INSTITUT PERGURUAN PEREMPUAN MELAYU MELAKA

KAJIAN SOSIAL«.

EKOSISTEM PAYA BAKAU

NAMA PENSYARAH : PN. HJH KHATIJAH BT YAHAYA

PROFIL AHLI

SITI FILZAH UMAR 870826-01-5516 PPISMP KS 017-7003852 fill_zah@yahoo.com

SITI ZUBAIDAH MUNAVER 870929-43-5644 PPISMP KS 017-2886849

NUR AMIRAH MOHD YUSOF 880430-02-5258 012-4294131 amyda_mira@yahoo.com

Kenali Hutan Bakau«.
‡ Terdapat kira-kira 4% dari semua hutan di negara ini adalah bakau. Hutan paya bakau tedapat secara eksklusif di persisiran pantai dan sungai yang bertanah serta masin. Terdapat pelbagai flora dan fauna unik yang dapat di temui di hutan paya bakau.

APA ITU HUTAN PAYA BAKAU?
µ Iaitu dirian hutan yang tumbuh di sepanjang persisiran pantai yang terlindung, di dataran lumpur dan tebing sungai. Ia wujud antara pertemuan darat dan laut. Di pengaruhi air pasang dan surut.¶

CIRI-CIRI UTAMA HUTAN PAYA BAKAU ‡ Pokok bakau hidup di tanah yang berlumpur ‡ Kawasannya sentiasa ditakungi air ‡ Tanah dan airnya mangandungi garam yang tinggi ‡ Tahap Oksigen air yang rendah ‡ Dipengaruhi air pasang dan surut ‡ Menerima pancaran cahaya matahari yang banyak ‡ Suhu tinggi hujan lebat sepanjang tahun ‡ Terdapat 22 spesis bakau asli .

CIRI UTAMA PAYA BAKAU .

CIRI-CIRI PENYESUAIAN TUMBUHAN BAKAU ‡ Pokok bakau beketinggian sederhana tinggi ‡ Batang pokok bakau disokong akar ceracak di dalam tanah lembut ‡ Akar ini juga membantu pokok bernafas ‡ Di dalam air kawasan bakau terdapat tumbuhan akuatik termasuk fitoplankton ‡ Fitoplankton terapung-apung dalam air .

Tanjung Piai Johor National Park Realms where endless spectacles unfold«. RAMSAR Site .

526 hektar di tumbuhi dengan pokok bakau. . Tanjung Piai telah diwartakan sebagai Tapak RAMSAR iaitu kawasan tanah lembap berkepentingan antarabangsa.Taman Negara Tanjung Piai merupakan tanah terselatan di benua Asia. Tempat ini yang terletak di daerah Pontian memiliki kepelbagaian ekologi. Tempat ini juga menjadi tempat hidupan laut dan darat hidup secara harmoni. Tanjung Piai yang meliputi kawasan seluas 926 hektar.

.

FLORA DI HUTAN PAYA BAKAU TANJUNG PIAI .

Bakau Kurap .Flora Tanjung Piai  Terdapat pelbagai flora yang dapat ditemui di Tanjung Piai antaranya : .Bakau Minyak .  Tumbuhan lain seperti bakau putih ada tapi jarangjarang ditemui.Lenggadai .Pokok Api-api Ludat  Namun kebanyakan yang terdapat di sini ialah pokok bakau minyak yang majoriti tumbuh dan hidup dengan banyak.Teruntum Merah . .Bakau Putih .

Contoh flora di Tanjung Piai« .

bertompok putih. permukaan daunnya yang juga licin dan panjang.Bakau Minyak (Rhizophora Apiculata) 1.  Kulit kayunya licin. Ciri-ciri :  Ketinggian pokok bakau minyak dilihat antara 15-20 meter.  Pokok ini memiliki banir jenis akar jangkang yang menyokong tumbuhan ini dan membolehkan ia bernafas. berwarna kelabu gelap.  Daunnya kecil iaitu 5-13 sentimeter. . dan merekah sedikit.

Buahnya kecil berwarna coklat berbentuk pir (vivipari) untuk memudahkan percambahan pokok bakau di tanah lumpur 2.  Kulitnya boleh diguna sebagai bahan pengawet.  Bunga berwarna krim dan berkelopak kecil. Kegunaan :  Pokok bakau minyak digunakan sebagai kayu api dan kayu balak dalam pembinaan seperti cerucuk. .

Akar jangkang Batang pokok bakau minyak Litupan pokok bakau minyak Daunnya kecil .

tirus dengan warna kuning.Bakau Kurap (Rhizophora Mucronata) 1. Ciri-ciri :      Ketinggian pokok bakau kurap hampir sama dengan bakau minyak iaitu antara 1520 meter. Tetapi daun pokok ini pula besar iaitu 8-12 cm. Kulitnya pula menggerutu. . Banir bakau kurap juga adalah jenis akar jangkang. Tangkai bunga panjang. dan stil yang pendek. terdapat rekahan berpetak dan berwarna hitam.

.  Panjang biji benih bakau kurap 40-60 cm. Buah berwarna coklat. dan berbentuk kon.  Bakau kurap mendapat nama dari biji benih yang menggerutu.  Berbunga sepanjang tahun.  Sangat sesuai hidup di kawasan berpasir dan tanah keras yang lembap. licin.  Ditemui jauh dari kawasan air pasang dan surut.

 Air rebusan kulit kayu diminum untuk wanita bersalin dan cirit-birit. Kegunaan :  Sebagai kayu api dan kayu balak dalam pembinaan seperti cerucuk. .  Tanin diguna sebagai bahan pewarna untuk jala.2.

Rhizophora Mucronata Bakau Kurap .

 Pokok ini mungkin mengeluarkan banir sokongan yang kecil.Jeruju Putih 1. berkilat. dan tajam pada bahagian gigi daun. berjambak. berkilat. . Ciri-ciri  Daun jeruju putih tebal. dan ia meletup apabila masak sejauh 2 meter untuk tujuan pembiakan dan percambahan.  Buahnya berwarna hijau. berlilin.

 Pokok ini juga mengeluarkan garam pada daun. . atas busut. dan pokok ini merebak membentuk kelompok khasnya.  Pokok jeruju putih tumbuh dalam lumpur berhampiran paras air pasang.

Kegunaan :  Jeruju putih mengubati sakit sendi. dan batu karang. luka terkena panah beracun.2. patukan ular.  Air dari kulitnya mengubati penyakit kulit. . Cara rawatan ialah air rebusan daun diminum setengah gelas setiap hari.

Membentuk kelompok khas Tajam pada gigi daun Jeruju Putih .

.FAUNA DI HUTAN PAYA BAKAU Tanjung Piai«..

Reptilia : ular. buaya. monyet. tikus rumah. serangga. biawak. Moluska : siput mata merah. yang dapat ditemui di Tanjung Piai yang berperanan menyeimbangi ekosistem fauna bakau di sini.Fauna Tanjung Piai ‡ Terdapat pelbagai fauna atau haiwan di Tanjung Piai antaranya: Mamalia : Kera. tupai. lotong cikong. lokan. tikus kayu dan kelawar. burung. . ikan. ‡ terdapat juga kumpulan spesis lain seperti kumpulan amfibia.

Gobiidae) 1.Ikan Belacak (Mudskipper F. . ‡ Bernafas dengan menahan @ menakung air masin di dalam mulut dan insang dan ditukar kepada air masin. Ciri-ciri : ‡ Keluarga amfibia. ‡ Spesis ikan paling mudah dilihat dalam hutan paya bakau. ‡ Unik kerana bertahan lama di kawasan kurang air dan oksigen.

‡ Mempunyai sepasang mata yg berada di atas kepala membolehkan mencari mangsa @ melihat pemangsa dengan lebih baik ‡ Sirip hadapan berotot memboleh merangkak dan melompat ‡ Habitat ikan belacak di kawasan lumpur dan memanjat banir @akar .

Ciri-ciri : ‡ Tergolong dalam kategori mamalia ‡ Lotong cikong/ cengkung merupakan salah satu primate yang menghuni kawasan hutan paya bakau Tanjung Piai. ‡ Anak lotong yang baru lahir berwarna kuning kemasan. ‡ Makanan utamanya ialah daun muda. bunga dan buah-buahan. .Lotong Cikong ( Presbytis Obscura) 1.

.‡ Warna ini memberi isyarat kepada lotong dewasa lain untuk memberi penjagaan rapi kepadanya. ‡ 4 bulan kemudian warna anak lotong itu bertukar menjadi coklat hitam.

.  Cengkerang keras dan besar.  Habitat di kawasan berlumpur berair dan tempat laluan masuk air.Lokan (F. Corbiculidee) 1. Ciri-ciri :  Merupakan hidupan moluska dan dwicengkerang (bivalve).  Boleh sesuai diri dengan baik di hutan paya bakaudan dapat bertahan tanpa air dalam jangka masa lama.

Contoh lokan yang juga menjadi sumber makanan manusia. .

Taman Rekreasi Awam Pontian .

Berhampiran taman rekreasi ini terdapat kawasan kecil paya bakau.Taman rekreasi awam Pontian merupakan salah satu daripada pusat rekreasi yang terletak berhampiran dengan bandar. Di sini masih dapat dijumpai spesis flora dan fauna paya bakau. . Kedudukannya di persisiran laut menjadikan taman rekreasi ini menjadi tumpuan pengunjung yang terdiri daripada keluarga dan remaja. Kedudukan kawasan paya bakau yang berhampiran pusat rekreasi ini telah memberi kesan sampingan.

Kawasan paya bakau di Taman Rekreasi Awam Pontian .

‡ Banirnya jenis akar pensil. . ‡ Yang dapat dilihat kebanyakannya ialah pokok api-api seperti api-api ludat. ‡ Buahnya pula berbentuk telur dan hujungnya tajam dilitupi bulu (tomentum). ‡ Pokok ini bersaiz kecil dan sederhana. ‡ Bunga pokok api-api jingga kekuningan.Flora Pokok Api-api (Avicennia) : ‡ Di kawasan ini jarang di temui pokok dari jenis bakau seperti bakau minyak.

Api-api mempunyai akarakar berbentuk seperti pensil yang muncul dari bawah tanah. Akar-akar ini dipanggil akar pernafasan .

‡ Tumbuhan ini juga dilihat mempunyai akar pernafasan berbentuk pensil sama seperti pokok api-api. Buah perepat Pokok perepat .Perepat atau berembang : ‡ Perepat ditemui berhampiran dengan kawasan yang berhadapan dengan laut.

 Haiwan ini memakan daun-daun pokok bakau yang luruh dan juga alga yang terdapat di atas permukaan lumpur (bahan detritus).FAUNA Siput berungun :  Siput ini dari jenis gastropoda yang terdiri daripada pelbagai jenis dan saiz. .  Habitat siput berungan boleh didapati di dalam lumpur dan juga batang-batang pokok.

click Options in the Message Bar. and then click Enable external content. PowerPoint prevented this external picture from being automatically downloaded. Siput Berungun .To help protect your privacy. To download and display this picture.

Ketam Rebab (Uca sp) :  Ketam ini bersaiz kecil dan berwarnawarni. . Ketam jantan mempunyai salah satu pengepitnya yang besar untuk melindungi kawasannya.  Selain itu ia juga digunakan untuk menarik perhatian ketam betina yang mempunyai saiz pengepit yang biasa.

. Apabila air pasang. ketam ini masuk ke terowongnya dan menutup terowong dengan pintu kolong sehingga air surut.  Setiap jenis ketam rebab mempunyai raut warna yang berlainan.

 Menjadi tempat persinggahan burung.  Mempunyai spesis yang tahan kepada keadaan persekitaran yang berair masin dan berlumpur. monyet. .  Spesis fauna yang boleh dilihat dari hasil kajian di kedua-dua kawasan ialah ikan belacak. lokan.Persamaan  Tanah jenis lumpur. siput mata merah.  Spesis flora di kedua-dua tempat pula ialah pokok api-api ludat dan teruntum merah. tupai. dan ketam. kera. siput berungan.

kesesuaian tanahnya.  Kebanyakan pokok  Kebanyakannya dari jenis bakau Rhizophora. Api-api Ludat. dan merah (Lummitzera Brugueira iaitu Bakau Littores) dan Bakau Minyak. Lenggadai.Perbezaan Hutan Taman  Kuantiti pokok bakau  Kuantiti pokok bakau yang banyak kerana sedikit kerana kawasan paya yang kawasan paya yang luas dan besar serta kecil. pokok teruntum Avicennia. dan Bakau Kurap. .

dan tiada sampah sarap. dan lotong. terdapat pencemaran air. Taman  Akar kebanyakan berbentuk pensil. moluska seperti ikan belacak dan ketam dijumpai.  Faunanya terdiri daripada spesis burung. kera.  Persekitarannya kotor.  Pokoknya kecil sedikit.Perbezaan Hutan  Memiliki akar jangkang yang besar. dan banyak sampah sarap.  Banyak fauna dapat dilihat dengan jelas seperti monyet.  Pokok-pokoknya lebih tinggi.  Persekitarannya bersih. tiada pencemaran air. .

Aliran Tenaga dan Siratan Makanan ‡ Siratan makanan merupakan rantaian makanan yang bertindih lapisan dan saling kaitan antara satu organisma dengan organisama yang lain. ‡ Organisma pengguna utama : ‡ Herbivor @ pengguna primer merupakan haiwan memakan tumbuhan ‡ Karnivor @ pengguna sekunder merupakan haiwan yang memakan haiwan lain ‡ Pengguna tertier @omnivor merupakan pemakan kedua haiwan dan tumbuhan .

Pengguna Tertier Pengguna Sekunder Pengguna Primer Pengeluar PIRAMID EKOLOGI .

b. Siratan Makanan 1 2 5 manusia detritus Pemakan detritus 3 Karnivor kecil (Tilapia) 5 manusia 4 Karnivor besar ( Ikan Yu) .

KEPENTINGAN HUTAN PAYA BAKAU .

‡ Tumbuhan paya bakau juga mengawal hakisan pantai daripada tindakan ombak. . kera dan sebagainya.Dari segi alam sekitar : ‡ menjadi habitat dan tempat pembiakan yang penting bagi pelbagai jenis hidupan seperti burung pekaka. ‡ Menjadi pembenteng daripada ombak besar. hidupan akuatik seperti ikan belacak. siput merah. dan haiwan mamalia seperti monyet.

‡ Tumbuhan paya bakau juga dapat menyerap nutrien dan fosforus untuk menapis kawasan pantai daripada dicemari.‡ Berfungsi sebagai penambat sedimen. serta hidupan akuatik . ‡ Pembekal makanan kepada pelbagai haiwan. burung. pengurai.

diguna sebagai ceracak bagunan. jeti dan sebagainya. ikan tilapia. . ‡ Tanin daripada bakau kurap di guna sebagai pewarna jala bagi nelayan. ‡ Kayu bakau juga diguna sebagai sumber bahan api seperti arang kayu. ‡ Menjadi sumber makanan kepada manusia seperti ketam.Dari segi ekonomi : ‡ Kayu bakau menjadi sumber bahan binaan. siput mata merah dan lokan.

K E P E N T I N G A N Pembinaan jeti Sebagai pembenteng Pusat pelancongan Sumber makanan .

1  Hutan paya bakau tedapat di sepanjang pesisiran pantai terlindung.  Wujud di kawasan pertemuan darat dan laut dan dipengaruhi air pasang surut. di dataran berlumpur dan tebing sungai.RUMUSAN 1.  Ciri utama tumbuhan bakau ialah berketinggian sederhana dan memiliki akar ceracak/jangkang untuk sokongan dan pernafasan .

Piai ditemui pelbagai flora dan fauna. Tumbuhan disini yang kebanyakkan adalah pokok bakau memiliki keunikkan kerana mampu hidup di tanah berlumpur yang masin. siput yang memakan reputan dedaun. Lantai hutan di sini di penuhi lumpur yang didiami pula oleh haiwan seperti udang.2  Sepanjang kajian di Tj.  Kewujudan pelbagai flora dan fauna di sini dilihat berperanan menyeimbangi ekosistem di hutan bakau Tjg Piai dan keaslian hutan ini terus berkekalan. . ketam rebab. Burung menjadikan tempat ini sebagai zon persinggahan mereka. Selain itu hutan ini menjadi habitat bagi hidupan seperti kera. detritus dan sebagainya. lotong yang banyak ditemui.1.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful