INSTITUT PERGURUAN PEREMPUAN MELAYU MELAKA

KAJIAN SOSIAL«.

EKOSISTEM PAYA BAKAU

NAMA PENSYARAH : PN. HJH KHATIJAH BT YAHAYA

PROFIL AHLI

SITI FILZAH UMAR 870826-01-5516 PPISMP KS 017-7003852 fill_zah@yahoo.com

SITI ZUBAIDAH MUNAVER 870929-43-5644 PPISMP KS 017-2886849

NUR AMIRAH MOHD YUSOF 880430-02-5258 012-4294131 amyda_mira@yahoo.com

Kenali Hutan Bakau«.
‡ Terdapat kira-kira 4% dari semua hutan di negara ini adalah bakau. Hutan paya bakau tedapat secara eksklusif di persisiran pantai dan sungai yang bertanah serta masin. Terdapat pelbagai flora dan fauna unik yang dapat di temui di hutan paya bakau.

APA ITU HUTAN PAYA BAKAU?
µ Iaitu dirian hutan yang tumbuh di sepanjang persisiran pantai yang terlindung, di dataran lumpur dan tebing sungai. Ia wujud antara pertemuan darat dan laut. Di pengaruhi air pasang dan surut.¶

CIRI-CIRI UTAMA HUTAN PAYA BAKAU ‡ Pokok bakau hidup di tanah yang berlumpur ‡ Kawasannya sentiasa ditakungi air ‡ Tanah dan airnya mangandungi garam yang tinggi ‡ Tahap Oksigen air yang rendah ‡ Dipengaruhi air pasang dan surut ‡ Menerima pancaran cahaya matahari yang banyak ‡ Suhu tinggi hujan lebat sepanjang tahun ‡ Terdapat 22 spesis bakau asli .

CIRI UTAMA PAYA BAKAU .

CIRI-CIRI PENYESUAIAN TUMBUHAN BAKAU ‡ Pokok bakau beketinggian sederhana tinggi ‡ Batang pokok bakau disokong akar ceracak di dalam tanah lembut ‡ Akar ini juga membantu pokok bernafas ‡ Di dalam air kawasan bakau terdapat tumbuhan akuatik termasuk fitoplankton ‡ Fitoplankton terapung-apung dalam air .

RAMSAR Site .Tanjung Piai Johor National Park Realms where endless spectacles unfold«.

Tanjung Piai telah diwartakan sebagai Tapak RAMSAR iaitu kawasan tanah lembap berkepentingan antarabangsa. Tanjung Piai yang meliputi kawasan seluas 926 hektar. Tempat ini juga menjadi tempat hidupan laut dan darat hidup secara harmoni.Taman Negara Tanjung Piai merupakan tanah terselatan di benua Asia. Tempat ini yang terletak di daerah Pontian memiliki kepelbagaian ekologi. . 526 hektar di tumbuhi dengan pokok bakau.

.

FLORA DI HUTAN PAYA BAKAU TANJUNG PIAI .

 Tumbuhan lain seperti bakau putih ada tapi jarangjarang ditemui.Lenggadai .Bakau Putih .Bakau Kurap .Pokok Api-api Ludat  Namun kebanyakan yang terdapat di sini ialah pokok bakau minyak yang majoriti tumbuh dan hidup dengan banyak.Flora Tanjung Piai  Terdapat pelbagai flora yang dapat ditemui di Tanjung Piai antaranya : .Teruntum Merah .Bakau Minyak . .

Contoh flora di Tanjung Piai« .

. permukaan daunnya yang juga licin dan panjang.  Daunnya kecil iaitu 5-13 sentimeter. Ciri-ciri :  Ketinggian pokok bakau minyak dilihat antara 15-20 meter. bertompok putih.Bakau Minyak (Rhizophora Apiculata) 1.  Kulit kayunya licin. berwarna kelabu gelap. dan merekah sedikit.  Pokok ini memiliki banir jenis akar jangkang yang menyokong tumbuhan ini dan membolehkan ia bernafas.

. Buahnya kecil berwarna coklat berbentuk pir (vivipari) untuk memudahkan percambahan pokok bakau di tanah lumpur 2. Kegunaan :  Pokok bakau minyak digunakan sebagai kayu api dan kayu balak dalam pembinaan seperti cerucuk.  Bunga berwarna krim dan berkelopak kecil.  Kulitnya boleh diguna sebagai bahan pengawet.

Akar jangkang Batang pokok bakau minyak Litupan pokok bakau minyak Daunnya kecil .

Banir bakau kurap juga adalah jenis akar jangkang. dan stil yang pendek. Tetapi daun pokok ini pula besar iaitu 8-12 cm. terdapat rekahan berpetak dan berwarna hitam. .Bakau Kurap (Rhizophora Mucronata) 1. Tangkai bunga panjang. Kulitnya pula menggerutu. tirus dengan warna kuning. Ciri-ciri :      Ketinggian pokok bakau kurap hampir sama dengan bakau minyak iaitu antara 1520 meter.

.  Ditemui jauh dari kawasan air pasang dan surut.  Berbunga sepanjang tahun. Buah berwarna coklat.  Bakau kurap mendapat nama dari biji benih yang menggerutu. dan berbentuk kon. licin.  Panjang biji benih bakau kurap 40-60 cm.  Sangat sesuai hidup di kawasan berpasir dan tanah keras yang lembap.

2. Kegunaan :  Sebagai kayu api dan kayu balak dalam pembinaan seperti cerucuk.  Tanin diguna sebagai bahan pewarna untuk jala. .  Air rebusan kulit kayu diminum untuk wanita bersalin dan cirit-birit.

Rhizophora Mucronata Bakau Kurap .

dan ia meletup apabila masak sejauh 2 meter untuk tujuan pembiakan dan percambahan.Jeruju Putih 1. berkilat. Ciri-ciri  Daun jeruju putih tebal. . berkilat. berlilin.  Buahnya berwarna hijau.  Pokok ini mungkin mengeluarkan banir sokongan yang kecil. berjambak. dan tajam pada bahagian gigi daun.

. atas busut.  Pokok jeruju putih tumbuh dalam lumpur berhampiran paras air pasang. Pokok ini juga mengeluarkan garam pada daun. dan pokok ini merebak membentuk kelompok khasnya.

patukan ular.  Air dari kulitnya mengubati penyakit kulit.2. luka terkena panah beracun. dan batu karang. Cara rawatan ialah air rebusan daun diminum setengah gelas setiap hari. . Kegunaan :  Jeruju putih mengubati sakit sendi.

Membentuk kelompok khas Tajam pada gigi daun Jeruju Putih .

FAUNA DI HUTAN PAYA BAKAU Tanjung Piai«. ..

Moluska : siput mata merah. Reptilia : ular. tikus kayu dan kelawar. buaya. biawak. lokan. tikus rumah. ikan. serangga.Fauna Tanjung Piai ‡ Terdapat pelbagai fauna atau haiwan di Tanjung Piai antaranya: Mamalia : Kera. lotong cikong. ‡ terdapat juga kumpulan spesis lain seperti kumpulan amfibia. tupai. . monyet. burung. yang dapat ditemui di Tanjung Piai yang berperanan menyeimbangi ekosistem fauna bakau di sini.

. ‡ Spesis ikan paling mudah dilihat dalam hutan paya bakau. ‡ Unik kerana bertahan lama di kawasan kurang air dan oksigen.Ikan Belacak (Mudskipper F. Ciri-ciri : ‡ Keluarga amfibia. Gobiidae) 1. ‡ Bernafas dengan menahan @ menakung air masin di dalam mulut dan insang dan ditukar kepada air masin.

‡ Mempunyai sepasang mata yg berada di atas kepala membolehkan mencari mangsa @ melihat pemangsa dengan lebih baik ‡ Sirip hadapan berotot memboleh merangkak dan melompat ‡ Habitat ikan belacak di kawasan lumpur dan memanjat banir @akar .

Lotong Cikong ( Presbytis Obscura) 1. bunga dan buah-buahan. ‡ Makanan utamanya ialah daun muda. Ciri-ciri : ‡ Tergolong dalam kategori mamalia ‡ Lotong cikong/ cengkung merupakan salah satu primate yang menghuni kawasan hutan paya bakau Tanjung Piai. ‡ Anak lotong yang baru lahir berwarna kuning kemasan. .

‡ Warna ini memberi isyarat kepada lotong dewasa lain untuk memberi penjagaan rapi kepadanya. . ‡ 4 bulan kemudian warna anak lotong itu bertukar menjadi coklat hitam.

.  Cengkerang keras dan besar.  Habitat di kawasan berlumpur berair dan tempat laluan masuk air. Corbiculidee) 1.  Boleh sesuai diri dengan baik di hutan paya bakaudan dapat bertahan tanpa air dalam jangka masa lama.Lokan (F. Ciri-ciri :  Merupakan hidupan moluska dan dwicengkerang (bivalve).

Contoh lokan yang juga menjadi sumber makanan manusia. .

Taman Rekreasi Awam Pontian .

Berhampiran taman rekreasi ini terdapat kawasan kecil paya bakau. Kedudukan kawasan paya bakau yang berhampiran pusat rekreasi ini telah memberi kesan sampingan.Taman rekreasi awam Pontian merupakan salah satu daripada pusat rekreasi yang terletak berhampiran dengan bandar. Kedudukannya di persisiran laut menjadikan taman rekreasi ini menjadi tumpuan pengunjung yang terdiri daripada keluarga dan remaja. . Di sini masih dapat dijumpai spesis flora dan fauna paya bakau.

Kawasan paya bakau di Taman Rekreasi Awam Pontian .

. ‡ Banirnya jenis akar pensil. ‡ Pokok ini bersaiz kecil dan sederhana. ‡ Yang dapat dilihat kebanyakannya ialah pokok api-api seperti api-api ludat.Flora Pokok Api-api (Avicennia) : ‡ Di kawasan ini jarang di temui pokok dari jenis bakau seperti bakau minyak. ‡ Bunga pokok api-api jingga kekuningan. ‡ Buahnya pula berbentuk telur dan hujungnya tajam dilitupi bulu (tomentum).

Api-api mempunyai akarakar berbentuk seperti pensil yang muncul dari bawah tanah. Akar-akar ini dipanggil akar pernafasan .

Perepat atau berembang : ‡ Perepat ditemui berhampiran dengan kawasan yang berhadapan dengan laut. ‡ Tumbuhan ini juga dilihat mempunyai akar pernafasan berbentuk pensil sama seperti pokok api-api. Buah perepat Pokok perepat .

 Haiwan ini memakan daun-daun pokok bakau yang luruh dan juga alga yang terdapat di atas permukaan lumpur (bahan detritus).FAUNA Siput berungun :  Siput ini dari jenis gastropoda yang terdiri daripada pelbagai jenis dan saiz.  Habitat siput berungan boleh didapati di dalam lumpur dan juga batang-batang pokok. .

To download and display this picture. click Options in the Message Bar.To help protect your privacy. PowerPoint prevented this external picture from being automatically downloaded. and then click Enable external content. Siput Berungun .

Ketam jantan mempunyai salah satu pengepitnya yang besar untuk melindungi kawasannya.Ketam Rebab (Uca sp) :  Ketam ini bersaiz kecil dan berwarnawarni. .  Selain itu ia juga digunakan untuk menarik perhatian ketam betina yang mempunyai saiz pengepit yang biasa.

ketam ini masuk ke terowongnya dan menutup terowong dengan pintu kolong sehingga air surut. Apabila air pasang.  Setiap jenis ketam rebab mempunyai raut warna yang berlainan. .

tupai. lokan.  Menjadi tempat persinggahan burung. .  Spesis fauna yang boleh dilihat dari hasil kajian di kedua-dua kawasan ialah ikan belacak. monyet. siput mata merah. kera. dan ketam.  Spesis flora di kedua-dua tempat pula ialah pokok api-api ludat dan teruntum merah. siput berungan.  Mempunyai spesis yang tahan kepada keadaan persekitaran yang berair masin dan berlumpur.Persamaan  Tanah jenis lumpur.

pokok teruntum Avicennia. Lenggadai. kesesuaian tanahnya. dan Bakau Kurap.Perbezaan Hutan Taman  Kuantiti pokok bakau  Kuantiti pokok bakau yang banyak kerana sedikit kerana kawasan paya yang kawasan paya yang luas dan besar serta kecil. dan merah (Lummitzera Brugueira iaitu Bakau Littores) dan Bakau Minyak. Api-api Ludat. .  Kebanyakan pokok  Kebanyakannya dari jenis bakau Rhizophora.

 Persekitarannya kotor.  Pokok-pokoknya lebih tinggi.  Persekitarannya bersih. dan tiada sampah sarap.  Banyak fauna dapat dilihat dengan jelas seperti monyet. moluska seperti ikan belacak dan ketam dijumpai. . Taman  Akar kebanyakan berbentuk pensil. terdapat pencemaran air. tiada pencemaran air.  Pokoknya kecil sedikit.  Faunanya terdiri daripada spesis burung. dan banyak sampah sarap.Perbezaan Hutan  Memiliki akar jangkang yang besar. kera. dan lotong.

‡ Organisma pengguna utama : ‡ Herbivor @ pengguna primer merupakan haiwan memakan tumbuhan ‡ Karnivor @ pengguna sekunder merupakan haiwan yang memakan haiwan lain ‡ Pengguna tertier @omnivor merupakan pemakan kedua haiwan dan tumbuhan .Aliran Tenaga dan Siratan Makanan ‡ Siratan makanan merupakan rantaian makanan yang bertindih lapisan dan saling kaitan antara satu organisma dengan organisama yang lain.

Pengguna Tertier Pengguna Sekunder Pengguna Primer Pengeluar PIRAMID EKOLOGI .

Siratan Makanan 1 2 5 manusia detritus Pemakan detritus 3 Karnivor kecil (Tilapia) 5 manusia 4 Karnivor besar ( Ikan Yu) .b.

KEPENTINGAN HUTAN PAYA BAKAU .

dan haiwan mamalia seperti monyet. ‡ Menjadi pembenteng daripada ombak besar.Dari segi alam sekitar : ‡ menjadi habitat dan tempat pembiakan yang penting bagi pelbagai jenis hidupan seperti burung pekaka. . kera dan sebagainya. ‡ Tumbuhan paya bakau juga mengawal hakisan pantai daripada tindakan ombak. siput merah. hidupan akuatik seperti ikan belacak.

‡ Tumbuhan paya bakau juga dapat menyerap nutrien dan fosforus untuk menapis kawasan pantai daripada dicemari. pengurai. serta hidupan akuatik . burung.‡ Berfungsi sebagai penambat sedimen. ‡ Pembekal makanan kepada pelbagai haiwan.

Dari segi ekonomi : ‡ Kayu bakau menjadi sumber bahan binaan. ikan tilapia. . siput mata merah dan lokan. ‡ Menjadi sumber makanan kepada manusia seperti ketam. ‡ Tanin daripada bakau kurap di guna sebagai pewarna jala bagi nelayan. ‡ Kayu bakau juga diguna sebagai sumber bahan api seperti arang kayu. diguna sebagai ceracak bagunan. jeti dan sebagainya.

K E P E N T I N G A N Pembinaan jeti Sebagai pembenteng Pusat pelancongan Sumber makanan .

di dataran berlumpur dan tebing sungai.RUMUSAN 1.1  Hutan paya bakau tedapat di sepanjang pesisiran pantai terlindung.  Ciri utama tumbuhan bakau ialah berketinggian sederhana dan memiliki akar ceracak/jangkang untuk sokongan dan pernafasan .  Wujud di kawasan pertemuan darat dan laut dan dipengaruhi air pasang surut.

. detritus dan sebagainya. Lantai hutan di sini di penuhi lumpur yang didiami pula oleh haiwan seperti udang.  Kewujudan pelbagai flora dan fauna di sini dilihat berperanan menyeimbangi ekosistem di hutan bakau Tjg Piai dan keaslian hutan ini terus berkekalan. Burung menjadikan tempat ini sebagai zon persinggahan mereka.1. Selain itu hutan ini menjadi habitat bagi hidupan seperti kera. lotong yang banyak ditemui.2  Sepanjang kajian di Tj. Tumbuhan disini yang kebanyakkan adalah pokok bakau memiliki keunikkan kerana mampu hidup di tanah berlumpur yang masin. siput yang memakan reputan dedaun. ketam rebab. Piai ditemui pelbagai flora dan fauna.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful