Memperingati ketokohan Imam Al-Ghazali dalam Ilmu Tasawwuf

Disediakan oleh: Hairul Fakrul bin Awang Haji Bujang 9 November 2009

Imam Al-Ghazali 450H/1058M ² 505H/1111M
´Kerana keraguan itulah yang akan sampai kepada kebenaran. Sesiapa yang tidak ragu maka dia tidak berfikirµ

1

1.Riwayat Hidup (1/3)
‡ Nama sebenar Imam Al-Ghazali? ‡ Kenapa beliau digelar Al-Ghazali? ‡ Abu Hamid Muhammad bin Muhammad bin Muhammad bin Ahmad Al-Ghazali. ‡ Beliau digelar "Al-Ghazali" bersempena dengan gelaran bapanya yang bekerja sebagai pemintal bulu biri-biri (al-Ghazzal). Ada yang mengatakan mengambil sempena kampung kelahirannya, Ghazalah. ‡ Al-Ghazali juga digelar sebagai Sharaful A'immah ) ( Zainuddin ( ) ,Hujjatul Islam, bererti "Proof of Islamµ
2

‡ Gelaran beliau yang lain?

1.Riwayat Hidup (2/3)
‡ Bila dan di mana beliau dilahirkan? ‡ Imam Al-Ghazali dilahirkan pada tahun 450 Hijrah bersamaan dengan 1058 Masihi di Ghazalah di bandar Tus, Khurasan (Iran). ‡ Beliau berasal dari keluarga yang miskin. Bapanya merupakan seorang ahli Sufi yang sangat warak. ‡ Bapanya mempunyai cita-cita yang tinggi iaitu ingin melihat anaknya menjadi orang alim (berilmu) dan soleh.
3

‡ Keluarga beliau?

Riwayat Hidup (3/3) ‡ Bilakah Ghazali dunia? Imam Almeninggal ‡ Beliau meninggal dunia pada hari Isnin 14 Jamadilakhir tahun 505 Hijrah ( 1111M) di Tus dan jenazahnya dikebumikan di tempat kelahirannya. ‡ Imam Al-Ghazali adalah seorang ulama. 4 . ahli fikir dan ahli falsafah Islam yang terkemuka hingga kini.1.

Peribadi ‡ Bagaimana keperibadian Al-Ghazali? Imam a.Imam Al-Ghazali mempunyai daya hafalan dan ingatan yang kuat dan bijak berhujah.Beliau menguasai berbagai-bagai bidang ilmu pengetahuan. d.2. c. b.Beliau juga sanggup meninggalkan segala kemewahan hidup untuk bermusafir demi untuk mencari dan menuntut ilmu pengetahuan. e. 5 .Beliau terkenal sebagai ahli falsafah Islam yang telah mengharumkan nama ulama Islam di Eropah melalui hasil-hasil karyanya yang bermutu tinggi.Imam Al-Ghazali sangat mencintai ilmu pengetahuan.

‡ Beliau seterusnya mempelajari tauhid.Pendidikan (1/4) ‡ Bagaimana pendidikan awal yang diterima AlGhazali? ‡ Ilmu apa dipelajarinya waktu itu? yang pada ‡ Pada peringkat awalnya beliau mendapat pendidikan secara percuma kerana keluarganya miskin. ‡ Beliau mempelajari ilmu fikah pada waktu itu. usul fikah dan falsafah serta menyelidik dan mengkaji segala pendapat empat mazhab hingga mahir dalam bidang-bidang tersebut.3. mantiq. 6 ‡ Setelah itu apa yang dipelajari oleh beliau? .

Pendidikan (2/4) ‡ Selepas itu kepada siapa dan ke mana Al-Ghazali melanjutkan pelajaran? ‡ Selepas itu pada tahun 1070M beliau menyambung pelajarannya dengan seorang guru yang bernama Ahmad Al-Razkani. Beliau belajar selama lebih kurang 7 tahun. 7 ‡ Pendidikan beliau selepas tamat pengajian di Tus dan Jurjan? . ‡ Al-Ghazali berpindah ke Naisabur pada tahun sekitar 1080M semasa belliau berumur hampir 23 tahun.3. Dan di sini beliau berguru dengan Imam al-Haramayn al-Juwaini. kemudian berguru pula dengan Abu Nasr AlIsmail di Jurjan.

Beliau mengatasi semua ulama yang lain.3.Pendidikan (3/4) ‡ Ke manakah beliau selepas berpindah ke Nisapur? ‡ Selepas Imam al-Haramain meninggal dunia pada tahun 478H(1085M). ‡ Oleh sebab Al-Imam Al-Ghazali memiliki ketinggian ilmu beliau telah dilantik menjadi mahaguru di Madrasah Nizamiah di Baghdad pada tahun 484H(1091M). 8 ‡ Apa yang berlaku setelah beliau memiliki ketinggian ilmu? . al-Ghazali telah menghadiri suatu majlis ilmu yang diadakan oleh Perdana Menteri yang terkenal iaitu Nizam al-Mulk.

‡ Selama 10 tahun beliau mengasingkan diri dengan rela hati.Pendidikan (4/5) ‡ Berapa lama AlGhazali bertugas sebagai Mahaguru? ‡ Selama empat tahun al-Ghazali bertugas sebagai Mahaguru. Walaupun telah bergelar mahaguru tetapi beliau masih merasakan kekurangan pada ilmu pengetahuan yang dimiliki. secara khusus al-Ghazali menetap di Damsyik. Sepanjang pemencilan dirinya.3. pada tahun 1095M beliau meninggalkan Baghdad untuk mengasingkan diri daripada kehidupan manusia biasa. 9 ‡ Berapa lama beliau mengasingkan diri? . Lantaran itu.

Pendidikan (5/5) ‡ Ke mana beliau mengembara untuk mendalami ilmu Tasawwuf? ‡ Beliau juga telah mengembara ke beberapa tempat seperti Makkah.3. Madinah. ‡ Sewaktu dalam pengembaraan. beliau telah menulis kitab "Ihya Ulumuddin" yang memberi sumbangan yang besar kepada masyarakat dan pemikiran Islam dalam pelbagai masalah yang mana masih menjadi rujukan pada masa kini. Mesir dan Jerusalem untuk mendalami ilmu Tasawwuf yang dipelajarinya. 10 ‡ Kitab apakah yang beliau tulis sewaktu dalam pengembaraan? .

Imam Al-Ghazali adalah seorang merupakan ahli fikir Islam yang telah meninggalkan jasa yang dapat di nilai melalui hasil-hasil karyanya. seseorang itu hendaklah mempunyai ilmu dan diamalkan dengan baik dan ikhlas hanya kerana Allah S.Imam Al-Ghazali berpendapat bahawa.Sumbangan (1/3) ‡ Apakah sumbangan Al-Ghazali kepada Islam dan Ilmu pengetahuan? a. b.W. 11 .4. untuk mendapat kebahagiaan hidup di dunia dan di akhirat.T.

d.Sumbangan (2/3) ‡ Apakah sumbangan Al-Ghazali kepada Islam dan Ilmu pengetahuan? c.4. 12 .Beberapa hasil karya Imam AlGhazali telah diterjemahkan ke dalam berbagai-bagai bahasa Eropah untuk dijadikan rujukan kepada penuntut-penuntut di pusat-pusat pengajian tinggi. akhlak dan tasawuf.Hasil karya beliau yang terkenal ialah Ihya Ulumuddin yang merangkumi ilmu akidah. fikah. falsafah.

Kebanyakkan hasil-hasil karya Imam Al-Ghazali berbentuk falsafah. Imam AlGhazali adalah seorang ahli falsafah. 13 . seperti Jalaluddin ar-Rumi.Sumbangan (3/3) ‡ Apakah sumbangan Al-Ghazali kepada Islam dan Ilmu pengetahuan? e.Segala hasil-hasil tulisan beliau telah mempengaruhi ahli fikir Islam selepasnya. Syeikh AlAshraf.4. Ibnu Rusyd dan Syah Waliyullah. Oleh hal yang demikian pengkaji-pengkaji Barat menganggap. f.

Tahafut al-Falasifah (Kekacauan Para Filsuf) v. iii. Bidayah Al-Hidayah. Ihya Ulumiddin. (Permulaan petunjuk) 14 . (Kebangkitan Ilmu Agama) Al-Munqiz Min ad-Dalal. (Pembebas dari kesesatan) Mizanul-amal. ii. (Timbangan Amal) iv.Kitab-kitab karangan Al-Ghazali (1/2) ‡ Sebutkan beberapa kitab-kitab karangan Al-Ghazali? ‡ Hasil karya beliau disenaraikan sebagai 457 tajuk antaranya: i.4.

Ayyuha al-Walad (Wahai Anak) Kimia as-Sa·adah. Minhaj al-Abidin (Jalan Orang-orang Beribadat) viii. x. (Kimia Kebahagiaan) 15 . Asma Allah al-Husna ix.4.Kitab-kitab karangan Al-Ghazali (2/2) ‡ Sebutkan beberapa kitab-kitab karangan Al-Ghazali? vi. Jawahir Al-Quran. (Mutiara AlQuran) vii.

‡ Al-Ghazali dilihat tidak pernah berdiam diri apabila menyedari pengamalan tasawwuf yang diamalkan oleh segelintir masyarakat pada zamannya terpesong daripada ajaran Islam. Al-Ghazali mempunyai guru.5. Antara gurunya yang termashur ialah Al-Junaid dan Al-Harith Al-Muhasibi. 16 . beliau membersihkan tasawwuf daripada perkara-perkara khurafat dan daripada perkara yang terkeluar dari pengamalan agama Islam yang sebenar. ‡ Namun begitu dalam bidang tasawwuf.Pengaruh al-Ghazali dan Ihya Ulumuddin dalam Tasawwuf (1/7) ‡ Apabila beliau melibatkan diri menjadi sebahagian dari ahli sufi.

menghuraikan dan memberikan konsep yang tepat kepada masyarakat pada zamannya. jika Al-Ghazali menyedari kesalahan yang dilakukan oleh masyarakat dalam bidang tasawwuf. beliau akan melemparkan kritikan yang membina yang bertujuan untuk membetulkan kesalahan dan menghalang daripada penyelewengan yang berlaku berterusan sehingga mencemarkan kemurnian Islam.Pengaruh al-Ghazali dan Ihya Ulumuddin dalam Tasawwuf (2/7) ‡ Beliau dengan tegas menjelaskan. 17 . ‡ Selain itu.5.

Al-Ghazali telah mencadangken kepada khalayak pada ketika itu supaya mendalami dan menguasai ilmu yang berkaitan dengan tasawwuf sebelum tekun beribadah. Ini menjamin pengamalnya tidak tersimpang daripada jalan yang sebenar.Pengaruh al-Ghazali dan Ihya Ulumuddin dalam Tasawwuf (3/7) ‡ Setelah penelitian kritis yang dilakukan oleh ALGhazali beliau mendapati ahli sufi pada zamannya terpesong daripada jalan sebenar akibat daripada kecetekan dan kejahilan terhadap ilmu yang berpunca daripada kesibukan mereka beribadat semata-mata. 18 .5. ‡ Justeru itu.

barulah Al-Ghazali membincangkan aspekaspek tasawwuf seperti hati. Selepas menerangkan teori-teori penting berkaitan dengan ilmu. ibadah dan muamalat. sabar dan sifat-sifat lain yang berkaitan dengan zuhud dan peribadi mulia. kemudian beliau membahaskan berkaitan dengan fiqh ibadah atau konsep ibadah menurut perspektif hukum Islam. hukum yang berlaku dalam kehidupan seharian.5.Pengaruh al-Ghazali dan Ihya Ulumuddin dalam Tasawwuf (4/7) ‡ Sebagai buktinya. 19 . ‡ Selepas itu. Al-Ghazali menulis berkaitan dengan fiqh muamalah iaitu teori. jika ditinjau metodologi penulisan AlGhazali dalam kitab Ihya·ulumuddin kita akan dapati bahawa Al-Ghazali memulakan kitabnya dengan perbahasan berkaitan teori dan konsep ilmu.

Kitab ini telah menjadi rujukan penting ilmu fiqh dan tasawwuf di serata dunia dari zaman penulisannya hingga ke hari ini.5.Pengaruh al-Ghazali dan Ihya Ulumuddin dalam Tasawwuf (5/7) ‡ Antara penulisan terkenal Al-Ghazali dalam bidang tasawwuf ialah kitab Ihya·ulumuddin. Urdu. kitab ini menjadi sumber rujukan ulama· di rantau alam melayu. Parsi. ‡ Kitab ini telah diterjemahkan ke dalam beberapa bahasa lain seperti Bahasa Melayu . Bahasa Inggeris dan Bahasa Perancis. Selain itu. 20 .

Palembang dan semenanjung tanah melayu. kelahiran Nusantara seperti ulama· kelahiran Patani. Kitab ini secara terperinci menjelaskan hubung kait antara fiqh dan tasawwuf.Pengaruh al-Ghazali dan Ihya Ulumuddin dalam Tasawwuf (6/7) ‡ Hasilnya lahirlah kitab Siyar assalikin dan Hidayatul salikin serta lain-lain kitab tasawwuf yang ditulis oleh ulama·-ulama.5. ‡ Antara pendorong Al-Ghazali menulis kitab ini ialah kerana kesedarannya yang tinggi terhadap penyelewengan teori dan konsep fiqh serta tasawwuf dalam masyarakat. 21 .

Sumbangan ini adalah cukup besar dalam bidang tasawwuf kerana Al-Ghazali telah memurnikan semula ilmu tasawwuf daripada kesesatan dan bid·ah.5. 22 . Kemudian diikuti dengan athar-athar sahabat dan tabi·in. ‡ Kehadiran kitab Ihya·ulumuddin memberi implikasi besar dalam pengajian tasawwuf.Pengaruh al-Ghazali dan Ihya Ulumuddin dalam Tasawwuf (7/7) ‡ Metodologi Al-Ghazali ketika menulis kitab ini ialah dengan merujuk pertamanya kepada sumber primer iaitu Al-Quran dan Sunah. Setelah merujuk pada sumber primer dan sekunder barulah Al-Ghazali mengutarakan pemikirannya terhadap konsep yang ditulisnya.

Al-Ghazali (menurut khayalan pelukis) 23 .

Khurasan.Peta Bandar Tus. 24 . Iran.

Harouniyeh mausoleum.D. near Tus. Possible tomb of Ghazali who died in A. 1111 25 .

Haruniyah structure in Tus. Iran. named after Harun alRashid. the mausoleum of Ghazali is expected to be situated on the entrance of this monument 26 .

Ferdowsi Tomb at Tus 27 .

Masjid Dimasyq (Damsyik) Syria 28 .

Masjid Dimasyq (Damsyik) Syria 29 .

Qubbatus Sakhrah (Dome of Rock) di Jerusalem 30 .

Tempat yang dikatakan sebagai kubur Imam Al-Ghazali 31 .

Beberapa kitab karangan Al-Ghazali 32 .

33 .

34 .

35 .

(Muat Turun pada Isnin 9 November 2009) http://id. (Teks asal dalam bahasa Arab).my/skpmtdon/notes/ImamalGhazali_pdf http://ahlikelantan.org/img/ghazali.html http://www.wikipedia. Beirut.html http://halaqah. Diambil daripada http://lebaiyusri. Cetakan I.wap2 http://www. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. The Alchemy of Happiness.ghazali. Bandung. Disunting oleh Noraine Abu. Printing Press. (Muat Turun pada Sabtu 22 Ogos 2009) Ustaz Muhammad Yusri bin Salleh.html. Kementerrian Pendidikan Malayisa. Dzulhijjah 1424 H / Januari 2004 M. (Al Imam Al Ghazali Hujjatul Islam wa Mujaddidul Miaatil Khamisah).Rujukan ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Al-Ghazali. 1909. ISBN 0-8425-2466-5.net/v10/index. Northbrook Society. Translator: Claud Field (1863-1941).com/traditionalislam/pemurnian_tasawwuf_oleh_AlGhazali. Cetakan I.org/wiki/Abu_Hamid_Al-Ghazali http://www. --------------. Dar al-Kutub al-Ilmiyyah.com/2008/11/biografi-imam-al-ghazali-rahimahullah.blogspot.edu.sacredsites.travelblog. 1409 H / 1988 M.com/images/alghazali. Penerbit Marja'. Muhammad ¶Uthman El-Muhammady. Marmura. --------------.htm. Kasyf Ulum al-Akhirah. (Teks asal dalam bahasa Arab) Mahmud Hamdi Zaqzuq. Antara Falsafah Islam dan Falsafah Moden: Suatu Perbandingan Antara Al-Ghzali dan Descartes (Al-Manhaj al-Falsafiy Baina al-Ghazali wa Descartes).org/Photos/759564. Shaleh Ahmad Asy-Syami. Kuala Lumpur: Jasmine Enterprise. Biografi Imam Al-Ghazali.wikipedia.jpg 36 ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ .0.com/tokoh/id10.tripod.com/middle_east/israel/images/dome-rock-interior-500.jpg http://www. Sulaiman Hj Yasin. Diambil daripada http://www. Diterjemahkan oleh Mohd. 1993. 2004.geocities.gif http://www. Ad-Durrah al-Fakhirah fi Kasyf Ulum al-Akhirah.sabah. Biogarfi Imam Al-Ghazali Rahimahullah. Berwisata ke Alam Ruh.php?topic=3752.pre-renaissance. Al-Ghazali The Incoherence of the Philosophers (2nd edition). Diterjemahkan oleh Arifin bin Ladari. Pemurnian Tasawwuf oleh Imam Al-Ghazali. Brigham.org/wiki/Al-Ghazali http://ms.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful