DASAR, PIAWAIAN DAN GARIS PANDUAN PERANCANGAN PEPERIKSAAN TAHAP KECEKAPAN JURUTEKNIK PERANCANGAN BANDAR & DESA & PELUKIS PELAN

GRED J17-J22

JABATAN PERANCANGAN BANDAR DAN DESA SEMENANJUNG MALAYSIA

PIAWAIAN DAN GARIS PANDUAN PERANCANGAN
Merupakan instrumen yang menentukan keperluan ruang, tapak, penempatan dan lain-lain kriteria perancangan yang perlu dipatuhi di dalam sesuatu pembangunan tanah.

OBJEKTIF PIAWAIAN & GARIS PANDUAN PERANCANGAN

‡

Memastikan perancangan dan pembangunan fizikal mencapai misi jabatan untuk mewujudkan persekitaran manusia yang berkualiti dan mampan selaras dengan Wawasan 2020. Menterjemahkan falsafah ´Doktrin Perancangan dan Pembangunan Sejagat´ di dalam perancangan dan pembangunan fizikal.

‡

‡
‡

Bagi memandu di dalam aktiviti kawalan perancangan. Sebagai input yang penting di dalam penyediaan Rancangan Pembangunan (Rancangan Tempatan dan Rancangan Kawasan Khas). Menetapkan dasar-dasar pelaksanaan yang perlu dipatuhi.

‡

SKOP PTK UNTUK J17-J22
1. PIAWAIAN DAN GARIS PANDUAN UTAMA ISU SEMASA Penyediaan tanah lapang dan rekreasi Banjir Degradasi sumber sungai Penyediaan kemudahan masyarakat

2. -

RUJUKAN
1. GARIS PANDUAN PERANCANGAN DAN PEMBANGUNAN SEJAGAT ± EDISI KEDUA. GARIS PANDUAN PERANCANGAN SUSUN ATUR OPTIMA BAGI KAWASAN PERUMAHAN.

2.

3. PIAWAIAN PERANCANGAN TANAH LAPANG DAN REKREASI. 4. GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 5. GARIS PANDUAN PERANCANGAN DAN TANAH LAPANG DAN REKREASI. PEMBANGUNAN

6. GARIS PANDUAN PERANCANGAN KAWASAN RIZAB SUNGAI SEBAGAI SEBAHAGIAN TANAH LAPANG AWAM. 7. GARIS PANDUAN PETUNJUK BANDAR MAMPAN MURNInet.

DPPS diterjemahkan pada 5 ciri falsafah.GARIS PANDUAN PERANCANGAN DAN PEMBANGUNAN SEJAGAT (EDISI KEDUA) DOKTRIN PERANCANGAN DAN PEMBANGUNAN SEJAGAT (DPPS) Teras utama DPPS ialah integrasi nilai kerohanian dalam perancangan dan pembangunan. Nilai kerohanian ini pula adalah hasil daripada jalinan 3 hubungan yang menjadi asas sesuatu masyarakat iaitu: Hubungan MANUSIA dengan PENCIPTA Hubungan MANUSIA dengan MANUSIA Hubungan MANUSIA dengan ALAM SEKITAR. moral dan kerohanian dari aspek fizikal dan kebendaan .  Sifat Menyeluruh Perancangan dan pembangunan tidak boleh memisahkan aspek nilai.

Walau bagaimanapun keupayaan alam sekitar di dalam memenuhi keperluan tersebut perlulah diseimbangi. sikap.  Perubahan Kuantitatif dan Kualitatif Perancangan dan pembangunan akan menghasilkan perubahan dari segi kuantitatif dan juga kualitatif.  Penggunaan dan Pengagihan Sumber dengan Saksama Penggunaan secara optimum serta pengagihan yang saksama segala sumber alam antara manusia berasaskan hak dan keadilan. Manusia Sebagai Fokus Pembangunan Keperluan.  Aktiviti Pelbagai Dimensi Semua pembolehubah (variables) perlu diberi pertimbangan di dalam sesuatu perancangan dan pembangunan. dorongan perasaan dan aspirasi manusia amat penting dan di beri fokus dalam perancangan dan pembangunan. Perseimbangan antara keduanya perlu ada dan perubahan harus membawa manusia mensyukuri nikmat pencipta. .

 Kurang ruang untuk interaksi. Susun atur  Kurang kreatif (berderet dan lurus)  Wujud tanah lapang yang kecil. lebar jalan hadapan rumah yang tidak lagi sesuai. Sistem Jalan Tiada hierarki jalan raya yang jelas.GARIS PANDUAN PERANCANGAN SUSUN ATUR OPTIMA BAGI KAWASAN PERUMAHAN ISU/MASALAH a. utiliti dan anjakan antara kenderaan dan pejalan kaki. berselerak dan tidak digunakan  Tidak selamat. Tiada sistem rangkaian pejalan kaki. Tiada ruang pejalan kaki. . lorong belakang tak berfungsi. b.

Gambarajah Keratan Rentas Jalan Pengumpul Kecil (20 m) .

c. Alam Sekitar   Kurang penekanan kepada alam sekitar Pembuangan sampah yang tidak teratur di ´high rise´ . Kemudahan awam di ´high rise´ yang tidak lengkap. tidak cukup serta tidak mudah sampai. d. Infrastruktur dan Utiliti   Kurang ambilkira keadaan fizikal dan topografi. Kawasan Lapang   Lokasi tidak strategic dan kurang penyediaan. Kurang kemudahan bagi golongan remaja/ orang tua/OKU f. Kemudahan Awam   e. Perletakan/agihan yang tidak sesuai seperti kolam oksidasi dll. Perletakan tidak sesuai.

DASAR PELAKSANAAN a. Tapak kemudahan sosial adalah 20%. . Menerimapakai dasar MNKT mengenai pelaksanaan tanah lapang awam di kawasan PBT   b. bina parit dan jalan masuk tetapi tidak membina bangunan. Pemaju buat kerja tapak. Menerimapakai dasar J/K Kabinet bagi Membenteras MasalahMasalah Sosial    Menyediakan 10% tanah lapang awam Pemaju buat kerja tapak. Selenggaraan oleh PBT. bina parit dan jalan masuk. tanam rumput. Tanah lapang awam diserahkan kepada PBN dan diwartakan.

parit dan Bangunan 1974 (Akta 133) .Manual Mesra Alam.c. 2000.Guidelines for Developers ± Sewerage Policy for New Developments 1999.Akta Perancangan Bandar dan Desa 1976 (Akta 172) . JPP .Kanun Tanah Negara 1960 (Akta 385) . Memenuhi konsep asas perumahan iaitu:   Mengikut Rancangan Pembangunan Mematuhi Akta-Akta .Akta Jalan. JPS .  Mengikut Garis Panduan Jabatan Teknikal seperti: .Undang-Undang Kecil Bangunan Seragam 1984.

Setiap kejiranan mempunyai minimum 1 padang bola sepak  Pembangunan perlu menunjukkan hierarki kejiranan.    Rumah kos rendah sekurang-kurangnya 30% Bagi ³high-rise´. . 20% dari jumlah letak kereta hendaklah di dalam bangunan.  Berasaskan konsep kejiranan. kawasan tanah lapang dll. Merancang tapak gerai Pembinaan perumahan tidak mengatasi kemampuan infrastruktur seperti jalan raya.

Gambarajah Hierarki Kejiranan .

Syarat-syarat kelulusan Kebenaran Merancang meliputi perkara berikut:    Tidak digalak susun atur berderet/lurus.6 hek). Mematuhi Garis Panduan Perancangan oleh JPBD Sem Malaysia.d.6 hek) Saiz minimum tanah lapang awam tidak kurang 0. Kemudahan sosial mudah sampai.  e. . Pemaju sedia 1 padang permainan kanak-kanak/padang bola (minimum 0.

Gunatanah yang sesuai di zon penampan ± tanah lapang. v. iv. Orientasi bangunan disesuaikan dengan sinaran matahari. Lokasi ± jarak yang sesuai dari kawasan yang mencemarkan. c. Topografi ± Mengikut topografi asal. Zon penampan = industri kecil: 30-50m. b. bengkel. a. Infra dan Utiliti ± merancang kepadatan (density) pembangunan mengikut keupayaan infra dan kemudahan sosial. . halang pemandangan tidak menarik. ii. Alam Sekitar ± kecantikan/keaslian alam semulajadi dikekalkan. TLK. edaran udara dan vista semulajadi. iii.GARIS PANDUAN A. Aksessibiliti ± kemudahsampaian yang tinggi mengikut hirarki jalan dan kesinambungan dengan jalan sedia ada. industri sederhana: 250m dan induatri berat: 500m. Zon penampan bagi kawal udara dan bunyi. PERANCANGAN TAPAK i.

Wujudkan ruang kesendirian (privacy) dari segi bilangan bilik (min 3 bilik tidur).B. Beridentiti. kemudahan lif dan tangga perlu cukup untuk membawa jenazah/orang sakit. Galakkan perumahan secara berkelompok (cluster) berkonsep ´courtyard´ ± bertujuan mengoptimumkan tapak. dan mewujudkan tanah lapang awam untuk interaksi. Rumah kos rendah diintegrasikan di dalam keseluruhan pembangunan. indah dan harmoni dengan alam sekitar. OKU. kem masyarakat. Wujudkan ciri-ciri keselamatan. bertaman. . Mengikut arah kiblat Mengandungi komponen riadah dan khidmat sosial. rekabentuk dan lokasi bersesuaian dengan kemampuan. Bagi ´high-rise´. kedudukan pintu dan tingkap. SUSUNATUR DAN REKABENTUK Wujudkan ruang interaksi ± tanah lapang & rekreasi. penyayang terutama kanak-kanak. Pelbagai pilihan jenis rumah dari segi harga. laluan pejalan kaki dan rumah tidak berpagar. orang tua.

mudah difahami serta mudah dituju. 15m (50 kaki) c. a. Asingkan through traffic dengan sistem siar kaki dan laluan berbasikal. Jalan pengumpul kecil. Jalan tempatan. tersusun. b. 12m (40 kaki).Sistem siar kaki yang yang berfungsi sebagai penghubung antara rumah dan sekolah. 22 ± 30m (70 -100 kaki). ´Cul-de-sac´. - . SISTEM PERHUBUNGAN Mempunyai sistem rangkaian jalan yang selamat.C. padan permainan perlu diutamakan untuk wujudkan kawasan kejiranan yang mesra kanak-kanak. Jalan pengumpul. d. Utamakan pejalan kaki melalui penyediaan sistem siar kaki dan juga laluan berbasikal. Jalan susur bagi rumah berhadapan jalan utama.

konkrit berwarna dan dilanskap. SISTEM PERPARITAN DAN SALIRAN Arah aliran perparitan semulajadi perlu dikekal dan digabungkan sebagai sebahagian rekabentuk projek. Parit buatan manusia perlu diselindungkan melalui penggunaan batuan sungai. Penggunaan permukaan yang meresap air seperti pelantar kayu untuk memperkayakan air bawah tanah.D. .

KONSEP PUSAT KEJIRANAN a.500 penduduk). 1 kawasan kejiranan ± 1. (0. Perlu mempunyai minimum 1 padang permainan kanak-kanak atau padang bola sepak. kedai runcit. tadika. kedai gunting rambut dan bengkel. surau. b. Pusat perniagaan menempatkan kedai mini market.6 hektar) c. pusat perniagaan dan penjaja serta kemudahan masyarakat (dewan orang ramai. Pusat kejiranan meliputi tanah lapang. . perpustakaan awam.000 ± 7. klinik awam. sekolah dll) hendaklah di jadikan fokus dan hendaklah mencukupi (selfcontained) serta mudahsampai.500 unit perumahan atau 3.

Akta (A933).PIAWAIAN PERANCANGAN TANAH LAPANG DAN REKREASI DEFINISI TANAH LAPANG DAN REKREASI ´mana-mana tanah samada yang dikepong atau tidak yang dikhas atau direzabkan untuk dikhaskan keseluruhannya atau sebahagiannya sebagai suatu taman bunga awam. taman awam. Seksyen 2(f). padang sukan dan rekreasi awam atau sebagai suatu tempat awam´ ± Akta Perancangan Bandar dan Desa (Pindaan) 1995. .

-bersebelahan pencawang elektik. Keselamatan   c. Lokasi  Perletakan tidak sesuai -tidak dipusatkan di tempat tumpuan penduduk. Tidak diselenggarakan Diperbuat dari permukaan bahan-bahan yang keras spt konkrit. . d. Sistem Saliran    Kemudahan dan Peralatan Peralatan tidak mengikut piawaian yang disediakan. Tiada sistem saliran baik menyebabkan air bertakung Kemudahan tiada menggunakannya. menyebabkan tidak ramai b.ISU/MASALAH a. jalan besar yang membahayakan.

Kemudahan untuk OKU  Tiada kemudahan untuk OKU seperti ´ramp´ untuk kerusi roda dll. lampu dan pencahayaan kurang disediakan. Bentuk Lot Tanah Lapang dan Taman Rekreasi  ´Odd-lots´ (segi tiga contohnya) atau ´incidental spaces´ digunakan untuk lot permainan dan padang permainan. tempat berteduh. Ini menyusahkan susunan peralatan dan perancangan aktiviti dalam taman rekreasi. . wakaf. f.e. h. Tempat Letak Kereta  Tiada TLK yang mencukupi dan sesuai. Kemudahan Awam  Tandas awam. g.

pembangunan pelancongan .DASAR PELAKSANAAN a. b.pembangunan bercampur . Pembangunan di bawah KTN.pembangunan institusi PBN merizab dan mewartakan tanah lapang yang diluluskan dalam Ranc. c. .pembangunan perdagangan .pembangunan perindustrian . menyediakan parit dan jalan masuk serta tanam rumput. Menyediakan 10% tanah lapang bagi semua jenis pembangunan berikut: .pembangunan perumahan . Pemaju merata dan membersihkan tapak.

Syarat CFO supaya tanah lapang diselenggarakan oleh pemaju sebelum diambilalih oleh PBT. e. JPBD Sem Malaysia. . Menyediakan kolam takungan sebagai sebahagian tanah lapang bagi mengelak banjir. f.d. Hirarki dan fungsi pengagihan tanah lapang dan rekreasi perlu berlandaskan ¶Piawaian Perancangan Tanah Lapang dan Rekreasi¶.

Lokasi ± perlu jauh dari tapak pelupusan seperti kolam oksidasi dan gunatanah yang boleh membahayakan spt pencawang elektik. iv. kawasan beralun/berbukit dikekalkan untuk mengembara. hiking dan berkelah. Bentuk Tanah Lapang dan Rekreasi ± seboleh-bolehnya berbentuk segi-empat. ii.GARIS PANDUAN PERANCANGAN TAPAK i. Rupa Bentuk Bumi Semulajadi ± untuk Padang Kejiranan. Sistem saliran perlu ada di sekeliling tapak. Taman Bandar dan Taman Wilayah. . Taman Tempatan. Saliran yang Baik ± bukan kawasan berpaya atau senang berlaku banjir. longkang besar. iii.

Plot Ratio Tanah Lapang dan Rekreasi ± 60% keluasan tapak tanah lapang dan rekreasi merupakan kawasan lanskap lembut. vii.Taman bandar dan taman wilayah = tidak terhad. Sumber Air atau Punca Air ± dikekalkan dan dirancang sebagai tempat rekreasi berasaskan air.Taman kejiranan dan taman tempatan = <6% . Kecerunan Maksimum bagi Taman Rekreasi . .Lot permainan dan taman permainan = 1-4% .v. vi.

keluasan ± tiada had jarak dengan kediaman ± tiada terhad. penduduk tampungan > 1 juta pusat tumpuan penduduk bandar. Taman Wilayah . wujud ´wildlife´ dan bahan penyelidikan.HIRARKI. keperluan mengekal alam semulajadi dan penyelidikan keluasan ± 100 hektar jarak dengan kediaman ± 1 jam perjalanan kenderaan. luar bandar dan dari daerah luar. EKSESIBILITI DAN FUNGSI TANAH LAPANG DAN REKREASI Taman Negara menampung penduduk satu negara kepentingan pengekalan alam semulajadi warisan kepada negara dan bahan terpenting untuk penyelidikan. kawasan unik.

menempatkan rekreasi pasif dan kegiatan sukan mengadakan acara-acara pertandingan sukan pusat interaksi sosial kebudayaan. kemudahan untuk menikmati keindahan semulajadi.c.000-12. penduduk tampungan 12. pusat kegiatan sukan aktif dan tersusun. Taman Bandar penduduk tampungan < 1 juta. keluasan ± 40-100 hektar jarak dengan kediaman ± 5-10km. Padang Kejiranan - . keluasan ± 8-40 hektar jarak dengan kediaman ± 3km penduduk tampungan = 3. Taman Tempatan - e.000-50.000 penduduk. d.000 penduduk.

000 penduduk Tempat kanak-kanak berumur bawah umur persekolahan.5km penduduk tampungan = 1.5km.6-2 hektar jarak dengan kediaman ± 1km. - tempat melakukan kegiatan sukan dan rekreasi pasif. Padang Permainan g - Lot Permainan .6 hektar jarak dengan kediaman ± 0.000 penduduk kemudahan bagi kegiatan permainan sama ada tersusun atau tidak formal khususnya kanak-kanak peringkat umur persekolahan rendah. keluasan ± 0. Dilengkapi dengan padang/gelanggang sukan keluasan ± 2-8 hektar jarak dengan kediaman ± 1. keluasan ± 0.2-0.f. penduduk tampungan = 300-1.000-3.

Jarak Maksimum dan Jarak Berjalan kaki .Gambarajah Konsep Kawasan Lapang Awam di Kawasan Kejiranan (Keluasan dan Kegiatan).

Gambarajah Hirarki Tanah Lapang dan Rekreasi .

.GARIS PANDUAN KAWASAN KOLAM TAKUNGAN SEBAGAI SEBAHAGIAN TANAH LAPANG DEFINISI KOLAM TAKUNGAN (Detention pond) . Penyediaan kolam takungan di kawasan pembangunan merupakan satu langkah yang lebih mampan untuk mengatasi masalah banjir yang mendatangkan kerosakan harta benda dan bencana kepada penduduk dan orang awam.sebuah kolam yang digunakan untuk menahan air. Fungsi kolam takungan ialah untuk mengatasi masalah banjir dan juga sebagai kolam penapis kelodak dan tempat beriadah. bagi beberapa jam supaya saliran perparitan dan sungai sempat mengalirkan air larian (surface run-off) ke lautan.

mengikut topografi (saliran semulajadi) ii.mudah sampai iii. Perletakannya yang sesuai: i. Menakung air selama 5 jam sebelum ke sungai Bercirikan ´wet pond´ Mengambilkira kos penyelenggaraan oleh PBT. Saiz minimum tanah lapang setelah diperuntukkan untuk kolam takungan tidak kurang saiz padang bola.dapat menampung saliran dari sekitar pembangunan.GARIS PANDUAN a. Dibenar guna maksimum 30% peruntukan tanah lapang. - . Bagi kawasan perumahan dan industri > 10 hek. Penyediaan kolam takungan sebagai sebahagian dari tanah lapang digunapakai di kawasan bandar di mana terdapat masalah banjir.

kolam khas.b. Sudah wujud kolam semulajadi Terdapat alternatif lain yang digunakan spt penakungan di atas bumbung. Di kawasan industri yang menggunakan air larian untuk aktivitinya (recycling). Di atas taman permainan kanak-kanak di mana keluasan adalah terlalu kecil dan tidak sesuai untuk diintegrasikan - - . Penyediaan kolam takungan sebagai sebahagian dari tanah lapang tidak perlu digunapakai: Kawasan luar bandar yang tidak ada banjir.

. kekalkan kawasan pembiakan flora dan fauna. rizab untuk tujuan lanskap. Bangunan dan jalan perlu menghadap tanah lapang utama (termasuk kolam takungan).c. g. e. Pembinaan struktur konkrit di tebing-tebing kolam takungan dihadkan. kumbahan dari kediaman. d. aktiviti yang boleh dilaksanakan: Taman rekreasi (termasuk rekreasi air spt ´boating´) dan tempat memancing Tempat beristirehat Berkelah Laluan jogging. f. industri tidak disalur ke kolam takungan.

DEFINISI RIZAB SUNGAI Kawasan sungai dibahagi kepada 3 iaitu: i. iii. Koridor sungai GAMBARAJAH : KERATAN RENTAS REZAB SUNGAI . Rezab sungai -Dataran banjir (flood plain) -Ban dan benteng sungai Dalam sungai ii.

GARIS PANDUAN a. Kawasan sungai Koridor sungai Rizab sungai Dataran banjir Ban dan benteng * ** ** *** ** * ** * Sementara Kekal * Pasif *** Aktif *** Dalam sungai Petunjuk: * ** *** Agak sesuai Sesuai Sangat sesuai b. . Susunatur Komponen-komponen rekreasi yang sesuai sahaja yang boleh diletakkan di rizab sungai. Perancangan Lanskap merancang dan mereka bentuk lanskap di kawasan sungai terhakis dan tepubina.

Perancangan Tapak memaksimumkan kelebihan alam semulajadi seperti badan air. bekas lombong. menyediakan zon penampan yang secukupnya di antara pembangunan taman dengan sungai. - - e. mengekalkan ekologi sungai (flora dan fauna) dalam perancangan tapak. Infrastruktur jalan masuk dan jalan perkhidmatan disediakan di kawasan rizab sungai disepanjang sungai . d.c Kemudahan awam menyediakan sistem pelupusan sampah dan kumbahan yang berkesan untuk mengelak pembuangan ke sungai. bukit-bukau dan kehijauan dalam mereka bentuk imej kawasan taman. saliran.

ii.hospital besar dan daerah Klinik kesihatan ± di peringkat tempatan Klinik desa ± di peringkat petempatan kecil (kawasan luar bandar) Mestilah mudah sampai oleh rangkaian jalan dan berdekatan pusat pengangkutan awam. Tidak di pusat bandar untuk mengelak kesesakan lalulintas. tempat letak kenderaan. b. lanskap dan kemudahan sokongan serta pembesaran masa hadapan. c. Tidak di kawasan yang terlalu bising dan ada pencemaran.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT KEMUDAHAN KESIHATAN GARIS PANDUAN Perancangan Tapak a. Disediakan mengikut hirarki dan tadahan penduduk: i. hospital . a. Keluasan Tapak . d. Mencukupi untuk menyediakan bangunan dengan kemudahan yang perlu ada. iii.

b. d. Rekabentuk yang memudah dan tidak menghalang pergerakan pesakit dan pegawai perubatan. Berfungsi sebagai pusat rawatan untuk semua golongan. Sirkulasi yang lancar serta TLK yang mencukupi. d. Lanskap untuk mengindah/menceriakan kebaikan pesakit dan pelawat. Laluan khas ´ramp´ untuk OKU. Laluan yang efektif bagi kenderaan kecemasan. c. Kiosk keperluan harian dan pusat maklumat. Kemudahan Sokongan a. c. persekitaran untuk .Rekabentuk dan Susunatur a. e. Ruang/taman untuk beriadah. Kemudahan tempat persinggahan/ruang rehat pelawat. Lintasan laluan pejalan kaki yang selamat dan pertimbangan khusus bagi keperluan OKU Teratur dan indah serta mewujudkan satu taman masyarakat. b.

Tidak sesuai di kawasan paya. 1 sekolah rendah bagi 1 unit kejiranan (3. Jarak yang optimum dengan kawasan perumahan supaya pelajar tidak perlu jarak perjalanan jauh.6km (1/2 ± 1 batu) c.000-7.8km-1. Jarak sekolah rendah dengan rumah.0.5000 penduduk) 1 sekolah menengah bagi setiap 2 atau 3 unit kejiranan. lokasi. banjir atau berisiko tanah runtuh.0.8km (1/4 ± ½ batu) Jarak sekolah menengah dengan rumah.4km-0. keluasan dan kemudahan minimum b. .KEMUDAHAN PENDIDIKAN GARIS PANDUAN Perancangan Tapak a. Penyediaan mengikut hirarki berdasarkan bilangan penduduk tadahan. berbukit.

Mempunyai ciri fizikal yang baik spt saliran yang baik. e. g.d. Tidak terletak di tapak yang melibatkan perjalanan melalui loronglorong yang sunyi/terpencil. contohnya agar padang permainan dapat berfungsi. . Terletak berhampiran kemudahan awam yang lain spt bas awam. Tidak terletak di sepanjang atau berhampiran jalan utama bagi mengelak kesesakan dan mengutamakan keselamatan. f. Jauh dari kawasan industri dan mempunyai pemisah yang cukup dari gunatanh tidak sesuai seperti lebuhraya. h.

GAMBARAJAH LOKASI DAN JARAK SEKOLAH DARI RUMAH .

b. . Rekabentuk dan Susunatur a. Rekabentuk yang mewujudkan persekitaran yang kondusif untuk proses pembelajaran dan pengajaran. Mengikut garis kontor dan bentuk bumi yang disesuaikan dengan perancangan lanskap. Keluasan perlu mencukupi` Sekolah rendah: 2-4 hektar atau 5-10 ekar (2 hektar untuk kawasan rata. Keluasan boleh dikecilkan di kawasan bandar. c. 4 hektar untuk kawasan berbukit dengan ketinggian tidak melebihi 60 m (200 kaki) dan berkecerunan tidak melebihi 10 dargah - b.2-6 hektar atau 8-15 ekar (3 hektar untuk kawasan rata. Rekabentuk yang berfungsi dengan ciri-ciri keselamatan.Keluasan Tapak a. 3 hektar untuk kawasan berbukit dengan ketinggian tidak melebihi 60 m (200 kaki) dan berkecerunan tidak melebihi 10 dargah Sekolah menengah: 3.

TLK yang mencukupi. d. menarik dan senang diselenggara bagi mewujudkan sekolah yang ceria. e.SISTEM PERHUBUNGAN DAN KEMUDAHAN SOKONGAN a. Menyediakan lorong khas bas sekolah dan perhentian sekolah Menyediakan laluan sehala Menyediakan beberapa laluan jalan keluar. Laluan bas dan kenderaan ibu-bapa dengan laluan utama mestilah diasingkan c. Lanskap dengan pokok bersesuaian. Sistem perhubungan yang selamat bagi kanak-kanak. . Tempat menunggu berbumbung bagi kanak-kanak dan ´Lay-by´ untuk bas menunggu di luar sekolah. b.

dewan sebaguna . Juga berfungsi sebagai alat untuk memupuk semangat perpaduan dan kejiranan.dewan orang ramai .di kawasan bandar (3. c. . pembelajaran dan rekreasi. Terdapat 3 jenis dewan orang ramai: i. pusat kesihatan dan sebagainya. Aktivitnya tidak bercanggah dengan aktiviti gunatanah berhampiran.000 penduduk) ii. (>10.di kawasan luar bandar (200-1.000 penduduk) GARIS PANDUAN Perancangan Tapak a.balai raya . d.di kawasan bandar. Di lokasi yang mudah dikunjungi.DEWAN ORANG RAMAI Merupakan keperluan penting bagi masyarakat sebagai tempat perjumpaan umum untuk tujuan sosial. aktiviti penerangan dan sebagainya.000-3. b.000 penduduk) iii. Mudahsampai dan dihubungi dengan pengangkutan awam. politik.000-10.000 penduduk) dan di kawasan bandar (1. melaksanakan perkhidmatan kerajaan seperti kempen kesihatan. Di tempatkan berhampiran kemudahan masyarakat yang lain seperti padang.

b.Keluasan Tapak a. . d. Rekabentuk dan Susunatur a. Mudah diselenggara. Mengikut garis kontor dan diintegrasikan dengan alam semulajadi. e. Mengambilkira keperluan ruang aktiviti-aktiviti tertentu seperti bilik mesyuarat. Rekabentuk kemudahan hendaklah sesuai dengan fungsi dan aktiviti yang akan dijalankan dan fleksibel untuk pelbagai aktiviti. Melambangkan budaya tempatan. Keluasan adalah berdasarkan kepada jenis dan fungsi ± 0.6 hektar. dewan untuk majlis sosial seperti perkahwinan dan sebagainya.1 ± 0. c. Dilengkapi dengan kemudahan sokongan spt TLK yang mencukupi dan lanskap yang memerlukan penelenggaraan yang rendah.

KEMUDAHAN BOMBA DAN PENYELAMAT GARIS PANDUAN Perancangan Tapak a. b. . stadium. c. Di lokasi yang strategik dan ideal supaya perlindungan kebakaran dapat diberi secara cepat dan optimum. Tidak sesuai berhampiran dengan sekolah. dewan orang ramai dan lain-lain tempat perhimpunan. Penyediaan kemudahan bomba berdasarkan fungsi dan hirarki perbandaran dan kadar pembangunan sesuatu kawasan. Tidak sesuai berhampiran kawasan rendah seperti berhampiran sungai. Tapak mestilah mempunyai laluan khas keluar masuk kenderaan bomba yang tidak mewujudkan bahaya kepada pengguna jalanraya terutama kanak-kanak dan murid sekolah. e. d.

b. Mempunyai jalan keluar yang cukup untuk memastikan tindakan dapat diambil dengan pantas sekiranya berlaku kebakaran. Rekabentuk dan Susunatur a.Keluasan Tapak a. Keluasan adalah hendaklah mencukupi mengikut piawaian terkini bomba. Perlu dilanskap untuk pengindahan kawasan sekeliling. .

sosiologi dan impak sosial. terdapat 44 petunjuk bandar mampan yang meliputi 11 sektor perancangan telah dipilih untuk di analisis tahap pemampanannya. alam sekitar. ekonomi. guna tanah. Ia berupaya menganalisis keadaan semasa iaitu mengkaji isu. reka bentuk bandar dan warisan. masalah dan kekuatan sesebuah bandar berdasarkan petunjuk-petunjuk bandar mampan dan berupaya menyediakan scenario-senario dan seterusnya cadangan dan strategi pembangunan bandar mampan bagi sesebuah bandar. perumahan. utiliti dan infrastruktur. kemudahan masyarakat dan rekreasi. . Di dalam MURNInet.GARIS PANDUAN DAN MANUAL PENGGUNAAN PETUNJUK BANDAR MAMPAN (MURNInet) MURNinet (³Malaysia Urban Indicators Network´) merupakan satu perisian computer bagi membantu perancangan pembangunan bandar mampan di Malaysia. Sektor-sektor perancangan tersebut adalah sektor demografi. pengangkutan dan aksessibiliti dan pengurusan dan kewangan.

. ii.Petunjuk di dalam MURNInet adalah merupakan satu alat pengukur yang digunakan bagi menilai pencapaian kemampanan sesebuah bandar Pembentukan petunjuk bandar mampan di negara ini adalah berdasarkan kepada konsep pembangunan mampan dan bandar mampan yang diterima pakai di dalam dan luar negara. Segala data dan maklumat yang telah diperolehi dan disahkan ketepatannya akan dimasukkan ke dalam sistem aplikasi MURNInet. iii. Purata saiz isi rumah. Teknik/Metodologi: Pengumpulan dan kemasukan data i. Kepadatan penduduk. Contoh petunjuk-petunjuk bagi sektor demografi adalah: i. Kadar pertumbuhan purata tahunan penduduk iv.bagi membangunkan pangkalan data ii. Mengumpul data dan maklumat sekunder berpandukan kehendak sesuatu petunjuk. serta disesuaikan dengan keperluan tempatan. Umur median v. Kadar perbandaran.

Contoh formula. Melaluinya. isu-isu dan kelemahan-kelemahan serta kekuatan sesuatu sektor perancangan dan sesuatu petunjuk boleh dikenalpasti. nilai skor setiap petunjuk akan dihasilkan. Data-data yang telah dimasukkan ke dalam sistem perlu dianalisa menggunakan formula-formula yang telah dibina untuk menghasilkan petunjuk bandar digunakan untuk menganalisis datadata yang telah dimasukkan. Dari analisis data-data tersebut. piawai. ii.Analisis Data i. skor dan sasaran piawaian bagi sektor ´Demografi´ dan petunjuk kemampanan iaitu ´Kadar Perbandaran´ adalah: . Ianya akan di bandingkan dengan sasaran piawaian yang telah ditetapkan dan analisis pencapaian kemampanan boleh dibuat Tahap pencapaian kemampanan sesuatu petunjuk dan sesuatu sektor perancangan serta kemampanan keseluruhan kawasan bandar dapat dibuat. Cadangan-cadangan bagi memperbaiki kekurangan kemampanan bagi sesuatu sektor perancangan dan sesuatu petunjuk boleh diketengahkan.

Pbandar = Jumlah penduduk bandar pada tahun kajian. PPBT = Jumlah penduduk di kawasan kajian pada tahun kajian Skor 1: Tidak memuaskan/Rendah 2: Memuaskan/Sederhana 3: Paling memuaskan/Paling Baik/Tinggi.SEKTOR DEMOGRAFI Petunjuk Bandar Formula Piawaian <30% rendah Skor Sasaran Piawaian = 2 30%-60% P1-1: P 1-1 = Pbandar X 100 Kadar Pkajian Perbandaran Di mana.60% 3 =sederhana >60% tinggi = 1 . 30% .

Maklumat dapat disimpan secara sistematik dan boleh digunakan secara mudah. . Ini dapat mempertingkatkan ketelusan dan kefahaman orang ramai mengenai keputusan yang dibuat oleh pihak berkuasa dan mempermudahkan pihak berkuasa untuk memohon peruntukan menggunakan justifikasi-justifikasi yang terhasil dari sistem ini.Kepentingan MURNInet..yang menyumbang kepada peningkatan kualiti hidup. Pengurusan maklumat yang bersistematik akan mempertingkatkan keupayaan untuk menilai keberkesanan dasar. Boleh membantu di dalam membuat keputusan dengan lebih rasional dengan menggunakan kaedah yang lebih scientifik. iii. i. ii. proses. program dan aktiviti pembangunan bandar mampan dan menjana senario-senario ke arah pembangunan bandar yang berkualiti dan mampam. Memberi kebaikan kepada masyarakat bandar keseluruhan melalui pentadbiran bandar yang lebih efektif.

ketepatan dan kualiti data yang dikumpulkan. . iii. Kebanyakan data yang terdapat pada agensi-agensi adalah tidak di dalam bentuk yang diperlukan. Data-data boleh di manupulasi untuk menghasilkan skor kemampanan yang tinggi. Petunjuk bandar mampan yang dicadangkan adalah tidak exhaustive. petunjuk tersebut dapat mencerminkan sedikit sebanyak isu utama sektor-sektor yang tertentu. Terdapat juga petunjuk yang kaitannya tidak secara langsung terpaksa diambil. Ini adalah kerana maklumat yang terbaik dan paling tepat bagi petunjuk tidak dapat diperolehi kerana tidak terdapat dalam simpanan PBT atau agensi-agensi yang lain.Kekurangan i. Ketepatan hasil penemuan adalah bergantung kepada iii. Kalau adapun tidak dikumpul dan disimpan secara rutin dan berstruktur bagi setiap bulan/tahun. misalnya ii. Walaupun tidak tepat untuk menunjukkan kualiti petunjuk yang dibangunkan.

terdapat sesetengah dari bandarbandar ini termasuk di dalam sama ada kategori sederhana rendah atau sederhana tinggi. Skor hanya di bahagikan kepada 3 kategori iaitu rendah. v. . sederhana dan tinggi. Tiada pemberat (weightage) diberi kepada indikator-indikator mengikut keutamaan dan kepentingan masing-masing. Petunjuk.iv. dan yang demikian akan mendapat skor yang lebih tinggi berbanding lain-lain bandar yang kekurangan dari aspek tersebut. Tiap-tiap bandar mempunyai ciri-ciri tersendiri di mana Melaka contohnya mempunyai banyak elemen warisan yang menyumbang kepada skor kemampanan. vi. Di dapati kebanyakan bandar yang menggunakan sistem ini di dapati berada pada tahap sederhana walaupun dari pemerhatian. Sistem yang tidak dipantau dan diselaras tidak memberi gambaran yang tepat. vii. formula dan piawaian perlulah di pantau dan dikemaskini selalu selaras perkembangan semasa.