DASAR, PIAWAIAN DAN GARIS PANDUAN PERANCANGAN PEPERIKSAAN TAHAP KECEKAPAN JURUTEKNIK PERANCANGAN BANDAR & DESA & PELUKIS PELAN

GRED J17-J22

JABATAN PERANCANGAN BANDAR DAN DESA SEMENANJUNG MALAYSIA

PIAWAIAN DAN GARIS PANDUAN PERANCANGAN
Merupakan instrumen yang menentukan keperluan ruang, tapak, penempatan dan lain-lain kriteria perancangan yang perlu dipatuhi di dalam sesuatu pembangunan tanah.

OBJEKTIF PIAWAIAN & GARIS PANDUAN PERANCANGAN

‡

Memastikan perancangan dan pembangunan fizikal mencapai misi jabatan untuk mewujudkan persekitaran manusia yang berkualiti dan mampan selaras dengan Wawasan 2020. Menterjemahkan falsafah ´Doktrin Perancangan dan Pembangunan Sejagat´ di dalam perancangan dan pembangunan fizikal.

‡

‡
‡

Bagi memandu di dalam aktiviti kawalan perancangan. Sebagai input yang penting di dalam penyediaan Rancangan Pembangunan (Rancangan Tempatan dan Rancangan Kawasan Khas). Menetapkan dasar-dasar pelaksanaan yang perlu dipatuhi.

‡

SKOP PTK UNTUK J17-J22
1. PIAWAIAN DAN GARIS PANDUAN UTAMA ISU SEMASA Penyediaan tanah lapang dan rekreasi Banjir Degradasi sumber sungai Penyediaan kemudahan masyarakat

2. -

RUJUKAN
1. GARIS PANDUAN PERANCANGAN DAN PEMBANGUNAN SEJAGAT ± EDISI KEDUA. GARIS PANDUAN PERANCANGAN SUSUN ATUR OPTIMA BAGI KAWASAN PERUMAHAN.

2.

3. PIAWAIAN PERANCANGAN TANAH LAPANG DAN REKREASI. 4. GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 5. GARIS PANDUAN PERANCANGAN DAN TANAH LAPANG DAN REKREASI. PEMBANGUNAN

6. GARIS PANDUAN PERANCANGAN KAWASAN RIZAB SUNGAI SEBAGAI SEBAHAGIAN TANAH LAPANG AWAM. 7. GARIS PANDUAN PETUNJUK BANDAR MAMPAN MURNInet.

moral dan kerohanian dari aspek fizikal dan kebendaan . DPPS diterjemahkan pada 5 ciri falsafah.  Sifat Menyeluruh Perancangan dan pembangunan tidak boleh memisahkan aspek nilai. Nilai kerohanian ini pula adalah hasil daripada jalinan 3 hubungan yang menjadi asas sesuatu masyarakat iaitu: Hubungan MANUSIA dengan PENCIPTA Hubungan MANUSIA dengan MANUSIA Hubungan MANUSIA dengan ALAM SEKITAR.GARIS PANDUAN PERANCANGAN DAN PEMBANGUNAN SEJAGAT (EDISI KEDUA) DOKTRIN PERANCANGAN DAN PEMBANGUNAN SEJAGAT (DPPS) Teras utama DPPS ialah integrasi nilai kerohanian dalam perancangan dan pembangunan.

 Manusia Sebagai Fokus Pembangunan Keperluan. dorongan perasaan dan aspirasi manusia amat penting dan di beri fokus dalam perancangan dan pembangunan.  Penggunaan dan Pengagihan Sumber dengan Saksama Penggunaan secara optimum serta pengagihan yang saksama segala sumber alam antara manusia berasaskan hak dan keadilan.  Perubahan Kuantitatif dan Kualitatif Perancangan dan pembangunan akan menghasilkan perubahan dari segi kuantitatif dan juga kualitatif.  Aktiviti Pelbagai Dimensi Semua pembolehubah (variables) perlu diberi pertimbangan di dalam sesuatu perancangan dan pembangunan. Walau bagaimanapun keupayaan alam sekitar di dalam memenuhi keperluan tersebut perlulah diseimbangi. . sikap. Perseimbangan antara keduanya perlu ada dan perubahan harus membawa manusia mensyukuri nikmat pencipta.

GARIS PANDUAN PERANCANGAN SUSUN ATUR OPTIMA BAGI KAWASAN PERUMAHAN ISU/MASALAH a. berselerak dan tidak digunakan  Tidak selamat. b. Susun atur  Kurang kreatif (berderet dan lurus)  Wujud tanah lapang yang kecil. Tiada sistem rangkaian pejalan kaki. . lebar jalan hadapan rumah yang tidak lagi sesuai. utiliti dan anjakan antara kenderaan dan pejalan kaki. Sistem Jalan Tiada hierarki jalan raya yang jelas. Tiada ruang pejalan kaki.  Kurang ruang untuk interaksi. lorong belakang tak berfungsi.

Gambarajah Keratan Rentas Jalan Pengumpul Kecil (20 m) .

tidak cukup serta tidak mudah sampai. Kurang kemudahan bagi golongan remaja/ orang tua/OKU f. Alam Sekitar   Kurang penekanan kepada alam sekitar Pembuangan sampah yang tidak teratur di ´high rise´ . Kemudahan Awam   e. Infrastruktur dan Utiliti   Kurang ambilkira keadaan fizikal dan topografi. Perletakan/agihan yang tidak sesuai seperti kolam oksidasi dll. Kemudahan awam di ´high rise´ yang tidak lengkap.c. Kawasan Lapang   Lokasi tidak strategic dan kurang penyediaan. Perletakan tidak sesuai. d.

. Tanah lapang awam diserahkan kepada PBN dan diwartakan. Menerimapakai dasar MNKT mengenai pelaksanaan tanah lapang awam di kawasan PBT   b. Menerimapakai dasar J/K Kabinet bagi Membenteras MasalahMasalah Sosial    Menyediakan 10% tanah lapang awam Pemaju buat kerja tapak.DASAR PELAKSANAAN a. tanam rumput. Selenggaraan oleh PBT. bina parit dan jalan masuk. Tapak kemudahan sosial adalah 20%. Pemaju buat kerja tapak. bina parit dan jalan masuk tetapi tidak membina bangunan.

Manual Mesra Alam.Guidelines for Developers ± Sewerage Policy for New Developments 1999. Memenuhi konsep asas perumahan iaitu:   Mengikut Rancangan Pembangunan Mematuhi Akta-Akta .Undang-Undang Kecil Bangunan Seragam 1984.c.  Mengikut Garis Panduan Jabatan Teknikal seperti: .Akta Jalan. JPP . parit dan Bangunan 1974 (Akta 133) .Akta Perancangan Bandar dan Desa 1976 (Akta 172) .Kanun Tanah Negara 1960 (Akta 385) . JPS . 2000.

    Rumah kos rendah sekurang-kurangnya 30% Bagi ³high-rise´. kawasan tanah lapang dll. 20% dari jumlah letak kereta hendaklah di dalam bangunan. . Setiap kejiranan mempunyai minimum 1 padang bola sepak  Pembangunan perlu menunjukkan hierarki kejiranan.  Berasaskan konsep kejiranan. Merancang tapak gerai Pembinaan perumahan tidak mengatasi kemampuan infrastruktur seperti jalan raya.

Gambarajah Hierarki Kejiranan .

6 hek) Saiz minimum tanah lapang awam tidak kurang 0. Syarat-syarat kelulusan Kebenaran Merancang meliputi perkara berikut:    Tidak digalak susun atur berderet/lurus. Kemudahan sosial mudah sampai.d. Mematuhi Garis Panduan Perancangan oleh JPBD Sem Malaysia.6 hek). .  e. Pemaju sedia 1 padang permainan kanak-kanak/padang bola (minimum 0.

Zon penampan bagi kawal udara dan bunyi. Lokasi ± jarak yang sesuai dari kawasan yang mencemarkan. bengkel. iv. a. iii. c. TLK. Gunatanah yang sesuai di zon penampan ± tanah lapang.GARIS PANDUAN A. b. Zon penampan = industri kecil: 30-50m. . v. Topografi ± Mengikut topografi asal. PERANCANGAN TAPAK i. Infra dan Utiliti ± merancang kepadatan (density) pembangunan mengikut keupayaan infra dan kemudahan sosial. industri sederhana: 250m dan induatri berat: 500m. ii. Orientasi bangunan disesuaikan dengan sinaran matahari. edaran udara dan vista semulajadi. Alam Sekitar ± kecantikan/keaslian alam semulajadi dikekalkan. halang pemandangan tidak menarik. Aksessibiliti ± kemudahsampaian yang tinggi mengikut hirarki jalan dan kesinambungan dengan jalan sedia ada.

indah dan harmoni dengan alam sekitar. Wujudkan ciri-ciri keselamatan. OKU. penyayang terutama kanak-kanak. Wujudkan ruang kesendirian (privacy) dari segi bilangan bilik (min 3 bilik tidur). Pelbagai pilihan jenis rumah dari segi harga.B. Galakkan perumahan secara berkelompok (cluster) berkonsep ´courtyard´ ± bertujuan mengoptimumkan tapak. Mengikut arah kiblat Mengandungi komponen riadah dan khidmat sosial. . laluan pejalan kaki dan rumah tidak berpagar. kemudahan lif dan tangga perlu cukup untuk membawa jenazah/orang sakit. dan mewujudkan tanah lapang awam untuk interaksi. Bagi ´high-rise´. kem masyarakat. Rumah kos rendah diintegrasikan di dalam keseluruhan pembangunan. orang tua. kedudukan pintu dan tingkap. rekabentuk dan lokasi bersesuaian dengan kemampuan. SUSUNATUR DAN REKABENTUK Wujudkan ruang interaksi ± tanah lapang & rekreasi. bertaman. Beridentiti.

d. tersusun. b. 22 ± 30m (70 -100 kaki). mudah difahami serta mudah dituju.C. SISTEM PERHUBUNGAN Mempunyai sistem rangkaian jalan yang selamat. Jalan susur bagi rumah berhadapan jalan utama. - . Jalan pengumpul kecil. a. Asingkan through traffic dengan sistem siar kaki dan laluan berbasikal. Jalan pengumpul. 12m (40 kaki). padan permainan perlu diutamakan untuk wujudkan kawasan kejiranan yang mesra kanak-kanak. 15m (50 kaki) c. Utamakan pejalan kaki melalui penyediaan sistem siar kaki dan juga laluan berbasikal. ´Cul-de-sac´.Sistem siar kaki yang yang berfungsi sebagai penghubung antara rumah dan sekolah. Jalan tempatan.

Parit buatan manusia perlu diselindungkan melalui penggunaan batuan sungai. konkrit berwarna dan dilanskap. .D. Penggunaan permukaan yang meresap air seperti pelantar kayu untuk memperkayakan air bawah tanah. SISTEM PERPARITAN DAN SALIRAN Arah aliran perparitan semulajadi perlu dikekal dan digabungkan sebagai sebahagian rekabentuk projek.

b. Perlu mempunyai minimum 1 padang permainan kanak-kanak atau padang bola sepak. pusat perniagaan dan penjaja serta kemudahan masyarakat (dewan orang ramai. tadika. (0.6 hektar) c.500 penduduk). kedai gunting rambut dan bengkel. 1 kawasan kejiranan ± 1. kedai runcit. Pusat perniagaan menempatkan kedai mini market. klinik awam. Pusat kejiranan meliputi tanah lapang. sekolah dll) hendaklah di jadikan fokus dan hendaklah mencukupi (selfcontained) serta mudahsampai. .500 unit perumahan atau 3.KONSEP PUSAT KEJIRANAN a.000 ± 7. perpustakaan awam. surau.

PIAWAIAN PERANCANGAN TANAH LAPANG DAN REKREASI DEFINISI TANAH LAPANG DAN REKREASI ´mana-mana tanah samada yang dikepong atau tidak yang dikhas atau direzabkan untuk dikhaskan keseluruhannya atau sebahagiannya sebagai suatu taman bunga awam. taman awam. padang sukan dan rekreasi awam atau sebagai suatu tempat awam´ ± Akta Perancangan Bandar dan Desa (Pindaan) 1995. . Akta (A933). Seksyen 2(f).

Keselamatan   c. Lokasi  Perletakan tidak sesuai -tidak dipusatkan di tempat tumpuan penduduk. d.ISU/MASALAH a. . Tidak diselenggarakan Diperbuat dari permukaan bahan-bahan yang keras spt konkrit. jalan besar yang membahayakan. Tiada sistem saliran baik menyebabkan air bertakung Kemudahan tiada menggunakannya. Sistem Saliran    Kemudahan dan Peralatan Peralatan tidak mengikut piawaian yang disediakan. menyebabkan tidak ramai b. -bersebelahan pencawang elektik.

f. tempat berteduh. g. lampu dan pencahayaan kurang disediakan. Bentuk Lot Tanah Lapang dan Taman Rekreasi  ´Odd-lots´ (segi tiga contohnya) atau ´incidental spaces´ digunakan untuk lot permainan dan padang permainan. wakaf. Kemudahan Awam  Tandas awam. . Kemudahan untuk OKU  Tiada kemudahan untuk OKU seperti ´ramp´ untuk kerusi roda dll. Ini menyusahkan susunan peralatan dan perancangan aktiviti dalam taman rekreasi.e. h. Tempat Letak Kereta  Tiada TLK yang mencukupi dan sesuai.

b.pembangunan bercampur . c.pembangunan perindustrian . Pembangunan di bawah KTN. .pembangunan institusi PBN merizab dan mewartakan tanah lapang yang diluluskan dalam Ranc.pembangunan pelancongan . Pemaju merata dan membersihkan tapak. Menyediakan 10% tanah lapang bagi semua jenis pembangunan berikut: .pembangunan perumahan .DASAR PELAKSANAAN a. menyediakan parit dan jalan masuk serta tanam rumput.pembangunan perdagangan .

. Hirarki dan fungsi pengagihan tanah lapang dan rekreasi perlu berlandaskan ¶Piawaian Perancangan Tanah Lapang dan Rekreasi¶. f. Syarat CFO supaya tanah lapang diselenggarakan oleh pemaju sebelum diambilalih oleh PBT. Menyediakan kolam takungan sebagai sebahagian tanah lapang bagi mengelak banjir. JPBD Sem Malaysia.d. e.

ii. Bentuk Tanah Lapang dan Rekreasi ± seboleh-bolehnya berbentuk segi-empat. kawasan beralun/berbukit dikekalkan untuk mengembara. hiking dan berkelah. . longkang besar. Saliran yang Baik ± bukan kawasan berpaya atau senang berlaku banjir. Taman Tempatan.GARIS PANDUAN PERANCANGAN TAPAK i. Lokasi ± perlu jauh dari tapak pelupusan seperti kolam oksidasi dan gunatanah yang boleh membahayakan spt pencawang elektik. Taman Bandar dan Taman Wilayah. iv. Sistem saliran perlu ada di sekeliling tapak. iii. Rupa Bentuk Bumi Semulajadi ± untuk Padang Kejiranan.

Kecerunan Maksimum bagi Taman Rekreasi . . vi.Lot permainan dan taman permainan = 1-4% . Sumber Air atau Punca Air ± dikekalkan dan dirancang sebagai tempat rekreasi berasaskan air.Taman kejiranan dan taman tempatan = <6% .Taman bandar dan taman wilayah = tidak terhad. vii. Plot Ratio Tanah Lapang dan Rekreasi ± 60% keluasan tapak tanah lapang dan rekreasi merupakan kawasan lanskap lembut.v.

penduduk tampungan > 1 juta pusat tumpuan penduduk bandar. kawasan unik. wujud ´wildlife´ dan bahan penyelidikan. Taman Wilayah .HIRARKI. keluasan ± tiada had jarak dengan kediaman ± tiada terhad. keperluan mengekal alam semulajadi dan penyelidikan keluasan ± 100 hektar jarak dengan kediaman ± 1 jam perjalanan kenderaan. EKSESIBILITI DAN FUNGSI TANAH LAPANG DAN REKREASI Taman Negara menampung penduduk satu negara kepentingan pengekalan alam semulajadi warisan kepada negara dan bahan terpenting untuk penyelidikan. luar bandar dan dari daerah luar.

pusat kegiatan sukan aktif dan tersusun.c. kemudahan untuk menikmati keindahan semulajadi. Taman Tempatan - e.000-50.000 penduduk. keluasan ± 40-100 hektar jarak dengan kediaman ± 5-10km.000-12. penduduk tampungan 12. Padang Kejiranan - . Taman Bandar penduduk tampungan < 1 juta. menempatkan rekreasi pasif dan kegiatan sukan mengadakan acara-acara pertandingan sukan pusat interaksi sosial kebudayaan.000 penduduk. keluasan ± 8-40 hektar jarak dengan kediaman ± 3km penduduk tampungan = 3. d.

000 penduduk kemudahan bagi kegiatan permainan sama ada tersusun atau tidak formal khususnya kanak-kanak peringkat umur persekolahan rendah.6-2 hektar jarak dengan kediaman ± 1km. Dilengkapi dengan padang/gelanggang sukan keluasan ± 2-8 hektar jarak dengan kediaman ± 1. penduduk tampungan = 300-1.5km penduduk tampungan = 1.5km. keluasan ± 0. keluasan ± 0.2-0.000-3.f.000 penduduk Tempat kanak-kanak berumur bawah umur persekolahan.6 hektar jarak dengan kediaman ± 0. Padang Permainan g - Lot Permainan . - tempat melakukan kegiatan sukan dan rekreasi pasif.

Gambarajah Konsep Kawasan Lapang Awam di Kawasan Kejiranan (Keluasan dan Kegiatan). Jarak Maksimum dan Jarak Berjalan kaki .

Gambarajah Hirarki Tanah Lapang dan Rekreasi .

Penyediaan kolam takungan di kawasan pembangunan merupakan satu langkah yang lebih mampan untuk mengatasi masalah banjir yang mendatangkan kerosakan harta benda dan bencana kepada penduduk dan orang awam. . Fungsi kolam takungan ialah untuk mengatasi masalah banjir dan juga sebagai kolam penapis kelodak dan tempat beriadah. bagi beberapa jam supaya saliran perparitan dan sungai sempat mengalirkan air larian (surface run-off) ke lautan.sebuah kolam yang digunakan untuk menahan air.GARIS PANDUAN KAWASAN KOLAM TAKUNGAN SEBAGAI SEBAHAGIAN TANAH LAPANG DEFINISI KOLAM TAKUNGAN (Detention pond) .

dapat menampung saliran dari sekitar pembangunan.GARIS PANDUAN a. - . Dibenar guna maksimum 30% peruntukan tanah lapang. Perletakannya yang sesuai: i. Saiz minimum tanah lapang setelah diperuntukkan untuk kolam takungan tidak kurang saiz padang bola.mudah sampai iii. Bagi kawasan perumahan dan industri > 10 hek.mengikut topografi (saliran semulajadi) ii. Menakung air selama 5 jam sebelum ke sungai Bercirikan ´wet pond´ Mengambilkira kos penyelenggaraan oleh PBT. Penyediaan kolam takungan sebagai sebahagian dari tanah lapang digunapakai di kawasan bandar di mana terdapat masalah banjir.

Di atas taman permainan kanak-kanak di mana keluasan adalah terlalu kecil dan tidak sesuai untuk diintegrasikan - - . kolam khas. Di kawasan industri yang menggunakan air larian untuk aktivitinya (recycling). Sudah wujud kolam semulajadi Terdapat alternatif lain yang digunakan spt penakungan di atas bumbung. Penyediaan kolam takungan sebagai sebahagian dari tanah lapang tidak perlu digunapakai: Kawasan luar bandar yang tidak ada banjir.b.

industri tidak disalur ke kolam takungan. e. g. kumbahan dari kediaman. kekalkan kawasan pembiakan flora dan fauna. f. aktiviti yang boleh dilaksanakan: Taman rekreasi (termasuk rekreasi air spt ´boating´) dan tempat memancing Tempat beristirehat Berkelah Laluan jogging. Pembinaan struktur konkrit di tebing-tebing kolam takungan dihadkan. d. Bangunan dan jalan perlu menghadap tanah lapang utama (termasuk kolam takungan). rizab untuk tujuan lanskap.c. .

Rezab sungai -Dataran banjir (flood plain) -Ban dan benteng sungai Dalam sungai ii. iii. Koridor sungai GAMBARAJAH : KERATAN RENTAS REZAB SUNGAI .DEFINISI RIZAB SUNGAI Kawasan sungai dibahagi kepada 3 iaitu: i.

Kawasan sungai Koridor sungai Rizab sungai Dataran banjir Ban dan benteng * ** ** *** ** * ** * Sementara Kekal * Pasif *** Aktif *** Dalam sungai Petunjuk: * ** *** Agak sesuai Sesuai Sangat sesuai b. . Susunatur Komponen-komponen rekreasi yang sesuai sahaja yang boleh diletakkan di rizab sungai.GARIS PANDUAN a. Perancangan Lanskap merancang dan mereka bentuk lanskap di kawasan sungai terhakis dan tepubina.

- - e. Perancangan Tapak memaksimumkan kelebihan alam semulajadi seperti badan air.c Kemudahan awam menyediakan sistem pelupusan sampah dan kumbahan yang berkesan untuk mengelak pembuangan ke sungai. saliran. mengekalkan ekologi sungai (flora dan fauna) dalam perancangan tapak. bekas lombong. bukit-bukau dan kehijauan dalam mereka bentuk imej kawasan taman. Infrastruktur jalan masuk dan jalan perkhidmatan disediakan di kawasan rizab sungai disepanjang sungai . d. menyediakan zon penampan yang secukupnya di antara pembangunan taman dengan sungai.

tempat letak kenderaan. lanskap dan kemudahan sokongan serta pembesaran masa hadapan. Tidak di pusat bandar untuk mengelak kesesakan lalulintas.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT KEMUDAHAN KESIHATAN GARIS PANDUAN Perancangan Tapak a. b. d. Disediakan mengikut hirarki dan tadahan penduduk: i. hospital . c.hospital besar dan daerah Klinik kesihatan ± di peringkat tempatan Klinik desa ± di peringkat petempatan kecil (kawasan luar bandar) Mestilah mudah sampai oleh rangkaian jalan dan berdekatan pusat pengangkutan awam. ii. Keluasan Tapak . a. Tidak di kawasan yang terlalu bising dan ada pencemaran. iii. Mencukupi untuk menyediakan bangunan dengan kemudahan yang perlu ada.

c. e.Rekabentuk dan Susunatur a. persekitaran untuk . Lanskap untuk mengindah/menceriakan kebaikan pesakit dan pelawat. Sirkulasi yang lancar serta TLK yang mencukupi. Kiosk keperluan harian dan pusat maklumat. d. Lintasan laluan pejalan kaki yang selamat dan pertimbangan khusus bagi keperluan OKU Teratur dan indah serta mewujudkan satu taman masyarakat. c. b. Ruang/taman untuk beriadah. Berfungsi sebagai pusat rawatan untuk semua golongan. Laluan yang efektif bagi kenderaan kecemasan. b. Kemudahan Sokongan a. Laluan khas ´ramp´ untuk OKU. d. Kemudahan tempat persinggahan/ruang rehat pelawat. Rekabentuk yang memudah dan tidak menghalang pergerakan pesakit dan pegawai perubatan.

4km-0. 1 sekolah rendah bagi 1 unit kejiranan (3.0.8km (1/4 ± ½ batu) Jarak sekolah menengah dengan rumah.6km (1/2 ± 1 batu) c.5000 penduduk) 1 sekolah menengah bagi setiap 2 atau 3 unit kejiranan. Jarak yang optimum dengan kawasan perumahan supaya pelajar tidak perlu jarak perjalanan jauh. banjir atau berisiko tanah runtuh. . Penyediaan mengikut hirarki berdasarkan bilangan penduduk tadahan.000-7.8km-1. Tidak sesuai di kawasan paya.KEMUDAHAN PENDIDIKAN GARIS PANDUAN Perancangan Tapak a. keluasan dan kemudahan minimum b.0. Jarak sekolah rendah dengan rumah. berbukit. lokasi.

f. g. Mempunyai ciri fizikal yang baik spt saliran yang baik. Jauh dari kawasan industri dan mempunyai pemisah yang cukup dari gunatanh tidak sesuai seperti lebuhraya. contohnya agar padang permainan dapat berfungsi.d. e. Terletak berhampiran kemudahan awam yang lain spt bas awam. Tidak terletak di sepanjang atau berhampiran jalan utama bagi mengelak kesesakan dan mengutamakan keselamatan. . h. Tidak terletak di tapak yang melibatkan perjalanan melalui loronglorong yang sunyi/terpencil.

GAMBARAJAH LOKASI DAN JARAK SEKOLAH DARI RUMAH .

.2-6 hektar atau 8-15 ekar (3 hektar untuk kawasan rata. 3 hektar untuk kawasan berbukit dengan ketinggian tidak melebihi 60 m (200 kaki) dan berkecerunan tidak melebihi 10 dargah Sekolah menengah: 3. 4 hektar untuk kawasan berbukit dengan ketinggian tidak melebihi 60 m (200 kaki) dan berkecerunan tidak melebihi 10 dargah - b. Rekabentuk yang berfungsi dengan ciri-ciri keselamatan. c. Mengikut garis kontor dan bentuk bumi yang disesuaikan dengan perancangan lanskap. Rekabentuk dan Susunatur a. Rekabentuk yang mewujudkan persekitaran yang kondusif untuk proses pembelajaran dan pengajaran. Keluasan perlu mencukupi` Sekolah rendah: 2-4 hektar atau 5-10 ekar (2 hektar untuk kawasan rata. Keluasan boleh dikecilkan di kawasan bandar. b.Keluasan Tapak a.

Sistem perhubungan yang selamat bagi kanak-kanak. Tempat menunggu berbumbung bagi kanak-kanak dan ´Lay-by´ untuk bas menunggu di luar sekolah. Menyediakan lorong khas bas sekolah dan perhentian sekolah Menyediakan laluan sehala Menyediakan beberapa laluan jalan keluar. . menarik dan senang diselenggara bagi mewujudkan sekolah yang ceria. Laluan bas dan kenderaan ibu-bapa dengan laluan utama mestilah diasingkan c. b. d. e.SISTEM PERHUBUNGAN DAN KEMUDAHAN SOKONGAN a. Lanskap dengan pokok bersesuaian. TLK yang mencukupi.

000-10. Mudahsampai dan dihubungi dengan pengangkutan awam. aktiviti penerangan dan sebagainya. Di lokasi yang mudah dikunjungi. c.000 penduduk) dan di kawasan bandar (1.DEWAN ORANG RAMAI Merupakan keperluan penting bagi masyarakat sebagai tempat perjumpaan umum untuk tujuan sosial.000 penduduk) GARIS PANDUAN Perancangan Tapak a. pembelajaran dan rekreasi.balai raya . b. . melaksanakan perkhidmatan kerajaan seperti kempen kesihatan.di kawasan bandar. d. Aktivitnya tidak bercanggah dengan aktiviti gunatanah berhampiran. Juga berfungsi sebagai alat untuk memupuk semangat perpaduan dan kejiranan. Di tempatkan berhampiran kemudahan masyarakat yang lain seperti padang.000 penduduk) ii.dewan sebaguna .dewan orang ramai . pusat kesihatan dan sebagainya.di kawasan bandar (3. politik. (>10. Terdapat 3 jenis dewan orang ramai: i.000-3.000 penduduk) iii.di kawasan luar bandar (200-1.

Dilengkapi dengan kemudahan sokongan spt TLK yang mencukupi dan lanskap yang memerlukan penelenggaraan yang rendah. Mengambilkira keperluan ruang aktiviti-aktiviti tertentu seperti bilik mesyuarat. Rekabentuk kemudahan hendaklah sesuai dengan fungsi dan aktiviti yang akan dijalankan dan fleksibel untuk pelbagai aktiviti. Mudah diselenggara. b.Keluasan Tapak a. .1 ± 0. Mengikut garis kontor dan diintegrasikan dengan alam semulajadi. Keluasan adalah berdasarkan kepada jenis dan fungsi ± 0.6 hektar. dewan untuk majlis sosial seperti perkahwinan dan sebagainya. c. Rekabentuk dan Susunatur a. e. Melambangkan budaya tempatan. d.

. Tidak sesuai berhampiran kawasan rendah seperti berhampiran sungai. e. b. Penyediaan kemudahan bomba berdasarkan fungsi dan hirarki perbandaran dan kadar pembangunan sesuatu kawasan. Tidak sesuai berhampiran dengan sekolah.KEMUDAHAN BOMBA DAN PENYELAMAT GARIS PANDUAN Perancangan Tapak a. stadium. d. c. dewan orang ramai dan lain-lain tempat perhimpunan. Tapak mestilah mempunyai laluan khas keluar masuk kenderaan bomba yang tidak mewujudkan bahaya kepada pengguna jalanraya terutama kanak-kanak dan murid sekolah. Di lokasi yang strategik dan ideal supaya perlindungan kebakaran dapat diberi secara cepat dan optimum.

Rekabentuk dan Susunatur a. Perlu dilanskap untuk pengindahan kawasan sekeliling.Keluasan Tapak a. b. Mempunyai jalan keluar yang cukup untuk memastikan tindakan dapat diambil dengan pantas sekiranya berlaku kebakaran. . Keluasan adalah hendaklah mencukupi mengikut piawaian terkini bomba.

pengangkutan dan aksessibiliti dan pengurusan dan kewangan. Ia berupaya menganalisis keadaan semasa iaitu mengkaji isu. reka bentuk bandar dan warisan. utiliti dan infrastruktur. masalah dan kekuatan sesebuah bandar berdasarkan petunjuk-petunjuk bandar mampan dan berupaya menyediakan scenario-senario dan seterusnya cadangan dan strategi pembangunan bandar mampan bagi sesebuah bandar. alam sekitar.GARIS PANDUAN DAN MANUAL PENGGUNAAN PETUNJUK BANDAR MAMPAN (MURNInet) MURNinet (³Malaysia Urban Indicators Network´) merupakan satu perisian computer bagi membantu perancangan pembangunan bandar mampan di Malaysia. Di dalam MURNInet. guna tanah. sosiologi dan impak sosial. terdapat 44 petunjuk bandar mampan yang meliputi 11 sektor perancangan telah dipilih untuk di analisis tahap pemampanannya. perumahan. . Sektor-sektor perancangan tersebut adalah sektor demografi. kemudahan masyarakat dan rekreasi. ekonomi.

Segala data dan maklumat yang telah diperolehi dan disahkan ketepatannya akan dimasukkan ke dalam sistem aplikasi MURNInet. Purata saiz isi rumah.bagi membangunkan pangkalan data ii. serta disesuaikan dengan keperluan tempatan. Mengumpul data dan maklumat sekunder berpandukan kehendak sesuatu petunjuk. Kadar pertumbuhan purata tahunan penduduk iv. ii. iii. Teknik/Metodologi: Pengumpulan dan kemasukan data i. Kadar perbandaran.Petunjuk di dalam MURNInet adalah merupakan satu alat pengukur yang digunakan bagi menilai pencapaian kemampanan sesebuah bandar Pembentukan petunjuk bandar mampan di negara ini adalah berdasarkan kepada konsep pembangunan mampan dan bandar mampan yang diterima pakai di dalam dan luar negara. Contoh petunjuk-petunjuk bagi sektor demografi adalah: i. . Umur median v. Kepadatan penduduk.

nilai skor setiap petunjuk akan dihasilkan.Analisis Data i. ii. Cadangan-cadangan bagi memperbaiki kekurangan kemampanan bagi sesuatu sektor perancangan dan sesuatu petunjuk boleh diketengahkan. skor dan sasaran piawaian bagi sektor ´Demografi´ dan petunjuk kemampanan iaitu ´Kadar Perbandaran´ adalah: . Ianya akan di bandingkan dengan sasaran piawaian yang telah ditetapkan dan analisis pencapaian kemampanan boleh dibuat Tahap pencapaian kemampanan sesuatu petunjuk dan sesuatu sektor perancangan serta kemampanan keseluruhan kawasan bandar dapat dibuat. Contoh formula. piawai. Dari analisis data-data tersebut. Melaluinya. Data-data yang telah dimasukkan ke dalam sistem perlu dianalisa menggunakan formula-formula yang telah dibina untuk menghasilkan petunjuk bandar digunakan untuk menganalisis datadata yang telah dimasukkan. isu-isu dan kelemahan-kelemahan serta kekuatan sesuatu sektor perancangan dan sesuatu petunjuk boleh dikenalpasti.

30% . PPBT = Jumlah penduduk di kawasan kajian pada tahun kajian Skor 1: Tidak memuaskan/Rendah 2: Memuaskan/Sederhana 3: Paling memuaskan/Paling Baik/Tinggi.SEKTOR DEMOGRAFI Petunjuk Bandar Formula Piawaian <30% rendah Skor Sasaran Piawaian = 2 30%-60% P1-1: P 1-1 = Pbandar X 100 Kadar Pkajian Perbandaran Di mana.60% 3 =sederhana >60% tinggi = 1 . Pbandar = Jumlah penduduk bandar pada tahun kajian.

i. Ini dapat mempertingkatkan ketelusan dan kefahaman orang ramai mengenai keputusan yang dibuat oleh pihak berkuasa dan mempermudahkan pihak berkuasa untuk memohon peruntukan menggunakan justifikasi-justifikasi yang terhasil dari sistem ini. program dan aktiviti pembangunan bandar mampan dan menjana senario-senario ke arah pembangunan bandar yang berkualiti dan mampam. proses. iii. Maklumat dapat disimpan secara sistematik dan boleh digunakan secara mudah.Kepentingan MURNInet. . Boleh membantu di dalam membuat keputusan dengan lebih rasional dengan menggunakan kaedah yang lebih scientifik. Pengurusan maklumat yang bersistematik akan mempertingkatkan keupayaan untuk menilai keberkesanan dasar..yang menyumbang kepada peningkatan kualiti hidup. ii. Memberi kebaikan kepada masyarakat bandar keseluruhan melalui pentadbiran bandar yang lebih efektif.

ketepatan dan kualiti data yang dikumpulkan. Terdapat juga petunjuk yang kaitannya tidak secara langsung terpaksa diambil. misalnya ii. Petunjuk bandar mampan yang dicadangkan adalah tidak exhaustive. iii.Kekurangan i. Data-data boleh di manupulasi untuk menghasilkan skor kemampanan yang tinggi. Ini adalah kerana maklumat yang terbaik dan paling tepat bagi petunjuk tidak dapat diperolehi kerana tidak terdapat dalam simpanan PBT atau agensi-agensi yang lain. petunjuk tersebut dapat mencerminkan sedikit sebanyak isu utama sektor-sektor yang tertentu. . Kebanyakan data yang terdapat pada agensi-agensi adalah tidak di dalam bentuk yang diperlukan. Walaupun tidak tepat untuk menunjukkan kualiti petunjuk yang dibangunkan. Kalau adapun tidak dikumpul dan disimpan secara rutin dan berstruktur bagi setiap bulan/tahun. Ketepatan hasil penemuan adalah bergantung kepada iii.

v. formula dan piawaian perlulah di pantau dan dikemaskini selalu selaras perkembangan semasa. sederhana dan tinggi. dan yang demikian akan mendapat skor yang lebih tinggi berbanding lain-lain bandar yang kekurangan dari aspek tersebut. Tiada pemberat (weightage) diberi kepada indikator-indikator mengikut keutamaan dan kepentingan masing-masing. Skor hanya di bahagikan kepada 3 kategori iaitu rendah. . Petunjuk. terdapat sesetengah dari bandarbandar ini termasuk di dalam sama ada kategori sederhana rendah atau sederhana tinggi. Di dapati kebanyakan bandar yang menggunakan sistem ini di dapati berada pada tahap sederhana walaupun dari pemerhatian. vi. Sistem yang tidak dipantau dan diselaras tidak memberi gambaran yang tepat. vii.iv. Tiap-tiap bandar mempunyai ciri-ciri tersendiri di mana Melaka contohnya mempunyai banyak elemen warisan yang menyumbang kepada skor kemampanan.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful