Memperingati ketokohan Imam Al-Ghazali dalam Ilmu Tasawwuf

Disediakan oleh: Hairul Fakrul bin Awang Haji Bujang 9 November 2009

Imam Al-Ghazali 450H/1058M ² 505H/1111M
´Kerana keraguan itulah yang akan sampai kepada kebenaran. Sesiapa yang tidak ragu maka dia tidak berfikirµ

1

1.Riwayat Hidup (1/3)
‡ Nama sebenar Imam Al-Ghazali? ‡ Kenapa beliau digelar Al-Ghazali? ‡ Abu Hamid Muhammad bin Muhammad bin Muhammad bin Ahmad Al-Ghazali. ‡ Beliau digelar "Al-Ghazali" bersempena dengan gelaran bapanya yang bekerja sebagai pemintal bulu biri-biri (al-Ghazzal). Ada yang mengatakan mengambil sempena kampung kelahirannya, Ghazalah. ‡ Al-Ghazali juga digelar sebagai Sharaful A'immah ) ( Zainuddin ( ) ,Hujjatul Islam, bererti "Proof of Islamµ
2

‡ Gelaran beliau yang lain?

1.Riwayat Hidup (2/3)
‡ Bila dan di mana beliau dilahirkan? ‡ Imam Al-Ghazali dilahirkan pada tahun 450 Hijrah bersamaan dengan 1058 Masihi di Ghazalah di bandar Tus, Khurasan (Iran). ‡ Beliau berasal dari keluarga yang miskin. Bapanya merupakan seorang ahli Sufi yang sangat warak. ‡ Bapanya mempunyai cita-cita yang tinggi iaitu ingin melihat anaknya menjadi orang alim (berilmu) dan soleh.
3

‡ Keluarga beliau?

Riwayat Hidup (3/3) ‡ Bilakah Ghazali dunia? Imam Almeninggal ‡ Beliau meninggal dunia pada hari Isnin 14 Jamadilakhir tahun 505 Hijrah ( 1111M) di Tus dan jenazahnya dikebumikan di tempat kelahirannya. ‡ Imam Al-Ghazali adalah seorang ulama.1. ahli fikir dan ahli falsafah Islam yang terkemuka hingga kini. 4 .

Imam Al-Ghazali mempunyai daya hafalan dan ingatan yang kuat dan bijak berhujah.Beliau juga sanggup meninggalkan segala kemewahan hidup untuk bermusafir demi untuk mencari dan menuntut ilmu pengetahuan.Imam Al-Ghazali sangat mencintai ilmu pengetahuan. d.Beliau menguasai berbagai-bagai bidang ilmu pengetahuan.2.Peribadi ‡ Bagaimana keperibadian Al-Ghazali? Imam a. e. c. b.Beliau terkenal sebagai ahli falsafah Islam yang telah mengharumkan nama ulama Islam di Eropah melalui hasil-hasil karyanya yang bermutu tinggi. 5 .

Pendidikan (1/4) ‡ Bagaimana pendidikan awal yang diterima AlGhazali? ‡ Ilmu apa dipelajarinya waktu itu? yang pada ‡ Pada peringkat awalnya beliau mendapat pendidikan secara percuma kerana keluarganya miskin. usul fikah dan falsafah serta menyelidik dan mengkaji segala pendapat empat mazhab hingga mahir dalam bidang-bidang tersebut. 6 ‡ Setelah itu apa yang dipelajari oleh beliau? . ‡ Beliau seterusnya mempelajari tauhid. mantiq.3. ‡ Beliau mempelajari ilmu fikah pada waktu itu.

Dan di sini beliau berguru dengan Imam al-Haramayn al-Juwaini. Beliau belajar selama lebih kurang 7 tahun. ‡ Al-Ghazali berpindah ke Naisabur pada tahun sekitar 1080M semasa belliau berumur hampir 23 tahun. 7 ‡ Pendidikan beliau selepas tamat pengajian di Tus dan Jurjan? .3.Pendidikan (2/4) ‡ Selepas itu kepada siapa dan ke mana Al-Ghazali melanjutkan pelajaran? ‡ Selepas itu pada tahun 1070M beliau menyambung pelajarannya dengan seorang guru yang bernama Ahmad Al-Razkani. kemudian berguru pula dengan Abu Nasr AlIsmail di Jurjan.

Beliau mengatasi semua ulama yang lain. ‡ Oleh sebab Al-Imam Al-Ghazali memiliki ketinggian ilmu beliau telah dilantik menjadi mahaguru di Madrasah Nizamiah di Baghdad pada tahun 484H(1091M).Pendidikan (3/4) ‡ Ke manakah beliau selepas berpindah ke Nisapur? ‡ Selepas Imam al-Haramain meninggal dunia pada tahun 478H(1085M). 8 ‡ Apa yang berlaku setelah beliau memiliki ketinggian ilmu? . al-Ghazali telah menghadiri suatu majlis ilmu yang diadakan oleh Perdana Menteri yang terkenal iaitu Nizam al-Mulk.3.

3. ‡ Selama 10 tahun beliau mengasingkan diri dengan rela hati. 9 ‡ Berapa lama beliau mengasingkan diri? . Lantaran itu.Pendidikan (4/5) ‡ Berapa lama AlGhazali bertugas sebagai Mahaguru? ‡ Selama empat tahun al-Ghazali bertugas sebagai Mahaguru. Sepanjang pemencilan dirinya. pada tahun 1095M beliau meninggalkan Baghdad untuk mengasingkan diri daripada kehidupan manusia biasa. secara khusus al-Ghazali menetap di Damsyik. Walaupun telah bergelar mahaguru tetapi beliau masih merasakan kekurangan pada ilmu pengetahuan yang dimiliki.

‡ Sewaktu dalam pengembaraan. Mesir dan Jerusalem untuk mendalami ilmu Tasawwuf yang dipelajarinya. Madinah. 10 ‡ Kitab apakah yang beliau tulis sewaktu dalam pengembaraan? . beliau telah menulis kitab "Ihya Ulumuddin" yang memberi sumbangan yang besar kepada masyarakat dan pemikiran Islam dalam pelbagai masalah yang mana masih menjadi rujukan pada masa kini.Pendidikan (5/5) ‡ Ke mana beliau mengembara untuk mendalami ilmu Tasawwuf? ‡ Beliau juga telah mengembara ke beberapa tempat seperti Makkah.3.

Sumbangan (1/3) ‡ Apakah sumbangan Al-Ghazali kepada Islam dan Ilmu pengetahuan? a.4. b.W.Imam Al-Ghazali adalah seorang merupakan ahli fikir Islam yang telah meninggalkan jasa yang dapat di nilai melalui hasil-hasil karyanya. 11 . untuk mendapat kebahagiaan hidup di dunia dan di akhirat.Imam Al-Ghazali berpendapat bahawa.T. seseorang itu hendaklah mempunyai ilmu dan diamalkan dengan baik dan ikhlas hanya kerana Allah S.

fikah. d.Sumbangan (2/3) ‡ Apakah sumbangan Al-Ghazali kepada Islam dan Ilmu pengetahuan? c.4.Hasil karya beliau yang terkenal ialah Ihya Ulumuddin yang merangkumi ilmu akidah. 12 .Beberapa hasil karya Imam AlGhazali telah diterjemahkan ke dalam berbagai-bagai bahasa Eropah untuk dijadikan rujukan kepada penuntut-penuntut di pusat-pusat pengajian tinggi. falsafah. akhlak dan tasawuf.

seperti Jalaluddin ar-Rumi. Syeikh AlAshraf.Kebanyakkan hasil-hasil karya Imam Al-Ghazali berbentuk falsafah.4.Sumbangan (3/3) ‡ Apakah sumbangan Al-Ghazali kepada Islam dan Ilmu pengetahuan? e. f. 13 . Ibnu Rusyd dan Syah Waliyullah. Imam AlGhazali adalah seorang ahli falsafah. Oleh hal yang demikian pengkaji-pengkaji Barat menganggap.Segala hasil-hasil tulisan beliau telah mempengaruhi ahli fikir Islam selepasnya.

4. ii. (Pembebas dari kesesatan) Mizanul-amal. (Permulaan petunjuk) 14 . (Kebangkitan Ilmu Agama) Al-Munqiz Min ad-Dalal. Ihya Ulumiddin. Bidayah Al-Hidayah. Tahafut al-Falasifah (Kekacauan Para Filsuf) v.Kitab-kitab karangan Al-Ghazali (1/2) ‡ Sebutkan beberapa kitab-kitab karangan Al-Ghazali? ‡ Hasil karya beliau disenaraikan sebagai 457 tajuk antaranya: i. (Timbangan Amal) iv. iii.

Asma Allah al-Husna ix. (Kimia Kebahagiaan) 15 .Kitab-kitab karangan Al-Ghazali (2/2) ‡ Sebutkan beberapa kitab-kitab karangan Al-Ghazali? vi. x. (Mutiara AlQuran) vii. Jawahir Al-Quran. Ayyuha al-Walad (Wahai Anak) Kimia as-Sa·adah. Minhaj al-Abidin (Jalan Orang-orang Beribadat) viii.4.

Antara gurunya yang termashur ialah Al-Junaid dan Al-Harith Al-Muhasibi. ‡ Namun begitu dalam bidang tasawwuf.Pengaruh al-Ghazali dan Ihya Ulumuddin dalam Tasawwuf (1/7) ‡ Apabila beliau melibatkan diri menjadi sebahagian dari ahli sufi. 16 . beliau membersihkan tasawwuf daripada perkara-perkara khurafat dan daripada perkara yang terkeluar dari pengamalan agama Islam yang sebenar.5. ‡ Al-Ghazali dilihat tidak pernah berdiam diri apabila menyedari pengamalan tasawwuf yang diamalkan oleh segelintir masyarakat pada zamannya terpesong daripada ajaran Islam. Al-Ghazali mempunyai guru.

menghuraikan dan memberikan konsep yang tepat kepada masyarakat pada zamannya. jika Al-Ghazali menyedari kesalahan yang dilakukan oleh masyarakat dalam bidang tasawwuf. ‡ Selain itu. beliau akan melemparkan kritikan yang membina yang bertujuan untuk membetulkan kesalahan dan menghalang daripada penyelewengan yang berlaku berterusan sehingga mencemarkan kemurnian Islam.Pengaruh al-Ghazali dan Ihya Ulumuddin dalam Tasawwuf (2/7) ‡ Beliau dengan tegas menjelaskan.5. 17 .

Ini menjamin pengamalnya tidak tersimpang daripada jalan yang sebenar.5.Pengaruh al-Ghazali dan Ihya Ulumuddin dalam Tasawwuf (3/7) ‡ Setelah penelitian kritis yang dilakukan oleh ALGhazali beliau mendapati ahli sufi pada zamannya terpesong daripada jalan sebenar akibat daripada kecetekan dan kejahilan terhadap ilmu yang berpunca daripada kesibukan mereka beribadat semata-mata. ‡ Justeru itu. 18 . Al-Ghazali telah mencadangken kepada khalayak pada ketika itu supaya mendalami dan menguasai ilmu yang berkaitan dengan tasawwuf sebelum tekun beribadah.

hukum yang berlaku dalam kehidupan seharian. sabar dan sifat-sifat lain yang berkaitan dengan zuhud dan peribadi mulia. kemudian beliau membahaskan berkaitan dengan fiqh ibadah atau konsep ibadah menurut perspektif hukum Islam. 19 . Selepas menerangkan teori-teori penting berkaitan dengan ilmu. Al-Ghazali menulis berkaitan dengan fiqh muamalah iaitu teori. barulah Al-Ghazali membincangkan aspekaspek tasawwuf seperti hati.Pengaruh al-Ghazali dan Ihya Ulumuddin dalam Tasawwuf (4/7) ‡ Sebagai buktinya. ibadah dan muamalat. ‡ Selepas itu. jika ditinjau metodologi penulisan AlGhazali dalam kitab Ihya·ulumuddin kita akan dapati bahawa Al-Ghazali memulakan kitabnya dengan perbahasan berkaitan teori dan konsep ilmu.5.

Parsi. kitab ini menjadi sumber rujukan ulama· di rantau alam melayu. 20 .Pengaruh al-Ghazali dan Ihya Ulumuddin dalam Tasawwuf (5/7) ‡ Antara penulisan terkenal Al-Ghazali dalam bidang tasawwuf ialah kitab Ihya·ulumuddin. Selain itu. ‡ Kitab ini telah diterjemahkan ke dalam beberapa bahasa lain seperti Bahasa Melayu . Bahasa Inggeris dan Bahasa Perancis. Kitab ini telah menjadi rujukan penting ilmu fiqh dan tasawwuf di serata dunia dari zaman penulisannya hingga ke hari ini. Urdu.5.

Kitab ini secara terperinci menjelaskan hubung kait antara fiqh dan tasawwuf. 21 .Pengaruh al-Ghazali dan Ihya Ulumuddin dalam Tasawwuf (6/7) ‡ Hasilnya lahirlah kitab Siyar assalikin dan Hidayatul salikin serta lain-lain kitab tasawwuf yang ditulis oleh ulama·-ulama. kelahiran Nusantara seperti ulama· kelahiran Patani. Palembang dan semenanjung tanah melayu. ‡ Antara pendorong Al-Ghazali menulis kitab ini ialah kerana kesedarannya yang tinggi terhadap penyelewengan teori dan konsep fiqh serta tasawwuf dalam masyarakat.5.

5.Pengaruh al-Ghazali dan Ihya Ulumuddin dalam Tasawwuf (7/7) ‡ Metodologi Al-Ghazali ketika menulis kitab ini ialah dengan merujuk pertamanya kepada sumber primer iaitu Al-Quran dan Sunah. ‡ Kehadiran kitab Ihya·ulumuddin memberi implikasi besar dalam pengajian tasawwuf. 22 . Sumbangan ini adalah cukup besar dalam bidang tasawwuf kerana Al-Ghazali telah memurnikan semula ilmu tasawwuf daripada kesesatan dan bid·ah. Kemudian diikuti dengan athar-athar sahabat dan tabi·in. Setelah merujuk pada sumber primer dan sekunder barulah Al-Ghazali mengutarakan pemikirannya terhadap konsep yang ditulisnya.

Al-Ghazali (menurut khayalan pelukis) 23 .

Peta Bandar Tus. Khurasan. Iran. 24 .

1111 25 . near Tus.Harouniyeh mausoleum. Possible tomb of Ghazali who died in A.D.

Haruniyah structure in Tus. Iran. named after Harun alRashid. the mausoleum of Ghazali is expected to be situated on the entrance of this monument 26 .

Ferdowsi Tomb at Tus 27 .

Masjid Dimasyq (Damsyik) Syria 28 .

Masjid Dimasyq (Damsyik) Syria 29 .

Qubbatus Sakhrah (Dome of Rock) di Jerusalem 30 .

Tempat yang dikatakan sebagai kubur Imam Al-Ghazali 31 .

Beberapa kitab karangan Al-Ghazali 32 .

33 .

34 .

35 .

php?topic=3752.jpg http://www. Biografi Imam Al-Ghazali. 1409 H / 1988 M. Dzulhijjah 1424 H / Januari 2004 M. Kuala Lumpur: Jasmine Enterprise. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.pre-renaissance. ISBN 0-8425-2466-5. Biogarfi Imam Al-Ghazali Rahimahullah.wikipedia. Cetakan I. Muhammad ¶Uthman El-Muhammady.html. (Al Imam Al Ghazali Hujjatul Islam wa Mujaddidul Miaatil Khamisah).ghazali. Diambil daripada http://www. Antara Falsafah Islam dan Falsafah Moden: Suatu Perbandingan Antara Al-Ghzali dan Descartes (Al-Manhaj al-Falsafiy Baina al-Ghazali wa Descartes). Al-Ghazali The Incoherence of the Philosophers (2nd edition). --------------. Translator: Claud Field (1863-1941).html http://halaqah. Dar al-Kutub al-Ilmiyyah. Diterjemahkan oleh Mohd. 2004. --------------.com/middle_east/israel/images/dome-rock-interior-500.0. (Teks asal dalam bahasa Arab) Mahmud Hamdi Zaqzuq.com/images/alghazali.wikipedia.org/wiki/Abu_Hamid_Al-Ghazali http://www. Brigham.sacredsites.my/skpmtdon/notes/ImamalGhazali_pdf http://ahlikelantan. Diambil daripada http://lebaiyusri.org/Photos/759564. Sulaiman Hj Yasin. (Muat Turun pada Isnin 9 November 2009) http://id.geocities. Pemurnian Tasawwuf oleh Imam Al-Ghazali. (Teks asal dalam bahasa Arab). Bandung.com/traditionalislam/pemurnian_tasawwuf_oleh_AlGhazali.htm.sabah.com/2008/11/biografi-imam-al-ghazali-rahimahullah.Rujukan ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Al-Ghazali. 1993.travelblog. Shaleh Ahmad Asy-Syami.org/img/ghazali. Berwisata ke Alam Ruh. Beirut.html http://www. The Alchemy of Happiness. Kementerrian Pendidikan Malayisa.jpg 36 ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ .blogspot.com/tokoh/id10. Ad-Durrah al-Fakhirah fi Kasyf Ulum al-Akhirah.wap2 http://www. Marmura.net/v10/index.gif http://www. Northbrook Society. Cetakan I.edu. Penerbit Marja'. Kasyf Ulum al-Akhirah. Diterjemahkan oleh Arifin bin Ladari. (Muat Turun pada Sabtu 22 Ogos 2009) Ustaz Muhammad Yusri bin Salleh.tripod.org/wiki/Al-Ghazali http://ms. Disunting oleh Noraine Abu. Printing Press. 1909.