NASIONALISME

Pengertian Nasionalisme Nasionalisme merupakan satu fenomena sejagat yang mengiktiraf hak setiap bangsa untuk menubuhkan negaranya sendiri, menegakkan kedaulatan rakyat dan menuntut kesetiaan individu kepada negara. Pada umumnya semangat kebangsaan merujuk kepada µperasaan cintakan bangsa dan tanah air¶ yang dijelmakan kepada keinginan untuk berjuang membebaskan tanah air daripada penguasaan kuasa asing menebus maruah bangsa, serta menentukan nasib masa depan ses ebuah bangsa dan negara. FAKTOR YANG MENDORONG KEBANGKITAN SEMANGAT NASIONALISME Faktor Luaran Faktor yang mempengaruhi perkembangan nasionalisme di Tanah Melayu dapat dibahagikan kepada dua kategori utama iaitu faktor dalaman dan juga faktor luaran. Bagi faktor luaran, ianya merupakan peristiwa-peristiwa yang tercetus di luar Tanah Melayu tetapi memberi kesan yang sangat besar kepada perkembangan semangat nasionalisme orang Melayu di Tanah Melayu. Faktorfaktor luaran menjadi pemangkin untuk mempercepat kebangkitan semangat nasionalisme orang Melayu. Antara faktor luaran ialah Gerakan Pemulihan Islam di Mesir. Gerakan Pemulihan Islam bermula di Mesir sejak tahun 1850. Konsep pan-islamisme telah mula diutarakan oleh Syed Jamaluddin alAfghani, seorang pemuda reformis islam timur tengah yang radikal dan revolusioner pada akhir abad ke 19. Gerakan ini dipimpin oleh Sayid Jamaluddin al-Afghani sendiri dan Syeikh Muhammad Abduh. Syeikh Muhammad Abduh dilahirkan di Mesir pada tahun 1829 dan mendapat ijazah dari Universiti alAzhar. Beliau menjadi Mufti Besar dari tahun 1899 hingga beliau meninggal dunia pada tahun 1905. Syeikh Muhammad Abduh telah menyesuaikan prinsip-prinsip Islam menurut kehendak azan moden, tetapi tidak terkeluar dari prinsip dan semangat agama Islam yang sejati. Ajaran beliau adalah berdasarkan kepada ajaran Allah dan Rasul seperti yang tercatit di dalam al-Quran dan al-Hadis. Yang disesuaikan ialah perkara-perkara dan hal-hal takwim serta pentafsiran Islam mengenai sesuatu pendapat atau hukum di dalam al-Quran. Ajaran dan pandangan beliau di anggap baru, prgresif dan revolusioner dan amat sesuai dengan zamannya. Matlamat-matlamat Gerakan Pemulihan Islam ialah memperjuangkan konsep Pan-Islamisme, iaitu penyatuan umat Islam di seluruh dunia. Selain itu, gerakan ini turut bermatlamat untuk membebaskan agama Islam daripada kepercayaan kolot dan ortodoks yang tiada kaitannya dengan ajaran Islam yang sebenar.Antara lain ialah memulihkan agama Islam mengikut ajaran Islam yang terkandung dalam al-Quran dan Hadith. Turut bermatlamat untuk mencapai kemajuan dalam bidang ekonomi dan sosial mengikut al-Quran dan Hadith dan yang terakhir ialah membebaskan negara Islam dari pengaruh penjajahan Barat. Pada masa itu juga, ramai orang melayu yang telah pergi ke luar negeri, terutamanya ke timur tengah untuk mempelajari agama islam. Tidak kurang juga yang pergi menunaikan fardhu haji. Perkembangan reformisme di timur tengah itu telah mempengaruhi kedua dua kumpulan tersebut. Mereka mula menyebarkan gagasan baru kepada masyrakat melayu berlandaskan agama islam.

Konsep Gerakan Pemulihan Islam ini telah memberi ilham kepada pelajar-pelajar Melayu yang menuntut di Universiti Al-Azhar, Mesir untuk berjuang di negara sendiri. Pelajar-pelajar yang berpendidikan Arab dari Mesir pulang ke Tanah Melayu dan menjadi pelopor Gerakan Islah -Islam. Mereka berusaha menyatupadukan masyarakat melayu berdasarkan identiti agama islam. Tokohtokoh terkenal ialah Syed Sheikh Ahmad al-Hadi, Syeikh Tahir Jalaluddin, Syeikh Mohammad Salim al-Kalali dan Haji Abbass bin Mohammad Taha. Mereka menyebarkan idea-idea Islam-Islamiah atau pemulihan agama Islam serta konsep Pan-Islamisme di kalangan kaum Melayu menerusi majalah alImam. Faktor kedua ialah Gerakan di Turki yang dapat dibahagikan kepada tiga gerakan iaitu Gerakan Pan-Islam, Gerakan Khilafat dan Gerakan Turki Muda. Bagi Gerakan Pan-Islam, ianya adalah satu gerakan untuk menyatukan umat Islam di dunia di bawah Empayar Turki atau Empayar Uthmaniyah. Gerakan Pan-Islam mahu menentang penjajahan Barat dan menghapuskan kepercayaan kuno yang

Turki mengisytiharkan peperangan jihad terhadap kuasa Berikat (Amerika Syarikat. karya ini telah berjaya merangsang pembaca serta menimbulkan perasaan bangga dan harapan untuk membawa pembaharuan di timur dan ini termasuklah kepada pembaca melayu. boleh menjadi kuat seperti Jepun melalui kemajuan teknologi dan pendidikan. Ulama Syeikh Haji Wan Ahmad dari Pattani ingin menyatukan Kelantan dan Pattani. terdapat pandangan yang baik mengenai Turki Muda. ekonomi Turki dikuasai semula oleh orang Turki dan bukan oleh orang Yahudi dan Kerajaan Turki memberikan peluang yang luas kepada rakyat untuk menguasai bidang ekonomi. Masih ada berita yang sampai ke Tanah Melayu melalui suratkhabar dan surat peribadi pejuang-pejuang Pan-Islam. orang Asia dan Melayu mulai sedar akan kepentingan pelajaran. Pada bulan Februari. Orang Islam di India membentuk Gerakan Khilafat untuk mengekalkan kuasa Turki dan sistem Khilafat. Askar-askar India berjaya membunuh lebih 40 orang British dan hampir berjaya menakluki Singapura. Pemimpin-pemimpin Meiji seperti Maharaja Mutsushito telah memodenkan negara Jepun. Jepun berjaya meniru teknologi Barat. Britain dan Perancis).bertentangan dengan ajaran Islam. Hakikat ini telah disedari oleh golongan terpelajar di Tanah Melayu. Perang tersebut telah membuktikan bahawa. Antara kemenangan Jepun terbesar ialah apabila dapat mengalahkan Eropah. Pada tahun 1907. Perkara ini telah mewujudkan Ilham dan keazaman dalam jiwa rakyat Asia. Yang terakhir sekali ialah Gerakan Turki Muda yang dipimpin oleh Mustapha Kamal Attaturk yang bergerak untuk memodenkan Turki. melalui ajaran Islam. Faktor-faktor inilah yang menjadikanr akyat kuat menentang penjajah. Umat Islam di Tanah Melayu sangat menghormati Empayar Turki dan segala perkembangan di Turki mempengaruhi mereka. Masyarakat melayu mula percaya bahawa dengan adanya teknologi dan pendidikan. Perkembangan di Jepun mengalahkan kuasa Rusia telah membawa kesedaran dan keyakinan . Kaum Muda di Tanah Melayu telah menubuhkan Kesatuan Melayu Muda (KMM) pada tahun 1938 untuk bergiat dalam politik.Sejak tahun 1868. teknologi dan perpaduan. Empayar Turki ditubuhkan oleh Usman pada tahun 1300. Jepun muncul sebagai negara yang moden dan kuat. Kesan daripada kemenangan ini. Askar-askar India diberikan keyakinan bahawa pakatan Jerman-Turki akan menang dalam Perang Dunia Pertama. British cuba menguasai Turki. al-Ikhwan dan Saudara turut menyiarkan tentangan terhadap Turki Muda. Semasa Perang Dunia Pertama. pakatan di antara Jerman-Turki tewas dalam Perang Dunia Pertama. Turki diisytiharkan sebagai Republik pada tahun 1923 dan sistem Khilafat dimansuhkan. Golongan Turki Muda dikatakan tidak mementingkan agama dan undang-undang Islam dalam perkembangannya. Namun demikian. Abdul Kadir Adabi mengecam gerakan Turki Muda kerana memasuhkan sistem Khilafat. seorang tokoh bernama Abdullah Abdul Rahman telah menghasilkan karya berjudul 'Mataharai Memancar' (The Rising Sun) yang menceritakan sejarah Jepun.Dalam peperangan yang berlaku di antara Rusia dengan Jepun (1904-1905) menyaksikan Jepun telah memperolehi kemenangan. Karya ini telah dialihbahasakan oleh beliau daripada karya Mustafa Kamal dari Turki yang asalnya daripada bahasa arab. British cuba menyekat berita dari luar tetapi gagal. Bagi gerakan Khilafat pula. Jepun mengubahsuai teknologi Barat untuk kegunaannya. Abdul Kadir Adabi atau Abdul Kadir bin Ahmad adalah seorang penulis dari Kelantan. askar India melancarkan dahagi di Singapura. Menurut Za'ba. Kegiatan Turki Muda memberikan perangsang kepada golongan Kaum Muda di Tanah Melayu untuk menentang penguasaan British. Di antara mereka ialah Syed Sheikh al-Hadi yang mula menggalakkan orang melayu memajukan diri mereka dalam aspek ekonomi dan sosial. Faktor luaran yang ketiga ialah pengaruh dari Jepun . Golongan Turki Muda menyebarkan semangat kebangsaan di Turki. sesebuah n egara tidak mengira saiznya. Beliau ingin menentang Siam dan menubuhkan Kerajaan Islam di bawah naungan Turki tetapi gagal. mereka juga boleh menghalau keluar orang British dari Tanah Melayu. tetapi dapat dihapuskan oleh askar British. Pejuang Islam di Singapura. Gerakan Khilafat yang ditubuhkan di Singapura dikawal rapi oleh British. Turki dan Jerman berpakat menentang kuasa Berikat. sekaligus membuktikan rakyat Asia bijak. Pahang mendapatkan bantuan Turki (1890-an) untuk menghalau British tetapi gagal. ianya juga memberi kesan kepada pemikiran tokoh-tokoh awal Tanah Melayu. iaitu mere membangkitkan ka semangat kebangsaan di Turki. Kejayaan ini telah memberi ilham dan kesedaran kepada orang Asia termasuk orang melayu bahawa barat tidaklah sekuat seperti yang digeruni oleh mereka. iaitu Kassim Ismail Mansur dan Nur Alam Syah mempengaruhi dasar India yang beragama Islam melancarkan dahagi. Dalam masa yang sama. Mehemet Kiamil Bey cuba mengembangkan pengaruh Pan-Islam di Johor tetapi gagal. Akhbar Pengasoh.

Antara lain ialah usaha persatuan-persatuan Melayu merintis jalan penubuhan UMNO pada tahun 1946. Gerakan kemerdekaan rakyat Indonesia menentang pemerintahan Belanda telah memberi semangat kepada golongan melayu yang inginkan pembebasan daripada penjajahan British. Beliau telah berjaya menumbangkan kerajaan Manchu dan menubuhkan sebuah negara republik China. Kebanyakan orang Melayu tidak menyertai PKI kerana ajaran komunis yang bertentangan dengan agama Islam. Faktor luaran yang keempat pula merupakan pengaruh dari Indonesia. Penduduk di Tanah Melayu juga turut mempunyai keinginan yang sama iaitu ingin membebaskan diri daripada penjajahan Brirish. timbul persatuan Melayu pada tahap-tahap berlainan. Yang terakhir sekali ialah Parti Nasional Indonesia (PNI). Sarekat Islam ialah parti politik yang pertama di Indonesia. Beberapa parti politik telah ditubuhkan ditubuhkan di Indonesia. Kongres Melayu Se Malaya diadakan pada 9 Ogos 1939 bertujuan memupuk perpaduan di kalangan orang Melayu. PNI mengamalkan ideology yang menganjurkan revolusi untuk menggulingkan kerajaan Belanda. . Agama Islam menjadi faktor utama menyatukan orang Islam di Indonesia supaya menentang penjajah Belanda. Cawangan Sarekat Islam di Johor tidak mendapat sambutan yang memuaskan. PNI diasaskan oleh Sukarno dan Sartono pada tahun 1927. Cawangan Sarekat Islam di Johor ditubuhkan oleh Haji Ibrahim bin Sidin dari Singapura. Akibatnya. Penentangan terhadap British di Terengganu (1928) dimulakan oleh Syarikatul Islam yang diketuai oleh Sayid Muhammad dari Johor. Tan Malaka dan Darsono pada tahun 1920. Parti politik yang kedua pula ialah Parti Komunis Indonesia (PKI). Syed Syeikh al-Hadi mengambil Mohammad Yunus bin Abdul Hamid menjadi pengarang di akhbarnya. Gerakan ini dipimpin oleh Mahatma Gandhi.bahawa orang melayu juga boleh mempertahankan kepentingan mereka daripada terus di tindas oleh pihak British. Pada tahun 1911 berlaku Revolusi China yang dipimpin oleh Dr. Melaului gerakan ini juga telah member kesedaran kepada openduduk di Tanah Melayu untuk bangkit dari terus dikuasai oleh kuasa asing. Sarekat Dagang Islam diasaskan oleh Raden Mas Tirtoadisoeryo pada tahun 1909. Ahli ahli PKI termasuk Tan Malaka cuba menyebarkan fahaman komunis di Singapura tetapi tidak berhasil. Keadaan ini m embangkitkan kesedaran rakyat Tanah Melayu untuk menentang British. Pemuda-pemuda Indonesia memperjuangkan kebebasan mereka melalui tulisan. Antaranya ialah Sarekat Islam. Pelajar MPSI dipengaruhi oleh perjuangan PNI yang mengamalkan dasar tidak bekerjasama dengan penjajah. Akhbar Sinaran Zaman dan Idaran Zaman yang diterbitkan oleh Syed Syeikh al-Hadi menceritakan perjuangan Sarekat Islam. Sun Yat Sen. Mereka berjuang untuk memajukan bidang sosial. Jose Rizal memimpin perjuangan rakyat Filipina menentang penjajahan Sepanyol. pergerakan sosial dan kebudayaan. Penduduk Tanah Melayu menguatkan semangat dan bersatu padu untuk melepaskan diri daripada kuasa penjajah. Sayid Muhammad dipercayai ingin meluaskan cawangan Sarekat Islam di Terengganu. Faktor terakhir adalah Gerakan Kesedaran Kebangsaan India. Selain itu. Beliau telah menubuhkan Liga Filipina untuk memajukan orang Filipina dan menuntut Sepanyol memberi layanan adil kepada rakyat. PKI diasaskan oleh Semaun. Dengan itu. Pengaruh Sarekat Islam tersebar ke Tanah Melayu pada 1920-an melalui ceramah dan kelas agama oleh guru-guru agama dari Sumatera. Dasar tidak bekerjasama in telah diamalkan i oleh pejuang nasionalis di India yang diketuai oleh Mahatma Gandhi. Mohammad Yunus adalah ahli Sarekat Islam dan penerbit akhbar Sinaran Zaman di Sumatera. turut timbulnya Gerakan Kesedaran Kebangsaan China. Sutan Jenin dari Sumatera dapat mengembangkan pengaruh Komunis di Tanah Melayu pada tahun 1930 an. Pengaruh dari luar yang tersebar melalui majalah dan akhbar dapat membangkitkan semangat kebangsaan di kalangan orang Melayu. Tujuan gerakan ini adalah untuk membebaskan India daripada penjajahan British. gerakan ini telah memberi semangat serta kesedaran kepada penduduk Tanah Melayu untuk terus bangun dari penindasan yang berleluasa di Negara sendiri. Nama Sarekat Dagang Islam dituka r kepada Sarekat Islam pada tahun 1912. peranan pengaruh luar merupakan faktor penting kebangkitan nasionalisme Melayu. Pemimpin Sarekat Islam yang terkenal ialah Omar Said Tjokroaminoto dan Agus Salim. Kemudiannya. Faktor kelima adalah Gerakan Kesedaran Kebangsaan Filipina. Tan Malaka berpendapat bahawa orang Melayu sukar dipengaruhi kerana mereka berfahaman konservatif. Kesimpulannya. Pertubuhan sulit ini berpengaruh kuat di Beserah hingga ke Kemaman. ekonomi dan politik orang Melayu.

Oleh yang demikian. Golongan ini menerima pelajaran dan inspirasi dari gerakan pemulihan Islam moden dan gerakan Pan-Islamisme yang diasaskan pada penghujung abad ke-19 dan awal abad ke-20 oleh Imam Syeikh Muhammad Abduh dan Sayid Jamaluddin al-Afghani. Antara faktor dalaman ialah agama. Manakala orang cina pula menguasai sektor ekonomi di kawasan Bandar seperti menjadi peniaga. Mereka dari golongan ini hampir keseluruhannya memperoleh pelajaran dari Timur Tengah dan terpengaruh dengan gerakan pemulihan yang berlaku di sana. Mereka berpendidikan Arab dan melanjutkan pengajian Isla ke Universiti Alm Azhar di Kaherah. Mereka mulai sedar bahawa kedudukan ekonomi dan sosial terancam sebab adanya masyarakat dari luar. tetapi orang mealyu tersisih daripada kegiatan ekonomi komersial tersebut. Antara ketiga-tiga golongan ini. Syed Syeikh Ahmad al-Hadi. . mereka mendapat tentangan daripada golongan ulama tua yang kolok dan ortodoks. mereka telah berkhidmat dalam jabatan agama di negeri-negeri Melayu. Situasi ini telah menyemarakkan semangat nasionalisme orang melayu untuk mempertahankan kedudukan mereka di Tanah Melayu. Golongan ortodoks ini memusuhi bukan setakat fahaman baru dalam agama. tetapi juga memusuhi perjuangan nasionalisme Melayu yang dibawa dan dirancang oleh revolusioner ini. Mengikut revolusioner ini. orang Melayu sedar bahawa mereka perlu bertindak bagi membawa perkembangan ekonomi dan sosial ke atas masyarakat mereka supaya tidak lagi mundur dalam bidang tersebut. Faktorkedua ialah kesedaran orang melayu tentang kemunduran mereka juga turut menjadi punca dalaman kebangkitan nasionalisme di Tanah Melayu. Haji Abbass Muhammad Taha dan Syeikh Mohammad Salim al-Kalali.Faktor Dalaman Faktor-faktor dalaman merupakan peristiwa-peristiwa yang tercetus di Tanah Melayu dan memberi pengaruh yang sangat besar dalam membangkitkan dan menyemarakkan semangat nsionalisme orang Melayu. Oleh sebab fahaman mereka berkenaan ajaran agama Islam baru dan agak berlainan dengan fahaman seperti kepercayaan bidaah dan khurafat yang sedia berakar umbi di negeri-negeri Melayu. golongan yang berpendidikan Arab memainkan peranan penting dalam gerakan Pemulihan Islam di kalangan masyarakat Melayu. masyarakat Melayu terutamanya yang tinggal di bandar-bandar berasa tidak puas hati dengan keadaan ekonomi. Kesedaran ini melahirkan 3 golongan di bandar-bandar untuk memperjuangkan kepentingan masyarakat Melayu pada awal abad ke-20. Banyak ladang getah dan lombong bjih timah dimiliki dan diusahakan oleh orang Eropah. Mesir. Sekembalinya dari Timur Tengah khasnya dari Mesir ke tanah air pada awal abad ke -20. Keadaan ini mula disedari oleh peniaga-peniaga keturunan arab yang tinggal di Negeri-Negeri Selat terutamanya Singapura. Kegiatan ekonomi kapitalis dikuasai oleh orang Cina dan pedagang pedagang Eropah. Walaupun ekonomi Tanah Melayu yang berasaskan getah dan bijih timah berkembang pesat. Pada penghujung abad ke-19 dan awal abad ke-20. orang Melayu tertinggal jauh kerana system pendidikan melayu tidak mempunyai nilai untuk meningkatkan taraf dan kedudukan orang melayu dalam bidang ekonomi. Kesedaran ini telah melahirkan kumpulan-kumpulan kecil yang berpengaruh dalam masyarakat Melayu untuk memperjuangkan kemajuan orang Melayu dalam bidang ekonomi dan sosial. Islam memerlukan perubahan dan penafsiran baru dan sesuai untuk menghadapi cabaran dunia yang menghadapi perkembangan pesat. sosial dan politik mereka. Orang Melayu sedar permintaan orang Cina tersebut akan menggugat kedudukan mereka sebagai penduduk pribumi. iaitu kaum imigran seperti Cina dan India. Dalam bidang pendidikan pula. Golongan berpendidikan Arab ini yang mula-mula sekali menyuarakan rasa tidak puas hati mereka terhadap keadaan ekonomi dan sosial orang Melayu pada masa itu. Orang melayu mula sedar bahawa mereka perlu mempertahankan hak mereka di Tanah Air sendiri apabila orang cina Peranakan di Negeri-Negeri Selat dan Negeri-Negeri Melayu Bersekutu mendesak supaya diberi hak yang sama dengan Melayu daripada kerajaan British. Di antara penuntut-penuntut Melayu yang membawa pengaruh dari Timur Tengah ialah Syeikh Muhammad Tahir bin Jalaluddin. Orang melayu menjadi penduduk pribumi tetapi masih tertinggal jauh dalam bidang ekonomi dan sosial.

dimana daripada ng jumlah 1320000 orang penduduk negeri-negeri melayu bersekutu. Faktor keempat ialah Bahasa dan kesusasteraan .Bahasa Melayu hanya digunakan dalam Sekolah Melayu. kerana mereka sedar hak mereka sebagai rakyat pribumi sedikit demi sedikit diambil alih oleh pihak pendatang dan kaum penjajah. Pihak british kemudian telah memulakan proses menginstitusikan berbagai bidang kerajaan yang merangkumi hampir semua aspek kehidupan politik. Kesengsaraan yang dialami oleh orang-orang Melayu dalam kehidupan seharian dan penipuan yang dilakukan Jepun telah mendorong orang-orang Melayu bangun dan mewujudkan organisasi antiJepun. Akibat daripada keadaan ini. perbahasan dalam MMN dan MMP menggunakan Bahasa Inggeris. bahasa Melayu sebenarnya semakin hilang peranan dalam sistem pendidikan Inggeris dan Jepun. pengaruh dan kedudukan ekonomi mereka di tanah melayu. Ketika penaklukan British ke atas Tanah Melayu. pemimpin organisasi ini juga telah menjadi orang-orang terpenting dalam menegakkan nasionalisme Melayu seperti Kapten Hussin Onn. Dalam puisi Omar Mustaffa yang tersiar dalam Utusan Melayu keluaran 18 Januari 1913 menggesa orang Melayu supaya rajin bekerja dan jangan membiarkan kekayaan diambil oleh bangsa lain. Mereka akhirnya menjadi tulang belakang kepada askar Melayu setelah negara mencapai kemerdekaan. Ini dapat memperlihatkan hilangnya kewibawaan dan pertuanan Melayu. Semua ini telah menyedarkan orang Melayu akan kepinggiran bangsa dan bahasa Melayu. Seruan Kebangsaan oleh Melati Pahang (1937) yang menggesa orang Melayu mencari ilmu dan Serunai Pujangga oleh Anum (1940) yang menggesa orang Melayu bersikap berani dan sanggup berkorban. PETA boleh dikatakan menjadi duri dalam daging kepada pentadbiran tentera Jepun.Langkahlangkah yang di ambil oleh pihak british ini telah menimbulkan rasa tidak puas hati di kalangan orang melayu. ia semakin menebalkan rasa benci dan meningkatkan kadar nasionalisme Melayu. 511000 adalah orang melayu. Perkara ini pernah dibantah oleh Raja Chulan akan kepinggiran Bahasa Melayu dalam bahasa undang-undang dan juga penggunaannya dalam MMN dan MMP kerana wakil Melayu tiidak faham apakah yang dibahaskan. terdapat juga puisi lain seperti Sedarlah oleh Mahmud Ahmadi. Ini sebenarnya membayangkan kelunturan budaya Melayu dalam negara sendiri. Usaha mencapai tujuan ini paling pesat dilakukan di negeri-negeri melayu bersekutu. Pihak British telah berpuas hati dengan kaedah pengukuhan kuasa. Mereka akhirnya memberikan kerjasama kepada organisasi-organisasi anti-Jepun dengan membekalkan maklumat agar dapar mempertingkatkan keberkesanan penentangan mereka. Kaum melayu mulai sedar yang mereka telah ketinggalan dalam pembangunan ekonomi dan sosial di mana orang bukan melayu menjadi peserta yang kuat. ekonomi dan sosial. . Dalam hal ini. Maka wujudlah askar-askar wataniah dan Force 136. Selain itu. Dalam pada itu. dapat memperkukuhkan perjuangan orang Melayu dalam meletakkan taraf bahasa Melayu sebagai Bahasa Kebangsaan dan Bahasa Rasmi negara selepas merdeka. Keadaan ini menyebabkan kaum pendatang mula menguasai ekonomi di tanah melayu. Tambahan pula. Jadi. institusi melayu tradisional dan elit melayu tradisional mendapati diri mereka terpaksa mengambil peranan yang semakin kecil dan hal ehwal kerajaan dan pen tadbiran. Secara tidak langsung. Penipuan dan tingkah laku pemimpin Jepun dalam dolak dalik mereka untuk memberikan kemerdekaan kepada Tanah Melayu merupakan satu seksaan batin kepada pemimpin Melayu yang bekerjasama dengan Jepun. Semenanjung oleh Harun Aminurashid (1919).tulisan Jawi telah diperkenalkan sebagai tulisan rasmi Bahasa Melayu . Selain itu.Selain itu. Melalui faktor bahasa dan kesusasteraan ini. Antara lain.faktor ketiga ialah rakyat menderita di negara sendiri akibat dijajah bangsa asing. Jika dapat kita perhatikan. pihak British telah mula membawa masuk imigran cina dan india secara besarbesaran untuk mengeksploitasi sumber-sumber ekonomi yang masih belum diterokai oleh masyarakat melayu dengan sepenuhnya. Selain itu. gelanggang bagi orang Melayu melahirkan ketidakpuasan melalui adalah karya sastera. dasar penjajahan Barat juga telah menimbulkan semangat nasionalisme ke dalam jiwa penduduk Tanah melayu. Keadaan menjadi lebih buruk menjela tahun 1921. Antara lain ialah kewujudan sasterawan yang dilahirkan oleh sekolah-sekolah Melayu dan MPSI. Pengaruh Arab turut wujud hasil dari peranan golongan agama dan bagi menggantikan penggunaaan tulisan rumi yang diperkenalkan penjajah. 495000 orang cina dan 305000 orang india.

mereka dapat mempertahankan nilai-nilai keislaman semasa kemasukan kuasa british dan kemasukan kaum imigran. para pembaca akan mengetahui dasar perjuangan yang hendak disampaikan. Melayu tidak lagi berpecah dan dikenali dengan keturunan seperti Jawa. Sains dan pelbagai subjek akademik lain. perlembagaan dan nasionalisme. liberalisme. terutamanya pendidikan melayu telah memainkan peranan penting dalam kesedaran kebangsaan di kalangan orang melayu. Faktor kelima ialah sistem pendidikan. R. Putera Gunung Tahan oleh Haji Muhammad yang mengecam British melalui kisah lucu dengan tujuan memupuk semangat cinta akan negara. telah menyumbngkan terhadap kemajuan intelek dan material orang melayu. Oleh kerana penyediaan sekolah-sekolah melayu oleh orang inggeris ini bukan satu yang ikhlas. Melalui sistem pendidikan ini. tujuan british bukanlah untuk melahirkan golongan cerdik pandai dikalangan orang melayu.Selain puisi. Sistem pendidikan yang sama antara penduduk juga memberikan peluang orang -orang Melayu menerima semangat kebangsaan. hidup maju dan bebas daripada penjajahan dan Anak Mat Lela Gila oleh Ishak Haji Muhammad (1941) menyeru orang Melayu berjuang mencapai kemajuan. menjelang tahun 1900. Anak Dibuat Demal. Mereka hanya ingin melihat anak-anak orang melayu menjadi lebih pandai sedikit daripada ibubapa mereka. Antara kejayaan lain adalah penubuhan Dewan Bahasa dan Pustaka yang berperanan sebagai pembina dan pengembang bahasa Melayudan alat penyatuan bangsa. Melalui cerpen yang disiarkan. perkembangan pendidikan. maka barulah sekolah-sekolah pondok dan madrasah telah membuka minda kaum melayu terhadap masalah-masalah politik yang dihadapi oleh mereka di tanah melayu. Jika dibandingkan dengan sistem Inggeris. Melor Kuala Lumpur oleh Harun Aminurashid (1930). Yang belajar di sekolah Inggeris pula ialah ana k-anak golongan bangsawan yang ingin dijadikan oleh orang British sebagai pegawai dan pentadbir bawahan sahaja.faktor keenam ialah kemunculan golongan intelektual juga antara faktor dalaman kebangkitan semangat nasionalisme. pendidikan agama yang dijalankan di sekolah-sekolah pondok dan madrasah telah mendapat sambutan hebat penduduk tempatan. Selain itu. terutamanya generesai muda terhadap isu -isu yang mempengaruhi orang melayu. novel juga dikarangkan untuk membangkitkan semangat kebangsaan. Pada dasarnya. Pendedahan kepada dunia luar melalui surat khabar. Orang-orang Melayu tidak diajar secara akademik. umpamanya 'jawi peranakan'.Cerp merupakan cerita en pendek yang mempunyai masihat. sistem parlimen. Antara kejayaan orang Melayu dalam bidang sastera pasa masa itu ialah melahirkan para pejuang sastera dalam Asas 50 dan Asas 66. Walau bagaimanapun. Sukatan dan dasar yang tidak selaras membangkitkan rasa tidak puas hati orang Melayu terhadap layanan Inggeris. 'khizanah al -ilmu' dan taman pengetahuan. J. Dalam zaman pendudukan Jepun sukatan yang diajarkan meliputi bidang -bidang Matematik. telah membuka mata orang melayu. Pertanian.Kesimpulannya.Terdapat sekolah-sekolah pondok. Hal ini mendedahkan orang-orang Melayu kepada ilmu pengetahuan. Bugis dan lain-lain. Antaranya ialah Hikayat Faridah Hanum oleh Syed Syeikh al-Hadi (1925) yang mencadangkan wanita perlu diberi pendidikan. Dengan itu. Maka surat khabar melayu telah digunakan sebagai bahan pengajaran. Ini dapat menyumbang ke arah pembentukan bangsa Melayu melalui penggunaan Bahasa Melayu . Banjar. Namun demikian sekolah-sekolah seumpama ini kurang memainkan peranan untuk menanan semangat kebangsaan pada tahap-tahap awal. Rumah Besar Tiang Sebatang oleh Ishak Haji Mahmud yang menyeru orang Melayu menbenci dan menentang penjajahan British. Di antara cerpen yang terkenal ialah Cerita Awang Putat oleh Abdul Rahim Kajai yang menyeru orang Melayu supaya rajin bekerja. Sekolah-sekolah melayu telah mula dibuka di kawasan-kawasan barat dan selatan tanah melayu sejak tahun 1880-an lagi. tetapi hanya dalam bidang kemahiran. sekolah-sekolah melayu dan sekolah inggeris yang disediakan bagi orang melayu. bila islam memasuki era reformasi. Mereka terpengaruh dengan idea-idea dan falsafah politik demokrasi. Kebanyakan cerpen menyeru rakyat bekerja untuk kemajuan dan kemerdekaan negara. Di samping itu. madrasah. mereka tidak memberikan peluang yang sama. Di Sini Kita Bukannya Orang Dagang dan Siasat Yang Tiada Diminta yang ditulis oleh Shamsuddin Salleh. Wilkonson selaku penyelia sekolah-sekolah (1877-1895) mendapati bahawa surat khabar melayu bersama pendidikan secara amnya. Guru-guru Melayu dihantar ke Jepun untuk menambahkan pengetahuan . maka tidak terdapat buku-buku teks dan kurikulum yang sesuai. Penubuhan persatuan yang memperjuan gkan bahasa seperti PASPAM (berjuang bagi menjadikan dan memperkasakan Bahasa Melayu seperti sebelum penjajahan ) turut diwujudkan.

pada tahun 1939. muncul golongan wartawan yang komited dan sedar akan nasib bangsanya. Pelajar-pelajar yang menuntut di sekolah ini akan sedar akan kelemahan mereka dalam agama Islam dan mereka didorong untuk berusaha bersungguh-sungguh lagi supaya tidak keluar dari ajaran Islam yang sebenar. Sekolah agama yang penting di Singapura ialah Madrasah al-Iqbal al-Islamiyah. Raja Chulan (Raja Dihilir) merupakan ahli Majlis Pusat dan beliau perjuangkan hak dan keistimewaan orang Melayu. Selain itu. Akhbar ini diterbitkan oleh golongan kaum muda yang dipimpin oleh Syed Syeikh al-Hadi. Eunos Abdullah dan Dato¶ Onn Jaafar. kedaerahan dan kenegerian. Umpamanya. Satu daripada bahan bacaan terawal ialah 'pengetahuan bahasa'. Di samping itu. Selain akhbar yang disebut di atas. Beliau juga mengenengahkan isu kepinggiran Bahasa Melayu. Beliau berjuang melalui akhbar Warta Malaya dan Lembaga Melayu dengan membuat bidasan dan kritikan serta mengadakan rapat umum Ibrahim Yaakub pula adalah . akhbar Utusan Melayu telah diterbitkan. Melaka dan Pulau Pinang. Masyarakat melayu tidak kira . Golongan wartawan telah membangkitkan isu-isu kemunduran masyarakat Melayu dalam semua aspek seperti sosial. Pengarang yang pertama ialah Rahim Kajai dan pengarang yang terkemuka pula ialah Ishak Muhammad atau dikenali sebagai Pak Sako. Fajar Sarawak dan sebagainya. Walau bagaimanapun ianya telah membantu menyelesaikan halangan geografi di kalangan masyarakat melayu. majalah. Sistem perhubungan yang telah dimajukan oleh pihak British adalah demi kepentingan ekonomi mereka. Maktab Melayu Kuala Kangsar dan Maktab Perguruan Sultan Idris (MPSI) juga bertanggungjawab dalam membangkitkan semangat nasionalisme di kalangan penduduk. Seterusnya. Ahmad Boestaman adalah pejuang KMM yang mencetuskan idea merdeka pada tahun 1939. Sekolah-sekolah agama telah didirikan di Singapura. terdapat juga akhbar Warta Malaya (1930). Beliau memperjuangkan ketuanan Melayu dan perkembangan sosio ekonomi serta politik Melayu. Antara golongan terpelajar seperti Raja Chulan. novel dan rencana. Karya ini membicarakan budaya melayu yang kian berubah akibat pengaruh british dan imigran cina. disamping itu karya ini juga memperihatkan peri pentingnya bahasa melayu dalam budaya masyarakat melayu seagai alat menyatukan kaum melayu melalui satu identiti bahasa. Mereka berazam untuk mengatasi masalah ini dan memperkenalkan satu generasi baru orang Melayu yang akan membela bangsa dan negara merek a. kemunculan alat pencetak telah mencetuskan kesedaran kebangsaan melalui penertbitan akbar. hasil karya raja Ali Haji yang disusun pada tahun 1858. ekonomi dan politik. Kuala Terengganu (Terengganu) dan Muar (Johor). Faktor terakhir adalah perkembangan sistem perhubungan. Surat khabar digunakan sebagai medan untuk menyedarkan masyarakat melayu terhadap keadaan mereka di tanah air mereka sendiri. Melalui kegiatan ini. Seruannya diteruskan oleh akhbar lain seperti Neracha. Graduan MPSI menubuhkan Persatuan Sastera Melayu pada tahun 1923 bagi menggalakkan pertumbuhan sastera dan membangkitkan semangat nasionalisme . ia sebenarnya menambahkan intelek Melayu yang akhirnya dapat digunakan untuk mencetuskan semangat dan kesedaran nasionalisme . Dalam masa yang sama.faktor ketujuh ialah perkembangan media massa turut memainkan peranan yang penting dalam gerakan kesedaran di Tanah Melayu. pendidikan. Guru-guru dari MPSI telah menyedari masalah yang dihadapi oleh orang Melayu. Dato Onn Jaafar dapat menyatukan persatuan-persatuan Melayu dan menubuhkan UMNO bagi menentang Malayan Union. Idea nasionalisme lahir melalui surat khabar. di Melaka ialah Madrasah al-Hadi dan Pulau Pinang ialah Madrasah al-Mashor. Bangsa Melayu diminta berusaha dengan gigih untuk kemajuan. majalah & novel. tetapi tidak menerima sambutan. pada tahun 1910. pada 23 Julai 1906.berbahasa. Syeikh Tahir Jalaluddin. al-Ikhwan dan Pengasoh. terdapat lebih daripada 2400km jalanraya terturap. akhbar al-Imam telah diterbitkan di Singapura. Sistem persekolahan di sekolah itu mengikut sistem yang terdapat di Mesir dan di Barat. Sistem perhubungan ini dapat membantu merentasi sikap kekampungan. pejuang MPSI yang telah menubuhkan Ikatan Pemuda Semenanjung bagi mencetuskan ketidakpuasan hati layanan Inggeris terhadap soiso ekonomi orang Melayu terutama dalam bidang pendidikan. Akhbar ini menjadi lambang perpaduan dan kegigihan orang Melayu. Majlis (1935). Selain itu. Syeikh Mohammad Salim al-Kalali dan Haji Abbass Mohammad Taha. Penerbitan Utusan Melayu turut menerbitkan Utusan Zaman dan Mastika. Di Negeri-negeri Melayu telah didirikan di Teluk Intan (Perak). ebagai S contoh. Selain itu Dr. Tunas Melayu. al-Islam. Buhanudin Al-Helmi juga antara golongan intelektual dan merupakan pemimpin PKMM yang tidak sehaluan dengan Inggeris dan mencari kemerdekaan bagi Tanah Melayu.

Keadaan ini secara tidak langsung dapat menyatupadukan penduduk melayu. . Idea dan pemikiran pemimpin-pemimpin melayu yang berjiwa kebangsaan tersebar dengan pantas kepada masyarakat di kawasan perkampungan. kesedaran tentang kemunduran orang melayu. melalui sistem perhubungan jalan raya dan jalan keretapi. faktor-faktor dalaman ini mempunyai peranan yang tersendiri dalam membangkitkan semangat nasionalisme penduduk Tanah Melayu. bahasa dan kesusasteraan serta perkembangan media massa. C ontohnya ialah agama. yang seterusnya mewujudkan identiti kebangsaan.dari daerah atau negeri yang berlainan dapat berhubung di antara satu sama lain. Jadi faktor-faktor inilah antara yang banyak membantu kearah proses kemerdekaan rakyat. Kesimpulannya. sistem pendidikan.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful