DASAR, PIAWAIAN DAN GARIS PANDUAN PERANCANGAN PEPERIKSAAN TAHAP KECEKAPAN JURUTEKNIK PERANCANGAN BANDAR & DESA & PELUKIS PELAN

GRED J17-J22

JABATAN PERANCANGAN BANDAR DAN DESA SEMENANJUNG MALAYSIA

PIAWAIAN DAN GARIS PANDUAN PERANCANGAN
Merupakan instrumen yang menentukan keperluan ruang, tapak, penempatan dan lain-lain kriteria perancangan yang perlu dipatuhi di dalam sesuatu pembangunan tanah.

OBJEKTIF PIAWAIAN & GARIS PANDUAN PERANCANGAN

‡

Memastikan perancangan dan pembangunan fizikal mencapai misi jabatan untuk mewujudkan persekitaran manusia yang berkualiti dan mampan selaras dengan Wawasan 2020. Menterjemahkan falsafah ´Doktrin Perancangan dan Pembangunan Sejagat´ di dalam perancangan dan pembangunan fizikal.

‡

‡
‡

Bagi memandu di dalam aktiviti kawalan perancangan. Sebagai input yang penting di dalam penyediaan Rancangan Pembangunan (Rancangan Tempatan dan Rancangan Kawasan Khas). Menetapkan dasar-dasar pelaksanaan yang perlu dipatuhi.

‡

SKOP PTK UNTUK J17-J22
1. PIAWAIAN DAN GARIS PANDUAN UTAMA ISU SEMASA Penyediaan tanah lapang dan rekreasi Banjir Degradasi sumber sungai Penyediaan kemudahan masyarakat

2. -

RUJUKAN
1. GARIS PANDUAN PERANCANGAN DAN PEMBANGUNAN SEJAGAT ± EDISI KEDUA. GARIS PANDUAN PERANCANGAN SUSUN ATUR OPTIMA BAGI KAWASAN PERUMAHAN.

2.

3. PIAWAIAN PERANCANGAN TANAH LAPANG DAN REKREASI. 4. GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 5. GARIS PANDUAN PERANCANGAN DAN TANAH LAPANG DAN REKREASI. PEMBANGUNAN

6. GARIS PANDUAN PERANCANGAN KAWASAN RIZAB SUNGAI SEBAGAI SEBAHAGIAN TANAH LAPANG AWAM. 7. GARIS PANDUAN PETUNJUK BANDAR MAMPAN MURNInet.

Nilai kerohanian ini pula adalah hasil daripada jalinan 3 hubungan yang menjadi asas sesuatu masyarakat iaitu: Hubungan MANUSIA dengan PENCIPTA Hubungan MANUSIA dengan MANUSIA Hubungan MANUSIA dengan ALAM SEKITAR.  Sifat Menyeluruh Perancangan dan pembangunan tidak boleh memisahkan aspek nilai. moral dan kerohanian dari aspek fizikal dan kebendaan . DPPS diterjemahkan pada 5 ciri falsafah.GARIS PANDUAN PERANCANGAN DAN PEMBANGUNAN SEJAGAT (EDISI KEDUA) DOKTRIN PERANCANGAN DAN PEMBANGUNAN SEJAGAT (DPPS) Teras utama DPPS ialah integrasi nilai kerohanian dalam perancangan dan pembangunan.

dorongan perasaan dan aspirasi manusia amat penting dan di beri fokus dalam perancangan dan pembangunan.  Penggunaan dan Pengagihan Sumber dengan Saksama Penggunaan secara optimum serta pengagihan yang saksama segala sumber alam antara manusia berasaskan hak dan keadilan. Walau bagaimanapun keupayaan alam sekitar di dalam memenuhi keperluan tersebut perlulah diseimbangi. Manusia Sebagai Fokus Pembangunan Keperluan.  Perubahan Kuantitatif dan Kualitatif Perancangan dan pembangunan akan menghasilkan perubahan dari segi kuantitatif dan juga kualitatif.  Aktiviti Pelbagai Dimensi Semua pembolehubah (variables) perlu diberi pertimbangan di dalam sesuatu perancangan dan pembangunan. . sikap. Perseimbangan antara keduanya perlu ada dan perubahan harus membawa manusia mensyukuri nikmat pencipta.

GARIS PANDUAN PERANCANGAN SUSUN ATUR OPTIMA BAGI KAWASAN PERUMAHAN ISU/MASALAH a.  Kurang ruang untuk interaksi. Susun atur  Kurang kreatif (berderet dan lurus)  Wujud tanah lapang yang kecil. utiliti dan anjakan antara kenderaan dan pejalan kaki. . lebar jalan hadapan rumah yang tidak lagi sesuai. lorong belakang tak berfungsi. Sistem Jalan Tiada hierarki jalan raya yang jelas. b. berselerak dan tidak digunakan  Tidak selamat. Tiada sistem rangkaian pejalan kaki. Tiada ruang pejalan kaki.

Gambarajah Keratan Rentas Jalan Pengumpul Kecil (20 m) .

Kurang kemudahan bagi golongan remaja/ orang tua/OKU f. tidak cukup serta tidak mudah sampai.c. Alam Sekitar   Kurang penekanan kepada alam sekitar Pembuangan sampah yang tidak teratur di ´high rise´ . Kemudahan awam di ´high rise´ yang tidak lengkap. Perletakan tidak sesuai. Perletakan/agihan yang tidak sesuai seperti kolam oksidasi dll. d. Kemudahan Awam   e. Infrastruktur dan Utiliti   Kurang ambilkira keadaan fizikal dan topografi. Kawasan Lapang   Lokasi tidak strategic dan kurang penyediaan.

Tanah lapang awam diserahkan kepada PBN dan diwartakan. tanam rumput. Menerimapakai dasar J/K Kabinet bagi Membenteras MasalahMasalah Sosial    Menyediakan 10% tanah lapang awam Pemaju buat kerja tapak. Menerimapakai dasar MNKT mengenai pelaksanaan tanah lapang awam di kawasan PBT   b. . Pemaju buat kerja tapak. bina parit dan jalan masuk tetapi tidak membina bangunan. Selenggaraan oleh PBT. bina parit dan jalan masuk. Tapak kemudahan sosial adalah 20%.DASAR PELAKSANAAN a.

c.Akta Jalan.Kanun Tanah Negara 1960 (Akta 385) . Memenuhi konsep asas perumahan iaitu:   Mengikut Rancangan Pembangunan Mematuhi Akta-Akta . parit dan Bangunan 1974 (Akta 133) . JPS .Manual Mesra Alam. 2000.  Mengikut Garis Panduan Jabatan Teknikal seperti: .Undang-Undang Kecil Bangunan Seragam 1984.Guidelines for Developers ± Sewerage Policy for New Developments 1999.Akta Perancangan Bandar dan Desa 1976 (Akta 172) . JPP .

. kawasan tanah lapang dll. Merancang tapak gerai Pembinaan perumahan tidak mengatasi kemampuan infrastruktur seperti jalan raya.    Rumah kos rendah sekurang-kurangnya 30% Bagi ³high-rise´. Setiap kejiranan mempunyai minimum 1 padang bola sepak  Pembangunan perlu menunjukkan hierarki kejiranan.  Berasaskan konsep kejiranan. 20% dari jumlah letak kereta hendaklah di dalam bangunan.

Gambarajah Hierarki Kejiranan .

Syarat-syarat kelulusan Kebenaran Merancang meliputi perkara berikut:    Tidak digalak susun atur berderet/lurus.6 hek) Saiz minimum tanah lapang awam tidak kurang 0. Mematuhi Garis Panduan Perancangan oleh JPBD Sem Malaysia. .6 hek).d. Kemudahan sosial mudah sampai. Pemaju sedia 1 padang permainan kanak-kanak/padang bola (minimum 0.  e.

ii. Alam Sekitar ± kecantikan/keaslian alam semulajadi dikekalkan. iv. TLK. iii. Orientasi bangunan disesuaikan dengan sinaran matahari. Aksessibiliti ± kemudahsampaian yang tinggi mengikut hirarki jalan dan kesinambungan dengan jalan sedia ada. PERANCANGAN TAPAK i. Zon penampan bagi kawal udara dan bunyi. edaran udara dan vista semulajadi. Topografi ± Mengikut topografi asal. Infra dan Utiliti ± merancang kepadatan (density) pembangunan mengikut keupayaan infra dan kemudahan sosial. bengkel. industri sederhana: 250m dan induatri berat: 500m. Lokasi ± jarak yang sesuai dari kawasan yang mencemarkan. . v. a. Zon penampan = industri kecil: 30-50m. c. b. halang pemandangan tidak menarik. Gunatanah yang sesuai di zon penampan ± tanah lapang.GARIS PANDUAN A.

Galakkan perumahan secara berkelompok (cluster) berkonsep ´courtyard´ ± bertujuan mengoptimumkan tapak. Pelbagai pilihan jenis rumah dari segi harga. Wujudkan ruang kesendirian (privacy) dari segi bilangan bilik (min 3 bilik tidur). OKU. SUSUNATUR DAN REKABENTUK Wujudkan ruang interaksi ± tanah lapang & rekreasi.B. orang tua. kemudahan lif dan tangga perlu cukup untuk membawa jenazah/orang sakit. kedudukan pintu dan tingkap. rekabentuk dan lokasi bersesuaian dengan kemampuan. dan mewujudkan tanah lapang awam untuk interaksi. Beridentiti. Rumah kos rendah diintegrasikan di dalam keseluruhan pembangunan. bertaman. Mengikut arah kiblat Mengandungi komponen riadah dan khidmat sosial. Wujudkan ciri-ciri keselamatan. laluan pejalan kaki dan rumah tidak berpagar. indah dan harmoni dengan alam sekitar. Bagi ´high-rise´. . kem masyarakat. penyayang terutama kanak-kanak.

padan permainan perlu diutamakan untuk wujudkan kawasan kejiranan yang mesra kanak-kanak. mudah difahami serta mudah dituju. Asingkan through traffic dengan sistem siar kaki dan laluan berbasikal. Jalan pengumpul kecil. b. SISTEM PERHUBUNGAN Mempunyai sistem rangkaian jalan yang selamat.C. ´Cul-de-sac´. Jalan pengumpul. Jalan susur bagi rumah berhadapan jalan utama. 12m (40 kaki). Utamakan pejalan kaki melalui penyediaan sistem siar kaki dan juga laluan berbasikal. a. - . Jalan tempatan.Sistem siar kaki yang yang berfungsi sebagai penghubung antara rumah dan sekolah. 22 ± 30m (70 -100 kaki). d. 15m (50 kaki) c. tersusun.

. konkrit berwarna dan dilanskap. SISTEM PERPARITAN DAN SALIRAN Arah aliran perparitan semulajadi perlu dikekal dan digabungkan sebagai sebahagian rekabentuk projek. Parit buatan manusia perlu diselindungkan melalui penggunaan batuan sungai. Penggunaan permukaan yang meresap air seperti pelantar kayu untuk memperkayakan air bawah tanah.D.

500 unit perumahan atau 3. tadika. kedai runcit. .000 ± 7. Pusat perniagaan menempatkan kedai mini market.500 penduduk).KONSEP PUSAT KEJIRANAN a. surau. 1 kawasan kejiranan ± 1. (0. perpustakaan awam. klinik awam. sekolah dll) hendaklah di jadikan fokus dan hendaklah mencukupi (selfcontained) serta mudahsampai. Pusat kejiranan meliputi tanah lapang. b. kedai gunting rambut dan bengkel. pusat perniagaan dan penjaja serta kemudahan masyarakat (dewan orang ramai.6 hektar) c. Perlu mempunyai minimum 1 padang permainan kanak-kanak atau padang bola sepak.

taman awam. Seksyen 2(f).PIAWAIAN PERANCANGAN TANAH LAPANG DAN REKREASI DEFINISI TANAH LAPANG DAN REKREASI ´mana-mana tanah samada yang dikepong atau tidak yang dikhas atau direzabkan untuk dikhaskan keseluruhannya atau sebahagiannya sebagai suatu taman bunga awam. Akta (A933). . padang sukan dan rekreasi awam atau sebagai suatu tempat awam´ ± Akta Perancangan Bandar dan Desa (Pindaan) 1995.

-bersebelahan pencawang elektik. menyebabkan tidak ramai b. d. Keselamatan   c. Tidak diselenggarakan Diperbuat dari permukaan bahan-bahan yang keras spt konkrit. Lokasi  Perletakan tidak sesuai -tidak dipusatkan di tempat tumpuan penduduk. Sistem Saliran    Kemudahan dan Peralatan Peralatan tidak mengikut piawaian yang disediakan.ISU/MASALAH a. Tiada sistem saliran baik menyebabkan air bertakung Kemudahan tiada menggunakannya. . jalan besar yang membahayakan.

e. Bentuk Lot Tanah Lapang dan Taman Rekreasi  ´Odd-lots´ (segi tiga contohnya) atau ´incidental spaces´ digunakan untuk lot permainan dan padang permainan. lampu dan pencahayaan kurang disediakan. Ini menyusahkan susunan peralatan dan perancangan aktiviti dalam taman rekreasi. wakaf. g. h. Kemudahan Awam  Tandas awam. Tempat Letak Kereta  Tiada TLK yang mencukupi dan sesuai. . Kemudahan untuk OKU  Tiada kemudahan untuk OKU seperti ´ramp´ untuk kerusi roda dll. f. tempat berteduh.

pembangunan institusi PBN merizab dan mewartakan tanah lapang yang diluluskan dalam Ranc.pembangunan perumahan . Pemaju merata dan membersihkan tapak.DASAR PELAKSANAAN a. Menyediakan 10% tanah lapang bagi semua jenis pembangunan berikut: . c.pembangunan perindustrian . menyediakan parit dan jalan masuk serta tanam rumput. .pembangunan bercampur .pembangunan perdagangan .pembangunan pelancongan . Pembangunan di bawah KTN. b.

Hirarki dan fungsi pengagihan tanah lapang dan rekreasi perlu berlandaskan ¶Piawaian Perancangan Tanah Lapang dan Rekreasi¶. Menyediakan kolam takungan sebagai sebahagian tanah lapang bagi mengelak banjir.d. e. Syarat CFO supaya tanah lapang diselenggarakan oleh pemaju sebelum diambilalih oleh PBT. JPBD Sem Malaysia. . f.

Taman Bandar dan Taman Wilayah. iv. ii. Rupa Bentuk Bumi Semulajadi ± untuk Padang Kejiranan. Saliran yang Baik ± bukan kawasan berpaya atau senang berlaku banjir. hiking dan berkelah. iii. Taman Tempatan. kawasan beralun/berbukit dikekalkan untuk mengembara. Lokasi ± perlu jauh dari tapak pelupusan seperti kolam oksidasi dan gunatanah yang boleh membahayakan spt pencawang elektik. . Bentuk Tanah Lapang dan Rekreasi ± seboleh-bolehnya berbentuk segi-empat. Sistem saliran perlu ada di sekeliling tapak.GARIS PANDUAN PERANCANGAN TAPAK i. longkang besar.

Sumber Air atau Punca Air ± dikekalkan dan dirancang sebagai tempat rekreasi berasaskan air.Taman bandar dan taman wilayah = tidak terhad. vii.Taman kejiranan dan taman tempatan = <6% . vi. Kecerunan Maksimum bagi Taman Rekreasi . Plot Ratio Tanah Lapang dan Rekreasi ± 60% keluasan tapak tanah lapang dan rekreasi merupakan kawasan lanskap lembut. .Lot permainan dan taman permainan = 1-4% .v.

EKSESIBILITI DAN FUNGSI TANAH LAPANG DAN REKREASI Taman Negara menampung penduduk satu negara kepentingan pengekalan alam semulajadi warisan kepada negara dan bahan terpenting untuk penyelidikan. wujud ´wildlife´ dan bahan penyelidikan. luar bandar dan dari daerah luar. Taman Wilayah . keperluan mengekal alam semulajadi dan penyelidikan keluasan ± 100 hektar jarak dengan kediaman ± 1 jam perjalanan kenderaan. penduduk tampungan > 1 juta pusat tumpuan penduduk bandar.HIRARKI. keluasan ± tiada had jarak dengan kediaman ± tiada terhad. kawasan unik.

c.000 penduduk. keluasan ± 8-40 hektar jarak dengan kediaman ± 3km penduduk tampungan = 3. keluasan ± 40-100 hektar jarak dengan kediaman ± 5-10km. Taman Tempatan - e. penduduk tampungan 12. pusat kegiatan sukan aktif dan tersusun.000 penduduk. menempatkan rekreasi pasif dan kegiatan sukan mengadakan acara-acara pertandingan sukan pusat interaksi sosial kebudayaan.000-50. d. kemudahan untuk menikmati keindahan semulajadi. Padang Kejiranan - .000-12. Taman Bandar penduduk tampungan < 1 juta.

5km.f.2-0. Dilengkapi dengan padang/gelanggang sukan keluasan ± 2-8 hektar jarak dengan kediaman ± 1.6-2 hektar jarak dengan kediaman ± 1km. keluasan ± 0.5km penduduk tampungan = 1.000-3. keluasan ± 0.000 penduduk kemudahan bagi kegiatan permainan sama ada tersusun atau tidak formal khususnya kanak-kanak peringkat umur persekolahan rendah. Padang Permainan g - Lot Permainan . penduduk tampungan = 300-1.000 penduduk Tempat kanak-kanak berumur bawah umur persekolahan. - tempat melakukan kegiatan sukan dan rekreasi pasif.6 hektar jarak dengan kediaman ± 0.

Jarak Maksimum dan Jarak Berjalan kaki .Gambarajah Konsep Kawasan Lapang Awam di Kawasan Kejiranan (Keluasan dan Kegiatan).

Gambarajah Hirarki Tanah Lapang dan Rekreasi .

Penyediaan kolam takungan di kawasan pembangunan merupakan satu langkah yang lebih mampan untuk mengatasi masalah banjir yang mendatangkan kerosakan harta benda dan bencana kepada penduduk dan orang awam. Fungsi kolam takungan ialah untuk mengatasi masalah banjir dan juga sebagai kolam penapis kelodak dan tempat beriadah.sebuah kolam yang digunakan untuk menahan air. . bagi beberapa jam supaya saliran perparitan dan sungai sempat mengalirkan air larian (surface run-off) ke lautan.GARIS PANDUAN KAWASAN KOLAM TAKUNGAN SEBAGAI SEBAHAGIAN TANAH LAPANG DEFINISI KOLAM TAKUNGAN (Detention pond) .

Menakung air selama 5 jam sebelum ke sungai Bercirikan ´wet pond´ Mengambilkira kos penyelenggaraan oleh PBT.dapat menampung saliran dari sekitar pembangunan. Penyediaan kolam takungan sebagai sebahagian dari tanah lapang digunapakai di kawasan bandar di mana terdapat masalah banjir.mengikut topografi (saliran semulajadi) ii. Dibenar guna maksimum 30% peruntukan tanah lapang.GARIS PANDUAN a. Perletakannya yang sesuai: i. Saiz minimum tanah lapang setelah diperuntukkan untuk kolam takungan tidak kurang saiz padang bola. Bagi kawasan perumahan dan industri > 10 hek. - .mudah sampai iii.

Di atas taman permainan kanak-kanak di mana keluasan adalah terlalu kecil dan tidak sesuai untuk diintegrasikan - - . Penyediaan kolam takungan sebagai sebahagian dari tanah lapang tidak perlu digunapakai: Kawasan luar bandar yang tidak ada banjir. Di kawasan industri yang menggunakan air larian untuk aktivitinya (recycling). kolam khas.b. Sudah wujud kolam semulajadi Terdapat alternatif lain yang digunakan spt penakungan di atas bumbung.

e. aktiviti yang boleh dilaksanakan: Taman rekreasi (termasuk rekreasi air spt ´boating´) dan tempat memancing Tempat beristirehat Berkelah Laluan jogging. kumbahan dari kediaman. industri tidak disalur ke kolam takungan. f. rizab untuk tujuan lanskap. Pembinaan struktur konkrit di tebing-tebing kolam takungan dihadkan. . Bangunan dan jalan perlu menghadap tanah lapang utama (termasuk kolam takungan).c. d. kekalkan kawasan pembiakan flora dan fauna. g.

iii. Rezab sungai -Dataran banjir (flood plain) -Ban dan benteng sungai Dalam sungai ii.DEFINISI RIZAB SUNGAI Kawasan sungai dibahagi kepada 3 iaitu: i. Koridor sungai GAMBARAJAH : KERATAN RENTAS REZAB SUNGAI .

Susunatur Komponen-komponen rekreasi yang sesuai sahaja yang boleh diletakkan di rizab sungai. Perancangan Lanskap merancang dan mereka bentuk lanskap di kawasan sungai terhakis dan tepubina.GARIS PANDUAN a. Kawasan sungai Koridor sungai Rizab sungai Dataran banjir Ban dan benteng * ** ** *** ** * ** * Sementara Kekal * Pasif *** Aktif *** Dalam sungai Petunjuk: * ** *** Agak sesuai Sesuai Sangat sesuai b. .

d. menyediakan zon penampan yang secukupnya di antara pembangunan taman dengan sungai. saliran. mengekalkan ekologi sungai (flora dan fauna) dalam perancangan tapak.c Kemudahan awam menyediakan sistem pelupusan sampah dan kumbahan yang berkesan untuk mengelak pembuangan ke sungai. - - e. bukit-bukau dan kehijauan dalam mereka bentuk imej kawasan taman. Perancangan Tapak memaksimumkan kelebihan alam semulajadi seperti badan air. Infrastruktur jalan masuk dan jalan perkhidmatan disediakan di kawasan rizab sungai disepanjang sungai . bekas lombong.

ii. iii. Keluasan Tapak . Mencukupi untuk menyediakan bangunan dengan kemudahan yang perlu ada.hospital besar dan daerah Klinik kesihatan ± di peringkat tempatan Klinik desa ± di peringkat petempatan kecil (kawasan luar bandar) Mestilah mudah sampai oleh rangkaian jalan dan berdekatan pusat pengangkutan awam. tempat letak kenderaan. d. c. b. lanskap dan kemudahan sokongan serta pembesaran masa hadapan. a.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT KEMUDAHAN KESIHATAN GARIS PANDUAN Perancangan Tapak a. Tidak di pusat bandar untuk mengelak kesesakan lalulintas. Tidak di kawasan yang terlalu bising dan ada pencemaran. hospital . Disediakan mengikut hirarki dan tadahan penduduk: i.

d.Rekabentuk dan Susunatur a. d. c. Kemudahan Sokongan a. Sirkulasi yang lancar serta TLK yang mencukupi. Rekabentuk yang memudah dan tidak menghalang pergerakan pesakit dan pegawai perubatan. Kemudahan tempat persinggahan/ruang rehat pelawat. e. Kiosk keperluan harian dan pusat maklumat. Ruang/taman untuk beriadah. b. Lintasan laluan pejalan kaki yang selamat dan pertimbangan khusus bagi keperluan OKU Teratur dan indah serta mewujudkan satu taman masyarakat. c. Laluan yang efektif bagi kenderaan kecemasan. persekitaran untuk . Lanskap untuk mengindah/menceriakan kebaikan pesakit dan pelawat. b. Laluan khas ´ramp´ untuk OKU. Berfungsi sebagai pusat rawatan untuk semua golongan.

5000 penduduk) 1 sekolah menengah bagi setiap 2 atau 3 unit kejiranan. lokasi.6km (1/2 ± 1 batu) c.0.8km (1/4 ± ½ batu) Jarak sekolah menengah dengan rumah. Tidak sesuai di kawasan paya.4km-0. berbukit. keluasan dan kemudahan minimum b.0. Jarak yang optimum dengan kawasan perumahan supaya pelajar tidak perlu jarak perjalanan jauh. banjir atau berisiko tanah runtuh. . Penyediaan mengikut hirarki berdasarkan bilangan penduduk tadahan.8km-1. 1 sekolah rendah bagi 1 unit kejiranan (3.KEMUDAHAN PENDIDIKAN GARIS PANDUAN Perancangan Tapak a. Jarak sekolah rendah dengan rumah.000-7.

h. Tidak terletak di sepanjang atau berhampiran jalan utama bagi mengelak kesesakan dan mengutamakan keselamatan. g. f. Tidak terletak di tapak yang melibatkan perjalanan melalui loronglorong yang sunyi/terpencil.d. . Terletak berhampiran kemudahan awam yang lain spt bas awam. contohnya agar padang permainan dapat berfungsi. Mempunyai ciri fizikal yang baik spt saliran yang baik. e. Jauh dari kawasan industri dan mempunyai pemisah yang cukup dari gunatanh tidak sesuai seperti lebuhraya.

GAMBARAJAH LOKASI DAN JARAK SEKOLAH DARI RUMAH .

Rekabentuk yang berfungsi dengan ciri-ciri keselamatan. Rekabentuk dan Susunatur a. . 4 hektar untuk kawasan berbukit dengan ketinggian tidak melebihi 60 m (200 kaki) dan berkecerunan tidak melebihi 10 dargah - b. Rekabentuk yang mewujudkan persekitaran yang kondusif untuk proses pembelajaran dan pengajaran. c.2-6 hektar atau 8-15 ekar (3 hektar untuk kawasan rata. Keluasan boleh dikecilkan di kawasan bandar. Mengikut garis kontor dan bentuk bumi yang disesuaikan dengan perancangan lanskap. Keluasan perlu mencukupi` Sekolah rendah: 2-4 hektar atau 5-10 ekar (2 hektar untuk kawasan rata.Keluasan Tapak a. 3 hektar untuk kawasan berbukit dengan ketinggian tidak melebihi 60 m (200 kaki) dan berkecerunan tidak melebihi 10 dargah Sekolah menengah: 3. b.

e. Tempat menunggu berbumbung bagi kanak-kanak dan ´Lay-by´ untuk bas menunggu di luar sekolah. d.SISTEM PERHUBUNGAN DAN KEMUDAHAN SOKONGAN a. menarik dan senang diselenggara bagi mewujudkan sekolah yang ceria. Lanskap dengan pokok bersesuaian. . Laluan bas dan kenderaan ibu-bapa dengan laluan utama mestilah diasingkan c. Menyediakan lorong khas bas sekolah dan perhentian sekolah Menyediakan laluan sehala Menyediakan beberapa laluan jalan keluar. Sistem perhubungan yang selamat bagi kanak-kanak. b. TLK yang mencukupi.

b.000 penduduk) GARIS PANDUAN Perancangan Tapak a. d. pusat kesihatan dan sebagainya. (>10.000 penduduk) ii.000 penduduk) dan di kawasan bandar (1.dewan sebaguna . Di tempatkan berhampiran kemudahan masyarakat yang lain seperti padang.000-3.di kawasan luar bandar (200-1. c. Juga berfungsi sebagai alat untuk memupuk semangat perpaduan dan kejiranan. aktiviti penerangan dan sebagainya.di kawasan bandar. pembelajaran dan rekreasi. politik.dewan orang ramai .DEWAN ORANG RAMAI Merupakan keperluan penting bagi masyarakat sebagai tempat perjumpaan umum untuk tujuan sosial.000-10. Mudahsampai dan dihubungi dengan pengangkutan awam. . Di lokasi yang mudah dikunjungi. melaksanakan perkhidmatan kerajaan seperti kempen kesihatan.di kawasan bandar (3.balai raya . Terdapat 3 jenis dewan orang ramai: i.000 penduduk) iii. Aktivitnya tidak bercanggah dengan aktiviti gunatanah berhampiran.

Mudah diselenggara. Mengambilkira keperluan ruang aktiviti-aktiviti tertentu seperti bilik mesyuarat. Rekabentuk dan Susunatur a. c. Mengikut garis kontor dan diintegrasikan dengan alam semulajadi. d. e.1 ± 0.6 hektar. Rekabentuk kemudahan hendaklah sesuai dengan fungsi dan aktiviti yang akan dijalankan dan fleksibel untuk pelbagai aktiviti. dewan untuk majlis sosial seperti perkahwinan dan sebagainya. Dilengkapi dengan kemudahan sokongan spt TLK yang mencukupi dan lanskap yang memerlukan penelenggaraan yang rendah. .Keluasan Tapak a. Melambangkan budaya tempatan. Keluasan adalah berdasarkan kepada jenis dan fungsi ± 0. b.

stadium. d. b. Tidak sesuai berhampiran dengan sekolah. Penyediaan kemudahan bomba berdasarkan fungsi dan hirarki perbandaran dan kadar pembangunan sesuatu kawasan.KEMUDAHAN BOMBA DAN PENYELAMAT GARIS PANDUAN Perancangan Tapak a. . dewan orang ramai dan lain-lain tempat perhimpunan. Tapak mestilah mempunyai laluan khas keluar masuk kenderaan bomba yang tidak mewujudkan bahaya kepada pengguna jalanraya terutama kanak-kanak dan murid sekolah. Tidak sesuai berhampiran kawasan rendah seperti berhampiran sungai. e. Di lokasi yang strategik dan ideal supaya perlindungan kebakaran dapat diberi secara cepat dan optimum. c.

Keluasan adalah hendaklah mencukupi mengikut piawaian terkini bomba. Perlu dilanskap untuk pengindahan kawasan sekeliling. .Keluasan Tapak a. Mempunyai jalan keluar yang cukup untuk memastikan tindakan dapat diambil dengan pantas sekiranya berlaku kebakaran. Rekabentuk dan Susunatur a. b.

Di dalam MURNInet. masalah dan kekuatan sesebuah bandar berdasarkan petunjuk-petunjuk bandar mampan dan berupaya menyediakan scenario-senario dan seterusnya cadangan dan strategi pembangunan bandar mampan bagi sesebuah bandar. Ia berupaya menganalisis keadaan semasa iaitu mengkaji isu. Sektor-sektor perancangan tersebut adalah sektor demografi. pengangkutan dan aksessibiliti dan pengurusan dan kewangan. perumahan. reka bentuk bandar dan warisan. ekonomi. alam sekitar. sosiologi dan impak sosial. kemudahan masyarakat dan rekreasi. terdapat 44 petunjuk bandar mampan yang meliputi 11 sektor perancangan telah dipilih untuk di analisis tahap pemampanannya. . utiliti dan infrastruktur. guna tanah.GARIS PANDUAN DAN MANUAL PENGGUNAAN PETUNJUK BANDAR MAMPAN (MURNInet) MURNinet (³Malaysia Urban Indicators Network´) merupakan satu perisian computer bagi membantu perancangan pembangunan bandar mampan di Malaysia.

serta disesuaikan dengan keperluan tempatan.Petunjuk di dalam MURNInet adalah merupakan satu alat pengukur yang digunakan bagi menilai pencapaian kemampanan sesebuah bandar Pembentukan petunjuk bandar mampan di negara ini adalah berdasarkan kepada konsep pembangunan mampan dan bandar mampan yang diterima pakai di dalam dan luar negara. iii. Kadar perbandaran.bagi membangunkan pangkalan data ii. Kadar pertumbuhan purata tahunan penduduk iv. . Umur median v. Teknik/Metodologi: Pengumpulan dan kemasukan data i. Purata saiz isi rumah. Mengumpul data dan maklumat sekunder berpandukan kehendak sesuatu petunjuk. Contoh petunjuk-petunjuk bagi sektor demografi adalah: i. Segala data dan maklumat yang telah diperolehi dan disahkan ketepatannya akan dimasukkan ke dalam sistem aplikasi MURNInet. ii. Kepadatan penduduk.

piawai. Melaluinya. skor dan sasaran piawaian bagi sektor ´Demografi´ dan petunjuk kemampanan iaitu ´Kadar Perbandaran´ adalah: . Cadangan-cadangan bagi memperbaiki kekurangan kemampanan bagi sesuatu sektor perancangan dan sesuatu petunjuk boleh diketengahkan. Data-data yang telah dimasukkan ke dalam sistem perlu dianalisa menggunakan formula-formula yang telah dibina untuk menghasilkan petunjuk bandar digunakan untuk menganalisis datadata yang telah dimasukkan. nilai skor setiap petunjuk akan dihasilkan. isu-isu dan kelemahan-kelemahan serta kekuatan sesuatu sektor perancangan dan sesuatu petunjuk boleh dikenalpasti. ii. Dari analisis data-data tersebut.Analisis Data i. Ianya akan di bandingkan dengan sasaran piawaian yang telah ditetapkan dan analisis pencapaian kemampanan boleh dibuat Tahap pencapaian kemampanan sesuatu petunjuk dan sesuatu sektor perancangan serta kemampanan keseluruhan kawasan bandar dapat dibuat. Contoh formula.

60% 3 =sederhana >60% tinggi = 1 . Pbandar = Jumlah penduduk bandar pada tahun kajian. PPBT = Jumlah penduduk di kawasan kajian pada tahun kajian Skor 1: Tidak memuaskan/Rendah 2: Memuaskan/Sederhana 3: Paling memuaskan/Paling Baik/Tinggi.SEKTOR DEMOGRAFI Petunjuk Bandar Formula Piawaian <30% rendah Skor Sasaran Piawaian = 2 30%-60% P1-1: P 1-1 = Pbandar X 100 Kadar Pkajian Perbandaran Di mana. 30% .

Kepentingan MURNInet. iii. i. Boleh membantu di dalam membuat keputusan dengan lebih rasional dengan menggunakan kaedah yang lebih scientifik. Memberi kebaikan kepada masyarakat bandar keseluruhan melalui pentadbiran bandar yang lebih efektif. . ii. proses.. Ini dapat mempertingkatkan ketelusan dan kefahaman orang ramai mengenai keputusan yang dibuat oleh pihak berkuasa dan mempermudahkan pihak berkuasa untuk memohon peruntukan menggunakan justifikasi-justifikasi yang terhasil dari sistem ini. Maklumat dapat disimpan secara sistematik dan boleh digunakan secara mudah. program dan aktiviti pembangunan bandar mampan dan menjana senario-senario ke arah pembangunan bandar yang berkualiti dan mampam. Pengurusan maklumat yang bersistematik akan mempertingkatkan keupayaan untuk menilai keberkesanan dasar.yang menyumbang kepada peningkatan kualiti hidup.

Terdapat juga petunjuk yang kaitannya tidak secara langsung terpaksa diambil. Data-data boleh di manupulasi untuk menghasilkan skor kemampanan yang tinggi.Kekurangan i. . Petunjuk bandar mampan yang dicadangkan adalah tidak exhaustive. petunjuk tersebut dapat mencerminkan sedikit sebanyak isu utama sektor-sektor yang tertentu. iii. Kebanyakan data yang terdapat pada agensi-agensi adalah tidak di dalam bentuk yang diperlukan. Walaupun tidak tepat untuk menunjukkan kualiti petunjuk yang dibangunkan. Kalau adapun tidak dikumpul dan disimpan secara rutin dan berstruktur bagi setiap bulan/tahun. Ini adalah kerana maklumat yang terbaik dan paling tepat bagi petunjuk tidak dapat diperolehi kerana tidak terdapat dalam simpanan PBT atau agensi-agensi yang lain. misalnya ii. Ketepatan hasil penemuan adalah bergantung kepada iii. ketepatan dan kualiti data yang dikumpulkan.

vii. Tiap-tiap bandar mempunyai ciri-ciri tersendiri di mana Melaka contohnya mempunyai banyak elemen warisan yang menyumbang kepada skor kemampanan. Skor hanya di bahagikan kepada 3 kategori iaitu rendah. v. Di dapati kebanyakan bandar yang menggunakan sistem ini di dapati berada pada tahap sederhana walaupun dari pemerhatian. Petunjuk. dan yang demikian akan mendapat skor yang lebih tinggi berbanding lain-lain bandar yang kekurangan dari aspek tersebut. terdapat sesetengah dari bandarbandar ini termasuk di dalam sama ada kategori sederhana rendah atau sederhana tinggi. sederhana dan tinggi. . Sistem yang tidak dipantau dan diselaras tidak memberi gambaran yang tepat.iv. Tiada pemberat (weightage) diberi kepada indikator-indikator mengikut keutamaan dan kepentingan masing-masing. vi. formula dan piawaian perlulah di pantau dan dikemaskini selalu selaras perkembangan semasa.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful