Soalan: Bincangkan faktor-faktor yang memainkan peranan penting dalam membangkitkan semangat nasionalisme dalam kalangan orang

Melayu sebelum Perang Dunia Kedua.

Jawapan cadangan:

Semangat nasionalisme dalam kalangan orang Melayu telah ada sejak campur tangan British pada tahun 1874. Dengan adanya semangat nasionalisme, maka penguasaan penjajahan ke atas negeri -negeri Melayu tidak berlaku secara aman damai tetapi sebaliknya ditentang oleh masyarakat tempatan. Penentangan ini dilakukan oleh pejuang -pejuang tanah air seperti Dato Maharaja Lela, Dato Bahaman, Tok Janggut, Haji Abdul Rahman Limbong, Mat Salleh, dan lain-lain lagi mencerminkan penentangan rakyat tempatan terhadap kuasa asing di negara ini. Oleh itu, terdapat beberapa faktor yang membangkit semangat nasionalisme dalam kalangan orang Melayu. Faktor faktor ini dapat dilihat melalui f aktor dalaman dan faktor luaran. Faktor-faktor dalaman merupakan peristiwa-peristiwa yang tercetus di Tanah Melayu dan memberi pengaruh yang sangat besar dalam membangkitkan dan menyemarakkan semangat nsionalisme orang Melayu. Antara faktor dalaman ialah agama. Pada penghujung abad ke -19 dan awal abad ke-20, masyarakat Melayu terutamanya yang tinggal di ba ndar-bandar berasa tidak puas hati dengan keadaan ekonomi, sosial dan politik mereka. Mereka mulai sedar bahawa kedudukan ekonomi dan sosial terancam sebab adanya masyarakat dari luar, iaitu kaum imigran seperti Cina dan India. Oleh yang demikian, orang Melayu sedar bahawa mereka perlu bertindak bagi membawa perkembangan ekonomi dan sosial ke atas masyarakat mereka supaya tidak lagi mundur dalam bidang tersebut. Kesedaran ini telah melahirkan kumpulan-kumpulan kecil yang berpengaruh dalam masyarakat Melayu untuk memperjuangkan kemajuan orang Melayu dalam bidang ekonomi dan sosial. Kesedaran ini melahirkan 3 golongan di bandar -bandar untuk memperjuangkan kepentingan masyarakat Melayu pada awal abad ke -20. Antara ketiga-tiga golongan ini, golongan yang berpendidikan Arab memainkan peranan penting dalam gerakan Pemulihan Islam di kalangan masyarakat Melayu. Mereka berpendidikan Arab dan melanjutkan pengajian Islam ke

Mesir. orang Melayu terti nggal jauh kerana system pendidikan melayu tidak mempunyai nilai untuk meningkatkan taraf dan kedudukan orang melayu dalam bidang ekonomi. Oleh sebab fahaman mereka berkenaan ajaran agama Islam baru dan agak berlainan dengan fahaman seperti kepercayaan bidaah dan khurafat yang sedia berakar umbi di negeri-negeri Melayu. Walaupun ekonomi Tanah Melayu yang berasaskan getah dan bijih timah berkembang pesat. tetap i orang mealyu tersisih daripada kegiatan ekonomi komersial tersebut. Golongan berpendidikan Arab ini yang mula-mula sekali menyuarakan rasa tidak puas hati mereka terhadap keadaan ekonomi dan sosial orang Melayu pada masa itu. Di antara penuntut-penuntut Melayu yang membawa pengaruh dari Timur Tengah ialah Syeikh Muhammad Tahir bin Jalaluddin.Universiti Al-Azhar di Kaherah. Orang melayu mula sedar bahawa mereka . mereka telah berkhidmat dalam jabatan agama di negeri negeri Melayu. Faktor kesedaran orang melayu tentang kemunduran mereka juga turut menjadi punca dalaman kebangkitan nasionalisme di Tanah Melayu. Orang melayu menjadi penduduk pribumi tetapi masih tertinggal jauh dalam bidang ekonomi dan sosial. Syed Syeikh Ahmad al-Hadi. Mengikut revolusioner ini. Sekembalinya dari Timur Tengah khasnya dari Mesir k e tanah air pada awal abad ke-20. mereka mendapat tentangan daripada golongan ulama tua yang kolok dan ortodoks. Kegiatan ekonomi kapitalis dikuasai oleh orang Cina dan pedagang-pedagang Eropah. Golongan ini menerima pelajaran dan inspirasi dari gerakan pemulihan Islam moden dan gerakan Pan-Islamisme yang diasaskan pada penghujung abad ke -19 dan awal abad ke-20 oleh Imam Syeikh Muhammad Abduh dan Sayid Jamaluddin al Afghani. Manakala orang cin a pula menguasai sektor ekonomi di kawasan Bandar seperti menjadi peniaga. Golongan ortodoks ini memusuhi bukan setakat fahaman baru dalam agama. Mereka dari golongan ini hampir keseluruhannya memperoleh pelajaran dari Timur Tengah dan terpengaruh dengan gerakan pemulihan yang berlaku di sana. Haji Abbass Muhammad Taha dan Syeikh Mohammad Salim al Kalali. Islam memerlukan perubahan dan penafsiran baru dan sesuai untuk menghadapi cabaran dunia yang menghadapi perkembangan pesat. tetapi juga memusuhi perjuangan nasionalisme Melayu yang dibawa dan dirancan g oleh revolusioner ini. Keadaan ini mula disedari oleh peniaga -peniaga keturunan arab yang tinggal di Negeri-Negeri Selat terutamanya Singapura. Dalam bidang pendidikan pula. Banyak ladang getah dan lombong bjih timah dimiliki dan diusahakan oleh orang Eropah.

ekonomi dan sosial. ia semakin menebalkan rasa benci dan meningkatkan kadar nasionalisme Melayu. dasar penjajahan Barat juga telah menimbulkan semangat nasionalisme ke dalam jiwa penduduk Tanah melayu. Akibat daripada keadaan ini. Maka wujudlah askaraskar wataniah dan Force 136. Selain itu. Antara lain. Pihak British telah berpuas hati dengan kaedah pengukuhan kuasa. Situasi i ni telah menyemarakkan semangat nasionalisme orang melayu untuk mempertahankan kedudukan mereka di Tanah Melayu. pemimpin organisasi ini juga telah menjadi orang -orang terpenting dalam menegakkan nasionalisme Melayu seperti Kapten Hussin Onn. Orang Melayu sedar permintaan orang Cina tersebut akan menggugat kedudukan mereka sebagai penduduk pribumi. Mereka akhirnya memberikan kerjasama kepada organisasi-organisasi anti-Jepun dengan membekalkan maklumat agar dapar mempertingkatkan keberkesanan penentangan mereka. PETA boleh dikatakan menjadi duri dalam daging kepada pentadbiran tentera Jepun. Selain itu. Kesengsaraan yang dialami oleh orang -orang Melayu dalam kehidupan seharian dan penipuan yang dilakukan Jepun telah mendorong orang -orang Melayu bangun dan mewujudkan organisasi anti -Jepun. Usaha mencapai tujuan ini paling pesat dilakukan di negeri-negeri melayu bersekutu. pengaruh dan kedudukan ekonomi mereka di tanah melayu. Mereka akhirnya menjadi tulang belakang kepada askar Melayu setelah negara mencapai kemerdekaan. institusi melayu tradisional dan elit melayu tradisional mendapati diri mereka terpaksa mengambil peranan yang semakin kecil dan hal ehwal kerajaan dan pentadbiran. Dalam hal ini. rakyat juga menderita di negara sendiri akibat dijajah bangsa asing. Tambahan pula. pihak British telah mula membawa masuk imigran cina dan india secara besar-besaran untuk mengeksploitasi sumber-sumber ekonomi yang masih belum diterokai . Ketika penaklukan British ke atas Tanah Melayu. Penipuan dan tingkah laku pemimpin Jepun dalam dolak dalik mereka untuk membe rikan kemerdekaan kepada Tanah Melayu merupakan satu seksaan batin kepada pemimpin Melayu yang bekerjasama dengan Jepun. Selain itu. Pihak british kemudian telah memulakan proses menginstitusikan berbagai bidang kerajaan yang merangkumi hampir semua aspek kehidupan politik.perlu mempertahankan hak mereka di Tanah Air sendiri apabila orang cina Peranakan di Negeri-Negeri Selat dan Negeri-Negeri Melayu Bersekutu mendesak supaya diberi hak yang sama dengan Melayu daripada kerajaan British.

Kaum melayu mulai sedar yang mereka telah ketinggalan dalam pembangunan ekonomi dan sosial di mana orang bukan melayu menjadi peserta yang kuat. Melalui faktor bahasa dan kesusasteraan ini. Dalam puisi Omar Mustaffa yang tersiar dalam Utusan Melayu keluaran 18 Januari 1913 menggesa orang Melayu supaya rajin bekerja dan jangan membiarkan kekayaan diambil oleh bangsa lain. Ini dapat memperlihatkan hilangnya kewibawaan dan pertuanan Melayu. dapat memperkukuhkan perjuangan orang Melayu dalam meletakkan taraf bahasa Melayu sebagai Bahasa Kebangsaan dan Bahasa Rasmi negara selepas merdeka. terdapat juga puisi lain seperti Sedarlah oleh Mahmud Ahmadi. Keadaan ini menyebabkan kaum pendatang mula menguasai ekonomi di tanah melayu. Jadi. Pengaruh Arab turut wujud hasi l dari peranan golongan agama dan bagi menggantikan penggunaaan tulisan rumi yang diperkenalkan penjajah. Faktor lain seperti bahasa dan kesusasteraan. Antara lain ialah kewujudan sasterawan yang dilahirkan oleh sekolah sekolah Melayu dan MPSI. Perkara ini pernah dibantah oleh Raja Chulan akan kepinggiran Bahasa Melayu dalam bahasa undang -undang dan juga penggunaannya dalam MMN dan MMP kerana wakil Melayu ti idak faham apakah yang dibahaskan. Secara tidak langsung. Selain itu. tulisan Jawi telah diperkenalkan sebagai tulisan rasmi Bahasa Melayu. Dalam pada itu. bahasa Melayu sebenarnya semakin hilang peranan dalam sistem pendidikan Inggeris dan Jepun.oleh masyarakat melayu dengan sepenuhnya. perbahasan dalam MMN dan MMP menggunakan Bahasa Inggeris. 511000 adalah orang melayu. dimana daripada jumlah 1320000 orang penduduk negeri-negeri melayu bersekutu. Semua ini telah menyedarkan orang Melayu akan kepinggiran bangsa dan bahasa Melayu. . 495000 orang cina dan 305000 orang india. gelanggang bagi orang Melayu melahirkan ketidakpuasan melalui adalah karya sastera. Bahasa Melayu hanya digunakan dalam Sekolah Melayu. kerana mereka sedar hak mereka sebagai rakyat pribumi sedikit demi sedikit diambil alih oleh pihak pendatang dan kaum penjajah. Langkah-langkah yang di ambil oleh pihak british ini telah menimbulkan rasa tidak puas hati di kalangan orang melayu. Keadaan menjadi lebih buruk menjelang tahun 1921. Seruan Kebangsaan oleh Melati Pahang (1937) yang menggesa orang Melayu mencari ilmu d an Serunai Pujangga oleh Anum (1940) yang menggesa orang Melayu bersikap berani dan sanggup berkorban. Jika dapat kita perhatikan. Ini sebenarnya membayangkan kelunturan budaya Melayu dalam negara sendiri. Semenanjung oleh Harun Aminurashid (1919).

Antara kejayaan orang Melayu dalam bidang sastera pasa masa itu ialah melahirkan para pejuang sastera dalam Asas 50 dan Asas 66. Dengan itu. madrasah. Yang belajar di sekolah Inggeris pula ialah anak -anak golongan bangsawan yang ingin dijadikan oleh orang British sebagai pegawai dan pentadbir bawahan sahaja. Di Sini Kita Bukannya Orang Dagang dan Siasat Yang Tiada Diminta yang ditulis oleh Shamsuddin Salleh. Oleh kerana penyediaan sekolah -sekolah melayu oleh orang inggeris ini bukan satu yang ikhlas. Maka surat khabar melayu telah digunakan sebagai bahan pengajaran. faktor lain ialah sistem pendidikan. Mereka hanya ingin melihat anak -anak orang melayu menjadi lebih pandai sedikit daripada ibubapa mereka. Banjar. Tambahan lagi. Rumah Besar Tiang Sebatang oleh Ishak Haji Mahmud yang menyeru orang Melayu menbenci dan menentang penjajahan British.Cerpen merupakan cerita pendek yang mempunyai masihat. Penubuhan persatuan yang memperjuangkan bahasa seperti PASPAM (berjuang bagi menjadikan dan memperkasakan Bahasa Mela yu seperti sebelum penjajahan ) turut diwujudkan. .Selain puisi. novel juga dikarangkan untuk membangkitkan semangat kebangsaan. Antaranya ialah Hikayat Faridah Hanum oleh Syed Syeikh al -Hadi (1925) yang mencadangkan wanita perlu diberi pendidikan. Di antara cerpen yang terkenal ialah Cerita Awang Putat oleh Abdul Rahim Kajai yang menyeru orang Melayu supaya rajin bekerja. Melayu tidak lagi berpecah dan dikenali dengan keturunan seperti Jawa. hidup maju dan bebas daripada penjajahan dan Anak Mat Lela Gila oleh Ishak Haji Muhammad (1941) menyeru orang Melayu berjuang mencapai kemajuan. Melor Kuala Lumpur oleh Harun Aminurashid (1930). para pembaca akan mengetahui dasar perjuangan yang hendak disampaikan. Antara kejayaan lain adalah penubuhan Dewan Bahasa dan Pustaka yang berperanan sebagai pembina dan pengembang bahasa Melayu dan alat penyatuan bangsa. Putera Gunung Tahan oleh Haji Muhammad yang mengecam British melalui kisah lucu dengan tujuan memupuk semangat cinta akan negara. tujuan british bukanlah untuk melahirkan golon gan cerdik pandai dikalangan orang melayu. Bugis dan lain-lain. Sekolah -sekolah melayu telah mula dibuka di kawasan-kawasan barat dan selatan tanah melayu sejak tahun 1880 -an lagi. Melalui cerpen yang disiarkan. Terdapat sekolahsekolah pondok. Pada dasarnya. Kebanyakan cerpen menyeru rakyat bekerja untuk kemajuan dan kemerdekaan negar a. maka tidak terdapat buku -buku teks dan kurikulum yang sesuai. sekolah-sekolah melayu dan sekolah inggeris yang disediakan bagi orang melayu. Anak Dibuat Demal. Ini dapat menyumbang ke arah pembentukan bangsa Melayu melalui penggunaan Bahasa Melayu.

terutamanya generesai muda terhadap isu -isu yang mempengaruhi orang melayu. kemunculan golongan intelektual juga antara faktor dalaman kebangkitan semangat nasionalisme. sistem parlimen. telah menyumbngkan terhadap kemajuan intelek dan material orang melayu. bila islam memasuki era reformasi. pendidikan agama yang dijalankan di sekolah-sekolah pondok dan madrasah telah mendapat sambutan hebat penduduk tempatan. Hal ini mendedahkan orang-orang Melayu kepada ilmu pengetahuan. Eunos Abdullah dan Dato Onn Jaafar. J. Dato Onn Jaafar dapat menyatukan persatuan -persatuan Melayu dan menubuhkan UMNO bagi menentang Malayan Union. Di samping itu. Sistem pendidikan yang sama antara penduduk juga memberikan peluang orang-orang Melayu menerima semangat kebangsaan. perkembangan pendidikan. Jika dibandingkan dengan sistem Inggeris. Pendedahan kepada dunia luar melalui surat khabar. Melalui sistem pendidikan ini.umpamanya 'jawi peranakan'. mereka dapat mempertahankan nilai -nilai keislaman semasa kemasukan kuasa british dan kemasukan kaum imigran. mereka tidak member ikan peluang yang sama. Melalui kegiatan ini. maka barulah sekolah-sekolah pondok dan madrasah telah membuka minda kaum melayu terhadap masalah-masalah politik yang dihadapi oleh mereka di tanah melayu. Beliau berjuang . 'khizanah al -ilmu' dan taman pengetahuan. Dalam zaman pendudukan Jepun sukatan yang diajarkan meliputi bidang-bidang Matematik. menjelang tahun 1900. Mereka terpengaruh dengan idea -idea dan falsafah politik demokrasi. ia sebenarnya menambahkan intelek Melayu yang akhirnya dapat digunakan untuk mencetuskan semangat dan kesedaran nasionalisme . R. Orang-orang Melayu tidak diajar secara akademik. terutamanya pendidikan melayu t elah memainkan peranan penting dalam kesedaran kebangsaan di kalangan orang melayu. Sains dan pelbagai subjek akademik lain. Namun demikian sekolah-sekolah seumpama ini kurang memainkan peranan untuk menanan semangat kebangsaan pada tahap -tahap awal. Kesimpulannya. Sukatan dan dasar yang tidak selaras membangkitkan rasa tidak puas hati orang Melayu terhadap layanan Inggeris. liberalisme. Pertanian. Walau bagaimanapun. Wilkonson selaku penyelia sekolah -sekolah (1877-1895) mendapati bahawa surat khabar melayu bersama pendidikan secara amnya. telah membuka mata orang melayu. Antara golongan terpelajar seperti Raja Chulan. Guru-guru Melayu dihantar ke Jepun untuk menambahkan pengetahuan berbahasa. perlembagaan dan nasionalisme. Selain itu. tetapi hanya dalam bidang kemahiran.

Kuala Terengganu (Terengganu) dan Muar (Johor). Ahmad Boestaman adalah pejuang KMM yang mencetuskan idea merdeka pada tahun 1939. Melaka dan Pulau Pinang. Selain itu Dr. Buhanudin Al-Helmi juga antara golongan intelektual dan merupakan pemimpin PKMM yang tidak sehaluan dengan Inggeris dan mencari kemerdekaan bagi Tanah Melayu. Beliau memperjuangkan ketuanan Melayu dan perkembangan sosio ekonomi serta politik Melayu. di Melaka ialah Madrasah al-Hadi dan Pulau Pinang ialah Madrasah al-Mashor. Surat khabar digunakan sebagai medan untuk menyedarkan masyarakat melayu terhadap keadaan mereka di tanah air mereka sendiri. S ekolah-sekolah agama telah didirikan di Singapura. Idea nasionalisme lahir melalui surat khabar. Di Negeri-negeri Melayu telah didirikan di Teluk Intan (Perak). Graduan MPSI menubuhkan Persatuan Sastera Melayu pada tahun 1923 bagi menggalakkan pertumbuhan sastera dan membangkitkan semangat nasionalisme . Satu daripada bahan bacaan terawal ialah 'pengetahuan bahasa'. hasil karya raja Ali Haji yang disusun pada tahun 1858. Sekolah agama yang penting di Singapura ialah Madrasah al -Iqbal al-Islamiyah. tetapi tidak menerima sambutan. Pelajar-pelajar yang menuntut di sekolah ini akan sedar akan kelemahan mereka dalam agama Islam dan mereka didorong untuk berusaha bersungguh-sungguh lagi supaya tidak keluar dari ajaran Islam yang sebenar. Beliau juga mengenengahkan isu kepinggiran Bahasa Melayu. Maktab Melayu Kuala Kangsar dan Maktab Perguruan Sultan Idris (MPSI) juga bertanggungjawab dalam membangkitkan semangat nasionalisme di kalangan penduduk. perkembangan media massa turut memainkan peranan yang penting dalam gerakan kesedaran di Tanah Melayu. Mereka berazam untuk mengatasi masalah ini dan memperkenalkan satu generasi baru orang Melayu yang akan membela bangsa dan negara mereka. Karya ini membicarakan budaya melayu yang kian ber ubah akibat pengaruh . Di samping itu. novel dan rencana. Ibrahim Yaakub pula adalah pejuang MPSI yang telah menubuhkan Ikatan Pemuda Semenanjung bagi mencetuskan ketidakpuasan hati layanan Inggeris terhadap s oiso ekonomi orang Melayu terutama dalam bidang pendidikan. Sistem persekolahan di sekolah itu mengikut sistem yang terdapat di Mesir dan di Barat. Seterusnya. majalah.melalui akhbar Warta Malaya dan Lembaga Melayu dengan membuat bidasan dan kritikan serta mengadakan rapat umum . Guru-guru dari MPSI telah menyedari masalah yang dihadapi oleh orang Melayu. Raja Chulan (Raja Dihilir) merupakan ahli Majlis Pusat dan beliau perjuangkan hak dan keistimewaan orang Melayu.

Sistem perhubungan ini dapat membantu merentasi sikap kekampungan. pada tahun 1939. Masyarakat melayu tidak kira dari daerah atau negeri yang berlainan dapat berhubung di antara satu sama lain. terdapat lebih daripada 2400km jala nraya terturap. Fajar Sarawak dan sebagainya. ekonomi dan politik.british dan imigran cina. ianya merupakan peristiwa -peristiwa yang tercetus di luar Tanah Melayu tetapi memberi kesan yang sangat besar kepada perkembangan semangat nasionalisme orang Melayu di Tanah Melayu. al-Ikhwan dan Pengasoh. melalui sistem perhubungan jalan raya dan jalan keretapi. pendidikan. Umpamanya. Walau bagaimanapun ianya telah membantu menyelesaikan halangan geografi di kalangan masyarakat melayu. Selain itu. Akhbar ini menjadi lambang perpaduan dan kegigihan orang Melayu. yang seterusnya mewujudkan identiti kebangsaan. Selain itu. kedaerahan dan kenegerian. Golongan wartawan telah membangkitkan isu -isu kemunduran masyarakat Melayu dalam semua aspek seperti sosial. Majlis (1935). Pengarang yang pertama ialah Rahim Kajai dan pengarang yang terkemuka pula ialah Ishak Muhammad atau dikenali s ebagai Pak Sako. Sistem perhubungan yang telah dimajukan oleh pihak British adalah demi kepentingan ekonomi mereka. Seruannya diteruskan oleh akhbar lain s eperti Neracha. Dalam masa yang sama. akhbar al-Imam telah diterbitkan di Singapura. Syeikh Mohammad Salim al -Kalali dan Haji Abbass Mohammad Taha. disamping itu karya ini juga memperihatkan peri pentingnya bahasa melayu dalam budaya masyarakat melayu seagai alat menyatukan kaum melayu melalui satu identiti bahasa. pada 23 Julai 1906. kemunculan alat pencetak telah mencetuskan kesedaran kebangsaan melalui penertbitan akbar. Bagi faktor luaran. Sebagai contoh. . Penerbitan Utusan Melayu turut menerbitkan Utusan Zaman dan Mastika. Akhbar ini diterbitkan oleh golongan kaum muda yang dipimpin oleh Syed Syeikh al -Hadi. Bangsa Melayu diminta berusaha dengan gigih untuk kemajuan. pada tahun 1910. Faktor terakhir adalah perkembangan sistem perhubungan. al-Islam. majalah & novel. akhbar Utusan Melayu telah diterbitkan. Idea dan pemikiran pemimpin -pemimpin melayu yang berjiwa kebangsaan tersebar dengan pantas kepada masyarakat di kawasan perkampungan. Selain akhbar yang disebut di atas. Syeikh Tahir Jalaluddin. Tunas Melayu. terdapat juga akhbar Warta Malaya (1930). Keadaan ini secara tidak langsung dapat menyatupadukan penduduk melayu. muncul golongan wartawan yang komite d dan sedar akan nasib bangsanya.

gerakan ini turut bermatlamat untuk membebaskan agama Islam daripada kepercayaan kolot dan ortodoks yang tiada kaitannya dengan ajaran I slam yang sebenar. Gerakan Pemulihan Islam bermula di Mesir sejak tahun 1850. Pada masa itu juga. terutamanya ke timur tengah untuk mempelajari agama islam.Antara lain ialah memulihkan agama Islam mengikut ajaran Islam yang terkandung dalam al -Quran dan Hadith. ramai orang melayu yang telah pergi ke luar negeri. tetapi tidak terkeluar dari prinsip dan semangat agama Islam yang sejati. Pelajar-pelajar yang berpendidikan Arab dari Mesir pulang ke Tanah Melayu dan menjadi pelopor Gerakan Islah -Islam. Syeikh Muhammad Abduh telah menyesuaikan prin sip-prinsip Islam menurut kehendak azan moden. Yang disesuaikan ialah perkaraperkara dan hal-hal takwim serta pentafsiran Islam mengenai sesuatu pendapat atau hukum di dalam al -Quran. Selain itu. Turut bermatlamat untuk mencapai kemajuan dalam bidang ekonomi dan sosial mengikut al -Quran dan Hadith dan yang terakhir ialah memb ebaskan negara Islam dari pengaruh penjajahan Barat. Perkembangan reformisme di timur tengah itu telah mempengaruhi kedua -dua kumpulan tersebut. Syeikh Muhammad Abduh dilahirkan di Mesir pada tahun 1829 dan mendapat ijazah dari Universiti al-Azhar. Matlamat-matlamat Gerakan Pemulihan Islam ialah memperjuangkan konsep Pan-Islamisme. Gerakan ini dipimpin oleh Sayid Jamaluddin al -Afghani sendiri dan Syeikh Muhammad Abduh. Antara faktor luaran ialah Gerakan Pemulihan Islam di Mesir. iaitu penyatuan umat Islam di seluruh dunia. Konsep Gerakan Pemulihan Islam ini telah memberi ilham kepada pelajar-pelajar Melayu yang menuntut di Universiti Al-Azhar. Ajaran dan pandangan beliau di anggap baru. Tidak kurang juga yang pergi menunaikan fardhu haji. Beliau menjadi Mufti Besar dari tahun 1899 hingga beliau meninggal dunia pada tahun 1905. Mereka mula menyebarkan gagasan baru kepada masyrakat melayu berlandaskan agama islam. Mereka .Faktor-faktor luaran menjadi pemangkin untuk mempercepat kebangkitan semangat nasionalisme orang Melayu. Ajaran beliau adalah berdasarkan kepada ajaran Allah dan Rasul seperti yang tercatit di dalam al-Quran dan al-Hadis. Mesir untuk berjuang di negara sendiri. seorang pemuda reformis islam timur tengah yang radikal dan revolusioner pada akhir abad ke 19. Konsep pan-islamisme telah mula diutarakan oleh Syed Jamaluddin al -Afghani. prgresif dan revolusioner dan amat sesuai dengan zamannya.

Gerakan Pan-Islam mahu menentang penjajahan Barat dan menghapuskan kepercayaan kuno yang bertentangan dengan ajaran Islam. Bagi Gerakan Pan-Islam. ianya adalah satu gerakan untuk menyatukan umat Islam di dunia di bawah Empa yar Turki atau Empayar Uthmaniyah. Masih ada berita yang sampai ke Tanah Melayu melalui suratkhabar dan surat peribadi pejuang pejuang Pan-Islam. Bagi gerakan Khilafat pula. Turki mengisytih arkan peperangan jihad terhadap kuasa Berikat (Amerika Syarikat. Yang terakhir sekali ialah Gerakan Turki Muda yang dipimpin oleh Mustapha Kamal Attaturk yang bergerak untuk memodenkan Turki. Umat Islam di Tanah Melayu sangat menghormati Empayar Turki dan segala perkembangan di Turki mempengaruhi mereka. Gerakan Khilafat dan Gerakan Turki Muda. Tokoh-tokoh terkenal ialah Syed Sheikh Ahmad al -Hadi. tetapi dapat dihapuskan oleh askar British.berusaha menyatupadukan masyarakat melayu berdasarkan id entiti agama islam. Pejuang Islam di Singapura. askar India melancarkan dahagi di Singapura. Askar-askar India diberikan keyakinan bahawa pakatan Jerman -Turki akan menang dalam Perang Dunia Pertama. Faktor kedua ialah Gerakan di Turki yang dapat dibahagikan kepada tiga gerakan iaitu Gerakan Pan-Islam. pakatan di antara Jerman -Turki tewas dalam Perang Dunia Pertama. Orang Islam di India membentuk Gerakan Khilafat untuk mengekalkan kuasa Turki dan sistem Khilafat. British cuba menguasai Turki. Golongan . Semasa Perang Dunia Pertama. Britain dan Perancis). Gerakan Khilafat yang ditubuhkan di Singapura dikawal rapi oleh British. Empayar Turki ditubuhkan oleh Usman pada tahun 1300. Turki dan Jerman berpakat menentang kuasa Berikat. Pahang mendapatkan bantuan Turki (1890 -an) untuk menghalau British tetapi gagal. Askar-askar India berjaya membunuh lebih 40 orang British dan hampir berjaya menakluki Singapura. Mehemet Kiamil Bey cuba mengembangkan pengaru h Pan-Islam di Johor tetapi gagal. iaitu Kassim Ismail Mansur dan Nur Alam Syah mempengaruhi dasar India yang beragama Islam melancarkan dahagi. Pada bulan Febru ari. Syeikh Mohammad Salim al -Kalali dan Haji Abbass bin Mohammad Taha. Mereka menyebarkan idea -idea Islam-Islamiah atau pemulihan agama Islam serta konsep Pan-Islamisme di kalangan kaum Melayu menerusi majalah al-Imam. Syeikh Tahir Jalaluddin. Ulama Syeikh Haji Wan Ahmad dari Pattani ingi n menyatukan Kelantan dan Pattani. British cuba menyekat berita dari luar tetapi gagal. Beliau ingin menentang Siam dan menubuhkan Kerajaan Islam di bawah naungan Turki tetapi gagal.

Perkara ini telah mewujudkan Ilham dan keazaman dalam jiwa rakyat Asia. Faktor luaran yang ketiga ialah pengaruh dari Jepun. sesebuah negara tidak mengira saiznya. Kaum Muda di Tanah Melayu telah menubuhkan Kesatuan Melayu Muda (KMM) pada tahun 1938 untuk bergiat dalam politik. terdapat pandangan yang baik mengenai Turki Muda. Abdul Kadir Adabi mengecam gerakan Turki Muda kerana memasuhkan sistem Khilafat.Sejak tahun 1868. ekonomi Turki dikuasai semula oleh orang Turki dan bukan oleh orang Yahudi dan Kerajaan Turki memberikan peluang yang luas kepada rakyat untuk menguasai bidang ekonomi. Antara kemenangan Jepun terbesar ialah apabila dapat mengalahkan Eropah. Akhbar Pengasoh. orang Asia dan Melayu mulai sedar akan kepentingan pelajaran. alIkhwan dan Saudara turut menyiarkan tentangan terhadap Turki Muda. Kegiatan Turki Muda memberikan perangsang kepada golongan Kaum Muda di Tanah Melayu untuk menentang pengua saan British. Faktor -faktor inilah yang menjadikanr akyat kuat menentang penjajah.Dalam peperangan yang berlaku di antara Rusia dengan Jepun (1904 -1905) menyaksikan Jepun telah memperolehi kemenangan. Jepun berjaya meniru teknologi Barat. seorang tokoh bernama Abdullah Abdul Rahman telah menghasilkan karya berjudul 'Mataharai Memancar' (The Rising Sun) yang menceritakan sejarah Jepun. karya ini telah berjaya merangsang pembaca serta . Kej ayaan ini telah memberi ilham dan kesedaran kepada orang Asia termasuk orang melayu bahawa barat tidaklah sekuat seperti yang digeruni oleh mereka. Jepun mengubahsuai teknologi Barat untuk kegunaannya. Karya ini telah dialihbahasaka n oleh beliau daripada karya Mustafa Kamal dari Turki yang asalnya daripada bahasa arab. boleh menjadi kuat seperti Jepun melalui kemajuan teknologi dan pendidikan. Abdul Kadir Adabi atau Abdul Kadir bin Ahmad adalah seorang penulis dari Kelantan. sekaligus membuktikan rakyat Asia bijak. Perang tersebut telah membuktikan bahawa. Turki diisytiharkan sebagai Republik pada tahun 1923 dan sistem Khilafat dimansu hkan. Menurut Za'ba. Namun demikian. Pada tahun 1907. Pemimpin-pemimpin Meiji seperti Maharaja Mutsushito telah memodenkan negara Jepun.Turki Muda menyebarkan semangat kebangsaan di Turki. Dalam masa yang sama. ianya juga memberi kesan kepada pemikiran tokoh -tokoh awal Tanah Melayu. Jepun muncul sebagai negara yang moden dan kua t. Golongan Turki Muda dikatakan tidak mementingkan agama dan undang-undang Islam dalam perkembangannya. iaitu mereka membangkitkan semangat kebangsaan di Turki. Kesan daripada kemenangan ini. teknologi dan perpaduan.

Sun Yat Sen. Perkembangan di Jepun mengalahkan kuasa Rusia telah membawa kesedaran dan keyakinan bahawa orang melayu juga boleh mempertahank an kepentingan mereka daripada terus di tindas oleh pihak British. Pemimpin Sarekat Islam yang terkenal ialah Omar Said Tjokroaminoto dan Agus Salim. Gerakan kemerdekaan rakyat Indonesia menentang pem erintahan Belanda telah memberi semangat kepada golongan melayu yang inginkan pembebasan daripada penjajahan British. Cawangan Sarekat Islam di Johor tidak mendapat sambutan yang memuaskan. Di antara mereka ialah Sye d Sheikh al-Hadi yang mula menggalakkan orang melayu memajukan diri mereka dalam aspek ekonomi dan sosial. Cawangan Sarekat Islam di Johor ditubuhkan oleh Haji Ibrahim bin Sidin dari Singapura. Hakikat ini telah disedari oleh golongan terpelajar di Tanah Melayu. Faktor luaran yang keempat pula merupakan pengaruh dari Indonesia. Syed Syeikh al -Hadi mengambil Mohammad Yunus bin Abdul Hamid menjadi pengarang di akhbarnya. Keadaan ini membangkitkan kesedaran rakyat Tanah Melayu untuk menentang British. Nama Sarekat Dagang Islam ditukar kepada Sarekat Islam pada tahun 1912. Antaranya ialah Sarekat Islam. Sayid Muhammad dipercayai ingin meluaskan ca wangan Sarekat Islam di Terengganu. Penentangan terhadap British di Terengganu (1928) dimulakan oleh Syarikatul Islam yang diketuai oleh Sayid Muhammad dari Johor. Beberapa parti politik telah ditubuhkan ditubuhkan di Indonesia. turut timbulnya Gerakan Kesedaran Kebangsaan China. Pada tahun 1911 berlaku Revolusi China yang dipimpin oleh Dr. Pengaruh Sarekat Islam tersebar ke Tanah Melayu pada 1920-an melalui ceramah dan kelas agama oleh guru -guru agama dari Sumatera. Selain itu. Sarekat Dagang Islam diasaskan oleh Raden Mas Tirtoadisoeryo pada tahun 1909. Beliau telah berjaya menumbangkan kerajaan Manchu dan menubuhkan sebuah negara republik China. Akhbar Sinaran Zaman dan Idaran Zaman yang diterbitkan oleh Syed Syeikh al-Hadi menceritakan perjuangan Sarekat Islam. Masyarakat melayu mula percaya bahawa dengan adanya teknologi dan pendidikan. melalui ajaran Islam. Agama Islam menjadi faktor utama menyatukan orang Islam di Indonesia supaya menentang penjajah Belanda.menimbulkan perasaan bangga dan harapan untuk membawa pembaharuan di timur dan ini termasuklah kepada p embaca melayu. Pertubuhan sulit ini berpengaruh kuat di Beserah hingga ke Kemaman. Mohammad Yunus adalah ahli Sarekat Islam dan penerbit akhbar . Sarekat Islam ialah parti politik yang pertama di Indonesia. mereka juga boleh menghalau keluar orang British dari Tanah Melayu.

pergerakan sosial dan kebudayaan. Tan Malaka berpendapat bahawa orang Melayu sukar dipengaruhi kerana mereka berfahaman konservatif. Sutan Jenin dari Sumatera dapat mengembangkan pengaruh Komunis di Tanah Melayu pada tahun 1930 -an. PKI diasaskan oleh Semaun. Gerakan ini dipimpin oleh Mahatma Gandhi. Dasar tidak bekerjasama ini telah diamalkan oleh pejuang nasionalis di India yang diketuai oleh Mahatma Gandhi. Parti politik yang kedua pula ialah Parti Komunis Indonesia (PKI). Faktor terakhir adalah Gerakan Kesedaran Kebangsaan India. Faktor kelima adalah Gerakan Kesedaran Kebangsaan Filipina. Ahli -ahli PKI termasuk Tan Malaka cuba menyebarkan fah aman komunis di Singapura tetapi tidak berhasil. Kesimpulannya. kesedaran tentang kemunduran orang melayu. Pengaruh dari luar yang tersebar melalui majalah dan akhbar dapat membangkitkan semangat kebangsaan di kalangan orang Melayu. bahasa dan kesusasteraan serta perkembangan . Pelajar MPSI dipengaruhi oleh perjuangan PNI yang mengamalkan dasar tidak bekerjasama dengan penjajah. Melaului gerakan ini juga telah member kesedaran kepada openduduk di Tanah Melayu untuk bangkit dari terus dikuasai oleh kuasa asing. Penduduk di Tanah Melayu juga turut mempunyai keinginan yang sama iaitu ingin membebaskan diri daripada penjajahan Brirish. Contohnya ialah agama. Tan Malaka dan Darsono pada tahun 1920. Dengan itu. gerakan ini telah memberi semangat serta kesedaran kepada penduduk Tanah Melayu untuk terus bangun dari penindasan yang berleluasa di Negara sendiri. Pemuda -pemuda Indonesia memperjuangkan kebebasan mereka melalui tulisan. Yang terakhir sekali ialah Parti Nasional Indonesia (PNI). system pendidikan. ekonomi dan politik orang Melayu. Beliau telah menubuhkan Liga Filipina unt uk memajukan orang Filipina dan menuntut Sepanyol memberi layanan adil kepada rakyat. Tujuan gerakan ini adalah untuk membebaskan India daripada penjajahan British. Mereka berjuang untuk memajukan bidang sosial. PNI mengamalkan ideology yang menganjurkan revolusi untuk menggulingkan kerajaan Belanda. faktor-faktor dalaman mempunyai peranan yang tersendiri dalam membangkitkan semangat nasionalisme penduduk Tanah Melayu. Jose Rizal memimpin perjuangan rakyat Filipina menentang penjajahan Sepanyol. PNI diasaskan oleh Sukarno dan Sartono pada tahun 1927. Kebanyakan orang Melayu tidak menyertai PKI kerana ajaran komunis yang bertentangan dengan agama Islam. Penduduk Tanah Melayu menguatkan semangat dan bersatu padu untuk melepaskan diri daripada kuasa penjajah.Sinaran Zaman di Sumatera.

Akibatnya. Kemudiannya. .media massa. K ongres Melayu Se Malaya diadakan pada 9 Ogos 1939 bertujuan memupuk perpaduan di kalangan orang Melayu. timbul persatuan Melayu pada tahap-tahap berlainan. peranan pengaruh luar merupakan faktor penting kebangkitan nasionalisme Melayu. Jadi faktor-faktor inilah antara yang banyak membantu kearah proses kemerdekaan rakyat. Antara lain ialah usaha persatuan -persatuan Melayu merintis jalan penubuhan UMNO pada tahun 1946. Selain itu.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful