1.

0

PENGENALAN

1.1

Konsep Perkembangan Kanak-Kanak

Menurut Mok Soon Sang (2008), perkembangan merupakan satu proses yang berterusan dari peringkat lahir hingga peringkat kematangan. Mengikut ahli psikologi perkembangan manusia dari aspek perubahan jasmani, kognitif, emosi, sosial dan rohani adalah dipengaruhi oleh 2 faktor yang utama iaitu faktor baka dan faktor persekitaran. Perkembangan juga boleh disifatkan sebagai pengaliran yang saling berkait antara perubahan kuantitatif dan perubahan kualitatif yang menuju ke arah tertentu. Menurut Atan Long pula, perkembangan ialah perubahan kualitatif. Ia tidak dapat diukur secara kuantitatif tetapi jelas dilihat perubahan telah berlaku kerana sifat baru berlainan daripada peringkat yang lebih awal. Gesell (1949) menyatakan, walaupun tidak ada dua individu yang benar-benar serupa, secara global semua kanak-kanak yang normal cenderung mengikut susunan pertumbuhan yang biasa dilalui oleh kanak-kanak.

Kesimpulannya perkembangan dapat ditakrifkan sebagai satu perubahan kualitatif yang sistematik meliputi aspek biologi, kognitif dan sosioemosi. Perubahan tersebut adalah berterusan dalam mematangkan dan mendewasakan suatu benda hidup hingga ke akhir hayatnya. Bil 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. Peringkat Peringkat Pralahir Peringkat Bayi Peringkat Awal Kanak-Kanak Peringkat Akhir Kanak-Kanak Peringkat Awal Remaja Peringkat Akhir Remaja Peringkat Dewasa Peringkat Tua Umur Dalam Kandungan 0-2 tahun 2-6 tahun 6-12 tahun 12-15 tahun 15-21 tahun 21-60 tahun 60 tahun ke atas

Jadual 1.0 Peringkat Pertumbuhan dan Perkembangan Manusia
1

2.0

PRINSIP PERKEMBANGAN KANAK-KANAK

Menurut Ee Ah Meng (2005), prinsip perkembangan kanak-kanak dapat dikelaskan kepada 8 bahagian. Prinsip yang pertama ialah mengikut arah tertentu. Arah -arah itu seperti arah kepala ke kaki (cephalocaudal) yang

mana struktur dan fungsi berlaku di bahagian kepala terlebih dahulu sebelum bahagian badan dan kaki. Arah kedua ialah arah tengah ke tepi (proximodistal). Perkembangan berlaku dari bahagian tengah menghala ke bahagian luar badan dan ke bahagian hujung anggota. Prinsip kedua ialah berlaku secara berterusan yang mana perkembangan berlaku secara berterusan daripada lahir sehingga mati. Perkembangan ini juga berlaku pada kelambatan atau kecepatan yang berbeza-beza. Prinsip yang ketiga adalah susun atur yang tersendiri. Corak perkembangan bayi adalah sama daripada satu peringkat ke peringkat yang lain. Sebelum berjalan, lazimnya seorang kanak-kanak berdiri terlebih dahulu

. Prinsip yang keempat pula adalah berlaku secara menyeluruh di mana otototot besar akan berkembang terlebih dahulu berbanding dengan otot-otot kecil. Contohnya seorang kanak-kanak kecil bermula dengan menggenggam sebatang pensel sebelum dia dapat memegangnya. Prinsip kelima ialah kadar kecepatan yang berbeza. Kecepatan dalam proses perkembangan tidak pernah sama. Anggota yang berlainan mempunyai kecepatan yang berlainan. Seterusnya ialah prinsip keenam ialah setiap anggota saling berkaitan dan mempengaruhi. Perkembangan dan pertumbuhan satu-satu anggota adalah berkaitan dan mempengaruhi perubahan keseluruhan anggota lain. Prinsip ketujuh ialah corak perkembangan yang berbeza mengikut individu. Maka, tidak semua kanak-kanak sampai kepada titik perkembangan yang sama pada peringkat umur yang sama. Prinsip terakhir adalah berlaku secara berperingkat. Hidup manusia adalah mengikut peringkat-peringkat tertentu. Setiap peringkat dapat dibezakan melalui sifat yang nyata bagi peringkat itu.

2

yang berupa benang halus yang terdapat dalam nukleus sel sperma (jantan) juga sel ovum (betina). sosial dan rohani. Gen akan memberi sifat unik kepada setiap manusia. 3. Mengikut kajian. Menurut Ee Ah Meng (2005) baka merupakan ciri-ciri yang diturunkan melalui ibu bapa kepada anak-anaknya melalui gen.0 FAKTOR-FAKTOR YANG MEMPENGARUHI PERKEMBANGAN KANAKKANAK Mengikut kajian ahli psikologi.3. Ianya juga dianggap sebagai perhubungan genetik di antara generasi manusia. Sebagai contoh ialah saiz badan. Amran Schienfed mengatakan bahawa baka menentukan persamaan antara ibu bapa dengan anak-anaknya. di kalangan ahli dalam satu kumpulan keluarga . perkembangan kanak-kanak dipecahkan kepada 5 aspek iaitu aspek jasmani. 3 . emosi. Kelimalima aspek ini pula adalah berasakan kepada 2 faktor yang utama iaitu dipengaruhi oleh faktor baka dan faktor persekitaran.1 BAKA (NATURE) Baka ialah pewarisan keturunan. kognitif. Tidak dinafikan bahawa pertumbuhan dan perkembangan individu dipengaruhi oleh faktor genetik individu tersebut. Faktor baka nukleoprotein yang (nature) lebih dikenali sebagai gen yang terdiri daripada menentukan baka atau ciri keturunan. Kedudukan nukleoprotein terletak di atas lokus kromosom. ketinggian dan rambut. kromosom mengadungi bahan DNA dan RNA dan masing-masing membawa gen-gen yang mengandungi sifat-sifat baka. Pengaruh genetik atau baka ke atas pertumbuhan dan perkembangan manusia ini sebenarnya dipelopori oleh Johann Gregor Mendel(1822-1889).

asuhan dan status 4 . guru dan sekolah dan banyak lagi merupakan faktor perkembangan kanak. rakan sebaya. Semasa mengandung ibu perlulah menjaga pemakanan kerana makanan yang seimbang akan menjamin kesihatan dan pertumbuhan yang normal setelah bayi dilahirkan. Pendedahan kepada x-ray yang berlebihan juga boleh mengakibatkan bayi cacat jasmani dan mental.2 PERSEKITARAN (NURTURE) Menurut Kamaruddin Hj Husin (1998). Faktor ini merujuk kepada keadaan semasa proses perkembangan kanak-kanak.kanak selepas lahir.3. Antara lain. Normal L Munn telah mengatakan persekitaran ialah segala benda yang ada di sekeliling unit-unit kebakaan. Keluarga. Ibu yang berada dalam keadaan tertekan. faktor persekitaran ini terbahagi kepada dua kategori iaitu: a) Kategori Pralahir Antaranya faktor yang mempengaruhi bayi ketika berasa dalam kandungan ialah faktor usia. penggunaan dahah turut mengakibatkan bayi terjejas dan kemungkinan juga akan mengalami kecacatan. takut dan sebagainya berkemungkinan melahirkan bayi yang kurang sihat. status sosio-ekonomi. Perbezaaan gaya hidup sesebuah institusi keluarga seperti suasana rumah. persekitaran merujuk kepada luaran individu dan faktor bakanya yang bermula daripada peringkat persenyawaan. Usia ibu yang lanjut boleh mengakibatkan kecacatan mental bayi atau tahap kecedasannnya kurang. Menurut Amram Schienfield. kebudayaan. makanan. b) Kategori Selepas Lahir Kategori di mana bayi sudah dilahirkan. Edgar Vinacke mengatakan persekitaran adalah segala kuasa yang kompleks yang boleh mempengaruhi tingkah laku individu. Faktor kedua ialah faktor pemakanan. Begitu juga dengan emosi ibu ketika mengandung. Secara umumnya. Sementara itu W.

jiran dan guru. bersenam.anak dipenuhi dengan baik. Perubahan keadaan dalam suatu tempoh masa. Perkembangan ini meliputi fizikal. faktor pemakanan juga turut mempengaruhi perkembangan kanak-kanak. Ibu bapa perlu memastikan keperluan kasih sayang anak. Perhubungan antara mikrosistem seperti keadaan di rumah boleh mempengaruhi tingkah laku individu di sekolah seperti rumah-sekolah.sosio-ekonomi keluarga akan melahirkan individu yang mengikut perbezaan kadar perkembangannya.Selain itu. nilai. EKOSISTEM MAKROSISTEM . mental dan kerohanian kanakkanak. Misalnya kanak-kanak sekarang lebih gemar menonton televisyen tidak seperti kanak-kanak dulu yang lebih gemar bermain permainan tradisional KRONOSISTEM 5 . dan amalan masyarakat. Menurut beliau persekitaran perkembangan individu terdiri daripada lima sistem iaitu : Persekitaran terdekat di mana kanak-kanak dapat berinteraksi secara langsung seperti ibu bapa. peranan jantina dititikberatkan. rumah-jiran MIROSISTEM MESOSISTEM Pengalaman persekitaran yang tidak melibatkan murid secara langsung tetapi keputusan yang diambilnya memberi kesan kepada orang yang terlibat dengan kanak-kanak Perkembangan individu dipengaruhi oleh norma-norma.rakan. Misalnya di sesetengah masyarakat. Keluarga yang mempunyai status sosio-ekonomi yang baik akan membantu perkembangan intelek dan fizikal kanak-kanak ke tahap optimum kerana keluarga ini berupaya memberi makanan yang berzat dan seimbang serta kemudahan pendidikan yang sempurna kepada anak-anak. tidak merokok akan membentuk sebuah keluarga yang proaktif dan sempurna.adik beradik. Teori Ekologi Bronfenbrenner menjelaskan perkembangan kanak-kanak sebagai hasil interaksi antara alam persekitaran dengan kanak-kanak tersebut. Gaya hidup yang sihat yang diamalkan oleh setiap ahli keluarga seperti sentiasa menjaga kesihatan.

yang dilahirkan di dalam kehidupan individu pada suatu peringkat tertentu. seorang ahli psikologi Amerika Syarikat terkenal dengan teori perkembangan jasmani atau bercorak fizikal sosiobudaya seseorang. iaitu perkembangan sosial. peringkat pertengahan dan akhir kanak-kanak (6-12 tahun) dan akhir sekali ialah tugas perkembangan di peringkat remaja (12-18 tahun). norma-norma dan budaya masyarakat. Havighurst telah membahagikannya kepada 3 peringkat iaitu peringkat bayi dan awal kanakkanak (0-6 tahun). iaitu aktiviti atau proses memperolehi ilmu secara taakulan atau pemikiran melalui deria.0 2 TEORI PERKEMBANGAN KOGNITIF KANAK-KANAK UMUR 6-12 TAHUN Kognitif adalah berkait rapat dengan kognisi. Hal in bermaksud. kanak-kanak meronta-ronta membentuk sifat-sifat kebebasan bagi membuat keputusan-keputusan yang bersesuaian pada fikiran mereka dan bersifat peribadi. Pada peringkat 6-12 tahun. berkaitan dengan perkembangan Beliau menghuraikan perkembangan utama manusia sebagai satu tugas.4. iaitu peringkat pertengahan dan akhir kanak-kanak. 6 . seperti berjalan. perkembangan kognitif kanak-kanak adalah bergantung kepada perkembangan otak dan sensori motor (fizikal) serta interaksi dengan orang yang lebih berpengalaman. 4. Beliau menegaskan bahawa perkembangan personaliti seseorang dipengaruhi oleh nilai-nilai. berlari atau melompat.1 TEORI ROBERT HAVIGHURST Robert Havighurst.

Peranan ini dapat diperhatikan dengan jelas dalam kehidupan seharian kanak-kanak tersebut. Pelbagai kebolehan yang mula dikuasai oleh kanak-kanak menjadikan mereka mula belajar berdikari seperti mahu pergi ke sekolah tanpa dihantar ibu bapa. membaca dan mengira. Perkembangan ini selaras dengan hujah-hujah yang dikemukakan oleh Havighurst yang menyatakan kanak-kanak pada lingkungan umur tersebut akan menguasai kemahiran asas 3M. Antara kemahiran sosial yang dipraktikkan adalah kemahiran bersoal jawab dan kemahiran mendengar hujah atau alasan.Konsep-konsep yang abstrak dalam kehidupan juga mula disedari dan dikuasai oleh kanak-kanak pada peringkat umur ini. kanak-kanak juga menunjukkan tanda-tanda mempraktikkan kemahiran sosial dalam hubungan interpersonal dengan rakan sebaya. Perasaan ingin tahu kanak-kanak pada ketika ini biasanya mula berkembang. Pada peringkat umur ini juga kanak-kanak memperoleh kesedaran mengenai perbezaan peranan kejantinaan. Apabila ditinjau perkembangan kanak-kanak di Malaysia didapati kanak-kanak yang pada kebiasaannya berada di sekolah rendah sudah berjaya menguasai kemahiran 3M iaitu kemahiran menulis. 7 . mahu membeli barang-barang mereka sendiri dan sebagainya. Kanak-kanak juga mneyedari kemahiran-kemahiran asas dalam kehidupan. Antara konsep-konsep abstrak tersebut ialah konsep-konsep yang nilai dan moral masyarakat dan agama. Golongan lelaki mempunyai peranan yang berbeza dengan golongan wanita. Selain itu.

Menurut Piaget. Beliau dilahirkan di Switzerland pada 9 Ogos 1896 dan meninggal dunia pada tahun 1980. Ketika ini. reversibility. Berdasarkan eksperimen dan pemerhatiannya. situasi dan orang yang telah mereka lihat. (Rohayaty Mohd. pada peringkat ini kanak-kanak mengalami perkembangan pesat dalam proses operasi kognitif dan mengaplikasi kemahiran ini apabila berfikir tentang objek. Piaget mendapati perkembangan kognitif kanak-kanak berbeza dan berubah melalui 4 peringkat mengikut perubahan umur mereka. Peringkat Pra-Operasi (2-7 tahun). konversasi. Majzub. Proses-proses penting dalam tahap ini ialah pengurutan. 1993).4.dan penghilangan sifat Egosentrisme. Piaget membahagikan 4 peringkat ini sebagai Peringkat Deria Motor (0-2 tahun). klasifikasi. Piaget terkenal dengan teori perkembangan kognitifnya. decentering. beliau mendapati bahawa unsur egosentrik kanak-kanak mula luput secara beransur-ansur dari umur 7 tahun hingga 12 tahun. Peringkat Operasi Konkrit (7-12 tahun) dan akhir sekali ialah Peringkat Operasi Formal (selepas 12 tahun).2 TEORI JEAN PIAGET Jean Piaget merupakan ahli psikologi dan pendidik yang terkenal. sikap mementingkan diri sendiri dan tidak mengendahkan keperluan orang lain akan beransur hilang kerana pada peringkat ini kanak-kanak akan bersifat lebih matang dan terbuka . diikuti dengan luputnya pemusatan perhatian terhadap satu-satu benda. mereka berada pada tahap ketiga berdasarkan teori Piaget yang dikenali sebagai tahap operasi konkrit iaitu berlaku semasa kanak-kanak berusia 7 hingga 11 tahun. 8 .Bagi kanak-kanak berumur 6-12 tahun.

kanak-kanak pada peringkat ini juga dapat mempelajari lebih daripada dua perkara pada satu-satu masa dan dapat menguasai konsep keabadian. Konsep Skemata (Schema) Asimilasi (Assimilation) Akomodasi (Accomodation) Pengubahsuaian skemata yang ada bagi menerima maklumat baru Gabungan proses asimilasi dan akomodasi yang membantu dalam keseimbangan terhadap pengetahuan. Mereka faham akan konsep-konsep pengelasan.Selain itu. Pada peringkat ini. Berkembangnya semangat inkuiri ini seterusnya menyebabkan mereka mula menerima pendapat orang lain. Selain daripada itu. iaitu skema. Jean Piaget berpendapat bahawa kanak-kanak memperoleh konsep transformasi. adaptasi. asimilasi . konsep arithmetik asas. perasaan ingin tahu kanak-kanak mula meningkat dan gemar memerhati dan bertanyakan sesuatu yang menarik minat mereka kepada orang yang lebih dewasa.1 Konsep-Konsep Asas Berhubung Dengan Teori Kognitif Piaget 9 . keseimbangan dan akomodasi yang berkait rapat dengan pembelajaran kognitif seseorang individu. menguasai proses kebalikan dan seterusnya mengamati proses songsangan. Di dalam Teori Pembelajaran Kognitif Piaget . Penerimaan maklumat baru sebagai selaras dengan skemata sedia ada Struktur kognitif yang berubah untuk mengadaptasikan maklumat baru Takrif Adaptasi (Adaptation) & Keseimbangan (Equilibrium) Jadual 1. Satu lagi perubahan yang dapat dilihat ialah mereka sedikit demi sedikit sudah mula memahami unsur-unsur pemikiran logik. kebanyakan aktiviti pembelajaran masih bergantung kepada objek-objek konkrit dan pengalaman secara langsung. kanakkanak akan mula belajar bermain dan bergaul dengan rakan-rakan yang sebaya kerana pada tahap ini mereka akan mula memasuki zaman persekolahan. Pada peringkat ini. dan sebagainya. terkandung 5 konsep yang asas. kepercayaan dan pengalaman. Mengikut Jean Piaget dalam buku Mok Soon Sang (2005). menyusun dan membezakan.

badan kadar dan bahagian-bahagian badan. Oleh sebab itu. berenang.5. Mengikut Havighurst. daya tahan serta membina pergerakan yang lebih cekap bagi perkembangan kanak-kanak pada peringkat umur ini.0 2 TEORI PERKEMBANGAN FIZIKAL KANAK-KANAK UMUR 6-12 TAHUN Perkembangan pertumbuhan fizikal merujuk kepada fungsi perubahan saiz fizikal. 5. Antara tugas-tugas perkembangan kanak-kanak pada peringkat (612 tahun) ialah membentuk fizikal untuk permainan. kanak-kanak memerlukan fizikal yang lebih kuat untuk melakukan aktivitiaktiviti dan permainan yang lasak. Melalui aktiviti-aktiviti seumpama ini. Perubahan-perubahan ini mempengaruhi tingkah laku kanak-kanak secara langsung dan tidak langsung. anggota-anggota perawakan manusia. Ketika ini. pertumbuhan tulang dan otot kanak-kanak telah bersedia untuk seseorang individu mempelajari kemahiran yang lebih lasak menangkap. 10 ..1 TEORI ROBERT HAVIGHURST Havighurst dalam bukunya Human Development and Education (1953) menyenaraikan tugas-tugas perkembangan kanak-kanak dari peringkat bayi hingga ke peringkat remaja. berat badan. menjadi lebih kuat dan dapat melibatkan diri dalam kegiatan fizikal yang lebih kompleks. berguling dan juga berenang. Antara contoh permainan yang lasak adalah seperti bola sepak. menunggang kuda dan sebagainya. kanak-kanak perlu belajar kemahiran fizikal untuk permainan biasa. ianya dapat menguatkan otot. Pada peringkat ini. kanak-kanak lebih cenderung untuk bermain atau melakukan sesuatu aktiviti yang lebih menggunakan tenaga kerana kanak-kanak pada ketika ini amat aktif. Semasa pembesaran kanak-kanak akan mengalami perubahan dalam ketinggian. menendang.

Sebenarnya. aktiviti seperti berenang.´ Diriwayatkan dari Umar bin Khatab Radhiyallahu Anhu nahawa dia berkata : ³Ajarilah anak kamu berenang. bersenda gurau dengan isterinya dan belajar berenang. Diriwayatkan oleh Thabrani dengan jayid bahawa Rasullullah SAW bersabda : ³Segala sesuatu yang tidak berkaitan dengan zikir. 11 . Sebelum Havighurst memperkenalkan teori ini. kecuali empat perkara : berjalannya seorang antara dua tujuan (memanah) latihan menunggang kuda. memanah dan berkuda secara lincah´ Dari riwayat ini. Rasullullah SAW terlebih dahulu telah bersabda berkenaan galakan melakukan aktiviti dan permainan seumpama ini. maka itu adalah senda gurau belaka. Hal ini kerana badan yang aktif akan menjadikan tubuh badan kanak-kanak lebih sihat dan cergas. Kemahiran-kemahiran fizikal yang sudah tersemai dalam diri kanak-kanak memberi dorongan yang kuat kepada mereka bagi membentuk konsep diri yang sihat. Selain itu Havighurst berpendapat bahawa kanak-kanak pada peringkat umur ini juga mula membentuk konsep diri yang sihat. pendidikan jasmani dan fizikal ini mempunyai peranan tersendiri dalam kehidupan kanak-kanak. Bersesuaian dengan teori yang dikemukakan oleh Havighurst. jelaslah bahawa perkembangan fizikal ini telah disebut oleh Rasulullah SAW secara khusus. memanah dan menunggang kuda memang amat digalakkan. jika mengikut ajaran Islam sendiri.

Seperti yang terkandung di dalam prinsip perkembangan kanakkanak iaitu perkembangan berlaku secara menyeluruh. penerapan penggunaan alatalat pertukangan ini diterapkan ke dalam matapelajaran Kemahiran Hidup bagi kanak-kanak berumur 11-12 tahun. bermula dengan menggenggam sebatang Seorang kanak-kanak kecil pensel sebelum dia dapat memegangnya. Di sini. beliau berpendapat kanak-kanak lebih berupaya mengawal otot-otot yang kecil dengan baik. paku dan sebagainya.5. 12 . Jadi.Begitu juga semasa menggunakan pelbagai jenis alat pertukangan seperti penukul. ketika peringkat ini pertumbuhan mata menjadi lebih baik berbanding dengan pertumbuhan jantung. pengawalan otot pada peringkat ini menjadi lebih baik setelah otot-otot kecil mula berkembang. Ketika bermain alat muzik juga memperlihatkan kawalan otot yang baik.2 TEORI JEAN PIAGET Selain mengemukakan teori perkembangan kognitif kanak-kanak. dan kemudian diikuti dengan menulis. Jika di Malaysia. kita dapat lihat bagaimana berkembangan otot-otot kecil menjadi lebih baik serta mereka berupaya mengawalnya. Mereka sudah boleh bermain alat muzik dengan baik . Ini terjadi di mana otototot besar akan berkembang terlebih dahulu berbanding dengan otot-otot kecil. Antara lain. Teori yang dikemukakan Piaget ini dapat dibuktikan melalui tulisan kanakkanak yang menjadi lebih kemas dan teratur. Penglihatan yang lebih baik membolehkan kanak-kanak menjalankan kerja yang halus. Bagi perkembangan fizikal peringkat akhir kanak-kanak yang berusia 7-12 tahun. Piaget juga turut mengemukakan teori perkembangan fizikal kanak-kanak.

Ini kerana mereka mempunyai kekuatan fizikal yang jauh lebih baik berbanding kanak-kanak perempuan.peringkat ini juga kanak-kanak lelaki lebih suka melibatkan diri dalam aktiviti yang kasar dan lasak seperti bertumbuk dan bermain kasar. mereka lebih pasif dan lebih gemar memerhati aktiviti kanak-kanak lain di sekeliling mereka. Berbeza bagi kanak-kanak perempuan. Mereka gemar bermain gasing. Mereka juga lebih suka kepada aktiviti menjahit . Ini merupakan satu tempoh yang tenang sebelum berlaku lonjakan pertumbuhan bagi remaja. 13 . mengemas rumah dan sebagainya. memasak. pistol mainan ataupun kapal terbang.Selain itu.

berat badan dengan rakan sebaya akan menimbulkan sebarang masalah sosial dan masalah penyesuaian. aktiviti yang sesuai amatlah penting bagi mereka. daya tahan serta membina pergerakan yang lebih cekap bagi kanak-kanak. Melalui aktiviti sebegini.0 5 IMPLIKASI PERKEMBANGAN FIZIKAL DAN KOGNITIF KANAK-KANAK DALAM PEMBELAJARAN DAN PENGAJARAN Berdasarkan teori-teori yang telah dikemukakan. beberapa implikasi terhadap pengajaran dan pembelajaran telah dikenalpasti. ianya dapat menguatkan otot.6. fizikal kanak-kanak lelaki adalah lebih kuat berbanding kanakkanak perempuan. aktiviti senaman dan pemakanan yang sesuai perlu diterapkan kepada kanak-kanak. pembelajaran kanakkanak adalah melalui pengalaman fizikal. Seterusnya. Kebiasaannya aktiviti lasak disediakan untuk kanak-kanak lelaki. Seperti yang kita ketahui. iaitu implikasi berdasarkan teori perkembangan fizikal kanak-kanak dan implikasi terhadap teori perkembangan kognitif kanak-kanak. Perbezaan saiz. Kanakkanak boleh melibatkan diri dengan aktiviti berenang dan juga gimnastik. Sebagai contoh adalah permainan bola sepak. Ini membolehkan kanak-kanak terlibat dengan aktiviti fizikal dengan baik. Selain itu. menyediakan aktiviti-aktiviti yang bersesuaian mengikut jantina pelajar.Implikasi-implikasi ini dapat dibahagikan kepada dua aspek. Bagi kanakkanak perempuan pula. aktiviti yang disediakan perlulah sesuai dengan gender mereka. Dalam aspek perkembangan fizikal. Ini kerana pada tahap ini mereka lebih cenderung ke arah permainan lasak dan kasar. Aspek psikomotor melibatkan penguasaan motor kasar dan motor halus yang berkaitan dengan pergerakan. Selain itu. Sebagai contoh adalah permainan bola jaring. Jadi. perempuan merupakan bersifat pasif jika dibandingkan dengan lelaki. 14 .

katakan guru mahu mengajar mengenai planet-planet di alam semesta. tajuk cerita. 15 . Murid-murid boleh diminta untuk membina model planet-planet (enaktif) . Bagi memenuhi kehendak kumpulan murid yang berlainan. guru boleh mengadakan satu perbincangan (mod simbolik) berasaskan apa yang mereka pelajari daripada eksperimen mahupun kajian yang dilakukan (mod ikonik). Seterusnya mengadakan perbincangan mengenai dapatan sesama mereka. Tanggungjawab ataupun tugas guru adalah untuk menyusun maklumat yang hendak diajar bagi memudahkan murid-murid mengaitkan konsep baru dengan konsep yang telah mereka pelajari sebelumnya. sama ada enaktif. menonton filem mahupun video mengenai planet yang ada di alam semesta (ikonik) . aktiviti dan alatan yang berpadanan serta selaras dengan tahap kebolehan kognitif mereka. Antara contoh sumber pengajaran termasuklah gambar. terdapat beberapa implikasi perkembangan kognitif kanak-kanak. Implikasi yang ketiga dari segi aspek perkembangan kognitif ialah muridmurid perlulah dibekalkan dengan bahan pembelajaran. Antaranya ialah guru seharusnya memainkan peranan sebagai fasilitator ataupun mentor dalam proses pengajaran dan pembelajaran (P&P).Dari segi aspek kognitif pula. segmen pendek video dan pelbagai lagi. atau diminta untuk membuat rujukan di pusat sumber mengenai planet planet. Implikasi kedua dari segi aspek perkembangan kognitif ialah guru harus sedar bahawa ada sesetengah murid yang mungkin berada pada mod pembelajaran yang berbeza. ikonik ataupun simbolik. Sebagai contoh.

Aktiviti yang sesuai mengikut jantina pelajar permainan lasak bagi lelaki .murid berada pada mod pembelajaran yang berbeza Permainan yang boleh menguatkan otot daya tahan & bina pergerakan lebih cakap .berenang. aktiviti dan alatan yang berpadanan serta selaras dengan tahap kebolehan kognitif mereka.bola sepak. Guru sebagai fasilitator dalam proses P&P IMPLIKASI PERKEMBANGAN FIZIKAL DAN KOGNITIF KANAKKANAK Guru memenuhi kehendak kumpulan murid yang berlainan .gimnastik 16 . Bola jaring bagi perempuan Murid dibekalkan dengan bahan pembelajaran.

7. Pengayaan juga bersifat afektif. sosial. Cara ini bertujuan mengurangkan masalah pembelajaran yang dihadapi murid serta mengembangkan minat mereka terhadap pelajaran ke tingkat keperluan yang memuaskan. Beberapa cara boleh diambil oleh guru bagi mengatasi perbezaan individu dalam bilik darjah. iaitu menyemaikan sifat berdikari dan minat belajar dalam aktiviti berkumpulan. daya cipta serta bakat kepimpinan. Antaranya ialah dengan melaksanakan pendidikan pemulihan. Amatlah penting bagi para pendidik memahami bagaimana individu berbeza di antara satu dengan lain dan kepentingan perbezaan tersebut dalam melaksanakan tugas pendidikan. Langkah kedua ialah dengan mengadakan aktiviti pengayaan. pendidik perlu bersedia menghadapi perbezaan individu supaya dapat mengelakkan situasi di mana kanak-kanak diabaikan atau di mana kanak-kanak lain yang cerdas terlalu menerima perhatian guru. Dalam situasi ini. semangat berdikari. Amalan ini sangat bermanfaat bagi kanak-kanak bermasalah dalam menguasai satu-satu kemahiran asas dalam pembelajarannya. kesihatan.0 5 CARA GURU MENANGANI MASALAH PERBEZAAN INDIVIDU DALAM BILIK DARJAH Rohayaty Mohd. Aktiviti ini selalunya ditawarkan kepada murid selepas mereka berjaya menguasai satu-satu kemahiran asas tertentu. kanak-kanak yang lemah dalam pelajaran mereka akan diberi pengajaran pemulihan sama ada secara formal atau tidak formal. Pengayaan merupakan sejenis aktiviti yang memberi peluang kepada murid mengembangkan sifat ingin tahu. kognitif / mental. Majzub (2008) menjelaskan satu aspek perkembangan yang ketara ialah aspek perbezaan individu. 17 . Perbezaan individu boleh dilihat dari segi beberapa aspek seperti jantina. Perbezaan ini mungkin secara fizikal seperti tinggi dan berat badan. Perbezaan individu merupakan ketidaksamaan beberapa aspek perkembangan di antara individu. fizikal. Jadi.personaliti dan lain-lain.

Kaedah ini melibatkan penglibatan aktif murid dalam suasana pembelajaran. dengan menggunakan kaedah Dalton. Murid-murid tidak bersifat pasif atau menerima sahaja maklumat daripada pengajaran guru. menyusun dan membuat demonstrasi serta melaporkan hasilnya. guru juga perlu membina suasana pembelajaran positif dalam bilik darjah. Langkah yang keempat yang boleh diambil ialah dengan membuat pengumpulan mengikut kebolehan antara kelas. Selain itu. Sebaliknya digalakkan merancang projek . Rasional mengumpulkan murid sedemikian adalah agar memperbaiki kecekapan dan keberkesanan guru kerana pengajaran guru akan selaras dengan ciri-ciri kebolehan murid.Seterusnya. Dalam kaedah ini guru akan menyimpan draf kemajuan harian murid. Dalam kaedah Dalton. Kanak-kanak akan digerakkan dalam pembelajaran mereka dengan terlebih dahulu mengetahui apa yang patut dibuatnya. guru menjadi pembimbing dan perujuk kepada kanak-kanak. 18 . Langkah yang terakhir ialah menggunakan kaedah gerak balas. Tujuan pengumpulan tersebut supaya setiap kelas mengandungi murid yang homogennya mengikut markah ujian pencapaian.

PENDIDIKAN PEMULIHAN KAEDAH GERAK PENGAYAAN 5 CARA MENANGANI PERBEZAAN INDIVIDU DALAM P&P KAEDAH DALTON PENGUMPULAN MENGIKUT KEBOLEHAN ANTARA KELAS 19 .

Perkembangan merupakan satu bahagian saling berhubung dengan bahagian yang lain iaitu wujud pertalian nyata antara kematangan jasmani dan kematangan mental. 20 . kanakkanak. remaja. gemilang dan terbilang. bayi. Selain ittu. Perubahan tingkah laku berlaku dalam keadaan yang berterusan dan menerusi peringkatperingkat kematangan tertentu. dewasa dan seterusnya. persekitaran yang positif adalah amat penting untuk melahirkan insan yang cemerlang.8. untuk memastikan kesinambungan pertumbuhan dan perkembangan kanak-kanak. perkembangan juga dipengaruhi oleh baka dan persekitaran. Baka menentukan had perkembangan manakala persekitaran akan membantu individu mencapai tahap perkembangan yang maksimum. Pertumbuhan dan perkembangan fizikal serta kognitif kanak-kanak sememangnya harus diberi tumpuan utama kerana kanak-kanak merupakan insan yang mudah menerima dan menginterpretasikan sesuatu perkara dengan cepat. Tindakan utama yang harus dilakukan oleh kita sebagai iba bapa dan juga pendidik ialah membentuk sahsiah kanak-kanak tersebut melalui pengajaran nilai-nilai murni untuk menguatkan jati diri kanakkanak. Peringkat-peringkat perkembangan membawa perubahan yang menuju ke arah tertentu serta dijangkakan. Corak perkembangan adalah berbeza-beza di mana semua kanak-kanak mencapai titik perkembangan yang sama pada umur yang sama.0 PENUTUP Perkembangan adalah aspek perubahan yang dialami individu dan bersifat kualitatif tetapi jelas berubah melalui peredaran masa. Oleh yang demikian. Perkembangan sebenarnya berlaku mengikut peringkat iaitu peringkat belum lahir.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful