1.

0 PENGENALAN

Alam Melayu yang banyak mengeluarkan hasil hutan dan rempah-ratus, menjadi tumpuan orang Eropah. Mereka menyedari bahawa untuk memudahkan perniagaan, bahasa anak negeri perlu difahami dan dikuasai. Di samping itu pula orang Eropah sudah mulai ramai yang tinggal di ceruk rantau Nusantara ini kerana berniaga, membuka ladang, atau ditugaskan oleh kerajaan mereka sebagai pegawai. Para mubaligh Kristian turut sama ke Kepulauan Melayu untuk mengajar agama Kristian kepada orang Eropah yang bertugas di sini dan juga kepada orang tempatan. Semua ini memerlukan kemahiran bahasa Melayu. Sejak itu, buku petunjuk sederhana dan kamus bahasa Melayu dianggap penting.

Sebilangan masyarakat kita tahu bahawa pengkaji Barat mempelajari dan mengkaji bahasa Melayu bukanlah bertujuan untuk memartabatkan bahasa Melayu tetapi tujuan utama mereka adalah untuk memudahkan dalam campur tangan mereka bagi setiap aspek masyarakat Melayu. Penguasaan tersebut banyak membawa keuntungan kepada mereka termasuklah menguasai pentadbiran tanah Melayu. Kedatangan mereka ini walaupun tidak diundang tetapi banyak memberi nilai yang positif dalam bahasa Melayu.

2.0 BATASAN KAJIAN Terdapat ramai tokoh-tokoh dari Barat yang telah menjalankan penyelidikan tentang bahasa dan bangsa Melayu. Namun dalam tugasan ini hanya merangkumi kajian yang telah dibuat oleh enam orang tokoh iaitu William Marsden yang telah menulis A Grammar of the Malayan language pada tahun 1812 M, R.J Wilkinson, R.O Winstedt,

1

Thomas Bowrey, W. E. Maxwell dan Hugh Clifford. Tokoh-tokoh ini telah menjadi penyumbang yang besar dalam bidang pengkajian bahasa Melayu.

3.0 LATAR BELAKANG PENGKAJI 3.1 R.J WILKINSON R.J Wilkinson tiba di Tanah Melayu pada tahun 1889 dan bertugas sebagai pegawai pentadbiran kolonial. Beliau telah didorong oleh Sir William Maxwell, gabenor negeri Selangor dan W. Skeat seorang penulis buku tentang ilmu ghaib. R.J Wilkinson telah menjadi setiausaha Strait Branch of the Royal Asiatic Society. Pada masa itu politik wakil-wakil Kerajaan Inggeris bertujuan memerintah dan mendalangi para µRaja¶ tempatan dan menggunakan bahasa Melayu dengan fasih adalah menjadi syarat utama untuk menjayakan pentadbiran. Beliau juga telah terpesona oleh Kamus Melayu-Perancis Abbe Favre dan terkejut akan tahap pengetahuannya. Pada tahun 1895 M, R.J Wilkinson menyusun kamus Inggeris -Melayu. Menurut Harun Aminurrashid, kamus ini sangat berguna dan bersemangat dalam penyiasatan bahasa Melayunya. Tidak lama selepas itu, Wilkinson menyusun Kamus Jawi-Melayu-Inggeris yang diterbitkan pada tahun 1902M. Wilkinson bertugas sebagai nazir sekolah di Jabatan Pelajaran di Negeri-negeri Bersekutu (Selangor, Perak, Pahang, Negeri Sembilan). Beliau telah dilantik menjadi Pengerusi Jawatankuasa Ejaan. Sejak itulah terkenalnya Ejaan Wilkinson, iaitu ejaan yang terdapat di dalam kamus tersebut. Semasa berada di Dinding, Perak, Wilkinson berpeluang memperbaiki seluruh leksikon tentang fauna dan flora. Beliau telah mendapat kehormatan dengan namanya diberikan kepada sejenis tupai (tupai ferruginea Wilkinson). Pada tahun 1903M, beliau telah dilantik menjadi setiausaha Sir Ernest Birch yang memberi kesempatan kepada beliau untuk menerbitkan bukunya Paper on Malay subjects dan
2

jika dilihat dari suatu sudut beliau tidak mempunyai pengkhususan dalam bidang antropologi.500 rangkap pantun. Beliau mendapat pendidikan di Magdalen College School dan di New College.0 R. Ayahnya berasal dari Sweden dan telah menjadi rakyat Britain. Hooykaas dalam bukunya µPerintis Sastera¶ mengatakan bahawa Pantun Melayu yang dikumpulkan oleh R. Mengikut Bastin (1964:1) Winstedt cepat dan rajin membaca. England. kemudian di Smyne pada tahun 1922. C. Weltanschauung atau pandangan hidup orang Melayu boleh juga wujud dalam pantun tersebut. Beliau juga telah berkahwin dengan Sarah Castell. Tetapi beliau ternyata tertawan dengan karya-karya Robert Luois Stevenson pada akhir tahun ketiga di New College. Oleh itu beliau memilih hidup yang alternatif yang wujud dalam buku dan dunia intelektual. 1969) anak muda ini telah memilih kursus metafizika di Oxford dan pernah mengikuti kursus Undang-undang selama setahun di universiti yang sama. 3 .J Wilkinson dan R. Oxford di mana beliau telah menerima satu MA. Jawatan-jawatan selanjutnya yang dipegang oleh beliau adalah di Sierra Leone pada tahun 1915. sastera ataupun bahasa yang merupakan bidang yang diceburinya ketika di Tanah Melayu. mengandungi sejumlah lebih kurang 1.O WINSTEDT Richard Olaf Winstedt dilahirkan pada 2 Ogos 1878 di Kota Oxford.O Winstedt (Malay Literature Series 12). Mengikut Sheppard (Winstedt. daripada sebuah keluarga yang telah lama menetap di Kota Oxford. lebih 10% daripadanya adalah seloka. 3.menyelesaikan hampir keseluruhan draf kamusnya. Dr. Oleh hal demikian. tetapi sering mengalami penyakit beguk dan tidak dapat menyertai sukan.

Setelah pencen daripada Perkhidmatan Awam Melayu. Beliau juga turut berkhidmat di British Academy dan menjadi ahli kehormat bagi Southeast Asia Institute. dan sebagai anggota FMS Federal council. Winstedt akhirnya telah dipindahkan ke Kuala Pilah. di mana beliau juga berkhidmat sebagai ahli Badan Pentadbiran pada 1939 hingga 1959. 1924 hingga 1931. di Raffles College Singapura pada tahun 1921 hingga 1931.Winstedt juga telah menduduki peperiksaan Gabungan Perkhidmatan dalam negeri India dan Tanah Jajahan adalah untuk menjadi pegawai kolonial di India. dan dalam 1916 telah dilantik berkhidmat di Jabatan Pendidikan. Sepanjang jawatan sebagai presiden dia juga telah berkhidmat sebagai setiausaha bagi pesuruhjaya tinggi. 1936 hingga 1939. Winstedt menerima DLittnya daripada Oxford. Beliau juga berkhidmat sebagai Presiden pertama. dan anggota majlis Perundangan Negeri-Negeri Selat. Beliau telah meninggal dunia pada 2 Jun 1966.J Wilkinson.bagi Negeri-Negeri Melayu Bersekutu. beliau telah dilantik sebagai pensyarah. dan di Kon Institut Voor TaalLanden Volkenkunde. ini memberinya peluang untuk mempelajari sistem marrilenial. tetapi kerana kecuaiannya telah tersalah membaca soalan peperiksaan menyebabkan markahnya agak rendah dan beliau telah dihantar untuk berkhidmat di Tanah Melayu iaitu di negeri Perak pada tahun 1902 sebagai pegawai pelatih. Melalui pengaruh R. Kemudian beliau juga telah dilantik sebagai presiden di Royal Asiatic society pada tahun 1947. pada tahun 1923. 1927 hingga 1931. Royal Batavian Society. Di samping itu beliau dilantik sebagai ahli Jawatankuasa Penasihat Pejabat Tanah jajahan Mengenai Pendidikan. Pada tahun 1920an. Dalam 1913 beliau telah dilantik Pegawai Daerah dalam kuala Pilah. pembaca dan kemudian sebagai Honorary Fellow dalam kajian bahasa Melayu di School Oriental Studies. 4 .

Gloucestershire London. 3.3 THOMAS BOWREY Thomas Bowrey adalah seorang tokoh yang menghasilkan buku perkamusan Melayu dan buku tatabahasa melayu. Hasil dari pengalaman beliau bertutur dalam bahasa Melayu dengan penduduk tempatan memberi peluang kepadanya untuk menambah pengetahuan dalam bahasa Melayu. Kamus ini dicetak oleh The Sam London ketika beliau berumur 32 tahun iaitu daripada 13 tahun barulah kamus beliau dikeluarkan dan merupakan kamus pertama dwibahasa Melayu dihasilkan. Beliau diberi gelaran µSir¶ sewaktu berkhidmat sebagai pegawai British di Tanah Melayu. dan kemudiannya diterbitkan oleh µThe Sam London¶ pada tahun 1701. beliau sentiasa berusaha mewujudkan hubungan baik dengan penduduk di Tanah Melayu.3. Kamus ini bertajuk A Dictionary of English and Malayo-Malayo and English (1701).4 WILLIAM EDWARD MAXWELL William Edward Maxwell atau dikenali juga dengan W. beliau telah menghasilkan kamus dwibahasa yang pertama pada lewat kurun ke-17. Beliau juga mengkaji tatabahasa Melayu semasa berada di Kepulauan Melayu dan walaupun amat ringkas dalam bahasa Inggeris yang terkandung dalam kamus tersebut. Beliau telah dilahirkan pada tahun 1669 di Bristol. Melaka dan Perak. 5 . St Phillips. England dan telah menyertai syarikat Hindia Timur Inggeris ke Asia Tenggara selama 19 tahun dan menghasilkan beberapa karya. Kamus itu ditulis ketika dalam perjalanan pulang ke England pada tahun 1688. Sir W.E Maxwell merupakan seorang pegawai British yang popular di Tanah Melayu.E Maxwell telah mempelajari bahasa Melayu selama 16 tahun sewaktu berkhidmat sebagai pegawai British di Pulau Pinang. Selama beliau tinggal di Teluk Benggal dan Kepulauan-kepulauan di Asia Tenggara. Semasa pentadbirannya.

6 . Hugh Clifford telah dilahirkan pada 5 Mac 1866 di Ugbrooke Park Devon. Clifford dipertanggungjawabkan untuk mendesak sultan mewujudkan sistem residen di Pahang. Apabila British mencampuri urusan di Pahang. Selangor dan Sungai Ujung bersama 11 orang kadet-kadet yang lain. Hasil tulisannya telah menjadi sumber rujukan kepada para pelajar. Tugas yang pertama di British Malaya ialah sebagai Setiausaha kepada Residen Perak Sir Hugh Low. beliau mula faham dan fasih berbahasa Melayu. bahasa Jawa. Setelah berada lama dan bergaul dengan masyarakat Melayu. Oleh itu. London. Kesan daripada hubungannya dengan orang Melayu dan usahanya mengkaji tentang pelbagai dialek dalam bahasa Melayu.Beliau juga turut membandingkan bahasa Melayu dengan bahasa-bahasa lain seperti bahasa Sanskrit bahasa Arab. telah menjadikan beliau seorang pegawai British yang mahir bertutur dalam bahasa Melayu. pegawai British yang berkhidmat di Tanah Melayu dan juga pengkaji-pengkaji bahasa. Walau bagaimanapun . Beliau telah memasuki tentera setelah dipilih oleh sepupunya Sir Frederick Weld yang menjadi Gabenor Negeri-Negeri Selat untuk menjadi kadet bagi perkhidmatan di Perak. Clifford telah dilantik menjadi pemungut hasil tanah di Kuala Kangsar pada bulan Mac 1885.5 HUGH CLIFFORD Hugh Clifford atau lebih dikenali di Tanah Melayu sebagai Sir Hugh Clifford telah mengembara ke Tanah melayu pada tahun 1887 iaitu ketika berumur 17 tahun. Clifford dihantar sebagai wakil British di Pekan tanpa mempunyai kuasa yang luas. beliau telah berminat untuk mengkaji asal usul bahasa Melayu. setelah lancar bahasa Melayu. 3. bahasa Sumatera dan bahasa-bahasa lain di Nusantara. Ini telah memberi idea kepadanya untuk menerbitkan buku tatabahasa Bahasa Melayu yang berjudul A Manual of Malay Language.

Farve. Setiap pulau. dialek Melayulah yang paling asas dan ia kemudian berkembang menjadi bahasa Melayu. 7 . Jawa. William Marsden telah menulis A grammar of the Malayan language pada tahun 1812 M.1 William Marsden Sebelum P. Sumatera. Beberapa hal yang penting ialah: (a) Yang dimaksud dengan Kepulauan Melayu itu ialah Semenanjung Tanah Melayu. Kalimantan. Pendahuluan buku ini mengandungi 50 halaman. Penyebutannya pula sehingga perkataan pinjaman pun akan mereka selaraskan dengan pengucapan setempat. Beliau telah meninggal dunia pada 18 Disember 1941 di saat-saat Tanah Melayu diserang oleh tentera Jepun. masyarakatnya memiliki bahasa mereka sendiri tetapi dalam hal perniagaan terutama di bandar pelabuhan. Banyak perkara yang dibincangkan oleh Marsden dalam pendahuluan bukunya ini. 4.0 SUMBANGAN DALAM BAHASA MELAYU 4. dan nahunya sederh ana. Clifford yang tidak berapa sihat telah ditugaskan sebagai Superintendent di Ulu Pahang di bawah pengawasan residen Inggeris pertama di Pahang iaitu J.P Rodger. susunan ayatnya teratur. Di antara pelbagai dialek yang dituturkan di pasar semasa berhubungan. Sulawesi.Pada tahun 1895. Clifford telah menamatkan tugasnya pada tahun 1929 sebagai Gabenor dan Pesuruhjaya Tinggi Malaya kerana kesihatan tidak mengizinkan beliau memanjangkan khidmatnya. (b) Bahasa Melayu itu indah. dan beberapa buah pulau yang lain. Maluku. mereka menggunakan bahasa Melayu.

Leyden) tidak menyenaraikan perbendaharaan kata dalam sifatnya yang asal. Bisaya. Perkataan ini dikiaskan daripada anak Jawi yang bermaksud anak campuran. dan di beberapa buah pulau yang lain telah lama memiliki abjadnya sendiri sebelum tulisan Arab diperkenalkan. Parsi. (f) Perkataan Jawi (tulisan) bukanlah berasal daripada perkataan Jawa. sungguhpun ada persamaan bahasa Melayu dengan bahasa Tagalog. dan Melayu. Orang di bawah angin lebih suka menyembelih kerbau daripada lembu. dan Pampanga tidak dapat dibuat sebagai alasan bahasa orang Melayu berasal dari Filipina kerana orang Melayu berkulit kekuning. (i) Menolak pendapat yang mengatakan bahawa bahasa Melayu serupa dengan bahasa yang dituturkan di Indo-China dengan alasan bahawa pengkaji tersebut (J. Jawa. Sulawesi. Jika seseorang 8 . (e) Orang di atas angin bermaksud orang Arab manakala orang di bawah angin bermaksud orang Melayu.kuningan dan berambut panjang manakala Filipina berkulit agak gelap dan berambut keriting. bukan di Pulau Jawa kerana tidak ada kesan kerajaan ini di sana. atau pokok jawi-jawi) tetapi membawa maksud campuran tulisan Arab.C. Jawi (lembu.(c) Bahasa Melayu bukan berasal daripada bahasa Jawa. (g) Bahasa Melayu bukan berasal daripada bahasa Sanskrit tetapi bahasa Sanskrit memperkaya bahasa Melayu. (h) Bangsa Melayu di Sumatera. Bahasa Melayu di Sumatera hampir sama dengan bahasa Melayu di Semenanjung dan perbezaan tersebut hanyalah vokal akhir sahaja. namun orang Jawa menggunakan bahasa Melayu untuk tujuan pergaulan. (d) Langkapura terletak di antara Palembang dan Jambi.

Sendi. w. ]. Dalam bahasa Melayu bentuk perkataan tidak menunjukkan tunggal atau jamak tetapi Bilangan tersebut dinyatakan 9 . d. dan Praksis. Penghubung. Seruan. Prosodi. Beberapa hal yang menarik dalam isi buku ini ialah. iaitu c. s. \. f. penyesuaian tersebut jelas tidak memanfaatkan mereka. a. Penunjuk. ]. dan Partikel. Isi buku ini tidak dibahagikan pada bab melainkan pada beberapa tajuk kecil. Golongan Kata. Perbuatan. [. Untuk siapakah penyesuaian sebutan tersebut dilakukan? Bagi penutur Eropah yang sudah mahirkah? Penutur tempatan yang terpelajar. dan Vokal. Bahagian Ayat. Penghubung. z. y. Konsonan. Marsden mengatakan bahawa orang Melayu telah mengambil 28 huruf Arab. Sifat. å dan mencipta enam huruf lagi dengan menambah titik tertentu pada bentuk yang sudah sedia ada. penyisipan bunyi atau huruf pada ejaan yang asal didapati berlaku. j. Seruan. n. m. p. Sendi. Marsden memasukkan Adjektif ke dalam kata yang menerangkan Sifat Nama. Binaan Ayat. Dalam pendahuluan itu juga Marsden banyak menyanggah beberapa pendapat penulis Barat tentang bangsa dan bahasa Melayu yang menurutnya lebih mengutamakan kepentingan pemerintah yang menjajah daripada kebenaran data dan fakta. i. x. Pengimbuhan. Tanda Bacaan Tulisan Jawi. l. (j) Pendengaran pengkaji yang tidak tepat. g. Dialek. Perbandingan. q. u. h. Bilangan. Keterangan.pengkaji tidak mempunyai pengetahuan tentang budaya masyarakat yang menuturkan bahasa tersebut lazimnya ia akan menyampaikan sesuatu yang lain daripada yang sebenarnya dan ini akan menyebabkan sesuatu kajian tersebut tidak sempurna. iaitu Ganti Nama Diri. Tajuk tersebut di antara lain ialah: Abjad Jawi. e. Ganti Nama. k. u. o. Ini jelas menunjukkan bahawa ejaan Melayu bukan seperti yang mereka katakan tidak tepat atau tidak mempunyai peraturan tertentu. r. Ð. Nama. b. p. iaitu £. Keterangan. v. Marsden telah menggolongkan perkataan bahasa Melayu pada tujuh golongan.

dan Pecahan. Untuk mengelakkan bunyi seperti ini maka perkataan angkau diubah menjadi dikau sehingga lahirlah perkataan darimana dikau dan akan dikau. Begitu juga perubahan tersebut berlaku apabila perkataan sebelumnya diakhiri dengan bunyi asal n seperti akan bagi kelompok kata akanangkau. Oleh yang demikian. iaitu menggunakan bilangan dan bila perlu dengan penjodoh bilangannya sekali. seperti ke rumah. Kata Bilangan ini pula sangat penting untuk menyatakan sesuatu Nama sama ada tunggal atau jamak.secara khusus. Kata Sendi sangat penting untuk membezakan makna. beliau mencadangkan agar digunakan Kata Bilangan Kardinal. Dengan demikian. Perkataan iya atau inya juga mengalami hal yang sama. Perkataan dikau kini jarang digunakan dan kembali mengambil perkataan engkau atau disingkatkan menjadi kau. Ordinal. ada selang bunyi di antara 10 . di rumah. Beliau tidak setuju Kata Bilangan dimasukkan ke dalam golongan Adjektif kerana Kata Bilangan memiliki ciri yang khusus. di bawah rumah. Dengan demikian. Apabila bunyi akhir perkataan sebelumnya bunyi h seperti suruh bagi kelompok kata suruhiya dan bunyi akhir sebelumnya vokal a seperti mana bagi kelompok kata ke manaiya maka perkataan iya mendapat penambahan d sehingga menjadi diya. sesuatu Nama akan mudah diketahui sama ada Nama pada Objek atau Nama pada Kata Sendi. dari rumah. Perkataan angkau berubah apabila perkataan sebelumnya diakhiri dengan bunyi vokal a seperti mana bagi kelompok kata darimana angkau yang akan disebut menjadi darimanangkau. dan lain lain. di luar rumah. di atas rumah. kerana dalam bahasa Melayu Nama tunggal dan jamak tidak dicirikan oleh perubahan bentuk. Menurut Marsden.

11 . d. Perkataan susu. (e) Perkataan yang bermula dengan huruf t.dan hasilnya memalu. Perkataan iya bagi milik atau kepunyaan biasa disebut niya seperti pada kelompok kata kapala niya atau rambut niya. bel-. g. (d) Awalan me.perkataan sebelumnya dan sesudahnya. Menurut beliau lagi Awalan be. u. k suku kata pertama Kata Dasar ini akan mengubahsuai bunyi bagi kelancaran pelafazan apabila digabungkan dengan Awalan. huruf t gugur dan awalannya menjadi men. kecuali pada perkataan belajar. m. Perkataan diya kini dieja menjadi dia. p. w.mendahului perkataan yang bermula dengan huruf b. atu Dengan demikian. c. Pembinaan Awalan dengan Kata Dasar ditentukan oleh huruf awal sesu Kata Dasar. p. e. Inilah sebabnya nya dikatakan berasal daripada perkataan dia kerana dia berasal daripada iya dan inya juga berasal daripada iya. Marsden juga mengemukakan Awalan ber-. huruf p gugur dan Awalannya menjadi mem. iaitu suruh diya atau ke mana diya.lebih umum digunakan dalam bahasa lisan. n. s.mendahului perkataan yang bermula dengan huruf r.dan hasilnya menolong. Perkataan palu. (b) Awalan meng. Perkataan tolong. huruf k gugur dan Awalannya menjadi meng.mendahului perkataan yang bermula dengan huruf a. Perkataan kata. i. Awalan beruntuk bertulis dan beljarang berlaku. h. l. dan be-. o. Di samping imbuhan di atas.mendahului perkataan yang bermula dengan huruf j. beliau mengemukakan rumus seperti yang berikut ini: (a) Awalan men. Lama-kelamaan bunyi niya berubah menjadi nya sehingga kelompok kata di atas menjadi kepalanya atau rambutnya.dan hasilnya mengata. huruf s gugur dan Awalannya menjadi meny dan hasilnya menyusu. (c) Awalan mem.

teralah. -an. loctus. -nya. pel-. Katanya hal ini sangat ketara apabila orang Melayu menjawab soalan yang biasanya dijawab seringkas mungkin. ke-. -nya. -mu. hendak. -kah. -pun. 12 . seperti terpukul. tertulis yang beliau samakan dengan imbuhan Latin tus. Dikatakan bahawa Awalan ter.apabila ia diimbuhkan dengan Kata Terbitan yang mendapat Awalan per.seperti persayang menjadi tepersayang. akan. -nda. pe-. Contoh: sambil. Banyak perkataan yang tidak disebut (digugurkan) pada bahasa lisan tetapi maknanya tidak berubah. Marsden berpendapat bahawa binaan ayat dalam bahasa Melayu sederhana atau mudah kerana peraturannya sedikit dan setiap golongan perkataan mempunyai tugasnya masingmasing. se-. iaitu (a) (b) (c) Kala Kala Kini Contoh: Lepas lagi. -tah. seperti amatus. tidak ada perubahan perlambangan (huruf) untuk jantina mahupun bilangan. sudah. Imbuhan yang lain ialah: pen-. Di dalam buku ini terlihat bahawa Marsden mengutamakan perbincangan tentang binaan perkataan dan hanya sedikit sahaja binaan ayat. yang dimaksudkan dengan Kata Penunjuk itu ialah Penunjuk Kala yang terbahagi tiga.Di dalam buku tersebut. kan-. Kala Akan Datang Contoh: mahu. Semasa pembinaan ayat tidak berlaku perubahan perkataan (pada Kata Perbuatan). ia menghasilkan Imbuhan Pasif. serta. -ku/ku-.ini akan berubah menjadi te. -i. Beliau memberi kesimpulan bahawa nahu bahasa Melayu tidak serupa dengan nahu bahasa Latin. per-. -kau/kau-. seraya. peng-. Awalan ter. doctus. telah. Marsden juga menyedari bahawa ada perbezaan di antara bahasa lisan dengan bahasa bertulis. -lah. di-.apabila diimbuhkan pada Perbuatan. pem-.

Kata kemasukan kamus ini ditulis dalam ejaan jawi dengan aturan huruf Rumi serta keterangan data dalam bahasa Inggeris (Abdul Rashid Daing Melebek:176).2 R.J Wilkinson yang telah menyusun kamus dwibahasa iaitu A Malay-English Dictionary pada tahun 1901. namun beliau tidak dapat melepaskan nahu bahasa Inggeris dalam mengkaji bahasa Melayu. Bagi Ayat Perintah pula Perbuatan mendahului Nama atau Ganti Nama. 4. b) Edisi A Malay-English Dictionary dalam ejaan Rumi dengan tempelan ejaan Jawi pada tahun 1959. Beliau juga 13 .Walaupun Marsden mengakui bahawa nahu bahasa Melayu tidak serupa dengan nahu bahasa Latin.Wilkinson telah melakukan tiga kali semakan iaitu: a) Edisi A Malay-English Dictionary I-II dalam ejaan Rumi pada tahun 1932. Kamus setebal 1300 halaman merupakan karya leksikografi yang paling terperinci tentang bahasa Melayu hingga sekarang. Kamus ini diulang cetak oleh Penerbit Macmillan di London pada tahun 1959.J Wilkinson Seterusnya kita lihat sumbangan R. Wilkinson telah mengumpulkan sebanyak 15 ribu frasa dan ungkapan daripada Hikayat Abdullah untuk mendapatkan kosa kata kamus ini. II dan III. Dalam membina ayat. c) Pengemaskinian A Malay-English Dictionary dalam ejaan Rumi sepenuhnya pada tahun 1959. Perbuatan biasanya diikuti oleh Nama (Objek) atau perkataan lain yang menerangkan Perbuatan atau Nama.Ciri yang umum dalam Ayat Penyata bahasa Melayu menurut Marsden ialah Nama merupakan Subjek kepada Perbuatan yang kedudukannya di hadapan. Merupakan kamus dwibahasa yang terawal pada abad ke-20 dengan tiga bahagian iaitu bahagian I. pengguguran perkataan tertentu boleh berlaku tanpa menjejaskan makna ayat tersebut.

zoologi dan botani. teka-teki dan ubi kayu. bukti-bukti dan banyak contoh berserta rujukan yang terperinci. Kamus Wilkinson ini bermutu kerana beliau telah benar-benar mengkaji kesusasteraan Melayu Klasik abad ke-17. Kekayaan maklumatnya adalah luar biasa. Kandungannya mengandungi istilah berkenaan dengan bidang teknik (pelayaran. Tiha cerita rakyat yang digunakan untuk menambahkan kosa kata ialah seperti Sang Samba. Wilkinson banyak berbincang dengan ahli leksikografi Belanda seperti Klinkert. Kamus ini sehingga sekarang merupakan kamus yang paling lengkap tentang bahasa Melayu abad ke-19. terutama sekali mengenai Semenanjung Tanah Melayu dan Sumatera. Jumlah kata masukan kamus Wilkinson terdapat sekitar 32 000 perkataan termasuk 17% merupakan rujukan. Semua rujukan ini dimasukkan ke dalam senarai terperinci yang terdapat pada akhir jilid kedua kamusnya. kraftangan kayu. Parang Putting dan Putra Jaya Pati serta satu roman panji. budaya. Bahasa Sanskrit 2.5% Bahasa Tamil/Hindi 1.telah menggunakan 3 naskhah karya berbentuk hikayat seperti Hikayat Iskandar Dzulkarnain. kraftangan). Wilkinson tidak hanya menggunakan sumber-sumber sastera sahaja tetapi juga merujuk buku-buku tentang batu permata.5% Bahasa Sumatera 7. Berikut adalah perbandingan kadar asal perkataan (tidak termasuk rujuk dengan kamusan) kamus yang wujud sekarang. Ia adalah dua atau tiga kali ganda jumlah yang ada pada kamus lain. yang banyak memberi idea dan input untuk menyusun kamus ini. Pijnappel dan Von Dewall serta individu berbangsa Melayu bernama Zainal Abedin Haji Ghani.4% 14 . Kamus ini disertakan dengan lampiran. Hikayat Koris dan Hikayat Bestamam.4% Bahasa Jawa/Batavia 8.

Cetakan pertama pada tahun 1949 dan cetakan kedua pada tahun 1951. memperluaskan 15 .5% Bahasa Cina 1% Lain-lain 2% Bahasa Semenanjung T. bahasa Minangkabau yang mendapat tempat utama.5% Terdapat 53% kata masukan lain tanpa diberi bahasa asalnya. Berdasarkan perbandingan dengan kamus-kamus yang ada sekarang. kadar perkataan yang berasal dari bahasa Arab adalah lebih tinggi dan kadar perkataan yang berasal dari bahasa Eropah adalah agak rendah.Bahasa Arab/Parsi 1. Walsh di Singapura. Para sarjana menyifatkan kamus ini sebagai kamus bahasa Melayu dwibahasa yang terbesar sebagai ensiklopedia Melayu Klasik (Abdul Rashid Daeng Melebek:178). terutamanya bahasa Melayu. Melayu 6% Bahasa Eropah 3. Winstedt telah menambahkan beberapa ratus perkataan baharu. yang boleh dianggap sebagai perkataan bahasa Nusantara. Menurut pengakuan penyusunnya dalam pendahuluan edisi pertama yang ditulis di Kuala Pilah pada tahun 1913. Di kalangan bahasa-bahasa Sumatera. Kata masukan tentang zoolog dan i botani merupakan 18% daripada 53% kata masukan tersebut. Semuanya dicetak oleh Kelly. kamus ini disusun berdasarkan hasil yang dikumpulkan oleh Wilkinson dalam Kamus Malay -English . Wilkinson telah menyerahkan semua bahan yang belum diterbitkan lagi yang dikumpulkan selama 10 tahun sebelumnya untuk dimasukkan ke dalam kamus ini. satu kedudukan yang diwarisi secara berturutturut oleh kamus-kamus yang lain. Kamus dwibahasa Inggeris-Melayu setebal 152 halaman yang disusun oleh Sir Richard Winstedt dari University Of London merupakan edisi ketiga yang dicetak pada tahun 1952. dengan persetujuan penyusunnya sendiri.

TL ( n ). TH ( ] ). huruf Jawi Melayu digunakan sepenuhnya selain huruf-huruf dari aksara bahasa Arab. DZ ( e ). C ( c ). I. H ( y ).C Hay. K ( r ). NG ( p ). R ( f ). kecuali huruf yang baru dicipta dalam Konvensyen Tulisan jawi di Terengganu. W ( z ). M. Satu lagi sumbangan Wilkinson adalah Kamus Jawi-Melayu-Inggeris ketika beliau berkhidmat sebagai pegawai Inggeris di Tanah Melayu pada akhir abad ke-19 hingga ke awal abad ke-20. H ( a ). 'A ( o ). M ( w ). Kamus Melayu Tulisan Jawi ini telah disusun oleh Wilkinson dalam tahun 1902 dan diterbitkan pada tahun 1903. dan O. Kata-kata sastera ditandai dengan tanda (+). K ( u ). penyusun kamus telah memperbaiki kesalahan ejaan dan kesalahan lain yang terdapat dalam edisi pertama. DL ( l ). C Boden Kloss dan H.C Robinson. G ( u ). Ini berlaku kerana alif ( £ ) mewakili semua vokal. Sistem pengejaan yang digunakan ialah sistem pengejaan yang terdapat dalam Kamus Kechil Tuan Wilkinson kecuali ejaan beberapa perkataan kesusasteraan Arab yang didasarkan kepada pengejaan yang lebih saintifik iaitu berdasarkan Kamus Besar Tuan Wilkinson. Dalam keluaran edisi yang kedua. Setelah kata masukan alif. misalnya K bagi negeri Kedah. S ( i ). Oleh yang demikian. Banyak penambahan perkataan dan frasa baharu yang diperoleh daripada J. J ( Ð ). D ( d ). KH ( b ). ia diikuti oleh B ( [ ). F ( q ). terdapat juga U. Oleh yang demikian. L ( v ). kata-kata tersebut ditandai huruf awal negeri berkenaan. GH ( p ). T ( \ ). SH ( j ). huruf-huruf yang digunakan oleh Wilkinson sama dengan huruf-huruf jawi yang digunakan sekarang. E. Dengan itu. P ( s ).makna sebanyak mungkin dan memberi takrifan dengan lebih terperinci bagi setiap kata masukan.T ( m ). di bawah kata masukan A. Perkataan dialek ditandakan dengan tahi bintang (*) tetapi bagi kaya dialek yang sudah diketahui umum. N ( x ).I Humprey.E Nathan. J. Huruf Arab dengan huruf Jawi Melayu digunakan dalam kamus ini. Y ( 16 . S ( k ).

3 SUMBANGAN R. pada tahun 1958 Winstedt telah menghasilkan An Unabridget English-Malay Dictionary diikuti dengan kamus bahasa Melayu pada tahun 1960. kamus Winstedt ini banyak menunjukkan persamaan antara bahasa Melayu dan bahasa Indonesia. NY ( ] ). Winstedt juga telah menghasilkan buku tatabahasa melayu yang berjudul Malay Grammar iaitu pada tahun 1913. malah mengaplikasikan pendekatan sainstifik dalam tulisannya mengenai Sejarah Melayu´. ular.Sepintas. Menurut Jurnal Australian Journal of Politics and History.O WINSTEDT Sewaktu bekerja di Kuala Pilah. beliau juga banyak memasukkan kata-kata bahasa Indonesia. 4. beliau telah menghasilkan dua buah buku yang berjudul Colloquial (Malay: A simple Grammar with Consorvations) dan sebuah kamus yang dianggap sangat penting dalam perkembangan bahasa Melayu iaitu A Dictionary of Colloquial Malay-English and English Malay pada tahun 1920. Sebenarnya. Di samping itu. dan pokok berserta nama saintifiknya dalam bahasa Latin. 17 . ³Winstedt adalah cendekiawan British pertama untuk membuat satu kajian yang sistematik mengenai bahasa Melayu untuk tujuan -tujuan bersejarah.å ). Kamus Winstedt ini dianggap baik kerana mengandungi banyak maklumat tentang geografi tempatan. Bahagian akhir kamus ini pula menyediakan nama burung. Namun begitu. Menjelang abad ke-20. Dengan kata lain. agak sukar menggunakan kamus ini bagi pengguna sekarang kerana urutan abjadnya yang berbeza. tidaklah susah kerana kamus ini menyediakan indeks menurut abjad yang kita kenali sekarang ini.

Inti ceritanya yang didengar berpuluhpuluh zaman telah dihidupkan kembali oleh Winstedt dalam bahasa yang sesuai dengan zaman itu. Selanjutnya pada tahap kedua beliau telah menerbitkan A History of Classical Malay Literature diikuti dengan ³Father Civet´ pada tahun 1908 dan diikuti dengan ³Musang Berjanggut´ setahun selepas itu.T Dussek telah dilantik menjadi penasihat. Winstedt sendiri telah merumikan ³Hikayat Seri Rama´ dan setahun selepas itu beliau menghasilkan esei yang berjudul ³Awang Sulung 18 . Wan Abdullah Sabary misalnya telah menggolongkan esei ini dalam siri Papers of Malays Subject yang agak khusus ditujukan pada pegawai kolonial Inggeris untuk mengenali Tanah Melayu. Order of St. Kerajaan Malaysia telah menaik tarafkan Maktab Perguruan Sultan Idris kepada Universiti Perguruan Sultan Idris (UPSI). Pada tahap awal penulisannya dalam bidang sastera bermula pada tahun 1907 iaitu lima tahun sejak beliau menetap di Perak. Romance´. Pada tahun 1997. Farcical Tales. Di samping itu. Atas cadangannya Sultan Idris Training College (S. George oleh kerajaan British. Dari segi kerjaya R. Michael and St.O Winstedt juga telah berkhidmat di Pejabat Karang Mengarang yang telah ditubuhkan di Maktab Perguruan sultan Idris (MPSI) pada tahun 1924.Winstedt juga turut memainkan peranan penting dalam sistem pendidikan orang Melayu khususnya.C) telah ditubuhkan pada 1922. Winstedt telah berjaya menghasilkan esei yang berjudul ³The Literature of Malay Folklore.Beginning: Fables. Antara tahun 1924-1957. Atas galakan Wilkinson. Winstedt juga banyak menghasilkan buku-buku mengenai kesusasteraan Melayu sepanjang perkhidmatannya sebagai pegawai British di Tanah melayu. Pejabat Karang Mengarang di bawah nasihat Winstedt telah berjaya menerbitkan 85 buah buku bacaan sekolah di bawah Malay School Series. beliau sangat berminat untuk mendidik orang Melayu.T. Manakala Winstedt pula telah dianugerahkan Order of British Empire. Winstedt dan O.I. Sebagai perkembangan pada tahun 1910.

Manakala pada tahun 1940. Pada tahun yang sama juga Winstedt juga telah menghasilkan karyanya yang berjudul ³Notes On Malay subjects´. iaitu mengenai salasilah Kerajaan Johor. beliau menghasilkan karya yang berjudul ³Valentjin copy of The Sejarah Melayu´. Content and Some New MSS. Beliau juga turut menghasilkan esei yang berjudul ³Misa Melayu´ pada tahun 1919 dan diikuti dengan ³Shaman. iaitu sebuah sastera rakyat yang dituturkan oleh Pawang Ana.Merah Muda´. (Malay text of the Tuhfat Al-Nafis) pada tahun 1932. Pada tahun 1949. beliau sekali lagi menghasilkan sebuah tulisan yang berjudul ³A History of Perak´ dan diikuti dengan ³A History of Malaya´.. Sumbangannya dalam bahasa Melayu tidak terhenti di sini sahaja. Saiva and Sufi. Selain itu.Of Malay Romance of Alexander The Great´ diikuti dengan ³The Malay Annals or Sejarah Melayu. Pada tahun yang sama juga beliau telah menerbitkan karyanya yang berjudul ³A History of Johore´. beliau telah menghasilkan karya yang berjudul ³The Date.). beliau menghasilkan karya yang berjudul ³The Panji Tales´ dan ³A Literary Device Common to homer and the East´. Sumbangannya dalam bidang sastera tidak terbatas malah pada tahun 1934. Pada tahun 1938. seorang penglipur lara keturunan Temusai. Sumbangannya dalam bidang bahasa dan sastera amat besar dengan kemunculan ³The Malays:A Cultural History´ pada tahun 1947. Diikuti dengan esei berjudul ³Hikayat Anggun CHe Tunggal´ yang dihasilkan pada 1914. Pada tahun 1941 pula. Goa and 19 . Diikuti pula pada tahun 1943 dengan karya yang berjudul ³Nature in Malay Literature and Folk Verse´.A Study of the evolution of Malay magic´ pada tahun 1925. Autorship. Manakala pada tahun 1944 pula beliau menghasilkan ³An Undersribed Malay Version of the Ramayana´.(with An Outline of the Malay Annals. dalam bidang kesusasteraan Melayu Winstedt juga menghasilkan karyanya yang berjudul ³A Malay History of Riau and Johore´.etc.. beliau telah menghasilkan ³A Panji Tale From Kelantan´ dan ³Malay Annals Again.

´ Kamus beliau ini mengandungi senarai-senarai perkataan yang wujud dalam bahasa Inggeris-Melayu dan juga dalam Melayu-Inggeris. Pada bahagian pendahuluan kamus ini.di mana-mana sahaja di kepulauan-kepulauan ini...´ dan beliau juga menulis bahawa ³. Kamus beliau telah diterbitkan pada tahun 1701 oleh The Sam London yang bertajuk A Dictionary of English and Malayo-Malayo and English (1701). Beliau adalah tokoh pertama yang menghasilkan perkamusan Melayu Inggeris dan telah berkembang dengan pesat penggunaannya sehingga kini..´. Sebagai tambahan beliau juga ada memasukkan seperti berikut: a) Penerangan dan peraturan tatabahasa pendek b) Beberapa perkara c) Dialog-dialog d) Syrat-surat dalam bahasa Inggeris dan Melayu Kamus ini menerangkan dua bahagian iaitu: 20 . hanya untuk perdagangan di kebanyakan tempat di mana bahasa Melayu digunakan. 4..4 SUMBANGAN THOMAS BOWREY Sumbangan Thomas Bowrey dalam bahasa Melayu adalah amat besar terutamanya di dalam bidang perkamusan.. beliau telah menghasilkan satu lagi tulisannya yang berjudul ³Modern Malay Poetry´. bahasa Melayu telah diterima dan secara umumnya digunakan di semua pelabuhan di kepulauan-kepulauan itu.the King Of Singapore´. Pada tahun 1961. Thomas Bowrey telah menulis bahawa..

Perubahan ejaan kerap berlaku sejak dari tahun 1701. b) Penerapan semulajadi ke atas bentuk asas sintetik bahasa Melayu dan perbandingannya dengan yang ada pada masa kini. Teori morphological tradisional akan digunakan untuk menerangkan morfologi itu. bagi pihak kerajaan Malaysia dan pemerintah Indonesia. 21 .dan bandingkan dengan fungsi-fungsi ayat moden kini yang boleh dijumpai di dalam buku Tatabahasa Dewan (1994). adalah difahamkan bahawa beberapa fungsi kepada imbuhan ber. Sejarah perkembangan bahasa Melayu amatlah membanggakan kita.a) Sebahagian aspek-aspek semulajadi dalam morfologi kata kerja Melayu terutamanya yang berkaitan dengan imbuhan pasif dan transitif me.adalah amat hampir dengan imbuhan aktif meng-. Sebagai bentuk asas di dalam sintaksis (syntax). Sistem ini menjadi begitu popular di kalangan guru dan murid sekolah sehingga ia terkenal juga sebagai ejaan sekolah. persaudaraan dan bentuk-bentuk struktur interrogatif. Pada bahagian morfologi. Ini adalah bertentangan dengan tatabahasa moden pada buku Tatabahasa Dewan (1994). ia akan melaporkan tentang penerapan ke atas ayat-ayat komplimen. iaitu Ejaan Rumi Thomas Bowrey. Sistem ejaan Rumi yang dilaksanakan pada tahun 1972 itu adalah hasil kesepakatan majlis Bahasa Indonesia-Malaysia. teori µX¶ daripada ³Principle and Parameters of Culicover´ (1997) akan digunakan untuk pembentukan tentang sintatik. Sistem ini digunakan sehinggalah berlaku perubahan sistem ejaan baharu bahasa Melayu. ia kelihatan seperti mempunyai versi bahasa Melayu berbanding dengan imbuhan pasif pada bahasa Melayu lewat kurun ke-17. Sebagai penanda pasif.dan ber. Sementara itu.

bahasa Sanskrit. Contohnya. bahasa bangsawan. Beliau juga menyatakan. penggolongan kata. Hasil karyanya yang paling popular ialah Buku Tatabahasa Bahasa Melayu iaitu µA Manual of Malay Languages With an Introductary Sketch of the Sanskrit Element in Malay¶. Namun sebutan yang sama hanya dapat didengar di daerah yang sama tetapi sebutan akan berlainan di daerah atau negeri yang berlainan walaupun mempunyai maksud yang sama. Selain itu. bahasa Melayu juga banyak dipengaruhi oleh bahasa Arab.4. antara karya penulisan bahasa Arab yang diterjemah dalam bahasa Melayu iaitu µKisah 1001 Malam¶. Sebagai contoh. Ianya diterbitkan dalam abad yang ke-17. Maxwell turut mengklasifikasikan bahasa Melayu kepada beberapa bahagian iaitu bahasa dalam. pembinaan ayat dan kamus dwi bahasa.5 SUMBANGAN WILLIAM EDWARD MAXWELL Sir William Edward Maxwell telah memberikan sumbangan yang besar dalam perkembangan bahasa Melayu. orang Melayu lebih baik dalam aspek pertuturan berbanding aspek penulisan. Karyanya ini merupakan buku tatabahasa bahasa Melayu moden pertama diterbitkan. Penulisan dalam bahasa Jawi banyak digunakan pada masa itu. Maxwell menyatakan bahawa penulisan dalam bahasa Melayu banyak dipengaruhi oleh bahasa Arab. Beliau juga merumuskan tentang pengaruh bahasa lain di Nusantara yang dibawa ke dalam bahasa Melayu. Dai r aspek penulisan pula. Beliau telah menulis tentang pembentukan kata. bahasa Jawa. 22 . Dalam karyanya ini. Beliau juga menjelaskan bahawa perkataan µsaya¶ dan µawak¶ mempunyai sebutan yang berlainan di daerah atau negeri yang berlainan. beliau menyatakan bahawa. bahasa Melayu mempunyai struktur dan binaan yang sama. bahasa dagang dan bahasa campuran atau kacukan. dialek Kedah banyak dipengaruhi oleh bahasa Pattani. bahasa Sumatera dan bahasa di kepulauan Melayu yang lain.

mengenali tumbuh-tumbuhan. Dengan beberapa penemuan yang dikaji oleh beliau telah banyak membantu bahasa Melayu berkembang pesat di seluruh Tanah Melayu. Manakala tugas bomoh pula adalah semata-mata untuk penyembuhan penyakit yang menyerang manusia. Setiap bab di dalam buku ini ditulis dalam susunan yang sempurna pada zamannya. Walaupun demikian fungsi kedua-duanya itu boleh ditukarganti penggunaannya.Buku Tatabahasa µA Manual of Malay Languages¶. khusus untuk mencari bahan galian. hasil karangan Maxwell mengandungi lima bahagian atau bab. Sir Hugh Clifford juga turut memberi takrifan terhadap perkataanperkataan yang terdapat dalam bahasa Melayu.6 SUMBANGAN HUGH CLIFFORD Hugh Clifford merupakan salah seorang pengkaji barat yang mengkaji bahasa Melayu di pelusuk Nusantara. Sumbangan paling besar. Kamus dwibahasa yang ditulis ini sangat membantu meningkatkan penguasaan bahasa Inggeris dan bahasa Melayu di kalangan penutur bahasa tersebut. Hugh Clifford terhadap bahasa Melayu ialah beliau dan F. Beliau berpendapat bahawa paw ang dirujukkan kepada mereka yang melakukan kerja-kerja magis atau ghaib. Selain itu. Antara hasil kajian beliau ialah dalam bidang penyelidikan asal usul Bahasa Melayu. memperoleh ikan atau perkara yang berkaitan dengan alam. Swettenham (1894) telah menyusun kamus Inggeris-Melayu yang berjudul A Dictionary of 23 . 4. Beliau juga telah membandingkan bahasa Melayu kuno dengan bahasa Melayu Klasik dan membuat kesimpulan bahasa kedua-dua bahasa tersebut mempunyai persamaan dari segi cara sebutan dan bentuk ejaan hampir sama.

Selain itu. untuk menggambarkan kepada para pengguna kamus bahawa tulisan Jawi yang digunakan untuk bahasa Melayu tidak sesuai kerana banyak yang mengelirukan. Seterusnya. Kamus tersebut telah disusun dari abjad A hingga G setebal 509 halaman.J Wilkinson yang berpegang teguh kepada ejaan pengaruh Arab tahap kedua. Timbul kekeliruan dalam kamus ini hingga orang Melayu yang mahir bahasanya pun agak sukar membezakan kata-kata yang diejanya. Hugh Clifford melibatkan diri dalam bidang masyarakat melayu. 24 .the Malay Languages. dan ejaan pengaruh Melayu tahap pertama yang diberi istilah oleh Za¶ba sebagai µejaan tua¶. Terdapat perkataan yang sama ejaannya tetapi berlainan sebutan dan maknanya. Hal ini boleh dilihat apabila beliau banyak bergaul dengan masyarakat Melayu di samping menjalankan tugas sebagai Residen British di Pahang. supaya mudah orang Melayu menerima tulisan rumi untuk bahasa Melayu yang beliau sedang susun pada masa itu dan diterbitkan setahun selepas terbitnya kamus ini.0 KELEMAHAN PARA PENGKAJI BARAT Walaupun begitu besar sumbangan para pengkaji Barat ini. Terdapat perkataan dalam kamus ini yang telah ada ejaan Melayunya tetapi masih dikekalkan ejaan pengaruh Arabnya. Contohnya R. Langkah yang dibuat oleh Wilkinson yang mengekalkan ejaan Jawi yang asli mempunyai motif yang tertentu. Beliau sengaja mengekalkan ejaan pengaruh Arab kedua dan pengaruh Melayu tahap pertama. Hal ini beliau perlu tanamkan ke dalam hati orang Melayu. namun mereka juga tidak lari daripada melakukan kelemahan dalam kajian mereka. 5. iaitu pada tahun 1904. Novel-novel dan cerita-cerita tersebut ditulis berdasarkan pemerhatiannya semasa menjalankan tugas di Tanah Melayu. Hugh Clifford juga telah banyak mempelajari budaya dan adat-adat Melayu dan mempraktikkannya dalam kehidupannya.

Hamid. embek. aling. asik. Ejaan yang digunakan oleh Wilkinson yang boleh mengelirukan para pembaca bukunya adalah kerana beliau menggunakan sistem ejaan tua. dan usaha ini dipertahankan terus oleh keraninya seorang Melayu yang bernama Daeng Abd. ontang. Beliau tetap terus menggunakan ejaan tua. Di sebalik alasan itu ialah supaya orang Melayu akan sentiasa terkeliru dengan sistem Jawi yang ada. Terdapat beratus-ratus kata yang sama ejaan untuk beberapa kata yang berlainan sebutan dan makna (homograf). ombak Untuk antang. angit. Bukti-bukti yang disebutkan di atas menunjukkan bahawa pengekalan ejaan pengaruh Arab memang sengaja ditonjolkan dengan menggunakan alasan untuk memelihara ³keaslian dan kemurnian´ ejaan Jawi Melayu. angut Untuk alang. embak. untong. engut. Contoh homograf yang lain: iii) iv) v) vi) vii) Untuk asak. embik. Boleh dikatakan setiap halaman bukunya yang tebal itu mengandungi kata-kata yang berbentuk homograf.Usaha Wilkinson ini diteruskan oleh R. Lama-kelamaan mereka akan benci terhadap tulisan sendiri dan berpindah ke tulisan Rumi yang sedang diperluaskan penggunaannya oleh penjajah pada masa itu. along. 25 . along Untuk ambik. Ada kata yang sama ejaan tetapi mengandungi dua kata yang berbeza sebutan dan makna seperti: i) ii) Untuk asta dan asut Untuk asah dan asuh Terdapat juga kata yang sama ejaan yang mengandungi banyak kata yang berbeza sebutan dan makna. asok Untuk angat. elang. Pada masa yang sama Wilkinson telah ditugaskan untuk menyusun sistem ejaan rumi Melayu. enteng. anting.O Winstedt dalam tulisan-tulisannya. embok. entang. unting.

Alasan yang diberikan ialah ejaan Jawinya telah ada pada buku yang telah lama. Inilah taktik halus yang digunakan oleh orang Barat untuk memisahkan orang Melayu daripada tulisan kesayangannya. Contoh ayat yang dikemukakan juga banyak yang tidak berterima (tidak gramatis). buku kamus Wilkinson tidak lagi memasukkan versi tulisan Jawinya. yang mencatat semua perkataan yang diingatinya (daripada bahasa lisan) sehingga berlaku banyak kesalahan ejaan. Ini terbukti daripada kamusnya yang dicetak selepas tahun 1932. Satu kenyataan yang cukup jelas menggambarkan niat sebenar kerajaan Inggeris memberi pendidikan kepada orang Melayu ialah kenyataan George Maxwell dalam Annual Report bagi Negeri-negeri Melayu Bersekutu 1920 (Azmah Abdul Manaf:279).Serta menjadikan ia mengerti. Kamus ini ditulis oleh pedagang yang datang ke Nusantara. Winstedt juga begitu kontroversial kerana beberapa sudut pandangannya yang boleh disebut µimperialistik¶ yang diterapkan dalam berbagai-bagai buku karyanya tentang bahasa Melayu. Usaha ini terbukti kejayaannya apabila anak-anak Melayu sekarang termasuk di negeri-negeri yang kuat latar belakang sekolah agama tradisionalnya seperti di Kelantan dan Kedah. banyak yang tidak tahu membaca Jawi. iaitu tulisan Jawi.Melayu pada tahun 1701 M dengan mengemukakan sedikit peraturan nahu.Ejaan Jawi yang mengelirukan ini dipertahankan terus oleh orang Inggeris yang lain termasuk orang melayu yang bekerja di bawah mereka. bahawa peluangnya dalam hidup ini adalah sesuai dengan cara hidup sekelilingnya. Begitu juga dengan Thomas Bowerey yang menyusun kamus Inggeris . Seperti para pengkaji sebelumnya. Apabila sistem ejaan Rumi Melayu telah mula mantap. tidak juga sebilangan budak yang kurang terdidik. melainkan hanya versi yang rumi sahaja. 26 . menerusi pelajarannya. sastera dan budaya Melayu. Tujuan kerajaan bukanlah hendak mengadakan segelintir pemuda yang berpendidikan baik. melainkan ialah untuk membaiki keadaan bilangan terbesar penduduk dan menjadikan anak Melayu atau petani seorang nelayan atau petani yang lebih cerdik daripada bapanya.

Pelbagai hasil kajian yang dibuat oleh mereka sebenarnya dapat digunakan untuk mengukur setakat mana kemajuan bangsa Melayu pada ketika itu. Wilhelm Von Humbolt. Selain itu. Sementelahan pula. John Crawford. Oleh kerana kajian awal bahasa Melayu dilakukan oleh bukan penutur ibunda bahasa Melayu dan bahasa Melayu itu sendiri telah dipengaruhi oleh susuk bahasa Arab dan bahasa Inggeris. maka pengaruh tersebut masih tidak dapat dilepaskan. 27 . hampir semua buku nahu bertitik tolak daripada falsafah Yunani dan dikembangkan oleh penulis nahu bahasa Inggeris. maka penyusunan nahunya juga tidak terlepas daripada pengaruh kedua-dua bahasa ini.0 KESIMPULAN Daripada huraian di atas dapatlah disimpulkan bahawa penggunaan bahasa Melayu sudah sejak lama memiliki tradisi nahunya. kedatangan barat juga telah merintis kepada kewujudan pelbagai teori-teori tentang asal usul bahasa Melayu yang menjadi polemik besar di kalangan tokoh-tokoh barat seperti William Marsden. namun kerana rujukan awal dan pengetahuan nahu yang diterima berasal daripada bahasa asing.6. beberapa orang penulis tempatan telah berusaha menulis nahu yang lebih bersifat Melayu. Walau bagaimanapun. Johan Casper Kern dan sebagainya yang mempunyai alasan tersendiri tentang kewujudan bahasa Melayu. Oleh itu dapatlah ditegaskan bahawa penjajahan Barat ke Tanah Melayu jika dilihat pada suatu sudut sebenarnya membawa banyak manfaat khususnya dalam pengembangan bahasa Melayu.

28 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful