Topik

12

X

Dasar Luar Negara
Malaysia dari semenjak

HASIL PEMBELAJARAN
Di akhir topik ini, anda seharusnya dapat: 1. 2. 3. Mengenal pasti dasar luar kemerdekaan hingga kini; negara

Membincangkan isu-isu semasa yang terlibat dalam hubungan antarabangsa Malaysia; dan Membincangkan kepentingan diadakan hubungan dengan luar negara.

X

PENGENALAN

Adakah anda tahu bahawa hubungan luar negara Malaysia telah bermula sejak era Kesultanan Melayu Melaka? Pada masa itu, Melaka telah mengadakan hubungan perdagangan dengan negara-negara seperti India, Siam, China, Parsi, Arab, Jepun dan negara-negara di sekitar Kepulauan Melayu. Tradisi ini diteruskan sehinggalah Tanah Melayu mencapai kemerdekaan. Pada zaman ini, sesebuah negara itu tidak boleh hidup bersendirian. Mereka tidak boleh hidup terpencil. Tuntutan semasa memerlukan sesebuah negara saling memerlukan di antara satu sama lain untuk kebaikan bersama, khususnya dari segi politik, ekonomi dan sosial. Justeru itu, setiap negara pada hari ini perlu mengadakan hubungan dengan negara-negara lain bagi mencapai objektif tersebut. Walau bagaimanapun, setiap negara bebas menentukan dasar luar negara masing-masing atas faktor budaya dan demi menjaga kredibiliti negara itu.

2. 12.1. ASEAN. Keadaan ini menyebabkan perlunya Malaysia mengamalkan dasar berbaik-baik dengan negara luar bagi memastikan wilayah ini bebas. OIC dan sebagainya. 3. iaitu terletak di persimpangan laut di antara Lautan Pasifik dengan Lautan Hindi menjadi laluan utama bagi rantau Asia Tenggara. (b) . 4. Bilateral melibatkan hubungan dengan sebuah negara sahaja. 2. soal keamanan dan keadilan masyarakat antarabangsa juga turut menjadi agenda penting. Sistem Politik Sistem politik Malaysia yang demokratik sentiasa memberi laluan kepada hubungan dengan negara luar. Multilateral melibatkan hubungan dengan beberapa buah negara secara berkumpulan seperti Malaysia dengan PBB.1. dasar luar Malaysia menitikberatkan pembangunan dan integrasi sosial dengan mengadakan lebih banyak hubungan diplomatik dengan semua negara tanpa mengira ideologi politik. dan Tun Dr. penekanan dasar luar adalah berdasarkan kerjasama pertahanan dan keselamatan negara. Tun Abdul Razak Hussein (1970 1976). Malaysia mengamalkan konsep demokrasi yang menyokong penuh kebebasan manusia dan kemakmuran rakyat.1 Pendekatan Dasar Luar Malaysia 1. Selain itu. Tun Hussein Onn (1976 1981). Kebanyakan perdagangan antara Timur Jauh dengan Timur Tengah melalui perairan Selat Melaka. 12. 1.TOPIK 12 DASAR LUAR NEGARA W 215 12. dasar luar Malaysia lebih bercorak proBarat dan antikomunis memandangkan negara baharu sahaja merdeka dan pada waktu ini ancaman komunis masih kuat. Tunku Abdul Rahman (1957 1970). Mahathir Mohamad. aman dan terhindar daripada tekanan pengaruh luar.1 PERKEMBANGAN DASAR LUAR NEGARA SELEPAS MERDEKA Dasar luar Malaysia yang telah dibentuk sejak merdeka telah melalui empat tahap oleh pemimpin-pemimpin yang berbeza. (1981 2003) dasar luar negara lebih mementingkan hubungan ekonomi dan mengekalkan dasar-dasar sebelumnya.2 Penggubalan Dasar Luar Negara (a) Persekitaran Geostrategik Kedudukan Malaysia sesungguhnya amat strategik.

Demikian juga hubungan Malaysia dengan negara-negara Komanwel adalah kerana negara-negara yang menganggotai Komanwel merupakan negara bekas tanah jajahan British. Undang-undang Antarabangsa Sebagai salah sebuah komponen antarabangsa. (c) Demografi Dari segi demokrasi. Melalui faktor ini. Brunei dan Singapura penting kerana pada asalnya. Setiap negara sudah pasti tidak mahu diancam musuh. Hubungan Malaysia dengan negara Asia Barat dan Asia Timur juga ada kaitan dengan sejarah lampau. Ini menguatkan lagi hubungan Malaysia dengan negara-negara berkenaan. Selain itu. (d) (e) (f) (g) . Malaysia perlu mengadakan hubungan dengan negara luar supaya dapat bersamasama menentang pengganas. Oleh itu. Malaysia menghormati prinsip-prinsip yang digariskan dalam Piagam Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu dan juga undang-undang yang ditetapkan oleh badan-badan antarabangsa lain. Contohnya. Keselamatan Negara Keselamatan merupakan elemen penting bagi sesebuah negara. Setiap kaum mendapat hak yang sewajarnya sepertimana kaum Bumiputera. Malaysia perlu mengadakan dasar luar kerana Malaysia memerlukan negarab luar untuk memperkembangkan ekonominya.216 X TOPIK 12 DASAR LUAR NEGARA Sistem politik Malaysia juga memberi kebebasan untuk negara mengadakan hubungan dengan mana-mana negara khususnya yang memberi faedah kepada pembangunan negara. pemindahan teknologi daripada negara luar dapat dibawa masuk ke negara ini. jadi dasar luar adalah amat perlu. Malaysia mempunyai penduduk pelbagai kaum. Oleh sebab rakan dagangan hanya boleh dibentuk melalui hubungan diplomatik. hubungan Malaysia dengan Indonesia. Justeru itu keselamatan negara menjadi agenda penting yang mempengaruhi dasar luar Malaysia. Kedudukan Malaysia yang strategik perlu diawasi daripada dicerobohi oleh anasir-anasir tertentu seperti lanun dan pengganas. negara-negara ini menjadi sebahagian daripada rumpun Melayu. Jadi hubungan antarabangsa adalah perlu bagi memastikan kedaulatan negara sentiasa terpelihara. Faktor Sejarah Hubungan dengan negara luar juga sangat berkaitan dengan latarbelakang sejarah sebelum ini. Faktor Ekonomi Pada zaman ini kemajuan sesebuah negara diukur melalui kemajuan ekonomi. Penduduk pelbagai kaum ini pula mempunyai pertalian dengan negara asal mereka seperti India dan China.

3. kedaulatan dan keselamatan Malaysia. dan Memupuk hubungan baik serta meningkatkan kerjasama dengan negaranegara lain. keselamatan dan sosial di peringkat antarabangsa Mempertahan dan memajukan hak. 2. keselamatan dan promosi sosial dan kebudayaan.4 Kementerian yang Bertanggungjawab terhadap Dasar Luar Negara Hubungan luar negara dikendalikan oleh Kementerian Luar Negeri.1. Kementerian ini menguruskan perkara-perkara berhubung dengan hubungan politik. Untuk menjaga. ekonomi mahupun sosial. Selain daripada itu. Mempromosi pelaburan dan perdagangan dengan negara-negara asing. hal ehwal ekonomi. adalah: 1. Hubungan ini merangkumi bidang politik. mahu tidak mahu sesebuah negara itu terpaksa mengadakan hubungan dengan negara luar sama ada untuk kepentingan politik.3 Objektif Dasar Luar Negara Secara ringkas. Di dalam hal ini. . ekonomi. Menjaga dan mempertahankan kemerdekaan. kepentingan dan aspirasi Malaysia dalam semua bidang. Menguruskan hubungan dua hala. 12. 6. 4. 5. Malaysia juga perlu meletakkan dirinya sebaris dengan negara lain agar pandangan dan pendapat Malaysia sentiasa diambil kira. 12.TOPIK 12 DASAR LUAR NEGARA W 217 (h) Faktor Globalisasi Di era globalisasi. dasar luar negara yang proaktif dan bervisi adalah mustahak untuk menjamin kepentingan dan kedaulatan negara. objektif-objektif dasar luar negara antara lain. Kita sendiri sedar kemusnahan yang berlaku di negara lain boleh memberi kesan secara langsung kepada Malaysia. mempertahan dan memajukan kepentingan Malaysia di arena antarabangsa. Menangani perkembangan dan cabaran politik. Mempertahankan prinsip menghormati kemerdekaan dan kedaulatan wilayah melalui dasar tidak campur tangan dalam hal ehwal dalaman negara lain. hubungan serantau dan pelbagai hala dengan negara-negara asing dan pertubuhan-pertubuhan antarabangs.1. 2. Antara objektif kementerian adalah: 1. ekonomi dan kebudayaan.

Bagi mengukuhkan Asean sebagai organisasi yang relevan. Menjalankan aktiviti-aktiviti penerangan bagi mengunjur imej negara di luar negeri. mengukuhkan bina upaya dan mempertingkatkan pembiayaan prasarana. Dalam bidang kewangan dan perdagangan. pentadbiran am. jalinan kerjasama dengan negara lain adalah diperlukan bagi memanfaatkan idea. 3. memperkasakan liberalisasi perkhidmatan kewangan. Malaysia terus menjalinkan kerjasama dua hala dan pelbagai hala. setiap negara anggota mempunyai tanggungjawab bersama supaya mengekalkan keamanan. Menerapkan kesamarataan nilai mengenai isu-isu seperti demokrasi. 5.2 KERJASAMA SERANTAU Dalam menghadapi persaingan yang semakin sengit disebabkan impak globalisasi. Memupuk semangat „kekitaan‰. 4. Kementerian Luar Negeri mempunyai misi berikut: ‰Melindungi dan memajukan kepentingan Malaysia dan menyumbang ke arah suatu komuniti antarabangsa yang adil dan saksama melalui amalan diplomasi proaktif‰. 2.218 X TOPIK 12 DASAR LUAR NEGARA 3. kewangan. Kerjasama serantau banyak ditumpukan ke arah memajukan Asean. konsular. Keutamaan dikenal pasti ke arah meningkatkan daya saing dan pembangunan sektor kewangan serantau termasuk membangunkan Asean. dan Meningkatkan kesedaran dan juga pengetahuan mengenai Asean yang lebih mendalam di kalangan warga negara Asean. keselamatan dan kestabilan di rantau ini. keselamatan dan komunikasi. Mengurangkan jurang pembangunan antara anggota Asean. Asean terus mempromosikan rantau ini sebagai destinasi pelaburan utama dengan mengambil kira integrasi ekonomi serantau lebih erat. 12. beberapa usaha perlu dilakukan seperti: 1. Bagi mewujudkan komuniti keselamatan Asean. Untuk itu Asean juga telah mengambil langkah dengan mewujudkan Komuniti Asean menjelang tahun 2020. Memperkukuhkan insititusi Asean. Bagi mencapai tujuan itu langkah-langkah berikut perlu diikuti: . dan Mengendalikan aktiviti-aktiviti sokongan termasuk perkhidmatan. 4. hak asasi manusia dan pemerintahan yang mengutamakan kesejahteraan rakyat (good governance). amalan terbaik dan pengalaman selain menggubal dasar bersesuaian demi faedah bersama.

Penubuhan kawasan perdagangan bebas akan menguntungkan negara-negara anggota Asean. buruh dan modal untuk pelaburan boleh beraliran secara bebas di antara negara Asean. Untuk memperkembangkan lagi ekonomi antara negara Asean. pelaburan. dan Memastikan supaya tidak wujud di rantau ini sebarang senjata pemusnah besar-besaran dan supaya rantau ini bebas daripada ancaman senjata. 2.TOPIK 12 DASAR LUAR NEGARA W 219 1. perkhidmatan. India. Menyelesaikan sebarang pertelingkahan secara aman melalui rundingan. penawaran dan permintaan dari luar Asean juga akan meningkat. usaha juga sedang dilaksanakan bagi mewujudkan kawasan perdagangan bebas (FTA) antara Asean dengan negara-negara jiran seperti Repulik rakyat China.3 MALAYSIA DAN PERTUBUHAN PERSIDANGAN NEGERA-NEGARA ISLAM (OIC) 12. Menangani cabaran-cabaran yang merentasi sempadan yang boleh memberi kesan negatif kepada pembangunan negara dan kesejahteraan rakyat.1 Pada pandangan anda.1 Persatuan Negara-negara Asia Tenggara (ASEAN) Apa itu Asean dan bilakah ia ditubuhkan? Apakah peranan yang dimainkan oleh Asean ini. Australia dan New Zealand. Selain daripada itu. 3. SEMAK-KENDIRI 12. Adalah diharapkan dengan penubuhan Komuniti Asean akan dapat mewujudkan satu pasaran tunggal dan pusat pengeluaran setempat di mana barangan. Jepun. Republik Korea. apakah nilai-nilai murni yang perlu dipraktikkan oleh sesebuah negara apabila mengadakan hubungan dengan sesebuah negara lain bagi membentuk satu dasar luar yang berkesan? 12. Apakah kejayaan-kejayaan yang dicapai oleh pertubuhan ASEAN setakat ini? .3.

kerjasama sosial dan kebudayaan. Oleh itu. Kerjasama dalam Bidang Sosial dan Kebudayaan Merangkumi aspek kebudayaan dan kesenian. Asean telah menubuhkan Persidangan Menteri-menteri Pelajaran Asean (SEAMEO). Pelaksanaannya telah diagihkan kepada beberapa buah negara Asean seperti RESCAM untuk melatih guru sains dan matematik di Pulau Pinang. pertukaran berita dan penyiaran TV/Radio antara RTM dengan TVRI dan RTB. 4. Kemboja. Pesta Filem Asean. 5. negara anggota juga turut bekerjasama dalam 2. . apabila beberapa buah negara termasuk Malaysia menandatangani deklarasi penubuhan Asean di Bangkok. Myanmar dan Vietnam akan melaksanakannya pada 2012. kerjasama politik. 3. Malaysia telah banyak mengadakan perhubungan perdagangan dan perindustrian. Filipina dan Brunei. sukan dan telekomunikasi. Selain itu. Asean dianggotai 10 buah negara termasuk. kerjasama pendidikan dan kesihatan. Menerusi Asean. Indonesia. Kini. Bebas dan Berkecuali diamalkan di semua negara anggota ASEAN. x Kejayaan-kejayaan yang Dicapai oleh Asean 1. Contohnya penganjuran Sukan SEA. Brunei. Dalam bidang pelancongan pula. terdapat program Tahun Melawat Asean pada tahun 1996. RELC melatih pegawai untuk meningkatkan prestasi penguasaan bahasa Inggeris di Singapura. Laos dan Myanmar. Vietnam. Bagi aspek integrasi ekonomi. INOTEC di Filipina untuk melahirkan penyelidik pertanian dan TROMPED di Negara Thailand bagi menjalankan penyelidikan kesihatan awam. Asean pasti boleh berbangga apabila berjaya menghapuskan tarif ke atas 11 sektor utama yang akan dilaksanakan oleh enam negara menjelang 2007 iaitu Malaysia. kepentingan sosial dan sebagainya dengan negara anggota lain. Singapura. manakala empat lagi negara anggota iaitu Laos. projek vaksin Hepatitis B dan sebagainya.220 X TOPIK 12 DASAR LUAR NEGARA Asean ditubuhkan pada 8 Ogos 1967. Kerjasama Pendidikan Bertujuan untuk berkongsi kepakaran untuk dipelajari oleh penuntutpenuntut dari negara anggota. Thailand. Pesta Kebudayaan Asean. Konsep South East Nuclear Weapons Free Zone (SEANWFZ) Konsep ini membawa maksud seluruh rantau Asean adalah bebas senjata dan dari ujian senjata nuklear. kerjasama ekonomi. Konsep Zone of Peace Freedom and Neutrality (ZOPFAN) ZOPFAN atau konsep Zon Aman. Projek Ekonomi Kerjasama dalam bidang ekonomi pula merangkumi projek baja urea.

Mengembangkan rangkaian dengan negara-negara rakan dagang dan Mempromosikan inisiatif pembangunan serantau. Melalui ASEAN+3 ia bercita-cita untuk membentuk sebuah Komuniti Asia Timur (East Asia Community). 7. OIC juga akan menjadi . OIC juga berperanan untuk membendung segala unsur jahat yang menindas umat Islam di seluruh dunia. Tiga pendekatan itu ialah : (a) (b) (c) Meneruskan integrasi ekonomi secara lebih meluas. hepatitis dan coxsakie B. ia ditubuhkan pada tahun 1971. Penubuhan Wawasan ASEAN 2020 bagi mewujudkan rantau ekonomi Asean yang mempunyai daya saing yang tinggi. x Matlamat Penubuhan Pertubuhan ini bermatlamat untuk mewujudkan kerjasama antara semua negara Islam dalam pelbagai bidang seperti sosial. ASEAN+3. Jepun dan China. Organisation of Islamic Conference (OIC) atau Pertubuhan Persidangan Negara-negara Islam dianggotai oleh 57 buah negara Islam daripada tiga rantau terbesar iaitu Asia. maju dan stabil dengan memastikan kebebasan kemasukan barang-barang. Merupakan Kerjasama antara Asean. perkhidmatan. 6. pertukaran maklumat kewangan dan sebagainya untuk meninggikan syiar Islam.TOPIK 12 DASAR LUAR NEGARA W 221 bidang penyelidikan penyakit-penyakit seperti denggi. Ekoran daripada itu.2 Malaysia dan Pertubuhan Persidangan Negara-negara Islam (OIC) Tahukah anda OIC ditubuhkan atas cadangan Malaysia? Malahan Malaysia telah diberi penghormatan apabila Tunku Abdul Rahman dilantik menjadi Setiausaha Agung OIC yang pertama. Timur Tengah dan Afrika dimana jumlah penduduknya merupakan satu perlima daripada penduduk dunia. Korea.3. sains dan teknologi. Datuk Seri Abdullah Ahmad Badawi telah menggariskan tiga pendekatan baru Malaysia bagi meningkatkan kerjasama ekonomi dengan Asean secara lebih berkesan supaya dapat menjamin rantau ini kekal dinamik dan terus menarik di Sidang Kemuncak Aseandi Laos tidak lama dulu. modal dan pembangunan ekonomi serta mengurangkan kemiskinan. Pejabat OIC terletak di Jeddah. ekonomi. Arab Saudi. OIC merupakan forum khusus untuk menyatupadukan kesemua negara-negara Islam di dunia demi untuk kebaikan semua pihak. Selain itu. 12. pelaburan.

Dalam bidang pendidikan pula. antaranya ialah Sesi Luar Biasa MenteriMenteri Luar Negara Islam Mengenai Keganasan [1-3 April 2002]. dan berbagai mesyuarat lain di peringkat Menteri dan juga pegawaipegawai kanan dan jawatankuasa di bawah naungan OIC. Sidang Kemuncak Ke-10 OIC [16-18 Oktober 2003]. Amerika Syarikat dan Setiausaha Agung PBB) bagi menggesa Kuartet tersebut mengambil langkah segera menyelesaikan konflik Israel-Palestin. Mesyuarat susulan peringkat pegawai kanan mengenai Pelancongan [5-7 September 2003]. Malaysia telah menganjurkan Musabaqah al-QurÊan pada tiap-tiap tahun. Mengutuk dasar penghapusan etnik Islam di Bosnia-Herzegovina. Sidang Ke-27 Menteri-Menteri Luar OIC [27 Jun 2000]. Malaysia juga telah membuat pelaburan di beberapa buah negara OIC seperti Petronas di Iran. Usaha Malaysia mengadakan mesyuarat tersebut membuktikan kesungguhan Malaysia untuk mencari penyelesaian kepada konflik yang melanda Timur Tengah. dan Selain daripada itu. Universiti Islam Antarabangsa dan sebagainya. Mmenyokong perjuangan rakyat Palestin. Membangunkan ekonomi serta sosial negara Afrika dengan membina infrastruktur ekonomi dan pembangunan.222 X TOPIK 12 DASAR LUAR NEGARA rujukan dalam mengatasi segala kekeliruan mengenai hukum-hakam yang dihadapi oleh umat Islam sejagat. 7. Malaysia juga telah mengadakan mesyuarat Khas Peringkat Menteri Luar OIC Mengenai Timur Tengah pada bulan April 2004 untuk membincangkan masalah di Palestin dan Iraq. Malaysia juga diberi tanggungjawab mengetuai Delegasi OIC Peringkat Menteri selaras dengan mandat Mesyuarat Khas untuk bertemu ahli-ahli Kuartet (EU. Penubuhan Bank Pembangunan Islam. Bagi mengeratkan lagi ikatan silaturahim antara negara Islam. 3. x Peranan Malaysia dalam OIC adalah seperti berikut. 8. 6. 9. 4. 1. 10. 5. Rusia. Mesyuarat Kumpulan Sierra Leone [13-14 Jun 2002]. Mengkritik campur tangan Rusia di Afghanistan. negara-negara OIC turut memajukan pendidikan di kalangan umat Islam di seluruh dunia dengan penubuhan universiti-universiti Islam seperti Universiti AlAzhar. 2. Malaysia juga telah menjadi tuan rumah kepada banyak persidangan dan mesyuarat yang penting. .

Pengurangan pencemaran laut. cukai bagi barangan Malaysia direndahkan dan secara tidak langsung akan meningkatkan persaingan barangan Malaysia dengan barangan negara lain di pasaran luar. pembangunan ekonomi. Mengadakan latihan ketenteraan bersama dengan beberapa buah negara Komanwel. Melalui skim ini.TOPIK 12 DASAR LUAR NEGARA W 223 12. Dalam bidang pertahanan. dan 4. Isu yang dibincangkan ialah isu aparteid. . Mengatasi masalah penipisan lapisan ozon. penjajahan politik dan ekonomi serta masalah apartaeid.3. termasuk Malaysia. Ketua-ketua Negara Komanwel telah menggariskan beberapa rancangan atau tindakan yang merangkumi: (a) (b) (c) (d) 3. pertanian dan perundangan yang baik antara semua negara bekas jajahan British. Pengurusan perhutanan dan pertanian di negara-negara maju dan sedang membangun. Faedah kerjasama pertahanan. pertanian. Dalam Persidangan Ketua-ketua Negara Komanwel (CHOGM) di Bahamas (1985) dan di Vancouver (1987). Peranan Malaysia dalam Komanwel adalah seperti berikut: 1. konflik Asia Barat. penjajahan dan penentangan terhadap isu aparteid di Afrika Selatan. kebuluran dan kemiskinan di Afrika. pertahanan. misalnya Malaysia mendapat bantuan ketenteraan khususnya untuk peringkat 10 tahun selepas kemerdekaan. kemerdekaan Namibia. Malaysia juga telah mendapat sokongan oleh negara-negara maju dalam Komanwel umpamanya pemberian status Skim Keutamaan Am (GSP) bagi barangan Malaysia. Ekoran kemerosotan dan pencemaran alam sekitar. Matlamat Penubuhan Komanwel adalah untuk mewujudkan persahabatan dan perpaduan. kewangan dan sebagainya. Malaysia telah menyarankan badan dunia ini memainkan peranan yang lebih agresif dalam menangani isu-isu ketidakadilan perdagangan dunia. pendidikan. Penubuhan tabung antarabangsa untuk pemeliharaan alam sekitar.3 Komanwel Komanwel dianggotai oleh negara-negara bekas tanah jajahan British. Penyertaan Malaysia bermula sebaik sahaja mencapai kemerdekaan pada tahun 1957. perdagangan. ekonomi antarabangsa. 2. pembangunan sains dan teknologi. konflik Afghanistan dan Kemboja dan isu alam sekitar. masalah dadah. Malaysia dipilih menjadi tuan rumah Persidangan CHOGM pada tahun 1989. Pembentangan isu mengenai masalah perdagangan antarabangsa. pendidikan.

Selain itu. Dalam bidang pendidikan. perdagangan dan teknologi. Objektif Penubuhan K-15 diwujudkan untuk memupuk lebih kesefahaman dan faedah kerjasama di antara negara membangun terutama sekali dalam bidang pelaburan. cuba anda fikir sudah berapa pertubuhan antarabangsa yang telah dianggotai oleh Malaysia? Berikan juga contoh-contoh pengendalian program peringkat antarabangsa yang telah diadakan di Malaysia. Jamaica. Kenya.3. AKTIVITI 12.4 Kumpulan Lima Belas (K-15) x Apa itu K-15 dan Apakah Tujuan ia Ditubuhkan? Ahli-ahli kumpulan K-15 terdiri daripada Algeria. Sri Lanka. Senegal. teknikal. kesihatan dan sebagainya. x Objektif Penubuhan Prinsip PBB adalah untuk menjamin kedaulatan dan hak semua negara anggota serta tidak ada negara yang boleh campur tangan dalam hal-ehwal negara lain. Mexico. Nigeria. x 12. iaitu Sukan Komanwel yang mana Malaysia telah menjadi tuan rumah pada tahun 1998. Chile. Brazil.1 Sejak kemerdekaan sehingga kini. Argentina. PBB juga bermatlamat untuk mewujudkan sebuah masyarakat dunia yang aman. A-level. kerjasama dalam pelbagai bidang .224 X TOPIK 12 DASAR LUAR NEGARA 5. Peru.5 Pertubuhan Bangsa-bangsa Bersatu (PBB) Semua telah sedia maklum mengenai penubuhan PBB dan peranan yang sepatutnya di mainkan oleh pertubuhan antarabangsa ini. HSC dan dalam bidang sosial pula. India. Pengenalan Rancangan Colombo telah menaikkan lagi nama Malaysia di mana Malaysia telah mendapat khidmat nasihat mengenai pendidikan. Venezuela dan Zimbabwe. 12. Egypt. pertanian. Malaysia menyertai PBB pada 17 September 1957 selepas mencapai kemerdekaan.3. Indonesia. perpaduan negara-negara Komanwel telah disalurkan melalui aktiviti sukan. Malaysia. misalnya negara Komanwel telah memberi nasihat dalam penubuhan maktab-maktab perguruan. Untuk itu.

dan Tabung Kewangan Antarabangsa (IMF). keutuhan dan kedaulatan sesebuah negara serta mengambil sikap tidak campur tangan dalam hal-ehwal negara lain. iaitu Amerika Syarikat dan Soviet Union yang mendominasi dunia pada ketika itu. atau singkatan bahasa Inggerisnya „Non-Aligned Movement‰. iaitu: 1.3. Yugoslavia. iaitu agensi antarabangsa yang ditugaskan untuk membanteras penyalahgunaan dadah. Penglibatan Malaysia dalam PBB 1. x Penglibatan Malaysia Malaysia menyertai NAM pada tahun 1969. dan Malaysia terlibat dalam memberikan pandangan. Pertubuhan ini berpegang kepada dasar berkecuali. Malaysia juga telah dipilih menjadi pemimpin ICDATT. 12. Pertubuhan Buruh Antarabangsa (ILO). Bosnia (1996) dan sempadan Iran-Iraq (1990). PBB memainkan peranan dalam dua perkara yang berkaitan dengan politik dunia. telah diasaskan pada tahun 1961 bersempena Sidang Kemuncak NAM yang pertama di Belgrade. 2. Pertubuhan Pendidikan. 3. Malaysia juga pernah dipilih untuk memimpin negara-negara Kumpulan 77 yang ditugaskan untuk membincangkan isu-isu pembangunan dunia. Somalia (1995). cadangan atau teguran kepada badan dunia ini. Perhimpunan Agung PBB Majlis Keselamatan Untuk melaksanakan agenda PBB beberapa sekretariat ditubuhkan seperti: (a) (b) (c) (d) x Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO). NAM berpegang kepada prinsip menghormati kemerdekaan.TOPIK 12 DASAR LUAR NEGARA W 225 adalah diperlukan. 2. Malaysia melibatkan diri secara aktif dalam Pergerakan Negara-negara Berkecuali. Sains dan Kebudayaan (UNESCO). Ini kerana dasar . Dalam hal ini. Asas penubuhan tersebut adalah sebagai tindak balas kepada perlumbaan senjata oleh dua kuasa besar.6 Pertubuhan Negara-negara Berkecuali (NAM) NAM. iaitu tidak berpihak kepada Blok Barat atau Blok Timur. serta turut terlibat dalam melaksanakan dasar PBB seperti menghantar pasukan pengaman di Congo (1961). yang juga dikenali sebagai Pergerakan Negara-Negara Berkecuali.

NAM juga mengambil langkah-langkah yang praktikal serta berkesan kearah mengekalkan keamanan dunia. Pada bulan Februari 2003. Dalam persidangan ini. Melalui pertubuhan ini ia berperanan untuk memberikan kepimpinan yang jitu bagi mewakili negara-negara anggotanya yang majoritinya adalah negara . x Mengapa Malaysia sebagai Pengerusi NAM? 1. 2. Malaysia juga berperanan memberikan tumpuan kepada isu-isu seperti ekonomi dan perdagangan. dan Malaysia kini adalah Pengerusi Sidang Kemuncak NAM ke-13 sehingga tahun 2006 dengan 114 buah negara anggota iaitu 2/3 daripada jumlah keangotaan Pertubuhan Bangsa-Bangsa bersatu (PBB). melalui pendekatan diplomasi pelbagai hala (multilateralism). 2.226 X TOPIK 12 DASAR LUAR NEGARA NAM secocok dengan pendirian Malaysia. seperti Amerika Syarikat. Kerjasama Selatan-Selatan. . dengan mempromosikan keamanan melalui platform-platform politikal. Dalam hal ini. Keupayaan Malaysia di dalam memberikan kepimpinan kepada NAM ketika ramai yang mempersoalkan keberkesanan NAM setelah berakhirnya Perang Dingin. Kebolehan Malaysia untuk merangsang perpaduan serta penyatuan sesama negara-negara anggota dalam keadaan di mana mereka menghadapi tekanan daripada negara-negara maju yang lebih berkuasa dan berpengaruh. Malaysia telah diberi penghormatan apabila telah dilantik menjadi Naib Presiden NAM dalam persidangannya di Belgrade pada tahun 1989. 3. melalui badan-badan dunia seperti Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB) dan Majlis Keselamatan PBB. Keberkesanan Malaysia di dalam mempromosi serta menguatkan lagi mekanisma diplomasi pelbagai hala bagi menghadapi kecenderungan ke arah penyelesaian secara unilateral oleh kuasa-kuasa besar. terutamanya. Malaysia diberi penghormatan menjadi tuan rumah persidangan NAM. pembangunan dan pembasmian kemiskinan serta pembangunan sosial dan kemanusiaan yang bersifat sejagat serta isu-isu yang berkepentingan kepada NAM. x Peranan Malaysia dalam NAM Menjadi pengerusi NAM. Malaysia telah dilantik menganggotai Kumpulan 15 (G-15) yang merupakan sebuah kumpulan elit yang ditugaskan untuk membincangkan isu-isu yang berkaitan dengan kerjasama politik dan ekonomi negara anggota NAM.negara membangun untuk terus bersuara. Malaysia mahu berinteraksi dengan semua negara tanpa mengira ideologi politik mereka dan mendapat faedah daripadanya: 1.

negara maju akan membelinya dengan harga yang murah dan fenomena ini jika dibiarkan akan menyebabkan negara membangun semakin miskin. di mana kebanyakan negara anggota NAM agak terkebelakang dalam bidang tersebut. disusuli dengan Mesyuarat Peringkat Menteri NAM mengenai Palestin di Durban. Jepun dan Britain. . sebagai reaksi segera kepada pergolakan yang meruncing di wilayah Palestin. Oleh itu.3.TOPIK 12 DASAR LUAR NEGARA W 227 4. ekonomi. Malaysia mencadangkan agar ditubuhkan Kerjasama Selatan-Selatan. dan Penganjuran Mesyuarat Khas Peringkat Menteri NAM Mengenai Palestin di Putrajaya pada 13 Mei 2004. Dalam hal ini. Mahathir Mohamad pada tahun 1981 di Zimbabwe. Antara resolusi yang dikemukakan bagi penubuhan KSS ialah: 1. Oleh itu. Mengatasi masalah ketidaktentuan harga bahan mentah yang disebabkan tekanan negara maju. perdagangan dan sosial. 12. 5. Pada mesyuarat tersebut. Inisiatif ini diambil kerana kita sedar bahawa ICT memainkan peranan penting dalam pembangunan ekonomi terutama sekali di dalam konteks globalisasi. Afrika Selatan pada 18 Ogos 2004. Keadaan ini juga menyebabkan negara membangun terpaksa berhutang dengan negara maju yang mengenakan syarat yang membebankan negara membangun.7 Kerjasama Selatan-Selatan (KSS) x Tujuan Ditubuhkan KSS ditubuhkan dengan tujuan untuk memelihara kepentingan ekonomi negara-negara membangun dan mengelakkan tekanan daripada negaranegara maju seperti Amerika Syarikat. Penubuhan KSS ini diutarakan oleh Datuk Seri Dr. Tekanan negara maju biasanya dalam penguasaan pasaran terhadap bahan-bahan mentah dari negara membangun. 6. 2. bahan mentah negara membangun sukar menembusi pasaran luar. Keupayaan Malaysia memperkenalkan Pelancaran „Portal e-Sekretariat NAM‰ pada Mac 2004 yang bertindak sebagai pangkalan data kepada ke semua isu berhubung NAM bagi mempertingkatkan komunikasi serta koordinasi mempercepatkan proses membuat keputusan dan merapatkan jurang perbezaan digital serta perpaduan di antara negara anggota NAM. Memperbaiki keadaan ekonomi negara membangun. persetujuan telah dicapai ke atas draf Pernyataan mengenai Palestin yang kemudiannya digabungkan ke dalam Dokumen Muktamad. Keupayaan untuk menyuarakan dan mempromosikan kepentingan negara-negara sedang membangun dalam aspek-aspek hubungan antarabangsa khususnya dalam bidang politik.

modal dan teknologi. Membangunkan dan menguatkan sistem perdagangan terbuka pelbagai hala.228 X TOPIK 12 DASAR LUAR NEGARA 3. 5. 3. dan kerjasama ekonomi dan teknikal. Bertujuan untuk mengekal dan mengawal peningkatan ekonomi di rantau ini dan dunia. Tiga kekuatan APEC adalah liberalisasi perdagangan dan pelaburan. dan Menyelaraskan perdagangan barang dan perkhidmatan dengan prinsip ÂGeneral Agreement on Tariffs and Trade (GATT)Â. serta kestabilan politik negara. kemudahan perdagangan dan pelaburan. 4. 4.3. x Objektif Penubuhan 1. 2. Berusaha mencari jalan melunaskan hutang negara membangun. Kejayaan Malaysia mempertahankan identiti dan pendirian Malaysia terhadap sesuatu isu menjadi pemangkin ke arah ini. . perkhidmatan. dan Menubuhkan Suruhanjaya Selatan-Selatan untuk mengemukakan syor untuk mengelakkan tekanan negara maju. Mengurangkan sekatan.8 Kerjasama Ekonomi Asia-Pasifik (APEC) Kerjasama Ekonomi Asia-Pacific (APEC) ditubuhkan pada 1989 adalah disebabkan peningkatan ketidak bergantungan di antara ekonomi negara-negara Asia-Pasifik dan menggambarkan anggaran separuh daripada perdagangan dunia. di arena antarabangsa setakat ini sangat Peranan kerajaan Malaysia. Malaysia telah berjaya menaikkan nama sebaris dengan negara-negara maju yang lain khususnya melalui hubungan antarabangsa. 12. Faktor ini banyak membantu negara membangunkan ekonomi dan politik serta menarik ramai pelabur ke negara ini. Malaysia berperanan menjadi pengerusi kepada mesyuarat dan aktiviti APEC pada tahun 1998. Meningkatkan matlamat positif dengan menggalakkan pengaliran barang. x x x x x Penglibatan Malaysia membanggakan.

Laman web Utusan Malaysia. 2009 daripada www.pdf- .TOPIK 12 DASAR LUAR NEGARA W 229 Dasar Luar Negara Kerjasama Ekonomi Asia Pasifik (APEC) Kerjasama Selatan-selatan (KSS) Kerjasama Serantau Komanwel Kumpulan Lima Belas (K-15) Persatuan Negara-negara Asia Tenggara (ASEAN) Pertubuhan bangsa-bangsa Bersatu (PBB) Pertubuhan Negara-negara Berkecuali (NAM) Pertubuhan Persidangan Negara-negara Islam (OIC) Bajet 2006.utusan. Pengajian Malaysia (Edisi kedua). Berita Harian. Diakses pada Ogos 22. Bhd.my/utusan/SpecialCoverage/RMK9/bahasa/ Bab27. (2009).com. Kuala Lumpur: Fajar Bakti. Hasnah Hussiin & Mardiana Nordin. Sdn. (2006).