DASAR, PIAWAIAN DAN GARIS PANDUAN PERANCANGAN PEPERIKSAAN TAHAP KECEKAPAN JURUTEKNIK PERANCANGAN BANDAR & DESA & PELUKIS PELAN

GRED J17-J22

JABATAN PERANCANGAN BANDAR DAN DESA SEMENANJUNG MALAYSIA

PIAWAIAN DAN GARIS PANDUAN PERANCANGAN
Merupakan instrumen yang menentukan keperluan ruang, tapak, penempatan dan lain-lain kriteria perancangan yang perlu dipatuhi di dalam sesuatu pembangunan tanah.

OBJEKTIF PIAWAIAN & GARIS PANDUAN PERANCANGAN

‡

Memastikan perancangan dan pembangunan fizikal mencapai misi jabatan untuk mewujudkan persekitaran manusia yang berkualiti dan mampan selaras dengan Wawasan 2020. Menterjemahkan falsafah ´Doktrin Perancangan dan Pembangunan Sejagat´ di dalam perancangan dan pembangunan fizikal.

‡

‡
‡

Bagi memandu di dalam aktiviti kawalan perancangan. Sebagai input yang penting di dalam penyediaan Rancangan Pembangunan (Rancangan Tempatan dan Rancangan Kawasan Khas). Menetapkan dasar-dasar pelaksanaan yang perlu dipatuhi.

‡

SKOP PTK UNTUK J17-J22
1. PIAWAIAN DAN GARIS PANDUAN UTAMA ISU SEMASA Penyediaan tanah lapang dan rekreasi Banjir Degradasi sumber sungai Penyediaan kemudahan masyarakat

2. -

RUJUKAN
1. GARIS PANDUAN PERANCANGAN DAN PEMBANGUNAN SEJAGAT ± EDISI KEDUA. GARIS PANDUAN PERANCANGAN SUSUN ATUR OPTIMA BAGI KAWASAN PERUMAHAN.

2.

3. PIAWAIAN PERANCANGAN TANAH LAPANG DAN REKREASI. 4. GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 5. GARIS PANDUAN PERANCANGAN DAN TANAH LAPANG DAN REKREASI. PEMBANGUNAN

6. GARIS PANDUAN PERANCANGAN KAWASAN RIZAB SUNGAI SEBAGAI SEBAHAGIAN TANAH LAPANG AWAM. 7. GARIS PANDUAN PETUNJUK BANDAR MAMPAN MURNInet.

moral dan kerohanian dari aspek fizikal dan kebendaan . Nilai kerohanian ini pula adalah hasil daripada jalinan 3 hubungan yang menjadi asas sesuatu masyarakat iaitu: Hubungan MANUSIA dengan PENCIPTA Hubungan MANUSIA dengan MANUSIA Hubungan MANUSIA dengan ALAM SEKITAR.  Sifat Menyeluruh Perancangan dan pembangunan tidak boleh memisahkan aspek nilai. DPPS diterjemahkan pada 5 ciri falsafah.GARIS PANDUAN PERANCANGAN DAN PEMBANGUNAN SEJAGAT (EDISI KEDUA) DOKTRIN PERANCANGAN DAN PEMBANGUNAN SEJAGAT (DPPS) Teras utama DPPS ialah integrasi nilai kerohanian dalam perancangan dan pembangunan.

 Perubahan Kuantitatif dan Kualitatif Perancangan dan pembangunan akan menghasilkan perubahan dari segi kuantitatif dan juga kualitatif. dorongan perasaan dan aspirasi manusia amat penting dan di beri fokus dalam perancangan dan pembangunan. Perseimbangan antara keduanya perlu ada dan perubahan harus membawa manusia mensyukuri nikmat pencipta.  Aktiviti Pelbagai Dimensi Semua pembolehubah (variables) perlu diberi pertimbangan di dalam sesuatu perancangan dan pembangunan.  Penggunaan dan Pengagihan Sumber dengan Saksama Penggunaan secara optimum serta pengagihan yang saksama segala sumber alam antara manusia berasaskan hak dan keadilan. . Walau bagaimanapun keupayaan alam sekitar di dalam memenuhi keperluan tersebut perlulah diseimbangi. sikap. Manusia Sebagai Fokus Pembangunan Keperluan.

b. Sistem Jalan Tiada hierarki jalan raya yang jelas. lebar jalan hadapan rumah yang tidak lagi sesuai. berselerak dan tidak digunakan  Tidak selamat.GARIS PANDUAN PERANCANGAN SUSUN ATUR OPTIMA BAGI KAWASAN PERUMAHAN ISU/MASALAH a. utiliti dan anjakan antara kenderaan dan pejalan kaki. . lorong belakang tak berfungsi. Tiada sistem rangkaian pejalan kaki.  Kurang ruang untuk interaksi. Susun atur  Kurang kreatif (berderet dan lurus)  Wujud tanah lapang yang kecil. Tiada ruang pejalan kaki.

Gambarajah Keratan Rentas Jalan Pengumpul Kecil (20 m) .

Infrastruktur dan Utiliti   Kurang ambilkira keadaan fizikal dan topografi. Kemudahan Awam   e.c. Alam Sekitar   Kurang penekanan kepada alam sekitar Pembuangan sampah yang tidak teratur di ´high rise´ . d. Kemudahan awam di ´high rise´ yang tidak lengkap. tidak cukup serta tidak mudah sampai. Perletakan tidak sesuai. Perletakan/agihan yang tidak sesuai seperti kolam oksidasi dll. Kawasan Lapang   Lokasi tidak strategic dan kurang penyediaan. Kurang kemudahan bagi golongan remaja/ orang tua/OKU f.

Tanah lapang awam diserahkan kepada PBN dan diwartakan. bina parit dan jalan masuk tetapi tidak membina bangunan.DASAR PELAKSANAAN a. Menerimapakai dasar J/K Kabinet bagi Membenteras MasalahMasalah Sosial    Menyediakan 10% tanah lapang awam Pemaju buat kerja tapak. tanam rumput. Menerimapakai dasar MNKT mengenai pelaksanaan tanah lapang awam di kawasan PBT   b. . Pemaju buat kerja tapak. Selenggaraan oleh PBT. Tapak kemudahan sosial adalah 20%. bina parit dan jalan masuk.

JPS . 2000.Manual Mesra Alam.Akta Jalan. Memenuhi konsep asas perumahan iaitu:   Mengikut Rancangan Pembangunan Mematuhi Akta-Akta . JPP .Kanun Tanah Negara 1960 (Akta 385) .Akta Perancangan Bandar dan Desa 1976 (Akta 172) .  Mengikut Garis Panduan Jabatan Teknikal seperti: .Guidelines for Developers ± Sewerage Policy for New Developments 1999. parit dan Bangunan 1974 (Akta 133) .c.Undang-Undang Kecil Bangunan Seragam 1984.

20% dari jumlah letak kereta hendaklah di dalam bangunan. Setiap kejiranan mempunyai minimum 1 padang bola sepak  Pembangunan perlu menunjukkan hierarki kejiranan. . kawasan tanah lapang dll. Merancang tapak gerai Pembinaan perumahan tidak mengatasi kemampuan infrastruktur seperti jalan raya.  Berasaskan konsep kejiranan.    Rumah kos rendah sekurang-kurangnya 30% Bagi ³high-rise´.

Gambarajah Hierarki Kejiranan .

Kemudahan sosial mudah sampai. Mematuhi Garis Panduan Perancangan oleh JPBD Sem Malaysia. Syarat-syarat kelulusan Kebenaran Merancang meliputi perkara berikut:    Tidak digalak susun atur berderet/lurus.6 hek).d. Pemaju sedia 1 padang permainan kanak-kanak/padang bola (minimum 0.  e.6 hek) Saiz minimum tanah lapang awam tidak kurang 0. .

iv. Gunatanah yang sesuai di zon penampan ± tanah lapang. Infra dan Utiliti ± merancang kepadatan (density) pembangunan mengikut keupayaan infra dan kemudahan sosial. iii.GARIS PANDUAN A. bengkel. Alam Sekitar ± kecantikan/keaslian alam semulajadi dikekalkan. v. Zon penampan bagi kawal udara dan bunyi. c. Zon penampan = industri kecil: 30-50m. Lokasi ± jarak yang sesuai dari kawasan yang mencemarkan. Aksessibiliti ± kemudahsampaian yang tinggi mengikut hirarki jalan dan kesinambungan dengan jalan sedia ada. PERANCANGAN TAPAK i. a. Orientasi bangunan disesuaikan dengan sinaran matahari. industri sederhana: 250m dan induatri berat: 500m. TLK. . halang pemandangan tidak menarik. Topografi ± Mengikut topografi asal. edaran udara dan vista semulajadi. b. ii.

orang tua. dan mewujudkan tanah lapang awam untuk interaksi. kem masyarakat.B. Rumah kos rendah diintegrasikan di dalam keseluruhan pembangunan. Mengikut arah kiblat Mengandungi komponen riadah dan khidmat sosial. Wujudkan ciri-ciri keselamatan. Beridentiti. SUSUNATUR DAN REKABENTUK Wujudkan ruang interaksi ± tanah lapang & rekreasi. Galakkan perumahan secara berkelompok (cluster) berkonsep ´courtyard´ ± bertujuan mengoptimumkan tapak. kedudukan pintu dan tingkap. Wujudkan ruang kesendirian (privacy) dari segi bilangan bilik (min 3 bilik tidur). . kemudahan lif dan tangga perlu cukup untuk membawa jenazah/orang sakit. Pelbagai pilihan jenis rumah dari segi harga. indah dan harmoni dengan alam sekitar. OKU. penyayang terutama kanak-kanak. bertaman. laluan pejalan kaki dan rumah tidak berpagar. rekabentuk dan lokasi bersesuaian dengan kemampuan. Bagi ´high-rise´.

Jalan tempatan. 22 ± 30m (70 -100 kaki). Jalan pengumpul. Jalan susur bagi rumah berhadapan jalan utama. 12m (40 kaki). ´Cul-de-sac´. - . 15m (50 kaki) c.Sistem siar kaki yang yang berfungsi sebagai penghubung antara rumah dan sekolah. Utamakan pejalan kaki melalui penyediaan sistem siar kaki dan juga laluan berbasikal. a. Jalan pengumpul kecil. SISTEM PERHUBUNGAN Mempunyai sistem rangkaian jalan yang selamat. mudah difahami serta mudah dituju.C. Asingkan through traffic dengan sistem siar kaki dan laluan berbasikal. b. tersusun. padan permainan perlu diutamakan untuk wujudkan kawasan kejiranan yang mesra kanak-kanak. d.

D. Penggunaan permukaan yang meresap air seperti pelantar kayu untuk memperkayakan air bawah tanah. Parit buatan manusia perlu diselindungkan melalui penggunaan batuan sungai. konkrit berwarna dan dilanskap. . SISTEM PERPARITAN DAN SALIRAN Arah aliran perparitan semulajadi perlu dikekal dan digabungkan sebagai sebahagian rekabentuk projek.

000 ± 7.500 unit perumahan atau 3. 1 kawasan kejiranan ± 1.500 penduduk). Perlu mempunyai minimum 1 padang permainan kanak-kanak atau padang bola sepak. . perpustakaan awam.6 hektar) c. pusat perniagaan dan penjaja serta kemudahan masyarakat (dewan orang ramai. kedai runcit. klinik awam. surau. kedai gunting rambut dan bengkel. sekolah dll) hendaklah di jadikan fokus dan hendaklah mencukupi (selfcontained) serta mudahsampai. (0. Pusat perniagaan menempatkan kedai mini market. tadika. b.KONSEP PUSAT KEJIRANAN a. Pusat kejiranan meliputi tanah lapang.

padang sukan dan rekreasi awam atau sebagai suatu tempat awam´ ± Akta Perancangan Bandar dan Desa (Pindaan) 1995. Akta (A933). taman awam. . Seksyen 2(f).PIAWAIAN PERANCANGAN TANAH LAPANG DAN REKREASI DEFINISI TANAH LAPANG DAN REKREASI ´mana-mana tanah samada yang dikepong atau tidak yang dikhas atau direzabkan untuk dikhaskan keseluruhannya atau sebahagiannya sebagai suatu taman bunga awam.

d. jalan besar yang membahayakan. Lokasi  Perletakan tidak sesuai -tidak dipusatkan di tempat tumpuan penduduk. Tidak diselenggarakan Diperbuat dari permukaan bahan-bahan yang keras spt konkrit. Keselamatan   c. Tiada sistem saliran baik menyebabkan air bertakung Kemudahan tiada menggunakannya. menyebabkan tidak ramai b. . Sistem Saliran    Kemudahan dan Peralatan Peralatan tidak mengikut piawaian yang disediakan.ISU/MASALAH a. -bersebelahan pencawang elektik.

wakaf. g. Ini menyusahkan susunan peralatan dan perancangan aktiviti dalam taman rekreasi. tempat berteduh. Kemudahan untuk OKU  Tiada kemudahan untuk OKU seperti ´ramp´ untuk kerusi roda dll. h. lampu dan pencahayaan kurang disediakan. Bentuk Lot Tanah Lapang dan Taman Rekreasi  ´Odd-lots´ (segi tiga contohnya) atau ´incidental spaces´ digunakan untuk lot permainan dan padang permainan. f. . Tempat Letak Kereta  Tiada TLK yang mencukupi dan sesuai. Kemudahan Awam  Tandas awam.e.

b.pembangunan perumahan . Pemaju merata dan membersihkan tapak. . c.pembangunan perdagangan . Menyediakan 10% tanah lapang bagi semua jenis pembangunan berikut: . Pembangunan di bawah KTN.pembangunan pelancongan .pembangunan perindustrian .DASAR PELAKSANAAN a.pembangunan bercampur .pembangunan institusi PBN merizab dan mewartakan tanah lapang yang diluluskan dalam Ranc. menyediakan parit dan jalan masuk serta tanam rumput.

e.d. . f. Menyediakan kolam takungan sebagai sebahagian tanah lapang bagi mengelak banjir. Hirarki dan fungsi pengagihan tanah lapang dan rekreasi perlu berlandaskan ¶Piawaian Perancangan Tanah Lapang dan Rekreasi¶. JPBD Sem Malaysia. Syarat CFO supaya tanah lapang diselenggarakan oleh pemaju sebelum diambilalih oleh PBT.

iii. Saliran yang Baik ± bukan kawasan berpaya atau senang berlaku banjir. Bentuk Tanah Lapang dan Rekreasi ± seboleh-bolehnya berbentuk segi-empat. iv. Taman Tempatan.GARIS PANDUAN PERANCANGAN TAPAK i. Rupa Bentuk Bumi Semulajadi ± untuk Padang Kejiranan. ii. Lokasi ± perlu jauh dari tapak pelupusan seperti kolam oksidasi dan gunatanah yang boleh membahayakan spt pencawang elektik. longkang besar. hiking dan berkelah. Taman Bandar dan Taman Wilayah. . kawasan beralun/berbukit dikekalkan untuk mengembara. Sistem saliran perlu ada di sekeliling tapak.

Kecerunan Maksimum bagi Taman Rekreasi . vi. . vii. Plot Ratio Tanah Lapang dan Rekreasi ± 60% keluasan tapak tanah lapang dan rekreasi merupakan kawasan lanskap lembut.v.Lot permainan dan taman permainan = 1-4% . Sumber Air atau Punca Air ± dikekalkan dan dirancang sebagai tempat rekreasi berasaskan air.Taman kejiranan dan taman tempatan = <6% .Taman bandar dan taman wilayah = tidak terhad.

wujud ´wildlife´ dan bahan penyelidikan. kawasan unik. Taman Wilayah .HIRARKI. penduduk tampungan > 1 juta pusat tumpuan penduduk bandar. keperluan mengekal alam semulajadi dan penyelidikan keluasan ± 100 hektar jarak dengan kediaman ± 1 jam perjalanan kenderaan. luar bandar dan dari daerah luar. EKSESIBILITI DAN FUNGSI TANAH LAPANG DAN REKREASI Taman Negara menampung penduduk satu negara kepentingan pengekalan alam semulajadi warisan kepada negara dan bahan terpenting untuk penyelidikan. keluasan ± tiada had jarak dengan kediaman ± tiada terhad.

keluasan ± 8-40 hektar jarak dengan kediaman ± 3km penduduk tampungan = 3. keluasan ± 40-100 hektar jarak dengan kediaman ± 5-10km.000-50. penduduk tampungan 12. Taman Tempatan - e. d.c.000 penduduk. pusat kegiatan sukan aktif dan tersusun. kemudahan untuk menikmati keindahan semulajadi. Padang Kejiranan - . Taman Bandar penduduk tampungan < 1 juta. menempatkan rekreasi pasif dan kegiatan sukan mengadakan acara-acara pertandingan sukan pusat interaksi sosial kebudayaan.000 penduduk.000-12.

000-3.000 penduduk kemudahan bagi kegiatan permainan sama ada tersusun atau tidak formal khususnya kanak-kanak peringkat umur persekolahan rendah.6 hektar jarak dengan kediaman ± 0.f. Dilengkapi dengan padang/gelanggang sukan keluasan ± 2-8 hektar jarak dengan kediaman ± 1. keluasan ± 0.2-0. penduduk tampungan = 300-1.5km penduduk tampungan = 1.5km.000 penduduk Tempat kanak-kanak berumur bawah umur persekolahan.6-2 hektar jarak dengan kediaman ± 1km. keluasan ± 0. Padang Permainan g - Lot Permainan . - tempat melakukan kegiatan sukan dan rekreasi pasif.

Gambarajah Konsep Kawasan Lapang Awam di Kawasan Kejiranan (Keluasan dan Kegiatan). Jarak Maksimum dan Jarak Berjalan kaki .

Gambarajah Hirarki Tanah Lapang dan Rekreasi .

sebuah kolam yang digunakan untuk menahan air. Penyediaan kolam takungan di kawasan pembangunan merupakan satu langkah yang lebih mampan untuk mengatasi masalah banjir yang mendatangkan kerosakan harta benda dan bencana kepada penduduk dan orang awam.GARIS PANDUAN KAWASAN KOLAM TAKUNGAN SEBAGAI SEBAHAGIAN TANAH LAPANG DEFINISI KOLAM TAKUNGAN (Detention pond) . bagi beberapa jam supaya saliran perparitan dan sungai sempat mengalirkan air larian (surface run-off) ke lautan. . Fungsi kolam takungan ialah untuk mengatasi masalah banjir dan juga sebagai kolam penapis kelodak dan tempat beriadah.

- . Menakung air selama 5 jam sebelum ke sungai Bercirikan ´wet pond´ Mengambilkira kos penyelenggaraan oleh PBT.mengikut topografi (saliran semulajadi) ii. Bagi kawasan perumahan dan industri > 10 hek.mudah sampai iii. Penyediaan kolam takungan sebagai sebahagian dari tanah lapang digunapakai di kawasan bandar di mana terdapat masalah banjir. Saiz minimum tanah lapang setelah diperuntukkan untuk kolam takungan tidak kurang saiz padang bola. Dibenar guna maksimum 30% peruntukan tanah lapang.dapat menampung saliran dari sekitar pembangunan. Perletakannya yang sesuai: i.GARIS PANDUAN a.

Di atas taman permainan kanak-kanak di mana keluasan adalah terlalu kecil dan tidak sesuai untuk diintegrasikan - - . kolam khas.b. Penyediaan kolam takungan sebagai sebahagian dari tanah lapang tidak perlu digunapakai: Kawasan luar bandar yang tidak ada banjir. Di kawasan industri yang menggunakan air larian untuk aktivitinya (recycling). Sudah wujud kolam semulajadi Terdapat alternatif lain yang digunakan spt penakungan di atas bumbung.

f. Bangunan dan jalan perlu menghadap tanah lapang utama (termasuk kolam takungan). kumbahan dari kediaman. . rizab untuk tujuan lanskap. e.c. Pembinaan struktur konkrit di tebing-tebing kolam takungan dihadkan. g. aktiviti yang boleh dilaksanakan: Taman rekreasi (termasuk rekreasi air spt ´boating´) dan tempat memancing Tempat beristirehat Berkelah Laluan jogging. kekalkan kawasan pembiakan flora dan fauna. industri tidak disalur ke kolam takungan. d.

DEFINISI RIZAB SUNGAI Kawasan sungai dibahagi kepada 3 iaitu: i. Rezab sungai -Dataran banjir (flood plain) -Ban dan benteng sungai Dalam sungai ii. Koridor sungai GAMBARAJAH : KERATAN RENTAS REZAB SUNGAI . iii.

Kawasan sungai Koridor sungai Rizab sungai Dataran banjir Ban dan benteng * ** ** *** ** * ** * Sementara Kekal * Pasif *** Aktif *** Dalam sungai Petunjuk: * ** *** Agak sesuai Sesuai Sangat sesuai b.GARIS PANDUAN a. Perancangan Lanskap merancang dan mereka bentuk lanskap di kawasan sungai terhakis dan tepubina. Susunatur Komponen-komponen rekreasi yang sesuai sahaja yang boleh diletakkan di rizab sungai. .

bukit-bukau dan kehijauan dalam mereka bentuk imej kawasan taman.c Kemudahan awam menyediakan sistem pelupusan sampah dan kumbahan yang berkesan untuk mengelak pembuangan ke sungai. Perancangan Tapak memaksimumkan kelebihan alam semulajadi seperti badan air. bekas lombong. Infrastruktur jalan masuk dan jalan perkhidmatan disediakan di kawasan rizab sungai disepanjang sungai . menyediakan zon penampan yang secukupnya di antara pembangunan taman dengan sungai. d. - - e. saliran. mengekalkan ekologi sungai (flora dan fauna) dalam perancangan tapak.

a. Mencukupi untuk menyediakan bangunan dengan kemudahan yang perlu ada. tempat letak kenderaan. c. Disediakan mengikut hirarki dan tadahan penduduk: i. b. ii. Tidak di pusat bandar untuk mengelak kesesakan lalulintas.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT KEMUDAHAN KESIHATAN GARIS PANDUAN Perancangan Tapak a.hospital besar dan daerah Klinik kesihatan ± di peringkat tempatan Klinik desa ± di peringkat petempatan kecil (kawasan luar bandar) Mestilah mudah sampai oleh rangkaian jalan dan berdekatan pusat pengangkutan awam. hospital . Keluasan Tapak . lanskap dan kemudahan sokongan serta pembesaran masa hadapan. d. iii. Tidak di kawasan yang terlalu bising dan ada pencemaran.

d. b. c. Laluan khas ´ramp´ untuk OKU. Sirkulasi yang lancar serta TLK yang mencukupi. b. Berfungsi sebagai pusat rawatan untuk semua golongan. e. Rekabentuk yang memudah dan tidak menghalang pergerakan pesakit dan pegawai perubatan. Ruang/taman untuk beriadah. persekitaran untuk .Rekabentuk dan Susunatur a. Kemudahan tempat persinggahan/ruang rehat pelawat. Kemudahan Sokongan a. c. Kiosk keperluan harian dan pusat maklumat. Lanskap untuk mengindah/menceriakan kebaikan pesakit dan pelawat. Laluan yang efektif bagi kenderaan kecemasan. d. Lintasan laluan pejalan kaki yang selamat dan pertimbangan khusus bagi keperluan OKU Teratur dan indah serta mewujudkan satu taman masyarakat.

lokasi.000-7. berbukit.0.8km-1.6km (1/2 ± 1 batu) c.4km-0. Jarak yang optimum dengan kawasan perumahan supaya pelajar tidak perlu jarak perjalanan jauh. banjir atau berisiko tanah runtuh.KEMUDAHAN PENDIDIKAN GARIS PANDUAN Perancangan Tapak a. Jarak sekolah rendah dengan rumah. . Tidak sesuai di kawasan paya.5000 penduduk) 1 sekolah menengah bagi setiap 2 atau 3 unit kejiranan. keluasan dan kemudahan minimum b.0.8km (1/4 ± ½ batu) Jarak sekolah menengah dengan rumah. 1 sekolah rendah bagi 1 unit kejiranan (3. Penyediaan mengikut hirarki berdasarkan bilangan penduduk tadahan.

. g. Tidak terletak di tapak yang melibatkan perjalanan melalui loronglorong yang sunyi/terpencil. h. f. Mempunyai ciri fizikal yang baik spt saliran yang baik. Jauh dari kawasan industri dan mempunyai pemisah yang cukup dari gunatanh tidak sesuai seperti lebuhraya.d. e. Terletak berhampiran kemudahan awam yang lain spt bas awam. contohnya agar padang permainan dapat berfungsi. Tidak terletak di sepanjang atau berhampiran jalan utama bagi mengelak kesesakan dan mengutamakan keselamatan.

GAMBARAJAH LOKASI DAN JARAK SEKOLAH DARI RUMAH .

4 hektar untuk kawasan berbukit dengan ketinggian tidak melebihi 60 m (200 kaki) dan berkecerunan tidak melebihi 10 dargah - b. Keluasan perlu mencukupi` Sekolah rendah: 2-4 hektar atau 5-10 ekar (2 hektar untuk kawasan rata. .Keluasan Tapak a. Mengikut garis kontor dan bentuk bumi yang disesuaikan dengan perancangan lanskap. c. Keluasan boleh dikecilkan di kawasan bandar. Rekabentuk dan Susunatur a.2-6 hektar atau 8-15 ekar (3 hektar untuk kawasan rata. 3 hektar untuk kawasan berbukit dengan ketinggian tidak melebihi 60 m (200 kaki) dan berkecerunan tidak melebihi 10 dargah Sekolah menengah: 3. Rekabentuk yang berfungsi dengan ciri-ciri keselamatan. b. Rekabentuk yang mewujudkan persekitaran yang kondusif untuk proses pembelajaran dan pengajaran.

TLK yang mencukupi. Sistem perhubungan yang selamat bagi kanak-kanak. menarik dan senang diselenggara bagi mewujudkan sekolah yang ceria. Tempat menunggu berbumbung bagi kanak-kanak dan ´Lay-by´ untuk bas menunggu di luar sekolah.SISTEM PERHUBUNGAN DAN KEMUDAHAN SOKONGAN a. e. b. d. Lanskap dengan pokok bersesuaian. . Menyediakan lorong khas bas sekolah dan perhentian sekolah Menyediakan laluan sehala Menyediakan beberapa laluan jalan keluar. Laluan bas dan kenderaan ibu-bapa dengan laluan utama mestilah diasingkan c.

melaksanakan perkhidmatan kerajaan seperti kempen kesihatan. Di lokasi yang mudah dikunjungi. c. Aktivitnya tidak bercanggah dengan aktiviti gunatanah berhampiran.000 penduduk) iii.000 penduduk) GARIS PANDUAN Perancangan Tapak a.dewan sebaguna .dewan orang ramai .balai raya .000 penduduk) dan di kawasan bandar (1. Juga berfungsi sebagai alat untuk memupuk semangat perpaduan dan kejiranan.di kawasan bandar (3. pusat kesihatan dan sebagainya.000-3.000-10.di kawasan bandar. (>10. d.000 penduduk) ii.di kawasan luar bandar (200-1. . Mudahsampai dan dihubungi dengan pengangkutan awam. b. politik.DEWAN ORANG RAMAI Merupakan keperluan penting bagi masyarakat sebagai tempat perjumpaan umum untuk tujuan sosial. Terdapat 3 jenis dewan orang ramai: i. pembelajaran dan rekreasi. aktiviti penerangan dan sebagainya. Di tempatkan berhampiran kemudahan masyarakat yang lain seperti padang.

dewan untuk majlis sosial seperti perkahwinan dan sebagainya. Melambangkan budaya tempatan. Mengikut garis kontor dan diintegrasikan dengan alam semulajadi. c. Keluasan adalah berdasarkan kepada jenis dan fungsi ± 0. Rekabentuk dan Susunatur a. Mengambilkira keperluan ruang aktiviti-aktiviti tertentu seperti bilik mesyuarat. e.1 ± 0. Rekabentuk kemudahan hendaklah sesuai dengan fungsi dan aktiviti yang akan dijalankan dan fleksibel untuk pelbagai aktiviti. Mudah diselenggara. .Keluasan Tapak a. b.6 hektar. d. Dilengkapi dengan kemudahan sokongan spt TLK yang mencukupi dan lanskap yang memerlukan penelenggaraan yang rendah.

KEMUDAHAN BOMBA DAN PENYELAMAT GARIS PANDUAN Perancangan Tapak a. Tidak sesuai berhampiran dengan sekolah. stadium. b. Tapak mestilah mempunyai laluan khas keluar masuk kenderaan bomba yang tidak mewujudkan bahaya kepada pengguna jalanraya terutama kanak-kanak dan murid sekolah. d. dewan orang ramai dan lain-lain tempat perhimpunan. Penyediaan kemudahan bomba berdasarkan fungsi dan hirarki perbandaran dan kadar pembangunan sesuatu kawasan. Di lokasi yang strategik dan ideal supaya perlindungan kebakaran dapat diberi secara cepat dan optimum. e. c. Tidak sesuai berhampiran kawasan rendah seperti berhampiran sungai. .

Perlu dilanskap untuk pengindahan kawasan sekeliling. Mempunyai jalan keluar yang cukup untuk memastikan tindakan dapat diambil dengan pantas sekiranya berlaku kebakaran.Keluasan Tapak a. . b. Rekabentuk dan Susunatur a. Keluasan adalah hendaklah mencukupi mengikut piawaian terkini bomba.

Di dalam MURNInet. guna tanah. utiliti dan infrastruktur.GARIS PANDUAN DAN MANUAL PENGGUNAAN PETUNJUK BANDAR MAMPAN (MURNInet) MURNinet (³Malaysia Urban Indicators Network´) merupakan satu perisian computer bagi membantu perancangan pembangunan bandar mampan di Malaysia. Sektor-sektor perancangan tersebut adalah sektor demografi. ekonomi. reka bentuk bandar dan warisan. . sosiologi dan impak sosial. kemudahan masyarakat dan rekreasi. pengangkutan dan aksessibiliti dan pengurusan dan kewangan. perumahan. terdapat 44 petunjuk bandar mampan yang meliputi 11 sektor perancangan telah dipilih untuk di analisis tahap pemampanannya. Ia berupaya menganalisis keadaan semasa iaitu mengkaji isu. masalah dan kekuatan sesebuah bandar berdasarkan petunjuk-petunjuk bandar mampan dan berupaya menyediakan scenario-senario dan seterusnya cadangan dan strategi pembangunan bandar mampan bagi sesebuah bandar. alam sekitar.

Purata saiz isi rumah. ii. Kepadatan penduduk. iii. Teknik/Metodologi: Pengumpulan dan kemasukan data i. . Kadar perbandaran. Umur median v. Mengumpul data dan maklumat sekunder berpandukan kehendak sesuatu petunjuk.bagi membangunkan pangkalan data ii. Segala data dan maklumat yang telah diperolehi dan disahkan ketepatannya akan dimasukkan ke dalam sistem aplikasi MURNInet. serta disesuaikan dengan keperluan tempatan. Kadar pertumbuhan purata tahunan penduduk iv.Petunjuk di dalam MURNInet adalah merupakan satu alat pengukur yang digunakan bagi menilai pencapaian kemampanan sesebuah bandar Pembentukan petunjuk bandar mampan di negara ini adalah berdasarkan kepada konsep pembangunan mampan dan bandar mampan yang diterima pakai di dalam dan luar negara. Contoh petunjuk-petunjuk bagi sektor demografi adalah: i.

isu-isu dan kelemahan-kelemahan serta kekuatan sesuatu sektor perancangan dan sesuatu petunjuk boleh dikenalpasti. Data-data yang telah dimasukkan ke dalam sistem perlu dianalisa menggunakan formula-formula yang telah dibina untuk menghasilkan petunjuk bandar digunakan untuk menganalisis datadata yang telah dimasukkan. Cadangan-cadangan bagi memperbaiki kekurangan kemampanan bagi sesuatu sektor perancangan dan sesuatu petunjuk boleh diketengahkan. skor dan sasaran piawaian bagi sektor ´Demografi´ dan petunjuk kemampanan iaitu ´Kadar Perbandaran´ adalah: . Contoh formula.Analisis Data i. ii. piawai. Dari analisis data-data tersebut. Ianya akan di bandingkan dengan sasaran piawaian yang telah ditetapkan dan analisis pencapaian kemampanan boleh dibuat Tahap pencapaian kemampanan sesuatu petunjuk dan sesuatu sektor perancangan serta kemampanan keseluruhan kawasan bandar dapat dibuat. Melaluinya. nilai skor setiap petunjuk akan dihasilkan.

30% . Pbandar = Jumlah penduduk bandar pada tahun kajian. PPBT = Jumlah penduduk di kawasan kajian pada tahun kajian Skor 1: Tidak memuaskan/Rendah 2: Memuaskan/Sederhana 3: Paling memuaskan/Paling Baik/Tinggi.SEKTOR DEMOGRAFI Petunjuk Bandar Formula Piawaian <30% rendah Skor Sasaran Piawaian = 2 30%-60% P1-1: P 1-1 = Pbandar X 100 Kadar Pkajian Perbandaran Di mana.60% 3 =sederhana >60% tinggi = 1 .

i. program dan aktiviti pembangunan bandar mampan dan menjana senario-senario ke arah pembangunan bandar yang berkualiti dan mampam. Boleh membantu di dalam membuat keputusan dengan lebih rasional dengan menggunakan kaedah yang lebih scientifik. Memberi kebaikan kepada masyarakat bandar keseluruhan melalui pentadbiran bandar yang lebih efektif. Pengurusan maklumat yang bersistematik akan mempertingkatkan keupayaan untuk menilai keberkesanan dasar..yang menyumbang kepada peningkatan kualiti hidup. Ini dapat mempertingkatkan ketelusan dan kefahaman orang ramai mengenai keputusan yang dibuat oleh pihak berkuasa dan mempermudahkan pihak berkuasa untuk memohon peruntukan menggunakan justifikasi-justifikasi yang terhasil dari sistem ini. Maklumat dapat disimpan secara sistematik dan boleh digunakan secara mudah. ii. . iii.Kepentingan MURNInet. proses.

Kekurangan i. Ini adalah kerana maklumat yang terbaik dan paling tepat bagi petunjuk tidak dapat diperolehi kerana tidak terdapat dalam simpanan PBT atau agensi-agensi yang lain. Petunjuk bandar mampan yang dicadangkan adalah tidak exhaustive. ketepatan dan kualiti data yang dikumpulkan. misalnya ii. Kalau adapun tidak dikumpul dan disimpan secara rutin dan berstruktur bagi setiap bulan/tahun. . Ketepatan hasil penemuan adalah bergantung kepada iii. petunjuk tersebut dapat mencerminkan sedikit sebanyak isu utama sektor-sektor yang tertentu. iii. Walaupun tidak tepat untuk menunjukkan kualiti petunjuk yang dibangunkan. Data-data boleh di manupulasi untuk menghasilkan skor kemampanan yang tinggi. Terdapat juga petunjuk yang kaitannya tidak secara langsung terpaksa diambil. Kebanyakan data yang terdapat pada agensi-agensi adalah tidak di dalam bentuk yang diperlukan.

vii. formula dan piawaian perlulah di pantau dan dikemaskini selalu selaras perkembangan semasa. Di dapati kebanyakan bandar yang menggunakan sistem ini di dapati berada pada tahap sederhana walaupun dari pemerhatian. Tiada pemberat (weightage) diberi kepada indikator-indikator mengikut keutamaan dan kepentingan masing-masing. dan yang demikian akan mendapat skor yang lebih tinggi berbanding lain-lain bandar yang kekurangan dari aspek tersebut. terdapat sesetengah dari bandarbandar ini termasuk di dalam sama ada kategori sederhana rendah atau sederhana tinggi. v. Sistem yang tidak dipantau dan diselaras tidak memberi gambaran yang tepat. . Tiap-tiap bandar mempunyai ciri-ciri tersendiri di mana Melaka contohnya mempunyai banyak elemen warisan yang menyumbang kepada skor kemampanan.iv. Petunjuk. Skor hanya di bahagikan kepada 3 kategori iaitu rendah. vi. sederhana dan tinggi.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful