PENGENALAN

Dalam pembentukan sejarah manusia, ta madun merupakan asas pelahiran dan perjalanan sebuah bangsa dalam mencorak dunia ini. Wujudnya tamadun adalah disebabkan pencapaian sesuatu bangsa itu atas nilai -nilai kehidupan dan moraliti mereka. Ini kemudiannya diselangi dengan peningkatan kehidupan dan kemajuan yang dicapai dalam tempoh tertentu dan dengan itu sesebuah tamadun itu telah mencapai zaman kegemilangannya.

Sesebuah tamadun itu wujud atas beberapa faktor . Disebabkan faktor-faktor ini juga tamadun itu terus berkembang maju dan meningkat. Antara faktor yang membolehkan tamadun itu wujud, berkembang dan meningkat adalah lokasi. Lokasi memainkan peranan yang penting dalam pembinaan sesebua h tamadun di mana dari lokasi itu kemudiannya lahirlah satu kegiatan, baik ekonomi atau pembangunan, yang kemudiannya membolehkan tamadun itu terus wujud dan kekal wujud.

Dalam tugasan kali ini, kita akan mengkaji tentang lokasi kemunculan tamadun awal manusia, difokuskan di bawah tajuk sungai. Kita akan mengkaji apakah itu sungai, mengapakan sungai menjadi pilihan kewujudan tamadun aw al manusia, bagaimanakah sungai memberi impak kepada perkembangan dan peningkatan sesebuah tamadun, kenapakah sungai boleh menjadi penghalang kepada pembangunan dan kekuatan sesebuah tamadun dan implikasi kewujudan tamadun di sekitar sungai. Setiap satu persoalan di atas akan dikupas dengan menyeluruh dan mendalam bagi mendapatkan pemahaman yang baik tentang pembelajaran kursus Tamadun Islam Tamadun Asia ini. Segala hasil kupasan akan dibentang dalam kertas kerja untuk kerja kursus ini.

1

1.0 TAMADUN 1.1 Pengertian tamadun

Pada dasarnya, perkataan tamadun ini berasal daripada perkataan dalam bahasa Arab iaitu daripada perkataan µmudun¶ dan µmadain¶. Selain dari dua perkataan ini, terdapat satu lagi perkataan, yang turut daripada bahasa Arab, iaitu µmadana¶. Semua perkataan ini membawa satu maksud yang sama iaitu bererti ³tinggi budi bahasa´ dan ³pembukaan bandar´, menjurus kepada tamadun. Di dalam bahasa Inggeris pula, ia dipanggil civilization yang mana akar perkataan ini berasal daripada bahasa Greek iaitu µcivitas¶, bermaksud bandar. Dalam memahami apa itu tamadun, kebiasaan yang boleh kita gunakan ialah peradaban, yang membawa maksud sama dengan tamadun. Definisi tamadun pada keseluruhannya (gabungan daripada semua pandangan sarjana) ialah: 1. Bagi masyarakat barat, tamadun bermaksud pembangunan lahiriah, terutamanya dalam hal-hal kebudayaan. Pernyataan ini disokong oleh beberapa cendikiawan barat dalam bidang sejarah seperti Darcy Riberio (The Civilization Process), Clive Bell (Civilization and Old Finds), Redfield (Introduction to the Civilization of India: Changing Dimensions of India and Culture), Karl Witfogel (The Approaches to Asian Civilisation) dan Arnold Toynbee (The Study of History) dan lain-lain lagi. Menurut Darcy Riberio dan R. A. Buchanan, mereka berpandangan menolak unsur rohaniah dan menekankan kepentingan dan pembangunan lahiriah dalam proses perkembangan tamadun. 2. Pada pandangan Islam pula, tamadun merangkumi pembang unan lahiriah dan rohaniah. Justeru itu, Islam menekankan kedua -duanya dalam proses perkembangan tamadun. Definisi ini disokong oleh Syed Naquib al -Attas, Abu Nasir al-Farabi (as-Siyasah al-Madaniah), Jurji Zaidan (Tarikh at Tamaddun al-Islami) dan Muhammad Rashid Redha berdasarkan penjelasan definisi daripada sejarawan Islam yang terulung iaitu Ibnu Khaldun (al-Muqaddimah). Terdapat juga segelintir cendikiawan barat
2

Lapisan teratas ialah golongan bangsawan yang menerajui pemerintahan yang diketuai oleh raja. 2. Sistem pemerintahan: sistem pemerintahan dibentuk untuk menjalankan pentadbiran. dengan mengakui bahawa unsur rohaniah sangat penting dalam konsep ketamadunan. Proses pembahagian kerja masyarakat menjadi lebih kompleks. Pemimpin atau raja menggunakan unsur magis dan mendakwa dirinya sebagai wakil tuhan bagi mendapatkan pengiktirafan 3 . Ini diikuti oleh golongan rakyat biasa (jumlahnya paling ramai). Kehidupan berorganisasi: kehidupan secara berorgan isasi mampu mengatur cara hidup manusia bagi memastikan kestabilan dan kemakmuran kehidupan mereka. Lapisan kedua ialah golongan pembesar (golongan yang menguasai upacara dan hal-ehwal agama. 1. 3. Pada mulanya. individu yang dihormati masyarakat serta kumpulan yang mempunyai kepakaran dalam kesenian). konsep tamadun mementingkan pencapaian lahiriah seperti kesenian dan pembinaan kota serta pencapaian dalam aspek rohaniah.2 Ciri-ciri tamadun Antara ciri-ciri tamadun ialah: 1.yang menyokong pandangan Islam ini seperti Richard Sullivan. Kemajuan dalam pertanian berlaku iaitu dari segi penanaman dan penyimpanan makanan serta penternakan binatang. Sistem sosial tamadun awal ber bentuk piramid dan bersusun lapis. Peral atan baru dicipta seperti cangkul dan penggunaan teknologi seperti sistem pengairan yang baik. Kewujudan petempatan kekal: manusia hidup secara menetap dan tempat yang dipilih penting untuk menjamin bekalan makanan yang kekal. Pengeluaran meningkat dan membawa kepada lebihan pengeluaran. organisasi sosial yang wujud ialah sistem keluarga. Ini dapat menampung pertambahan jumlah penduduk. Secara umumnya. tatasusila dan moral.

Manusia percaya bahawa terdapat kuasa ghaib yang menguasai alam sekeliling (kepercayaan animisme). Akibatnya. Contohnya tamadun Mesopotamia di lembah Sungai Furat (Euphrates) dan Sungai 4 . Agama dan kepercayaan: agama dan kepercayaan berkait rapat dengan pengiktirafan terhadap golongan pemerintah. pembahagian sosial masyarakat. Alam sekitar dip ercayai mempunyai semangat dan dan mesti dihormati bagi menjaga keamanan dan kemakmuran hidup. 4. kesenian dan pembinaan dalam proses pembentukan tamadun awal. 5. 1. 6. teknologi dan kebudayaan. Sistem tulisan penting untuk tujuan pentadbiran seperti penyimpanan rekod. Manusia menyesuaikan kehidupannya dengan alam sekeliling. perkembangan ilmu pengetahuan. makanan serta kemudahan pengangkutan dan perhubungan. Bahasa dan sistem tulisan: sistem tulisan awal ialah cuneiform. Peranan bahasa dan tulisan ialah penyebaran ilmu pengetahuan dan perhubungan. Sistem perundangan diwujudkan untuk menjaga keamanan dan kemakmuran. Agama tamadun awal dikenal sebagai politeisme iaitu penyembahan terhadap banyak tuhan. Kepercayaan ini kemudian bertukar kepada agama. hieroglif dan ideogram. memperkembangkan serta mencatatkan idea dan pemikiran manusia. Pengkhususan pekerjaan: barangan di hasilkan oleh kumpulan tertentu melalui pengkhususan. Manusia memilih lembah sungai sebagai lokasi petempatan kekal kerana kesuburan tanah untuk tujuan pertanian.3 Proses pembentukan tamadun Proses bermula apabila wujud hubungan iaitu penyesuaian antara manusia dan alam sekelilingnya. Kesannya ialah pertukaran ilmu pengetahuan. Lokasi tersebut dipilih kerana adanya kemudahan untuk mendapatkan bekalan air.sebagai ketua pemerintah. tamadun awal manusia terbentuk di kawasan lembah sungai. penulisan undang -undang dan hal-hal keagamaan. Pertukaran barangan (sistem barter) bermula dan ini membawa kepada perdagangan. Sistem ini juga merupakan instrumen untuk menyampaikan.

tamadun Mesir Purba di le mbah Sungai Nil. 5 . tamadun Indus di lembah Sungai Indus dan tamadun Hwang Ho di lembah Sungai Hwang Ho.Tigris.

Tamadun Mesopotamia boleh dibahagikan kepada tujuh zaman pemerintahan. Sumeria merujuk pada wilayah di selatan Iraq iaitu Sumer. Kawasan ini diduduki oleh tiga kumpulan etnik iaitu orang Sumeria.2 Tamadun Mesir Purba Tamadun Mesir purba bermula di lembah Sungai Nil. orang Semitik dan orang yang tidak diketahui asal usul keturunannya.1 Tamadun Mesopotamia Tamadun Mesopotamia atau Sumeria merupakan tamadun terawal. Parsi menguasai kawasan Mesopotamia dan ini menbawa kepada keruntuhannya.M. Tamadun Mesopotamia muncul di sekitar Sungai Tigris dan Sungai Euphrates.M 2113 ± 2006 S.0 TAMADUN AWAL DUNIA 2.M Tempoh masa 3500 ± 2340 S. Sungai Nil berpunca daripada dua anak sungai iaitu Sungai Nil Biru yang bermula dari tanah tinggi 6 . Kerajaan -kerajaan yang menjadi penyumbang penting kepada Tamadun Mesopotamia ialah S umeria.M Apabila kerajaan Chaldea jatuh.M 2000 ± 1530 S. iaitu seperti pada jadual di bawah ini: Zaman Kerajaan Sumeria Kerajaan Akkad Kerajaan Ur Kerajaan Babilon Awal atau Lama Kerajaan Kassites Kerajaan Assyria Kerajaan Chaldea 1530 ± 1100 S.M 626 ± 539 S.2. 2.M 2371 ± 2006 S.M 1100 ± 626 S. Akkad. Perkataan Mesopotamia itu sendiri bererti µtanah di antara dua sungai¶. Kerajaan yang terawal ialah kerajaan Sumeria dan kerajaan yang terakhir ialah Chaldea. Ur. Babilon Lama dan Assyria. Mesopotamia berkembang menjadi pusat tamadun awal pada sekitar tahun 3500 S.

Kemunculan tamadun Hwang Ho dapat dikesan daripada penemuan tengkorak homosapien yang dikenali sebagai Peking Man. kemarau dan gempa bumi. Salah satu pendapat ialah serangan orang Aryan serta bencana alam seperti banjir.M dan mula merosot pada tahun 800 S. Parsi. Assyria.M 1570 ± 1085 S. Tamadun Mesir Purba dibahagikan kepada empat zaman iaitu seperti dalam jadual berikut: Zaman Awal Pertengahan Empayar Keruntuhan Tempoh masa 3100 ± 2200 S.M 2040 ± 1785 S.3 Tamadun Indus Tamadun Indus di lembah Sungai Indus merupakan tamadun terawal di India.di Ethiopia dan Sungai Nil Putih yang berm ula dari Tasik Victoria di Uganda. tamadun Mesir Purba mencapai zaman kegemilangannya. Lembah Sungai Nil merupakan sebuah kawasan yang subur untuk pertanian dan petempatan manusia.M.M. Tamadun ini muncul pada sekitar tahun 2500 S. Selepas zaman Empayar. Tamadun Indus juga dikenal sebagai tamadun Harappa. Sebab kehancuran tamadun Indus masih belum dikenal pasti.M Pada zaman Empayar. Penemuan ini membuktikan bahawa wujudnya 7 . Tamadun ini berkembang daripada petempatan awal pada zaman Neolitik. ia mengalami zaman kejatuhannya apabila pemerintahannya dikuasai oleh orang asing.4 Tamadun Hwang Ho Tamadun Hwang Ho bermula di lembah Hwang Ho atau Sungai Kuning (sungai yang kedua terpanjang di China). 2.M 1085 ± 322 S. 2. Kush. Yunani dan akhirnya Rom pada tahun 30 S. Antara orang asing yang telah menguasai Mesir ialah Libya.

M).kehidupan pada zaman Paleolitik. Terdapat bukti sejarah seperti jumpaan arkeologi yang membuktikan kewujudan Dinasti Shang (1766 ± 1050 S. Seterusnya Dinasti Chou telah memerintah China (1050 ± 256 S.M). Dinasti beraja pertama di China telah diasaskan oleh Dinasti Hsia (2205 ± 1766 S. 8 . Kezaliman pemerintahan Raja Shang telah membawa kepada kebangkitan hamba. Suku Chou telah menggulingkan dan menggantikan pemerintahan Shang.M). Kegiatan pertanian dan penternakan telah muncul pada zaman Neolitik. Tetapi tidak wujud bukti sejarah yang dapat mengesahkan kewujudan Dinasti Hsia.

Maka tidak hairanlah sungai berterusan digunakan untuk menjadi petempatan tamadun awal. 9 .1 Sungai Sungai merupakan sebuah model alam semula jadi yang mempunyai pelbagai fungsi kepada sekalian makhluk yang telah Allah ciptakan. Sungai merupakan satu jalan perhubungan yang boleh dikatakan cepat dan mudah untuk ke sesuatu tempat memandangkan jalan darat yang banyak rintangannya. sungai merupakan satu alat perhubungan yang amat penting dan paling meluas. sungai juga telah pun menjadi petempatan bagi zaman prasejarah. Sungai terdapat di mana sahaja tidak bergantung pada keadaan geografi sesuatu tempat. Antara peranan sungai dalam pembinaan tamadun awal manusia ialah: 1. Sebagai contoh.2 Peranan sungai dalam tamadun awal Sungai memainkan beberapa peranan penting terhadap pembinaan tamadun awal manusia.0 SUNGAI DALAM PEMBENTUKAN TAMADUN AWAL 3. Alat perhubungan: pada zaman dahulu. Dalam pembentukan tamadun awal.3. 3. Peranan ini kemudiannya terus berkembang dan membolehkan sesebuah tamadun itu mencapai kemajuan dan kegemilangannya. Malah. sebelum wujudnya tamadun awal dunia. semasa tamadun awal baru terbentuk. sungai merupakan lokasi yang amat strategik dan sesuai untuk memulakan satu kehidupan berdasarkan kepentingan sungai itu sendiri. habitat pada hidupan marin dan sebuah kawasan yang boleh mendatangkan p embangunan dan kemajuan ekonomi. Ini menjadi faktor utama dalam menempatkan sesebuah tamadun itu. Sungai adalah satu kawasan di mana mengalirnya sumber air bersih yang dapat diminum dan digunakan untuk tujuan domestik lain. Lembah Bujang di Kedah yang merupakan tapak petempatan manusia prasejarah zaman Neolitik.

Ini merupakan peranan paling penting dan merupakan asas dalam pembentukan sesebuah tamadun. 3. Kish dan Mari. Sumber ekonomi: selain perhubungan. terutama di lembah sungai. Semua negara kota tersebut terletak di sepanjang sungai dan terusan. Peranan ini semua amat penting dalam memastikan tamadun itu wujud dan kukuh dan berwarisan sehingga sekarang. sungai juga merupakan sumber ekonomi.3 Impak pemilihan sungai seb agai lokasi tamadun awal Tamadun Mesopotamia: Perkembangan Tamadun Mesopotamia bermula di wilayah selatan iaitu Sumer. Sungai merupakan antara penyumbang ekonomi sesebuah tamadun yang terpenting. Itulah diantara peranan sungai dalam pe mbinaan tamadun awal manusia. 4. Ka mpung-kampung kecil berkembang menjadi bandar dan kemudian menjadi negara kota seperti Ur. di sini sumber air yang bersih juga mempunyai peranan yang penting dalam pembinaan sesebuah tamadun itu. Ini menjadikan banyak kewu judan tamadun awal manusia di sekitar sungai. terutamanya dalam sektor perikanan dan perdagangan melalui laut. 3. Sumber air: bayangkan jika sesebuah petempatan itu dibina di kawasan yang tiada sumber air atau sekurang -kurangnya menghadapi masalah sumber air tidak bersih atau be rada di persisiran pantai. Makanan yang berlebihan dihasilkan untuk menampung keperluan penduduk yang kian meningkat. Mampukah ia terus berkekalan? Jadi. Kesuburan tanah: kawasan lembah di setiap sungai mempunyai tahap kesuburan tanah yang tinggi dan amat sesuai untuk menjalankan aktiviti pertanian untuk meningkatkan ekonomi dan sumber makanan yang berterusan kepada sesuatu tamadun.2. Orang Sumeria datang mendirikan petempatan dan menjalankan pertanian. Uruk. 10 . menjurus kepada sumber makanan. Pertanian dapat dijalankan de ngan pembinaan sistem pengairan.

Penggunaan alat logam membolehkan orang Mesir membina sistem perparitan dan pengairan untuk pertanian. penternakan binatang. Contoh pusat pentadbiran tersebut ialah Memphis. Petempatan awal penduduk Hwang Ho ialah tapak Banpo (dekat bandar Xian moden).M manusia yang mendiami Lembah Nil tela h mencapai tahap kebudayaan gangsa pada zaman Logam. contoh bandar ialah Harappa dan Mohenjo -Daro. Beberapa buah bandar telah muncul di Lembah Hwang Ho. Semua nome telah disatukan dengan salah sebuah b andarnya menjadi pusat pentadbiran. memungut hasil hutan dan memburu. Kampung-kampung bergabung menjadi bandar dan bandar -bandar telah bergabung untuk membentuk satu nome atau daerah. Hasil pertanian telah meningkat dan dapat menampung bilangan penduduk yang kian bertambah. Penduduk tersebut mendirikan petempatan kekal di sepanjang Sungai Indus. Tamadun Indus: Di bahagian barat laut India sudah wujud penduduk yang mengamalkan kehidupan secara nomad iaitu kehidupan secara berpindah -randah dan menyara diri dengan memburu dan mengutip makanan. Tamadun Hwang Ho: Hwang Ho menjadi nadi utama dalam pembentukan Tamadun Hwang Ho kerana ia menyuburkan kawasan sekitarnya. Perkampungan telah berkembang menjadi bandar. usaha perlu asan wilayah dan penyebaran budaya ke 11 . Anyang dipilih menjadi pusat kerajaan Dinasti Shang. Tanah yang subur menarik penduduk nomad untuk mendirikan petempatan yang kekal di kawasan tersebut.mereka dapat membina sistem peralatan kawalan air dan terusan untuk meningkatkan lagi nilai kesuburan tanah. Petempatan kekal didirikan di sekitar lembah Sungai Indus kerana sungai menyediakan sumber air untuk pertanian penternakan dan kegunaan harian dan Sungai Indus telah menyuburkan tanah. Petempatan tetap di sepanjang Lembah Nil kemudiannya berkembang menjadi perkampungan. Aktiviti utama ialah pertanian. Thebes dan Thinis.Tamadun Mesir: Sejak tahun 5000 S. Semasa Dinasti Shang.

Pada musim-musim tertentu atau bila berlakunya ribut dan taufan.4 Sungai sebagai halangan dalam perkembangan tamadun Selain sebagai satu kepentingan dalam pemb inaan sesebuah tamadun. Pembangunan juga akan terganggu dengan pembinaan semula infrastruktur yang musnah y ang menelan belanja yang besar. aktiviti perdagangan tidak dapat dijalankan dan akan berlaku kesurupan dalam peningkatan ekonomi. Selain daripada tanaman. membawa kepada berlaku kerencatan produksi makanan. Ini jelas dilihat pada kawasan delta sungai. Perubahan cuaca: lokasi sungai merupakan antara kawasan yang paling terkesan akibat perubahan cuaca. Semasa Dinasti Chou. kawasan ini akan dimusnahkan dengan dahsyat sekali. 12 . di mana jika berlaku ribut atau taufan. Apabila berlakunya banjir. maka seluruh tanama n akan rosak dan ladang akan musnah. Banjir berlaku disebabkan limpahan air dari satu kawasan seperti sungai atau kawasan tadahan akibat kelebihan pada paras isipadu air. 3. Perubahan cuaca ini memberi kesan dalam pembangunan serta ekonomi dalam pembinaan tamadun awal manusia.kawasan sekitar Hwang Ho berlaku. pembangunan juga akan terganggu disebabkan penangguhan pembinaan. Tamadun Hwang Ho tersebar hingga ke bahagian selatan Sungai Yangtze. sungai juga merupakan sebuah penghalang yang nyata dalam perkembangan tamadun. 2. Dalam pembentukan tamadun awal. banjir merupakan perkara yang ditakuti kerana kesan daripada banjir itu memusnahkan. Banjir: banjir merupakan bencana alam yang umum kita ketahui. Halangan ini datang dari dua aspek utama iaitu datang dari kejadian alam semula jadi dan datang dari manusia. Antara halangan yang disebabkan oleh kejadi an alam semula jadi ialah: 1. terutama pada tanaman dan ternakan.

Kemajuan juga dapat dicapai dengan peningkatan pada kegiatan ekonomi. 3. Berikut adalah apa yang dicapai oleh tamadun -tamadun awal manusia hasil daripada pemilihan sungai sebagai lokasi petempatan awal tamadun: Tamadun Mesopotamia: Kod Undang-Undang Hammurabi digubal semasa zaman pemerintahan Raja Hammurabi (1792 ± 1750 S. berjaya mengelakkan timbulnya 13 .5 Implikasi sungai dalam pembentukan tamadun awal Pemilihan sungai sebagai sebuah lokasi petempatan tamadun awal manusia membolehkan manusia tamadun awal melakukan pelbagai aktiviti yang membantu kepada perkembangan tamadun awal manusia . Pembinaan dan pembangunan yang menganggu ekosistem dan sebahagian sumber ekonomi berasaskan sungai . Pembuangan mayat-mayat atau abu-abu mayat akibat proses upacara pengebumian atau sebab berlaku peperangan. Pembuangan sisa-sisa manusia dan bahan-bahan yang boleh mencemarkan kebersihan sungai dan membawa kepada berlakunya kekurangan sumber air bersih dan banjir. Disebabkan halangan-halangan ini. Hukuman dan denda mesti setimpal dengan kesalahan tetapi berbeza mengikut susun lapis masyarakat.M) di Babilon. Kod undang -undang Hammurabi merupakan undang-undang yang berteraskan hak rakyat terhadap keadilan. Menjadi dasar perundangan dalam tamadun Mesopotamia. Undang -undang dipahat pada tembok serta tiang besar supaya rakyat dapat membacanya.Halangan yang disebabkan tindakan manusia ialah: 1. 4. 2. 3. Tebus guna tanah untuk pertanian yang mengurangkan kesuburan tana h untuk pertanian. Halangan-halangan yang datang dari dua aspek ini menghalang dan merencatkan pembinaan tamadun awal . proses perkembangan tamadun awal mengambil masa yang agak lama dan ini yang membolehkan sesuatu tamadun itu kekal lama.

Ilmu matematik juga berkembang kerana pencerapan terhadap pergerakan bulan. ia dapat digunakan untuk kereta kuda bagi peperangan dan juga untuk tujuan kegiatan ekonomi. Berjaya mewujudkan perpaduan dan memperkuatkan sistem organisasi. Dengan terciptanya roda. Penciptaan roda oleh orang Mesopotamia adalah satu kejayaan besar. roda digunakan se bagai kincir air untuk mengalirkan air ke kawasan tandus dan menambahkan hasil pertanian serta mengawal banjir.permasalahan dalam kalangan rakyat pelbaga i kaum dan dalam kalangan susun lapis masyarakat itu sendiri. Daripada sistem tulisan ini. bermula sejak tahun 3000 S. bintang dan matahari. Ilmu perubatan juga berkembang dan ini diberi perhatian yang besar semasa pemerintahan kerajaan Assyria kerana kerajaan ini sangat mementingkan kesihatan anggota tenteranya. Dapat membantu peradaban Mesopotamia bertahan untuk jangka masa yang panjang.M. Mereka juga menyumbang kepada pembuatan batu bata daripada tanah liat dan membolehkan mereka membuat pelbagai seni bina yang antaranya ialah zigurat (tempat beribadat tamadun Mesopotamia). Ilmu astronomi telah membolehkan orang Mesopotamia menggunakan jalan laut dan mencipta kalendar yang berasaskan sistem solar yang mempunyai 12 bulan dalam setahun. semua urusan dapat dilakukan dan juga melahirkan sebuah karya kesusasteraan yang agung iaitu epik Gilgamesh. Selain itu. Sebanyak 500 jenis ubat -ubatan termasuk herba dan ramuan perubatan telah dikatalogkan dan disampelkan penggunaannya. Orang Mesopotamia juga menyumbang kepada penciptaan kenderaan terawal dunia iaitu penciptaan kapal layar dan kereta kuda . 14 . Tamadun Mesopotamia juga menyumbangkan sistem tulisan kepada manusia sejagat. Cara mengubati penyakit turut dicatatkan untuk di jadikan panduan oleh pengamal perubatan.

piramid. Jasa beliau yang terbesar ialah pembinaan pirami d Sakkara. seorang saintis. Beliau telah memperkenalkan teknik pembinaan bangunan dengan batu bata dan selain itu. beliau juga merupakan seorang pengamal ilmu perubatan dan pengarang buku sains dan sastera. Ilmu matematik seperti algebra. fizik dan perubatan . untuk kanak -kanak dari keluarga golongan atasan dan pendidikan ini khas hanya untuk golongan atasan kerana mereka adalah golongan pemerintah dan pendidikan yang diberikan adalah untuk melahirkan pemerintah. Pengawalan aliran air Sungai Nil sangat penting bagi kemajuan Mesir Purba. Sistem pendidikan wujud. Sistem pengairan telah berjaya menukarkan kawasan padang pasir menjadi kawasan tanah pertanian. mereka juga mempunyai kemajuan dalam ilmu kimia. Tamadun ini juga mencapai kemajuan dalam ilmu perubatan dan antara kemajuan yang mereka capai ialah proses memumiakan mayat yang memunyai kaitan dengan kepercayaan orang Mesir Purba. 15 . Orang Mesir purba telah berjaya mencipta kertas daripada pokok papyrus. geometri dan astronomi digunakan sepenuhnya dalam usaha untuk mengawal banjir Sungai Nil. ahli fizik dan pen asihat kepada firaun Djoser. firaun Senuusret II telah membina sebuah tembok pengairan sepanjang 123 kilometer bagi menebus guna tanah kawasan padang pasir dan membina terusan untuk mengairkan tanah seluas 10000 hektar. Penciptaan kertas telah memudahkan segala urusan penting dan juga telah menyumbang kepada penciptaan sistem tulisan iaitu sistem tulisan hieroglif. arkitek. Pembinaan piramid telah diilhamkan oleh Imhotep.Tamadun Mesir: Tamadun Mesir mencapai perkembangan dengan cepat kerana kegemilangan zaman Logam tamadun itu. Kemajuan pendidikan serta penggunaan kertas juga merupakan pencapaian penting. Tulisan ini kemudian berkembang menjadi tulisan hieratik iaitu tulisan berangkai dan kemudian ke tulisan demotik. Tulisan hieroglif merupakan tulisan awal Mesir dan merupakan tulisan bergambar. Selain ilmu perubatan. Contohnya. Orang Mesir juga telah mencipta kalendar 365 hari berdasarkan 12 bulan setahun. Tamadun ini telah dapat membuat seni bina yang agung iaitu.

mandat dari syurga yang dikaitkan dengan raja dan amalan putaran dinasti diteruskan oleh dinasti -dinasti di China sehingga abad ke-20. Tamadun Hwang Ho: Dengan wujudnya sistem organisasi masyarakat yang terancang daripada pengkhususan pekerjaan dan petempatan tamadun. Dari aspek ekonomi. berlakunya pembinaan sistem pengairan. Konsep anak syurga. Hubungan dengan Tamadun Mesopotamia dan Mesir Purba membawa faedah seperti pertukaran ilmu teknologi dan sebagainya. Terdapat kemajuan dalam teknologi pembajakan serta penciptaan cangkul dan sabit. Contoh bandar-bandar yang terancang ialah Harappa dan Mohenjo daro. Mereka berjaya mengeksploitasi Sungai Indus untuk memajukan kehidupan harian. Sistem pengairan ini diteruskan pada zaman Ching oleh Shih Huang Ti ke kawasan barat daya China (sebuah terusan telah dibina di Szechwan). Terusan dibina untuk mengairi kawasan pertanian serta mengelakkan berlakunya banjir. Bandar-bandar menjadi tersusun kerana pemahaman geometri hasil daripada pertembungan Tamadun Indus dengan Tamadun Mesopotamia dan Tamadun Mesir. aktiviti ekonomi. matematik dan kesenian.Tamadun Indus: Masyarakat indus mempunyai keupayaan dan kebolehan mengeksploitasi kelebihan yang mereka miliki untuk memudahkan kehidupan mereka. Tamadun Indus terkenal dengan perancangan bandar -bandarnya.perancangan bandar memerlukan pemahaman tentang ilmu geometri. aspek kerohanian dan kepercayaan. Bandar disusun berasakan bentuk segi empat yang diikuti oleh jalan raya yang lurus. Kematangan tamadun ini terbukti melalui pencapaian yang cemerlang dalam berbagai -bagai bidang. Petani sudah mula menggunaka n batas untuk tujuan penanaman. Tamadun Hwang Ho telah mempengaruhi sistem pemerintahan China kuno iaitu dengan kewujudan sistem pemerintahan monarki yang berterusan sehingga Dinasti Ching. Pembangunan pertanian diberikan tumpuan yang besar. 16 . termasuklah perancangan bandar.

Lokasi sungai merupakan lokasi yang amat strategik memandangkan ia mempunyai pelbagai kelebihan berbanding kekurangan. dapatlah dirumuskan bahawa sungai itu memainkan peranan yang penting sebagai salah satu faktor dalam membentuk sesebuah tamadun. Ini tidak dinafikan apabila kita melihat semula sejarah sesebuah tamadun itu. Kebanyakan implikasi yang didapati ini semua merupakan implikasi positif yang menjamin kewujudan sesebuah tamadun itu. Sebagai contoh. perkembangan dan kemajuan sesebuah tamadun.4.0 PENUTUP Setelah melakukan kajian dan pembacaan terhadap peranan sungai sebagai lokasi terawal kelahiran tamadun-tamadun dunia. 17 . Jadi sudah jelaslah di sini faktor pemilihan lokasi bagi petempatan sesebuah tamadun itu adalah amat penting untuk melahirkan sebuah tamadun yang gemilang dan kekal wujud terutama warisannya. mereka berjaya mencapai pelbagai kejayaan dalam pelbagai bidang terutama sekali dalam bidang pertanian dan mereka mampu mencapai kemajuan. Namun sungai juga mampu memberi halangan terhadap pembangunan. Ini adalah salah satu contoh implikasi yang didapati hasil pemilihan sungai sebagai petempatan awal tamadun. setelah berjaya mengeksploitasi sungai tersebut. Pemilihan sungai sebagai lokasi awal pembentukan tamadun -tamadun dunia juga mendatang implikasi kepada sesebuah tamadun. dengan pemilihan Sungai Nil sebagai petempatan awal Tamadun M esir Purba. Dengan segala kelebihan yang ada pada sungai iaitu sumber yang dihasilkannya dan juga bentuk muka b umi yang ada di sekeliling kawasan sungai itu menjadikan sesebuah tamadun itu berkembang dan maju dan mencapai kegemilangannya.

Selain itu. Dengan adanya sikap seperti ini dalam diri saya. Itulah di antara faedah yang saya perolehi melalui tugasan ini. Semasa menjalankan tugasan ini. dengan menjalankan tugasan secara teratur. tambahan berkaitan dengan cara untuk mendapatkan maklumat dan memprosesnya. Inilah apa yang diperlukan untuk saya melengkapkan diri menjadi bakal pendidik anak bangsa. saya telah memperolehi beberapa faedah yang amat berguna kepada saya disamping beberapa masalah yang menjadi pembantut kepada usaha untuk menyiapkannya. lebih -lebih lagi rakan sekerja yang bersama-sama melakukan tugasan ini. kita mesti mempunyai sikap saling bekerjasama dalam membentuk dan melahirkan generasi bangsa yang cemerlang. gemilang dan terbilang. saya juga dapat menimba faedah yang lain iaitu saya dapat mengeratkan lagi hubungan persahabatan antara sesama rakan kelas. Ini merupakan salah satu faedah yang berharga juga kepad a saya di mana sebagai seorang guru. maka segala urusan lain yang akan dil akukan dengan rakan sekelas akan mudah dilaksanakan dan dapat mewujudkan hubungan kekeluargaan di dalam kelas seterusnya menceriakan suasana kelas. dapatlah saya mencari maklumat dengan baik dan memprosesnya mengikut kehendak tugasan. Antara faedah daripada menjalankan tugasan ini yang saya perolehi ialah saya dapat menjalankan kerja secara sistematik dan langkah demi langkah. iaitu berkait rapat tentang pemilihan sungai sebagai lokasi petempatan awal tamadun dunia. Saya dapat memperbetulkan diri saya melalui faedah yang saya terima dan saya harap dapat 18 . saya dapati adalah amat sukar untuk melakukan tugas secara teratur kerana saya bukanlah seorang yang tersusun cara kerjanya.REFLEKSI Tajuk kerja kursus yang saya terima ialah Tamadun Islam Tamadun Asia: Peranan Sungai sebagai Lokasi Terawal Pembentukan Tamadun -Tamadun Dunia. Namun. Sebelum menjalankan tugasan ini.

......... Semoga apa yang saya perolehi dan yang telah mengubah saya ini berterusan...... ...........melakukan yang terbaik pada masa akan datang dan berterusan melakukan yang terbaik untuk sesuatu agar hasilnya memuaskan saya dan mendatangkan kebaikan kepada saya............. (MOHAMMAD IQRAM AKEEF BIN MOHD AMIN) PISMP 1...... Tugasan ini telah banyak memberi pendedahan k epada saya dan membentuk sahsiah diri saya sebagai seorang guru..14 19 ..

20 . (2008).C.html Buku: Wai. Y.com/TITAS. 2011. Nexus Xpress SPM Tingkatan 4 & 5 Sejarah.blogspot. Diambil pada Februari 11. Selangor Darul Ehsan: Sasbadi Sdn.rujuknota.BIBLIOGRAFI Internet: TITAS. Bhd. dari http://www.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful