MENINGKATKAN PENGUASAAN PENGGUNAAN IMBUHAN AWALAN, AKHIRAN DAN APITAN DALAM MATA PELAJARAN BAHASA MELAYU MENGGUNAKAN KAEDAH

IMLAK Oleh : Hameelah Adnan SK Taman Permas Jaya 2, Johor Bahru, Johor.

ABSTRAK Kajian ini dijalankan untuk mengatasi masalah penggunaan imbuhan dalam ayat yang dihadapi oleh murid-murid tahun 3 Cerdik 2. Kemahiran pengimbuhan merupakan komponen kemahiran yang tidak boleh diabaikan. Pengimbuhan perkataan merupakan proses yang kompleks kerana apabila seseorang itu mendengar, otaknya juga berfungsi untuk mentafsir makna perkataan berimbuhan tersebut. Seramai 30 orang murid dan 2 orang guru terlibat dalam kajian ini. Tinjauan awal telah dilaksanakan melalui ujian bulanan dan ujian pra. Hasil tinjauan menunjukkan murid kurang faham dengan perkataan dasar yang jika digunakan imbuhan yang berlainan akan membawa maksud yang berlainan. Perancangan tindakan difokuskan kepada mengenal pasti murid kepada perkataan-perkataan berimbuhan yang terdapat dalam petikan atau ayat. Murid telah didedahkan dengan kaedah imlak selama satu jam tiga puluh minit dan kajian ini telah selesai dalam tempoh dua bulan. Maksud imlak ialah mendengar dan menulis semula petikan yang diperdengarkan. Keputusan ujian pos telah menunjukkan peningkatan prestasi murid. Dapatan pemerhatian pula menunjukkan murid lebih seronok belajar mata pelajaran Bahasa Melayu jika dirangsang dengan bahan dan aktiviti yang pelbagai.

1.0 REFLEKSI PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN YANG LALU Sebagai pengerusi panitia, saya ingin meninjau pencapaian dan penguasaan Bahasa Melayu murid-murid tahap 1 sebelum melangkah ke tahap 2. Berdasarkan pengalaman saya jika murid-murid tahap 1 dapat menguasai kemahiran-kemahiran bahasa maka ini akan membantu kecemerlangan pencapaian Bahasa Melayu mereka pada tahap 2 dan seterusnya menyumbang kepada kecemerlangan UPSR. Terdapat dua kertas Bahasa Melayu iaitu Bahasa Melayu Pemahaman dan Bahasa Melayu Penulisan. Hasil daripada penandaan latihan karangan, tidak dinafikan ada ketika murid-murid tiada idea untuk disampaikan dan dikembangkan dalam karangan. Kesalahan yang dapat saya kenal pasti ialah masalah struktrur ayat akibat kesalahan penggunaan imbuhan. Hal ini akan memberi kesan kepada markah penulisan dan mempengaruhi maksud ayat. Bagi saya membina ayat yang mudah dan lengkap bergantung kepada pengimbuhan perkataan dan struktur ayatnya. Ini bermakna pengimbuhan perkataan yang salah akan menyebabkan fungsi ayat berubah daripada maksud sebenar yang hendak disampaikan. Ini tentu menyulitkan pemahaman pembaca malah menimbulkan makna yang berbagai-bagai. Melalui pengalaman saya, lemahnya penggunaan imbuhan dalam kalangan murid disebabkan kurangnya penjelasan serta tumpuan murid terhadap pentingnya aspek penggunaan imbuhan yang saya berikan sama ada dalam proses pengajaran dan pembelajaran atau aktiviti sampingan di luar bilik darjah. Kelemahan ini juga berpunca Jurnal Kajian Tindakan Negeri Johor 2006 --------------------------------------------------------- 1
Sekolah Rendah

Saya akan cuba membantu murid memahami dan menguasai penggunaan imbuhan.0 FOKUS KAJIAN Walaupun saya mengesan banyak masalah yang dihadapi oleh murid saya dalam penulisan karangan saya hanya akan fokuskan kajian ini terhadap masalah penguasaan imbuhan awalan.3 Murid dapat menggunakan pengimbuhan yang betul dalam struktur ayat 3.0 KUMPULAN SASARAN Murid-murid yang terlibat dalam kajian ini terdiri daripada 15 orang murid lelaki (13 Melayu dan 2 India) dan 15 orang murid perempuan (11 Melayu dan 4 India) dalam Tahun 3 Cerdik 2. terutama setelah murid memasuki tahap 2 (Tahun 4-6) kerana terdapat penulisan karangan dalam mata pelajaran Bahasa Melayu.2 Murid dapat mengklasifikasikan perkataan-perkataan berimbuhan awalan. .2. saya yakin murid boleh membina ayat dengan betul. 3. Hasil refleksi didapati murid-murid banyak melakukan kesilapan apabila membina ayat.0 OBJEKTIF KAJIAN.2 Objektif khusus Kajian ini adalah bertujuan untuk: 3.2. Sekiranya tidak membetulkan keadaan ini. Jurnal Kajian Tindakan Negeri Johor 2006 --------------------------------------------------------Sekolah Rendah 2 . akhiran dan apitan. 3. 3.Kesilapan penggunaan perkataan berimbuhan dalam ayat. Kesilapan-kesilapan yang yang sering dilakukan oleh murid ialah: .murid-murid tidak dapat membezakan perkataan berimbuhan yang terdapat dalam petikan atau ayat.murid-murid tidak dapat memberikan imbuhan yang tepat dan betul kepada sesuatu perkataan.4 Pelajar berminat dan seronok untuk belajar mata pelajaran Bahasa Melayu. . 2. Keadaan ini juga akan membantu murid-murid lebih mudah menulis karangan apabila mereka berada di tahap 2 kelak.1 Objektif am Kajian ini bertujuan untuk meningkatkan penguasaan penggunaan imbuhan awalan. saya pasti murid tidak dapat menjawab dengan baik soalan karangan dan soalan membina ayat bagi Bahasa Melayu kertas 2 yang akhirnya akan menyebabkan kemerosotan markah murid. 4. Di sekolah rendah Ujian Pencapaian Sekolah Rendah (UPSR) adalah salah satu pengukur kepada kecemerlangan sesebuah sekolah.2. akhiran dan apitan. tepat dan jelas maksudnya serta membolehkan mereka menulis karangan dengan lebih baik.1 Murid dapat mengenal pasti perkataan berimbuhan yang terdapat dalam petikan yang diberi. Hal ini seterusnya diharapkan akan dapat membantu mereka lulus dengan cemerlang dalam kertas Bahasa Melayu Penulisan. Aspek imbuhan amat penting dikuasai pada peringkat awal.daripada kurangnya penumpuan saya terhadap kepentingan penguasaan imbuhan.2. akhiran dan apitan dalam mata pelajaran Bahasa Melayu. 3. 3.2.5 Guru dapat mewujudkan suasana pengajaran dan pembelajaran yang lebih menyeronokkan murid. 3.

5. Selepas saya menyemak kertas ujian pra.1 Ujian Pra Ujian Pra diberikan kepada kumpulan sasaran untuk mengesan sejauh mana kefahaman mereka tentang penggunaan imbuhan awalan.2.6 16.2 Pemerhatian Saya telah membuat pemerhatian ke atas tingkahlaku murid semasa proses pengajaran dan pembelajaran berlangsung sebelum dan selepas kajian.1. Sebagaimana biasanya. soalan 10 (90%). saya dapati murid-murid lemah dengan penggunaan perkataan berimbuhan yang diberi. Sebelum kajian dijalankan murid kurang memberi respons kepada pengajaran dan pembelajaran.7% (23 orang) murid telah lulus dan 23. Soalan–soalan tersebut berkaitan dengan imbuhan akhiran dan apitan. 5.7 6.79) 12 C (40 – 59) 8 D (20 – 39) 5 E (0 – 19) 2 JUMLAH 30 Peratus (%) 10 40 26.1.2 Analisis pemerhatian Pemerhatian dalam kajian adalah untuk mengenal pasti sikap belajar murid-murid semasa pengajaran dan pembelajaran.7 %). 20 mengganggu kawan ) Jurnal Kajian Tindakan Negeri Johor 2006 --------------------------------------------------------Sekolah Rendah 3 . murid perempuan yang lebih bersedia untuk belajar dan menunjukkan kesungguhan sebaliknya pelajar lelaki kurang bersungguh-sungguh dan kurang mengambil bahagian dalam pengajaran dan pembelajaran yang dijalankan.2. Daripada analisis yang dibuat atas kesalahan-kesalahan murid terdapat empat soalan yang mendapat peratusan kesalahan paling banyak iaitu soalan 7 (66.1 Tinjauan masalah Saya telah menggunakan beberapa kaedah untuk mengumpul maklumat awal bagi kajian ini. Faktor minat dan memberi tumpuan sepenuhnya membantu murid-murid mengikuti keseluruhan pengajaran dan pembelajaran.0 PELAKSANAAN KAJIAN 5.7 100 Berdasarkan Jadual 1. 5. akhiran dan apitan.2 Analisis tinjauan masalah 5.3% (7 orang) murid telah gagal. Jadual 2 : Mengenal pasti tingkah laku belajar Tingkah laku Peratus ( % ) Kesungguhan 50 Kurang mengambil bahagian 30 Kurang tumpuan ( bermain. 5. berbual. soalan 13 (80%) dan soalan 15 (70 %).5. Murid juga diuji tentang kefahaman mereka mengenai makna perkataan yang telah menggunakan imbuhan yang berlainan dengan membina ayat daripada perkataan yang diberi.1 Analisis Ujian Pra Jadual 1 : Pencapaian Ujian Pra Pencapaian (Gred) Bilangan sampel A (80 – 100) 3 B (60 . 76.

Sebaik sahaja loceng berbunyi. ii. Pemerhatian : Murid-murid telah menunjukkan respon yang tinggi untuk mendengar. Murid membacakan perkataan berimbuhan yang dicatat. (contoh : terbersih. “Ibu. v vi Petikan ini diperdengarkan sebanyak dua kali dan murid diminta mengenal pasti dan mencatat perkataan berimbuhan yang terdapat dalam petikan. Saya menggunakan sebuah petikan cerita yang dirakamkan sebagai bahan rangsangan yang panjangnya kira-kira 100 patah perkataan. Mujib menerima coklat itu kerana dia murid yang baik.1 Aktiviti 1 : Mengenal pasti perkataan berimbuhan i. Cikgu Nurul telah menghadiahinya sebungkus coklat. Malangnya seluar sekolah yang dipakainya siang tadi tiada di dalam bilik itu. saya ingin menunjukkan sesuatu kepada ibu. akhiran dan apitan) .Ujian Pos 5.100 10 ( B ) 60 . iv. Mereka juga lebih bersedia untuk mengecam dan menyenaraikan perkataan berimbuhan yang diperdengarkan.4 Perlaksanaan tindakan dan pemerhatian / penilaian 5. iii. Jadual 3 : Peratus Mengenal pasti Perkataan Berimbuhan Markah Peratus (%) ( A ) 80 .4. Akhirnya. Mujib terus teringat akan coklatnya itu. membersihkan) Saya memperdengarkan semula petikan cerita Murid mencatatkan semula perkataan berimbuhan. saya menjalankan 5 aktiviti seperti di bawah: .79 43. Dia tersedar apabila ibu mengejutkannya. Hari ini sekolah Mujib mengadakan Sambutan Hari Kanak-kanak. Mujib?” Tanya Cikgu Nurul. Coklat pemberian Cikgu Nurul itu ingin ditunjukkan kepada ibunya di rumah. Mujib berlari ke bilik untuk mengambil seluar sekolahnya. bersihkan. “Mengapa kamu tidak makan coklat itu.Mengenalpasti perkataan berimbuhan – Mengelaskan jenis perkataan berimbuhan (awalan. Mujib terus pulang.5. Mujib tidak sabar menunggu ibunya pulang dari kerja. Saya menerangkan dan memberi contoh mengenai perkataan berimbuhan Pengimbuhan ialah proses yang memberikan imbuhan atau penambahan kepada sesuatu perkataan . Dia ke dapur untuk memberitahu ibunya. Mujib memegang coklat itu erat-erat. Antara kanak-kanak yang paling gembira termasuklah Mujib.Membina ayat .” kata Mujib.3 Jurnal Kajian Tindakan Negeri Johor 2006 --------------------------------------------------------Sekolah Rendah 4 .Bercerita . Mujib terlena di dalam biliknya. Hasil daripada proses pengimbuhan ini akan terbentuklah kata terbitan. Seluar itu telah direndam oleh ibunya di dalam baldi. Mujib hanya tersenyum mendengar pertanyaan Cikgu Nurul.3 Tindakan yang dijalankan Dalam melaksanakan tindakan.

( C ) 40 .100 25 ( B ) 60 . Bunyi duit syiling di dalam tabung itu berdeting-deting. Hanim menyeluk kocek baju sekolahnya lalu mencapai tabung di bawah katil.6% sahaja murid yang tidak dapat mencatat perkataan. ii. Apitan . Mereka berharap agar sikap Hanim yang suka menabung itu menjadi contoh kepada adik-adiknya yang lain.2 Aktiviti 2 : Mengkelaskan jenis imbuhan Saya mempamerkan carta imbuhan dan menerangkan jenis imbuhan. Dia memberitahu ayah dan ibunya tentang cadangannya itu. Hanim tersenyum gembira. Ayah dan ibu Hanim sangat bangga akan sikap Hanim itu. Terdapat empat jenis imbuhan dalam Bahasa Melayu.19 0 Jadual 4 menunjukkan 25% murid mendapat markah 80 – 100 dan tidak ada seorang pun yang mendapat markah 39 ke bawah. Hanim bercadang untuk membuka akaun simpanan di bank.4. Refleksi : Murid tidak dapat kenal pasti perkataan berimbuhan yang terdapat dalam petikan cerita. Dia terus masuk ke dalam biliknya. Digoncang-goncangnya tabung buluh itu. Pemerhatian : Aktiviti 2 menghasilkan keputusan seperti berikut: Jadual 4 : Peratus Mengkelaskan Perkataan Berimbuhan Markah Peratus (%) ( A ) 80 .59 40 ( D ) 20 . Akhiran . wang di dalam tabungnya sudah banyak. Hanim memasukkan wang ke dalam tabung buluh itu. 5. akhiran dan apitan yang terdapat dalam sukatan) i.79 55 ( C ) 40 . Dalam masa yang singkat.imbuhan yang hadir di tengah-tengah kata dasar. Awalan – imbuhan yang hadir sebelum kata dasar 2. iaitu.39 0 ( E ) 0 . Jurnal Kajian Tindakan Negeri Johor 2006 --------------------------------------------------------Sekolah Rendah 5 .59 20 ( D ) 20 .imbuhan yang hadir selepas kata dasar 3. (Bagi murid tahun 3 hanya imbuhan awalan. Murid mengkelaskan perkataan imbuhan yang didengar mengikut jenisnya dalam lembaran yang diberikan. 1.6 ( E ) 0 . Sisipan .imbuhan yang hadir serentak sebelum dan selepas kata dasar 4. iii. Saya membacakan petikan cerita TABUNG BULUH HANIM Hanim baru saja balik dari sekolah.39 6.19 Jadual 3 menunjukkan hanya 6.

Guru mencatatkan ayat-ayat yang murid-murid bina. Murid dikehendaki menjawab semua soalan. Murid juga menumpukan perhatian terhadap P & P . (Contoh : Seekor monyet ternampak setandan pisang yang masak di atas sebatang pokok pisang) v.4. Guru pembantu membuat pemerhatian terhadap respon murid dalam aktiviti perbincangan Jadual 5: Aktiviti-aktiviti yang digemari murid Aktiviti Bilangan murid % pencapaian Perbincangan 22 43.imbuhan apitan Bahagian D .4 Aktiviti : Ujian Pos Ujian ini dijalankan bertujuan untuk melihat pencapaian murid. ii.Saya dapati dengan kaedah imlak ini murid amat teruja untuk mengecam jenis perkataan berimbuhan yang didengar untuk dicatatkan di ruangan yang betul. Perbincangan – mengenal pasti kesalahan struktur ayat dan membina ayat dengan menggunakan perkataan berimbuhan yang betul. Kertas Ujian Pos disediakan. murid menjawab soalan-soalan serupa dengan soalan Ujian Pra tetapi diubahkan kata dasar. Saya mengedarkan kertas soalan terlebih dahulu.Tandakan _/ atau X menggunaan imbuhan dalam ayat. Murid menyatakan apa yang dilihat. Masa yang diberikan kepada murid untuk menjawab soalan pra ini selama 30 minit.4. 5.membina ayat Bahagian E . Latih tubi membaca ayat yang telah dibetulkan struktur ayatnya. Refleksi : Saya mula sedar bahawa selama ini masalah ini timbul adalah disebabkan muridmurid tidak dibimbing untuk menggunakan perkataan berimbuhan dalam perbualan harian. Bahagian A . Jurnal Kajian Tindakan Negeri Johor 2006 --------------------------------------------------------Sekolah Rendah 6 .imbuhan akhiran Bahagian C . (Contoh :Monyet nampak buah pisang masak) iii. Kertas ujian ini mengandungi 5 bahagian yang membawa pemberian markah sebanyak 50 markah. v.3 Aktiviti 3 : Membina ayat Gambar bersiri dipamerkan dan murid fahami gambar yang dilihat.Imbuhan awalan Bahagian B .6 Membaca 26 56. Refleksi : Saya berpuas hati dengan peningkatan pemahaman murid apabila berjaya mengelaskan perkataan berimbuhan mengikut jenis imbuhan. 5. Pemerhatian : Saya dapati murid lebih seronok belajar Bahasa Melayu jika menggunakan sesuatu bahan sebagai rangsangan.4 i. iv.

Rumusan pemerhatian aktiviti-aktiviti yang dijalankan dalam pengajaran dan pembelajaran Semasa sesi P & P dijalankan dapat dilihat murid-murid lebih berminat dan seronok dengan aktiviti yang dijalankan.6% murid lulus dan 33. Pada keseluruhannya boleh disimpulkan bahawa pencapaian murid telah meningkat selepas tindakan diambil.4 % ) Jumlah 30 ( 100 % ) 30 ( 100 %) Berdasarkan Jadual 7 di atas. Jadual 7 : Prestasi murid mengikut peratus lulus Pencapaian Ujian Pra Ujian Pos Lulus 23 ( 76.5 Refleksi keseluruhan Pencapaian murid dalam Ujian Pra dan Ujian Pos menunjukkan peningkatan yang agak ketara. Saya telah menggunakan kaedah imlak dalam membantu murid-murid untuk menguasai penggunaan imbuhan awalan. 76. Hasil kajian ini menunjukkan bahawa murid boleh dibantu untuk menikmati pengalaman berjaya dalam penulisan karangan jika menguasai salah satu kemahiran berbahasa iaitu penggunaan imbuhan. 5. Hasil kajian ini menunjukkan bahawa tindakan yang diambil berkesan meningkatkan pencapaian murid dalam penguasaan penggunaan imbuhan . Seterusnya saya akan menjalankan satu lagi kajian yang berkaitan dengan Jurnal Kajian Tindakan Negeri Johor 2006 --------------------------------------------------------Sekolah Rendah 7 .59 ) 5 16.19 ) Refleksi Dapatan Ujian Pos menunjukkan terdapat peningkatan pencapaian murid.7 D ( 20 . Jika dalam Ujian Pra ada murid yang gagal tetapi dalam Ujian Pos semua murid lulus malah peratus pencapaian setiap gred juga meningkat. Saya dapati murid mempamerkan satu peningkatan prestasi yang amat baik.0 Cadangan kajian seterusnya. Manakala dalam Ujian Pos.79 ) 15 50 C ( 40 .4% murid dalam ujian Pra. Saya bercadang meneruskan kaedah imlak dalam pengajaran dan pembelajaran akan datang kerana murid sudah menguasai penggunan imbuhan namun masih lemah dalam membina struktur ayat.3 B ( 60 .Jadual 6 : Jadual Perbandingan Pencapaian Ujian Pos Berdasarkan Bilangan dan Peratus Pencapaian Bilangan Peratus (Gred) murid A ( 80 – 100) 10 33. Bukanlah mudah untuk menggalakkan murid mengikuti P&P dengan minat serta memberi tumpuan terhadap isi pelajaran yang ingin diajarkan oleh guru untuk difahami oleh murid. akhiran dan apitan yang betul dalam struktur ayat.39 ) E ( 0 . Kebolehan murid menguasai penggunaan imbuhan yang betul merupakan salah satu peningkatan yang menyumbang kepada markah karangan. Saya berasa puas hati dengan perkembangan yang ditunjukkan oleh murid-murid.6 % ) 30 ( 100 % ) Gagal 7 ( 33. hasil dapatan menunjukkan 100% murid lulus ujian tersebut. 6.

Asas kemahiran berbahasa dalam KBSR Jilid 3. Kecekapan berkomunikasi dalam Bahasa Melayu . BIBLIOGRAFI Abdul Aziz Abdul Talib (1993 ). Penerbitan Fajar Bakti Kuala Lumpur. Sabran ( 1992 ) . Raminah Hj.struktur ayat menggunakan kaedah imlak. Jurnal Kajian Tindakan Negeri Johor 2006 --------------------------------------------------------Sekolah Rendah 8 . Dewan Bahasa dan Pustaka Kuala Lumpur. Menguji kemahiran bahasa. Saya juga mencadangkan kaedah ini dapat digunakan dalam pengajaran dan pembelajaran oleh guru-guru yang mengajar Bahasa Melayu dibantu dengan aktiviti –aktiviti yang menarik dan menggunakan pelbagai media seperti audio–visual yang menarik dan berkesan. prinsip . Perspektif-perspektif dalam pengajaran Bahasa Malaysia. Koh Bon Boon ( 1989 ) . Dewan Bahasa dan Pustaka Kuala Lumpur. Dewan Bahasa dan Pustaka Kuala Lumpur. Zuriah Yusuf (1992 ). teknik dan Contoh.