NASIONALISME

Pengertian Nasionalisme Nasionalisme merupakan satu fenomena sejagat yang mengiktiraf hak setiap bangsa untuk menubuhkan negaranya sendiri, menegakkan kedaulatan rakyat dan menuntut kesetiaan individu kepada negara. Pada umumnya semangat kebangsaan merujuk kepada µperasaan cintakan bangsa dan tanah air¶ yang dijelmakan kepada keinginan untuk berjuang membebaskan tanah air daripada penguasaan kuasa asing menebus maruah bangsa, serta menentukan nasib masa depan ses ebuah bangsa dan negara. FAKTOR YANG MENDORONG KEBANGKITAN SEMANGAT NASIONALISME Faktor Luaran Faktor yang mempengaruhi perkembangan nasionalisme di Tanah Melayu dapat dibahagikan kepada dua kategori utama iaitu faktor dalaman dan juga faktor luaran. Bagi faktor luaran, ianya merupakan peristiwa-peristiwa yang tercetus di luar Tanah Melayu tetapi memberi kesan yang sangat besar kepada perkembangan semangat nasionalisme orang Melayu di Tanah Melayu. Faktorfaktor luaran menjadi pemangkin untuk mempercepat kebangkitan semangat nasionalisme orang Melayu. Antara faktor luaran ialah Gerakan Pemulihan Islam di Mesir. Gerakan Pemulihan Islam bermula di Mesir sejak tahun 1850. Konsep pan-islamisme telah mula diutarakan oleh Syed Jamaluddin alAfghani, seorang pemuda reformis islam timur tengah yang radikal dan revolusioner pada akhir abad ke 19. Gerakan ini dipimpin oleh Sayid Jamaluddin al-Afghani sendiri dan Syeikh Muhammad Abduh. Syeikh Muhammad Abduh dilahirkan di Mesir pada tahun 1829 dan mendapat ijazah dari Universiti alAzhar. Beliau menjadi Mufti Besar dari tahun 1899 hingga beliau meninggal dunia pada tahun 1905. Syeikh Muhammad Abduh telah menyesuaikan prinsip-prinsip Islam menurut kehendak azan moden, tetapi tidak terkeluar dari prinsip dan semangat agama Islam yang sejati. Ajaran beliau adalah berdasarkan kepada ajaran Allah dan Rasul seperti yang tercatit di dalam al-Quran dan al-Hadis. Yang disesuaikan ialah perkara-perkara dan hal-hal takwim serta pentafsiran Islam mengenai sesuatu pendapat atau hukum di dalam al-Quran. Ajaran dan pandangan beliau di anggap baru, prgresif dan revolusioner dan amat sesuai dengan zamannya. Matlamat-matlamat Gerakan Pemulihan Islam ialah memperjuangkan konsep Pan-Islamisme, iaitu penyatuan umat Islam di seluruh dunia. Selain itu, gerakan ini turut bermatlamat untuk membebaskan agama Islam daripada kepercayaan kolot dan ortodoks yang tiada kaitannya dengan ajaran Islam yang sebenar.Antara lain ialah memulihkan agama Islam mengikut ajaran Islam yang terkandung dalam al-Quran dan Hadith. Turut bermatlamat untuk mencapai kemajuan dalam bidang ekonomi dan sosial mengikut al-Quran dan Hadith dan yang terakhir ialah membebaskan negara Islam dari pengaruh penjajahan Barat. Pada masa itu juga, ramai orang melayu yang telah pergi ke luar negeri, terutamanya ke timur tengah untuk mempelajari agama islam. Tidak kurang juga yang pergi menunaikan fardhu haji. Perkembangan reformisme di timur tengah itu telah mempengaruhi kedua dua kumpulan tersebut. Mereka mula menyebarkan gagasan baru kepada masyrakat melayu berlandaskan agama islam.

Konsep Gerakan Pemulihan Islam ini telah memberi ilham kepada pelajar-pelajar Melayu yang menuntut di Universiti Al-Azhar, Mesir untuk berjuang di negara sendiri. Pelajar-pelajar yang berpendidikan Arab dari Mesir pulang ke Tanah Melayu dan menjadi pelopor Gerakan Islah -Islam. Mereka berusaha menyatupadukan masyarakat melayu berdasarkan identiti agama islam. Tokohtokoh terkenal ialah Syed Sheikh Ahmad al-Hadi, Syeikh Tahir Jalaluddin, Syeikh Mohammad Salim al-Kalali dan Haji Abbass bin Mohammad Taha. Mereka menyebarkan idea-idea Islam-Islamiah atau pemulihan agama Islam serta konsep Pan-Islamisme di kalangan kaum Melayu menerusi majalah alImam. Faktor kedua ialah Gerakan di Turki yang dapat dibahagikan kepada tiga gerakan iaitu Gerakan Pan-Islam, Gerakan Khilafat dan Gerakan Turki Muda. Bagi Gerakan Pan-Islam, ianya adalah satu gerakan untuk menyatukan umat Islam di dunia di bawah Empayar Turki atau Empayar Uthmaniyah. Gerakan Pan-Islam mahu menentang penjajahan Barat dan menghapuskan kepercayaan kuno yang

Umat Islam di Tanah Melayu sangat menghormati Empayar Turki dan segala perkembangan di Turki mempengaruhi mereka. Golongan Turki Muda menyebarkan semangat kebangsaan di Turki. melalui ajaran Islam. Akhbar Pengasoh. Perang tersebut telah membuktikan bahawa. Askar-askar India berjaya membunuh lebih 40 orang British dan hampir berjaya menakluki Singapura. Kejayaan ini telah memberi ilham dan kesedaran kepada orang Asia termasuk orang melayu bahawa barat tidaklah sekuat seperti yang digeruni oleh mereka. al-Ikhwan dan Saudara turut menyiarkan tentangan terhadap Turki Muda. British cuba menguasai Turki. Turki diisytiharkan sebagai Republik pada tahun 1923 dan sistem Khilafat dimansuhkan. Jepun muncul sebagai negara yang moden dan kuat. Pejuang Islam di Singapura. orang Asia dan Melayu mulai sedar akan kepentingan pelajaran.Dalam peperangan yang berlaku di antara Rusia dengan Jepun (1904-1905) menyaksikan Jepun telah memperolehi kemenangan. askar India melancarkan dahagi di Singapura. Perkara ini telah mewujudkan Ilham dan keazaman dalam jiwa rakyat Asia. ekonomi Turki dikuasai semula oleh orang Turki dan bukan oleh orang Yahudi dan Kerajaan Turki memberikan peluang yang luas kepada rakyat untuk menguasai bidang ekonomi. Menurut Za'ba. Masyarakat melayu mula percaya bahawa dengan adanya teknologi dan pendidikan. Pahang mendapatkan bantuan Turki (1890-an) untuk menghalau British tetapi gagal. Bagi gerakan Khilafat pula. tetapi dapat dihapuskan oleh askar British. sekaligus membuktikan rakyat Asia bijak. Mehemet Kiamil Bey cuba mengembangkan pengaruh Pan-Islam di Johor tetapi gagal. Beliau ingin menentang Siam dan menubuhkan Kerajaan Islam di bawah naungan Turki tetapi gagal. Faktor luaran yang ketiga ialah pengaruh dari Jepun . Semasa Perang Dunia Pertama. pakatan di antara Jerman-Turki tewas dalam Perang Dunia Pertama. sesebuah n egara tidak mengira saiznya. Perkembangan di Jepun mengalahkan kuasa Rusia telah membawa kesedaran dan keyakinan . Jepun mengubahsuai teknologi Barat untuk kegunaannya. Faktor-faktor inilah yang menjadikanr akyat kuat menentang penjajah. Askar-askar India diberikan keyakinan bahawa pakatan Jerman-Turki akan menang dalam Perang Dunia Pertama. teknologi dan perpaduan. Ulama Syeikh Haji Wan Ahmad dari Pattani ingin menyatukan Kelantan dan Pattani. Dalam masa yang sama. karya ini telah berjaya merangsang pembaca serta menimbulkan perasaan bangga dan harapan untuk membawa pembaharuan di timur dan ini termasuklah kepada pembaca melayu. Pemimpin-pemimpin Meiji seperti Maharaja Mutsushito telah memodenkan negara Jepun.bertentangan dengan ajaran Islam. Karya ini telah dialihbahasakan oleh beliau daripada karya Mustafa Kamal dari Turki yang asalnya daripada bahasa arab. Jepun berjaya meniru teknologi Barat. Di antara mereka ialah Syed Sheikh al-Hadi yang mula menggalakkan orang melayu memajukan diri mereka dalam aspek ekonomi dan sosial. Pada bulan Februari. mereka juga boleh menghalau keluar orang British dari Tanah Melayu. Kaum Muda di Tanah Melayu telah menubuhkan Kesatuan Melayu Muda (KMM) pada tahun 1938 untuk bergiat dalam politik. Hakikat ini telah disedari oleh golongan terpelajar di Tanah Melayu.Sejak tahun 1868. terdapat pandangan yang baik mengenai Turki Muda. iaitu mere membangkitkan ka semangat kebangsaan di Turki. Turki mengisytiharkan peperangan jihad terhadap kuasa Berikat (Amerika Syarikat. boleh menjadi kuat seperti Jepun melalui kemajuan teknologi dan pendidikan. Gerakan Khilafat yang ditubuhkan di Singapura dikawal rapi oleh British. Abdul Kadir Adabi atau Abdul Kadir bin Ahmad adalah seorang penulis dari Kelantan. Masih ada berita yang sampai ke Tanah Melayu melalui suratkhabar dan surat peribadi pejuang-pejuang Pan-Islam. iaitu Kassim Ismail Mansur dan Nur Alam Syah mempengaruhi dasar India yang beragama Islam melancarkan dahagi. Yang terakhir sekali ialah Gerakan Turki Muda yang dipimpin oleh Mustapha Kamal Attaturk yang bergerak untuk memodenkan Turki. British cuba menyekat berita dari luar tetapi gagal. Kesan daripada kemenangan ini. Namun demikian. Antara kemenangan Jepun terbesar ialah apabila dapat mengalahkan Eropah. Abdul Kadir Adabi mengecam gerakan Turki Muda kerana memasuhkan sistem Khilafat. Orang Islam di India membentuk Gerakan Khilafat untuk mengekalkan kuasa Turki dan sistem Khilafat. Empayar Turki ditubuhkan oleh Usman pada tahun 1300. Britain dan Perancis). seorang tokoh bernama Abdullah Abdul Rahman telah menghasilkan karya berjudul 'Mataharai Memancar' (The Rising Sun) yang menceritakan sejarah Jepun. Golongan Turki Muda dikatakan tidak mementingkan agama dan undang-undang Islam dalam perkembangannya. Turki dan Jerman berpakat menentang kuasa Berikat. Kegiatan Turki Muda memberikan perangsang kepada golongan Kaum Muda di Tanah Melayu untuk menentang penguasaan British. ianya juga memberi kesan kepada pemikiran tokoh-tokoh awal Tanah Melayu. Pada tahun 1907.

Gerakan ini dipimpin oleh Mahatma Gandhi. Pelajar MPSI dipengaruhi oleh perjuangan PNI yang mengamalkan dasar tidak bekerjasama dengan penjajah. Cawangan Sarekat Islam di Johor ditubuhkan oleh Haji Ibrahim bin Sidin dari Singapura. Beberapa parti politik telah ditubuhkan ditubuhkan di Indonesia. Penduduk Tanah Melayu menguatkan semangat dan bersatu padu untuk melepaskan diri daripada kuasa penjajah. Agama Islam menjadi faktor utama menyatukan orang Islam di Indonesia supaya menentang penjajah Belanda. gerakan ini telah memberi semangat serta kesedaran kepada penduduk Tanah Melayu untuk terus bangun dari penindasan yang berleluasa di Negara sendiri. Keadaan ini m embangkitkan kesedaran rakyat Tanah Melayu untuk menentang British. PKI diasaskan oleh Semaun. Yang terakhir sekali ialah Parti Nasional Indonesia (PNI). Pemuda-pemuda Indonesia memperjuangkan kebebasan mereka melalui tulisan. Sayid Muhammad dipercayai ingin meluaskan cawangan Sarekat Islam di Terengganu.bahawa orang melayu juga boleh mempertahankan kepentingan mereka daripada terus di tindas oleh pihak British. Selain itu. Ahli ahli PKI termasuk Tan Malaka cuba menyebarkan fahaman komunis di Singapura tetapi tidak berhasil. Pertubuhan sulit ini berpengaruh kuat di Beserah hingga ke Kemaman. Mohammad Yunus adalah ahli Sarekat Islam dan penerbit akhbar Sinaran Zaman di Sumatera. Faktor terakhir adalah Gerakan Kesedaran Kebangsaan India. Pada tahun 1911 berlaku Revolusi China yang dipimpin oleh Dr. Melaului gerakan ini juga telah member kesedaran kepada openduduk di Tanah Melayu untuk bangkit dari terus dikuasai oleh kuasa asing. Tan Malaka dan Darsono pada tahun 1920. Faktor kelima adalah Gerakan Kesedaran Kebangsaan Filipina. Tujuan gerakan ini adalah untuk membebaskan India daripada penjajahan British. Syed Syeikh al-Hadi mengambil Mohammad Yunus bin Abdul Hamid menjadi pengarang di akhbarnya. turut timbulnya Gerakan Kesedaran Kebangsaan China. timbul persatuan Melayu pada tahap-tahap berlainan. Pengaruh dari luar yang tersebar melalui majalah dan akhbar dapat membangkitkan semangat kebangsaan di kalangan orang Melayu. Beliau telah berjaya menumbangkan kerajaan Manchu dan menubuhkan sebuah negara republik China. Sutan Jenin dari Sumatera dapat mengembangkan pengaruh Komunis di Tanah Melayu pada tahun 1930 an. Dasar tidak bekerjasama in telah diamalkan i oleh pejuang nasionalis di India yang diketuai oleh Mahatma Gandhi. Gerakan kemerdekaan rakyat Indonesia menentang pemerintahan Belanda telah memberi semangat kepada golongan melayu yang inginkan pembebasan daripada penjajahan British. Cawangan Sarekat Islam di Johor tidak mendapat sambutan yang memuaskan. Sarekat Islam ialah parti politik yang pertama di Indonesia. Mereka berjuang untuk memajukan bidang sosial. PNI mengamalkan ideology yang menganjurkan revolusi untuk menggulingkan kerajaan Belanda. Penentangan terhadap British di Terengganu (1928) dimulakan oleh Syarikatul Islam yang diketuai oleh Sayid Muhammad dari Johor. Kongres Melayu Se Malaya diadakan pada 9 Ogos 1939 bertujuan memupuk perpaduan di kalangan orang Melayu. PNI diasaskan oleh Sukarno dan Sartono pada tahun 1927. Kemudiannya. Sun Yat Sen. Kebanyakan orang Melayu tidak menyertai PKI kerana ajaran komunis yang bertentangan dengan agama Islam. Tan Malaka berpendapat bahawa orang Melayu sukar dipengaruhi kerana mereka berfahaman konservatif. Akibatnya. pergerakan sosial dan kebudayaan. peranan pengaruh luar merupakan faktor penting kebangkitan nasionalisme Melayu. Penduduk di Tanah Melayu juga turut mempunyai keinginan yang sama iaitu ingin membebaskan diri daripada penjajahan Brirish. Parti politik yang kedua pula ialah Parti Komunis Indonesia (PKI). ekonomi dan politik orang Melayu. Beliau telah menubuhkan Liga Filipina untuk memajukan orang Filipina dan menuntut Sepanyol memberi layanan adil kepada rakyat. . Antaranya ialah Sarekat Islam. Pemimpin Sarekat Islam yang terkenal ialah Omar Said Tjokroaminoto dan Agus Salim. Sarekat Dagang Islam diasaskan oleh Raden Mas Tirtoadisoeryo pada tahun 1909. Jose Rizal memimpin perjuangan rakyat Filipina menentang penjajahan Sepanyol. Akhbar Sinaran Zaman dan Idaran Zaman yang diterbitkan oleh Syed Syeikh al-Hadi menceritakan perjuangan Sarekat Islam. Antara lain ialah usaha persatuan-persatuan Melayu merintis jalan penubuhan UMNO pada tahun 1946. Nama Sarekat Dagang Islam dituka r kepada Sarekat Islam pada tahun 1912. Pengaruh Sarekat Islam tersebar ke Tanah Melayu pada 1920-an melalui ceramah dan kelas agama oleh guru-guru agama dari Sumatera. Dengan itu. Faktor luaran yang keempat pula merupakan pengaruh dari Indonesia. Kesimpulannya.

Pada penghujung abad ke-19 dan awal abad ke-20. Orang melayu mula sedar bahawa mereka perlu mempertahankan hak mereka di Tanah Air sendiri apabila orang cina Peranakan di Negeri-Negeri Selat dan Negeri-Negeri Melayu Bersekutu mendesak supaya diberi hak yang sama dengan Melayu daripada kerajaan British. Dalam bidang pendidikan pula. Orang melayu menjadi penduduk pribumi tetapi masih tertinggal jauh dalam bidang ekonomi dan sosial. Antara ketiga-tiga golongan ini. Kegiatan ekonomi kapitalis dikuasai oleh orang Cina dan pedagang pedagang Eropah. Mesir. Oleh yang demikian. Kesedaran ini melahirkan 3 golongan di bandar-bandar untuk memperjuangkan kepentingan masyarakat Melayu pada awal abad ke-20. Manakala orang cina pula menguasai sektor ekonomi di kawasan Bandar seperti menjadi peniaga. Kesedaran ini telah melahirkan kumpulan-kumpulan kecil yang berpengaruh dalam masyarakat Melayu untuk memperjuangkan kemajuan orang Melayu dalam bidang ekonomi dan sosial. mereka mendapat tentangan daripada golongan ulama tua yang kolok dan ortodoks. Oleh sebab fahaman mereka berkenaan ajaran agama Islam baru dan agak berlainan dengan fahaman seperti kepercayaan bidaah dan khurafat yang sedia berakar umbi di negeri-negeri Melayu. golongan yang berpendidikan Arab memainkan peranan penting dalam gerakan Pemulihan Islam di kalangan masyarakat Melayu. Di antara penuntut-penuntut Melayu yang membawa pengaruh dari Timur Tengah ialah Syeikh Muhammad Tahir bin Jalaluddin. Mereka berpendidikan Arab dan melanjutkan pengajian Isla ke Universiti Alm Azhar di Kaherah. Sekembalinya dari Timur Tengah khasnya dari Mesir ke tanah air pada awal abad ke -20. tetapi juga memusuhi perjuangan nasionalisme Melayu yang dibawa dan dirancang oleh revolusioner ini. sosial dan politik mereka. masyarakat Melayu terutamanya yang tinggal di bandar-bandar berasa tidak puas hati dengan keadaan ekonomi. Keadaan ini mula disedari oleh peniaga-peniaga keturunan arab yang tinggal di Negeri-Negeri Selat terutamanya Singapura. tetapi orang mealyu tersisih daripada kegiatan ekonomi komersial tersebut. Walaupun ekonomi Tanah Melayu yang berasaskan getah dan bijih timah berkembang pesat. Situasi ini telah menyemarakkan semangat nasionalisme orang melayu untuk mempertahankan kedudukan mereka di Tanah Melayu. Mereka dari golongan ini hampir keseluruhannya memperoleh pelajaran dari Timur Tengah dan terpengaruh dengan gerakan pemulihan yang berlaku di sana. iaitu kaum imigran seperti Cina dan India. orang Melayu tertinggal jauh kerana system pendidikan melayu tidak mempunyai nilai untuk meningkatkan taraf dan kedudukan orang melayu dalam bidang ekonomi. Islam memerlukan perubahan dan penafsiran baru dan sesuai untuk menghadapi cabaran dunia yang menghadapi perkembangan pesat. Antara faktor dalaman ialah agama. orang Melayu sedar bahawa mereka perlu bertindak bagi membawa perkembangan ekonomi dan sosial ke atas masyarakat mereka supaya tidak lagi mundur dalam bidang tersebut. Golongan ini menerima pelajaran dan inspirasi dari gerakan pemulihan Islam moden dan gerakan Pan-Islamisme yang diasaskan pada penghujung abad ke-19 dan awal abad ke-20 oleh Imam Syeikh Muhammad Abduh dan Sayid Jamaluddin al-Afghani. Mereka mulai sedar bahawa kedudukan ekonomi dan sosial terancam sebab adanya masyarakat dari luar. Syed Syeikh Ahmad al-Hadi. . Faktorkedua ialah kesedaran orang melayu tentang kemunduran mereka juga turut menjadi punca dalaman kebangkitan nasionalisme di Tanah Melayu. Mengikut revolusioner ini. Golongan berpendidikan Arab ini yang mula-mula sekali menyuarakan rasa tidak puas hati mereka terhadap keadaan ekonomi dan sosial orang Melayu pada masa itu. Haji Abbass Muhammad Taha dan Syeikh Mohammad Salim al-Kalali. Golongan ortodoks ini memusuhi bukan setakat fahaman baru dalam agama. Banyak ladang getah dan lombong bjih timah dimiliki dan diusahakan oleh orang Eropah. mereka telah berkhidmat dalam jabatan agama di negeri-negeri Melayu.Faktor Dalaman Faktor-faktor dalaman merupakan peristiwa-peristiwa yang tercetus di Tanah Melayu dan memberi pengaruh yang sangat besar dalam membangkitkan dan menyemarakkan semangat nsionalisme orang Melayu. Orang Melayu sedar permintaan orang Cina tersebut akan menggugat kedudukan mereka sebagai penduduk pribumi.

Bahasa Melayu hanya digunakan dalam Sekolah Melayu. Semua ini telah menyedarkan orang Melayu akan kepinggiran bangsa dan bahasa Melayu. Selain itu. Jika dapat kita perhatikan. Kaum melayu mulai sedar yang mereka telah ketinggalan dalam pembangunan ekonomi dan sosial di mana orang bukan melayu menjadi peserta yang kuat. Perkara ini pernah dibantah oleh Raja Chulan akan kepinggiran Bahasa Melayu dalam bahasa undang-undang dan juga penggunaannya dalam MMN dan MMP kerana wakil Melayu tiidak faham apakah yang dibahaskan. Dalam hal ini. pengaruh dan kedudukan ekonomi mereka di tanah melayu. 511000 adalah orang melayu. Jadi. dimana daripada ng jumlah 1320000 orang penduduk negeri-negeri melayu bersekutu.Selain itu. Kesengsaraan yang dialami oleh orang-orang Melayu dalam kehidupan seharian dan penipuan yang dilakukan Jepun telah mendorong orang-orang Melayu bangun dan mewujudkan organisasi antiJepun. Faktor keempat ialah Bahasa dan kesusasteraan .tulisan Jawi telah diperkenalkan sebagai tulisan rasmi Bahasa Melayu . dasar penjajahan Barat juga telah menimbulkan semangat nasionalisme ke dalam jiwa penduduk Tanah melayu. institusi melayu tradisional dan elit melayu tradisional mendapati diri mereka terpaksa mengambil peranan yang semakin kecil dan hal ehwal kerajaan dan pen tadbiran. Pihak British telah berpuas hati dengan kaedah pengukuhan kuasa. kerana mereka sedar hak mereka sebagai rakyat pribumi sedikit demi sedikit diambil alih oleh pihak pendatang dan kaum penjajah. Semenanjung oleh Harun Aminurashid (1919). Keadaan ini menyebabkan kaum pendatang mula menguasai ekonomi di tanah melayu. Dalam pada itu.faktor ketiga ialah rakyat menderita di negara sendiri akibat dijajah bangsa asing. Penipuan dan tingkah laku pemimpin Jepun dalam dolak dalik mereka untuk memberikan kemerdekaan kepada Tanah Melayu merupakan satu seksaan batin kepada pemimpin Melayu yang bekerjasama dengan Jepun. ia semakin menebalkan rasa benci dan meningkatkan kadar nasionalisme Melayu. Secara tidak langsung. Antara lain. Antara lain ialah kewujudan sasterawan yang dilahirkan oleh sekolah-sekolah Melayu dan MPSI. Melalui faktor bahasa dan kesusasteraan ini.Langkahlangkah yang di ambil oleh pihak british ini telah menimbulkan rasa tidak puas hati di kalangan orang melayu. Mereka akhirnya memberikan kerjasama kepada organisasi-organisasi anti-Jepun dengan membekalkan maklumat agar dapar mempertingkatkan keberkesanan penentangan mereka. pemimpin organisasi ini juga telah menjadi orang-orang terpenting dalam menegakkan nasionalisme Melayu seperti Kapten Hussin Onn. Keadaan menjadi lebih buruk menjela tahun 1921. Ini sebenarnya membayangkan kelunturan budaya Melayu dalam negara sendiri. Seruan Kebangsaan oleh Melati Pahang (1937) yang menggesa orang Melayu mencari ilmu dan Serunai Pujangga oleh Anum (1940) yang menggesa orang Melayu bersikap berani dan sanggup berkorban. perbahasan dalam MMN dan MMP menggunakan Bahasa Inggeris. Dalam puisi Omar Mustaffa yang tersiar dalam Utusan Melayu keluaran 18 Januari 1913 menggesa orang Melayu supaya rajin bekerja dan jangan membiarkan kekayaan diambil oleh bangsa lain. PETA boleh dikatakan menjadi duri dalam daging kepada pentadbiran tentera Jepun. Selain itu. pihak British telah mula membawa masuk imigran cina dan india secara besarbesaran untuk mengeksploitasi sumber-sumber ekonomi yang masih belum diterokai oleh masyarakat melayu dengan sepenuhnya. bahasa Melayu sebenarnya semakin hilang peranan dalam sistem pendidikan Inggeris dan Jepun. gelanggang bagi orang Melayu melahirkan ketidakpuasan melalui adalah karya sastera. Akibat daripada keadaan ini. Tambahan pula. . dapat memperkukuhkan perjuangan orang Melayu dalam meletakkan taraf bahasa Melayu sebagai Bahasa Kebangsaan dan Bahasa Rasmi negara selepas merdeka. Usaha mencapai tujuan ini paling pesat dilakukan di negeri-negeri melayu bersekutu. Pihak british kemudian telah memulakan proses menginstitusikan berbagai bidang kerajaan yang merangkumi hampir semua aspek kehidupan politik. Ini dapat memperlihatkan hilangnya kewibawaan dan pertuanan Melayu. 495000 orang cina dan 305000 orang india. terdapat juga puisi lain seperti Sedarlah oleh Mahmud Ahmadi. ekonomi dan sosial. Maka wujudlah askar-askar wataniah dan Force 136. Mereka akhirnya menjadi tulang belakang kepada askar Melayu setelah negara mencapai kemerdekaan. Ketika penaklukan British ke atas Tanah Melayu. Pengaruh Arab turut wujud hasil dari peranan golongan agama dan bagi menggantikan penggunaaan tulisan rumi yang diperkenalkan penjajah. Selain itu.

novel juga dikarangkan untuk membangkitkan semangat kebangsaan. Oleh kerana penyediaan sekolah-sekolah melayu oleh orang inggeris ini bukan satu yang ikhlas.Terdapat sekolah-sekolah pondok. Di samping itu. Wilkonson selaku penyelia sekolah-sekolah (1877-1895) mendapati bahawa surat khabar melayu bersama pendidikan secara amnya. Hal ini mendedahkan orang-orang Melayu kepada ilmu pengetahuan. Melalui sistem pendidikan ini. perlembagaan dan nasionalisme. menjelang tahun 1900. Di antara cerpen yang terkenal ialah Cerita Awang Putat oleh Abdul Rahim Kajai yang menyeru orang Melayu supaya rajin bekerja. tetapi hanya dalam bidang kemahiran. Dengan itu. Jika dibandingkan dengan sistem Inggeris. Antara kejayaan lain adalah penubuhan Dewan Bahasa dan Pustaka yang berperanan sebagai pembina dan pengembang bahasa Melayudan alat penyatuan bangsa.Kesimpulannya. Banjar. Selain itu. Dalam zaman pendudukan Jepun sukatan yang diajarkan meliputi bidang -bidang Matematik. Ini dapat menyumbang ke arah pembentukan bangsa Melayu melalui penggunaan Bahasa Melayu . Melalui cerpen yang disiarkan. Sistem pendidikan yang sama antara penduduk juga memberikan peluang orang -orang Melayu menerima semangat kebangsaan. hidup maju dan bebas daripada penjajahan dan Anak Mat Lela Gila oleh Ishak Haji Muhammad (1941) menyeru orang Melayu berjuang mencapai kemajuan. Penubuhan persatuan yang memperjuan gkan bahasa seperti PASPAM (berjuang bagi menjadikan dan memperkasakan Bahasa Melayu seperti sebelum penjajahan ) turut diwujudkan. Di Sini Kita Bukannya Orang Dagang dan Siasat Yang Tiada Diminta yang ditulis oleh Shamsuddin Salleh. Melor Kuala Lumpur oleh Harun Aminurashid (1930). maka tidak terdapat buku-buku teks dan kurikulum yang sesuai. Mereka terpengaruh dengan idea-idea dan falsafah politik demokrasi. tujuan british bukanlah untuk melahirkan golongan cerdik pandai dikalangan orang melayu. Pendedahan kepada dunia luar melalui surat khabar.Cerp merupakan cerita en pendek yang mempunyai masihat. Yang belajar di sekolah Inggeris pula ialah ana k-anak golongan bangsawan yang ingin dijadikan oleh orang British sebagai pegawai dan pentadbir bawahan sahaja. terutamanya pendidikan melayu telah memainkan peranan penting dalam kesedaran kebangsaan di kalangan orang melayu. Rumah Besar Tiang Sebatang oleh Ishak Haji Mahmud yang menyeru orang Melayu menbenci dan menentang penjajahan British. pendidikan agama yang dijalankan di sekolah-sekolah pondok dan madrasah telah mendapat sambutan hebat penduduk tempatan. Putera Gunung Tahan oleh Haji Muhammad yang mengecam British melalui kisah lucu dengan tujuan memupuk semangat cinta akan negara. para pembaca akan mengetahui dasar perjuangan yang hendak disampaikan. Mereka hanya ingin melihat anak-anak orang melayu menjadi lebih pandai sedikit daripada ibubapa mereka. Sains dan pelbagai subjek akademik lain. 'khizanah al -ilmu' dan taman pengetahuan. sistem parlimen. Pada dasarnya. Antaranya ialah Hikayat Faridah Hanum oleh Syed Syeikh al-Hadi (1925) yang mencadangkan wanita perlu diberi pendidikan. Melayu tidak lagi berpecah dan dikenali dengan keturunan seperti Jawa. liberalisme.Selain puisi. mereka tidak memberikan peluang yang sama. madrasah. perkembangan pendidikan. Namun demikian sekolah-sekolah seumpama ini kurang memainkan peranan untuk menanan semangat kebangsaan pada tahap-tahap awal. bila islam memasuki era reformasi.faktor keenam ialah kemunculan golongan intelektual juga antara faktor dalaman kebangkitan semangat nasionalisme. Orang-orang Melayu tidak diajar secara akademik. R. Walau bagaimanapun. terutamanya generesai muda terhadap isu -isu yang mempengaruhi orang melayu. Sekolah-sekolah melayu telah mula dibuka di kawasan-kawasan barat dan selatan tanah melayu sejak tahun 1880-an lagi. Faktor kelima ialah sistem pendidikan. telah membuka mata orang melayu. Bugis dan lain-lain. Kebanyakan cerpen menyeru rakyat bekerja untuk kemajuan dan kemerdekaan negara. Sukatan dan dasar yang tidak selaras membangkitkan rasa tidak puas hati orang Melayu terhadap layanan Inggeris. mereka dapat mempertahankan nilai-nilai keislaman semasa kemasukan kuasa british dan kemasukan kaum imigran. J. sekolah-sekolah melayu dan sekolah inggeris yang disediakan bagi orang melayu. Pertanian. Anak Dibuat Demal. Guru-guru Melayu dihantar ke Jepun untuk menambahkan pengetahuan . Antara kejayaan orang Melayu dalam bidang sastera pasa masa itu ialah melahirkan para pejuang sastera dalam Asas 50 dan Asas 66. umpamanya 'jawi peranakan'. telah menyumbngkan terhadap kemajuan intelek dan material orang melayu. maka barulah sekolah-sekolah pondok dan madrasah telah membuka minda kaum melayu terhadap masalah-masalah politik yang dihadapi oleh mereka di tanah melayu. Maka surat khabar melayu telah digunakan sebagai bahan pengajaran.

pejuang MPSI yang telah menubuhkan Ikatan Pemuda Semenanjung bagi mencetuskan ketidakpuasan hati layanan Inggeris terhadap soiso ekonomi orang Melayu terutama dalam bidang pendidikan. Sekolah-sekolah agama telah didirikan di Singapura. terdapat lebih daripada 2400km jalanraya terturap. novel dan rencana. Sekolah agama yang penting di Singapura ialah Madrasah al-Iqbal al-Islamiyah. majalah. tetapi tidak menerima sambutan. muncul golongan wartawan yang komited dan sedar akan nasib bangsanya. kedaerahan dan kenegerian. Majlis (1935). Masyarakat melayu tidak kira . ebagai S contoh. Tunas Melayu. Syeikh Tahir Jalaluddin. terdapat juga akhbar Warta Malaya (1930). ia sebenarnya menambahkan intelek Melayu yang akhirnya dapat digunakan untuk mencetuskan semangat dan kesedaran nasionalisme . majalah & novel.faktor ketujuh ialah perkembangan media massa turut memainkan peranan yang penting dalam gerakan kesedaran di Tanah Melayu. Guru-guru dari MPSI telah menyedari masalah yang dihadapi oleh orang Melayu. disamping itu karya ini juga memperihatkan peri pentingnya bahasa melayu dalam budaya masyarakat melayu seagai alat menyatukan kaum melayu melalui satu identiti bahasa. Beliau berjuang melalui akhbar Warta Malaya dan Lembaga Melayu dengan membuat bidasan dan kritikan serta mengadakan rapat umum Ibrahim Yaakub pula adalah . Ahmad Boestaman adalah pejuang KMM yang mencetuskan idea merdeka pada tahun 1939. Bangsa Melayu diminta berusaha dengan gigih untuk kemajuan. Kuala Terengganu (Terengganu) dan Muar (Johor). ekonomi dan politik. Akhbar ini menjadi lambang perpaduan dan kegigihan orang Melayu. Syeikh Mohammad Salim al-Kalali dan Haji Abbass Mohammad Taha. Selain itu. Umpamanya. pada tahun 1939. Melalui kegiatan ini. Antara golongan terpelajar seperti Raja Chulan. Beliau memperjuangkan ketuanan Melayu dan perkembangan sosio ekonomi serta politik Melayu. Seruannya diteruskan oleh akhbar lain seperti Neracha. akhbar al-Imam telah diterbitkan di Singapura. Dato Onn Jaafar dapat menyatukan persatuan-persatuan Melayu dan menubuhkan UMNO bagi menentang Malayan Union. Sistem perhubungan ini dapat membantu merentasi sikap kekampungan. Idea nasionalisme lahir melalui surat khabar. pendidikan. Fajar Sarawak dan sebagainya. Penerbitan Utusan Melayu turut menerbitkan Utusan Zaman dan Mastika. Melaka dan Pulau Pinang. Mereka berazam untuk mengatasi masalah ini dan memperkenalkan satu generasi baru orang Melayu yang akan membela bangsa dan negara merek a. Di samping itu. Satu daripada bahan bacaan terawal ialah 'pengetahuan bahasa'. Eunos Abdullah dan Dato¶ Onn Jaafar. Selain akhbar yang disebut di atas. Seterusnya. akhbar Utusan Melayu telah diterbitkan. Sistem perhubungan yang telah dimajukan oleh pihak British adalah demi kepentingan ekonomi mereka. di Melaka ialah Madrasah al-Hadi dan Pulau Pinang ialah Madrasah al-Mashor. Sistem persekolahan di sekolah itu mengikut sistem yang terdapat di Mesir dan di Barat. Buhanudin Al-Helmi juga antara golongan intelektual dan merupakan pemimpin PKMM yang tidak sehaluan dengan Inggeris dan mencari kemerdekaan bagi Tanah Melayu. Beliau juga mengenengahkan isu kepinggiran Bahasa Melayu. Surat khabar digunakan sebagai medan untuk menyedarkan masyarakat melayu terhadap keadaan mereka di tanah air mereka sendiri. Maktab Melayu Kuala Kangsar dan Maktab Perguruan Sultan Idris (MPSI) juga bertanggungjawab dalam membangkitkan semangat nasionalisme di kalangan penduduk. Karya ini membicarakan budaya melayu yang kian berubah akibat pengaruh british dan imigran cina. pada tahun 1910. Dalam masa yang sama. Akhbar ini diterbitkan oleh golongan kaum muda yang dipimpin oleh Syed Syeikh al-Hadi. Walau bagaimanapun ianya telah membantu menyelesaikan halangan geografi di kalangan masyarakat melayu. Pengarang yang pertama ialah Rahim Kajai dan pengarang yang terkemuka pula ialah Ishak Muhammad atau dikenali sebagai Pak Sako. kemunculan alat pencetak telah mencetuskan kesedaran kebangsaan melalui penertbitan akbar. Selain itu Dr. Golongan wartawan telah membangkitkan isu-isu kemunduran masyarakat Melayu dalam semua aspek seperti sosial. Di Negeri-negeri Melayu telah didirikan di Teluk Intan (Perak). pada 23 Julai 1906. Pelajar-pelajar yang menuntut di sekolah ini akan sedar akan kelemahan mereka dalam agama Islam dan mereka didorong untuk berusaha bersungguh-sungguh lagi supaya tidak keluar dari ajaran Islam yang sebenar. al-Islam. Graduan MPSI menubuhkan Persatuan Sastera Melayu pada tahun 1923 bagi menggalakkan pertumbuhan sastera dan membangkitkan semangat nasionalisme . al-Ikhwan dan Pengasoh. Faktor terakhir adalah perkembangan sistem perhubungan. Raja Chulan (Raja Dihilir) merupakan ahli Majlis Pusat dan beliau perjuangkan hak dan keistimewaan orang Melayu. hasil karya raja Ali Haji yang disusun pada tahun 1858. Selain itu.berbahasa.

Keadaan ini secara tidak langsung dapat menyatupadukan penduduk melayu. sistem pendidikan. Kesimpulannya. yang seterusnya mewujudkan identiti kebangsaan. . Idea dan pemikiran pemimpin-pemimpin melayu yang berjiwa kebangsaan tersebar dengan pantas kepada masyarakat di kawasan perkampungan. faktor-faktor dalaman ini mempunyai peranan yang tersendiri dalam membangkitkan semangat nasionalisme penduduk Tanah Melayu. Jadi faktor-faktor inilah antara yang banyak membantu kearah proses kemerdekaan rakyat. C ontohnya ialah agama. kesedaran tentang kemunduran orang melayu. bahasa dan kesusasteraan serta perkembangan media massa. melalui sistem perhubungan jalan raya dan jalan keretapi.dari daerah atau negeri yang berlainan dapat berhubung di antara satu sama lain.