PENGENALAN KONKRIT BERTETULANG

Takrifan Konkrit Bertetulang • Konkrit bertetulang ialah suatu pembentukan hasil gabungan dari sifat-sifat yang berbeza pada konkrit dan keluli. Gabungan ini dapat menghasilkan satu kekuatan untuk menahan daya mampatan dan tegangan. • Bahan-bahan ini merupakan bahan-bahan binaan yang kuat dan tahan lasak bagi menjadikannya sebagai suatu anggota bangunan. Ia boleh dibentuk kepada bentuk-bentuk yang Misalnya dari

berbeza-beza dengan saiz yang berubah-ubah. kubah (dome) yang langsing dan melengkung.

suatu tiang segiempat yang mudah hinggalah kepada bentuk

Gambar 1 : Pembinaan menggunakan konkrit bertetulang

• •

Contoh-contoh ahli struktur konkrit bertetulang ialah balak, tiang, tembok dinding, papak dan cerucuk. Contoh struktur konkrit bertetulang ialah bangunan, jambatan, tembok penahan dan lain-lain.

Sifat-sifat Konkrit Tetulang

a) Kekuatan tegangan konkrit bersamaan 10 % daripada kekuatan mampatannya. b) Rekabentuk konkrit tetulang dibuat beranggapkan konkrit tidak dapat mengatasi rintangan daya-daya tegangan. c) Tetulang direkabentuk untuk mengambil daya-daya tegangan yang dipindahkan melalui ikatan permukaan dua bahan tersebut iaitu konkrit dan tetulang. d) Jika ikatan (dalam) lekatan permukaan kedua-dua bahan tidak mencukupi, tetulang akan tergelincir dari konkrit dan tidak akan ada tindakan gabungan konkrit dan keluli. e) Konkrit hendaklah dimampatkan / dipadatkan dengan baik di sekeliling tetulang semasa pembinaannya. f) Sebagai tambahan, tetulang yang digunakan hendaklah terdiri daripada tetulang yang mempunyai permukaan berpintal / bertindan untuk mendapatkan cengkaman tambahan mekanikal (ribbed and twisted bar). Penentuan Bahan-bahan a) Simen Terdiri daripada simen baru (fresh). Bersih daripada ketulan-ketulan mengeras dan disimpan di dalam bangunan simpanan (store) yang kalis air / cuaca dengan lantainya yang dinaikkan dari permukaan bumi. b) Batu baur Bahannya mestilah bersih, tajam dan mempunyai gred yang baik, misalnya pasir sungai yang bebas dari segala kotoran. Bagi pasir yang kotor (mengandungi lumpur, kelodak dan daun-daun mati), ia mestilah dibasuh dahulu dan seelok-eloknya ditapis. c) Batu baur kasar Mestilah didatangkan dari kuari yang dibenarkan, misalnya batu kelikir atau batu kapur. Ianya mesti dari gred yang baik dan sekata

lumpur atau semua jenis kotoran. akan melemahkan sifat kekuatan Jika terlalu banyak air. Di peringkat 28 hari. ● Konkrit akan terus bertambah kekuatannya terutamanya pada peringkat awal beberapa minggu dan ia akan berterusan secara perlahan selepas dari itu. ● Konkrit adalah keras dan merapuh. . simen dan air.dengan saiznya 6 – 12 mm. ● Kekuatan ketara yang ada pada konkrit adalah lemah pada daya tegangan iaitu kira-kira 1/10 daripada kekuatan mampatannya. ● Kuantiti penggunaan air adalah bergantung kepada jenis batu baur yang digunakan dan kuantiti simen itu sendiri. ia konkrit dan jika terlalu berkurangan pula ia akan menyebabkan konkrit sukar untuk dimampat dan dipadukan. Konkrit ● Konkrit merupakan bahan campuran batu baur. dan apabila bertindak antara simen dan air ia akan memejal dan padu. Sifat kekuatan inilah kerja binaan dapat dijalankan dengan lebih maju (progress) lagi. umur kematangannya dan lain-lain lagi. Tetapi biasanya ialah lebih sedikit atau separuh daripada jumlah berat simen. ● Kuantiti penggunaan air juga penting. konkrit telah mencapai tiga perempat (3/4) daripada kekuatan maksimumnya. d) Air Hendaklah bersih dan baru (dari jenis air yang boleh diminum). Ianya diambil dari punca air yang sebenar. Kekuatannya bergantung kepada kadar bancuhan. Bahan ini mestilah bebas dari kelodak.

Purata kekuatan dari keputusan ujian kiub yang ada ialah 33 N/mm2 dan ● Jika ada yang mempunyai kekuatan yang kurang daripada 21 N/mm2.● Bagi kerja kecil. Biasanya kiub 150 mm pada peringkat umur 28 hari mempunyai kekuatan minima 25 N/mm2 dan dengan alasan ini kita menamakannya sebagai konkrit gred 25 dan 25 N/mm2 adalah kekuatan ciri bagi konkrit (fcu) tersebut. simen biasanya boleh dibeli dalam kampit 50 kg dan dengan beg simen ini bolehlah dijadikan sebagai satu kadar bancuhan seperti berikut: i) ii) iii) iv) simen 50 kg pasir 85 kg kelikir 160 kg air 28 kg ● Bagi kerja yang besar. biasanya tidak ada yang kurang daripada 25 N/mm2. ● Bancuhan rekabentuk adalah merupakan bancuhan yang memerlukan data-data yang berkaitan dengan sejarah bahan- . simen dibekalkan dalam kelompokan besar 1 meter padu dan ini bolehlah juga dijadikan sebagai satu kadar bancuhan seperti berikut: i) ii) iii) simen 360 kg pasir 600 kg kelikir 1150 kg air 200 kg iv) ● Bancuhan yang diterangkan di atas adalah dikenali sebagai bancuhan diterangkan (prescribed mix) dan dari bancuhan ini kiub konkrit 150 mm dibentuk dan dibiarkan selama 28 hari. ini menunjukkan ada sesuatu yang diluar dari prosedur penyediaan kiub iaitu simen. batu baur dan kadar bancuhan atau mungkin pada kaedah ujian mampatan.

0 1 tahun 31. 40 dan lain-lain lagi. 30. ● Konkrit lain juga digredkan mengikut sistem yang sama iaitu gred 20. Perubahan tipikal dalam kekuatan bagi konkrit simen Portland yang dibenarkan dalam CP 110 ialah: Jadual 1 : Perubahan tipikal kekuatan Simen Portland dalam CP 110 Umur Kekuatan N/mm2 7 hari 16. terutama untuk mengelakkan saiz yang terlalu besar bagi bangunan rendah atau bagi struktur tinggi. Konkrit gred 40 biasanya digunakan di keadaan tertentu. penggunaan jentera pembancuh dan sistem penyeliaan. Konkrit gred 20 biasanya digunakan untuk tiang / balak untuk superstruktur yang besar saiznya.bahan yang digunakan. ● Konkrit gred 25 adalah dari jenis yang biasa digunakan pada struktur yang kerap didapati pada hari ini dan penggunaan simennya mestilah ekonomi dan keputusan kiub yang dihasilkan mencapai matlamat tanpa menimbulkan kesukaran.5 1 bulan 25.5 3 bulan 29.0 6 bulan 30. ● Terdapat dua (2) faktor di mana konkrit patut dikenakan tetulang untuk kegunaan praktikal selain dari kemampuannya terhadap kekuatan mampatannya iaitu: i) Pertambahan kekuatan Pertambahan kekuatan konkrit berlaku mengikut pertambahan umurnya iaitu ia bertambah dengan cepat di peringkat awal dan akan berkurangan kemudiannya.0 Sumber : Nota Panduan Politeknik Malaysia (Teknologi Konkrit) ii) Ciri-ciri ketahanan (durability) konkrit .0 2 bulan 27.

● Mutu konkrit ● Tebal penutup (concrete cover) ● Lebar permukaan keretakan Pendedahan struktur akan mempengaruhi campuran simen yang diperlukan. ketahanan konkrit dipengaruhi oleh : ● Keadaan pendedahannya. c) Kekuatan konkrit diketahui melalui gred yang diberikannya. sulfur dan fosforus. b) Kekuatan konkrit diperolehi dengan mengukur kekuatan hancur contoh kiub yang diawetkan. suku bahagian karbon dan selebihnya ialah silikon. karbonlah yang . penggunaan bahan dan nisbah air-simen.Struktur konkrit direkabentuk dan dikira untuk jangka masa panjang dan memerlukan pemeliharaan yang sedikit. terpenting. Pada kebiasaannya kekuatan untuk 7 atau 28 hari diukurkan. a) Jenis Keluli Dari bahan kandungan minor tadi. tebal minima penutup konkrit serta penggunaan jenis simen misalnya simen rintangan sulfat. melindungi tetulang dari mengalami kenaikan suhu yang cepat serta menghilangkan kekuatannya semasa kebakaran. Mengadakan penutup konkrit adalah untuk bertujuan menghalang ejen Sifat pengaratan dari merosakkan tetulang. Keluli / Bar Tetulang Keluli bukanlah logam asli kerana keluli lembut biasanya mengandungi 90 % besi dan 10 % terdiri daripada setengah bahagian manganese. iii) Kesimpulan jenis konkrit dipengaruhi oleh kekuatan yang a) Pemilihan diperlukan.

Keluli lembut tergelek panas biasanya mempunyai pemukaan yang licin. Pengukuran bagi kekuatan berjenis-jenis keluli adalah sukar untuk dinyatakan dalam bentuk mudah kerana timbulnya nilai-nilai kesesuaian penggunaannya tetapi ia lebih dikenali sebagai: Ianya i) ii) iii) b) Keluli lembut tergelek panas (Hot rolled mild steel) Keluli alah tinggi tergelek panas (Hot rolled high yield Keluli alah tinggi kerja sejuk (Cold worked high yield steel) mempunyai kekuatan 250 N/mm2 (fy) steel) mempunyai kekuatan 410 N/mm2 (fy) mempunyai kekuatan 425 N/mm2 (fy) Sifat tetulang / bar Jadual 2 : Sifat tetulang (bar) Bar Keluli Saiz nominal (mm) Kekuatan ciri (fy) 1. Keluli alah tinggi tergelek panas ialah keluli yang mempunyai bahan kandungan karbon yang lebih dari keluli lembut biasa. Bentuk piawai bar dan cara menjadualkan tetulang ditentukan dalam BS 446. dikilangkan dengan permukaan kasar yang bertindih. Keluli alah tinggi kerja sejuk mempunyai permukaan bertindih-tindih berbentuk pintal empat segi. Hot rolled high yield steel (BS Semua saiz Semua saiz N/mm2 250 410 . Contohnya dawai keluli pengikat tiang atau balak kecil. Oleh itu keluli jenis ini senang dibengkokkan dan memerlukan jejari yang kecil. Hot rolled mild steel (BS 4449) 2. Jenis tetulang (keluli) ditandakan dengan kod iaitu R bagi keluli lembut dan Y bagi keluli tegasan tinggi. juga disebut sebagai “deformed bar” atau bar dibentuk.

praktik dalam CP 110 telah menyarankan perkara berikut: i) Bar Individu Jarak mengufuk mestilah tidak kurang daripada Hagg = saiz maksima batu baur. Cold worked high yield steel (BS 4461) 4. Hard drawn steel wire Sehingga dan termasuk 16 Melebihi 16 Sehingga dan termasuk 16 460 425 485 Sumber : Nota Panduan Politeknik Malaysia (Teknologi Konkrit) Semua tetulang hendaklah bebas dan bersih dari karat. Tetulang tidak boleh dipanaskan atau dibakar. kemungkinan kegagalan ricih akan berlaku. Dari itu kekuatan konkrit yang diperlukan tidak tercapai. minyak. Tetulang yang digunakan hendaklah bersesuaian dengan penentuan piawaian British yang terbaharu untuk rekabentuk struktur. jika ianya perlu dibaiki hendaklah dibuat di dalam keadaan sejuk. Jarak Tetulang CP 110 a) Jarak minima antara bar keluli Jarak tetulang di dalam ahli struktur adalah penting kerana sekiranya terlalu dekat. Jarak pugak mestilah tidak kurang daripada kurang daripada Hagg + 5 mm. sukar untuk kerja-kerja mampatan hendak dilakukan. retak dan lain. Jarak pugak sekiranya bar berpasangan tersebut adalah sebelah menyebelah mestilah tidak Sekiranya terlalu jauh.4449 3. cat atau lapisan-lapisan keluli yang lain sebelum ia diletakkan dalam konkrit. gris. Sekumpulan Bar Jarak mengufuk dan pugak mestilah tidak kurang daripada H agg + 15 2/3 Hagg. Semua tetulang yang cacat seperti bengkok. iii) mm. ii) Bar berpasangan Jarak mengufuk mestilah tidak kurang dari Hagg + 5 mm. Oleh itu kod . cengkok.

Kekuatan mampatan 3. cairan air batu dan konkrit terendam. Ketahanan lasak 5. 3.Jadual 3 : Tebal nominal penutup konkrit (concrete covers) Tebal Fungsi penutup nominal penutup konkrit mengikut gred (mm) Gred konkrit 20 1. 4. Melindungi daripada hujan. Melindungi daripada air laut dan aliran air di bawah tekanan. 5. hujan dan panas silih berganti dan 25 punca pengaratan. Melindungi daripada cuaca biasa 2. Melindungi daripada garam bagi kegunaan cairan air batu. Kekuatan tegangan 2. Rintangan kebakaran Sederhan a Baik Baik Keluli Baik Baik (keluli langsing akan membengkok dan Mengembur) Baik Berkarat jika tidak dilindungi Lemah (mengalami kehilangan kekuatan dengan cepat pada suhu Konkrit Lemah Baik .4 : Perbezaan Sifat-sifat (Ciri) Konkrit dan Tetulang Sifat 1. Kekuatan ricihan 4. Melindungi daripada hujan lebat. Sumber : Nota Panduan Politeknik Malaysia (Teknologi Konkrit) 25 30 15 40 15 50 dan ke atas 25 20 15 20 40 30 25 50 40 30 - - - 60 50 - 50 40 30 Perbandingan Konkrit dan Keluli JADUAL.

Sekiranya balak itu terdiri Akan tetapi sekiranya tanpa bertetulang.yang tinggi) Sumber : Nota Panduan Politeknik Malaysia (Teknologi Konkrit) Kegunaan Tetulang untuk Zon Tegangan Jika suatu balak disangga di atas dua sesangga pada kedua-dua hujungnya dan dikenakan beban di atas bahagian tengahnya. balak tersebut Rajah 1 : Lenturan balak konkrit . Tegasan maksima didapati berlaku pada lengkungan yang terbawah sekali bagi permukaan bawah balak itu. tidak akan mengalami apa-apa kegagalan. Apabila lenturan terjadi. balak tersebut dilengkapi dengan tetulang di bawahnya. maka akan berlakulah keretakan pada bahagian bawah dan kemungkinan akan terus patah. maka akan berlaku lenturan pada balak itu. maka permukaan bahagian atas balak akan memampat akibat dari tegasan mampatan dan di bahagian bawahnya berkeadaan tegang dan memanjang disebabkan oleh tegasan tegangan.

Jumlah tindakan daya luaran yang bertindak melintang pada paksi akan memanjangkan balak dan daya ini dikenali sebagai daya ricihan.Sumber : Nota Panduan Politeknik Malaysia (Teknologi Konkrit) Kegunaan Tetulang Untuk Zon Ricihan ♦ Suatu balak boleh dibuat dengan keupayaan menahan kesan lenturan iaitu dengan mengadakan saiz konkrit yang sesuai untuk menahan kesan mampatan dan dengan pemasangan bar tetulang keluli untuk mengatasi kesan tegangan. Tetapi balak yang sama ini mungkin akan gagal disebabkan oleh satu tindakan yang dikenali sebagai ricihan. Kekuatan ricihan sesuatu balak pula diadakan di sebahagian balak iaitu yang menghubungkan antara kawasan mampatan konkrit dengan kawasan tegangan keluli. ♦ ♦ Rajah 2 : Prinsip asas ricihan pada satu balak konkrit .

bar pengikat Sumber : Nota Panduan Politeknik Malaysia (Teknologi Konkrit) Rajah 4 : Bar Bengkokan. bar memanjang dan besi pengikat bagi gabungan tetulang ricihan untuk balak berterusan . masalah ini. ♦ Bagaimanapun bar tetulang memanjang mesti diadakan pada balak untuk memberi kekuatan menahan lenturan dan lebih normal untuk menahan ricihan lebih-lebih lagi jika ianya digabungkan dengan besi pengikat (rujuk Rajah 5. Cara ini adalah yang paling berkesan dan kaedah yang terakhir bagi penyelesaian Rajah 3 : Daya ricihan menahan hasil dari gabungan bar memanjang.Sumber : Nota Panduan Politeknik Malaysia (Teknologi Konkrit) ♦ Salah satu cara untuk mengatasi tegangan sendeng pada balak ialah dengan mengikatkan bar tetulang keluli dengan sudut tepat dari arah retakan. 3) ♦ Satu cara lagi untuk mengatasi tegangan sendeng yang berlaku pada balak bagi ialah dengan mengadakan satah yang bar mana bengkokan 45o merintangi dijangkakan keretakan berkembang.

. Pada kebiasaannya tetulang disediakan pada zon mampatan dan juga pada zon tegangannya. C dan E mengalami tegasan tegangan.Sumber : Nota Panduan Politeknik Malaysia (Teknologi Konkrit) Balak Julur Balak julur ialah balak yang terikat pada satu hujung sahaja. maka akan berlakulah tegangan di bahagian atas balak dan mampatan berlaku di bahagian bawahnya. Apabila balak seumpama ini dibebankan. Rajah 6 : Balak Terikat Sumber : Nota Panduan Politeknik Malaysia (Teknologi Konkrit) A. (Rujuk Rajah 5 ) Rajah 5 5 : Balak Julur Balak Terikat Balak terikat ialah balak yang terikat pada kedua-dua hujungnya.

(Rujuk Gambar 5.B. Ini menunjukkan tegangan dalam satu balak selanjar berterusan di atas penatang.2) ii) tetulang dalam bentuk jejaring. (Rujuk Gambar 5.3) Gambar 2 : Tetulang dalam bentuk bar (Bar Reinforcement) . Balak Selanjar Apabila satu batang balak diletakkan di antara beberapa penatang. pergerakan lenturan positif akan terbentuk di antara penatang. Rajah 5.7 : Balak Selanjar tetulang dalam balak konkrit jenis ini hendaklah ditempatkan di bahagian-bahagian yang diperlukan Sumber : Nota Panduan Politeknik Malaysia (Teknologi Konkrit) Jenis-jenis Tetulang Terdapat 2 jenis tetulang iaitu: i) tetulang dalam bentuk bar. Begitu juga dengan pergerakan lenturan negatif. Oleh yang demikian (Rujuk Rajah 7). D dan F mengalami tegasan mampatan.

kekuatan tegasannya ialah 425N/mm² dengan pemanjangan yang dibenarkan 14%. Walaubagaimanapun.0%. Ia adalah berbeza daripada keluli lembut kerana permukaannya yang berpintal dan kekuatan tegasan 460N/mm².20. Pemanjangan yang dibenarkan ialah 22. Pemanjangan minima sekurangkurangnya 12% kecuali tetulang yang lebih besar daripada 16mm dimana kekuatan tegasannya ialah 425N/mm² dengan pemanjangan 14%. Kekuatan tegasan ialah 460N/mm² dengan pemanjangan yang dibenarkan 12%. b) Bar Tetulang Tegasan Tinggi Berpintal Ianya dibuat daripada pancalogam BS 4449 :1978.8. .10.12. Panjang keluli dibuat dalam bentuk panjang piawai seperti 12 atau 5 meter. Kesemua tetulang ini diperbuat dalam saiz metrik seperti berikut : 6.25.32 dan 40mm. bagi tetulang yang besar. Ia mempunyai kekuatan tegasan 250N/mm². c) Bar Tetulang Tegasan Tinggi Buatan Sejuk Ianya merupakan keluli lembut yang dipintal menurut BS 4461 : 1978. Ianya dibentuk dalam keadaan permukaan yang licin dan berpintal. Tetulang dalam bentuk jejaring.16.Jenis bahan dan ciri-ciri tetulang keluli Tetulang dalam bentuk bar a) Bar Keluli Lembut Dibuat dengan haba panas menurut BS 449 : 1974.

Jejaring ini biasanya mengandungi dawai-dawai halus dan dikimpal sebagai satu jaring. Dawai ini lebih kuat dan teguh. Tetulang jejaring ini terdiri daripada beberapa jenis iaitu : i. Keburukan jejaring ini ialah merupakan kelemahan sambungan dua dawai kerana kimpalan sering tidak dibuat dengan baik pada masa membuat jejaring ini. Jejaring ini juga dikenali sebagai ‘chicken wire mesh’ dan dawai yang biasa digunakan adalah bersaiz antara 10-25mm (diameter). ii. Tetulang rangka. Jejaring jenis ini boleh dibentukkan kepada bentuk lengkuk struktur. Jejaring ini adalah yang mudah dikenali dan termurah sekali. iii. Dawai yang membentuk jejaring ini dibuat daripada keluli yang berkekuatan kecil dan sederhana. Tetulang rangka diletakkan dengan jarak jauh sebanyak 30cm empat persegi. Tetulang jejaring dawai terkimpal. Gambar 3 : Tetulang Dalam Bentuk Jejaring . Tetulang jejaring dawai hexagonal.Ianya adalah sejenis kawat yang dibuat dalam pelbagai saiz. Penggunaannya adalah untuk rangka struktur yang merupakan lapisan-lapisan jejaring diikat. Fungsi tetulang jejaring ini adalah sebagai satu rangkai yang mudah untuk memberi bentuk dan juga menyokong konkrit.25mm adalah yang paling biasa digunakan. Saiz garispusat tetulang 4. daripada dawai jenis hexagonal.20mm dan 6. Keutamaannya ia mesti senang digunakan dan jika perlu senang untuk dibengkokkan terutamanya disudut-sudut tajam.

1 Penyimpanan Tetulang Tetulang yang telah sampai di tapak bina perlulah diikatkan mengikut saiz yang digunakan. tanah dan bahan-bahan lain (Rujuk Gambar 4). Gambar 4 : Penyimpanan Tetulang Di Tapak Bina Pemasangan Tetulang di Tapak Bina . Tetulang hendaklah sentiasa bersih dan jauh dari kotoran minyak. Jika tetulang tersebut berkarat. Ianya disusun mengikut jenis. karat.5. panjang dan saiz tetulang tersebut.5. maka ianya hendaklah dibuang dan diganti semula.

Segala pembengkokan hendaklah dibuat mengikut lukisan kejuruteraan dengan tolerans kerja ialah 25% (Rujuk Rajah 5. setiap struktur hendaklah mengikut ketetapan jadual penutup konkrit. kita dapat ketahui kehendak-kehendak rekabentuk tetulang di dalam bahagian struktur bangunan. Adalah amat penting untuk memastikan adanya penutup konkrit (concrete cover) tersebut. Keluli ini diikat dengan besi pengikat gauge 16 atau 18. Besi pengikat ini digunakan untuk tujuan menstabilkan dan memudahkan peletakan rangkaian tetulang. Di dalam CP 110.Tetulang dipasang mengikut lukisan kejuruteraan yang disertakan untuk sesuatu binaan tersebut.8). bagi tetulang Rajah 8 : Kiraan Bagi Bengkokan Besi Tetulang . Oleh itu.

Sumber : Nota Panduan Politeknik Malaysia (Teknologi Konkrit) .

Sumber : Nota Panduan Politeknik Malaysia (Teknologi Konkrit) .

Sumber : Nota Panduan Politeknik Malaysia (Teknologi Konkrit) .

Sumber : Nota Panduan Politeknik Malaysia (Teknologi Konkrit) .

Sumber : Nota Panduan Politeknik Malaysia (Teknologi Konkrit) .

 Ia menggunakan alat pembengkok tangan yang diletakkan di atas meja.  Sekiranya bar terlalu panjang dan banyak.  Meja mestilah cukup panjang untuk meletakkan bar tetulang yang panjang (Rujuk Gambar 5. maka dua alat pembengkok digunakan.  Untuk bar yang alah tinggi. .  Pembengkokan bar dilakukan dengan perlahan supaya tidak berlaku retak rerambut.  Untuk bar yang bergarispusat besar. tidak boleh dipanaskan sebelum dibengkokkan. bar hendaklah dipanaskan terlebih dahulu.Pembinaan Konkrit Bertetulang Kaedah Pembengkokan Bar Tetulang  kerja-kerja pembengkokan bar tetulang dijalankan setelah selesai kerja-kerja pemotongan.5). Gambar 5 : Meja dan Mesin Bagi Kerja Membengkok Tetulang (Bar) Kaedah Susunan. Jarakkan Ikatan Dan Pemasangan Keluli.

9). Untuk mendapatkan jarak antara acuan dan bar tetulang yang sesuai maka blok-blok kecil konkrit (spacer block) digunakan (Rujuk Rajah 5. Rajah 9 : Cara Mengikat Block Rajah 10 : Spacer Sumber : Nota Panduan Politeknik Malaysia (Teknologi Konkrit) Kaedah Sambungan Sambungan boleh dibahagikan kepada 3 jenis iaitu: a) b) c) Sambungan lekap Sambungan kimpal Sambungan kimpal tertekan Rajah. Kimpal dan Kimpal Tertekan Sambungan Lekap Sambungan Kimpal Samb. Kimpal Tertekan Sumber : Nota Panduan Politeknik Malaysia (Teknologi Konkrit) .8 mm hingga 1. Tujuannya supaya tidak berlaku pergerakan terutama apabila kerja-kerja concreting dijalankan.Selepas pemotongan bar. Dawai pengikat yang digunakan adalah bergarispusat 0.6 mm. 11 : Sambungan Lekap. kerja-kerja mengikat bar dengan dawai halus.

Pembinaan Kotak Bentuk (Formwork). Contohnya ialah antara tiang dan rasuk atau antara asas dengan tiang (Rujuk Rajah 12). Jarak dari permukaan konkrit ke tetulang dipanggih penutup (concrete cover) dan biasanya berjarak 15 mm hingga 40 mm.Sambungan Bagi Tiang Sebaik-baik sambungan perlulah dibuat pada 1/3 ketinggian tiang dari bawah Sambungan Rasuk Sambungan bagi rasuk perlu dibentuk ¼ jarak rasuk dari kedua-dua hujung. . Tambatan Berlaku apabila menyambung dua bahagian binaan konkrit tetulang yang mana bar disampaikan ke dalam bahagian yang lain. Ini adalah kerana kemasukan tetulang boleh menyebabkan bar / tetulang berkarat dan ini akan melemahkan ikatannya dengan konkrit. Rajah 12 : Tambatan Bagi Tiang Dan Asas Sumber : Nota Panduan Politeknik Malaysia (Teknologi Konkrit) Susunan dan Jarak Tetulang ditempatkan di titik-titik di mana adanya tegasan maksimum seperti di bawah permukaan struktur.

Materials & Methods (Edward Allen) Kegunaan Kotak Bentuk (Formwork) . kotak bentuk untuk merupakan sebahagian daripada sistem kerja. keluli. sistem thermo dan lain-lain lagi.  Peranca yang biasa digunakan ialah peranca keluli atau sangga keluli. (scaffolding) digunakan menyokong kotak bentuk. Bahan-bahan yang biasa digunakan ialah papan. getah polystyrene. papan lapis.  Untuk  Sistem kerja-kerja tupang pembinaan peranca yang besar.6 : Kotak Bentuk Menggunakan Keluli Sumber : Fundamentals of Building Construction. Gambar 5. Tujuannya adalah untuk menahan beban yang dikenakan ke atasnya.

Rujuk Rajah 13 : Kotak Bentuk Bagi Tiang Sumber : Nota Panduan Politeknik Malaysia (Teknologi Konkrit) Gambar 7 : Kotak Bentuk Bagi Rasuk (Beam) Ciri-ciri kotak bentuk yang baik: i.i. Kotak bentuk hendaklah kuat untuk menahan dari berlakunya pesongan semasa penempatan konkrit basah dilakukan. Untuk memperolehi kemasan yang baik. . Mendapatkan ahli struktur konkrit mengikut bentuk dan juga saiz yang dikehendaki. ii. iii. Untuk memasukkan konkrit basah sebelum dimampat supaya ia boleh mencapai kekuatan yang diperlukan.

3 meter Balak Konkrit (Concrete Beam) Tiang (Column) Dinding (Wall) Tempoh Bukaan 21 hari 28 hari 28 hari 14 hari 7 hari Sumber : Nota Panduan Politeknik Malaysia (Teknologi Konkrit) . iv. Jadual 5 : Tempoh Pembukaan Kotak Bentuk (Formwork) Tempat Acuan Lantai (floor) dengan kelebaran 3. Tempoh Minima Bagi Pembukaan Kotak Bentuk (Pampan) Untuk Struktur Tempoh pembukaannya kotak bentuk adalah bergantung kepada jenis konkrit yang digunakan.kaedah pengawetan dan lain-lain. Saiz panel dan unit hendaklah mudah untuk dikelolakan dan rekabentuk hendaklah mengambilkira kaedah penegakan dan juga pembukaan. Semua sambungan hendaklah ketat untuk mengelakkan kehilangan mortar dari konkrit basah. cuaca. v. Mesti kuat untuk menampung beban kerja (working load) iii.ii.3 meter Lantai (floor) yang melebihi 3. Kotak bentuk dibuka apabila ianya cukup kuat untuk menanggung beban berat sendiri dan beban-beban yang akan dikenakan. Mestilah dibina dengan tepat tanpa melebihi had-had yang ditetapkan.