P. 1
Belajar melalui bermain(PK)

Belajar melalui bermain(PK)

|Views: 189|Likes:

More info:

Published by: Idayu Irdawanty Muhandar on Feb 05, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/28/2015

pdf

text

original

BAB 1 KEBERKESANAN KAEDAH BERMAIN SAMBIL BERLAJAR DI PERINGKAT PRA SEKOLAH

1.0

PENGENALAN Permainan adalah satu gerak kerja rangsangan yang menggembirakan

seseorang. Permainan juga ialah suatu gerak kerja yang mengembangkan fizikal dan mental mengikut peraturan-peraturan tertentu. Kanak-kanak lebih tertarik dan sangat berminat membuat sesuatu aktiviti atau penyelesaian masalah dengan cara bermain. Permainan selalunya dikaitkan dengan kanak-kanak yang dianggap oleh orang dewasa sebagai satu perbuatan yang membuang masa dan tidak produktif. Sebaliknya jika kita kaji, permainan adalah satu aktiviti yang dapat membantu kanak-kanak dalam perkembangan sahsiah pertumbuhan fizikal dan ia adalah keperluan khas kanak-kanak. Mengikut Kamus Dewan ‘bermain’ adalah suatu yang dilakukan oleh seseorang untuk bersenang lenang dan bersuka-suka dengan menggunakan alatan ataupun tidak.Permainan selalunya digunakan sebagai alat hiburan dan keseronokan semasa mempelajari sesuatu kemahiran. Semasa bermain mereka menggunakan pancaindera dan minda, yang tidak secara langsung menuju ke arah pembelajaran menyelesaikan masalah. Bermain menampakkan suatu proses yang mendatangkan kesukaan. Dengan kata lain kanak-kanak itu akan membuat sesuatu kerana ia suka berbuat demikian dan berhenti apabila dia telah bosan,

maka aktiviti-aktiviti tersebut boleh dikatakan bermain.

1

Caplan and Caplan (1973), mentakrifkan bermain sebagai penentu penting bagi perkembangan sahsiah, daya cipta, kestabilan emosi, perkembangan sosial dan intelek. Aktiviti-aktiviti bermain dapat memperkembangkan kekuatan fizikal, koordinasi dan ketangkasan. Apabila konsep main dicantumkan dengan belajar, maka ia menjadi ‘belajar melalui bermain’. Sebagai contoh apabila kanak-kanak itu bermain sesuatu permainan sahibba, mereka dapat membina dan menambah perbendaharaan kata dan aktiviti matematik iaitu menjumlah setiap markah yang di perolehi. Sahsiah yang baik juga terbentuk melalui kerjasama, toleransi, saling hormat menghormati dan bersedia menerima kekalahan. Pengajaran dan pembelajaran yang dijalankan di sekolah-sekolah hanya sehala dan tidak begitu praktikal serta kurang mencapai matlamat yang di kehendaki. Penglibatan aktif sama ada daripada guru atau murid lebih berkesan dalam menyampaikan sesuatu kemahiran. Murid-murid akan mudah memahami sesuatu konsep baru yang diperkenalkan, apabila mereka melakukannya sendiri. Sebenarnya permainan ini telah wujud sejak zaman purba. Kajian-kajian yang dibuat di negara barat telah menunjukkan bahawa bahan permainan dalam bilik darjah boleh meningkatkan minat murid terhadap mata pelajaran sambil meningkatkan pencapaian mereka dalam mata pelajaran lain. Dengan kata lain, semasa mereka bermain, konsep-konsep pembelajaran dapat diserapkan tanpa mereka sedari dalam suasana yang gembira dan tanpa tekanan. Dengan ‘belajar melalui bermain’ murid-murid tidak akan cepat bosan mempelajari sesuatu malah dapat meningkatkan lagi minat belajar.

2

1.1

Masalah Kajian Pada hakikatnya, pusat-pusat prasekolah di Malaysia mempunyai

penekanan yang pelbagai dalam program pendidikan masing-masing seperti penekanan terhadap kemahiran sosial, perkembangan persediaan, perkembangan diri dan sahsiah, pendidikan kesihatan dan pemakanan yang sihat, penerapan nilai-nilai murni masyarakat dan pendidikan rohani, tetapi dari segi realitinya kurikulum pendidikan prasekolah pada hari ini terutamanya prasekolah swasta yang terdapat di kawasan bandar lebih banyak memberi tumpuan kepada pendidikan yang berbentuk formal yang menekankan kepada pencapaian akademik kanak-kanak prasekolah. Dalam keadaan-keadaan tertentu, tekanan daripada ibu bapa dan pengaruh sosial, yang mengukur kejayaan dengan pencapaian akademik seseorang dan sistem pendidikan yang berorientasikan peperiksaan adalah keterlaluan dan

meninggalkan kesan yang negatif. Keadaan seperti ini jika tidak diberi perhatian yang sewajarnya akan mengakibatkan fenomena yang disebut oleh Elkind (1981,1986,1987), sebagai ‘miseducation’, di mana kanak-kanak dipaksa mempelajari ilmu pengetahuan yang bersifat terlalu akademik pada peringkat terlalu muda dan ini menurut beliau akan memberi kesan negatif terhadap perkembangan menyeluruh kanak-kanak. Kanak-kanak yang gemar meneroka, membina dan berfantasi melalui aktiviti-aktiviti permainan dan pada masa inilah mereka berpeluang berinteraksi dengan alam persekitarannya. Silberman (1970), menegaskan bahawa, “ A child’s greatest asset in the process of learning is his or her ability to play. It is through

3

The child who does not play has no really effective means to develop”. maka wajarlah mereka dibimbing dalam aktivitiaktiviti pembelajaran yang menjurus ke arah pemahaman alam persekitaran mereka. and make it something he or she can understand and control. Fokus kajian adalah untuk: i. Mengenalpasti jenis-jenis aktiviti permainan yang dijalankan di pusat-pusat prasekolah.play that heor she manages to come to terms with the world. Guru juga merupakan orang yang bertanggungjawab memberi galakkan dan perangsang serta dapat membantu mengembangkan pemikiran kanak-kanak.2 Tujuan Kajian Kajian ini bertujuan untuk mengjkaji keberkesanan ‘belajar melalui bermain’ dalam pembelajaran dan pembentukan sahsiah kanak-kanak prasekolah. Sehubungan itu. Elliason and Jenkins (1986) menegaskan bahawa guru merupakan orang yang boleh mengarahkan perhatian kanak-kanak dan seterusnya menjadi pemudahcara kepada pembelajaran kanak-kanak semasa mereka bermain. Menyedari kepentingan aktiviti permainan dalam program pendidikan kanak-kanak. Oleh yang demikian. Ini merupakan salah satu daripada tugas penting guru kerana gurulah yang berupaya mencipta persekitaran permainan yang menggalakkan. maka kajian ini cuba meninjau jenis-jenis permainan dan pengurusan aktiviti-aktiviti permainan di pusat-pusat pendidikan kanak-kanak prasekolah di negara ini. 4 . 1.

Kanak-kanak belajar melalui bermain. sama ada dari aspek kognitif. Menurut Lawrence Frank (dalam Braus and Edwards 1972). aspek permainan dalam pendidikan kanak-kanak prasekolah perlu diberi perhatian yang sewajarnya oleh semua pihak yang terlibat dalam program pendidikan kanakkanak. Sehubungan itu. rohani dan perkembangan sosial. Mukerji 1968. adalah diharapkan dapatan daripada kajian ini dapat. Justeru itu. 5 . 1. i. Aktiviti permainan merupakan cara kanak-kanak itu menyelesaikan masalah. Mengenalpasti kemudahan serta peralatan permainan kanak- kanak di pusat-pusat prasekolah. “Permainan merupakan pekerjaan kanakkanak. Piaget 1969. dan iii. Memberi gambaran yang sebenar tentang kedudukan pengurusan aktiviti permainan dalam pendidikan kanak-kanak prasekolah. jasmani. dan Asiah Abu Samah 1976). menentukan tugasan untuk disiapkan oleh dirinya sendiri dan berinteraksi dengan rakan-rakan sekelas dengannya”. emosi. Mengenalpasti masalah-masalah yang dihadapi oleh guru-guru dalam menguruskan pelaksanaan aktiviti permainan kanak-kanak prasekolah.ii. Dengan demikian ternyatalah aktiviti –aktiviti permainan ini mempunyai peranan yang amat penting dalam proses perkembangan kanak-kanak keseluruhannya.3 Kepentingan Kajian Pendidikan awal kanak-kanak adalah amat penting dalam pembentukkan sahsiah seseorang individu (Dennis 1966.

dan “masalah”. “aktiviti permainan kanak-kanak prasekolah”. Membantu pihak perancang kurikulum. Membantu memperkayakan khazanah kajian-kajian berhubung dengan pendidikan kanak-kanak prasekolah di negara ini. iii. “matlamat pendidikan”. “kanakkanak prasekolah”. 1. dan v. “jenis permainan”. 6 . “kemudahan peralatan atau bahan permainan”.ii. iv. Membantu pihak-pihak mutu yang berwajib dalam menyelaras di dan mempertingkatkan pendidikan kanak-kanak pusat-pusat prasekolah di negara ini. Memastikan kanak-kanak menjalani perkembangan pembelajaran yang sewajarnya mengikut peringkat umur yang sesuai dalam ‘Belajar Melalui Bermain’. pengelola dan pentadbir serta guru-guru di pusat-pusat prasekolah mengenalpasti aspek-aspek yang perlu di beri perhatian dan diperbaikki berhubung dengan pelaksanaan aktiviti permainan di pusat pendidikan kanak-kanak prasekolah di negara ini. “pengurusan aktiviti permainan”.4 Definisi Istilah Bahagian ini akan cuba menjelaskan beberapa konsep penting atau istilah penting berhubung dengan kajian yang akan dijalankan. Istilah-istilah atau konsep-konsep yang di maksudkan itu ialah “permainan.

5.1.1 Permainan Good (1973). Permainan. menurut beliau berkaitan dengan perkembangan budi pekertinya. Bagaimanapun ia berbeza daripada pekerjaan orang dewasa yang mempunyai tujuan tertentu. Seterusnya Good menambah bahawa permainan kanak-kanak merupakan aktiviti kanak-kanak bagi tujuan memberi keseronokan dan kegembiraan sama ada yang berlaku secara spontan atau dirancangkan. perkataan ‘permainan’ digunakan dengan membawa maksud segala aktiviti yang dijalankan oleh kanak-kanak yang dirancangkan oleh guru di dalam bilik darjah atau di luar bilik darjah. without reference to ulterior purpose or future satisfactions”. Development and Education’ pula mendefinasikan permainan sebagai suatu “aktiviti di mana kanak-kanak membiasakan dirinya dengan persekitarannya” Menurut Mock lagi. Mack (1975). dalam bukunya yang berjudul ‘Early Childhood”. Aktiviti-aktiviti itu pula. kata beliau “is an end in itself”. permainan juga di ertikan sebagai pekerjaan kanak-kanak. Kanak-kanak bermain semata-mata untuk keseronokannya Kesimpulannya. dalam ‘Dictionary of Education’ memberi definisi istilah permainan sebagai “any pleasurable activity on for its own sake. Ini bermakna beliau melihat permainan itu sebagai aktiviti yang menyeronokan yang dilakukan semata-mata bertujuan untuk tujuannya sendiri tanpa tujuan lain atau kepuasan di masa akan datang. permainan merupakan aktiviti-aktiviti yang menimbulkan keseronokan dan kegembiraan yang berlaku dalam keadaan bersahaja. Aktiviti-aktiviti yang di maksudkan itu merupakan aktiviti-aktiviti yang memberikan keseronokan dan kegembiraan 7 . Dalam konteks kajian ini.

1. 1. Aktiviti-aktiviti hendaklah berlaku dalam situasi yang bersahaja.5. dalam kajian ini frasa ‘jenis berjenis’ digunakan sebagaikan maksud permainan-permainan dari golongan yang sama yang dimainkan oleh kanakkanak di pelbagai jenis prasekolah. menyatakan kanak-kanak prasekolah merupakan kanak-kanak yang di bawah umur 7 tahun. Aktiviti ini juga mungkin berstruktur atau tidak. i. Penglibatan dan pemilihan aktiviti permainan mengikut pilihan murid.3 Kanak-kanak Prasekolah Kementerian Pendidikan Malaysia (1986).2 Jenis Permainan Kamus Dewan (1970). Dalam kajian ini. yang belum memasuki sekolah rendah. Dengan demikian. 8 . ii. mendefinasikan perkataan ‘jenis’ sebagai golongan benda-benda yang mempunyai sifat yang sama atau bersamaan bangsa. Seterusnya dalam konteks kajian ini. Kepelbagaian jenis aktiviti permainan yang dijalankan iaitu berdasarkan kelompok-kelompok yang telah di tetapkan di atas. tumpuan kajian adalah kepada kanak-kanak prasekolah di dalam lingkungan umur di antara 4 hingga 6 tahun (KPM 1986 b:2). yang memasuki pusat-pusat pendidikan prasekolah atau taman didikan kanak-kanak (TADIKA) atau taman bimbingan kanak-kanak (TABIKA). sama ada secara kumpulan.kepada kanak-kanak. jenis permainan di pelbagai prasekolah itu di lihat dari beberapa segi iaitu dari segi. berpasangan dan bersendirian.5.

5. perancangan guru sebelum pelaksanaan aktiviti permainan. semasa pelaksanaan aktiviti permainan. i. khususnya mengendalikan tugasan-tugasan atau usaha-usaha yang berhubung dengan pelaksanaan aktiviti-aktiviti permainan di dalam atau di luar bilik darjah. akhir pelaksanaan aktiviti permainan.5 Masalah Pelaksanaan Aktiviti Permainan Kamus Dewan (Dewan Bahasa Dan Pustaka 1989). ii. iii. ‘pengurusan pelaksanaan aktiviti permainan’. dan selepas pelaksanaan aktiviti permainan dijalankan 1. Kesimpulannya dalam konteks kajian ini. merujuk kepada perkara-perkara yang di lakukan oleh guru pada peringkat.5. istilah tersebut merujuk kepada istilah pengurusan yang membawa maksud ‘mengendali’ atau ‘mengelola’ sesuatu tugasan. Dengan itu. frasa ‘masalah pelaksanaan aktiviti permainan’ merujuk kepada perkara-perkara yang menimbulkan kesukaran atau kesulitan kepada guru- 9 . iv. mendefinisikan perkataan ‘masalah’ sebagai sesuatu yang menentukan penyelesaian perkataan atau keadaan yang menimbulkan kesukaran atau kesulitan.1. Walaubagaimanapun. dalam kajian ini.4 Pengurusan Pelaksanaan Aktiviti Permainan Istilah pengurusan mempunyai maksud yang amat luas. dalam konteks kajian ini.

kategori permainan. BAB 2 TINJAUAN LITERATUR 2.guru prasekolah dalam usaha mereka melaksanakan aktiviti permainan kanakkanak semasa berada di luar atau di dalam bilik darjah.1 Pengenalan Bahagian ini akan membuat tinjauan literatur tentang kajian-kajian yang berkaitan dengan permainan dan kaitannya dengan pendidikan kanak-kanak prasekolah. jenis-jenis permainan dan bentuk-bentuk permainan. Bahagian ini juga akan mengemukakan beberapa contoh-contoh aktiviti permainan yang dijalankan di pusat-pusat prasekolah. selain itu bahagian ini juga menghuraikan secara ringkas beberapa kajian yang telah dijalankan 10 .

melaporkan bahawa sejak tahun 1930. Frank (1952). 11 . Permainan merupakan cara kanak-kanak meneroka dan membiasakan dirinya dengan alam sebenar. Teori recaptulation (Gulick. Contoh yang diberi oleh Valentine. perkara-perkara atau barang-barang.1898) yang menyatakan bahawa permainan mewakili pengulangan biologi dalam persejarahan manusia. telah mendefinisikan permainan sebagai “cara kanak-kanak belajar sesuatu yang tidak diajarkan kepadanya. ialah permainan pasir. Permainan boleh jadi memuaskan serta menyeronokkan dan hal seperti yang seperti itu merupakan nilai-nilai yang baik untuk kanak-kanak”. haiwan. Menurut mereka. ruang dan masa. Valentine telah mendefinisi permainan sebagai ‘mana-mana aktiviti yang dijalankan semata-mata untuk tujuannya yang tersendiri’. ramai penulis telah menerokai tajuk permainan.berhubung dengan kepentingan dan peranan aktiviti permainan dalam pendidikan kanak-kanak prasekolah 2. bentuk-bentuk binaan dan manusia. Mereka juga menjelaskan bahawa definisi Valentine itu tidak menafikan bahawa permainan boleh juga menuju kearah suatu matlamat atau akhiran yang mana ianya merupakan sebahagian daripada ciri yang menarik minat terhadap permainan itu. menurut Frost and Kissinger (1976). di mana Valentine menjelaskan bahawa aktiviti membina mahligai pasir menjadi lebih bermakna kerana terhasilnya ‘mahligai’. Definisi Permainan Frost dan Kissinger (1976). Dalam buku mereka yang berjudul ‘The Young Child and the Educative Process’. mereka memetik definisi permainan yang telah di kemukakan oleh Valentine pada tahun 1942.2.

Daripada pemerhatiannya tentang kanak-kanak. Scarfe (1966). perkembangan-perkembangan kemahiran fizikal dan 12 . Dia juga menemui bagaimana dapat bermesra dengan alam dan menyesuaikan diri dengan tugas-tugas hidup untuk menguasai kecekapan motor”. seorang kanak-kanak itu sentiasa mempelajari sesuatu yang baru. Dengan kata lain kanak-kanak itu belajar mendapatkan kepercayaan diri dan semasa bermain. perhubungan alam dengan dirinya terbina. sedangkan kanak-kanak perempuan lebih berminat dalam bidang dramatik.Fetter (1997). Froebal menekankan pada kepentingan main. kanak-kanak mengeluarkan semula apa yang telah terlintas dalam fikirannya atau mengeluarkan semula apa yang telah menyeronokkannya atau sesuatu yang membolehkan kanak-kanak menjadikan dirinya lebih menyeluruh sebagai sebahagian daripada persekitarannya. Kesan jantina terhadap tingkah laku bermain juga dikaji oleh Son (1996). main merupakan suatu ekspresi paling tinggi perkembangan manusia pada peringkat kanak-kanak. Scarfe juga berpendapat bahawa “melalui permainan kanak-kanak belajar bagaimana belajar. iaitu ekspresi bebas terkandung dalam roh seorang kanak-kanak. melihat permainan sebagai satu proses pendidikan. Di waktu kanak-kanak meneroka dan mengkaji. Menurut Friedrich Froebal (1782-1852). Umur dan jantina mempengaruhi kebolehan social semasa permainan sosiodramatik. pula mengkaji perbezaan umur dan jantina dalam kebolehan sosial semasa permainan sosiodramatik di prasekolah. Beliau mendapati kanak-kanak lelaki lebih suka bermain dengan bongkah. Piaget dilaporkan pernah menyatakan bahawa melalui permainan.

Seorang pendidik. serta membantu mengatasi perasaan bimbang dan tertekan. Katanya lagi permainan adalah satu kerja bagi kanak-kanak. berpendapat bahawa permainan adalah ulangan dari cara dan taraf penghidupan manusia dari zaman dahulu kala sehingga ke hari ini. Pendapat ini bertepatan jika diberi kepada kanak-kanak prasekolah yang baru mula mengenali alam pembelajaran. Buhter (Jurnal Pendidikan. Melalui permainan seseorang kanak-kanak menjalani pertumbuhan dan pembesaran. pula berpendapat bahawa permainan adalah satu cara semulajadi kanak-kanak mendapat pendidikan dengan sendirinya. 1992). 2. Susan Isacs (1978). menggunakan kaedah pengajaran dan pembelajaran bagi kanak-kanak. Maka eloklah pelajaran peringkat awal diberi dalam bentuk permainan.3 Pelaksanaan Permainan Dan Keberkesanannya Maria Montessori (Majalah Wanita. Stanley Hall (1983). perasaan tertekan. Beliau menekankan prinsip 13 . Permainan dan kelakuan yang betul boleh di sifatkan tanda kesihatan fikiran. juga seorang ahli psikologi barat menyatakan “permainan adalah latihan untuk melepaskan emosi. Pelajaran mungkin tidak berkesan jika terlalu cepat diberikan sebelum kanak-kanak bersedia menerimanya”. 1999).penguasaan bahasa. yang memperkenalkan Kaedah Montessori yang kini sangat popular di seluruh dunia. muzik dan ekspresi kendiri sebagai dasar pendidikan awal kanak-kanak. seorang ahli psikologi Amerika.

Bagaimanapun. melalui bermain. Bagi kanak-kanak yang hiperaktif pula. Menurut Andrew Wright (1979). Pengasasnya sedar bahawa kanak-kanak cepat berasa bosan apatah lagi jika dihadapkan dengan perkara-perkara yang serius seperti angka dan fakta. berpendapat bahawa aktiviti permainan haruslah diajarkan melalui demonstrasi dan bukan disampaikan dengan cara penerangan lisan sahaja. Main juga mendorong kanak-kanak menyusun semula corak-corak. Permainan dapat memberikan mereka pengalaman awal tentang keadilan peraturan dan kesamaan. kebanyakan 14 .‘belajar melalui bermain’ kepada kanak-kanak asuhannya. permainan bahasa boleh dilakukan secara kelas. Jill Hadfield (1984). individu. Jean Piaget (1973). untuk merealisasikan apa yang ada dalam dirinya. 30 minit adalah masa yang terbaik jika mereka dapat memberikan perhatian. Paling lama kanak-kanak hanya boleh memberi tumpuan tidak lebih daripada 45 minit. berpasangan atau kumpulan. Saling membantu dapat meningkatkan rangsangan dan keupayaan belajar dengan lebih cepat. Mengikut Roberts dan Schumm (1971). Oleh itu. main akan memperkuatkan kebolehan berfikir dalam berbagai cara. beliau sarankan aktiviti permainan dilaksanakan dengan langkah-langkah seperti yang telah dirancangkan. Kanak-kanak harus diberi kebebasan untuk menggunakan kuasa mentalnya. Menurut Maria Montessori “A child’s work to create the person she will become”. bentuk-bentuk dan skema-skema yang memberi makna kepada pembelajaran yang dialami oleh mereka. merupakan sumber pengayaan yang boleh mempercepatkan kadar pembelajaran pelajar sederhana sambil mendalami pengalaman pelajar yang cerdas.

akan mengukuhkan lagi pembentukan satu-satu konsep. bermain mendatangkan keseronokan dan hiburan yang juga merangsangkan individu mempelajari sesuatu melalui cara yang aktif dalam keadaan yang tidak formal. Lagipun. bertimbang rasa. kebersihan dan sebagainya. murid-murid dapat berinteraksi antara satu sama lain. Melalui main. bekerjasama.bersabar. sosioemosi dan mental. Sifat-sifat pengurusan ini sebenarnya ada dalam setiap permainan. Menurut Ee Ah Meng dalam bukunya. individu yang lemah akan mendapat bantuan daripada rakanrakan dengan tidak berasa terdesak apabila mempelajari sesuatu. Pellegrini 1984). Main membenarkan perkembangan individu mengikut kemajuan masing-masing. Mereka akan dapat mempelajari nilai-nilai sosial yang positif seperti bertolak ansur. Pengurusan untuk menyelenggarakan peraturan-peraturan inilah yang memperkuatkan dan menyenangkan untuk mencari penyelesaian kepada masalah iaitu apabila kanak-kanak dapat melihat hubungkaitnya. Aktiviti seperti 15 . Nilai bermain juga boleh membantu kanak-kanak supaya berupaya untuk menguruskan sesuatu (Fower 1980. Bermain juga dapat meningkatkan kemahiran motor halus dan motor kasar. Main membantu perkembangan fizikal. Ketika bermain. maklum balas yang diberi secara serta merta tentang betul atau salah.aktiviti permainan biasanya dijalankan dalam kumpulan kecil atau pun secara berpasangan tanpa paksaan. Main yang melibatkan kegiatankegiatan fizikal tentu akan meningkatkan kekuatan sertaa ketangkasan kanakkanak. Kesan keseronokan daripada main akan membantu mempercepatkan lagi proses pembelajaran.

berlari.menggunting kertas. juga memberi cadangan supaya kanak-kanak perlu menghadiri sekolah dan sekolah perlu menggalakkan kanakkanak supaya sentiasa berasa gembira dengan diri mereka. Beliau menegaskan muzik dan pendidikan jasmani perlu diintegrasikan dalam kurikulum. berpeluang memainkan peranan yang biasanya tidak dapat dilakukan seperti jadi ‘guru’. Perkembangan koodinasi motor kasar melalui aktiviti memanjat. Mengikut Comenius lagi. 16 . Baginya. Martin Luther (1483-1546). memainkan sesuatu peranan dengan sebetul-betulnya secara intensif. sekolah merupakan bengkel kanak-kanak bekerja dengan penuh minat. John Amos Comenius (1592-1670). Comenius merasakan pendidikan perlu memberi pengalaman pembelajaran yang positif termasuklah kebebasan dan kegembiraan. keagamaan dan moral. mencadangkan pendidikan perlu bersifat universal dan wajib serta menitikberatkan keperluan agama. Aktiviti adalah sangat penting. ‘bapa’ dan lain-lain. menghasratkan sesuatu desakan secara spontan dan memainkan peranan untuk menyelesaikan sesuatu masalah. dalam buku ‘Understanding Children’s Play’. Frank and Goldenstone (1952). Froebel percaya bermain adalah asas untuk kanak-kanak mempelajari sesuatu dan Comenius menganggap kindergarten sebagai jambatan dari rumah ke sekolah. pendidikan dan persekolahan adalah bagi pengembangan sosialisasi. berguling dan sebagainya Hanleh. menyatakan proses bermain dilakukan melalui beberapa kegiatan seperti: meniru kelakuan orang dewasa. meluahkan keperluan perasaan. kanak-kanak memperolehi kemahiran koodinasi mata dan tangan.

Kanak-kanak tidak harus dibebankan dengan aktivitiaktiviti kelas yang terlalu berat dan rigid (kaku) kerana ia boleh menghilangkan minat mereka untuk belajar. Sebelum kanak-kanak bertutur. perwakilan dan kognisi serta kebolehan dan pemahaman’. kemahiran bahasa dan kemahiran berfikir di samping menggalakkan pertumbuhan jasmani. Dalam usaha mengajar kanak-kanak ini guru tidak harus memikirkan pencapaian akademik semata-mata tanpa memikirkan aspek perkembangan yang lain. pemikiran dan tindakan. 17 . Mereka berupaya merancang dan menguasai sekeliling mereka dengan pertuturan. Ahli Falsafah Vygotsky (1896-1934).Beliau yakin permainan yang sesuai dapat membantu kanak-kanak berfikir berkenaan interaksi antara ‘kehidupan dan aktiviti sendiri. Semasa kanak-kanak bermain mereka dengan cara tidak langsung mempelajari berbagai kemahiran seperti kemahiran sosial. mereka menggunakan bahasa dalam aktiviti dan tingkahlaku mereka juga berubah. mereka menggunakan alat bagi menyempurnakan tugas. sependapat dengan Piaget yang menyatakan perkembangan kanak-kanak tidak berlaku kerana satu factor sahaja seperti pengaruh semulajadi dan berpendapat proses mental yang lebih tinggi berkembang apabila kanak-kanak membentuk pertuturan semasa melakukan aktiviti praktikal. Tetapi setelah mereka bertutur. Pendidikan prasekolah adalah peringkat pendidikan yang paling awal bagi kanak-kanak selepas pendidikan yang diperolehi daripada keluarga. Salah satu strategi pengajaran yang difikirkan sesuai bagi peringkat kanak-kanak prasekolah ialah belajar melalui bermain. Oleh sebab itu guru prasekolah haruslah memikirkan strategi-strategi yang boleh menyeronokkan kanak-kanak.

jenis dan bentuk aktiviti-aktiviti tersebut.1 Latar Belakang Kajian Para pengkaji dan pendidik kanak-kanak prasekolah telah membuat beberapa pemerhatian tentang aktiviti permainan kanak-kanak. Hasil daripada pemerhatian tersebut. 18 .BAB 3 METOLOGI KAJIAN 3. mereka telah cuba mengelompokkan atau mengklasifikasikan aktiviti-aktiviti permainan kanak-kanak berdasarkan kategori.

Pengelompokan aktiviti permainan berdasarkan bentuk pula adalah seperti yang dihuraikan oleh Morrison (1984). permainan bersendirian (solitary play). aktiviti-aktiviti permainan yang terdapat dalam bentuk diatas itu. Morrison (1984). permainan perubatan dan permainan luar. Pengelasan serta peristilahan yang digunakan oleh Parten masih digunakan sampai hari ini. permainan bebas. permainan pemerhatian (onlooker play). menurut Leeper dan rakan-rakan. menyatakan bahan Matterson (1967). permainan khayalan (imaginative play) dan permainan percubaan atau penerokaan (adventure play). mendakwa bahawa huraian dan klasifikasi permainan kanak-kanak yang paling menyeluruh adalah yang digunakan oleh Mildred Parten (1932). permainan bersekutu (associative play) dan permainan bersama (co-operative play). permainan dramatik. permainan selari (parallel play). memberi peluang kepada kanak-kanak untuk berinteraksi sesama sendiri dan 19 . permainan terap. Menurut Morrison.Leeper (1976). Kumpulan-kumpulan tersebut ialah permainan kreatif (creative play). Bagaimanapun. Beliau mengklaskan permainan sebagai permainan ‘unoccupied’ (unoccupied play). pengkategorian tersebut merupakan sesuatu pembahagian yang agak ‘superficial’ kerana biasanya dalam sesuatu permainan kadang-kadang terdapat percampuran unsur-unsur serta bahan-bahan yang terkandung di dalam setiap kategori itu. telah mengkategorikan permainan kepada tiga kumpulan berdasarkan kepada bahanbahan dan alat-alat permainan yang digunakan. di mana beliau membahagikan aktiviti-aktiviti tersebut kepada permainan spontan.

berbual dengan kanakkanak lain. Permainan koperatif biasanya dikelolakan oleh guru untuk memastikan setiap kanak-kanak memainkan peranan masing-masing dalam permainan tersebut. pengelasan tersebut bersifat ‘superficial’. Main selari ialah kanak-kanak masih bermain secara bersendirian tetapi caranya adalah serupa dengan kanak-kanak lain atau alat permainan yang digunakan adalah serupa dengan kanak-kanak lain. belajar tentang pandangan orang lain dan belajar mengawal diri.seterusnya mempelajari kemahiran hidup bermasyarakat. Main sendiri bermaksud kanak-kanak bermain seorang diri sehinggakan dia tidak menyedari kehadiran kanak-kanak lain yang ada di sekelilingnya. 3. pemilihan alat permainan amat penting bagi memotivasikan murid dan pencapaian objektifnya. Kesimpulannya walau dari sudut apapun perbincangan tentang pengelasan aktiviti-aktiviti permainan dilakukan. Kanak-kanak berinteraksi di antara satu sama lain melalui soalan-soalan yang dikemukakan atau ketika 20 . Oleh itu pengelasan aktiviti permainan yang telah dibincangkan di atas adalah semata-mata dilakukan sebagai landasan untuk memudahkan perbincangan. Main koperatif pula ialah kanak-kanak bermain bersama dengan rakan-rakannya dalam satu-satu kumpulan.2 Jenis-jenis Permainan Dalam melaksanakan pengajaran dan pembelajaran menggunakan teknik permainan.

Selain daripada itu. ibu atau bapa. guru hendaklah memenuhi objektif-objektif pelajaran yang dirancangkan untuk hari itu. alat 21 . mereka tidak bermain bersama-sama. Selain daripada itu. askar dan lain-lain watak yang mereka suka. Guru hendaklah memastikan bahawa aktiviti-aktiviti itu membawa faedah kepada murid-murid. permainan ini lebih menitik beratkan permainan yang berkaitan dengan motor kasar. Main bebas bermaksud kanak-kanak bebas memilih aktiviti-aktiviti yang mereka suka.berkongsi bahan-bahan permainan dalam main asosiatif. Alat permainan yang disediakan termasuklah titi pengimbang. Kanak-kanak hanya berdiri atau duduk tanpa membuat apa-apa. kanak-kanak banyak memberi perhatian terhadap permainan kanak-kanak lain tetapi mereka tidak terlibat dalam permainan yang dimainkan. Bahasa Inggeris dan Pendidikan Moral. Main luar lebih mudah diterangkan sebagai jenis permainan yang biasanya dikendalikan di luar bilik darjah. Bagi kanak-kanak prasekolah. Contohnya seperti melakonkan watak seorang guru. Begitu juga dengan main ‘ unoccupied’. Dalam main pemerhati. Dalam main dramatis pula permainan ini melibatkan kanak-kanak yang bermain sebagai watak-watak tertentu. Selain daripada yang diklasifikasikan oleh Mildred Parten. kanak-kanak tidak bermain dengan sesiapa pun serta tidak terlibat dalam sebarang permainan. Ia adalah sesuai untuk pelajaran Bahasa Melayu. jenis-jenis pendekatan ‘Belajar Melalui Bermain’ yang lain ialah. buaian.

Ketika membuat perancangan. Setiap jenis permainan memang mendatangkan keseronokan kepada kanak-kanak. 22 . kelicinan perjalanan permainan akan terjejas. 3. guru haruslah menilai potensi pembelajaran bagi setiap jenis permainan untuk mencapai objektifnya. Semua kaedah ini memerlukan bimbingan dari guru pada peringkat awalnya. Jadi guru mestilah membuat persediaan yang maksimum. penyelesaian masalah serta tunjukcara. Bagi permainan yang melibatkan banyak pergerakan juga hendaklah dikendalikan di luar bilik darjah. Walaupun biasanya hanya terdapat satu set permainan bagi satu kumpulan. perancangan juga perlu mengambil kira bahan-bahan permainan yang sedia ada. Sejauh manakah ia bermanfaat kepada kanakkanak adalah bergantung kepada perancangan.permainan air dan sebagainya.3 Kaedah Dan Teknik Bermain Kaedah dan teknik bermain adalah dikaitkan dengan kaedah dan teknik mengajar seperti simulasi. guru hendaklah berusaha bagaimana untuk melibatkan seberapa ramai murid dalam permainan supaya setiap murid dapat menikmati faedah-faedah main. termasuk main peranan dan sosiodrama. Guru juga mestilah memberi penerangan yang jelas dan membuat demonstrasi tentang cara satu-satu permainan dijalankan. Sekiranya tidak mencukupi. pengurusan dan pengelolaan permainan itu. Selain itu.

23 . maka objektif permainan itu di harap akan tercapai. Guru perlu memastikan permainan itu bertujuan memotivasikan murid. Menentukan tujuan guru dengan jelas mengadakan permainan tersebut. dalam bukunya yang berjudul ‘Early Childhood Education Today’. Morrison (1984). membentuk konsep atau memberi peneguhan yang sesuai bagi peringkat kemajuan murid.4 Langkah-langkah Perlaksanaan Guru di pusat pendidikan prasekolah mempunyai tanggungjawab yang penting dalam menjayakan kurikulum permainan yang bermutu. Langkah-langkah penting dalam strategi ini ialah: Menentukan tema dari kandungan sukatan pelajaran iaitu sama ada permainan yang dipilih itu adalah berfaedah atau sebaliknya. Mainan yang menepati aras dan tema pasti memudahkan guru dalam penyediaan permainan tersebut. Guru juga harus tahu menentukan jenis-jenis mainan yang akan dilaksanakan.3. sekiranya diperlihatkan adanya perkaitan di antara permainan dengan isi pelajaran serta pengalaman murid-murid. Menentukan aras kebolehan murid juga penting supaya permainan yang dipilih dapat menyediakan kemahiran yang sejajar dengan keupayaan dan kebolehan murid-murid. menggariskan beberapa tanggungjawab penting untuk menjamin keberkesanan perlaksanaan teknik permainan ini.

Mengumpul Bahan.Guru hendaklah menentukan bahawa semua bahan yang digunakan seperti buah dadu.kumpulan kecil atau kumpulan besar. Menentukan cara menilai iaitu bagaimana hendak menilai hasil daripada permainan murid. Murid juga sudah disediakan dari segi fizikal dan mental. Contohnya kumpulan kecil mempunyai bilangan pemain yang sedikit berbanding kumpulan besar jadi penilaiannya juga berbeza. Guru mestilah telah menyediakan cara-cara yang munasabah dan sesuai untuk menilai. kad-kad mainan atau bongkahbongkah disediakan lebih awal. Guru juga harus sentiasa mengawasi aktiviti muridmurid supaya dapat membuat penilaian yang terbaik. Mendapatkan maklum balas daripada murid selepas permainan dijalankan supaya guru dapat menilai perasaan murid dan menilai konsep permainan sama ada baik atau sebaliknya.5 Prinsip-prinsip Bermain 24 . papan dam.Menentukan bentuk permainan sama ada dilakukan secara individu. Menentukan proses dan masa tentang satu-satu permainan hendaklah diberi penerangan kepada murid-murid. Setiap permainan mempunyai syarat-syarat tertentu dalam kumpulannya. apa yang sepatutnya dibuat oleh pemain dan bilangan pemain yang terlibat. perlu dijelaskan. Perkara-perkara seperti undang-undang. 3.

keseronokkan. 6. fasilitator. 9.1. 2. kognitif dan afektif. pengalaman kebolehan serta kecenderungan murid-murid. Peranan guru hendaklah ditentukan terlebih dulu. Murid-murid hendaklah melibatkan diri secara langsung dalam aktiviti permainan. Arahan tentang permainan hendaklah jelas. penerapan nilai murni dan moral. Jika permainan itu terlalu kompleks atau bercanggah dengan budaya. penjaga masa atau penilai. tepat serta mudah difahami. iaitu tidak terlalu pendek (untuk mengelakkan murid-murid terdesak-desak menjalankan aktiviti) atau terlalu lama sehingga membosankan murid. 4. 25 . Permainan hendaklah sesuai dengan umur. Pastikan permainan adalah berkaitan dengan objektif pembelajaran dan boleh merentas semua komponen. 8. pengadil. 7. Murid-murid seharusnya bersedia dengan keadaan fizikal mereka untuk memudahkan interaksi antara murid dan dengan bahan permainan. 3. Maklum balas tentang betul atau salah dalam satu-satu permainan hendaklah diberi serta merta agar murid-murid mendapat motivasi untuk meningkatkan prestasi permainan mereka. murid-murid tentunya tidak bersedia dari segi mental dan emosi. Tempoh permainan hendaklah munasabah. keadilan. 5. Permainan hendaklah melibatkab aspek psikomotor. iaitu sama ada menjadi pencatat masa. Permainan hendaklah menekankan kepada kerjasama. kemahiran social.

6 3. Bahan yang cangih belum tentu dapat menjana pengajaran yang berkesan. mengenalpasti masalah yang di hadapi oleh guru dan mengenalpasti pengurusan perlaksanaan aktiviti permainan. Memastikan keselamatan kanak-kanak ketika bermain.6. mereka memerlukan bahan manipulatif yang terbuka untuk membantu pembelajarannya 3. kemudahan peralatan permainan. Permainan hendaklah dalam bentuk yang boleh menarik minat muridmurid. Pastikan alatan yang digunakan oleh kanak-kanak adalah dari bahan yang selamat dan tidak berbahaya. Oleh kerana kanakkanak di peringkat prasekolah perkembangannya masih lagi di peringkat praoperasi dan di peringkat puncak menjana kreativiti. mengenalpasti aktiviti yang menjadi pilihan murid. 26 . 11. 12.10.1 ANALISIS KAJIAN Latar Belakang Sampel Tujuan kajian ini ialah untuk mengenalpasti jenis-jenis aktiviti permainan yang dijalankan di prasekolah. meninjau pandangan guru-guru prasekolah tentang peranan aktiviti permainan. Permainan hendaklah merupakan salah satu alat pengajaran untuk membantu kanak-kanak yang lemah. Pemikiran kreatif tidak akan berjaya dihasilkan jika guru tidak berubah sikap terhadap pendekatan pengajaran dan pembelajaran di kelas.

Data-data kajian di kumpul pada awal bulan April hingga Mei 2004 semasa murid-murid menjalani pembelajaran aktiviti kumpulan. guru dan melihat 27 . Kuala Lumpur. Prasekolah ini terletak di dalam kawasan Bandar. berinteraksi dengan kanak-kanak. Berdasarkan kaedah-kaedah yang biasa digunakan dalam pengumpulan data. Kelas ini di lengkapi dengan berbagai alatan permainan yang bersesuaian dengan murid-murid prasekolah tersebut. Majoriti kanak-kanak di sini ialah dari golongan bangsa Melayu dan cuma seorang sahaja berbangsa India. Prasekolah ini menitik beratkan aktiviti bermain didalam pembelajarannya. Waktu belajar bagi pusat prasekolah ini ialah dari pukul 8. Prasekolah sayang menggunakan Buku Panduan Kurikulum yang dibekalkan oleh Kementerian Pendidikan Malaysia sebagai panduan aktiviti di Prasekolah Sayanag. Tenaga pengajarnya cuma seorang dan seorang pembantu.30 pagi. Cik Maisarah bt Tambi Chik. Jumlah kanak-kanak yang mendaftar adalah seramai 25 orang yang terdiri daripada 11 orang murid lelaki dan 14 orang murid perempuan. Menurut gurunya. Kebanyakan ibu bapa mereka terdiri daripada peniaga-peniaga dan kaki tangan swasta juga bekerja sendiri. Kanak-kanak yang belajar di prasekolah ini datang dari kawasan perumahan yang berhampiran dan dari keluarga yang berpendapatan sederhana.Kajian ini telah dijalankan di Prasekolah Sayang. Kaedah pemerhatian yang di maksudkan di sini meliputi berbagai-bagai teknik seperti perbualan. Sekolah Kebangsaan Bangsar.00 pagi hingga 11. Jalan Pantai Baru. kaedah berbentuk senarai semak dan pemerhatian telah dipilih untuk kajian ini. Mereka di tempatkan di dalam satu kelas .

maka senarai semak digunakan. Oleh kerana pemerhatian itu bertujuan untuk mendapatkan maklumat. 28 . Untuk mendapatkan maklumat yang terperinci saya telah menggunakan contoh-contoh soalan seperti di lampiran yang di sertakan ini.perlakuan mereka.

Soalan Semasa melakukan aktiviti permainan adakah semua murid-murid aktif bermain? Semasa murid-murid melakukan aktiviti bermain.LAMPIRAN Bahagian A Aktiviti Permainan Tarikh____________________ Masa___________________ Borang ini diisi oleh guru sebelum dan selepas murid-murid melakukan Aktiviti-aktiviti bermain.adakah murid-murid mengamalkan nilai bekerjasama? Adakah murid-murid melakukan aktiviti permainan dengan perasaan sukarela? Selepas sesi pengajaran aktiviti bermain dijalankan. adakah murid-murid mendengar arahan guru? Adakah murid-murid mesra antara rakan-rakannya semasa melakukan aktiviti permainan? Adakah murid-murid menggunakan bahasa yang sesuai semasa berkomunikasi dengan rakannya dalam aktiviti permainan? Selepas tamat aktiviti bermain dijalankan. adakah murid-murid nakal apabila melakukan aktiviti? Semasa dan selepas murid-murid menjalankan aktiviti bermain.adakah mereka terlibat sepenuhnya? Adakah murid-murid menunjukkan minat semasa aktiviti bermain dijalankan? Dalam aktiviti bermain. adakah murid-murid bermotivasi untuk belajar? 29 Ya Tidak Tidak Pasti . adakah murid-murid merasa puas? Adakah murid-murid merasa seronok semasa dan selepas melakukan aktiviti bermain? Semasa aktiviti bermain dijalankan. adakah murid-murid kreatif melakukan permainan tersebut? Adakah murid-murid bertanya dan memberi cadangan semasa menjalankan aktiviti bermain? Semasa menjalankan aktiviti permainan.

adakah murid-murid faham tentang isi pelajaran yang disampaikan? Semasa murid-murid bermain dalam kumpulan. adakah murid-murid dapat menjawab soalan yang dikemukakan dalam sesi pembelajaran? Selepas tamat bermain. adakah nilai positif dapat diterapkan? Adakah mereka merasa puas dan seronok apabila diberi peluang melakukan aktiviti bermain secara individu? Adakah kemahiran motor halus mereka bertambah mahir ketika bermain? Tandatangan guru penilai:________________________ Nama:________________________________________ Refleksi selepas penilaian: 30 .Sebelum aktiviti bermain dijalankan.Adakah murid-murid masih lagi kecewa dan bosan selepas bermain? Selepas tamat bermain. murid-murid kelihatan bosan dan kecewa.

tripod. Penerbit Universiti Malaya. 2) 3) 4) 5) 6) 7) http://d. Diperoleh pada Febuari 25. Diperoleh pada Febuari 26.pdf. 2009 daripada http://www. Huraian Kurikulum Prasekolah Kebangsaan.RUJUKAN 1) Kementerian Pendidikan Malaysia (1990).edu.utm.com/~MUJAHID/Komunikasi. 2009.com/docs/916uv4tbx9q9gad2dib. 2009 daripada http://members. Diperoleh pada Mac 8. Diperoleh pada Febuari 25. 2009 Ramlah jantan dan Mahani Razali(2004). Psikologgi Pendidikan – Pendekatan Kontemporari. Pendidikan Prasekolah.my/spps/prasekolah/program. 8) 9) 10) 11) Perkembangan Kognitif Kanak-Kanak.com/ http://www. 2009 Azizah Lebai Nordin(2002). Universiti Kebangsaan Malaysia.Bhd. Diperoleh pada Febuari 28.scribd.anakku.org/wiki/Prasekolah http://teoripiaget.php?ar=24 12) Komunikasi Melalui Interaksi Sosial: Membina dan Memperkembangkan Pengetahuan Matematik.blogspot.wikipedia.my/artikel.html 31 . Pusat Perkembangan Kurikulum Kementerian Pendidikan Malaysia 2003.htm Rohaty Mohd Majzub dan Abu Bakar Nordin(1989).txt http://eprints.my/6258/1/2. McGraw-Hill (Malaysia) Sdn. http://ms.ums. Pendidikan Awal Kanak-kanak Teori dan Amali.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->