Soalan: Bincangkan faktor-faktor yang memainkan peranan penting dalam membangkitkan semangat nasionalisme dalam kalangan orang

Melayu sebelum Perang Dunia Kedua.

Jawapan cadangan:

Semangat nasionalisme dalam kalangan orang Melayu telah ada sejak campur tangan British pada tahun 1874. Dengan adanya semangat nasionalisme, maka penguasaan penjajahan ke atas negeri -negeri Melayu tidak berlaku secara aman damai tetapi sebaliknya ditentang oleh masyarakat tempatan. Penentangan ini dilakukan oleh pejuang -pejuang tanah air seperti Dato Maharaja Lela, Dato Bahaman, Tok Janggut, Haji Abdul Rahman Limbong, Mat Salleh, dan lain-lain lagi mencerminkan penentangan rakyat tempatan terhadap kuasa asing di negara ini. Oleh itu, terdapat beberapa faktor yang membangkit semangat nasionalisme dalam kalangan orang Melayu. Faktor faktor ini dapat dilihat melalui f aktor dalaman dan faktor luaran. Faktor-faktor dalaman merupakan peristiwa-peristiwa yang tercetus di Tanah Melayu dan memberi pengaruh yang sangat besar dalam membangkitkan dan menyemarakkan semangat nsionalisme orang Melayu. Antara faktor dalaman ialah agama. Pada penghujung abad ke -19 dan awal abad ke-20, masyarakat Melayu terutamanya yang tinggal di ba ndar-bandar berasa tidak puas hati dengan keadaan ekonomi, sosial dan politik mereka. Mereka mulai sedar bahawa kedudukan ekonomi dan sosial terancam sebab adanya masyarakat dari luar, iaitu kaum imigran seperti Cina dan India. Oleh yang demikian, orang Melayu sedar bahawa mereka perlu bertindak bagi membawa perkembangan ekonomi dan sosial ke atas masyarakat mereka supaya tidak lagi mundur dalam bidang tersebut. Kesedaran ini telah melahirkan kumpulan-kumpulan kecil yang berpengaruh dalam masyarakat Melayu untuk memperjuangkan kemajuan orang Melayu dalam bidang ekonomi dan sosial. Kesedaran ini melahirkan 3 golongan di bandar -bandar untuk memperjuangkan kepentingan masyarakat Melayu pada awal abad ke -20. Antara ketiga-tiga golongan ini, golongan yang berpendidikan Arab memainkan peranan penting dalam gerakan Pemulihan Islam di kalangan masyarakat Melayu. Mereka berpendidikan Arab dan melanjutkan pengajian Islam ke

tetapi juga memusuhi perjuangan nasionalisme Melayu yang dibawa dan dirancan g oleh revolusioner ini. Di antara penuntut-penuntut Melayu yang membawa pengaruh dari Timur Tengah ialah Syeikh Muhammad Tahir bin Jalaluddin. Mereka dari golongan ini hampir keseluruhannya memperoleh pelajaran dari Timur Tengah dan terpengaruh dengan gerakan pemulihan yang berlaku di sana. orang Melayu terti nggal jauh kerana system pendidikan melayu tidak mempunyai nilai untuk meningkatkan taraf dan kedudukan orang melayu dalam bidang ekonomi. Golongan ini menerima pelajaran dan inspirasi dari gerakan pemulihan Islam moden dan gerakan Pan-Islamisme yang diasaskan pada penghujung abad ke -19 dan awal abad ke-20 oleh Imam Syeikh Muhammad Abduh dan Sayid Jamaluddin al Afghani. Golongan berpendidikan Arab ini yang mula-mula sekali menyuarakan rasa tidak puas hati mereka terhadap keadaan ekonomi dan sosial orang Melayu pada masa itu. Haji Abbass Muhammad Taha dan Syeikh Mohammad Salim al Kalali. Walaupun ekonomi Tanah Melayu yang berasaskan getah dan bijih timah berkembang pesat. Islam memerlukan perubahan dan penafsiran baru dan sesuai untuk menghadapi cabaran dunia yang menghadapi perkembangan pesat. Syed Syeikh Ahmad al-Hadi. Dalam bidang pendidikan pula. Orang melayu mula sedar bahawa mereka . mereka telah berkhidmat dalam jabatan agama di negeri negeri Melayu. Sekembalinya dari Timur Tengah khasnya dari Mesir k e tanah air pada awal abad ke-20. mereka mendapat tentangan daripada golongan ulama tua yang kolok dan ortodoks. Faktor kesedaran orang melayu tentang kemunduran mereka juga turut menjadi punca dalaman kebangkitan nasionalisme di Tanah Melayu. Golongan ortodoks ini memusuhi bukan setakat fahaman baru dalam agama.Universiti Al-Azhar di Kaherah. Oleh sebab fahaman mereka berkenaan ajaran agama Islam baru dan agak berlainan dengan fahaman seperti kepercayaan bidaah dan khurafat yang sedia berakar umbi di negeri-negeri Melayu. Mesir. Kegiatan ekonomi kapitalis dikuasai oleh orang Cina dan pedagang-pedagang Eropah. Mengikut revolusioner ini. Keadaan ini mula disedari oleh peniaga -peniaga keturunan arab yang tinggal di Negeri-Negeri Selat terutamanya Singapura. tetap i orang mealyu tersisih daripada kegiatan ekonomi komersial tersebut. Orang melayu menjadi penduduk pribumi tetapi masih tertinggal jauh dalam bidang ekonomi dan sosial. Manakala orang cin a pula menguasai sektor ekonomi di kawasan Bandar seperti menjadi peniaga. Banyak ladang getah dan lombong bjih timah dimiliki dan diusahakan oleh orang Eropah.

Selain itu. Mereka akhirnya menjadi tulang belakang kepada askar Melayu setelah negara mencapai kemerdekaan.perlu mempertahankan hak mereka di Tanah Air sendiri apabila orang cina Peranakan di Negeri-Negeri Selat dan Negeri-Negeri Melayu Bersekutu mendesak supaya diberi hak yang sama dengan Melayu daripada kerajaan British. Pihak British telah berpuas hati dengan kaedah pengukuhan kuasa. Maka wujudlah askaraskar wataniah dan Force 136. Situasi i ni telah menyemarakkan semangat nasionalisme orang melayu untuk mempertahankan kedudukan mereka di Tanah Melayu. Dalam hal ini. Tambahan pula. Pihak british kemudian telah memulakan proses menginstitusikan berbagai bidang kerajaan yang merangkumi hampir semua aspek kehidupan politik. Antara lain. pihak British telah mula membawa masuk imigran cina dan india secara besar-besaran untuk mengeksploitasi sumber-sumber ekonomi yang masih belum diterokai . ekonomi dan sosial. Usaha mencapai tujuan ini paling pesat dilakukan di negeri-negeri melayu bersekutu. Akibat daripada keadaan ini. Penipuan dan tingkah laku pemimpin Jepun dalam dolak dalik mereka untuk membe rikan kemerdekaan kepada Tanah Melayu merupakan satu seksaan batin kepada pemimpin Melayu yang bekerjasama dengan Jepun. pemimpin organisasi ini juga telah menjadi orang -orang terpenting dalam menegakkan nasionalisme Melayu seperti Kapten Hussin Onn. Mereka akhirnya memberikan kerjasama kepada organisasi-organisasi anti-Jepun dengan membekalkan maklumat agar dapar mempertingkatkan keberkesanan penentangan mereka. pengaruh dan kedudukan ekonomi mereka di tanah melayu. PETA boleh dikatakan menjadi duri dalam daging kepada pentadbiran tentera Jepun. institusi melayu tradisional dan elit melayu tradisional mendapati diri mereka terpaksa mengambil peranan yang semakin kecil dan hal ehwal kerajaan dan pentadbiran. Kesengsaraan yang dialami oleh orang -orang Melayu dalam kehidupan seharian dan penipuan yang dilakukan Jepun telah mendorong orang -orang Melayu bangun dan mewujudkan organisasi anti -Jepun. rakyat juga menderita di negara sendiri akibat dijajah bangsa asing. Orang Melayu sedar permintaan orang Cina tersebut akan menggugat kedudukan mereka sebagai penduduk pribumi. Ketika penaklukan British ke atas Tanah Melayu. Selain itu. Selain itu. dasar penjajahan Barat juga telah menimbulkan semangat nasionalisme ke dalam jiwa penduduk Tanah melayu. ia semakin menebalkan rasa benci dan meningkatkan kadar nasionalisme Melayu.

Selain itu. Dalam puisi Omar Mustaffa yang tersiar dalam Utusan Melayu keluaran 18 Januari 1913 menggesa orang Melayu supaya rajin bekerja dan jangan membiarkan kekayaan diambil oleh bangsa lain. 495000 orang cina dan 305000 orang india. bahasa Melayu sebenarnya semakin hilang peranan dalam sistem pendidikan Inggeris dan Jepun. Secara tidak langsung. Dalam pada itu. Ini dapat memperlihatkan hilangnya kewibawaan dan pertuanan Melayu. tulisan Jawi telah diperkenalkan sebagai tulisan rasmi Bahasa Melayu. gelanggang bagi orang Melayu melahirkan ketidakpuasan melalui adalah karya sastera. Melalui faktor bahasa dan kesusasteraan ini. dapat memperkukuhkan perjuangan orang Melayu dalam meletakkan taraf bahasa Melayu sebagai Bahasa Kebangsaan dan Bahasa Rasmi negara selepas merdeka. Keadaan menjadi lebih buruk menjelang tahun 1921. Jadi. perbahasan dalam MMN dan MMP menggunakan Bahasa Inggeris. Bahasa Melayu hanya digunakan dalam Sekolah Melayu. dimana daripada jumlah 1320000 orang penduduk negeri-negeri melayu bersekutu. Keadaan ini menyebabkan kaum pendatang mula menguasai ekonomi di tanah melayu. Kaum melayu mulai sedar yang mereka telah ketinggalan dalam pembangunan ekonomi dan sosial di mana orang bukan melayu menjadi peserta yang kuat. Langkah-langkah yang di ambil oleh pihak british ini telah menimbulkan rasa tidak puas hati di kalangan orang melayu. . Pengaruh Arab turut wujud hasi l dari peranan golongan agama dan bagi menggantikan penggunaaan tulisan rumi yang diperkenalkan penjajah. terdapat juga puisi lain seperti Sedarlah oleh Mahmud Ahmadi. Jika dapat kita perhatikan. Semenanjung oleh Harun Aminurashid (1919).oleh masyarakat melayu dengan sepenuhnya. 511000 adalah orang melayu. kerana mereka sedar hak mereka sebagai rakyat pribumi sedikit demi sedikit diambil alih oleh pihak pendatang dan kaum penjajah. Antara lain ialah kewujudan sasterawan yang dilahirkan oleh sekolah sekolah Melayu dan MPSI. Faktor lain seperti bahasa dan kesusasteraan. Ini sebenarnya membayangkan kelunturan budaya Melayu dalam negara sendiri. Perkara ini pernah dibantah oleh Raja Chulan akan kepinggiran Bahasa Melayu dalam bahasa undang -undang dan juga penggunaannya dalam MMN dan MMP kerana wakil Melayu ti idak faham apakah yang dibahaskan. Semua ini telah menyedarkan orang Melayu akan kepinggiran bangsa dan bahasa Melayu. Seruan Kebangsaan oleh Melati Pahang (1937) yang menggesa orang Melayu mencari ilmu d an Serunai Pujangga oleh Anum (1940) yang menggesa orang Melayu bersikap berani dan sanggup berkorban.

Melayu tidak lagi berpecah dan dikenali dengan keturunan seperti Jawa. Banjar. Melalui cerpen yang disiarkan. Di antara cerpen yang terkenal ialah Cerita Awang Putat oleh Abdul Rahim Kajai yang menyeru orang Melayu supaya rajin bekerja. Kebanyakan cerpen menyeru rakyat bekerja untuk kemajuan dan kemerdekaan negar a. Anak Dibuat Demal. Putera Gunung Tahan oleh Haji Muhammad yang mengecam British melalui kisah lucu dengan tujuan memupuk semangat cinta akan negara. madrasah. Antara kejayaan orang Melayu dalam bidang sastera pasa masa itu ialah melahirkan para pejuang sastera dalam Asas 50 dan Asas 66. para pembaca akan mengetahui dasar perjuangan yang hendak disampaikan. tujuan british bukanlah untuk melahirkan golon gan cerdik pandai dikalangan orang melayu. Yang belajar di sekolah Inggeris pula ialah anak -anak golongan bangsawan yang ingin dijadikan oleh orang British sebagai pegawai dan pentadbir bawahan sahaja. . Terdapat sekolahsekolah pondok. Dengan itu. sekolah-sekolah melayu dan sekolah inggeris yang disediakan bagi orang melayu. Di Sini Kita Bukannya Orang Dagang dan Siasat Yang Tiada Diminta yang ditulis oleh Shamsuddin Salleh. maka tidak terdapat buku -buku teks dan kurikulum yang sesuai. Pada dasarnya. Bugis dan lain-lain. Maka surat khabar melayu telah digunakan sebagai bahan pengajaran. Oleh kerana penyediaan sekolah -sekolah melayu oleh orang inggeris ini bukan satu yang ikhlas. Melor Kuala Lumpur oleh Harun Aminurashid (1930). faktor lain ialah sistem pendidikan. hidup maju dan bebas daripada penjajahan dan Anak Mat Lela Gila oleh Ishak Haji Muhammad (1941) menyeru orang Melayu berjuang mencapai kemajuan. novel juga dikarangkan untuk membangkitkan semangat kebangsaan. Rumah Besar Tiang Sebatang oleh Ishak Haji Mahmud yang menyeru orang Melayu menbenci dan menentang penjajahan British. Antara kejayaan lain adalah penubuhan Dewan Bahasa dan Pustaka yang berperanan sebagai pembina dan pengembang bahasa Melayu dan alat penyatuan bangsa. Sekolah -sekolah melayu telah mula dibuka di kawasan-kawasan barat dan selatan tanah melayu sejak tahun 1880 -an lagi.Selain puisi. Ini dapat menyumbang ke arah pembentukan bangsa Melayu melalui penggunaan Bahasa Melayu.Cerpen merupakan cerita pendek yang mempunyai masihat. Antaranya ialah Hikayat Faridah Hanum oleh Syed Syeikh al -Hadi (1925) yang mencadangkan wanita perlu diberi pendidikan. Penubuhan persatuan yang memperjuangkan bahasa seperti PASPAM (berjuang bagi menjadikan dan memperkasakan Bahasa Mela yu seperti sebelum penjajahan ) turut diwujudkan. Tambahan lagi. Mereka hanya ingin melihat anak -anak orang melayu menjadi lebih pandai sedikit daripada ibubapa mereka.

J. Sistem pendidikan yang sama antara penduduk juga memberikan peluang orang-orang Melayu menerima semangat kebangsaan. bila islam memasuki era reformasi. Wilkonson selaku penyelia sekolah -sekolah (1877-1895) mendapati bahawa surat khabar melayu bersama pendidikan secara amnya. Melalui kegiatan ini.umpamanya 'jawi peranakan'. Eunos Abdullah dan Dato Onn Jaafar. menjelang tahun 1900. mereka tidak member ikan peluang yang sama. Namun demikian sekolah-sekolah seumpama ini kurang memainkan peranan untuk menanan semangat kebangsaan pada tahap -tahap awal. R. terutamanya generesai muda terhadap isu -isu yang mempengaruhi orang melayu. Kesimpulannya. telah menyumbngkan terhadap kemajuan intelek dan material orang melayu. 'khizanah al -ilmu' dan taman pengetahuan. Antara golongan terpelajar seperti Raja Chulan. maka barulah sekolah-sekolah pondok dan madrasah telah membuka minda kaum melayu terhadap masalah-masalah politik yang dihadapi oleh mereka di tanah melayu. kemunculan golongan intelektual juga antara faktor dalaman kebangkitan semangat nasionalisme. Melalui sistem pendidikan ini. Sukatan dan dasar yang tidak selaras membangkitkan rasa tidak puas hati orang Melayu terhadap layanan Inggeris. Mereka terpengaruh dengan idea -idea dan falsafah politik demokrasi. Jika dibandingkan dengan sistem Inggeris. pendidikan agama yang dijalankan di sekolah-sekolah pondok dan madrasah telah mendapat sambutan hebat penduduk tempatan. ia sebenarnya menambahkan intelek Melayu yang akhirnya dapat digunakan untuk mencetuskan semangat dan kesedaran nasionalisme . tetapi hanya dalam bidang kemahiran. Pertanian. Sains dan pelbagai subjek akademik lain. Hal ini mendedahkan orang-orang Melayu kepada ilmu pengetahuan. Orang-orang Melayu tidak diajar secara akademik. perkembangan pendidikan. telah membuka mata orang melayu. Guru-guru Melayu dihantar ke Jepun untuk menambahkan pengetahuan berbahasa. Dato Onn Jaafar dapat menyatukan persatuan -persatuan Melayu dan menubuhkan UMNO bagi menentang Malayan Union. liberalisme. Walau bagaimanapun. Dalam zaman pendudukan Jepun sukatan yang diajarkan meliputi bidang-bidang Matematik. Selain itu. sistem parlimen. Di samping itu. Beliau berjuang . perlembagaan dan nasionalisme. terutamanya pendidikan melayu t elah memainkan peranan penting dalam kesedaran kebangsaan di kalangan orang melayu. Pendedahan kepada dunia luar melalui surat khabar. mereka dapat mempertahankan nilai -nilai keislaman semasa kemasukan kuasa british dan kemasukan kaum imigran.

melalui akhbar Warta Malaya dan Lembaga Melayu dengan membuat bidasan dan kritikan serta mengadakan rapat umum . hasil karya raja Ali Haji yang disusun pada tahun 1858. Pelajar-pelajar yang menuntut di sekolah ini akan sedar akan kelemahan mereka dalam agama Islam dan mereka didorong untuk berusaha bersungguh-sungguh lagi supaya tidak keluar dari ajaran Islam yang sebenar. Karya ini membicarakan budaya melayu yang kian ber ubah akibat pengaruh . Maktab Melayu Kuala Kangsar dan Maktab Perguruan Sultan Idris (MPSI) juga bertanggungjawab dalam membangkitkan semangat nasionalisme di kalangan penduduk. Satu daripada bahan bacaan terawal ialah 'pengetahuan bahasa'. Beliau memperjuangkan ketuanan Melayu dan perkembangan sosio ekonomi serta politik Melayu. di Melaka ialah Madrasah al-Hadi dan Pulau Pinang ialah Madrasah al-Mashor. Raja Chulan (Raja Dihilir) merupakan ahli Majlis Pusat dan beliau perjuangkan hak dan keistimewaan orang Melayu. Sistem persekolahan di sekolah itu mengikut sistem yang terdapat di Mesir dan di Barat. Seterusnya. tetapi tidak menerima sambutan. S ekolah-sekolah agama telah didirikan di Singapura. Ibrahim Yaakub pula adalah pejuang MPSI yang telah menubuhkan Ikatan Pemuda Semenanjung bagi mencetuskan ketidakpuasan hati layanan Inggeris terhadap s oiso ekonomi orang Melayu terutama dalam bidang pendidikan. Kuala Terengganu (Terengganu) dan Muar (Johor). perkembangan media massa turut memainkan peranan yang penting dalam gerakan kesedaran di Tanah Melayu. Di samping itu. Selain itu Dr. majalah. Guru-guru dari MPSI telah menyedari masalah yang dihadapi oleh orang Melayu. Di Negeri-negeri Melayu telah didirikan di Teluk Intan (Perak). Idea nasionalisme lahir melalui surat khabar. Surat khabar digunakan sebagai medan untuk menyedarkan masyarakat melayu terhadap keadaan mereka di tanah air mereka sendiri. Mereka berazam untuk mengatasi masalah ini dan memperkenalkan satu generasi baru orang Melayu yang akan membela bangsa dan negara mereka. Buhanudin Al-Helmi juga antara golongan intelektual dan merupakan pemimpin PKMM yang tidak sehaluan dengan Inggeris dan mencari kemerdekaan bagi Tanah Melayu. Beliau juga mengenengahkan isu kepinggiran Bahasa Melayu. Ahmad Boestaman adalah pejuang KMM yang mencetuskan idea merdeka pada tahun 1939. Melaka dan Pulau Pinang. Sekolah agama yang penting di Singapura ialah Madrasah al -Iqbal al-Islamiyah. Graduan MPSI menubuhkan Persatuan Sastera Melayu pada tahun 1923 bagi menggalakkan pertumbuhan sastera dan membangkitkan semangat nasionalisme . novel dan rencana.

Penerbitan Utusan Melayu turut menerbitkan Utusan Zaman dan Mastika. terdapat lebih daripada 2400km jala nraya terturap. Akhbar ini diterbitkan oleh golongan kaum muda yang dipimpin oleh Syed Syeikh al -Hadi. akhbar al-Imam telah diterbitkan di Singapura. pendidikan. kemunculan alat pencetak telah mencetuskan kesedaran kebangsaan melalui penertbitan akbar. Syeikh Mohammad Salim al -Kalali dan Haji Abbass Mohammad Taha. Walau bagaimanapun ianya telah membantu menyelesaikan halangan geografi di kalangan masyarakat melayu. Syeikh Tahir Jalaluddin. Selain itu. Pengarang yang pertama ialah Rahim Kajai dan pengarang yang terkemuka pula ialah Ishak Muhammad atau dikenali s ebagai Pak Sako. Fajar Sarawak dan sebagainya. pada tahun 1910. Sistem perhubungan yang telah dimajukan oleh pihak British adalah demi kepentingan ekonomi mereka. Seruannya diteruskan oleh akhbar lain s eperti Neracha. disamping itu karya ini juga memperihatkan peri pentingnya bahasa melayu dalam budaya masyarakat melayu seagai alat menyatukan kaum melayu melalui satu identiti bahasa. akhbar Utusan Melayu telah diterbitkan. Umpamanya. majalah & novel. Akhbar ini menjadi lambang perpaduan dan kegigihan orang Melayu. muncul golongan wartawan yang komite d dan sedar akan nasib bangsanya. Bagi faktor luaran. Faktor terakhir adalah perkembangan sistem perhubungan. Sistem perhubungan ini dapat membantu merentasi sikap kekampungan. al-Ikhwan dan Pengasoh. yang seterusnya mewujudkan identiti kebangsaan. Keadaan ini secara tidak langsung dapat menyatupadukan penduduk melayu. kedaerahan dan kenegerian. ekonomi dan politik. . Dalam masa yang sama. ianya merupakan peristiwa -peristiwa yang tercetus di luar Tanah Melayu tetapi memberi kesan yang sangat besar kepada perkembangan semangat nasionalisme orang Melayu di Tanah Melayu. Tunas Melayu. Bangsa Melayu diminta berusaha dengan gigih untuk kemajuan. al-Islam. Majlis (1935). Selain itu. Idea dan pemikiran pemimpin -pemimpin melayu yang berjiwa kebangsaan tersebar dengan pantas kepada masyarakat di kawasan perkampungan. Sebagai contoh. Masyarakat melayu tidak kira dari daerah atau negeri yang berlainan dapat berhubung di antara satu sama lain. pada 23 Julai 1906. terdapat juga akhbar Warta Malaya (1930). Golongan wartawan telah membangkitkan isu -isu kemunduran masyarakat Melayu dalam semua aspek seperti sosial.british dan imigran cina. Selain akhbar yang disebut di atas. melalui sistem perhubungan jalan raya dan jalan keretapi. pada tahun 1939.

tetapi tidak terkeluar dari prinsip dan semangat agama Islam yang sejati.Faktor-faktor luaran menjadi pemangkin untuk mempercepat kebangkitan semangat nasionalisme orang Melayu. Antara faktor luaran ialah Gerakan Pemulihan Islam di Mesir. ramai orang melayu yang telah pergi ke luar negeri. Gerakan Pemulihan Islam bermula di Mesir sejak tahun 1850. Turut bermatlamat untuk mencapai kemajuan dalam bidang ekonomi dan sosial mengikut al -Quran dan Hadith dan yang terakhir ialah memb ebaskan negara Islam dari pengaruh penjajahan Barat. Tidak kurang juga yang pergi menunaikan fardhu haji. Perkembangan reformisme di timur tengah itu telah mempengaruhi kedua -dua kumpulan tersebut. Ajaran beliau adalah berdasarkan kepada ajaran Allah dan Rasul seperti yang tercatit di dalam al-Quran dan al-Hadis.Antara lain ialah memulihkan agama Islam mengikut ajaran Islam yang terkandung dalam al -Quran dan Hadith. Syeikh Muhammad Abduh dilahirkan di Mesir pada tahun 1829 dan mendapat ijazah dari Universiti al-Azhar. Ajaran dan pandangan beliau di anggap baru. Mesir untuk berjuang di negara sendiri. Konsep Gerakan Pemulihan Islam ini telah memberi ilham kepada pelajar-pelajar Melayu yang menuntut di Universiti Al-Azhar. Selain itu. Konsep pan-islamisme telah mula diutarakan oleh Syed Jamaluddin al -Afghani. gerakan ini turut bermatlamat untuk membebaskan agama Islam daripada kepercayaan kolot dan ortodoks yang tiada kaitannya dengan ajaran I slam yang sebenar. Gerakan ini dipimpin oleh Sayid Jamaluddin al -Afghani sendiri dan Syeikh Muhammad Abduh. Beliau menjadi Mufti Besar dari tahun 1899 hingga beliau meninggal dunia pada tahun 1905. prgresif dan revolusioner dan amat sesuai dengan zamannya. Mereka mula menyebarkan gagasan baru kepada masyrakat melayu berlandaskan agama islam. terutamanya ke timur tengah untuk mempelajari agama islam. Pada masa itu juga. Syeikh Muhammad Abduh telah menyesuaikan prin sip-prinsip Islam menurut kehendak azan moden. Matlamat-matlamat Gerakan Pemulihan Islam ialah memperjuangkan konsep Pan-Islamisme. seorang pemuda reformis islam timur tengah yang radikal dan revolusioner pada akhir abad ke 19. Pelajar-pelajar yang berpendidikan Arab dari Mesir pulang ke Tanah Melayu dan menjadi pelopor Gerakan Islah -Islam. Yang disesuaikan ialah perkaraperkara dan hal-hal takwim serta pentafsiran Islam mengenai sesuatu pendapat atau hukum di dalam al -Quran. iaitu penyatuan umat Islam di seluruh dunia. Mereka .

Pahang mendapatkan bantuan Turki (1890 -an) untuk menghalau British tetapi gagal. Askar-askar India diberikan keyakinan bahawa pakatan Jerman -Turki akan menang dalam Perang Dunia Pertama. British cuba menguasai Turki. Gerakan Khilafat dan Gerakan Turki Muda. Syeikh Mohammad Salim al -Kalali dan Haji Abbass bin Mohammad Taha. Askar-askar India berjaya membunuh lebih 40 orang British dan hampir berjaya menakluki Singapura. Umat Islam di Tanah Melayu sangat menghormati Empayar Turki dan segala perkembangan di Turki mempengaruhi mereka. Pada bulan Febru ari. iaitu Kassim Ismail Mansur dan Nur Alam Syah mempengaruhi dasar India yang beragama Islam melancarkan dahagi. Gerakan Pan-Islam mahu menentang penjajahan Barat dan menghapuskan kepercayaan kuno yang bertentangan dengan ajaran Islam. Golongan . Ulama Syeikh Haji Wan Ahmad dari Pattani ingi n menyatukan Kelantan dan Pattani. tetapi dapat dihapuskan oleh askar British. Mereka menyebarkan idea -idea Islam-Islamiah atau pemulihan agama Islam serta konsep Pan-Islamisme di kalangan kaum Melayu menerusi majalah al-Imam. ianya adalah satu gerakan untuk menyatukan umat Islam di dunia di bawah Empa yar Turki atau Empayar Uthmaniyah. Orang Islam di India membentuk Gerakan Khilafat untuk mengekalkan kuasa Turki dan sistem Khilafat. Beliau ingin menentang Siam dan menubuhkan Kerajaan Islam di bawah naungan Turki tetapi gagal. Britain dan Perancis). Yang terakhir sekali ialah Gerakan Turki Muda yang dipimpin oleh Mustapha Kamal Attaturk yang bergerak untuk memodenkan Turki. askar India melancarkan dahagi di Singapura. Pejuang Islam di Singapura. Mehemet Kiamil Bey cuba mengembangkan pengaru h Pan-Islam di Johor tetapi gagal. Faktor kedua ialah Gerakan di Turki yang dapat dibahagikan kepada tiga gerakan iaitu Gerakan Pan-Islam. Turki mengisytih arkan peperangan jihad terhadap kuasa Berikat (Amerika Syarikat. Tokoh-tokoh terkenal ialah Syed Sheikh Ahmad al -Hadi. Turki dan Jerman berpakat menentang kuasa Berikat. Empayar Turki ditubuhkan oleh Usman pada tahun 1300.berusaha menyatupadukan masyarakat melayu berdasarkan id entiti agama islam. Masih ada berita yang sampai ke Tanah Melayu melalui suratkhabar dan surat peribadi pejuang pejuang Pan-Islam. British cuba menyekat berita dari luar tetapi gagal. Syeikh Tahir Jalaluddin. Gerakan Khilafat yang ditubuhkan di Singapura dikawal rapi oleh British. Bagi Gerakan Pan-Islam. pakatan di antara Jerman -Turki tewas dalam Perang Dunia Pertama. Semasa Perang Dunia Pertama. Bagi gerakan Khilafat pula.

Kaum Muda di Tanah Melayu telah menubuhkan Kesatuan Melayu Muda (KMM) pada tahun 1938 untuk bergiat dalam politik. Kegiatan Turki Muda memberikan perangsang kepada golongan Kaum Muda di Tanah Melayu untuk menentang pengua saan British. ekonomi Turki dikuasai semula oleh orang Turki dan bukan oleh orang Yahudi dan Kerajaan Turki memberikan peluang yang luas kepada rakyat untuk menguasai bidang ekonomi. Kesan daripada kemenangan ini.Turki Muda menyebarkan semangat kebangsaan di Turki.Sejak tahun 1868. ianya juga memberi kesan kepada pemikiran tokoh -tokoh awal Tanah Melayu. Kej ayaan ini telah memberi ilham dan kesedaran kepada orang Asia termasuk orang melayu bahawa barat tidaklah sekuat seperti yang digeruni oleh mereka. Jepun muncul sebagai negara yang moden dan kua t. sekaligus membuktikan rakyat Asia bijak. boleh menjadi kuat seperti Jepun melalui kemajuan teknologi dan pendidikan. Antara kemenangan Jepun terbesar ialah apabila dapat mengalahkan Eropah. karya ini telah berjaya merangsang pembaca serta . Turki diisytiharkan sebagai Republik pada tahun 1923 dan sistem Khilafat dimansu hkan. Jepun mengubahsuai teknologi Barat untuk kegunaannya. Faktor -faktor inilah yang menjadikanr akyat kuat menentang penjajah. Abdul Kadir Adabi mengecam gerakan Turki Muda kerana memasuhkan sistem Khilafat. Golongan Turki Muda dikatakan tidak mementingkan agama dan undang-undang Islam dalam perkembangannya. seorang tokoh bernama Abdullah Abdul Rahman telah menghasilkan karya berjudul 'Mataharai Memancar' (The Rising Sun) yang menceritakan sejarah Jepun. sesebuah negara tidak mengira saiznya. orang Asia dan Melayu mulai sedar akan kepentingan pelajaran. Akhbar Pengasoh. Perkara ini telah mewujudkan Ilham dan keazaman dalam jiwa rakyat Asia. Perang tersebut telah membuktikan bahawa. Namun demikian. Pemimpin-pemimpin Meiji seperti Maharaja Mutsushito telah memodenkan negara Jepun.Dalam peperangan yang berlaku di antara Rusia dengan Jepun (1904 -1905) menyaksikan Jepun telah memperolehi kemenangan. iaitu mereka membangkitkan semangat kebangsaan di Turki. Menurut Za'ba. Pada tahun 1907. Faktor luaran yang ketiga ialah pengaruh dari Jepun. terdapat pandangan yang baik mengenai Turki Muda. Dalam masa yang sama. Abdul Kadir Adabi atau Abdul Kadir bin Ahmad adalah seorang penulis dari Kelantan. Karya ini telah dialihbahasaka n oleh beliau daripada karya Mustafa Kamal dari Turki yang asalnya daripada bahasa arab. alIkhwan dan Saudara turut menyiarkan tentangan terhadap Turki Muda. teknologi dan perpaduan. Jepun berjaya meniru teknologi Barat.

Sun Yat Sen. Keadaan ini membangkitkan kesedaran rakyat Tanah Melayu untuk menentang British. Mohammad Yunus adalah ahli Sarekat Islam dan penerbit akhbar . Pada tahun 1911 berlaku Revolusi China yang dipimpin oleh Dr. melalui ajaran Islam. Cawangan Sarekat Islam di Johor ditubuhkan oleh Haji Ibrahim bin Sidin dari Singapura. Di antara mereka ialah Sye d Sheikh al-Hadi yang mula menggalakkan orang melayu memajukan diri mereka dalam aspek ekonomi dan sosial. Pengaruh Sarekat Islam tersebar ke Tanah Melayu pada 1920-an melalui ceramah dan kelas agama oleh guru -guru agama dari Sumatera. Sayid Muhammad dipercayai ingin meluaskan ca wangan Sarekat Islam di Terengganu. Nama Sarekat Dagang Islam ditukar kepada Sarekat Islam pada tahun 1912. Sarekat Dagang Islam diasaskan oleh Raden Mas Tirtoadisoeryo pada tahun 1909. Antaranya ialah Sarekat Islam. Hakikat ini telah disedari oleh golongan terpelajar di Tanah Melayu. Akhbar Sinaran Zaman dan Idaran Zaman yang diterbitkan oleh Syed Syeikh al-Hadi menceritakan perjuangan Sarekat Islam. Penentangan terhadap British di Terengganu (1928) dimulakan oleh Syarikatul Islam yang diketuai oleh Sayid Muhammad dari Johor. turut timbulnya Gerakan Kesedaran Kebangsaan China. Cawangan Sarekat Islam di Johor tidak mendapat sambutan yang memuaskan. Beliau telah berjaya menumbangkan kerajaan Manchu dan menubuhkan sebuah negara republik China.menimbulkan perasaan bangga dan harapan untuk membawa pembaharuan di timur dan ini termasuklah kepada p embaca melayu. Perkembangan di Jepun mengalahkan kuasa Rusia telah membawa kesedaran dan keyakinan bahawa orang melayu juga boleh mempertahank an kepentingan mereka daripada terus di tindas oleh pihak British. Masyarakat melayu mula percaya bahawa dengan adanya teknologi dan pendidikan. Beberapa parti politik telah ditubuhkan ditubuhkan di Indonesia. Syed Syeikh al -Hadi mengambil Mohammad Yunus bin Abdul Hamid menjadi pengarang di akhbarnya. Selain itu. Faktor luaran yang keempat pula merupakan pengaruh dari Indonesia. Pertubuhan sulit ini berpengaruh kuat di Beserah hingga ke Kemaman. Sarekat Islam ialah parti politik yang pertama di Indonesia. Gerakan kemerdekaan rakyat Indonesia menentang pem erintahan Belanda telah memberi semangat kepada golongan melayu yang inginkan pembebasan daripada penjajahan British. Pemimpin Sarekat Islam yang terkenal ialah Omar Said Tjokroaminoto dan Agus Salim. mereka juga boleh menghalau keluar orang British dari Tanah Melayu. Agama Islam menjadi faktor utama menyatukan orang Islam di Indonesia supaya menentang penjajah Belanda.

Penduduk di Tanah Melayu juga turut mempunyai keinginan yang sama iaitu ingin membebaskan diri daripada penjajahan Brirish. kesedaran tentang kemunduran orang melayu. faktor-faktor dalaman mempunyai peranan yang tersendiri dalam membangkitkan semangat nasionalisme penduduk Tanah Melayu. Faktor kelima adalah Gerakan Kesedaran Kebangsaan Filipina. Penduduk Tanah Melayu menguatkan semangat dan bersatu padu untuk melepaskan diri daripada kuasa penjajah. PNI diasaskan oleh Sukarno dan Sartono pada tahun 1927. Kesimpulannya. bahasa dan kesusasteraan serta perkembangan . Ahli -ahli PKI termasuk Tan Malaka cuba menyebarkan fah aman komunis di Singapura tetapi tidak berhasil. Parti politik yang kedua pula ialah Parti Komunis Indonesia (PKI). Contohnya ialah agama. Yang terakhir sekali ialah Parti Nasional Indonesia (PNI).Sinaran Zaman di Sumatera. PNI mengamalkan ideology yang menganjurkan revolusi untuk menggulingkan kerajaan Belanda. Tan Malaka dan Darsono pada tahun 1920. Sutan Jenin dari Sumatera dapat mengembangkan pengaruh Komunis di Tanah Melayu pada tahun 1930 -an. system pendidikan. PKI diasaskan oleh Semaun. ekonomi dan politik orang Melayu. gerakan ini telah memberi semangat serta kesedaran kepada penduduk Tanah Melayu untuk terus bangun dari penindasan yang berleluasa di Negara sendiri. Melaului gerakan ini juga telah member kesedaran kepada openduduk di Tanah Melayu untuk bangkit dari terus dikuasai oleh kuasa asing. Jose Rizal memimpin perjuangan rakyat Filipina menentang penjajahan Sepanyol. Pelajar MPSI dipengaruhi oleh perjuangan PNI yang mengamalkan dasar tidak bekerjasama dengan penjajah. Gerakan ini dipimpin oleh Mahatma Gandhi. Dengan itu. Dasar tidak bekerjasama ini telah diamalkan oleh pejuang nasionalis di India yang diketuai oleh Mahatma Gandhi. Tujuan gerakan ini adalah untuk membebaskan India daripada penjajahan British. Pemuda -pemuda Indonesia memperjuangkan kebebasan mereka melalui tulisan. Beliau telah menubuhkan Liga Filipina unt uk memajukan orang Filipina dan menuntut Sepanyol memberi layanan adil kepada rakyat. pergerakan sosial dan kebudayaan. Kebanyakan orang Melayu tidak menyertai PKI kerana ajaran komunis yang bertentangan dengan agama Islam. Pengaruh dari luar yang tersebar melalui majalah dan akhbar dapat membangkitkan semangat kebangsaan di kalangan orang Melayu. Mereka berjuang untuk memajukan bidang sosial. Tan Malaka berpendapat bahawa orang Melayu sukar dipengaruhi kerana mereka berfahaman konservatif. Faktor terakhir adalah Gerakan Kesedaran Kebangsaan India.

Antara lain ialah usaha persatuan -persatuan Melayu merintis jalan penubuhan UMNO pada tahun 1946. . timbul persatuan Melayu pada tahap-tahap berlainan. Jadi faktor-faktor inilah antara yang banyak membantu kearah proses kemerdekaan rakyat.media massa. peranan pengaruh luar merupakan faktor penting kebangkitan nasionalisme Melayu. K ongres Melayu Se Malaya diadakan pada 9 Ogos 1939 bertujuan memupuk perpaduan di kalangan orang Melayu. Akibatnya. Selain itu. Kemudiannya.