Mengajar Dalam Pengajaran dan Pembelajaran Sejarah. Mohd Majid Konting (1990) menyatakan teknik yang ditentukan oleh pengkaji harus bersesuaian dengan isu. nilai indeks kebolehpercayaan perspektif integrasi nasionanl adalah tinggi iaitu 0. Kesahan dan kebolehpercayaan soal selidik telah dilaksanakan melalui kajian rintis. Bahagian A adalah berkaitan dengan latar belakang pelajar manakala Bahagian B pula item-item soal selidik tiga pendekatan yang berkaitan : (1) Persefahaman Budaya. skop dan format. sampel dan situasi yang ingin dikaji.9226.

identiti Malaysia dan integrasi nasional dalam kumpulan rawatan berada pada tahap tinggi.05.05 dan bagi Integrasi Nasional dengan nilai F = 447.13 dan sisihan piawai 0. toleransi antara kaum.000<0. Identiti Malaysia dan Integrasi Nasional antara Kumpulan Rawatan dan Kumpulan Kawalan Terdapat perbezaan min yang signifikan untuk setiap domain iaitu aspek persefahaman budaya.623 dan Sig= 0. Bagi aspek persefahaman budaya dengan nilai F = 541. Seterusnya aspek Identiti Malaysia bagi kumpulan rawatan mempunyai min 4. Secara keseluruhan dapat disimpulkan bahawa perspektif persefahaman budaya. Perbezaan Aspek Persefahaman Budaya. Aspek toleransi antara kaum bagi kumpulan rawatan mempunyai min 4.09 dan sisihan piawai 0.298 berada pada tahap tinggi dan integrasi nasional pula bagi kumpulan rawatan mempunyai min 4.Prosiding Seminar Penyelidikan Siswazah UKM 203 DAPATAN KAJIAN Tahap Aspek Persefahaman Budaya.296 berada pada tahap tinggi.27 dan sisihan piawai 0.209 dan Sig = 0. aspek toleransi antara kaum dengan nilai F = 795.292 pada tahap sederhana dan integrasi nasional pula bagi kumpulan kawalan mempunyai min 3. identiti Malaysia dan integrasi nasional dalam kumpulan kawalan berada pada tahap yang sederhana.05.28 dan sisihan piawai 0.000 <0. toleransi antara kaum. Toleransi antara Kaum.05.05.000<0. Toleransi antara Kaum.32 dan sisihan piawai 0. toleransi kaum. Kumpulan Rawatan Min ujian pos aspek persefahaman budaya bagi kumpulan rawatan mempunyai min 4. Seterusnya aspek Identiti Malaysia bagi kumpulan kawalan mempunyai min 3.26 dan sisihan piawai 0.000<0.23 dan sisihan piawai 0. Toleransi antara Kaum.29 dan sisihan piawai 0.270 berada pada tahap yang tingggi.985 dan Sig = 0. Perbezaan yang Signifikan Aspek Persefahaman Budaya. Identiti Malaysia dan Integrasi Nasional antara Kumpulan Rawatan dengan Kumpulan Kawalan Kumpulan Kawalan Min ujian pos pembolehubah aspek persefahaman budaya bagi kumpulan kawalan mempunyai min 3.000<0. nilai F = 53.280 pada tahap tinggi.323 berada pada tahap sederhana. bermakna terdapat perbezaan yang signifikan persefahaman budaya antara pelajar lelaki dengan pelajar perempuan. Secara keseluruhan dapat disimpulkan bahawa aspek persefahaman budaya. identiti Malaysia dan integrasi nasional antara kumpulan kawalan dan kumpulan rawatan.618 dan Sig = 0. Identiti Malaysia dan Integrasi Nasional dalam Kumpulan Kawalan dan Rawatan Berdasarkan Jantina Perbandingan skor min aspek persefahaman budaya berdasarkan jantina.351 berada pada tahap sederhana.272 berada pada tahap sederhana. perbandingan skor min toleransi antar . Konstruk toleransi antara kaum bagi kumpulan kawalan mempunyai min 3.138 dan Sig= 0. aspek identiti Malaysia dengan nilai F = 436. Ini menunjukkan hipotesis nol (Ho) ditolak. Selanjutnya.

nilai F = 23. Ini menunjukkan hipotesis nol (Ho) ditolak. China dan India. Ini menunjukkan hipotesis nol (Ho) ditolak.05 dan integrasi nasional dengan nilai F = 23. . Bagi persefahaman budaya dengan nilai F = 13. Ini menunjukkan hipotesis nol (Ho) ditolak.05.900 dan Sig = 0. China dan India.079 dan sig = 0. toleransi antar kaum pula terdapat perbezaan yang signifikan dengan nilai F = 36.711 dan Sig = 0. identiti Malaysia dan integrasi nasional berdasarkan jantina dalam kumpulan kawalan. Seterusnya perbandingan identiti Malaysia berdasarkan kaum.000< 0.05.483 dan sig = 0. nilai F = 45. nilai F = 55. Ini menunjukkan hipotesis nol (Ho) ditolak.998 dan Sig = 0. perbandingan skor min aspek toleransi antar kaum berdasarkan kaum.000<0.000<0.05. identiti Malaysia dan integrasi nasional berdasarkan jantina dalam kumpulan rawatan. Perbezaan yang Signifikan Aspek Persefahaman Budaya. Ini menunjukkan hipotesis nol (Ho) ditolak. Identiti Malaysia dengan nilai F = 26. Seterusnya perbandingan identiti Malaysia berdasarkan jantina.521 dan Sig = 0.607 dan Sig = 0.000<0.000<0.000 <0.05.05.365 dan sig = 0. Ini menunjukkan hipotesis nol (Ho) ditolak. Kumpulan Rawatan terdapat perbezaan yang signifikan aspek persefahaman budaya. bermakna terdapat perbezaan yang signifikan aspek toleransi antar kaum antara pelajar Melayu.671 dan Sig = 0.000<0.000<0.000<0.05.05. China dan India dan perbandingan integrasi nasional pula berdasarkan kaum. nilai F 17. nilai F = 8. Ini menunjukkan hipotesis nol (Ho) ditolak.988 dan sig = 0.05. nilai F = 11.05.000< 0.316 dan sig = 0.009 dan Sig = 0.844 dan Sig = 0. nilai F = 10. bermakna terdapat perbezaan yang signifikan Integrasi Nasional antara pelajar lelaki dengan pelajar perempuan.05.424 dan sig = 0. China dan India.024<0.204 Ahmad Ali. Bagi persefahaman budaya dengan nilai F = 42. Identiti Malaysia dengan nilai F = 29. Kumpulan Kawalan Terdapat perbezaan aspek persefahaman budaya.000<0. Toleransi antara Kaum.05. bermakna terdapat perbezaan yang signifikan persefahaman budaya antara pelajar Melayu.05. bermakna terdapat perbezaan yang signifikan toleransi antar kaum antara pelajar lelaki dengan pelajar perempuan. bermakna terdapat perbezaan yang signifikan Integrasi Nasional antara pelajar Melayu. bermakna terdapat perbezaan yang signifikan Identiti Malaysia antara pelajar Melayu. Selanjutnya. Toleransi antar kaum dengan nilai F = 13.05 dan integrasi nasioanal dengan nilai F = 5.05.224 dan Sig = 0.000<0. toleransi antara kaum. bermakna terdapat perbezaan yang signifikan Identiti Malaysia antara pelajar lelaki dengan pelajar perempuan dan perbandingan integrasi nasional pula berdasarkan jantina. Zahara & Abdul Razaq kaum berdasarkan jantina.000<0. Identiti Malaysia dan Integrasi Nasional dalam Kumpulan Kawalan dan Rawatan Berdasarkan Kaum Perbandingan skor min aspek persefahaman budaya berdasarkan kaum.000<0.

Nilai min kaum India lebih tinggi berbanding kaum China.05.262 dan Sig = 0. sig 0. nilai F = 6.05. sig 0.05. dengan menggunakan analisis ANOVA mengikut kaum menunjukkan terdapat perbezaan yang signifikan antara pelajar kaum Melayu dengan China iaitu dengan catatan perbezaan Min = 0. Demikian juga terdapat perbezaan antara pelajar China dengan India dari segi perbezaan persefahaman budaya dengan mencatat perbezaan min = -0.05.05. Nilai min kaum Melayu lebih tinggi berbanding kaum India dari segi toleransi antara kaum. perbandingan skor min toleransi antar kaum berdasarkan kaum. Nilai min kaum Melayu lebih tinggi berbanding kaum China dari segi perbezaan aspek persefahaman budaya.824 dan Sig . Sedangkan tidak wujud perbezaan antara kumpulan yang lain ke atas pembolehubah bersandar persefahaman budaya (p>.05.288 dan Sig = 0. Bagi aspek integrasi nasional pula menunjukkan terdapat perbezaan yang signifikan antara pelajar kaum Melayu dengan China iaitu dengan catatan perbezaan Min = 0.002<0. Sedangkan tidak wujud perbezaan antara kumpulan yang lain ke atas pembolehubah bersandar toleransi antara kaum (p>. China dan India dalam kumpulan kawalan.012< 0.05.05). Ini menunjukkan hipotesis nol (Ho) ditolak. Nilai min kaum Melayu lebih tinggi berbanding kaum India. Demikian juga terdapat perbezaan antara pelajar Melayu dengan India dari segi perbezaan integrasi nasional dengan mencatat perbezaan min = 0.2433.05. Demikian juga terdapat perbezaan antara pelajar Melayu dengan India dari segi perbezaan Identiti Malaysia dengan mencatat perbezaan min = 0. sig 0. Nilai min kaum Melayu lebih tinggi berbanding kaum China dari segi perbezaan integrasi nasional.003 <0. bermakna terdapat perbezaan yang signifikan toleransi antar kaum antara pelajar Melayu.1966 . sig 0. China dan India.000<0. China dan India dan perbandingan integrasi nasional pula berdasarkan kaum. bermakna terdapat perbezaan yang signifikan Identiti Malaysia antara pelajar Melayu.1535. Selanjutnya. sig 0.Prosiding Seminar Penyelidikan Siswazah UKM 205 Berdasarkan analisis Ujian Pos Hoc Turkey pula. sig 0.05.000<0. Seterusnya bagi aspek Identiti Malaysia menunjukkan terdapat perbezaan yang signifikan antara pelajar kaum Melayu dengan China iaitu dengan catatan perbezaan Min = 0.1804.05.05). bermakna terdapat perbezaan yang signifikan persefahaman budaya antara pelajar Melayu. nilai F = 4.00<0.2411.684 dan Sig = 0. Seterusnya perbandingan identiti Malaysia berdasarkan kaum.045<0.1591. Sedangkan tidak wujud perbezaan antara kumpulan yang lain ke atas pembolehubah bersandar Identiti Malaysia (p>.001<0. Ini menunjukkan hipotesis nol (Ho) ditolak.05). Ini menunjukkan hipotesis nol (Ho) ditolak. nilai F = 4.017<0. Nilai min kaum Melayu lebih tinggi berbanding kaum China dari segi perbezaan Identiti Malaysia.005<0. Kumpulan Kawalan Perbandingan skor min persefahaman budaya berdasarkan kaum. Sedangkan tidak wujud perbezaan antara kumpulan yang lain ke atas pembolehubah bersandar integrasi nasional (p>. nilai F = 4. sig 0.2689. Bagi aspek toleransi antara kaum menunjukkan terdapat perbezaan yang signifikan antara pelajar kaum Melayu dengan India iaitu dengan catatan perbezaan Min = 0.05). Nilai min kaum Melayu lebih tinggi berbanding kaum India.

457 dan Sig = 0. Ini menunjukkan hipotesis nol (Ho) ditolak.05). Zahara & Abdul Razaq = 0. nilai F = 5. Sedangkan tidak wujud perbezaan antara kumpulan yang lain ke atas pembolehubah bersandar toleransi antar kaum (p>.2172. Bagi aspek toleransi antara kaum menunjukkan terdapat perbezaan yang signifikan antara pelajar kaum Melayu dengan India iaitu dengan catatan perbezaan Min = 0.014<0.003<0. China dan India.05. Berdasarkan analisis Ujian Pos Hoc Turkey pula terdapat perbezaan yang signifikan antara pelajar kaum Melayu dengan China iaitu dengan catatan perbezaan Min = 0.05). sig 0. Ini menunjukkan hipotesis nol (Ho) ditolak.05). Nilai min kaum Melayu lebih tinggi berbanding kaum China dari segi perbezaan persefahaman budaya. China dan India. Sedangkan tidak wujud perbezaan antara kumpulan yang lain ke atas pembolehubah bersandar integrasi nasional (p>.023<0. Nilai min kaum Melayu lebih tinggi berbanding kaum China dari segi perbezaan Integrasi Nasional.05. Ini menunjukkan hipotesis nol (Ho) ditolak.000<0. Bagi aspek integrasi nasional pula menunjukkan terdapat perbezaan yang signifikan antara pelajar kaum Melayu dengan China iaitu dengan catatan perbezaan Min = 0. Kumpulan Rawatan Perbandingan skor min aspek persefahaman budaya berdasarkan kaum. bermakna terdapat perbezaan yang signifikan persefahaman budaya antara pelajar Melayu.491 dan Sig = 0. Seterusnya bagi aspek Identiti Malaysia menunjukkan terdapat perbezaan yang signifikan antara pelajar kaum Melayu dengan China iaitu dengan catatan perbezaan Min = 0. Nilai min kaum Melayu lebih tinggi berbanding kaum China dari segi perbezaan Identiti Malaysia. Seterusnya terdapat perbezaan yang signifikan antara pelajar kaum China dengan India iaitu dengan catatan perbezaan Min = 0. Nilai min kaum China lebih tinggi berbanding kaum India dari segi perbezaan toleransi antar kaum.05. sig 0. bermakna terdapat perbezaan yang signifikan aspek identiti Malaysia antara pelajar Melayu. nilai F = 10. bermakna terdapat perbezaan yang signifikan Integrasi Nasional antara pelajar Melayu. nilai F = 17.004< 0. bermakna terdapat perbezaan yang signifikan Integrasi Nasional antara pelajar Melayu. Seterusnya perbandingan aspek identiti Malaysia berdasarkan kaum.05.011<0. Ini menunjukkan hipotesis nol (Ho) ditolak.3051.000<0. bermakna terdapat perbezaan yang signifikan toleransi antar kaum antara pelajar Melayu.020<0.05.2389. Nilai min kaum Melayu lebih tinggi berbanding kaum India dari segi perbezaan toleransi antar kaum.2173.05. China dan India dalam kumpulan kawalan.05.006 <0.206 Ahmad Ali. Selanjutnya. sig 0.053 dan Sig = 0. China dan India.05. sig 0. Ini menunjukkan hipotesis nol (Ho) ditolak.1974. . nilai F = 6. perbandingan skor min aspek toleransi antar kaum berdasarkan kaum.022 dan Sig = 0. sig 0. Sedangkan tidak wujud perbezaan antara kumpulan yang lain ke atas pembolehubah bersandar persefahaman budaya (p>. Sedangkan tidak wujud perbezaan antara kumpulan yang lain ke atas pembolehubah bersandar Identiti Malaysia(p>.05.05.014<0.05). China dan India dan perbandingan integrasi nasional pula berdasarkan kaum.

05). hubungan toleransi antara kaum dengan integrasi nasional iaitu dengan r = 0.744. toleransi antara kaum juga .002<0. sig = 0.05.000 (p<0.183.50.2262.007<0.725. sig = 0. Sedangkan tidak wujud perbezaan antara kumpulan yang lain ke atas pembolehubah bersandar toleransi antar kaum (p>. Toleransi antara Kaum dan Identiti Malaysia terhadap Integrasi Nasional Analisis regresi stepwise yang dijalankan didapati aspek persefahaman budaya merupakan varian yang signifikan memberikan peramal terhadap aspek integrasi nasional dengan nilai F = 98. Seterusnya bagi aspek Identiti Malaysia menunjukkan terdapat perbezaan yang signifikan antara pelajar kaum Melayu dengan India iaitu dengan catatan perbezaan Min = 0. Hubungan persefahaman budaya dengan integrasi nasional iaitu dengan r = 0.000<0. Sedangkan tidak wujud perbezaan antara kumpulan yang lain ke atas pembolehubah bersandar persefahaman budaya (p>. menunjukkan terdapat perbezaan yang signifikan antara pelajar kaum Melayu dengan China iaitu dengan catatan perbezaan Min = 0.05. Sedangkan tidak wujud perbezaan antara kumpulan yang lain ke atas pembolehubah bersandar Identiti Malaysia(p>.005<0.05).000 (p<0. Bagi aspek integrasi nasional pula menunjukkan terdapat perbezaan yang signifikan antara pelajar kaum Melayu dengan China iaitu dengan catatan perbezaan Min = 0.2196.3179. sig 0.3797.326. sig = 0. Aspek Identiti Malaysia merupakan varian yang signifikan yang memberikan peramal terhadap integrasi nasional.05. Secara keseuluruhan dapat disimpulkan bahawa teradapat hubungan yang tinggi antara persefahaman budaya. Sedangkan tidak wujud perbezaan antara kumpulan yang lain ke atas pembolehubah bersandar integrasi nasional (p>. Hubungan antara Aspek Persefahaman Budaya. toleransi antara kaum dan identiti Malaysia terhadap integrasi nasional.2369. Sig = 0.05. iaitu F =73. sig 0. toleransi antara kaum dan identiti Malaysia terhadap integrasi nasional. Bagi aspek toleransi antara kaum menunjukkan terdapat perbezaan yang signifikan antara pelajar kaum Melayu dengan India iaitu dengan catatan perbezaan min = 0. Nilai min kaum Melayu lebih tinggi berbanding kaum India dari segi perbezaan toleransi antar kaum.Prosiding Seminar Penyelidikan Siswazah UKM 207 Berdasarkan analisis Ujian Pos Hoc Turkey pula dalam Jadual 4.05).05). Toleransi antara Kaum dan Identiti Malaysia terhadap Integrasi Nasional Terdapat hubungan yang signifikan antara persefahaman budaya. Nilai min kaum Melayu lebih tinggi berbanding kaum China dari segi perbezaan aspek persefahaman budaya. sig 0. sig = 0000 dan hubunga antara identiti Malaysia dengan integrasi nasional iaitu dengan r = 0. Sumbangan Aspek Persefahaman Budaya. sig 0. Selain itu.000. Nilai min kaum Melayu lebih tinggi berbanding kaum China dari segi perbezaan Integrasi Nasional.05). Selanjutnya terdapat perbezaan yang signifikan antara pelajar kaum Melayu dengan India iaitu dengan catatan perbezaan min = 0.05. Nilai min kaum Melayu lebih tinggi berbanding kaum India dari segi perbezaan Identiti Malaysia.05).740 dan sig = 0000.000<0.

Y Integrasi Nasional X1 Persefahaman Budaya X2 Identiti Malaysia X3 Toleransi Antar Kaum Pemalar (Constant) 0. (2009). Melaka. .208 Ahmad Ali. terdapat kemungkinan baki peratusan yang lain iaitu lebih kurang 31.5 peratus (Beta = 0. (2002). Dlm. Hair et al. hlm 37 – 56. Jurnal Ilmu Kemanusiaan.639.258X3+0. Dworkin. Menganggap Serius Masalah Hak. Isjoni & Abdul Razaq Ahmad (pnyt.689 dan R = 0.258. didapati aspek persefahaman budaya menyumbang sebanyak 55 peratus (Beta = 0. (2001).521 dan R = 0.326 Dimana. (1997). (2009).). Ahmad Rafaai Ayudin. Penerapan Patriotisme dan Wawasan Dalam Kurikulum Pendidikan Sejarah. UNRI Abdul Rahim Abdul Rashid. Daripada dapatan regresi tersebut dapat dibuat persamaan regresi seperti berikut: Y = 0. Pekan Baru : Cendekia Insani & FKIP. (2000).5 peratus lagi disumbangkan oleh lain-lain faktor yang tidak diambil kira dalam kajian ini (Pallant 2005. Kompetensi Profesional Guru-guru Sejarah : Transisi Pembudayaan Ilmu dan Pengajaran Efektif. t = 2.817) dan toleransi antara kaum menyumbang sebanyak 2. hlm 97 . Konteks ini. Ronald. Kementerian Pendidikan Malaysia. Singapore: Institute of Southeast Asian Studies. Cheah Boon Kheng. Etika Terapan: Sebuah Pendekatan Multikultura. (1977).). (1998).000(p<0. Pedagogi : Pengetahuan Didaktik Untuk Guru.05) Berdasarkan kepada nilai Beta. 5:1-21 Chai Hon Chai. Kursus Penataran Sejarah KBSM Untuk Guru Sumber Sejarah. Air Keroh. Pekan Baru : Cendekia Insani & FKIP. Sig = 0. Zahara & Abdul Razaq merupakan varians yang signifikan memberikan peramal terhadap integrasi nasional dengan nilai F = 57. Badriyah Salleh.832). Pendekatan Kepelbagaian Budaya dan Sejarah Etnik Ke Arah Pemupukan Integrasi Nasional.326 RUJUKAN Ahmad Ali Seman. sig = 0. Pusat Perkembangan Kurikulum.920. Canberra: The Australian National University. Transformasi Pengajaran dan Pembelajaran Sejarah. bagi aspek identiti Malaysia menyumbang sebanyak 11 peratus (Beta = 0. Dari Komuniti Etnik Kepada Satu Bangsa. 10 – 14 Mac. Dlm. Malaysia : The Making of a Nation. UNRI. Transformasi Pengajaran dan Pembelajaran Sejarah. Ampang : Penerbitan Salafi Ahmad Rafaai Ayudin.282. 2006).007 Ralat Terpiawai (Standard Error) 0.399. Education and Nation Building in Plural Societies: The West Malaysian Experience. Isjoni & Abdul Razaq Ahmad (pnyt.744).282X2+0. t = 4.112.000 dan R = 0.399X1+ 0.007+0. Dlm Larry May dan Shari Colins-Chobanian. t = 2.

USA: Kogan Page Ltd Maharom Mahmood. (1992). Sutan Takdir Alisyahbana. London:Routledge.P.N.Prosiding Seminar Penyelidikan Siswazah UKM 209 Terjemahan: Sinta Carolina dan Dadang Rusbiantoro. (1975). Lee. Kuala Lumpur : Kementerian Kebudayaan Belia dan Sukan. Bangi : Penerbit UKM. hlm. Dlm. Pendidikan Bersepadu : Konsep dan Falsafahnya dalam KBSM. Kuala Lumpur: Universiti Malaya.H. Kuala Lumpur : OUP. Teacher Education in Malaysia: Current Issues & Future Prospects. (2002). W. . Kertas kerja Seminar Kebangsaan Pembentukan Integrasi Bangsa. Pendidikan Sejarah ke arah pembentukan warganegara patriotic.) Education and Morality. Indonesia : Social and Cultural Revolution. The Nature of Human Intelligence. Syarahan Tun Seri Lanang. Adnan Kamis (pnyt. Dlm. Persejarahan Malaysia. New York : McGraw Hill Khoo Kay Kim.N. Halstead dan T. Yogyakarta: Tiara Wacana. M. Kuala Lumpur: Pusat Perkembangan Kurikulum dan Persatuan Sejarah Malaysia. Kurikulum Bersepadu Sekolah Menengah : Pandangan dan Maklumbalas. (1966). Education for citizenship. (1993). Kertas Kerja 2 : Kurikulum Sejarah ke arah memperkukuh usaha pemupukan semangat patriotik dalam kalangan murid. Membentuk Identiti Kebangsaan.). (pnyt. 19-34. (1999). (1989). McLaughlin. Kymlicka . Tajul Ariffin Noordin. Tajul Ariffin Noordin & Nor Aini Dan. In Teacher Education (ed) London. Guilford J. (2001).