1.

0 PENGENALAN

Alam Melayu yang banyak mengeluarkan hasil hutan dan rempah-ratus, menjadi tumpuan orang Eropah. Mereka menyedari bahawa untuk memudahkan perniagaan, bahasa anak negeri perlu difahami dan dikuasai. Di samping itu pula orang Eropah sudah mulai ramai yang tinggal di ceruk rantau Nusantara ini kerana berniaga, membuka ladang, atau ditugaskan oleh kerajaan mereka sebagai pegawai. Para mubaligh Kristian turut sama ke Kepulauan Melayu untuk mengajar agama Kristian kepada orang Eropah yang bertugas di sini dan juga kepada orang tempatan. Semua ini memerlukan kemahiran bahasa Melayu. Sejak itu, buku petunjuk sederhana dan kamus bahasa Melayu dianggap penting.

Sebilangan masyarakat kita tahu bahawa pengkaji Barat mempelajari dan mengkaji bahasa Melayu bukanlah bertujuan untuk memartabatkan bahasa Melayu tetapi tujuan utama mereka adalah untuk memudahkan dalam campur tangan mereka bagi setiap aspek masyarakat Melayu. Penguasaan tersebut banyak membawa keuntungan kepada mereka termasuklah menguasai pentadbiran tanah Melayu. Kedatangan mereka ini walaupun tidak diundang tetapi banyak memberi nilai yang positif dalam bahasa Melayu.

2.0 BATASAN KAJIAN Terdapat ramai tokoh-tokoh dari Barat yang telah menjalankan penyelidikan tentang bahasa dan bangsa Melayu. Namun dalam tugasan ini hanya merangkumi kajian yang telah dibuat oleh enam orang tokoh iaitu William Marsden yang telah menulis A Grammar of the Malayan language pada tahun 1812 M, R.J Wilkinson, R.O Winstedt,

1

Thomas Bowrey, W. E. Maxwell dan Hugh Clifford. Tokoh-tokoh ini telah menjadi penyumbang yang besar dalam bidang pengkajian bahasa Melayu.

3.0 LATAR BELAKANG PENGKAJI 3.1 R.J WILKINSON R.J Wilkinson tiba di Tanah Melayu pada tahun 1889 dan bertugas sebagai pegawai pentadbiran kolonial. Beliau telah didorong oleh Sir William Maxwell, gabenor negeri Selangor dan W. Skeat seorang penulis buku tentang ilmu ghaib. R.J Wilkinson telah menjadi setiausaha Strait Branch of the Royal Asiatic Society. Pada masa itu politik wakil-wakil Kerajaan Inggeris bertujuan memerintah dan mendalangi para µRaja¶ tempatan dan menggunakan bahasa Melayu dengan fasih adalah menjadi syarat utama untuk menjayakan pentadbiran. Beliau juga telah terpesona oleh Kamus Melayu-Perancis Abbe Favre dan terkejut akan tahap pengetahuannya. Pada tahun 1895 M, R.J Wilkinson menyusun kamus Inggeris -Melayu. Menurut Harun Aminurrashid, kamus ini sangat berguna dan bersemangat dalam penyiasatan bahasa Melayunya. Tidak lama selepas itu, Wilkinson menyusun Kamus Jawi-Melayu-Inggeris yang diterbitkan pada tahun 1902M. Wilkinson bertugas sebagai nazir sekolah di Jabatan Pelajaran di Negeri-negeri Bersekutu (Selangor, Perak, Pahang, Negeri Sembilan). Beliau telah dilantik menjadi Pengerusi Jawatankuasa Ejaan. Sejak itulah terkenalnya Ejaan Wilkinson, iaitu ejaan yang terdapat di dalam kamus tersebut. Semasa berada di Dinding, Perak, Wilkinson berpeluang memperbaiki seluruh leksikon tentang fauna dan flora. Beliau telah mendapat kehormatan dengan namanya diberikan kepada sejenis tupai (tupai ferruginea Wilkinson). Pada tahun 1903M, beliau telah dilantik menjadi setiausaha Sir Ernest Birch yang memberi kesempatan kepada beliau untuk menerbitkan bukunya Paper on Malay subjects dan
2

Mengikut Bastin (1964:1) Winstedt cepat dan rajin membaca. 3 . Jawatan-jawatan selanjutnya yang dipegang oleh beliau adalah di Sierra Leone pada tahun 1915. lebih 10% daripadanya adalah seloka. daripada sebuah keluarga yang telah lama menetap di Kota Oxford. 3.500 rangkap pantun. Tetapi beliau ternyata tertawan dengan karya-karya Robert Luois Stevenson pada akhir tahun ketiga di New College. Mengikut Sheppard (Winstedt.menyelesaikan hampir keseluruhan draf kamusnya. tetapi sering mengalami penyakit beguk dan tidak dapat menyertai sukan. jika dilihat dari suatu sudut beliau tidak mempunyai pengkhususan dalam bidang antropologi.O WINSTEDT Richard Olaf Winstedt dilahirkan pada 2 Ogos 1878 di Kota Oxford. sastera ataupun bahasa yang merupakan bidang yang diceburinya ketika di Tanah Melayu. 1969) anak muda ini telah memilih kursus metafizika di Oxford dan pernah mengikuti kursus Undang-undang selama setahun di universiti yang sama. Ayahnya berasal dari Sweden dan telah menjadi rakyat Britain. Beliau mendapat pendidikan di Magdalen College School dan di New College. Oleh itu beliau memilih hidup yang alternatif yang wujud dalam buku dan dunia intelektual. C.O Winstedt (Malay Literature Series 12). Oxford di mana beliau telah menerima satu MA. kemudian di Smyne pada tahun 1922. England. mengandungi sejumlah lebih kurang 1. Oleh hal demikian. Beliau juga telah berkahwin dengan Sarah Castell. Hooykaas dalam bukunya µPerintis Sastera¶ mengatakan bahawa Pantun Melayu yang dikumpulkan oleh R. Weltanschauung atau pandangan hidup orang Melayu boleh juga wujud dalam pantun tersebut. Dr.J Wilkinson dan R.0 R.

Winstedt akhirnya telah dipindahkan ke Kuala Pilah.bagi Negeri-Negeri Melayu Bersekutu. pembaca dan kemudian sebagai Honorary Fellow dalam kajian bahasa Melayu di School Oriental Studies. Pada tahun 1920an. 1936 hingga 1939. ini memberinya peluang untuk mempelajari sistem marrilenial. dan sebagai anggota FMS Federal council. beliau telah dilantik sebagai pensyarah.J Wilkinson. Royal Batavian Society. Beliau telah meninggal dunia pada 2 Jun 1966. dan dalam 1916 telah dilantik berkhidmat di Jabatan Pendidikan. Dalam 1913 beliau telah dilantik Pegawai Daerah dalam kuala Pilah. dan di Kon Institut Voor TaalLanden Volkenkunde. Setelah pencen daripada Perkhidmatan Awam Melayu.Winstedt juga telah menduduki peperiksaan Gabungan Perkhidmatan dalam negeri India dan Tanah Jajahan adalah untuk menjadi pegawai kolonial di India. Kemudian beliau juga telah dilantik sebagai presiden di Royal Asiatic society pada tahun 1947. pada tahun 1923. 4 . Melalui pengaruh R. Winstedt menerima DLittnya daripada Oxford. Beliau juga turut berkhidmat di British Academy dan menjadi ahli kehormat bagi Southeast Asia Institute. di Raffles College Singapura pada tahun 1921 hingga 1931. dan anggota majlis Perundangan Negeri-Negeri Selat. di mana beliau juga berkhidmat sebagai ahli Badan Pentadbiran pada 1939 hingga 1959. Di samping itu beliau dilantik sebagai ahli Jawatankuasa Penasihat Pejabat Tanah jajahan Mengenai Pendidikan. Beliau juga berkhidmat sebagai Presiden pertama. 1927 hingga 1931. Sepanjang jawatan sebagai presiden dia juga telah berkhidmat sebagai setiausaha bagi pesuruhjaya tinggi. tetapi kerana kecuaiannya telah tersalah membaca soalan peperiksaan menyebabkan markahnya agak rendah dan beliau telah dihantar untuk berkhidmat di Tanah Melayu iaitu di negeri Perak pada tahun 1902 sebagai pegawai pelatih. 1924 hingga 1931.

3.E Maxwell telah mempelajari bahasa Melayu selama 16 tahun sewaktu berkhidmat sebagai pegawai British di Pulau Pinang. Beliau juga mengkaji tatabahasa Melayu semasa berada di Kepulauan Melayu dan walaupun amat ringkas dalam bahasa Inggeris yang terkandung dalam kamus tersebut. St Phillips. Semasa pentadbirannya. beliau sentiasa berusaha mewujudkan hubungan baik dengan penduduk di Tanah Melayu. Kamus ini bertajuk A Dictionary of English and Malayo-Malayo and English (1701). 3. 5 . Kamus ini dicetak oleh The Sam London ketika beliau berumur 32 tahun iaitu daripada 13 tahun barulah kamus beliau dikeluarkan dan merupakan kamus pertama dwibahasa Melayu dihasilkan. Selama beliau tinggal di Teluk Benggal dan Kepulauan-kepulauan di Asia Tenggara. Beliau diberi gelaran µSir¶ sewaktu berkhidmat sebagai pegawai British di Tanah Melayu. beliau telah menghasilkan kamus dwibahasa yang pertama pada lewat kurun ke-17. Melaka dan Perak. dan kemudiannya diterbitkan oleh µThe Sam London¶ pada tahun 1701. Beliau telah dilahirkan pada tahun 1669 di Bristol. England dan telah menyertai syarikat Hindia Timur Inggeris ke Asia Tenggara selama 19 tahun dan menghasilkan beberapa karya. Sir W.3 THOMAS BOWREY Thomas Bowrey adalah seorang tokoh yang menghasilkan buku perkamusan Melayu dan buku tatabahasa melayu.4 WILLIAM EDWARD MAXWELL William Edward Maxwell atau dikenali juga dengan W. Kamus itu ditulis ketika dalam perjalanan pulang ke England pada tahun 1688. Gloucestershire London.E Maxwell merupakan seorang pegawai British yang popular di Tanah Melayu. Hasil dari pengalaman beliau bertutur dalam bahasa Melayu dengan penduduk tempatan memberi peluang kepadanya untuk menambah pengetahuan dalam bahasa Melayu.

telah menjadikan beliau seorang pegawai British yang mahir bertutur dalam bahasa Melayu. Clifford dihantar sebagai wakil British di Pekan tanpa mempunyai kuasa yang luas. setelah lancar bahasa Melayu. Selangor dan Sungai Ujung bersama 11 orang kadet-kadet yang lain. 6 . Hugh Clifford telah dilahirkan pada 5 Mac 1866 di Ugbrooke Park Devon. beliau telah berminat untuk mengkaji asal usul bahasa Melayu. 3. Tugas yang pertama di British Malaya ialah sebagai Setiausaha kepada Residen Perak Sir Hugh Low. Ini telah memberi idea kepadanya untuk menerbitkan buku tatabahasa Bahasa Melayu yang berjudul A Manual of Malay Language. Setelah berada lama dan bergaul dengan masyarakat Melayu. bahasa Sumatera dan bahasa-bahasa lain di Nusantara. bahasa Jawa. Oleh itu.Beliau juga turut membandingkan bahasa Melayu dengan bahasa-bahasa lain seperti bahasa Sanskrit bahasa Arab. Apabila British mencampuri urusan di Pahang. London. Beliau telah memasuki tentera setelah dipilih oleh sepupunya Sir Frederick Weld yang menjadi Gabenor Negeri-Negeri Selat untuk menjadi kadet bagi perkhidmatan di Perak.5 HUGH CLIFFORD Hugh Clifford atau lebih dikenali di Tanah Melayu sebagai Sir Hugh Clifford telah mengembara ke Tanah melayu pada tahun 1887 iaitu ketika berumur 17 tahun. Clifford dipertanggungjawabkan untuk mendesak sultan mewujudkan sistem residen di Pahang. pegawai British yang berkhidmat di Tanah Melayu dan juga pengkaji-pengkaji bahasa. Clifford telah dilantik menjadi pemungut hasil tanah di Kuala Kangsar pada bulan Mac 1885. Hasil tulisannya telah menjadi sumber rujukan kepada para pelajar. beliau mula faham dan fasih berbahasa Melayu. Walau bagaimanapun . Kesan daripada hubungannya dengan orang Melayu dan usahanya mengkaji tentang pelbagai dialek dalam bahasa Melayu.

Jawa. 7 . Clifford telah menamatkan tugasnya pada tahun 1929 sebagai Gabenor dan Pesuruhjaya Tinggi Malaya kerana kesihatan tidak mengizinkan beliau memanjangkan khidmatnya.1 William Marsden Sebelum P. susunan ayatnya teratur. dan beberapa buah pulau yang lain. Banyak perkara yang dibincangkan oleh Marsden dalam pendahuluan bukunya ini. Kalimantan. Beberapa hal yang penting ialah: (a) Yang dimaksud dengan Kepulauan Melayu itu ialah Semenanjung Tanah Melayu. Penyebutannya pula sehingga perkataan pinjaman pun akan mereka selaraskan dengan pengucapan setempat. mereka menggunakan bahasa Melayu.P Rodger.0 SUMBANGAN DALAM BAHASA MELAYU 4. Pendahuluan buku ini mengandungi 50 halaman.Pada tahun 1895. Clifford yang tidak berapa sihat telah ditugaskan sebagai Superintendent di Ulu Pahang di bawah pengawasan residen Inggeris pertama di Pahang iaitu J. Sumatera. (b) Bahasa Melayu itu indah. dialek Melayulah yang paling asas dan ia kemudian berkembang menjadi bahasa Melayu. Sulawesi. Farve. Beliau telah meninggal dunia pada 18 Disember 1941 di saat-saat Tanah Melayu diserang oleh tentera Jepun. Maluku. Di antara pelbagai dialek yang dituturkan di pasar semasa berhubungan. William Marsden telah menulis A grammar of the Malayan language pada tahun 1812 M. dan nahunya sederh ana. Setiap pulau. 4. masyarakatnya memiliki bahasa mereka sendiri tetapi dalam hal perniagaan terutama di bandar pelabuhan.

(f) Perkataan Jawi (tulisan) bukanlah berasal daripada perkataan Jawa. dan Pampanga tidak dapat dibuat sebagai alasan bahasa orang Melayu berasal dari Filipina kerana orang Melayu berkulit kekuning. Jawi (lembu. Perkataan ini dikiaskan daripada anak Jawi yang bermaksud anak campuran. (i) Menolak pendapat yang mengatakan bahawa bahasa Melayu serupa dengan bahasa yang dituturkan di Indo-China dengan alasan bahawa pengkaji tersebut (J. Bahasa Melayu di Sumatera hampir sama dengan bahasa Melayu di Semenanjung dan perbezaan tersebut hanyalah vokal akhir sahaja. Sulawesi. (d) Langkapura terletak di antara Palembang dan Jambi. (h) Bangsa Melayu di Sumatera.C. (g) Bahasa Melayu bukan berasal daripada bahasa Sanskrit tetapi bahasa Sanskrit memperkaya bahasa Melayu. namun orang Jawa menggunakan bahasa Melayu untuk tujuan pergaulan. dan Melayu. Jika seseorang 8 . atau pokok jawi-jawi) tetapi membawa maksud campuran tulisan Arab.(c) Bahasa Melayu bukan berasal daripada bahasa Jawa. dan di beberapa buah pulau yang lain telah lama memiliki abjadnya sendiri sebelum tulisan Arab diperkenalkan. Leyden) tidak menyenaraikan perbendaharaan kata dalam sifatnya yang asal. (e) Orang di atas angin bermaksud orang Arab manakala orang di bawah angin bermaksud orang Melayu. bukan di Pulau Jawa kerana tidak ada kesan kerajaan ini di sana. Bisaya. sungguhpun ada persamaan bahasa Melayu dengan bahasa Tagalog. Orang di bawah angin lebih suka menyembelih kerbau daripada lembu.kuningan dan berambut panjang manakala Filipina berkulit agak gelap dan berambut keriting. Jawa. Parsi.

Sendi. [. Perbuatan. Sifat. q. Tanda Bacaan Tulisan Jawi. r. iaitu £. Ini jelas menunjukkan bahawa ejaan Melayu bukan seperti yang mereka katakan tidak tepat atau tidak mempunyai peraturan tertentu. i. Prosodi. Ganti Nama. Keterangan. k. Pengimbuhan. Nama. u. l. f.pengkaji tidak mempunyai pengetahuan tentang budaya masyarakat yang menuturkan bahasa tersebut lazimnya ia akan menyampaikan sesuatu yang lain daripada yang sebenarnya dan ini akan menyebabkan sesuatu kajian tersebut tidak sempurna. Dalam pendahuluan itu juga Marsden banyak menyanggah beberapa pendapat penulis Barat tentang bangsa dan bahasa Melayu yang menurutnya lebih mengutamakan kepentingan pemerintah yang menjajah daripada kebenaran data dan fakta. dan Vokal. x. o. g. Seruan. Marsden mengatakan bahawa orang Melayu telah mengambil 28 huruf Arab. p. iaitu c. Ð. Isi buku ini tidak dibahagikan pada bab melainkan pada beberapa tajuk kecil. Binaan Ayat. y. a. \. Sendi. penyesuaian tersebut jelas tidak memanfaatkan mereka. penyisipan bunyi atau huruf pada ejaan yang asal didapati berlaku. Penghubung. ]. Golongan Kata. w. dan Partikel. Bilangan. j. Seruan. (j) Pendengaran pengkaji yang tidak tepat. Untuk siapakah penyesuaian sebutan tersebut dilakukan? Bagi penutur Eropah yang sudah mahirkah? Penutur tempatan yang terpelajar. Keterangan. Dialek. p. Konsonan. e. iaitu Ganti Nama Diri. Marsden memasukkan Adjektif ke dalam kata yang menerangkan Sifat Nama. b. dan Praksis. ]. z. Marsden telah menggolongkan perkataan bahasa Melayu pada tujuh golongan. Perbandingan. å dan mencipta enam huruf lagi dengan menambah titik tertentu pada bentuk yang sudah sedia ada. Beberapa hal yang menarik dalam isi buku ini ialah. n. d. Tajuk tersebut di antara lain ialah: Abjad Jawi. Penunjuk. Bahagian Ayat. s. Penghubung. Dalam bahasa Melayu bentuk perkataan tidak menunjukkan tunggal atau jamak tetapi Bilangan tersebut dinyatakan 9 . m. u. v. h.

iaitu menggunakan bilangan dan bila perlu dengan penjodoh bilangannya sekali. di bawah rumah. dari rumah. Oleh yang demikian. kerana dalam bahasa Melayu Nama tunggal dan jamak tidak dicirikan oleh perubahan bentuk. Perkataan iya atau inya juga mengalami hal yang sama. Perkataan dikau kini jarang digunakan dan kembali mengambil perkataan engkau atau disingkatkan menjadi kau. seperti ke rumah. Apabila bunyi akhir perkataan sebelumnya bunyi h seperti suruh bagi kelompok kata suruhiya dan bunyi akhir sebelumnya vokal a seperti mana bagi kelompok kata ke manaiya maka perkataan iya mendapat penambahan d sehingga menjadi diya. Beliau tidak setuju Kata Bilangan dimasukkan ke dalam golongan Adjektif kerana Kata Bilangan memiliki ciri yang khusus. Kata Bilangan ini pula sangat penting untuk menyatakan sesuatu Nama sama ada tunggal atau jamak. beliau mencadangkan agar digunakan Kata Bilangan Kardinal. di rumah. Ordinal. Begitu juga perubahan tersebut berlaku apabila perkataan sebelumnya diakhiri dengan bunyi asal n seperti akan bagi kelompok kata akanangkau. di atas rumah. dan lain lain. Untuk mengelakkan bunyi seperti ini maka perkataan angkau diubah menjadi dikau sehingga lahirlah perkataan darimana dikau dan akan dikau. Menurut Marsden. Dengan demikian. Perkataan angkau berubah apabila perkataan sebelumnya diakhiri dengan bunyi vokal a seperti mana bagi kelompok kata darimana angkau yang akan disebut menjadi darimanangkau. Dengan demikian. Kata Sendi sangat penting untuk membezakan makna. ada selang bunyi di antara 10 . di luar rumah. dan Pecahan. sesuatu Nama akan mudah diketahui sama ada Nama pada Objek atau Nama pada Kata Sendi.secara khusus.

Perkataan diya kini dieja menjadi dia. Perkataan kata. (d) Awalan me. atu Dengan demikian. w. l. huruf s gugur dan Awalannya menjadi meny dan hasilnya menyusu. h. n. Perkataan iya bagi milik atau kepunyaan biasa disebut niya seperti pada kelompok kata kapala niya atau rambut niya.dan hasilnya menolong. o. d.mendahului perkataan yang bermula dengan huruf a. s. Awalan beruntuk bertulis dan beljarang berlaku. Lama-kelamaan bunyi niya berubah menjadi nya sehingga kelompok kata di atas menjadi kepalanya atau rambutnya. e.mendahului perkataan yang bermula dengan huruf b. Perkataan palu. huruf k gugur dan Awalannya menjadi meng.mendahului perkataan yang bermula dengan huruf j. iaitu suruh diya atau ke mana diya. dan be-. i. Di samping imbuhan di atas. Perkataan tolong. p. Menurut beliau lagi Awalan be. Inilah sebabnya nya dikatakan berasal daripada perkataan dia kerana dia berasal daripada iya dan inya juga berasal daripada iya. m. u. Marsden juga mengemukakan Awalan ber-. kecuali pada perkataan belajar. c.perkataan sebelumnya dan sesudahnya. (c) Awalan mem. Pembinaan Awalan dengan Kata Dasar ditentukan oleh huruf awal sesu Kata Dasar. bel-.lebih umum digunakan dalam bahasa lisan. huruf p gugur dan Awalannya menjadi mem. huruf t gugur dan awalannya menjadi men. k suku kata pertama Kata Dasar ini akan mengubahsuai bunyi bagi kelancaran pelafazan apabila digabungkan dengan Awalan.mendahului perkataan yang bermula dengan huruf r. 11 .dan hasilnya memalu. (b) Awalan meng. beliau mengemukakan rumus seperti yang berikut ini: (a) Awalan men. g. (e) Perkataan yang bermula dengan huruf t. Perkataan susu.dan hasilnya mengata. p.

-an.apabila diimbuhkan pada Perbuatan. hendak. Beliau memberi kesimpulan bahawa nahu bahasa Melayu tidak serupa dengan nahu bahasa Latin. -mu. -kah. teralah. di-. seraya. -pun. Semasa pembinaan ayat tidak berlaku perubahan perkataan (pada Kata Perbuatan). Imbuhan yang lain ialah: pen-. 12 . Katanya hal ini sangat ketara apabila orang Melayu menjawab soalan yang biasanya dijawab seringkas mungkin. tertulis yang beliau samakan dengan imbuhan Latin tus. -ku/ku-. kan-. Dikatakan bahawa Awalan ter. telah. seperti terpukul. doctus. -nya. ia menghasilkan Imbuhan Pasif. akan. se-. ke-. -nya. Banyak perkataan yang tidak disebut (digugurkan) pada bahasa lisan tetapi maknanya tidak berubah. pel-.Di dalam buku tersebut. Di dalam buku ini terlihat bahawa Marsden mengutamakan perbincangan tentang binaan perkataan dan hanya sedikit sahaja binaan ayat. pe-. Marsden juga menyedari bahawa ada perbezaan di antara bahasa lisan dengan bahasa bertulis. tidak ada perubahan perlambangan (huruf) untuk jantina mahupun bilangan. -i. -lah. -tah. iaitu (a) (b) (c) Kala Kala Kini Contoh: Lepas lagi. pem-.ini akan berubah menjadi te.seperti persayang menjadi tepersayang. Awalan ter. -kau/kau-. loctus.apabila ia diimbuhkan dengan Kata Terbitan yang mendapat Awalan per. yang dimaksudkan dengan Kata Penunjuk itu ialah Penunjuk Kala yang terbahagi tiga. serta. Contoh: sambil. sudah. Kala Akan Datang Contoh: mahu. seperti amatus. Marsden berpendapat bahawa binaan ayat dalam bahasa Melayu sederhana atau mudah kerana peraturannya sedikit dan setiap golongan perkataan mempunyai tugasnya masingmasing. per-. peng-. -nda.

Walaupun Marsden mengakui bahawa nahu bahasa Melayu tidak serupa dengan nahu bahasa Latin. II dan III. c) Pengemaskinian A Malay-English Dictionary dalam ejaan Rumi sepenuhnya pada tahun 1959. pengguguran perkataan tertentu boleh berlaku tanpa menjejaskan makna ayat tersebut. Dalam membina ayat.2 R. b) Edisi A Malay-English Dictionary dalam ejaan Rumi dengan tempelan ejaan Jawi pada tahun 1959.J Wilkinson yang telah menyusun kamus dwibahasa iaitu A Malay-English Dictionary pada tahun 1901.J Wilkinson Seterusnya kita lihat sumbangan R. Perbuatan biasanya diikuti oleh Nama (Objek) atau perkataan lain yang menerangkan Perbuatan atau Nama.Wilkinson telah melakukan tiga kali semakan iaitu: a) Edisi A Malay-English Dictionary I-II dalam ejaan Rumi pada tahun 1932. Kamus setebal 1300 halaman merupakan karya leksikografi yang paling terperinci tentang bahasa Melayu hingga sekarang. Bagi Ayat Perintah pula Perbuatan mendahului Nama atau Ganti Nama. 4. namun beliau tidak dapat melepaskan nahu bahasa Inggeris dalam mengkaji bahasa Melayu.Ciri yang umum dalam Ayat Penyata bahasa Melayu menurut Marsden ialah Nama merupakan Subjek kepada Perbuatan yang kedudukannya di hadapan. Beliau juga 13 . Merupakan kamus dwibahasa yang terawal pada abad ke-20 dengan tiga bahagian iaitu bahagian I. Kata kemasukan kamus ini ditulis dalam ejaan jawi dengan aturan huruf Rumi serta keterangan data dalam bahasa Inggeris (Abdul Rashid Daing Melebek:176). Kamus ini diulang cetak oleh Penerbit Macmillan di London pada tahun 1959. Wilkinson telah mengumpulkan sebanyak 15 ribu frasa dan ungkapan daripada Hikayat Abdullah untuk mendapatkan kosa kata kamus ini.

Bahasa Sanskrit 2.telah menggunakan 3 naskhah karya berbentuk hikayat seperti Hikayat Iskandar Dzulkarnain. Semua rujukan ini dimasukkan ke dalam senarai terperinci yang terdapat pada akhir jilid kedua kamusnya. Parang Putting dan Putra Jaya Pati serta satu roman panji. Hikayat Koris dan Hikayat Bestamam. Ia adalah dua atau tiga kali ganda jumlah yang ada pada kamus lain. Berikut adalah perbandingan kadar asal perkataan (tidak termasuk rujuk dengan kamusan) kamus yang wujud sekarang. yang banyak memberi idea dan input untuk menyusun kamus ini. Kamus ini disertakan dengan lampiran.4% 14 . kraftangan kayu. bukti-bukti dan banyak contoh berserta rujukan yang terperinci. teka-teki dan ubi kayu.5% Bahasa Tamil/Hindi 1. Tiha cerita rakyat yang digunakan untuk menambahkan kosa kata ialah seperti Sang Samba. kraftangan). Jumlah kata masukan kamus Wilkinson terdapat sekitar 32 000 perkataan termasuk 17% merupakan rujukan. zoologi dan botani.5% Bahasa Sumatera 7. Kandungannya mengandungi istilah berkenaan dengan bidang teknik (pelayaran. Kekayaan maklumatnya adalah luar biasa. Kamus ini sehingga sekarang merupakan kamus yang paling lengkap tentang bahasa Melayu abad ke-19. Wilkinson banyak berbincang dengan ahli leksikografi Belanda seperti Klinkert. Kamus Wilkinson ini bermutu kerana beliau telah benar-benar mengkaji kesusasteraan Melayu Klasik abad ke-17. terutama sekali mengenai Semenanjung Tanah Melayu dan Sumatera.4% Bahasa Jawa/Batavia 8. budaya. Pijnappel dan Von Dewall serta individu berbangsa Melayu bernama Zainal Abedin Haji Ghani. Wilkinson tidak hanya menggunakan sumber-sumber sastera sahaja tetapi juga merujuk buku-buku tentang batu permata.

bahasa Minangkabau yang mendapat tempat utama. Berdasarkan perbandingan dengan kamus-kamus yang ada sekarang. Di kalangan bahasa-bahasa Sumatera. dengan persetujuan penyusunnya sendiri. yang boleh dianggap sebagai perkataan bahasa Nusantara. Wilkinson telah menyerahkan semua bahan yang belum diterbitkan lagi yang dikumpulkan selama 10 tahun sebelumnya untuk dimasukkan ke dalam kamus ini. Semuanya dicetak oleh Kelly.5% Terdapat 53% kata masukan lain tanpa diberi bahasa asalnya. Menurut pengakuan penyusunnya dalam pendahuluan edisi pertama yang ditulis di Kuala Pilah pada tahun 1913. Para sarjana menyifatkan kamus ini sebagai kamus bahasa Melayu dwibahasa yang terbesar sebagai ensiklopedia Melayu Klasik (Abdul Rashid Daeng Melebek:178). satu kedudukan yang diwarisi secara berturutturut oleh kamus-kamus yang lain. kamus ini disusun berdasarkan hasil yang dikumpulkan oleh Wilkinson dalam Kamus Malay -English .5% Bahasa Cina 1% Lain-lain 2% Bahasa Semenanjung T. Kata masukan tentang zoolog dan i botani merupakan 18% daripada 53% kata masukan tersebut. Kamus dwibahasa Inggeris-Melayu setebal 152 halaman yang disusun oleh Sir Richard Winstedt dari University Of London merupakan edisi ketiga yang dicetak pada tahun 1952.Bahasa Arab/Parsi 1. terutamanya bahasa Melayu. Melayu 6% Bahasa Eropah 3. Winstedt telah menambahkan beberapa ratus perkataan baharu. kadar perkataan yang berasal dari bahasa Arab adalah lebih tinggi dan kadar perkataan yang berasal dari bahasa Eropah adalah agak rendah. Walsh di Singapura. memperluaskan 15 . Cetakan pertama pada tahun 1949 dan cetakan kedua pada tahun 1951.

huruf Jawi Melayu digunakan sepenuhnya selain huruf-huruf dari aksara bahasa Arab. Dengan itu. P ( s ). L ( v ). SH ( j ). C ( c ). 'A ( o ). N ( x ). Kamus Melayu Tulisan Jawi ini telah disusun oleh Wilkinson dalam tahun 1902 dan diterbitkan pada tahun 1903. KH ( b ). F ( q ).C Hay. NG ( p ). M. Perkataan dialek ditandakan dengan tahi bintang (*) tetapi bagi kaya dialek yang sudah diketahui umum. Satu lagi sumbangan Wilkinson adalah Kamus Jawi-Melayu-Inggeris ketika beliau berkhidmat sebagai pegawai Inggeris di Tanah Melayu pada akhir abad ke-19 hingga ke awal abad ke-20. terdapat juga U. K ( r ). J. H ( a ). C Boden Kloss dan H. E. Kata-kata sastera ditandai dengan tanda (+). Dalam keluaran edisi yang kedua. DZ ( e ). R ( f ). kata-kata tersebut ditandai huruf awal negeri berkenaan. penyusun kamus telah memperbaiki kesalahan ejaan dan kesalahan lain yang terdapat dalam edisi pertama. di bawah kata masukan A. T ( \ ). Setelah kata masukan alif. Huruf Arab dengan huruf Jawi Melayu digunakan dalam kamus ini. J ( Ð ). K ( u ). Oleh yang demikian. D ( d ). misalnya K bagi negeri Kedah. S ( i ).T ( m ). G ( u ). GH ( p ). Sistem pengejaan yang digunakan ialah sistem pengejaan yang terdapat dalam Kamus Kechil Tuan Wilkinson kecuali ejaan beberapa perkataan kesusasteraan Arab yang didasarkan kepada pengejaan yang lebih saintifik iaitu berdasarkan Kamus Besar Tuan Wilkinson. dan O.I Humprey. Oleh yang demikian. huruf-huruf yang digunakan oleh Wilkinson sama dengan huruf-huruf jawi yang digunakan sekarang. ia diikuti oleh B ( [ ). Ini berlaku kerana alif ( £ ) mewakili semua vokal. Y ( 16 .C Robinson. DL ( l ). H ( y ). TH ( ] ). Banyak penambahan perkataan dan frasa baharu yang diperoleh daripada J. I. kecuali huruf yang baru dicipta dalam Konvensyen Tulisan jawi di Terengganu. M ( w ).E Nathan. S ( k ). W ( z ). TL ( n ).makna sebanyak mungkin dan memberi takrifan dengan lebih terperinci bagi setiap kata masukan.

³Winstedt adalah cendekiawan British pertama untuk membuat satu kajian yang sistematik mengenai bahasa Melayu untuk tujuan -tujuan bersejarah. NY ( ] ). Kamus Winstedt ini dianggap baik kerana mengandungi banyak maklumat tentang geografi tempatan.3 SUMBANGAN R. Namun begitu. Di samping itu. kamus Winstedt ini banyak menunjukkan persamaan antara bahasa Melayu dan bahasa Indonesia.å ). Bahagian akhir kamus ini pula menyediakan nama burung. Winstedt juga telah menghasilkan buku tatabahasa melayu yang berjudul Malay Grammar iaitu pada tahun 1913.O WINSTEDT Sewaktu bekerja di Kuala Pilah.Sepintas. Sebenarnya. agak sukar menggunakan kamus ini bagi pengguna sekarang kerana urutan abjadnya yang berbeza. 17 . Dengan kata lain. Menjelang abad ke-20. malah mengaplikasikan pendekatan sainstifik dalam tulisannya mengenai Sejarah Melayu´. 4. dan pokok berserta nama saintifiknya dalam bahasa Latin. beliau juga banyak memasukkan kata-kata bahasa Indonesia. ular. beliau telah menghasilkan dua buah buku yang berjudul Colloquial (Malay: A simple Grammar with Consorvations) dan sebuah kamus yang dianggap sangat penting dalam perkembangan bahasa Melayu iaitu A Dictionary of Colloquial Malay-English and English Malay pada tahun 1920. tidaklah susah kerana kamus ini menyediakan indeks menurut abjad yang kita kenali sekarang ini. pada tahun 1958 Winstedt telah menghasilkan An Unabridget English-Malay Dictionary diikuti dengan kamus bahasa Melayu pada tahun 1960. Menurut Jurnal Australian Journal of Politics and History.

Winstedt sendiri telah merumikan ³Hikayat Seri Rama´ dan setahun selepas itu beliau menghasilkan esei yang berjudul ³Awang Sulung 18 .O Winstedt juga telah berkhidmat di Pejabat Karang Mengarang yang telah ditubuhkan di Maktab Perguruan sultan Idris (MPSI) pada tahun 1924. Winstedt dan O. George oleh kerajaan British.I. Pada tahap awal penulisannya dalam bidang sastera bermula pada tahun 1907 iaitu lima tahun sejak beliau menetap di Perak. Inti ceritanya yang didengar berpuluhpuluh zaman telah dihidupkan kembali oleh Winstedt dalam bahasa yang sesuai dengan zaman itu. Michael and St. Di samping itu.Winstedt juga turut memainkan peranan penting dalam sistem pendidikan orang Melayu khususnya. beliau sangat berminat untuk mendidik orang Melayu. Manakala Winstedt pula telah dianugerahkan Order of British Empire. Farcical Tales.C) telah ditubuhkan pada 1922. Wan Abdullah Sabary misalnya telah menggolongkan esei ini dalam siri Papers of Malays Subject yang agak khusus ditujukan pada pegawai kolonial Inggeris untuk mengenali Tanah Melayu. Dari segi kerjaya R. Antara tahun 1924-1957. Order of St. Selanjutnya pada tahap kedua beliau telah menerbitkan A History of Classical Malay Literature diikuti dengan ³Father Civet´ pada tahun 1908 dan diikuti dengan ³Musang Berjanggut´ setahun selepas itu.T Dussek telah dilantik menjadi penasihat. Sebagai perkembangan pada tahun 1910. Winstedt juga banyak menghasilkan buku-buku mengenai kesusasteraan Melayu sepanjang perkhidmatannya sebagai pegawai British di Tanah melayu. Winstedt telah berjaya menghasilkan esei yang berjudul ³The Literature of Malay Folklore. Kerajaan Malaysia telah menaik tarafkan Maktab Perguruan Sultan Idris kepada Universiti Perguruan Sultan Idris (UPSI). Romance´. Atas galakan Wilkinson. Pada tahun 1997.Beginning: Fables. Atas cadangannya Sultan Idris Training College (S.T. Pejabat Karang Mengarang di bawah nasihat Winstedt telah berjaya menerbitkan 85 buah buku bacaan sekolah di bawah Malay School Series.

dalam bidang kesusasteraan Melayu Winstedt juga menghasilkan karyanya yang berjudul ³A Malay History of Riau and Johore´.). Pada tahun yang sama juga Winstedt juga telah menghasilkan karyanya yang berjudul ³Notes On Malay subjects´.etc. iaitu mengenai salasilah Kerajaan Johor. Sumbangannya dalam bidang sastera tidak terbatas malah pada tahun 1934. Content and Some New MSS.A Study of the evolution of Malay magic´ pada tahun 1925. Selain itu. Pada tahun yang sama juga beliau telah menerbitkan karyanya yang berjudul ³A History of Johore´. Sumbangannya dalam bahasa Melayu tidak terhenti di sini sahaja. beliau telah menghasilkan karya yang berjudul ³The Date.Merah Muda´. Diikuti pula pada tahun 1943 dengan karya yang berjudul ³Nature in Malay Literature and Folk Verse´. iaitu sebuah sastera rakyat yang dituturkan oleh Pawang Ana. seorang penglipur lara keturunan Temusai. Pada tahun 1941 pula. Autorship. beliau menghasilkan karya yang berjudul ³Valentjin copy of The Sejarah Melayu´. Saiva and Sufi. Pada tahun 1949. beliau telah menghasilkan ³A Panji Tale From Kelantan´ dan ³Malay Annals Again. Manakala pada tahun 1940.Of Malay Romance of Alexander The Great´ diikuti dengan ³The Malay Annals or Sejarah Melayu. Manakala pada tahun 1944 pula beliau menghasilkan ³An Undersribed Malay Version of the Ramayana´. Diikuti dengan esei berjudul ³Hikayat Anggun CHe Tunggal´ yang dihasilkan pada 1914. Pada tahun 1938... beliau sekali lagi menghasilkan sebuah tulisan yang berjudul ³A History of Perak´ dan diikuti dengan ³A History of Malaya´. Goa and 19 .(with An Outline of the Malay Annals. beliau menghasilkan karya yang berjudul ³The Panji Tales´ dan ³A Literary Device Common to homer and the East´. (Malay text of the Tuhfat Al-Nafis) pada tahun 1932. Beliau juga turut menghasilkan esei yang berjudul ³Misa Melayu´ pada tahun 1919 dan diikuti dengan ³Shaman. Sumbangannya dalam bidang bahasa dan sastera amat besar dengan kemunculan ³The Malays:A Cultural History´ pada tahun 1947.

..di mana-mana sahaja di kepulauan-kepulauan ini... Pada bahagian pendahuluan kamus ini. Beliau adalah tokoh pertama yang menghasilkan perkamusan Melayu Inggeris dan telah berkembang dengan pesat penggunaannya sehingga kini. Thomas Bowrey telah menulis bahawa.4 SUMBANGAN THOMAS BOWREY Sumbangan Thomas Bowrey dalam bahasa Melayu adalah amat besar terutamanya di dalam bidang perkamusan. 4.. bahasa Melayu telah diterima dan secara umumnya digunakan di semua pelabuhan di kepulauan-kepulauan itu.´ Kamus beliau ini mengandungi senarai-senarai perkataan yang wujud dalam bahasa Inggeris-Melayu dan juga dalam Melayu-Inggeris.´ dan beliau juga menulis bahawa ³.. beliau telah menghasilkan satu lagi tulisannya yang berjudul ³Modern Malay Poetry´. hanya untuk perdagangan di kebanyakan tempat di mana bahasa Melayu digunakan. Pada tahun 1961. Sebagai tambahan beliau juga ada memasukkan seperti berikut: a) Penerangan dan peraturan tatabahasa pendek b) Beberapa perkara c) Dialog-dialog d) Syrat-surat dalam bahasa Inggeris dan Melayu Kamus ini menerangkan dua bahagian iaitu: 20 . Kamus beliau telah diterbitkan pada tahun 1701 oleh The Sam London yang bertajuk A Dictionary of English and Malayo-Malayo and English (1701).the King Of Singapore´.´.

dan ber. Sebagai penanda pasif. teori µX¶ daripada ³Principle and Parameters of Culicover´ (1997) akan digunakan untuk pembentukan tentang sintatik. Sejarah perkembangan bahasa Melayu amatlah membanggakan kita. adalah difahamkan bahawa beberapa fungsi kepada imbuhan ber. 21 . Sistem ini digunakan sehinggalah berlaku perubahan sistem ejaan baharu bahasa Melayu. Sebagai bentuk asas di dalam sintaksis (syntax). bagi pihak kerajaan Malaysia dan pemerintah Indonesia. persaudaraan dan bentuk-bentuk struktur interrogatif. Ini adalah bertentangan dengan tatabahasa moden pada buku Tatabahasa Dewan (1994). Sistem ini menjadi begitu popular di kalangan guru dan murid sekolah sehingga ia terkenal juga sebagai ejaan sekolah. Teori morphological tradisional akan digunakan untuk menerangkan morfologi itu.adalah amat hampir dengan imbuhan aktif meng-. Pada bahagian morfologi. ia akan melaporkan tentang penerapan ke atas ayat-ayat komplimen. b) Penerapan semulajadi ke atas bentuk asas sintetik bahasa Melayu dan perbandingannya dengan yang ada pada masa kini.a) Sebahagian aspek-aspek semulajadi dalam morfologi kata kerja Melayu terutamanya yang berkaitan dengan imbuhan pasif dan transitif me. Sementara itu. iaitu Ejaan Rumi Thomas Bowrey.dan bandingkan dengan fungsi-fungsi ayat moden kini yang boleh dijumpai di dalam buku Tatabahasa Dewan (1994). ia kelihatan seperti mempunyai versi bahasa Melayu berbanding dengan imbuhan pasif pada bahasa Melayu lewat kurun ke-17. Sistem ejaan Rumi yang dilaksanakan pada tahun 1972 itu adalah hasil kesepakatan majlis Bahasa Indonesia-Malaysia. Perubahan ejaan kerap berlaku sejak dari tahun 1701.

antara karya penulisan bahasa Arab yang diterjemah dalam bahasa Melayu iaitu µKisah 1001 Malam¶. Beliau telah menulis tentang pembentukan kata. pembinaan ayat dan kamus dwi bahasa. bahasa Sanskrit. Sebagai contoh. 22 . bahasa dagang dan bahasa campuran atau kacukan. Ianya diterbitkan dalam abad yang ke-17. orang Melayu lebih baik dalam aspek pertuturan berbanding aspek penulisan. bahasa Melayu juga banyak dipengaruhi oleh bahasa Arab. Dai r aspek penulisan pula. bahasa Sumatera dan bahasa di kepulauan Melayu yang lain. Maxwell turut mengklasifikasikan bahasa Melayu kepada beberapa bahagian iaitu bahasa dalam. Namun sebutan yang sama hanya dapat didengar di daerah yang sama tetapi sebutan akan berlainan di daerah atau negeri yang berlainan walaupun mempunyai maksud yang sama. penggolongan kata. beliau menyatakan bahawa. Contohnya.4. Beliau juga merumuskan tentang pengaruh bahasa lain di Nusantara yang dibawa ke dalam bahasa Melayu. Maxwell menyatakan bahawa penulisan dalam bahasa Melayu banyak dipengaruhi oleh bahasa Arab.5 SUMBANGAN WILLIAM EDWARD MAXWELL Sir William Edward Maxwell telah memberikan sumbangan yang besar dalam perkembangan bahasa Melayu. Dalam karyanya ini. bahasa Melayu mempunyai struktur dan binaan yang sama. Selain itu. bahasa Jawa. Beliau juga menjelaskan bahawa perkataan µsaya¶ dan µawak¶ mempunyai sebutan yang berlainan di daerah atau negeri yang berlainan. dialek Kedah banyak dipengaruhi oleh bahasa Pattani. Karyanya ini merupakan buku tatabahasa bahasa Melayu moden pertama diterbitkan. Hasil karyanya yang paling popular ialah Buku Tatabahasa Bahasa Melayu iaitu µA Manual of Malay Languages With an Introductary Sketch of the Sanskrit Element in Malay¶. Beliau juga menyatakan. Penulisan dalam bahasa Jawi banyak digunakan pada masa itu. bahasa bangsawan.

Dengan beberapa penemuan yang dikaji oleh beliau telah banyak membantu bahasa Melayu berkembang pesat di seluruh Tanah Melayu. Beliau juga telah membandingkan bahasa Melayu kuno dengan bahasa Melayu Klasik dan membuat kesimpulan bahasa kedua-dua bahasa tersebut mempunyai persamaan dari segi cara sebutan dan bentuk ejaan hampir sama.6 SUMBANGAN HUGH CLIFFORD Hugh Clifford merupakan salah seorang pengkaji barat yang mengkaji bahasa Melayu di pelusuk Nusantara. hasil karangan Maxwell mengandungi lima bahagian atau bab. Kamus dwibahasa yang ditulis ini sangat membantu meningkatkan penguasaan bahasa Inggeris dan bahasa Melayu di kalangan penutur bahasa tersebut. Antara hasil kajian beliau ialah dalam bidang penyelidikan asal usul Bahasa Melayu. Setiap bab di dalam buku ini ditulis dalam susunan yang sempurna pada zamannya. memperoleh ikan atau perkara yang berkaitan dengan alam. Selain itu. Swettenham (1894) telah menyusun kamus Inggeris-Melayu yang berjudul A Dictionary of 23 . khusus untuk mencari bahan galian. Beliau berpendapat bahawa paw ang dirujukkan kepada mereka yang melakukan kerja-kerja magis atau ghaib. Manakala tugas bomoh pula adalah semata-mata untuk penyembuhan penyakit yang menyerang manusia. Sir Hugh Clifford juga turut memberi takrifan terhadap perkataanperkataan yang terdapat dalam bahasa Melayu. Hugh Clifford terhadap bahasa Melayu ialah beliau dan F. 4.Buku Tatabahasa µA Manual of Malay Languages¶. mengenali tumbuh-tumbuhan. Sumbangan paling besar. Walaupun demikian fungsi kedua-duanya itu boleh ditukarganti penggunaannya.

Contohnya R. Terdapat perkataan yang sama ejaannya tetapi berlainan sebutan dan maknanya.0 KELEMAHAN PARA PENGKAJI BARAT Walaupun begitu besar sumbangan para pengkaji Barat ini. dan ejaan pengaruh Melayu tahap pertama yang diberi istilah oleh Za¶ba sebagai µejaan tua¶. Terdapat perkataan dalam kamus ini yang telah ada ejaan Melayunya tetapi masih dikekalkan ejaan pengaruh Arabnya.J Wilkinson yang berpegang teguh kepada ejaan pengaruh Arab tahap kedua. Hugh Clifford juga telah banyak mempelajari budaya dan adat-adat Melayu dan mempraktikkannya dalam kehidupannya. iaitu pada tahun 1904. Kamus tersebut telah disusun dari abjad A hingga G setebal 509 halaman. Hal ini boleh dilihat apabila beliau banyak bergaul dengan masyarakat Melayu di samping menjalankan tugas sebagai Residen British di Pahang. namun mereka juga tidak lari daripada melakukan kelemahan dalam kajian mereka. supaya mudah orang Melayu menerima tulisan rumi untuk bahasa Melayu yang beliau sedang susun pada masa itu dan diterbitkan setahun selepas terbitnya kamus ini. Beliau sengaja mengekalkan ejaan pengaruh Arab kedua dan pengaruh Melayu tahap pertama. untuk menggambarkan kepada para pengguna kamus bahawa tulisan Jawi yang digunakan untuk bahasa Melayu tidak sesuai kerana banyak yang mengelirukan. Hugh Clifford melibatkan diri dalam bidang masyarakat melayu. Langkah yang dibuat oleh Wilkinson yang mengekalkan ejaan Jawi yang asli mempunyai motif yang tertentu. Novel-novel dan cerita-cerita tersebut ditulis berdasarkan pemerhatiannya semasa menjalankan tugas di Tanah Melayu. Hal ini beliau perlu tanamkan ke dalam hati orang Melayu. Timbul kekeliruan dalam kamus ini hingga orang Melayu yang mahir bahasanya pun agak sukar membezakan kata-kata yang diejanya. 5.the Malay Languages. 24 . Selain itu. Seterusnya.

Beliau tetap terus menggunakan ejaan tua. asok Untuk angat.Usaha Wilkinson ini diteruskan oleh R. entang. ontang. Contoh homograf yang lain: iii) iv) v) vi) vii) Untuk asak. Ejaan yang digunakan oleh Wilkinson yang boleh mengelirukan para pembaca bukunya adalah kerana beliau menggunakan sistem ejaan tua. Lama-kelamaan mereka akan benci terhadap tulisan sendiri dan berpindah ke tulisan Rumi yang sedang diperluaskan penggunaannya oleh penjajah pada masa itu. unting. angit. aling. embik. Boleh dikatakan setiap halaman bukunya yang tebal itu mengandungi kata-kata yang berbentuk homograf. ombak Untuk antang. Terdapat beratus-ratus kata yang sama ejaan untuk beberapa kata yang berlainan sebutan dan makna (homograf). asik. along. dan usaha ini dipertahankan terus oleh keraninya seorang Melayu yang bernama Daeng Abd. Ada kata yang sama ejaan tetapi mengandungi dua kata yang berbeza sebutan dan makna seperti: i) ii) Untuk asta dan asut Untuk asah dan asuh Terdapat juga kata yang sama ejaan yang mengandungi banyak kata yang berbeza sebutan dan makna. Pada masa yang sama Wilkinson telah ditugaskan untuk menyusun sistem ejaan rumi Melayu. Bukti-bukti yang disebutkan di atas menunjukkan bahawa pengekalan ejaan pengaruh Arab memang sengaja ditonjolkan dengan menggunakan alasan untuk memelihara ³keaslian dan kemurnian´ ejaan Jawi Melayu. untong.O Winstedt dalam tulisan-tulisannya. angut Untuk alang. embek. 25 . anting. Hamid. Di sebalik alasan itu ialah supaya orang Melayu akan sentiasa terkeliru dengan sistem Jawi yang ada. along Untuk ambik. embok. elang. embak. engut. enteng.

Ejaan Jawi yang mengelirukan ini dipertahankan terus oleh orang Inggeris yang lain termasuk orang melayu yang bekerja di bawah mereka. banyak yang tidak tahu membaca Jawi. Contoh ayat yang dikemukakan juga banyak yang tidak berterima (tidak gramatis). menerusi pelajarannya.Serta menjadikan ia mengerti. Inilah taktik halus yang digunakan oleh orang Barat untuk memisahkan orang Melayu daripada tulisan kesayangannya. Kamus ini ditulis oleh pedagang yang datang ke Nusantara. melainkan hanya versi yang rumi sahaja. Ini terbukti daripada kamusnya yang dicetak selepas tahun 1932. Satu kenyataan yang cukup jelas menggambarkan niat sebenar kerajaan Inggeris memberi pendidikan kepada orang Melayu ialah kenyataan George Maxwell dalam Annual Report bagi Negeri-negeri Melayu Bersekutu 1920 (Azmah Abdul Manaf:279). Winstedt juga begitu kontroversial kerana beberapa sudut pandangannya yang boleh disebut µimperialistik¶ yang diterapkan dalam berbagai-bagai buku karyanya tentang bahasa Melayu. buku kamus Wilkinson tidak lagi memasukkan versi tulisan Jawinya. melainkan ialah untuk membaiki keadaan bilangan terbesar penduduk dan menjadikan anak Melayu atau petani seorang nelayan atau petani yang lebih cerdik daripada bapanya. bahawa peluangnya dalam hidup ini adalah sesuai dengan cara hidup sekelilingnya. Begitu juga dengan Thomas Bowerey yang menyusun kamus Inggeris . iaitu tulisan Jawi. Usaha ini terbukti kejayaannya apabila anak-anak Melayu sekarang termasuk di negeri-negeri yang kuat latar belakang sekolah agama tradisionalnya seperti di Kelantan dan Kedah. Seperti para pengkaji sebelumnya. 26 . Alasan yang diberikan ialah ejaan Jawinya telah ada pada buku yang telah lama. tidak juga sebilangan budak yang kurang terdidik. Apabila sistem ejaan Rumi Melayu telah mula mantap. yang mencatat semua perkataan yang diingatinya (daripada bahasa lisan) sehingga berlaku banyak kesalahan ejaan.Melayu pada tahun 1701 M dengan mengemukakan sedikit peraturan nahu. sastera dan budaya Melayu. Tujuan kerajaan bukanlah hendak mengadakan segelintir pemuda yang berpendidikan baik.

John Crawford. maka pengaruh tersebut masih tidak dapat dilepaskan. beberapa orang penulis tempatan telah berusaha menulis nahu yang lebih bersifat Melayu. Johan Casper Kern dan sebagainya yang mempunyai alasan tersendiri tentang kewujudan bahasa Melayu. 27 . Wilhelm Von Humbolt.6. Oleh kerana kajian awal bahasa Melayu dilakukan oleh bukan penutur ibunda bahasa Melayu dan bahasa Melayu itu sendiri telah dipengaruhi oleh susuk bahasa Arab dan bahasa Inggeris. Walau bagaimanapun. namun kerana rujukan awal dan pengetahuan nahu yang diterima berasal daripada bahasa asing.0 KESIMPULAN Daripada huraian di atas dapatlah disimpulkan bahawa penggunaan bahasa Melayu sudah sejak lama memiliki tradisi nahunya. maka penyusunan nahunya juga tidak terlepas daripada pengaruh kedua-dua bahasa ini. hampir semua buku nahu bertitik tolak daripada falsafah Yunani dan dikembangkan oleh penulis nahu bahasa Inggeris. Selain itu. Oleh itu dapatlah ditegaskan bahawa penjajahan Barat ke Tanah Melayu jika dilihat pada suatu sudut sebenarnya membawa banyak manfaat khususnya dalam pengembangan bahasa Melayu. kedatangan barat juga telah merintis kepada kewujudan pelbagai teori-teori tentang asal usul bahasa Melayu yang menjadi polemik besar di kalangan tokoh-tokoh barat seperti William Marsden. Pelbagai hasil kajian yang dibuat oleh mereka sebenarnya dapat digunakan untuk mengukur setakat mana kemajuan bangsa Melayu pada ketika itu. Sementelahan pula.

28 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful