DASAR, PIAWAIAN DAN GARIS PANDUAN PERANCANGAN PEPERIKSAAN TAHAP KECEKAPAN JURUTEKNIK PERANCANGAN BANDAR & DESA & PELUKIS PELAN

GRED J17-J22

JABATAN PERANCANGAN BANDAR DAN DESA SEMENANJUNG MALAYSIA

PIAWAIAN DAN GARIS PANDUAN PERANCANGAN
Merupakan instrumen yang menentukan keperluan ruang, tapak, penempatan dan lain-lain kriteria perancangan yang perlu dipatuhi di dalam sesuatu pembangunan tanah.

OBJEKTIF PIAWAIAN & GARIS PANDUAN PERANCANGAN

‡

Memastikan perancangan dan pembangunan fizikal mencapai misi jabatan untuk mewujudkan persekitaran manusia yang berkualiti dan mampan selaras dengan Wawasan 2020. Menterjemahkan falsafah ´Doktrin Perancangan dan Pembangunan Sejagat´ di dalam perancangan dan pembangunan fizikal.

‡

‡
‡

Bagi memandu di dalam aktiviti kawalan perancangan. Sebagai input yang penting di dalam penyediaan Rancangan Pembangunan (Rancangan Tempatan dan Rancangan Kawasan Khas). Menetapkan dasar-dasar pelaksanaan yang perlu dipatuhi.

‡

SKOP PTK UNTUK J17-J22
1. PIAWAIAN DAN GARIS PANDUAN UTAMA ISU SEMASA Penyediaan tanah lapang dan rekreasi Banjir Degradasi sumber sungai Penyediaan kemudahan masyarakat

2. -

RUJUKAN
1. GARIS PANDUAN PERANCANGAN DAN PEMBANGUNAN SEJAGAT ± EDISI KEDUA. GARIS PANDUAN PERANCANGAN SUSUN ATUR OPTIMA BAGI KAWASAN PERUMAHAN.

2.

3. PIAWAIAN PERANCANGAN TANAH LAPANG DAN REKREASI. 4. GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 5. GARIS PANDUAN PERANCANGAN DAN TANAH LAPANG DAN REKREASI. PEMBANGUNAN

6. GARIS PANDUAN PERANCANGAN KAWASAN RIZAB SUNGAI SEBAGAI SEBAHAGIAN TANAH LAPANG AWAM. 7. GARIS PANDUAN PETUNJUK BANDAR MAMPAN MURNInet.

GARIS PANDUAN PERANCANGAN DAN PEMBANGUNAN SEJAGAT (EDISI KEDUA) DOKTRIN PERANCANGAN DAN PEMBANGUNAN SEJAGAT (DPPS) Teras utama DPPS ialah integrasi nilai kerohanian dalam perancangan dan pembangunan. Nilai kerohanian ini pula adalah hasil daripada jalinan 3 hubungan yang menjadi asas sesuatu masyarakat iaitu: Hubungan MANUSIA dengan PENCIPTA Hubungan MANUSIA dengan MANUSIA Hubungan MANUSIA dengan ALAM SEKITAR. moral dan kerohanian dari aspek fizikal dan kebendaan .  Sifat Menyeluruh Perancangan dan pembangunan tidak boleh memisahkan aspek nilai. DPPS diterjemahkan pada 5 ciri falsafah.

Walau bagaimanapun keupayaan alam sekitar di dalam memenuhi keperluan tersebut perlulah diseimbangi.  Penggunaan dan Pengagihan Sumber dengan Saksama Penggunaan secara optimum serta pengagihan yang saksama segala sumber alam antara manusia berasaskan hak dan keadilan. dorongan perasaan dan aspirasi manusia amat penting dan di beri fokus dalam perancangan dan pembangunan.  Aktiviti Pelbagai Dimensi Semua pembolehubah (variables) perlu diberi pertimbangan di dalam sesuatu perancangan dan pembangunan. sikap. Manusia Sebagai Fokus Pembangunan Keperluan.  Perubahan Kuantitatif dan Kualitatif Perancangan dan pembangunan akan menghasilkan perubahan dari segi kuantitatif dan juga kualitatif. Perseimbangan antara keduanya perlu ada dan perubahan harus membawa manusia mensyukuri nikmat pencipta. .

Tiada ruang pejalan kaki. Tiada sistem rangkaian pejalan kaki. b. Susun atur  Kurang kreatif (berderet dan lurus)  Wujud tanah lapang yang kecil. .GARIS PANDUAN PERANCANGAN SUSUN ATUR OPTIMA BAGI KAWASAN PERUMAHAN ISU/MASALAH a. utiliti dan anjakan antara kenderaan dan pejalan kaki. berselerak dan tidak digunakan  Tidak selamat.  Kurang ruang untuk interaksi. lebar jalan hadapan rumah yang tidak lagi sesuai. lorong belakang tak berfungsi. Sistem Jalan Tiada hierarki jalan raya yang jelas.

Gambarajah Keratan Rentas Jalan Pengumpul Kecil (20 m) .

tidak cukup serta tidak mudah sampai. Perletakan/agihan yang tidak sesuai seperti kolam oksidasi dll. Kemudahan Awam   e. Infrastruktur dan Utiliti   Kurang ambilkira keadaan fizikal dan topografi. Perletakan tidak sesuai.c. Kemudahan awam di ´high rise´ yang tidak lengkap. Kawasan Lapang   Lokasi tidak strategic dan kurang penyediaan. Kurang kemudahan bagi golongan remaja/ orang tua/OKU f. Alam Sekitar   Kurang penekanan kepada alam sekitar Pembuangan sampah yang tidak teratur di ´high rise´ . d.

Pemaju buat kerja tapak.DASAR PELAKSANAAN a. Tapak kemudahan sosial adalah 20%. Menerimapakai dasar MNKT mengenai pelaksanaan tanah lapang awam di kawasan PBT   b. . Selenggaraan oleh PBT. Menerimapakai dasar J/K Kabinet bagi Membenteras MasalahMasalah Sosial    Menyediakan 10% tanah lapang awam Pemaju buat kerja tapak. bina parit dan jalan masuk. Tanah lapang awam diserahkan kepada PBN dan diwartakan. bina parit dan jalan masuk tetapi tidak membina bangunan. tanam rumput.

 Mengikut Garis Panduan Jabatan Teknikal seperti: .Kanun Tanah Negara 1960 (Akta 385) .Akta Jalan. Memenuhi konsep asas perumahan iaitu:   Mengikut Rancangan Pembangunan Mematuhi Akta-Akta . JPP . parit dan Bangunan 1974 (Akta 133) .Manual Mesra Alam. JPS .Undang-Undang Kecil Bangunan Seragam 1984. 2000.Akta Perancangan Bandar dan Desa 1976 (Akta 172) .Guidelines for Developers ± Sewerage Policy for New Developments 1999.c.

    Rumah kos rendah sekurang-kurangnya 30% Bagi ³high-rise´. Setiap kejiranan mempunyai minimum 1 padang bola sepak  Pembangunan perlu menunjukkan hierarki kejiranan. . 20% dari jumlah letak kereta hendaklah di dalam bangunan. Merancang tapak gerai Pembinaan perumahan tidak mengatasi kemampuan infrastruktur seperti jalan raya. kawasan tanah lapang dll.  Berasaskan konsep kejiranan.

Gambarajah Hierarki Kejiranan .

Kemudahan sosial mudah sampai. Syarat-syarat kelulusan Kebenaran Merancang meliputi perkara berikut:    Tidak digalak susun atur berderet/lurus.6 hek).  e. Mematuhi Garis Panduan Perancangan oleh JPBD Sem Malaysia.d. . Pemaju sedia 1 padang permainan kanak-kanak/padang bola (minimum 0.6 hek) Saiz minimum tanah lapang awam tidak kurang 0.

. edaran udara dan vista semulajadi. iv. c. a. industri sederhana: 250m dan induatri berat: 500m. TLK. bengkel. Gunatanah yang sesuai di zon penampan ± tanah lapang. Topografi ± Mengikut topografi asal. Zon penampan = industri kecil: 30-50m. b. Infra dan Utiliti ± merancang kepadatan (density) pembangunan mengikut keupayaan infra dan kemudahan sosial. Aksessibiliti ± kemudahsampaian yang tinggi mengikut hirarki jalan dan kesinambungan dengan jalan sedia ada. Orientasi bangunan disesuaikan dengan sinaran matahari. Lokasi ± jarak yang sesuai dari kawasan yang mencemarkan. halang pemandangan tidak menarik. ii. PERANCANGAN TAPAK i. iii.GARIS PANDUAN A. Alam Sekitar ± kecantikan/keaslian alam semulajadi dikekalkan. v. Zon penampan bagi kawal udara dan bunyi.

kemudahan lif dan tangga perlu cukup untuk membawa jenazah/orang sakit. Mengikut arah kiblat Mengandungi komponen riadah dan khidmat sosial. . penyayang terutama kanak-kanak. Bagi ´high-rise´. bertaman. Beridentiti. indah dan harmoni dengan alam sekitar. orang tua. Wujudkan ciri-ciri keselamatan.B. Rumah kos rendah diintegrasikan di dalam keseluruhan pembangunan. rekabentuk dan lokasi bersesuaian dengan kemampuan. OKU. Galakkan perumahan secara berkelompok (cluster) berkonsep ´courtyard´ ± bertujuan mengoptimumkan tapak. Pelbagai pilihan jenis rumah dari segi harga. kedudukan pintu dan tingkap. Wujudkan ruang kesendirian (privacy) dari segi bilangan bilik (min 3 bilik tidur). SUSUNATUR DAN REKABENTUK Wujudkan ruang interaksi ± tanah lapang & rekreasi. kem masyarakat. laluan pejalan kaki dan rumah tidak berpagar. dan mewujudkan tanah lapang awam untuk interaksi.

b. SISTEM PERHUBUNGAN Mempunyai sistem rangkaian jalan yang selamat.Sistem siar kaki yang yang berfungsi sebagai penghubung antara rumah dan sekolah. Utamakan pejalan kaki melalui penyediaan sistem siar kaki dan juga laluan berbasikal. padan permainan perlu diutamakan untuk wujudkan kawasan kejiranan yang mesra kanak-kanak. Jalan susur bagi rumah berhadapan jalan utama. Jalan pengumpul. Asingkan through traffic dengan sistem siar kaki dan laluan berbasikal. mudah difahami serta mudah dituju. - . 12m (40 kaki). Jalan pengumpul kecil. 22 ± 30m (70 -100 kaki). a. tersusun. 15m (50 kaki) c. ´Cul-de-sac´.C. Jalan tempatan. d.

Parit buatan manusia perlu diselindungkan melalui penggunaan batuan sungai. konkrit berwarna dan dilanskap. . Penggunaan permukaan yang meresap air seperti pelantar kayu untuk memperkayakan air bawah tanah. SISTEM PERPARITAN DAN SALIRAN Arah aliran perparitan semulajadi perlu dikekal dan digabungkan sebagai sebahagian rekabentuk projek.D.

000 ± 7. . Perlu mempunyai minimum 1 padang permainan kanak-kanak atau padang bola sepak. Pusat kejiranan meliputi tanah lapang.KONSEP PUSAT KEJIRANAN a. pusat perniagaan dan penjaja serta kemudahan masyarakat (dewan orang ramai. sekolah dll) hendaklah di jadikan fokus dan hendaklah mencukupi (selfcontained) serta mudahsampai. 1 kawasan kejiranan ± 1. klinik awam.500 penduduk). kedai gunting rambut dan bengkel.6 hektar) c. (0. b. tadika.500 unit perumahan atau 3. surau. perpustakaan awam. kedai runcit. Pusat perniagaan menempatkan kedai mini market.

. Akta (A933). padang sukan dan rekreasi awam atau sebagai suatu tempat awam´ ± Akta Perancangan Bandar dan Desa (Pindaan) 1995.PIAWAIAN PERANCANGAN TANAH LAPANG DAN REKREASI DEFINISI TANAH LAPANG DAN REKREASI ´mana-mana tanah samada yang dikepong atau tidak yang dikhas atau direzabkan untuk dikhaskan keseluruhannya atau sebahagiannya sebagai suatu taman bunga awam. taman awam. Seksyen 2(f).

jalan besar yang membahayakan.ISU/MASALAH a. Tiada sistem saliran baik menyebabkan air bertakung Kemudahan tiada menggunakannya. -bersebelahan pencawang elektik. . Keselamatan   c. Sistem Saliran    Kemudahan dan Peralatan Peralatan tidak mengikut piawaian yang disediakan. Tidak diselenggarakan Diperbuat dari permukaan bahan-bahan yang keras spt konkrit. d. Lokasi  Perletakan tidak sesuai -tidak dipusatkan di tempat tumpuan penduduk. menyebabkan tidak ramai b.

Kemudahan Awam  Tandas awam. Kemudahan untuk OKU  Tiada kemudahan untuk OKU seperti ´ramp´ untuk kerusi roda dll. tempat berteduh. Ini menyusahkan susunan peralatan dan perancangan aktiviti dalam taman rekreasi. Bentuk Lot Tanah Lapang dan Taman Rekreasi  ´Odd-lots´ (segi tiga contohnya) atau ´incidental spaces´ digunakan untuk lot permainan dan padang permainan. f. Tempat Letak Kereta  Tiada TLK yang mencukupi dan sesuai. lampu dan pencahayaan kurang disediakan. g. . wakaf.e. h.

menyediakan parit dan jalan masuk serta tanam rumput.pembangunan pelancongan . . b. c.pembangunan perumahan .pembangunan perdagangan . Pemaju merata dan membersihkan tapak. Menyediakan 10% tanah lapang bagi semua jenis pembangunan berikut: .pembangunan perindustrian .DASAR PELAKSANAAN a.pembangunan bercampur .pembangunan institusi PBN merizab dan mewartakan tanah lapang yang diluluskan dalam Ranc. Pembangunan di bawah KTN.

. e. Syarat CFO supaya tanah lapang diselenggarakan oleh pemaju sebelum diambilalih oleh PBT.d. Menyediakan kolam takungan sebagai sebahagian tanah lapang bagi mengelak banjir. Hirarki dan fungsi pengagihan tanah lapang dan rekreasi perlu berlandaskan ¶Piawaian Perancangan Tanah Lapang dan Rekreasi¶. JPBD Sem Malaysia. f.

kawasan beralun/berbukit dikekalkan untuk mengembara. Lokasi ± perlu jauh dari tapak pelupusan seperti kolam oksidasi dan gunatanah yang boleh membahayakan spt pencawang elektik.GARIS PANDUAN PERANCANGAN TAPAK i. iii. iv. ii. Bentuk Tanah Lapang dan Rekreasi ± seboleh-bolehnya berbentuk segi-empat. Rupa Bentuk Bumi Semulajadi ± untuk Padang Kejiranan. longkang besar. . Taman Bandar dan Taman Wilayah. hiking dan berkelah. Taman Tempatan. Saliran yang Baik ± bukan kawasan berpaya atau senang berlaku banjir. Sistem saliran perlu ada di sekeliling tapak.

Sumber Air atau Punca Air ± dikekalkan dan dirancang sebagai tempat rekreasi berasaskan air. vii. Plot Ratio Tanah Lapang dan Rekreasi ± 60% keluasan tapak tanah lapang dan rekreasi merupakan kawasan lanskap lembut. vi.Taman bandar dan taman wilayah = tidak terhad.v. . Kecerunan Maksimum bagi Taman Rekreasi .Lot permainan dan taman permainan = 1-4% .Taman kejiranan dan taman tempatan = <6% .

wujud ´wildlife´ dan bahan penyelidikan. penduduk tampungan > 1 juta pusat tumpuan penduduk bandar. keperluan mengekal alam semulajadi dan penyelidikan keluasan ± 100 hektar jarak dengan kediaman ± 1 jam perjalanan kenderaan. EKSESIBILITI DAN FUNGSI TANAH LAPANG DAN REKREASI Taman Negara menampung penduduk satu negara kepentingan pengekalan alam semulajadi warisan kepada negara dan bahan terpenting untuk penyelidikan. Taman Wilayah . luar bandar dan dari daerah luar. keluasan ± tiada had jarak dengan kediaman ± tiada terhad. kawasan unik.HIRARKI.

Taman Bandar penduduk tampungan < 1 juta.000-50. penduduk tampungan 12. d. Taman Tempatan - e.000 penduduk.000 penduduk. Padang Kejiranan - . keluasan ± 40-100 hektar jarak dengan kediaman ± 5-10km. pusat kegiatan sukan aktif dan tersusun. keluasan ± 8-40 hektar jarak dengan kediaman ± 3km penduduk tampungan = 3.c.000-12. menempatkan rekreasi pasif dan kegiatan sukan mengadakan acara-acara pertandingan sukan pusat interaksi sosial kebudayaan. kemudahan untuk menikmati keindahan semulajadi.

6-2 hektar jarak dengan kediaman ± 1km.000 penduduk kemudahan bagi kegiatan permainan sama ada tersusun atau tidak formal khususnya kanak-kanak peringkat umur persekolahan rendah. penduduk tampungan = 300-1.f.000-3.5km penduduk tampungan = 1.5km. keluasan ± 0.6 hektar jarak dengan kediaman ± 0. keluasan ± 0.2-0. - tempat melakukan kegiatan sukan dan rekreasi pasif. Dilengkapi dengan padang/gelanggang sukan keluasan ± 2-8 hektar jarak dengan kediaman ± 1.000 penduduk Tempat kanak-kanak berumur bawah umur persekolahan. Padang Permainan g - Lot Permainan .

Jarak Maksimum dan Jarak Berjalan kaki .Gambarajah Konsep Kawasan Lapang Awam di Kawasan Kejiranan (Keluasan dan Kegiatan).

Gambarajah Hirarki Tanah Lapang dan Rekreasi .

GARIS PANDUAN KAWASAN KOLAM TAKUNGAN SEBAGAI SEBAHAGIAN TANAH LAPANG DEFINISI KOLAM TAKUNGAN (Detention pond) .sebuah kolam yang digunakan untuk menahan air. Fungsi kolam takungan ialah untuk mengatasi masalah banjir dan juga sebagai kolam penapis kelodak dan tempat beriadah. bagi beberapa jam supaya saliran perparitan dan sungai sempat mengalirkan air larian (surface run-off) ke lautan. . Penyediaan kolam takungan di kawasan pembangunan merupakan satu langkah yang lebih mampan untuk mengatasi masalah banjir yang mendatangkan kerosakan harta benda dan bencana kepada penduduk dan orang awam.

Penyediaan kolam takungan sebagai sebahagian dari tanah lapang digunapakai di kawasan bandar di mana terdapat masalah banjir. Perletakannya yang sesuai: i. Menakung air selama 5 jam sebelum ke sungai Bercirikan ´wet pond´ Mengambilkira kos penyelenggaraan oleh PBT.mengikut topografi (saliran semulajadi) ii.dapat menampung saliran dari sekitar pembangunan.mudah sampai iii. Dibenar guna maksimum 30% peruntukan tanah lapang.GARIS PANDUAN a. - . Saiz minimum tanah lapang setelah diperuntukkan untuk kolam takungan tidak kurang saiz padang bola. Bagi kawasan perumahan dan industri > 10 hek.

Di atas taman permainan kanak-kanak di mana keluasan adalah terlalu kecil dan tidak sesuai untuk diintegrasikan - - . Di kawasan industri yang menggunakan air larian untuk aktivitinya (recycling). kolam khas. Sudah wujud kolam semulajadi Terdapat alternatif lain yang digunakan spt penakungan di atas bumbung. Penyediaan kolam takungan sebagai sebahagian dari tanah lapang tidak perlu digunapakai: Kawasan luar bandar yang tidak ada banjir.b.

e.c. aktiviti yang boleh dilaksanakan: Taman rekreasi (termasuk rekreasi air spt ´boating´) dan tempat memancing Tempat beristirehat Berkelah Laluan jogging. rizab untuk tujuan lanskap. industri tidak disalur ke kolam takungan. Bangunan dan jalan perlu menghadap tanah lapang utama (termasuk kolam takungan). kekalkan kawasan pembiakan flora dan fauna. kumbahan dari kediaman. g. d. f. Pembinaan struktur konkrit di tebing-tebing kolam takungan dihadkan. .

Rezab sungai -Dataran banjir (flood plain) -Ban dan benteng sungai Dalam sungai ii. iii. Koridor sungai GAMBARAJAH : KERATAN RENTAS REZAB SUNGAI .DEFINISI RIZAB SUNGAI Kawasan sungai dibahagi kepada 3 iaitu: i.

Kawasan sungai Koridor sungai Rizab sungai Dataran banjir Ban dan benteng * ** ** *** ** * ** * Sementara Kekal * Pasif *** Aktif *** Dalam sungai Petunjuk: * ** *** Agak sesuai Sesuai Sangat sesuai b. Perancangan Lanskap merancang dan mereka bentuk lanskap di kawasan sungai terhakis dan tepubina. Susunatur Komponen-komponen rekreasi yang sesuai sahaja yang boleh diletakkan di rizab sungai. .GARIS PANDUAN a.

Infrastruktur jalan masuk dan jalan perkhidmatan disediakan di kawasan rizab sungai disepanjang sungai . saliran. bukit-bukau dan kehijauan dalam mereka bentuk imej kawasan taman. - - e. bekas lombong. Perancangan Tapak memaksimumkan kelebihan alam semulajadi seperti badan air. d. mengekalkan ekologi sungai (flora dan fauna) dalam perancangan tapak.c Kemudahan awam menyediakan sistem pelupusan sampah dan kumbahan yang berkesan untuk mengelak pembuangan ke sungai. menyediakan zon penampan yang secukupnya di antara pembangunan taman dengan sungai.

ii. iii. lanskap dan kemudahan sokongan serta pembesaran masa hadapan. b. Tidak di pusat bandar untuk mengelak kesesakan lalulintas. a. Keluasan Tapak . hospital . Tidak di kawasan yang terlalu bising dan ada pencemaran.hospital besar dan daerah Klinik kesihatan ± di peringkat tempatan Klinik desa ± di peringkat petempatan kecil (kawasan luar bandar) Mestilah mudah sampai oleh rangkaian jalan dan berdekatan pusat pengangkutan awam. d. Mencukupi untuk menyediakan bangunan dengan kemudahan yang perlu ada. c. Disediakan mengikut hirarki dan tadahan penduduk: i. tempat letak kenderaan.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT KEMUDAHAN KESIHATAN GARIS PANDUAN Perancangan Tapak a.

d. persekitaran untuk . d. e. Rekabentuk yang memudah dan tidak menghalang pergerakan pesakit dan pegawai perubatan. Kiosk keperluan harian dan pusat maklumat. Ruang/taman untuk beriadah. Kemudahan Sokongan a. Lintasan laluan pejalan kaki yang selamat dan pertimbangan khusus bagi keperluan OKU Teratur dan indah serta mewujudkan satu taman masyarakat. Kemudahan tempat persinggahan/ruang rehat pelawat. c. Berfungsi sebagai pusat rawatan untuk semua golongan. b. Sirkulasi yang lancar serta TLK yang mencukupi. Laluan khas ´ramp´ untuk OKU. b. c.Rekabentuk dan Susunatur a. Laluan yang efektif bagi kenderaan kecemasan. Lanskap untuk mengindah/menceriakan kebaikan pesakit dan pelawat.

Jarak sekolah rendah dengan rumah.6km (1/2 ± 1 batu) c.KEMUDAHAN PENDIDIKAN GARIS PANDUAN Perancangan Tapak a.8km (1/4 ± ½ batu) Jarak sekolah menengah dengan rumah.000-7.8km-1.4km-0. 1 sekolah rendah bagi 1 unit kejiranan (3. banjir atau berisiko tanah runtuh. .0. Jarak yang optimum dengan kawasan perumahan supaya pelajar tidak perlu jarak perjalanan jauh. Tidak sesuai di kawasan paya. keluasan dan kemudahan minimum b. berbukit.5000 penduduk) 1 sekolah menengah bagi setiap 2 atau 3 unit kejiranan.0. lokasi. Penyediaan mengikut hirarki berdasarkan bilangan penduduk tadahan.

Tidak terletak di tapak yang melibatkan perjalanan melalui loronglorong yang sunyi/terpencil. e. f. Tidak terletak di sepanjang atau berhampiran jalan utama bagi mengelak kesesakan dan mengutamakan keselamatan. . Terletak berhampiran kemudahan awam yang lain spt bas awam. g. contohnya agar padang permainan dapat berfungsi. h.d. Jauh dari kawasan industri dan mempunyai pemisah yang cukup dari gunatanh tidak sesuai seperti lebuhraya. Mempunyai ciri fizikal yang baik spt saliran yang baik.

GAMBARAJAH LOKASI DAN JARAK SEKOLAH DARI RUMAH .

Mengikut garis kontor dan bentuk bumi yang disesuaikan dengan perancangan lanskap. . Rekabentuk yang mewujudkan persekitaran yang kondusif untuk proses pembelajaran dan pengajaran.Keluasan Tapak a. 4 hektar untuk kawasan berbukit dengan ketinggian tidak melebihi 60 m (200 kaki) dan berkecerunan tidak melebihi 10 dargah - b. Keluasan boleh dikecilkan di kawasan bandar. 3 hektar untuk kawasan berbukit dengan ketinggian tidak melebihi 60 m (200 kaki) dan berkecerunan tidak melebihi 10 dargah Sekolah menengah: 3. Rekabentuk yang berfungsi dengan ciri-ciri keselamatan. Keluasan perlu mencukupi` Sekolah rendah: 2-4 hektar atau 5-10 ekar (2 hektar untuk kawasan rata. b.2-6 hektar atau 8-15 ekar (3 hektar untuk kawasan rata. c. Rekabentuk dan Susunatur a.

e.SISTEM PERHUBUNGAN DAN KEMUDAHAN SOKONGAN a. Menyediakan lorong khas bas sekolah dan perhentian sekolah Menyediakan laluan sehala Menyediakan beberapa laluan jalan keluar. Laluan bas dan kenderaan ibu-bapa dengan laluan utama mestilah diasingkan c. d. menarik dan senang diselenggara bagi mewujudkan sekolah yang ceria. . b. TLK yang mencukupi. Tempat menunggu berbumbung bagi kanak-kanak dan ´Lay-by´ untuk bas menunggu di luar sekolah. Sistem perhubungan yang selamat bagi kanak-kanak. Lanskap dengan pokok bersesuaian.

c. Aktivitnya tidak bercanggah dengan aktiviti gunatanah berhampiran. aktiviti penerangan dan sebagainya.balai raya .DEWAN ORANG RAMAI Merupakan keperluan penting bagi masyarakat sebagai tempat perjumpaan umum untuk tujuan sosial.000-10.dewan sebaguna . Di lokasi yang mudah dikunjungi.000 penduduk) ii. b.000-3.000 penduduk) iii. pembelajaran dan rekreasi. melaksanakan perkhidmatan kerajaan seperti kempen kesihatan.000 penduduk) dan di kawasan bandar (1.dewan orang ramai .000 penduduk) GARIS PANDUAN Perancangan Tapak a. politik. Mudahsampai dan dihubungi dengan pengangkutan awam. pusat kesihatan dan sebagainya.di kawasan bandar. Juga berfungsi sebagai alat untuk memupuk semangat perpaduan dan kejiranan. .di kawasan bandar (3.di kawasan luar bandar (200-1. Di tempatkan berhampiran kemudahan masyarakat yang lain seperti padang. Terdapat 3 jenis dewan orang ramai: i. d. (>10.

c. Rekabentuk dan Susunatur a. e.6 hektar. Dilengkapi dengan kemudahan sokongan spt TLK yang mencukupi dan lanskap yang memerlukan penelenggaraan yang rendah. b. Rekabentuk kemudahan hendaklah sesuai dengan fungsi dan aktiviti yang akan dijalankan dan fleksibel untuk pelbagai aktiviti.1 ± 0. . Mudah diselenggara. d. Mengikut garis kontor dan diintegrasikan dengan alam semulajadi.Keluasan Tapak a. Keluasan adalah berdasarkan kepada jenis dan fungsi ± 0. Mengambilkira keperluan ruang aktiviti-aktiviti tertentu seperti bilik mesyuarat. dewan untuk majlis sosial seperti perkahwinan dan sebagainya. Melambangkan budaya tempatan.

. Di lokasi yang strategik dan ideal supaya perlindungan kebakaran dapat diberi secara cepat dan optimum. d. Tidak sesuai berhampiran dengan sekolah.KEMUDAHAN BOMBA DAN PENYELAMAT GARIS PANDUAN Perancangan Tapak a. Tapak mestilah mempunyai laluan khas keluar masuk kenderaan bomba yang tidak mewujudkan bahaya kepada pengguna jalanraya terutama kanak-kanak dan murid sekolah. e. Penyediaan kemudahan bomba berdasarkan fungsi dan hirarki perbandaran dan kadar pembangunan sesuatu kawasan. c. stadium. dewan orang ramai dan lain-lain tempat perhimpunan. Tidak sesuai berhampiran kawasan rendah seperti berhampiran sungai. b.

Keluasan Tapak a. Perlu dilanskap untuk pengindahan kawasan sekeliling. Mempunyai jalan keluar yang cukup untuk memastikan tindakan dapat diambil dengan pantas sekiranya berlaku kebakaran. Rekabentuk dan Susunatur a. . b. Keluasan adalah hendaklah mencukupi mengikut piawaian terkini bomba.

Ia berupaya menganalisis keadaan semasa iaitu mengkaji isu. masalah dan kekuatan sesebuah bandar berdasarkan petunjuk-petunjuk bandar mampan dan berupaya menyediakan scenario-senario dan seterusnya cadangan dan strategi pembangunan bandar mampan bagi sesebuah bandar.GARIS PANDUAN DAN MANUAL PENGGUNAAN PETUNJUK BANDAR MAMPAN (MURNInet) MURNinet (³Malaysia Urban Indicators Network´) merupakan satu perisian computer bagi membantu perancangan pembangunan bandar mampan di Malaysia. . Di dalam MURNInet. guna tanah. utiliti dan infrastruktur. ekonomi. reka bentuk bandar dan warisan. pengangkutan dan aksessibiliti dan pengurusan dan kewangan. alam sekitar. Sektor-sektor perancangan tersebut adalah sektor demografi. perumahan. kemudahan masyarakat dan rekreasi. terdapat 44 petunjuk bandar mampan yang meliputi 11 sektor perancangan telah dipilih untuk di analisis tahap pemampanannya. sosiologi dan impak sosial.

serta disesuaikan dengan keperluan tempatan.bagi membangunkan pangkalan data ii. Kadar perbandaran. iii. Kepadatan penduduk. Kadar pertumbuhan purata tahunan penduduk iv. Purata saiz isi rumah. Segala data dan maklumat yang telah diperolehi dan disahkan ketepatannya akan dimasukkan ke dalam sistem aplikasi MURNInet. Contoh petunjuk-petunjuk bagi sektor demografi adalah: i. ii. Teknik/Metodologi: Pengumpulan dan kemasukan data i. Mengumpul data dan maklumat sekunder berpandukan kehendak sesuatu petunjuk.Petunjuk di dalam MURNInet adalah merupakan satu alat pengukur yang digunakan bagi menilai pencapaian kemampanan sesebuah bandar Pembentukan petunjuk bandar mampan di negara ini adalah berdasarkan kepada konsep pembangunan mampan dan bandar mampan yang diterima pakai di dalam dan luar negara. Umur median v. .

Dari analisis data-data tersebut. piawai. Contoh formula. Ianya akan di bandingkan dengan sasaran piawaian yang telah ditetapkan dan analisis pencapaian kemampanan boleh dibuat Tahap pencapaian kemampanan sesuatu petunjuk dan sesuatu sektor perancangan serta kemampanan keseluruhan kawasan bandar dapat dibuat. ii. isu-isu dan kelemahan-kelemahan serta kekuatan sesuatu sektor perancangan dan sesuatu petunjuk boleh dikenalpasti. skor dan sasaran piawaian bagi sektor ´Demografi´ dan petunjuk kemampanan iaitu ´Kadar Perbandaran´ adalah: . nilai skor setiap petunjuk akan dihasilkan. Cadangan-cadangan bagi memperbaiki kekurangan kemampanan bagi sesuatu sektor perancangan dan sesuatu petunjuk boleh diketengahkan.Analisis Data i. Melaluinya. Data-data yang telah dimasukkan ke dalam sistem perlu dianalisa menggunakan formula-formula yang telah dibina untuk menghasilkan petunjuk bandar digunakan untuk menganalisis datadata yang telah dimasukkan.

Pbandar = Jumlah penduduk bandar pada tahun kajian.60% 3 =sederhana >60% tinggi = 1 . PPBT = Jumlah penduduk di kawasan kajian pada tahun kajian Skor 1: Tidak memuaskan/Rendah 2: Memuaskan/Sederhana 3: Paling memuaskan/Paling Baik/Tinggi. 30% .SEKTOR DEMOGRAFI Petunjuk Bandar Formula Piawaian <30% rendah Skor Sasaran Piawaian = 2 30%-60% P1-1: P 1-1 = Pbandar X 100 Kadar Pkajian Perbandaran Di mana.

ii. Pengurusan maklumat yang bersistematik akan mempertingkatkan keupayaan untuk menilai keberkesanan dasar. proses. iii. program dan aktiviti pembangunan bandar mampan dan menjana senario-senario ke arah pembangunan bandar yang berkualiti dan mampam.. i.Kepentingan MURNInet.yang menyumbang kepada peningkatan kualiti hidup. Boleh membantu di dalam membuat keputusan dengan lebih rasional dengan menggunakan kaedah yang lebih scientifik. Memberi kebaikan kepada masyarakat bandar keseluruhan melalui pentadbiran bandar yang lebih efektif. Ini dapat mempertingkatkan ketelusan dan kefahaman orang ramai mengenai keputusan yang dibuat oleh pihak berkuasa dan mempermudahkan pihak berkuasa untuk memohon peruntukan menggunakan justifikasi-justifikasi yang terhasil dari sistem ini. Maklumat dapat disimpan secara sistematik dan boleh digunakan secara mudah. .

Petunjuk bandar mampan yang dicadangkan adalah tidak exhaustive. Ini adalah kerana maklumat yang terbaik dan paling tepat bagi petunjuk tidak dapat diperolehi kerana tidak terdapat dalam simpanan PBT atau agensi-agensi yang lain. ketepatan dan kualiti data yang dikumpulkan. Walaupun tidak tepat untuk menunjukkan kualiti petunjuk yang dibangunkan. misalnya ii. Data-data boleh di manupulasi untuk menghasilkan skor kemampanan yang tinggi. iii. Kebanyakan data yang terdapat pada agensi-agensi adalah tidak di dalam bentuk yang diperlukan. Kalau adapun tidak dikumpul dan disimpan secara rutin dan berstruktur bagi setiap bulan/tahun. Terdapat juga petunjuk yang kaitannya tidak secara langsung terpaksa diambil. petunjuk tersebut dapat mencerminkan sedikit sebanyak isu utama sektor-sektor yang tertentu. . Ketepatan hasil penemuan adalah bergantung kepada iii.Kekurangan i.

Tiada pemberat (weightage) diberi kepada indikator-indikator mengikut keutamaan dan kepentingan masing-masing. Di dapati kebanyakan bandar yang menggunakan sistem ini di dapati berada pada tahap sederhana walaupun dari pemerhatian.iv. v. vii. terdapat sesetengah dari bandarbandar ini termasuk di dalam sama ada kategori sederhana rendah atau sederhana tinggi. formula dan piawaian perlulah di pantau dan dikemaskini selalu selaras perkembangan semasa. dan yang demikian akan mendapat skor yang lebih tinggi berbanding lain-lain bandar yang kekurangan dari aspek tersebut. . Tiap-tiap bandar mempunyai ciri-ciri tersendiri di mana Melaka contohnya mempunyai banyak elemen warisan yang menyumbang kepada skor kemampanan. sederhana dan tinggi. Petunjuk. Skor hanya di bahagikan kepada 3 kategori iaitu rendah. Sistem yang tidak dipantau dan diselaras tidak memberi gambaran yang tepat. vi.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful