Tumbal Sêjatiné abót anggónku nindakaké pakaryan iki. Nangíng piyé manèh.

Aku múng sakwijiníng bawahan síng kudu loyal marang atasan. Kamångkå atasanku Drs Sêngkuni SH MBA wís nginstruksèkaké yèn proyèk iki kudu di-mark up. Mbúh piyé carané síng pênting kabèh bisa olèh pangan. Pancèn iki konsêkuènsiné nduwèni jabatan síng stratêgis kåyå awakku iki. Tak akóni sakwisé dadi Kasubag Pêngêlolaan Proyèk iki rêjêkiku mbanyu mili. Paribasan nganti kåyå diwènèh-wènèhi. Nangíng yèn ånå pêrkårå síng kåyå mêngkéné aku ugå kudu wani ndhadhagi. Awít yèn ora, biså dipêsthèkké yèn tahún ngarêp aku mêsthi bakal dimutasi. "Wís tå Dík Har, ora sah dipikirké abót-abót. Soal wóng såkå KPK, mêngko aku síng mback-up wís," mangkono pangandikané atasanku kasêbút íng sak wijiníng wêktu nalikå aku ditimbali íng ruangé. "Síng pêntíng kowé biså ngolah ångkå-ångkå iku kanthi layak. Masalah liyané mêngko aku síng ngatúr," sêsambungé Pak Sêngkuni karo ngêpúk-êpúk pundhakku. "Lha piyé kirå-kirå? Åpå Dhík Har kabótan? Soalé Dík Wísnu wingi ugå nawakaké arêp nggarap proyèk iki," ujaré Pak Sêngkuni kåyå ngêrti kêmrusuhing atiku. "Oh, mbotên Pak. Kulå taksíh sagah ngayahi piyambak," ujarku gurawalan. "Wèll! yå ngono iku síng tak karêpké. Yèn pancèn kowé sêvisi karo aku, mêsthi aku ora bakal ninggal kowé Dhík. Wís sak iki rampúngna aku péngín Minggu ngarêp wís rampúng. Sanggúp tå?" "Sêndikå Pak," ujarku karo manthúk-manthúk. Aku énggal-énggal ninggalaké ruang kêrjané bós têrús nyêlúk Dhík Wakino wakílku sartó Éndah sékrêtarísku. Tak jak rêmbugan barêng pêrkårå iki. Awít pancèn wóng loro iku síng dadi nyawaku. Ibaraté Dhík Wakino karo Éndah kuwi think-tank-ku. Sangénggå aku bangêt mbutúhaké bantuané dhèwèké. "Nèk masalah ångkå gampang diowahi, Mas. Múng síng dadi masalah iki tanggúng jawabé abót awít nyangkút dana síng ora sêthitík," ujaré Dhík Wakino. "Nangíng têrús piyé Dhík? Bós wís nêtêpké kudu biså. Yèn ora awakké dhéwé kudu siap ninggalké kantór iki," sêmaúrku. Dhík Wakino manthúkmanthúk karo ngulati layar kómputêr íng ngarêpé. "Yå wís, arêp piyé manèh. Mbók mênåwå iki pancèn résiko pêkêrjaan. Awakké dhéwé kudu siap," sambungé wóng síng bangêt tak pêrcåyå iku. Pancèn iki dudu masalah síng ènthèng, awít proyèk iki gungungé mèh nêm bêlas mílyar rupiah. Síng kudu di-mark up mèh sêpulúh míliar dhéwé. Åpå ora édan-édanan. Nangíng piyé manèh. Aku iki múng bawahan kudu loyal mênyang atasan. Awít yèn ora biså-biså aku dilórót jabatanku. Kamångkå ngêrti dhéwé kanggo ningkataké karir íng kantór iki ora barang síng gampang. Awít mèh wólulas tahún anggónku bêrjuang ngrintís karir, wiwít gólóngan têlu A nganti sak iki biså dadi Kasubag sak wijiníng kantór. Mêsthi waé dudu bab síng gampang. Kåyå aku dhéwé síng wêktu iki kêlêbu ånå bagian síng êmpúk.

Ora sithík síng pådhå kêpéngín biså nglungguhi kúrsiku iki. Awít pancèn ya nyênêngké tênan. Golèk dhuwít paribasan kêcap waé dadi atusan éwón. Nangíng ugå mujúdaké bagian síng ånå pucuking êri, yèn ora ngati-ati bisa ndang ngglúndhúng tênan. "Durúng saré, Pah?" panyénggólé Nani, sisihanku. Ora tak råså yèn wêktu iki aku nêdhêng ngalamún nèng têras kamar lantai loro. "Durúng ngantúk, Mah?" sêmaurku karo nyumêt rókók êmbúh síng kêpira mau? "Sajaké ånå masalah nèng kantór?" pitakóné bojoku síng wís apal lagónku. Sabên ånå masalah mêsthi tangkêpku dadi séjé karo padatan. Aku múng manthúk. Têrús sisihanku lunggúh íng sandhíngku. Awít yèn wís ngono biasané aku têrús critå masalahku marang dhèwèké. Pancèn sak suwéné iki sisihanku síng dadi sparing partnêr-ku. Dhèwèké kuwi wóng wadón síng istiméwa, sênadyan múng ibu rumah tangga, nangíng otakké ora kalah karo wanita karir. Ora nggumúnanké sêjatiné sisihanku lulusan sarjana lan mbiyèn tahu dadi dosèn íng univêrsitas swasta. Múng amargå aku ora kêpéngín bojoku bêrkarir, mula dhèwèké tak kón dadi ibu rumah tangga thók. Supåyå anakanakku biså kopèn, nyatané anakku cacah têlu sakiki wís ngancík dhéwåså kabèh, síng mbarêp malah wís mèh lulús såkå univêrsitasé. "Pancèn abót posisi panjênêngan, Pah. Awít iki diléma. Yèn njênêngan wêgah, mêsthi bakal dilórót. Nangíng yèn pênjênêngan tindakké, abót résikoné," komêntaré sisihanku sak wisé tak critani pêrmasalahanku. "Ya kuwi síng gawé bingúngku. Lha trús aku kudu piyé?" "Yúk awakké dhéwé tahajúd, nyoba nyuwún tuntunan Gusti Allah, såpå ngêrti mêngko njênêngan olèh pêpadhang," ujaré sisihanku. Aku manthúk-manthúk têrus wóng loro pådhå tumuju kamar mandhi njupúk banyu wudu kanggo ngrêsiki badan. Ånå sak jroning tahajúd tak rasakaké kåyå ngåpå jumbal-jumbulé wêwayangan ing alam pikirku. Sênadyan wola-wali tak cobå nyilêmaké wêwayangan iku nanging kråså angèl bangêt. Sabên-sabên wêwayangané Pak Sêngkuni atasanku kanthi polatan nêsu ngulataké aku. Gonta-ganti karo lapuran proyèk síng kudu tak gawé. Têrús nglambrang manèh wêwayanganku dipêcat déníng atasan. Têrús ånå gambaran pårå polisi síng têkå ing kantórku têrús mbórgól tanganku. "Dúh, Gústi Allah...... Kulå pasrah wóntên ngarså padukå!" pambêngókku íng sak jroníng tahajúd. Bubar kuwi aku ngrasakaké pêndêlênganku pêtêng. Aku ambrúk ngambúng karpèt síng dadi lambaran anggónku ngadhêp íng Pangéran. Ésúk iki Dhík Wísnu têkå íng kantórku karo mènèhaké layang kanggo aku. Tak bukak layang iku tibaké surat pêrintah såkå Pak Sêngkuni supåyå aku mènèhaké proyèk iku marang dhèwèké. "Sorry lho Mas, aku múng nindakaké dhawúh," ujaré Wísnu katón pêkéwúh karo aku. "Ora åpå-åpå, Dhík. Mbók mênåwå kowé luwíh pintêr timbang aku," ujarku karo mènèhaké bêrkas-bêrkas administrasi proyèk. Sênadyan ånå kang kóbóng íng dhådhå iki, nangíng tak cobå mêkak hardaníng kanêpsónku.

Mugå-mugå waé Gusti Allah tansah mènèhi kêsabaran marang aku. Awít såpå wóngé síng ora lårå ati, yèn nèng têngah dalan gawéyané dipasrahké wóng liyå. Pak Sêngkuni pancèn kêbangêtên. Katóné dhèwèké wís malík imané sak ênggå tégå karo aku síng ora liya anak buahé. Awan iku aku milíh mulíh gasik, awít yèn tak têrús-têrúské nèng kantór bisa-bisa malah aku dhéwé síng ora kuwat. Aku wís ngrumangsani yèn karirku mbók mênåwå bakal mêntók. Awít wêktu iki Pak Sêngkuni, atasanku ora gêlêm nyåpå arúh marang aku. Sabên-sabên dhèwèké butúh, mêsthi Dik Wísnu síng diundang ånå kantór. Lan tingkah kang kåyå mangkono mau disêngåjå ovêr acting nèng ngarêpé pårå bawahan. Aku rumångså korban pangråså. Awít såpå wóngé síng kuwat dipêrlakukan kåyå mangkono. Nangíng aku nyoba sabar. Karo íng batin tansah ndêdongå, mugåmugå Pak Sêngkuni diapurå dosané déníng Gusti Allah, sartå dibukakaké atiné supåyå ora bangêt-bangêt anggóné nêsóni aku. Lan sak wijiníng wêktu såpå síng bakal ngirå, yèn kantórku ditêkani polisi pirang-pirang. Wiwitané ruangku síng diprikså, barêng ora ånå têrús ruangé Kêpala Kantór bubar kuwi têrús tak tóntón ånå polisi nganggo sêragam nyêrahaké surat marang atasanku kasêbút. Tanpa suwålå manèh Pak Sêngkuni diglandhang déníng pêtugas kêpolisian iku. Awít disinyalír dhèwèké wís mark up dhuwít proyèk nganti sêpulúh miliar. Ora múng Pak Sêngkuni dhéwé, kêlêbu Dhík Wisnu síng kumawani nglancangi gawéyanku. Lan wís biså diwåcå, íng ngêndi papan Kêpala iku ora tahu salah. Síng salah mêsthi bawahan. Awít ora gantalan suwé Pak Sêngkuni bósku wís mêtu såkå kantór polisi. Déné Dhík Wísnu ditêtêpké dadi têrsangka. Wisnu wís dadi tumbal ing kantórku, awít dhèwèké kudu mikúl dosané bósku síng wêktu iki múng cukúp dimutasi íng luar jawa. "Bêgjå sampéyan Pah. Untungé nolak åpå dhawuhé bós mbiyèn," ujaré sisihanku karo ngrangkúl aku lan nangís mingsêg-mingsêg. "Gústi isíh njampangi awakku, Mah. Lan kabèh mau uga ora uwal såkå dukungané Mamah," ujarku. Ah, pancèn kabèh iki kåyå wís diatúr déníng Gusti Allah. Kåyå aku dhéwé rumångså dislamêtaké déníng Panjênêngané. Coba mbiyèn aku síng nindakaké bab mau, biså-biså aku síng mlêbu kunjaran.

Tamu Kang Pungkasan

Lakuné dinå rumangsaku cêpêt bangêt, wêktu sêwulan síng diidinaké såkå pêmêrintah rumangsaku lagi dhèk wingi, nangíng ngêrti-ngêrti kari sêdinå iki. Dinå sésúk aku lan kåncå-kåncå sak profèsiku gêlêm ora gêlêm kudu ninggalaké panggónan iki, yå panggónan ålå síng dadi mungsuhé masyarakat síng kêpéngin uripé slamêt donyå lan akhirat. Pancèn wiwitané aku ora sêngåjå mlêbu papan èlèk síng diarani lokalisasi, nangíng kabèh amargå kêpèpèt kahanan, biyåså... masalah klasik síng diadhêpi pawóngan síng uríp íng padésan, kurang pangan lan sandhang lan ora kuwat ngadhêpi sanggan uríp, gèk kamóngkó síng jênêngé golèk pênggawéyan iki angèlé jan ngêpól tênan. Åjå manèh aku sakkåncå síng múng duwé ijazah SMP tanpå nduwèni kêtrampilan, sanajan síng wís duwé èmbèl-èmbèl gêlar sarjana waé akèh síng kêcêmplúng ing profèsi iki sanajan bédå kêlasé. Ora kråså lúh têmètès ing pipiku, uríp kók múng kåyå ngéné, gèk súk kapan aku biså mêntas såkå panggónan iki? Dhúh,... Gústi Allah paringånå pitudúh mêrgi íngkang lêrês lan pinanggihnå jodho íngkang saé. Aku unjal ambêgan landhúng, gèk kåyå aku iki åpå ånå wóng lanang síng sudi mêngku? Níng aku pêrcåyå yèn Gústi Allah iku ora saré, sakwijiníng dinå mêngko aku bakal kêtêmu jodhoku. Dak élíng-élíng nasibé kåncå-kåncå sak profèsiku nyatané ugå ånå wóng lanang síng gêlêm ngêpèk bojo. Mbak Éndah dipèk bojo sopír trêk lêngganané malah nyatané saiki biså uríp bagyå múlyå íng ndéså. Dhík Hèsti ugå dipèk bojo wóng lanang sanajan múng dadi mbók ênóm anangíng kabèh kêbutuhané biså dicukupi, Éndang kancaku sak kampúng ugå diwêngku wóng lanang sanajan wís rådå sêpúh yuswané nangíng nyatané gêmati bangêt malah saiki diparingi putrå. Bubar macak kåyå biyasané aku lungguhan íng têras omah, biyåså,... mancíng iwak alias nggodhå wóng lanang síng kêpéngin awaké dikêpénakaké sanajan múng sêdhélå, syúkúr yèn gêlêm nginêp sêwêngi, wah... mêsti bayaran síng dak tåmpå lumayan kanggo sangu mulíh mênyang ndéså. "Mampír Mas,"... godhaku nalikå ånå sakwènèhíng pawóngan mlaku ijèn karo miling-miling nyawang têras póndhókanku, dhèwèké mèsêm lan gêlêm mampír. "Ngunjúk mênåpå Mas?" ujarku karo nggandhèng tangané dak jak lunggúh íng sandhíngku. Wóng lanang mau manút waé. "Biyasané wóng lanang iku sênêngané ngunjúk susu yå, kópi susu åpå coklat susu?" aku sansaya wani nggodhå, lha wóng síng digodhå yå sansåyå sênêng atiné. Yå kåyå mêngkéné pênggawéyanku sabên ndinå nglayani tamu síng gêlêm mampír íng kamarku. Wêktu limang tahún uríp íng lokalisasi pancèn akèh bungah lan susahé, nangíng kêpénaké múng watês bab kadonyan, bisa cukúp sandhang lan pangan ora nyambút gawé abót, nangíng rêkasané biså-biså kêtularan pênyakit sifilis utawa AIDS lan dadi mungsuhé masarakat, amargå

dianggêp dadi sampah masyarakat síng kudu disírnakaké. Aku isíh kèlingan nalikå lokalisasi iki didhémo warga masyarakat, awakku nganti ndrêdhêg kawêdèn. "Lho kók malah ngalamún?" ujaré wóng lanang síng dadi tamuku iku ngagètaké atiku. "Ah, iyå yå bênêr ngêndikamu Mas, lha kêpriyé ora ngalamún, mbók mênåwå panjênêngan iku tamuku íng papan kéné kang pungkasan amargå sésúk aku sak kåncå kudu lungå såkå papan iki." "Ditêpungaké jênêngku Bagús sanajan rupaku ora bagús," mêngkono tamuku mau nêpúngaké. "Sunthi jênêngku Mas," aku ganti sêmaúr. Priyayiné pancèn grapyak lan akèh gunêmé, lagi têtêpungan kurang såkå limang mênít waé rasané wís biså akrab. "Aku mréné pancèn golèk kênangan kang púngkasan såkå papan lokalisasi iki, aku ngajab papan iki pancèn biså rêsík såkå tumindak maksiyat," mêngkono ujaré Mas Bagús. Sak jam luwíh aku lan Mas Bagús ngóbról ngalór ngidúl, lan pungkasané Mas Bagús pamitan arêp mulíh mênyang omahé. Dhèwèké ninggali dhuwít aku sing lumayan akèh lan njalúk jênêng lan alamat omahku síng sakbênêré. Anèng ngomah rasané kåyå dikunjåra waé, la kêpriyé ora susah, la anèng ngomah yå múng thêngúk thêngúk waé tanpå duwé gawéyan síng ngasilaké. Dhuwít cèlènganku wís wiwít nipís, rasané ati wís kêtar-kêtir, dumadakan pak pós mandhêg anèng ngarêp omah, ngêtêraké layang såkå Mas Bagús, dhúh,... bungahé ati iki, såpå ngêrti mbésúké Mas Bagús biså ngêntasaké aku såkå uríp kang nisthå iki. Layang dak bukak kanthi alón, ånå råså bungah lan ati iki tambah dêg-dêgan waé. "Dhík Sutinêm síng dak trêsnani," mak dhêg rasané atiku kaya diumbúllaké karo Mas Bagús. Pancèn jênêngku síng asli iku Sutinêm, nangíng ing lokalisasi aku nganggo jênêng "Sunthi", layang dak waca kanthi ati kang dêg-dêgan Surabaya, 12 Désèmbêr 2007 "Dhík Sutinêm síng dak trisnani" Wiwít kêtêmu karo sliramu ing papan kånå kaé, aku dadi kêpingín omah-omah karo sliramu. Bab såpå tå sliramu aku kabèh wís mangêrtèni, nangíng åpå sliramu ngêrtèni aku lan såpå tå sêjatiné aku iki? Barès waé ya dhík, aku iki wóng lanang síng ora bédå karo sliramu. Tumindak nistå lan ålå kabèh waé wís naté dak tindakaké. Nangíng aku péngín marèni kabèh mau sakdurungé kasèp. Mula yèn sliramu gêlêm dak jak uríp bêbarêngan nyabrang íng samodrå bêbrayan agúng, ayo dhík wangsulana layang iki, gêlêmå Dhík Sutinêm dak jak uríp anyar íng sakjêroníng balé somah kang rêsmi lan ayo pådhå uríp kang anyar, uríp kang kêbak laku utåmå sanajan múng uríp sarwå prasåjå, wís bèn lêlakónmu lan lêlakónku dikubúr barêng-barêng lan dilarúng íng samodra pangapurå. Aku ora njanjèkaké uríp kang moncèr kêbak kêméwahan donyå, nangíng aku pêrcåyå yèn aku karo sliramu biså uríp bagyå múlyå. Sêpisan manèh, aku ora mêkså nangíng aku têtêp nunggu walêsan layang iki bèn atiku bisa têntrêm. Såkå kåncå anyarmu síng nêmbé kasmaran.

Sunaré srêngéngé wayah ésúk íng Suråbåyå nambahi éndahíng swasånå balé somahku. kacu cilík wís têlês kêbês êlúhku. alhamdulilllah pujiku marang Pangéran Kang Maha Kuwasa. Kêmbang kênångå íng ngarêp omahku nyêbaraké gåndå kang arúm. .. bisaku múng pasrah jiwå lan rågå marang Mas Bagús.Bagús. Cêpêt-cêpêt aku dandan sak pêrlu arêp ngêtêraké Panji anakku mbarêp såkå titisané Mas Bagús kang saiki makaryå dadi móntír sêpéda mótór. laillahaillallah... Allahuakbar. Ora kråså.

lan ora mangêrtèni åpå síng nyêbabaké gagalé. hasilé rak sagêd kanggé ngangsúr. Róng ndinå kêpungkúr Parjo sêmpat ngómóng marang bapaké. Ora ånå liyå síng diprihatinaké. Parjo wís nyobå ndhaftar dadi pulisi kapíng pindho. Anak lanang síng didåmå-dåmå...Dúrjånå Pak Sarmín katón gêtêm-gêtêm. Yèn ditakoni jaré kabèh ujiané yå biså nggarap. Jo. mêlèk wêngi. kanggo sêsiríh. mbók mênåwå nasibé waé sing durúng apík.. lan praupané ya ora pati nguciwani.. Mulå ora maido yèn duwé pêpinginan dadi pulisi. timbangané kulå nganggúr wóntên ndalêm. mulå dhèwèké wís mupús. Mbók mênåwå umuré wís kêtuwan mênåwå ngajókaké dadi pêgawai nêgêri. mêngké kula tak ngojèk. nangíng ngiras pantês kanggo tirakat.. Anak lanang siji-sijiné ora tau njalúk. didongakké sabên dinå yaiku anak lanang siji-sijiné. "Jo.. papan kang kanggo jujugan malíng yå iku kantór-kantór pêmêrintahan. Sanadyan bapak kêpala íng kantóré ora paríng dukå marang dhèwèké. krédit mawón. Parjo. ngrungókaké pawartå. Jågå malêm kanggoné dhèwèké ora nggolèki lêmbaran rupiah. la kók dinggo tuku móntór!. akèh malíng kang pådhå bêropérasi. . Nanging Pak Sarmín sêmpat was-was. njalúk pisan waé dhèwèké ora biså nuruti. kowé kuwi nglindúr pó piyé?" .. Sak liyané omahomah biasa. nangíng Pak Sarmín rumångså isín. "Nggíh sampún. kurang luwíh wís róng pulúh tahun... pripún nèk kulå pênjênêngan pundhútké mótór. nèk ora yå múng mênêng waé. amargå mikír pênjaluké anaké lanang. Parjo salah sawijiníng pêmudha kang gagah. kêpingín klambi waé ora bakal nêmbúng marang wóng tuwané. sawisé lulús SMA. dinggo nyukupi butúh sabên dinané waé kangèlan. "Pak. ujian fisik yå biså. nangíng gagal têrús. Pak Sarmín katón anyêl amargå sêtêngah tahún kêpungkúr kantóré yå pêrnah disatróni malíng. Parjo pancèn arang nêmbúng njalúk marang wóng tuwané. åpå kowé ki ra ngêrti. wís kulinå såkå cilík. digadhang-gadhang lan digayúh mugå-mugå bisa mikúl dhuwúr mêndhêm jêro marang dhèwèké.". sak mênika padós pêdamêlan nggíh angèl?!". Åpå manèh dhèwèké kudu ngadhêpi pitakóné bapak-bapak såkå kêpulisian. yèn íng wêktu iki akèh wóng kang kélangan.. Nèk ditukókné yå diênggo. Róng ndinå iki Pak Sarmín ora doyan mangan.. Pak Sarmín anggóné jågå malêm íng salah sawijiné kantór pêmêrintahan wís sawêtårå suwé. dêdêg piadêgé éntúk. síng sêmuné kåyå nudhúh marang dhèwèké.

.. tansah was-was ora ånå jalarané. pé. gèk ngêrti marang wóngtuwå. soalé síng diarah sakiki kantór-kantór manèh.. anu. biasané njikúk kónmutér." "Mo....." "Mbók nèk ra mudhêng ki takón sík. kónmutêr ki bèn mumêt på?! Síng bênêr ki kómputêr. têrús aku kón ngåpå?" sêmauré Pak Sarmín.. Karmo gúr njêgègès..... jan blas ora ånå síng ngêrti siji-sijia. ngimpiné ånå pérangan wêngi kang diarani puspåtajêm. rikålå wêktu ngasar Karmo. hé.. Ngimpi síng kanggoné wóng-wóng jaman ndhisik ånå sasmita síng ora bêcík. wah uédan tênan. yå opêrasinya pårå pêncuri itu. TO itu singkatan dari Targèt Opêrasi!! you know?!...Têlúng sasi wís mlaku.. isané ya nyêlêri rókóké bapaké! Parjo ki sakiki kêrja nènggêndi ta.. aku ngêrti.. malíng-malíng wís mêrajaléla manèh.. rêmêné bapak!" Parjo ngulúngaké rókók marang bapaké. iki malah tambah nêmên. malah têrús nêrangaké nganggo bahasa Indonésia.. utara. sakiki wis wiwít akèh pêncurian.. ati-ati lho Mas. "Wah kowé kalêbu wóng síng untúng. lha wóng kêmarin kan kantóré Mas Sarmín baru dapat kiriman lima sèt kómputêr lêngkap. wóng yakin kók limangatús pêrsèn." Wiwít soré råså atiné Pak Sarmín ora kêpénak. Miturút piwulang Jåwå. Lha wóng kowé kuwi gúr lulusan kathók cêndhak waé kók kêmaki!" Durúng suwé anggóné pådå rêmbugan. pasti mêréka sudah tahu... éh.. Lík? Niki kula tumbaské gorèngan... dua hari kêmudian timúr. "Mas. Parjo katón nyêdhaki bapaké karo nggawa bungkusan. "Iyå.. Mo! Ómóng kók pathing pêcóthót. mbók nyêbút.. . "Kowé kuwi ómóngan nyêlót ra nggênah. Niki Pak kula tumbaské sês. nèk ora salah jênêngé cé. alah Mo... têrús sêlatan. Åpå manèh nukókké rókók." Sarmo njawab karo nyêngèngès. êmbúh Mas. Sampéyan niku pripún tho Mas. kåyå têlúng sasi kêpungkúr. u. lé mu sinau bahasa Indonésia ki nèngêndi to Mo. sungguh têrlalu!" Karmo nirókaké gayané salah sawijiné pêran ing sinêtrón Êntóng... Hari ini sêbêlah barat... kuwi lho. "Coba bayangkan dalam satu bulan saja di sêkitar kita ini sudah têrjadi lima kali pêncurian dan anèhnya sêpêrti di jadwal. TO kuwi åpå tó?" "Wah Mas Sarmín ki kurang gaúl tênan. adiné lanang Pak Sarmín nyêdhaki lungguhé Pak Sarmín têrús ngómóng kanthi sora lan sêmangat makantar-kantar. síng jênêngé Jêmani karo Gêlómbang Cinta åpå piyé? Aku ra pati mudhêng. Mas! Anak múng siji. Lha aku iki anak papat... "O. Saya yakin lima ratús pêrsèn kalau sêbêntar lagi pasti mênjadi TO-nya para pêncuri itu!". Mo... "Pún dangu. mêrajaléla ki åpå cobå?". dadi nèk ómóng ora ngisin-isini. nèk tak takóni jaré yå múng bísnís kêmbang karo kancané. Apa polisi tidak bêrtindak yå Mas?! Wah. "Hé... síng di jikúk åpå ya.... cah nèk ra tau mangan sêkolahan yå kåyå kowé kuwi. wóng aku gúr mèlu-mèlu koran kaé kók! Níng tênan lho Mas. Biså ugå yå amarga pêngarúh ngimpiné dhèk wingi bêngi. Mo. Mas Sarmín." .. mumpúng taksíh angêt. Karmo njawab pitakóné ponakané térús nyaút témpé gorèng lan lómbók rawít.. "Lho. Ngrungókké sindhirané kakangé. Mas?" "Ora kêrjå åpå-åpå.

dadi kagèté wóng sakklórón mau. rikåla mlayu mêtu dhadhané diantêm nganggo kayu sikíl kursi. Udåkårå jam wolu bêngi. Luwih kagèt pawóngan síng isíh ånå njêro. Pak Sarmín tambah gêmêtêr. "Lho. Nyumurupi ruang kómputêr kasíl dibukak.. topèngé pawongan mau dibukak. "Pak. lha wóng ngimpi kuwi kêmbangé wóng turu.. sajaké nyubriyani.... Sakwisé gêmêtêré rådå mêndha.. têrús dhèwèké ndhêdhêpi. kók kowé. émané praupané wóng loro mau ora katon. katón ngós-ngósan. têrús ndhéprók ånå cêdhakké pawóngan mau. Diwanèk-wanèkké. Pak Sarmín gumún. Kirå-kirå jam sêtêngah siji bêngi Pak Sarmín wêrúh klébaté wóng loro kang nuju marang ruang kómputêr. pawóngan síng isíh ånå njåbå kagèt têrús mlayu sipat kupíng..miturút pårå pinisêpúh biyasané bakal numusi. Parjo!". Krungu suarané Pak Sarmín. "blukk!!!" tanpa sambat sak nalikå klêngêr. Sawisé cêdhak. Pak Sarmín sémapút. mbók rasah digagas. "Arêp dhå ngåpå kuwi???".. Nyumurupi síng digêbúg ambrúk. lan njêbabah ånå têras. Pak Sarmín nggêtak sak rosané. Pak Sarmín mangkat mênyang kantór nindakaké pakaryané jågå malêm." ngono sêmauré bojoné rikålå dicêritani ngimpiné. Pak Sarmín ngimpi yèn untu nduwúr pathal siji. Pak Sarmín nyaút kayu póthólan sikíl kursi. malíng saiki pancèn pintêr-pintêr tênan. nyêdhaki wóng loro kang mbukak ruang kómputêr. lha wóng ruangan ånå kunciné kók biså dibukak kanthi gampang. . sikilé kåyå dipaku nèng njogan. Pak Sarmín katón gêmêtêr. amargo ditutupi nganggo topèng.

. Íng sêlané sikíl ånå bayi abang gupak gêtíh síng nangís kêjêr. Asíh kèlingan wêlingé ragilé mau ésok. "Bèn ndang rêsík. "Iyå. Pådhå-pådhå wóng wadón síng wís ngrasakaké babaran." "Èntên nåpå. Ranti." sauré Asíh tanpå mandhêg. "Mandhêgå dhisík Yu Síh. Asíh ngopèni síng bubar babaran. "Arêp nyang êndi. bojoné Nuníng." múng kuwi síng mêtu såkå lambéné Asíh sinambi masang stagèn ing wêtêngé Nuníng. Kèlingan panjaluké anaké kuwi. Lastri kåndhå yèn wís kóngkónan ipéné supåyå ngaturi bidhan ugå njujuli Kandar. Munah lan Lastri têrús mårå. nalika ngrêsiki gêtíh babaran iku Asíh kèlingan lêlakón síng wís mungkúr. Dhé War. blånjå." ujaré Asíh. Dhèwèké kulinå nyidat dalan liwat kêbóné Mbah Tiah sabên arêp blånjå nèng pracangané Supi. Mbah?" takóné Asíh. Nuníng. Asíh diawé Sutar. Asíh nyabrang. Mêrgå síng sêkolah lan kêrjå wís pådhå mangkat. Awaké Nuníng disékå banyu angêt nganti rêsík." mêngkono panjaluké." sambaté Asíh mêruhi kahanan iku." kandhané Lastri síng ngréwangi Asíh. ontang-antingé Sutar kuwi nggléthak ånå ambèn kanthi dlèwèran kringêt lan êlúh. Asíh mlaku rikat mlêbu omah. ragilé kuwi. "Aku gawèkna kolak yå. Asíh ora nêrúsaké anggóné mbilasi. Tulúng sampéyan ingúk. Mak. Bayi síng isíh jangkêp karo ari-ariné énggal diupåkårå sabisabisané. Mbah. Ora suwé såkå têkané Mbah Tiah. wiwít cilík angèl mangan. arúh-arúh. Sabún buthêk tilas kumbahan disuntak. "Nuning kayané arêp babaran. dudå tanggané síng taún-taún pungkasan iki wís katón ora sigrak. "Andúm gawé nggíh. ngringkêsi jarít-jarít rêgêt. tangga pas kidulé. "Gústi. Tujuné kók isíh gêlêm módót. dadi ora kalah dhuwúr karo sabarakané. Wêktu Nuníng isíh duwé anak siji lan . "Têng nggéné Supi. "Yu Síh ki lho olèhé dhókóh. diganti banyu rêsík kanggo mbilasi. Kåyå nyang anaké waé. Asíh bangêt trênyúh ndulu kahanan síng ånå ngarêpé. Dhík?" Warsi. sadurungé mangkat sêkolah. Kamångkå sêjatiné sênajan múng saklêpasan. njúr iwut nggódhóg banyu.Gêlå Asih unjal ambêgan barêng kumbahan síng pungkasan rampúng diucêk. Mumpúng isíh ésok gagé ngadêg saprêlu blånjå kanggo gawé kolak." Tanpå takón-takón manèh. Wóng wadón tuwa iku tumandhang tanpå kakèhan ómóng. Wayah ngéné iki lagi sêpisêpiné swasånå. Mbah Tiah. Awaké cilík.. Tansåyå rikat barêng krungu tangisé bayi. Asíh nolèh nalikå ånå wóng liya mlêbu kamar iku. Jaréné kêna gêjala strok. Íng salah sijiné kamar. Lagi waé têkan sabrang dalan. Nêngahnêngahi mbilasi. Mulå Asíh kêrêp nuruti yèn Ranti njalúk digawèkaké panganan." wangsulané Asíh cêkak. síng ånå ngomah iwut nandhangi pêgawéan omah.

Asíh têrús kóngkónan anaké tanggané supåyå nukókaké puyêr. Mêrgå ora ånå pasêdiyan wêdak bayi åpådéné lêngå têlón. Bidan iku njúr ngêthók pusêré bayi. Wêrúh kahanan síng kåyå ngånå. Mula Nuníng wani nêmbúng utang dhuwit. Anggón-anggóné nganti bêkakas njêro omah kadól diijólaké butúh. bayi anaké Nuníng kêpêkså langsúng digêdhóng. Asíh isíh élíng nalikå dhèwèké mlaku rikat mênyang pracangané Nuníng saprêlu utang puyêr sakbungkús síng diajab bisa nyudå lårå untu síng disandhang bojoné. Mångkå pasar iku ora adóh." nêsuné Asíh durúng sudå wêktu têkan omah. Ånå síng budal nyusúl manèh. Pêgawéan síng dilakóni múng sêtêngah dinå kuwi ora bisa nyukupi butúh sabên dinå.. bidhan déså. "Wís. nalikå mbóbót síng kèri iki sampéyan åpå ora disênêngi Kandar?" takóné Asíh ati-ati. "Kandhané Bapaké Yono. Bojoné Asíh múng trimå kêmu godhógan banyu surúh síng ditambahi uyah sithík. Patmi têkå bêbarêngan karo Bu Wulan. Sênajan lair såkå ibu kang ora kêrumat awaké. Isíh ånå síng mårå nèng omahé Sutar. Pak. Asíh babar pisan ora ngira yèn bobotané Nuníng wis tuwå. Jèngkèl síng dirasakaké Asíh nyang Nuníng wis sudå. Apamanéh mèh sabên uwóng ngêrti yèn utangé Nuníng nganti têkan ngêndi-êndi. "Kók apík kowé.. bapaké bayi mêksa durúng têkå. ujug-ujug lèrèn såkå pêgawéané ånå kuthå. uripé Nuníng tansåyå mulúr malah rêkåså. ora ngêrti mêrgå åpå. Mbak Nuníng. Mbak. Sing ditakóni bali dlèwèran luhé. Kajåbå omah síng wís tumåtå. Umpåmå mlaku waé kuduné wís têkan." Nuníng kêråntå-råntå. Nuníng isíh duwé tinggalan dhuwít lan anggón-anggón cukúp såkå swargi ibuné. Asíh malih ora ngarêp-arêp dhuwité. Mugå-mugå tanpå ngombé puyêr iki untumu biså mari. Kandar dhéwé ora mbudidya golèk tambahan pamêtu liyané malah sók kèli ombyaké togêl. Urípmu kuwi durúng suwé. Nganti saiki untuné malah wís ora kumat manèh." kandhané Nuníng.panguripané durúng rêkåså kåyå saiki. "Mas Kandar mbotên purún ngakèni nèk niki yogané kók. wêtêng iku kaya kêlèt gêgêr. Dhé Síh puyêré. Anggêr ditagíh pijêr sêmåyå. Suwé sawisé ibu lan bayiné diupåkårå. Duwé anak loro. bayiné Nuníng lair kanthi ora kurang sawiji åpå. durúng kêsandhúng rêkasané!" Asíh ngundhåmånå. Barêng wís ora isi bayi. Awaké Nuníng tansåyå kuru. Dadi tumbal gêni pawón síng mramóng. Puyêr siji kuwi ora sidå diombé bojoné. Bocah síng dikóngkón kêlakón nggåwå puyêr lan ómóng yèn tukuné nèng nggóné Nuníng. Tujuné Gústi Kang Maha Kuwasa isíh paring wêlas. Bojoné síng nalikå mantèn anyar bral-bról akèh dhuwít. Katón luwíh tuwå tinimbang umuré. "Orané tå. Déníng bidhan têrús didusi sisan. diutangi puyêr siji aé muni êntèk barêng tuku kók têrus ånå. Síng diundhåmåné ora mangsuli. Awaké síng bangêt kuru nyêbabaké wêtêngé ora katón gêdhi. Yónó lan Titin. "Têlas. ora usah diombé. Prancangané Nuníng kukút. wóng . Asíh ora biså ngampêt nêsuné. Kandar pungkasané múng biså dadi mantri pasar. Nuníng njúr bribík-bribík gawé pracangan. Dhé Síh.

Asíh sêngaja muni. Nêrúsaké nggawé jênang abang jênang sêngkålå. Rampúng kabèh síng kudu ditandangi ånå omahé Nuníng. Ora ngatónaké rasané. Durúng nganti sêpasar. Tibané mbótên sidå. Têkan ngarêp omahé Warsi. Dhé. "Sawangên tå.mêsthi ditókakên wontên njawi kók sagêd ngandhút. Dhúk. måråtuwané Nuníng. kulå badhé matúr." ora nganggo ditakoni." Sawisé ngêrti yèn mangkono kêlakuané Kandar. Ora ngêntèni tanggêpané Warsi. Jan jêblès bapaké." "Lha nèk ora ngakoni kuwi rumangsané Kandar iki anaké såpå?" gênti Mbah Tiah síng ndhêdês karo srêngên. Wóng kawóntênané nggíh kadós ngatên. "Putu sampéyan síng nêmbé lair niki èstri. "Sampéyan sêbút Mbah. tulúng sampéyan tumbasakên wêdhak bayi lan minyak têlón. Mêsakakên mênawi gadhah mómóngan malíh. kulå wau sampéyan takèni mungêl badhé blanja. Mokal mênåwå Warsi nganti ora ngêrti yèn Nuníng babaran. "Mas Kandar. Mbak Nuníng babaran. "Têrosé yogané Bapak. Mbak Nuníng. Dhé Sih. gèk anakmu iki nggåwå rupané såpå? Wóng jênah jèblês Kandar ngånå lho!" Mbah Tiah mbukani ómóng." ujaré Asíh gêtêm-gêtêm. "Karomanèh åpå Bapakmu wís mingêr yèn tumindak ngono nèng kowé. Pancèn wís sawêtårå suwé måråtuwå lan mantu iku anggoné ora cócók.. Nganti síng nusúl wís ngayahi pêgawéané manèh. "Aku ora krungu é Dhik." têmbungé Asíh nglancangi. "Mênawi ngêrsakakên suntík mangga mawón." . Múng mbatín yèn simbók karo anak kók pådhå waé. Síng pådhå réwang isíh durúng bali. Asíh uga éthók-éthók ora ngêrti bab ora cócóké Nuníng lan Warsi. ora ånå síng kêna dipilíh. kulå mbótên kawratan. njênêngan suntik mawón nggih. mêngké yèn èntên napa-napané kêrsané bapaké bayi niki síng nanggúng. Pisan iki wóng-wóng síng ånå kånå njalúk tulúng RT supåyå marani Kandar. "Nggíh. Asíh mulih bêbarêngan karo tånggå liyané. Nyatané RT kuwagang nggåwå mulíh Kandar. Kabèh wís biså nglênggånå yèn bayi kang nêmbé lair iku ora dibrókóhi kåyå adat ing déså kånå. . Kêbênêran wóngé nolèh barêng ngêrti klébaté. ngrêsiki ari-ari." pakóné Asíh kanthi sarèh. Bu. "Dhé War. nglêgakaké. Asíh lan Mbah Tiah tumandang nggêntèni tanggúng jawabé bapaké bayi. Lagi mathúk lawang wís dipapag Asíh. Asíh wêrúh síng duwé omah lagi dóndóm cêdhak lawang. Kandar mêkså durúng ngatónaké irungé. kulå ngantós sumpah-sumpah yèn pancèn iki yogané Bapak kêrså né mbótên sisah lair." Síng krungu nganti sawêtårå ora biså ngucap." kandhané Nuning." wangsulané bidhan ayu iku. Bu. Yu Síh.. "Nggih." Asíh njúr bablas mulíh." wangsulané Warsi. Síng ngêpèk sêduluré Sari síng wís suwé omah-omah níng durúng duwé mómóngan lan manggón ånå kuthå. Asíh krungu yèn bayi wadón anaké Nuníng iku arêp diwènèhaké uwóng. wóntén nåpå?" "Mbók bilih mangké Mbak Nuníng badhé suntík KB lan mbótên gadhah dhuwít. Asíh ora ngêrti sêbab síng sabênêré. mêcah sêpiné kamar. Bu." kandhané Asíh nèng Bu bidhan. Ora sidå blånjå mêrgå wis kawanên. tindhak griya kulå. "Nyuwún pangapuntên sadèrèngipún nggíh. Gèk tånggå síng mårå ugå akèh. "Matur nuwún. "Kandar dhéwé kók. Omahé Nuníng isíh biså disawang cêthå såkå omahé Warsi. Ayu blóngór.

biyèn síng tåwå-tåwå mbókmênåwå ånå wóng síng gêlêm ngêpèk anaké. Golèké síng cêthå wóng tuwané sakêlórón." kandhané Sari dåwå nèng Asíh sing nlêsíh kabar mau. Mulå yå têrús digêlêmi déníng sêduluré bojoku. Ora nganti sêwulan. Aku krungu têrus crita nyang sêduluré bojoku síng tau rasan-rasan arêp golèk anak pupón. nalika anggóné mélu lårå ati mêrga wêrúh pokalé Kandar isíh dirasakaké. Sadurungé babaran kaé. Asíh wêrúh Nuníng lan Kandar gojèg nèng iringan omah. Asíh malah gêlå. Åpåmanèh sawisé ngêrti ing sasi-sasi sabanjuré Nuning ora mårå suntik KB nèng Bidan Wulan. Wóng loro katón rukún sajak wís nglalèkaké kêdadéyankêdadéyan sadurungé. . Bubar sêpasar anaké Nuníng digåwå wóng síng ngadopsi.

iki laku góróhku síng kaping sêwidak loro. nalikå kuwi atiku rêmúk tênan. Miturút pétúngku.. Ora ånå masalah abót síng dak adhêpi. Dhèwèké takón åpå aku wís biså kirim dhuwit kanggo biaya uríp dhèwèké ing Bandúng.. Mas ånå duwít sêwidak èwu. Masalah têkå sakwisé pitúng sasi kêlairané anakku. Déné Núr mapan ing Bandúng. Íng tahún sêpisanan sakwisé mantènan kråså adhêm-ayêm. Édan! Aku tégå nggóróhi bojoku manèh. Awan iki aku nampa manèh SMS såkå Núr síng numpang mlêbu íng hp-né kancaku jaga . Aku wís éntúk gawéyan ing kutha Bêngawan iki. Dak akóni. Aku bingúng lan atiku kråså kêlårå-lårå nalikå kêlingan Núr lan anakku síng saiki adóh saka papan panggónanku iki. mêngko jam sêpulúh dhuwité dak kirimké.. dhèwèké mêsthi nglipúr aku. síng pêntíng Mas usaha. ora salah aku kêtêmu lan uríp bêbrayan karo sliramu. kênèng åpå anggêr dhèwèké takón. wís kaping 62 aku ngapusi wóng síng palíng dak trêsnani wiwít aku ngikrarké janji uríp bêbrayan karo dhèwèké róng tahún kêpungkúr. sakwisé dhèwèké diwisudhå. Saolé. Sopo manèh yèn dudu bojoku. Ya êmbúh. Biaya kóntrakan omah íng Bandúng. Saiki Mas durúng bisa mêtu såkå gêdhúng paméran buku". biaya mangan. Insya Allah bakal ånå dalan kanggo luwar saka kahanan iki". Lan aku klêbu téntór síng kudu mêtu. Tanpa kêndhat. lan biaya liya liyané nyêbabké sirahku krasa mumêt.. Anakku síng nêdhêng lucu-lucuné mêsthi butúh pangan lan susu kang cukúp kanggo pêrtumbuhan badané. Oh. Aku lan Núr dadi mantèn róng tahún kêpungkúr. nêrúsaké coass-é kanggo nggayúh gêlar dhóktêr. Iyo. Lêmbaga bimbingan bêlajar panggónanku ngupåyå panguripan ngrampingaké staf pêngajaré. nggaji pêmbantu síng njågå anakku nalikå Núr coass íng rumah sakít. Núrsista. aku kudu góróh manèh. yèn ora gêlêm dipindhah mênyang kantór cabang íng luar Jawa. "Sabar Mas. aku rumångså móngkók bangêt marang bojoku kinasih. cah ayu.. Kanthi ènthèng aku ngómóng "Síng sèkêt èwu kanggo sliramu!" Kamångkå duwit kuwi babar blas ora ånå! Lha mbók sêkêthíp tå yèn aku duwé. sésúk bakal dak kirimké kanggo sliramu síng sèkêt èwu".Góróh Ésúk iki aku sêdhih manèh. Biaya síng dibutuhké samsåyå gêdhé. sanajan múng dadi guru téntór ing sakwijiníng lêmbaga bimbingan bêlajar. dhèwèké rúng tau-tauné góróh marang awakku. duwít kanggo tuku susu lan bubúr. Aku élíng. kanthi ènthèng aku ngétókké janji lan ngómóng góróh. Éwå sêmånå. síng sêmpat mandhêg karånå dhèwèké babaran. Kamångkå mau bêngi aku ugå wis ngapusi dhèwèké "Dík. bangêt olèhé mbutúhaké duit kanggo biaya uríp. Núrsita. Saktêmêné ora ånå maksúd góróh. kêjåbå aku pancèn ora kêpéngín yèn dhèwèké kuciwå.. "Dhík. yèn bar waé aku nggóróhi wóng síng wís róng taún uríp barêng. kuwi alêsanku nalikå Núr télpon ésúk mau.

" Jam lima soré. têkan wêktu iki Mas durúng biså kirim duwít karånå durúng nåmpå bayaran jågå stand. mênapa artané sampún dikirím?" Maca SMS kuwi." Pêrih bangêt ati iki mbayangaké piyé anak lan bojoku síng saiki mêsthi lagi kêsusahan. Sak ora-orané sêwêngi iki. minggu ngarêp. Sanajan aku yakin. aku têtêp ora nggubris. Têlúngatús pitúngpulúh limå èwu..apuranên aku yå. Pak Amír wis rawúh barêng karo Hasan síng bakal nggantèni shif jågå stand bêngi iki.. dhuwít iki bakal dak transfêr.. "Sakwisé ruwêt rêntêng. sésúk bakal dak têbús. susu kanggo anakku ugå wís êntèk wít wingi ésúk."Dhík.stand. Bakal dak suwún jatahku jågå stand buku iki kawít róng dinå kêpungkúr. bojomu síng wís kapíng sêwidak loro kawít awaké dhéwé nikah. kabèh dak pasrah-sumarahké marang Gusti Allah. Sésúk. cukúp kanggo ngêyêm-yêmi lan nyênêngké anakku sésúk-ésúk.. Núr. bakal ånå pêpadhang lan dalan kang gampang. Siji-sijiné dalan. sliramu nggadhèknå dhisík cincin kawiné awakké dhéwé. Sakíng sêdhihku lan karånå kêntèkan akal..Mas janji. . Mas Wawan wóntên? Badhé nyuwún pírså. sing gêdhé pangapuramu yå. Alhamdulillah. yèn bêrasé wís êntèk. ora nganti sêpulúh mênít dhuwít iki bakal êntèk diblanjakaké. aku biså ora góróh manèh marang bojo lan anakku. Mishbah. Aku pêrcaya marang firman Allah ing Al-Qur'an.. bakal dak blakakké kabèh laku góróhku marang sliramu lan anakké dhéwé. Nangíng. cah ayu. kanthi ati abót aku mbalêsi SMS-é bojoku. "Pak Joko. Aku ngêrti yèn dinå iki dhèwèké babar blas wís ora nyêkêl duwit. Mau bêngi Nur ugå ngómóng. wís tégå góróh marang sliramu. Aku janji. ora krasa lúhku tumètès.

Kabèh guru kóntrak. Jaréné dadi guru favorit. Mulå yèn kita rukún. kåyå olèh dalan anggóné ngrumpyúng aku. Ånå crita síng nggarês nyang ati. "Sêdulúr sêdulúr. Mula kabèh kudu mlêbu anggota. banjúr aku síng ragíl ya kudu dadi guru. Aku dadi wêdi. "Múl. Mêsthi waé wis kumpúl kåncå akèh. masku dhosèn. Sêtahún anggónku dadi guru. karo mèsêm. cah wadón nolèh waé êmóh. nangíng isíh katón kaya umur kur-kuran. Isíh kênyå sanajan umuré wís kêpala têlu. Pancèn aku durúng duwé sisihan.. Yèn wís ngono kuwi lan kêbênêran kabèh sêdulúr nglumpúk. Pilíh wóng síng nduwé sêpédha mótór síng apík. Ya guru SD. Kåncå guru mêsthi yå akèh. sanajan guru bantu. nangíng síng gêlêm cêdhak utåwå gêlêm tak ajak ómóng-ómóng bab pêngalaman dadi guru ora akèh. Lan kanthi prasaja dhèwèké njalúk marang aku supaya gêlêm ngêtêraké. nangíng barêng tak lakóni kanthi sênêng. anggotané cacahé satús sèkêt guru såkå sadhêngah tataran. nangíng ora ånå síng ngêtêrké. Iki kanggo kêpêntingan bêrsama "mêngkono pêmbukané kåncå guru síng nduwé karêp gawé paguyuban. kita iki sênasíb lan sêpêrjuangan. Kabèh pådhå sarujúk. Yèn istilahé sing ngêtrèn jaréné mindhêr. pas ånå lówóngan dadi guru kóntrak utåwå guru bantu. wóng jênêngé pacar waé durúng duwé. månggå dadi kêtua lan pêngurús liyané. Sawijiníng dina dhèwèké ngêndikå yèn arêp njagóng. Yèn wís rampúng êmbúh bakalé piyé durúng ngêrti. jêbúl dadi guru kuwi nyênêngké. bênêr lan pas niku?" pitakónku. kompak mênåwå ånå åpå-åpå. guru SMP. "Pak kêrså nulungi aku tå? Aku ki arêp njagóng. Sidané aku kêpêkså nglamar guru. Lha yèn ora gêlêm mulang trús arêp nyambút gawé åpå? Olèhku ngragati kowé ora sithík. Asmané Bu Tutik.Guru Sêjatinê aku ora pati srêg dadi guru. lan mêsthi waé siswå síng akèh. ijazahmu luwi rak såkå IKIP." mêngkono wangsulané. Olèhé arêp golèk pacar waé carané piyé? Saiki yèn ora numpak pit móntór sing apík. Sabên dina anané múng kumpúl wóng akèh. kakangmasku síng sijiné guru SMK. Yèn ånå åpå-åpå aku takón lan nyuwún pitudúh. kåncå akèh. suwéné têlúng tahún. Jalaran aku iki guru. "Ah panjênêngan ki kåyå cah anyar waé. lan guru têladan. Yèn ngèlmumu ora kók gunakaké têrús piyé?" ngêndikané Bapak. Yèn biså yå mobil. síng rumångså biså. nangíng ora ånå . Tansah kèlingan nangíng kudu biså dilalèkaké. Sênajan abót nyang ati. Aku ya múng mênêng. Wóngtuwaku guru. bisa ngurús kanthi cêthå lan tumåtå. Sabanjuré katón rumakêt. guru SMA lan guru SMK. mbakyuku bojoné kêpala sêkolah SMP. Malah adané kåncå-kåncå pårå guru bantu nggawé paguyuban. "Bu. sampun dangu ngastó wóntên mriki? Lajêng dóspundi nggíh dadi guru síng apík. Lho pancèn yå anyar níng wís dadi guru yå kåyå nèk praktèk biyèn nalikå kuliyah kaé lho Pak. Nangíng piyé manèh.

"Pak Múl. Wís kêbacút dadi guru kók ora jêlas nasibé. rungókna yå. Lan uga Bu Tutik yå ora naté nolak ómóngané kåncå-kåncå. jaré kåncå-kåncå guru bantu pådhå arêp dhémonstrasi nyang kantór? Bênêr?" mêngkono pitakoné Bu Tutik. Sanajan múng njagóng. Awaké dhéwé ki kóntrak. yå kudu têrús. Kuwi pókók sing kudu dipêrjuangké sampai kapanpun." wangsulanku karo ngguyu. sêbab biyèn yå wis tèsting. ora ngêrti pêrkêmbangan. såpå síng ngêndikå. nangíng aku ki yå múng mulang tók. Malah aku ngêsír murid waé lupút. Dhasar bénto Múl. Kabèh lumaku têrús tanpå ånå bab síng mênjilå. "Wah kowé kuwi jan bénto tênan. Pókóké ngéné." Karnó såyå mêncêrêng kåyå biasané. Sêbab awaké dhéwé iki wís mèh êntèk kontraké åpå têrús kón nganggúr manèh. nggawé syarat. nyang ngêndi Kar?" pitakónku nalikó kêtêmu Karnó kåncå kuliyah biyèn. Síng durúng mudhêng arêp usúl piyé têrús nuntút piyé?" pitakónku manèh. Ngêrti ta kowé. Sirikané guru yèn tumindaké kåyå mêngkono. Kêjåbå siswå liya sêkolah sak karêpmu. . Aku kók ya bodho bangêt. akèh síng strès ånå síng édan. Yèn ånå sétan liwat. nangíng ugå ora ngiyani." Kandané Karnó makantar kantar. Kanthi pêrcåyå diri lan kapitayan síng wís kêplêng. Ngurús nasíb. "Iya ya aku mudhêng. têrús piyé?" aku malah gênti takón. Sébab nyatané kan isíh mbutúhaké tå síng jênêngé guru. nangíng kabèh pådhå ngêrti. Tau tå ånå kamra kóntrak. Ora susah tèsting manèh. Cah bagús Bénto Radèn Múl. "Ah ya sory. kapan. Banjúr nggawé cårå. Sabanjuré pêmêrintah supåyå gêlêm ngangkat awakké dhéwé yå kabèh guru bantu dadi pêgawé négri. Mósók sarjana kók ra mudhêngan ki piyé. tulúng Pak yå?" mêngkono kandhané Bu Tutik. "Piyé jaré arêp dhémo."Åpå yå tå Bu. kabèh kudu têkå. kêkarêpan lan tuntutan. "Ra guyón Mul. Mulang yo ora. "Lho njênêngan ki piyé tå. Sidané aku nggolèki kåncå síng pådhå nasibé. Ya kuwi usulan. jaréné aku pacaran karo Bu Tutik. Aku múng krungu såkå kåncå. lan aku malah rådå kagèt. Ora pacaran kaya ómóngané wóng. kapan. Loro sowan pårå wakíl rakyat. Mbók unèkké åpå waé aku gêlêm. Hahaha. Sésúk Minggu kuwi rapat umúm." kandhané Karnó kåyå pêmimpín síng durúng naté dadi. mulå ora ngêrti kahanan. Síng dadi anggota ki rak Panjênêngan dudu aku." ngono wangsulané karo mêncêrêng. "Lha têrús mêngko yèn ditolak. banjúr bubar. Sanajan batinku ora nangíng nyatané mêngkono. gawéyanmu múng pacaran. lan tênané kêpriyé programé åpå yå kuduné Njênêngan síng nlusúr". malah têrús móyóki aku. Sêpisan nyang kantór P dan K. Aku tak nggolèki kåncå liyané" wangsulanku cêkak karo klincutan. Nganggo sêragamé guru. lan têrús nyang balaikota. súk Sêlåså aku karo kåncå-kåncå arêp nggrudúg têlúng panggónan. Têkan dinå sing wís disarujúké kabèh guru bantu nglumpúk ing lapangan. Pókóké ra ngrêmbúg bab ngono kuwi. Sêbab jronéng rapat pêngurús kabèh wís pådhå sêtuju. "Wèh kåyå nêrangké cah èsdé waé kók. Nuwún ya Bu diparingi ngêrti. Jalaran iki mau ndulu pêngalamané pårå tênaga kóntrak síng biyèn. ngómóngmu dadi tênanan. bakal nêmahi cilåkå.síng ngêtêraké. dibubarké lan dikón nggawé pêrnyataan piyé?" "Ngéné ya cah bagús bénto. "Wah ngapuntên Bu.

" Múng kuwi batinku. Sawêtara sêpulúh mênít ora ånå síng mangsuli. Ora ånå síng bisa ómóng.kabèh budhal nyang kantór P dan K. Liyané pådhå sêngsårå malah nyaru wuwús njalúk wêrnå wêrnå. Aku iki pancèn sarjana. Wéktu iki ånå sapérangan nêgårå Indonésia síng lagi nandhang sungkåwå. "Ooh guru. lan kåncå kåncå bubaran tanpå swårå tanpå pamít. Ééé kók yå kêbangêtén. Dupèh sarjana. Kêpala Dinas mlêbu kantóré manèh. yaiku kêpada gêmpa lan banjír sarta tanah lóngsór. "Sêdulúr-sêdulúr. Mulå gandhèng kabèh wís pådhå ngêrti." mêngkono pidhatoné Képala Dinas P dan K. njúr karêpé dhéwé ora ngêrti kahanané bångså. Nangíng kabèh kudu pådhå ngêrti lan kuduné wís ngêrti. nangíng yèn diunékaké aku jané yå sêrík. aku wís ngêrti åpå síng kók karêpké. . iki nasibku. Kabèh múng pådhå mênêng lan ndómblóng. liyå dinå waé bakal tak sêngkuyúng åpå síng dadi karêpmu.

"Siji waé kowé ora tau bisa ngêntékaké. Aku kåyå-kåyå ora bósên yèn nyawang dhèwèké. Déné anaké nandhang tumór ganas íng sirah. liyané prihatín aku ora biså åpååpå...Skètsa Klawu Gawang-gawang katón pasuryané mitra-mitraku. Kabar síng daktåmpå kèri-kèri iki. miturút dhóktêr. "Tênan?" Mripaté sing éndah katón tansåyå blalak-blalak.. aku ngajab mugå sansåyå apík. Dhèwèké sisihanku. ibå éndahé. Rudi wís pitúng taún omah-omah.. Åpå kirå-kirå síng pådhå ditindakaké wêktu iki. Anaké síng pisanan mati awit lair prématúr. Awít aku kråså mênåwå sukmaku wís ora kuwagang manggón íng raga ringkih iki. Nangíng katóné dhèwèké ora kêpéngín natóni pangrasaku. Mbókmênawa sawijiníng wêktu mêngko aku ora bisa nyandhêt anggóné arêp oncat ninggal ragaku. awít kahananku síng ringkíh tanpå dåyå.. Kåyå-kåyå isíh krungu . Aku múng biså turu salawasé uríp. aku kêpéngín gawé patúng såkå wêdhi!" panyawangé nrawang adóh. Súkmå síng sasuwéné iki katrêm ing ragaku kåyå-kåyå kêpéngín oncat." Rêmbulan katón kuciwa. "Mbókmênåwå biså. Tangané kang alús wís ngranggèh ladíng síng ånå méjå lan kanthi trampíl ngóncèki wóh apêl. malah kêpårå luwíh sêngsårå yèn katandhíng karo mitra-mitraku. "Kêpiyé kahananmu. Ngêrti ora. Ngêrêsing lêlakón lan sêsanggan uríp ndadèkaké mitra-mitraku katrêm ing panandhang." wangsulanku bingúng. Pisan iki kowé kudu biså ngêntékaké apêl iki". jênêngé Rudi. "Åpå síng biså dåktindåkåké kånggo kowé dinå iki. awít pérusahaan papané nyambút gawé bangkrút. Anaké sing nomêr loro durúng suwé iki ugå mati. Gawang-gawang pasuryané mitra-mitraku ngéglå manèh. Íng batin aku múng biså prihatin.. Kadhangkålå aku duwé panyakråbåwa mênåwå satêmêné dhèwèké wís bósên karo aku lan kahananku. Kèlingan lêlakóné salah sijiné mitraku.. jaré Miskan wis ora nyambút gawé. Pasuryané katón résík. tanpå duwé dåyå åpå-åpå. "Ora ånå síng prêlu kótindakaké." têmbúngku alón. ayu lan manís bangêt. Katón manèh wêwayangané mitrå cêdhakku. "Ah. Miskan wís omah-omah lan wís duwé anak siji... "Múng siji?". Kirå-kirå biså åpå ora?" Pitakóné Rêmbulan iki angèl bangêt dakwangsuli. Kadhangkålå aku ora trimå karo kêrsané Gusti Allah. dêmam bêrdarah.. ginjêlé ora bisa lumaku kanthi bêcík. "Kêpiyé? Biså åpå ora?" "Êmbúh.. généyå aku ciniptå sarwå ringkíh? "Hayo. "Mbókmênåwå." Rêmbulan wís ånå sandhingku.. Pucêt lan lêncu kåyå ora duwé gêtih.." wangsulanku. Sawisé nglairaké anaké. ngalamún manèh! Iki dakgawakaké sênênganmu.". aku kêpéngín bêbarêngan lungå mênyang pantai.. bojoné Miskan dadi lara-laranên." Rêmbulan nyénggól tanganku karo nuduhaké wóh apêl. Ora bédå karo aku. aku ora ngêrti. jênêngé Miskan. "Mêsthi kåyå mangkono wangsulanmu...

Nangíng kabèh panyåkråbåwå banjúr dakbusak såkå pikiranku. "Tênan?".. Rudi owah pikirané. "Ora..tangís sêdhih bojoné Rudi. Pasuryané katón sênêng. Wêktu iki." têmbúngku kêntèkan pangarêp-arêp. Saliyané kuwi. gèk énggal dimaêm. Mbókmênåwå Rêmbulan wis bósên tênan karo kahananku. Mangkono satêrusé. Pisan waé aku durúng tau nyênêngaké kowé. lan upåmå Rêmbulan ninggal aku. aku síng lupút." wangsulanku mantêp. Aku bakal nrêsnani kowé salawasé.! .."... Aku njalúk pangapurå awít kêkuranganku iki." wangsulanku sakénané. kudu êntèk.. "Upåmå åpå?" "Kowé ora nêsu yèn aku kåndhå bab iki?". Lêgi bangêt. Aku ngrumangsani yèn sasuwéné iki aku malah ngrépótaké Rêmbulan.. Aku kêpéngin uripé Rêmbulan kêbak kabagyan. Êmbúh apa maknané bêrhasil kuwi. Tindak-tanduké sansåyå anèh. Sakêplasan katón ana sawijiníng bab síng ndadèkaké Rêmbulan sênêng.." "Yèn ngéné iki ora adíl. Lan aku ngrumangsani ora bakal bisa ndadèkaké uripé bagyå mulyå. Pranyåtå ilatku isih biså mbédakaké råså.. Mbókmênawa ånå síng arêp dikandhakaké. Sasuwéné kowé dadi sisihanku. Rêmbulan pamít. "Upåmå sawijiníng wêktu mêngko awaké dhéwé ora biså barêng... "Kowé ora prêlu rumångså lupút... aku lilå lêgåwå.. lho!" Irisan wóh apêl daktåmpå lan dakpangan. Aku dadi mêsakaké nyawang dhèwèké kåyå mangkono. Luwih bêcík aku mangan siji kowé ugå mangan siji. nangíng aku ora kêpéngin Rêmbulan sêngsårå uripé yèn uríp barêng karo aku... "Iyå. Sanadyan ånå råså lårå sing norèh batinku. Sanadyan ånå råså sing tumabêt. "Iki wís dióncèki. Panyawangé marang aku béda karo padatan... Sawijiníng wêktu dakcoba nggólèki ragaku. "Wah.. "Mêsthi waé. wóh apêl wís dióncèki lan wís dipårå dadi wólu. Aku kråså têmbungé minångkå sasmitå mênåwå Rêmbulan bakal ninggalaké aku." têmbúngé Rêmbulan alón." Rêmbulan ora nêrusaké têmbungé... Aku manthúk.. åpå kowé isíh nrêsnani aku?" Rêmbulan ndhingklúk.. Satêmêné aku wêdi kélangan Rêmbulan... Dhèwèké mèsêm. Rêmbulan isíh mênêng. nangíng kudu êntèk. jaré arêp mêthúk anak-anaké... sêsambunganku karo Rêmbulan ora dipangèstóni déning wóng tuwané Rêmbulan... arêp udan. Daksawang Rêmbulan ugå mèlu mangan wóh apêl. lan síng njêro trêbêla kuwi pranyata ragaku. wóng tuwané Rêmbulan kêpéngin anaké omah-omah karo wóng bêrhasíl. Nalikå pikiran lan angênku isíh ngulandårå. Wóh apêl isíh têlúng iris. Sirahé tumungkúl. "Upåmå. lan daksawang ånå trêbêla dipêndhêm ing kuburan. "Ånå åpå?" Pitakónku alón. Êmbúh Rêmbulan lungå mênyang ngêndi. Aku biså nåmpå kabèh karêpé Rêmbulan. Prêkårå klasik. Aku kèlingan nalikå sawijiníng soré Rudi mênyang kuburan. aku bangêt ngrépótaké kowé.

Sêpi. kêmbang kênångå síng wiwít mranggas lan plataran síng kathukulan sukêtsukêt têki. ora ånå pilihan liyå Súrjan kudu minggat. "Kang Súrjan ora susah sumêlang.Angin Têlågå Angín dolanan pang randhu sangarêpé omah cilík iku nalikå Súrjan mudhún såkå bécak. . Ing kéné Súrjan dilaírké lan ing kéné Súrjan ngroncé uríp nganti nyandhak dhéwåså. Wóng loro iku nuli kêkanthèn tangan sinambi ngurút dalan cilík síng ngêpúng têlågå. Aku bakal sêtyå kåyå sêtyané têlågå iki síng nyranti têkané banyu íng kapan waé. Manúk dårå. Tan kanyånå wóng wadón iku datan nolak apa kang dikarêpaké Súrjan. Kalawan ngimpún katêguhan ati. dhèwèké agé jumangkah nuju íng èmpèran omah síng sêlót kêlêm íng umúr. Wít randhu síng tumiyúng pinggír kali. Lan iku síng dadi alêsan Súrjan bali ing papan kêlairané iki. sinêksèn sêpasang manúk dårå kang kêkibêran íng têlågå iku. Kèlingan iku prasasat kabêlèr landhêpíng wêlat. Prasasat Súrjan kêpéngín pamèr marang dårå-dårå iku. Lan soré íng sawêtårå taún kêpungkúr iku saiki amúng dadi wêwayangan síng nêdhas íng dhådhå. Níngrúm. lan nganti sapréné durúng akèh owah-owahan. "Kowé ora bakal blénjani trêsna iki. Panyawangé landhêp ngêmataké omah síng kêbak nyimpên lêlakón uripé duking uni. Lamat-lamat wêwayangan lêlakón dukíng uni mrêntúl manèh. kênyå gêgantilaning atiné milíh Dibyå anaké lurah kéné. Pancèné yå ngono. Ora ånå sabawané wóng. Wís róng taún dhèwèké ninggalaké papan iki. Nadyan pilihan iku dudu ditóhi klawan nêgakaké wóngtuwané wadón síng wís uríp ijèn awit katinggal bapaké kanggo salawasé. Kênångåpå katrêsnan síng wís karoncé kanthi kêsabaran lan katêguhan kudu rantas déníng kanyatan síng paít nyêthêg. Tan kuwat ngampah kanyatan síng gawé tatuné ati." Níngrúm nanduki måwå têmbúng síng ngumbúlké atiné Súrjan. Isíh mlarat. Nganti saiki sawisé róng taún lumaku. Jalaran ora gantalan suwé amúng têlúng sasi såkå kêdadéyan kuwi Níngrúm wis dadi darbèké Dibyå. Ing têlågå síng ora adóh saka omahé Níngrúm. Lan saiki mêsthiné biså uríp múlyå klawan juragan kayu síng cukúp suksès iku. Kèlingan iku kabèh Súrjan nêlångså. atiné Súrjan pêrih. Isíh dadi sêsawangan kåyå mångså síng wís-wís. kalamún dudu manúk-manúk iku waé síng biså kêkanthèn klawan pasangané sinambi ngibêri akåså. sawusé ngumbårå mêcaki ambané kuthå Jakarta. Súrjan antúk kabar yèn mbóké lara nêmên. Tan kinirå wêwayangan iku bali ngaléla manèh nalikå Súrjan jumangkah íng plataran. Sawusé ngipataké síh trêsnané Súrjan. Rikålå nyawang kumlébaté manúk dårå síng nuli méncók íng pang randhu ngarêp omah iku. Níng?" Súrjan katindhês råså wang-wang. Atiné Súrjan kumitír. Såpå gêlêm klawan Súrjan priyå síng dilaíraké såkå wóngtuwå mískín lan nganti saiki uripé ya durúng nêmókaké owah-owahan. Súrjan nêlakaké råså trêsnané klawan Níngrúm. ya manúk iku síng dadi wêwayangan kang bangêt nabêt ati.

lan sêdhih gilír gumanti. Tumuli kanthi nglumpúkaké kêkuwatan jêrón dhådhå mårå dicobå Súrjan nyakêti lawang omah cilík iku. Mangkono tuwúh kêkuwatané Súrjan. Súrjan jumangkah kanggo marani papan pêturoné mbókné. Nangíng dinå iku tibå apês. sapandurat Súrjan ora pêrcåyå. wís dadi jêjibahané bapaké Súrjan sakåncå kudu ngudhúnaké. Wêkasané priyå iku gugúr ing kalané dhèwèké ngêmbari rosaning sêsanggan uríp kanggo ngopèni anak lan bojoné. Dumadakan bak iku mrucút såkå gujêngan lan sarosané ngantêm dhadhané bapaké Súrjan. ngêlak klawan luwé. Rainé cobå diungak mênjêro. Nadyan mangkat ésúk mulíh wêngi. Sêpi. Kèlingan iku dumadakan mripaté Súrjan kêmbêng-kêmbêng. "Såpå kuwi?" dumadakan kêprungu swårå ringkíh såkå pawón. Nangíng råså kagèt mau amúng sakêdhép nétrå. Nangíng síng digolèki ora ånå kono. nyambút gawé minångkå burúh panggúl pasar kudu dilakóni. Gênah kuwi swarana mbókné. Nalika têkan pawón. "Mbók kowé ånå ngêndi. Ora kåyå kabar síng têkå íng kupingé sawêtårå dinå kêpungkúr. Råså bingúng. Bênêr! Aku kudu mlêbu omah. nuli malík råså bungah awít nyatané mbókné katón sêgêr waras ora åpå-åpå. Åpå Níngrúm iku jêjêré mustikané wanita? Åpå Níngrúm iku ngungkuli kamulyané wanitå síng naté nggémból Súrjan sangang sasi sêpulúh dinå? Síng mêrês susuné sabên mångså kanggo ngandêlaké dagingé. kêdadak tinggal glanggang cólóng playu kagåwå såkå solahé wanitå síng blénjani atiné. yaiku bapaké. Alón kêbak pangati-ati lawang dibukak. Lincak síng pêngkúh iku kåyå nggambaraké pêngkuhé atiné síng nggawé. ånå ngêndi dunúng ngrêgani labúh labêté wóngtuwå síng wís wani ngêtóhi pati lan sóróh nyåwå? Åpå kudu lungå manèh awít kêtêmu mbókné kêpårå malah nambah atiné kasikså? Ora! Saibå sêlót mblêdhak tumpukan doså iku yèn aku kudu ninggal kanyatan iki. kênångåpå aku dadi liwúng jroníng ngadhêpi kahanan róng taún kêpungkúr?" Wís sawêtara Súrjan lêlungguhan ånå lincak síng têtêp pêngkúh sumèlèh íng èmpèré. "Oh. udan klawan panas. Ngélingi iku kabèh dadi gawang-gawang ing tlapukané Súrjan nalikå bapaké digåwå mulíh déning kåncå-kancané kanthi tatu dhådhå kang abót. agé-agé dhèwèké jumangkah mênyang pawón. Dinå kuwi nalikå íng pasar têka trêk kanthi mómót bêras. Kudu piyé nalikå dhèwèké kudu adu arêp klawan mbokné. mangkono katêtêpané atiné. Wóng lanang iku agé mênyat såkå lincak. lagi waé tutúp bak trêk dibukak. . Sawusé róng taún ninggal tanpå pêpoyan lan saiki kêtêmu kanthi wóng tuwå wadón jroníng kahanan ringkíh. mirís. Nangíng généyå. rikålå bapaké wís ora ånå lan Súrjan kudu wani kêsampiran tanggúng jawab ngopèni mbókné. Nganti kasêtyané mríng kulåwargå kudu ditêmbús klawan tètèsíng gêtíh pungkasan.Mangu-mangu Surjan anggoné nêrúsaké jangkah. ijèn tanpå rowang. Atiné Súrjan lêgå. Gumléthak ånå ngambèn kanthi ngampah lårå. Saibå wóngtuwa lanang iku ngêtóhi pati lan uripé kanggo ngêbóti kulåwargå. kahanan njêro têtêp sêpi. Ånå ngêndi råså bêktiné anak mríng wóngtuwó. Råså doså síng sakgumúk gêdhéné prasasat ngantêb dhadhané. Mbók?" lirih lambéné Súrjan nyuwårå kanthi gêtêr.

" kandhané Mbókné Súrjan klawan nudúhaké síng lagi têkå." pungkasan alêsan kuwi síng mrêntúl såkå wóng wadón tuwå kuwi. "Bênêr Mas. Wanitå síng diantu-antu Súrjan lan mbókné wís katón klédhang-klédhang têkå." Súrjan njêrít karo ngrangkúl mbókné. manåwå mangkono mêngko soré bocahé dakjaluké bisa mréné. aku. "Mbók aku bali mêrga krungu Simbók lårå nêmên. krungu tangisé Ningrúm surúp iku. kabèh kanggo nêbús sagunúng dosaku klawan Simbók. "Yå." wóngtuwå wadón kuwi sansåyå ora biså ngampah luhé kang têrús ngurút kali cilík síng ngrênggani pipiné. Dudu salah pandêlêngmu. "Yå Lé." swarané Súrjan mêlas karo têtêp ngrangkúl lan ngambúngi pipiné mbókné sing wís kisút. Kêncêng. Barêng ngêrti såpå kang têkå. Tangisé kasuntak."Mbóók. "Aku manút waé Mbók. Nggèr." Sawusé katón aríng. Lé.. Éwåsémånå wanitå sing róngtaún kêpungkúr ngrojah-rajèh atiné kuwi wís ora biså wangsulan. "Généyå. Níng?" sagumuk pitakón lan sèwu råså bingung matumpå íng dhadhané Súrjan.. Dinå kêpungkúr mbókmanåwå lagi lali. Sasat dhèwèké kêpéngín nglêbúr råså salah síng matumpå íng kêkêpané mbókné. Nggèr." agé-agé wanita kuwi ambrúk ing pangkóné Surjan. Lé. lan saiki kowé wís kèlingan manèh. wís." Gódhóng-gódhóng randhu ngarêp omah cilík iku kumitír katiyúp angín soré. Kåyå kêprungu manèh angín tlågå síng dadi sêksi kåndhå-kandhané Ningrúm róngtaún képungkúr. Tumuli wóng wadón kuwi nyritakaké mulå-bukané gawé kabar yèn dhèwèké lårå bangêt lan ngajab Súrjan biså bali. murih kowé gêlêm bali." Súrjan saiki anané amúng pasrah. Mbókné síng ngêrti munggúh nasíb kang tumêmpúh ing panguripané Níngrúm múng biså kêmbêng-kêmbêng waspå nyipati kêdadéyan surúp iku. Súrjan dadi kagèt. aku Níngrúm.généyå kowé. "Såpå ta Mbók wanitå kuwi?" pitakoné Súrjan sasêlané ngrantu síng bakal têkå." wangsulané mbókné cêkak. Angên-angêné Súrjan tumlawúng. åpå kuwi bênêr?" "Aku síng mêling-mêlingké kanthi kabar kuwi. Súrjan lan mbókné wís lungguhan ånå èmpèran omah nyranti wanitå síng wís dijanjèkaké têkå soré kuwi. Simbók wis ngapurå kabèh salahmu. Wanitå kanthi pawakan kuru cilík lan praupané ciyut kuwi dudu wanitå síng asíng mungguhé Súrjan. "Mêngko kowé harak ngêrti dhéwé. lan síng biså amúng ngrangkúl kêncêng sikilé Súrjan. "Kuwi bocahé. aku wís ninggal Simbók sasuwéné iki. Íng langit sansåyå pêtêng. "Sêpuranên aku Mbók. gén... . "Simbók darbé tåmbå kanggo larané atimu róng taún kêpungkúr.. Wís ora ånå salah tumrap awakmu.

nanging jêjêré wanitå yå múng kanthi . "Sêlak kiamat lho. Lamat-lamat Jammila krungu pasémóné tånggå têparo lan kåncåkancané. kulå suwún ijab qóbúl antawisipún Jammila kaliyan garwå kulå Mas Martónó dipún batalakên. Pancèn síng jênêngé jodho. Wis dadi lumrahé prawan ing désané. Udan tangís ora biså dikêndhakaké. kåncå lan tånggå sak désa wís pådhå nåmpå ulêm. Ya kabèh mau salahé dhéwé gampang pêrcåyå ómóngan lan pangarihé priyå. nangíng wusånå kabèh mau gagar wigar ora sidå kalêksanan. Dhèwèkné ngaku mênåwå bojoné Mas Martónó kanthi nudúhaké layang kawín rêsmi såkå KUA. Jammila ora kurang-kurang anggóné sêtiyar." Prasasat ånå lindhu gêdhé síng nêmahi ånå kêluwargané Pak Hartówiyónó. "Nyuwún pangapuntên Pak. Ånå wóng wadón nggåwå bocah cilík mårå mênyang omahé Pak Hartówiyónó yå wóng tuwané Jammila. asli níng palsu. déné ingkang agêng nêmbé sékolah. Dhèwèké rumångså diapusi mêlèk-mêlèkan. nangíng kasunyatan nganti têkan sêpréné síng jênêngé jodho mau durúng têkå. Ånå síng lêlandhêsan síh trêsnå kang suci såkå bocahé síng bakal nglakóni. rêjêki lan pati iku ånå astané síng Ngrêkså Jagad. "Punikå putêranipun Mas Martónó ingkang alít. kapan anggónmu arêp ningkahan?" Ånå síng nyêmóni liyå manèh "Apa arêp golèk jaran síng nganggo sungu piyé?" Ugå ånå síng nyêmóni. Pranyåtå kabèh layang såkå Martónó iku aspal. katêríng ugå wís nåmpå panjêr. Prawan sak umurané Jammila mau ing déså kéné wís dianggêp prawan kasèp. bojoné Martónó. Dhèwèké kêpingin nêrusaké sêkolah. têmbéné kêpingín biså nyambút gawé kanggo mbantu nyukupi kêbutuhané balé somah bésuké lan malês kabêcikané wóng tuwå. nangíng ugå ora sêthithik kang múng manút miturút síng dikêrsakaké wóng tuwané. "Rasah miling-miling. Jammila ngrumangsani yèn ora manút karo wóng tuwané. kamångkå kabèh kåncå lan tanggané wís nggraitå mênåwå pawóngan jókó lan prawan iki bakal sêsandhingan saklawasé urip. Kapêkså pahargyan åpådéné ijab qóbúl dibatalké. kamångkå umuré durúng gênêp patlikúr tahún. Jammila bisané múng nangís ungkêp-ungkêp ånå sênthóng.Jodho Mbókmênåwå iki wís garisíng pêpêsthèn mênåwå antarané Jammila lan Martónó dudu jodhoné. lulús SMP biasané bocah wédók diomahomahké wóng tuwané. Ulêm wís sumêbar. mêngko éntúk wóng guwing lho!" Kabèh pasêmón mau yèn dirasakaké ati bangét anggóné nyêríkaké. Prasasat kåyå dipópók léthóng sak kandhang rainé kêluwargané Pak Hartówiyónó. sêmono uga gêdhúng síng kanggo pahargyan ugå wís nåmpå panjêr. kula mbótên ngidini mênawi Mas Hartónó badhé émah-émah malíh!" Mêngkono pangucapé wóng mau kang asmå Tarni. Isín lan kuciwa bangêt såkå pokalé Martónó. malah miturút rêncanané arêp nanggap campúrsari. Nangíng wusanané malah nêmahi lêlakón kang nggåwå lingsêmé kabèh kêluwargané. pahargyan bakal digêlar sarånå gêdhèn-gêdhèn.

Prasasat kåyå tumbu olèh tutúp. Bubaran mulíh såkå pabrík ånå wóng lanang kang ngêtútaké ånå sak mburiné Jammila. Nangíng lêlakón yèn durúng tutúg iku yå ånå waé sêbab musababé. Sêwulan sakdurungé rêncana ijab kabúl lan pahargyan. Hardi salah sijiné kórban mau. Jammila wis olèh pênggawéyan ånå sakwènèhing pabrik. åjå nganti kêdadéyan kang wis kêpungkúr nêmahi manèh. mula kariêr yå têrús munggah. Umumé sakumuré dhèwèké mêsti wís nggéndhóng anak loro utawa têlu. Anggóné ngadhêpi pacoban mau kanthi ditåmpå ati kang iklas lan sabar. ora bakal ånå wóng bagusé kåyå mêngkono. kabar síng ditåmpå déning Jammila bangêt ngagètaké. wóng luru-luru kêtêmu wóng golèk-golèk. malah yèn ditlusur-tlusur sårå silahé isíh tunggal mbah canggah såkå Bu Hartówiyónó. cêkêl gawé pisan lan umur-umurané yå sak pantaran. Cêkêl gawé ånå pêrusahaan swasta. Jammila nåmpå kanthi sênêng têtêpungan wóng lanang mau kang ngaku asmané Martónó. saiki wís nêmu êmas sak gênthóng. Wêktu têlúng tahún anggóné nyambút gawé rasané kåyå dhèk wingi waé. lulusan D3.. Dhèwèké ora kontal godhané sétan. sakliyané iku yå pancèn Jammila iku ayu praupané. Yèn disawang saktlêraman pancèn nêngsêmaké. Jammila lan kêluwargané múng biså nêksèni têrbêlå kang diusúng mênyang pêkuburan désa. nduwé titêl túr yå cêkêl gawé pisan kók isíh jókó.golèk pênggawéyan karêbèn olèh têtêpungan wóng lanang. Mas Hardi. kêncêng lan singsêt anggóné tapihan lan kêmbênan. Dhúh. sanajan digawé wirang nangíng dhèwèké isíh biså njågå barang síng palíng aji tumrapé wóng wédók. wís dadi nasibé yèn isíh kudu uríp . malah nganggo èmbèl-èmbèl Drs. Priyayiné bagús gêdhé dhuwúr. Bús síng ditumpangi Mas Hardi kêcêmplúng jurang ånå tlatah Sêmarang. Ora nganti gantaran sasi.. Yå wís dadi bêgjané Jammila. yèn mênganggo sarwå nècis. Gústi Allah paringånå iman ingkang kiyat lan manah ingkang sabar. Ora pisan ora pindho. Praståwå síng nggawé wirang kabèh kêluwarga wis dilalèkaké. Yå wís dadi bêgjané Jammila. Yå amúng têkan sêmono sêsambungan antarané Hardi lan Jammila. Wulan Dulhijah kang arêp têkå bakal dirêsmèkaké. Anggóné nlêsih-nlêsihaké calón bojoné iki nganti têkan asal-usulé. mêsti akèh prawan síng kêpincút. Saiki Jammila wis nduwé têtêpungan priyå síng kênå dipêrcåyå bêbudéné. síng dhèk êmbèn kêlårålårå kêwirangan. Jammila nêdyå lungå mênyang Jakarta. Ora kuwat nandhang wirang isín ing désané. Priyå mau tunggal kabupatèn níng bédå kêcamatan. sakliyané golèk pênggawéyan anyar ugå golèk lêlipúr ati kang nandhang wirang mau. Dhasar pênggawéyané srêgêp túr sékolahé yå lumayan dhuwúr. sakliyané kêtêmu jodhoné ugå biså nglumpúkaké balúng pisah. Bapak ciliké Jammila kang ånå Jakarta nyarujuki mênåwå Jammila arêp mèlu dhèwèké. anggêr wanciné Jammila mulíh såkå pabrík pawóngan mau nyêgat sakpêrlu ngajak têtêpungan.. Priyayiné solèh rådå antêng sithik. ora liyå yå calón bojoné Jammila kondúr mênyang ndésa sak pêrlu nganakaké pêrsiapan ubå rampéné ningkahan. Nangíng yèn gêlêm nastitèkaké. mêngkono pênyuwunané Jammila rinå lan wêngi.

. Kabèh wís mêntas uríp ånå liyå kampungé. sakliyané biså mbantu bocah mau. Yå wís dadi bêgjané Jammila. Alhamdulillahi rabbil ‘alamin. Yaiku mau dadi margané wóng saklórón pådhå kêpingin ngadêgaké balé somah. blanjané kang gêdhé kanggo mbantu ponakan-ponakan síng ånå ndéså. nanging Gústi Allah nduwèni rêncana liyå. nalikå ånå sakwènèhé kanca nyambút gawéné têkå ngomahé Jammila nêpúngaké pawóngan sêtêngah tuwå síng wís dhúdhå. Sêsrawungan mau dadi rakêt. pêndhak tahún Jammila lan kakúngé nåmpå punjungan lan disungkêmi såkå pårå putêra-putêrané kang cacah ênêm. Mbúh kêpriyé larah-larahé. pungkasané dadi kèlingan mênåwå pawóngan mau kåncå barêng nalikå tindak haji têlúng tahún kêpungkúr. Íng sakjêroné ati kåyå-kåyå wís ora kêpingin omah-omah. Jammila gêlêm diajak têtêpungan. é. Jammila wís ora kélingan.. Karêpé Jammila.. nangíng bédå brêgadané. saiki wis winêngku déníng kakúng sanajan yuswané wís rådå sêpúh. Wóng têluné pådhå ngguyu gayêng. Malah saiki anèng omahé ngopéni salah sijiné ponakan kang diangkat minångkå anak pupón. mulå ora sawêtara suwé Jammila wís biså nglalèkaké kêdadéyan mau. mbókmênawa ing têmbé mburiné bésúk bocah mau bisa dikóngkón njupúkaké banyu yèn dhèwèké wís tuwå ora biså gêmragèh. makapíng-kapíng. Rinå lan wêngi Jammila ora kêndhat-kêndhat anggoné ngatúrké panuwún marang Gústi Allah. Mula bukané ya múng micara ngalór-ngidúl ora ånå tujuwan. panguripané diênggo nyambút gawé pinångkå ngibadah marang Gústi Allah. Sabên ndinå pådhå SMSan lan halo-halo lumantar HP. kakúng putri pådhå nyambut gawé.ijèn. Iku mau karêpé Jammila. tanpå watês nganti lambéné klómóh. blanjané nglumpúk dadi siji. Uripé Jammila lan kakungé katón bagyå mulyå. jalaran yuswané saiki wís ngancik sêtêngah abad punjúl sêthithik. nangíng bêgjané manèh ora susah opèn-opèn bocah.

mripatku mèlu kåcå-kåcå. antarané aku lan Murni durúng tau ånå prajanjèn åpå-åpå. njúr manungså åpå aku iki yèn têrús émóh mélu cawé-cawé. nangíng aku yakin yèn kuwi tangisíng kabagyan. Mokal aku banjúr nêsu-nêsu. njúr aku duwé trêkah . Kånå bagús. Mas Danang trêsnå karo aku. Wiwít dinå kuwi aku banjur adóh såkå dhèwèké.. aku wís ngêrti yèn Mas Danang pancèn wís êmóh mulíh. "Aku mèlu sênêng. Njúr åpå sak suwéné iki batinmu wutå? Lha nangíng piyé manèh. Lan sêtahún sakwisé. kanthi tanpå tak kira sak durungé. Ora kråså. nangíng aku yå yakín yèn kuwi dudu tangisíng kabagyan amargå batinku pancèn nangís tênan. Pancèn. Múrni wis ngêntèni. nangíng anggónku sabên dinå runtang-runtung. Nangíng aku mono dudu wóng síng jênêng ngaji pupúng. polatané sumringah katón yèn lagi bungah atiné. wóng nyatané pangganggêpé nyang aku yå kåyå karo kangmasé dhéwé sênadyan kanggoku ora ngono." múng kuwi síng biså tak kandhakaké. mangan ånå rèstóran barêng. Múrni omah-omah éntúk Mas Danang. nangíng ora kêtêmu. lan yå pancèn pintêr ngruntúhaké atiníng wanitå. ngêtêraké kuliah lan mêthuk. Pupúng bojoné adóh. nangíng yèn ånå åpå-åpå. Danang kancané kuliah. kålå-kålå nóntón barêng. Bingúng nggónku arêp wangsulan. Mas Danang síng jaréné nyambút gawé dagang ånå njaban kuthå. nyatané sambaté Múrni yå múng mênyang aku. Wís limang tahún anggóné omah-omah nangíng durúng diparingi mómóngan. "Wís Mas. Nalikå aku bali nyang omahé. nalikå aku isíh cêdhak karo Múrni. aku kalah samubarangé karo Mas Danang. limang tahún kêpungkúr. Ya wís. Kanca-kancané ora ånå síng ngêrti. Mripaté kåcå-kåcå. utåwå rumångså dikianati. Aku kagèt nalikå sak wijiníng dinå Múrni nyêdhaki aku. jêbúl biså ngrêbút Murni såkå aku. brêgas. jaréné trêsnå kuwi ora kudu anduwèni. Åpå síng kudu tak tindakaké manèh kanggo mitulungi Múrni såkå anggóné susah pikiré? Aku isíh kèlingan. lha wóng sak suwéné iki ora tau ånå têmbúng åpå-åpå antarané aku lan dhèwèké. Atiku trênyúh nyawang praupané síng aclum tanpå sunar." kandhané Múrni karo mapan lunggúh ånå têras ngomah. utawa sêdulúr tuwå. "Mas. Kók yåtalah têmên tå Múr. Malah saiki ora kråså yèn dhèwèké wís natóni atiku. aku ikhlas kók. Sêjatiné aku ora kêpéngín kêtêmu manèh karo Múrni. kêbandhan. amargå aku wís janji yèn arêp nggolèki sak kêtêmuné nangíng nyatané ora nêmu asil åpå-åpå. Tanpå tak kandhani dhèwèké wís ngêrti wangsulané. Lha piyé manèh.Pinaringan Ésúk kuwi aku nyoba manèh nggolèki Mas Danang." kandhané karo nggujêngi tanganku kêncêng. åpå ora anèh yèn diarani ora ånå apa-apané? Nyatané jêbulé Murni múng nganggêp aku kåncå. pancèn arang arang mulíh wiwít sêpisanan ngêpèk bojo Múrni. Aku mèlu-mèlu lunggúh ånå ngarêpé. dadi wóng kók ora ngêrti ditrêsnani. durúng tau ånå rêmbúg trêsnå.

wóng lagi limang tahún kurang. Ora ånå tangís síng dikatónaké nalikå aku bali lan ngandhakaké yèn ora biså nêmókaké kabar ngênani Mas Danang. pucêt kaya wóng kurang turu. Nangíng suwé-suwé Múrni kandha yèn Mas Danang sajaké cuwå amargå Múrni ora bisa énggal duwé mómóngan. pisan ji iki aku kêpêksa kumlawé ngêlús-êlús rambuté. Praupané pêtêng. åjå ndakwa síng ora-ora sak durungé ngêrti búktiné. HP-né ora tau aktif. Wís bèn ati síng rêsík iki têtêp rêsík sak lawasé. . "Yèn ngonoå. Isíh ésúk bangêt wóng aku durúng mlêbu nyang gawéyan. "Wís sêsasi Mas Danang ora mulíh Mas. Kuthå panggónané nyambút gawé síng tau dikandhakaké nyatané orå. síng sajaké ora sabar. suwé-suwé Múrni banjúr biså nåmpå. sirahé disèndhèkaké ånå dhadhaku. Élíng. åjå nganti. "Aku ngono yå bisa waé sabar Mas. kênångåpå ora. "Lha nyang ndi?"." Åpå ånå wanitå liyå síng luwíh biså lêladi katimbang aku? Åpå wanita mau síng biså nglahíraké kêturunan kanggo dhèwèké?. Wingi kuwi malah têmbungé rådå nglarakaké atiku lho Mas. Lha åpå Mas Danang apúsapús? Atiku wiwít ora kêpénak." mripaté Múrni wiwit kåcå-kåcå. Atiku trênyúh. "Yå sabar tå Múr. nangíng Mas Danang kuwi lho. Aku banjúr nggolèki sak kêtêmuné. élíng." aku nyoba nglipúr atiné. Aku kêtungkúl anggónku nyambút gawé. Ora. wanitå iki. kuduné kabar-kabar Mas. Yèn nuruti karêpíng ati. síng tak trêsnani wiwít tahúnan kêpungkúr." kandhané karo ngampêt tangis. saéngga ora biså mulíh sêminggu sêpisan kåyå adaté. "Ora ngêrti. kåyå-kåyå aku kêpéngin ngrêngkúh dhèwèké lan tak rangkúl kêncêng ånå ing dhadaku. kajåbå múng praupané síng aclum tanpå sunar. Katóné Múrni wis pasrah. aku iki rak sisihané?" Múrni ora trimå. Alamat síng ugå tau dikandhakaké jêbúl dudu omahé dhèwèké. kuwi bojoníng liyan. wóng aku mono yå múng burúh cilík ånå pabrík sêpatu. jaréné ora ngirå yèn jêbulé aku iki gabúg. Mauné sambaté Múrni múng amargå anggóné Mas Danang arang-arang mulíh. Wusanané aku múng nggêgêm tangané kêncêng. saiki sêméndhé ånå dhadhaku. ora múng amargå supåyå bisa luwíh akèh pamêtuku nangíng ugå supåyå biså nglalèkaké Múrni. Biså ugå Mas Danang lagi akèh urusané. Dúh Gústi.síng nékå-nékå. Apa múng amargå aku dúrung biså ngandhút banjur aku dikiwakaké Mas? Åpå aku iki wanitå síng ora ånå gunané? Åpå kuwi ukuran bêcík lan alané wanita síng kudu diwêngku priya?" saiki êluhé wís wiwít dlèwèran ånå pipiné." aku nyoba nglipúr atiné. síng sêpulúh tahún lagi diparingi mómóngan yå akèh. sak wijiníng wêktu mêngko Mas Danang bakal ngêrti yèn kowé kuwi wanitå síng bêcík." Wís mèh sêsasi sak wisé kuwi aku ora kêtêmu manèh karo Múrni. "Kowé kudu sabar Múrni. Tangisé sangsåyå ndadi. nyèlèhaké atiné síng kêlårå-lårå. "Múrni. Malah tanggaku kånå ånå síng pitulas tahún lagi duwé mómóngan. sênadyan ånå tatu síng pathíng cómplóng íng sak kiwa têngêné. lan aku yakin yèn kowé ugå bakal énggal pinaringan mómóngan. Nangíng ésúk kuwi Múrni mårå nyang ngomah. aku yakin. Nganti tak réwangi lêmbúrlêmbúr. Nangíng sipat élingku isíh luwíh mênang. níng wóng pancèn wís gawéyané. nangíng nganti pirang-pirang dinå ora nêmókaké asíl.

. aku kapusan priyå." têmbungé alón. jêbulé aku iki wanitå. Múrni jêbul lagi waé têka såkå lunga. "Inggíh. Sak kala praupané Múrni pucêt. njågå supåyå åjå ambrúk." Múrni unjal ambêgan. Mbókmênåwå êluhé wís êntèk nalikå ngêrti yèn Danang wis ora ånå. aku kêtêmu wóng wadón ayu mêtu såkå kamar mau." kandhané. aku lagi waé såkå rumah sakit. Kabar mau såkå Guntúr. Sak têkané rumah sakít." kandhané wanitå mau. Jaréné Mas Danang nêmu kacilakan. tatunipun awrat. katón bungah atiné nalikå wêrúh aku têkå. Aku ngêrti åpå síng dikarêpaké. "Éman pênjênêngan rawúh radi kasèp. "Nangíng ånå rasa sukúr. aku nggujêngi lêngêné kêncêng..Múrni. biyèn tilas kancané kuliah Mas Danang. punikå kamaripun Mas Danang?" pitakónku ngati-ati. ya ampún Mas. punikå. "Oh. móndhók ånå sak wijiníng rumah sakít nèng Sêmarang. ya kuwi piyé bisané ngabaraké kabar kuwi mênyang Danang. Ora ngêntèni sésúk-sésúk aku dina kuwi ugå budhal nyang Sêmarang. Múrni lan wóng wadón mau banjúr salaman. nangíng ora katón kåyå wóng lagi lårå. wís têlung sasi kók ora kråså.. . mêntas nangis. Tangané síng siji ngêlús wêtêngé síng wiwít katón mucu-mucu. Aku kagèt. wís duwé anak têlu. "Mas." aku. "Kula bojonipun Mas Danang. "Ngandêg?" Múrni múng manthúk.Róng sasi sak uwisé. tênan-tênan wanita sing ora nguciwani. Mas Danang sampún kapundhút. Gagé-gagé aku mårå nyang omahé Múrni. Wóng wadón mau katón abang mripaté. "Sêdåså tahún dadós sisihanipun." wóng wadón mau nangís sangsåyå bantêr. panjênêngan kancanipun?" pitakóné wóng wadón mau. "Nyuwún sèwu. Soré kuwi aku ngancani Múrni thêngúk-thêngúk ånå ngarêp omah." wóng wadón mau nangís sêsênggukan. "Aku ngandhêg. inggíh. ånå pangarêp-arêp síng sumirat såkå mripaté. Nalikå aku têkå. lan mlêbu kamar síng dikandhakaké Guntúr. dumadakan aku krungu kabar. "Ora ngirå.. Sumiliríng angín soré ngobah obahaké wít kêkêmbangan síng manékå warnå kang tuwúh ånå ngarêp omah." kandhané manèh tanpå ngêntèni pitakónku. amargå nyatané aku pinaringan. lan ngêrti yèn jêbulé Danang wís duwé bojo. nangíng dhèwèké wís ora kêpéngín nangís manèh. kulå Sigít. kók tégå ninggalaké aku lan anaké síng wís têlu..

saumpamané zaman biyèn aku wis duwé sêpédha mótór utawa HP mbók mênåwå critané bédå. Pacaran sasuwéné mèh nêm tahun.. dêdêg piyadêgé sêdhêng. awít anggoné omah-omah luwíh dhisík tinimbang aku. Wah. Dhík Sri sakdhuwuré pênyanyi mau. ora ngêrti sak tênané. jan ayu tênan. Lulús såkå pamulangan SMA aku lan Dhík Sri pisah. Ah. Kêdadéyan mau wís kêlakón udåkårå têlúng pulúh tahún kêpungkúr. Mbók mênåwå lagi sêjajar mênåwå ditandhingaké bintang sinêtrón Marisa Haque utawa Soraya Haque.Sri Partinah. malah íng wêktu saiki sêsambungan mau dadi sêsambungané antarané wóng wadón lan wóng lanang síng nêmbé pacaran. aku nyambút gawé dadi pêgawai Pêmêrintah. Antarané aku lan Dhík Sri íng Bantúl wís suwé anggóné sêsambungan kêkancan. prawan såkå Bantúl Swarané sêpédha mótór pak pós såyå suwé såyå cêtha. råså síh katrêsnan mau kók ora dadi tuwúh subúr.. Sêthithík mbåkå sêthithík ilang kêsilêp wanitå liyå. Pakulitané kuning rêsik. wís kênå dijagakaké. asmané kang komplét Sri Partinah. Dhèwèké mandhêg ånå ngarêp omahku sak pêrlu ngêtêraké layang såkå Dhík Sri ing Bantúl.. rikmané irêng kêtêl tur dåwå nganti sak ngisoré bókóng. nétrané bundêr irêng katón kåyå ngétókaké sunar. Pókóké ora kalah ayu yèn ditandhíngké karo Inul Daratista pênyanyi ndhangdhut síng wís kawêntar yèn nyanyi gawéné ngobahaké pérangané awak. nangíng såpå ngira yèn síng duwé jênêng mau pawóngané ayu. Aku saiki wís duwé kêluwargå dhéwé. .. Nalikå ing Sålå dhèwèké ndèrèk Pakdhéné sak prêlu sékolah. ugå sêjajar mênawa ditandhíngaké Ayu Azahrí utawa Sarah Azhari. mulå ya múng liwat layang aku lan dhèwèké pådhå ndhudhah råså síh katrêsnan. Sêpédha onthèl tahún 70 dadi pawitanku. Dhík Sri.. sêmånå uga Dhík Sri. mangkat lan mulíh sêkolah bêbarêngan goncèngan pit èlèk iki. sênajan nalikå isíh sêkolah awór dadi siji. sêmono ugå sêtêngah sasi sêpisan layangku têkå ing omahé Dhík Sri. Mbúh amargå arang anggónku kêpêthúk. nêmbé kapíng loro aku dolan mênyang omahé íng Bantúl. kanggo ukuran zaman sêmånå åpå manèh zaman saiki jênêng mau katóné ndésani lan ora madólké. mèh sêtêngah sasi sêpisan layang såkå Bantúl têkan omahku. ya múng amargå jarak antarané Sålå lan Bantúl mbutúhaké wêktu sêtugêl dinå mênawa arêp kêtêmu. nangíng råså trêsnå mau lagi tuwúh nalikå aku karo dhèwèké wís pêpisahan. dhèwèké yo têrús nglalèkaké aku. ya adóh. Yå mêrga såkå iku anggónku ngêrtèni watak lan bêbudèné yå múng saktléraman. ya amargå sakliyané adóh panggónané ning síng gênah kanggo ragad mrånå aku ora duwé.. mêngkono aku nyêbut jênêngé. sanajan isíh dadi tênaga hónórèr lan Dhík Sri bali mênyang Bantúl sak prêlu mulíh lan golèk panggawéan. Ugå sêjajar mênåwå ditandhíngaké karo Kharisma Kapór utawa Karina Kapór bintang film saka India. katóné yo ora béda karo aku. sêmono ugå dhèwèké tak kirå wís pêputrå akèh.

iki turahané blanjaku sasi iki. jan kaya uríp nèng swargå kaé. Nangíng nalikå dhèwèké . amargå aku múng sawijiníng PNS andhahan kang gawéyané múng dipréntah thók. aku lan Dhík Sri pådhå karêmé. ngêdêgaké balé somah kang ayêm têntrêm. Bubar mangan awan." sémaurané Dhík Sri karo nyawisaké sêgå lan jangan kanggo mangan awan. kósók baliné Dhík Sri wanodyå kang kédanan båndhå. nangíng Dhík Sri tansah ngaturaké pênuwún marang Gústi Kang Måhå Wikan. Atiku wís jèngkèl. karêbèn mênåwå ånå tamu nginêp biså longgar!" mêngkono pênjaluké Dhík Sri. kåyå padatan aku lèyèh-lèyèh ånå sênthóng.. Kabèh mau yå amargå Dhík Sri wanodyå kang solèkhah lan gêlêm mbantu èkèr-èkèr golèk pangan. wah. ugå wêwayangan sakumpamané. Sanajan múng dadi bojoné pégawai cêndhèk.Kêdadéyan lindhu gêdhé síng nêmahi tlatah provinsi Jawa Têngah lan Daérah Istiméwa Yógyakarta kang lagi kêpungkúr ndadèkaké aku kèlingan marang dhèwèké. tak kirå ora bakal cukúp kanggo nyukupi kêbutuhan sêsasi. dikirå síng kakúng bayarané gêdhé túr ajêg åpåmanèh têmbéné mburi éntúk pènsiún.. Mulå pêndak byar njalúk barang-barang síng rêgané larang. Aku ora sêmaúr babar pisan. tansah nêrima ing pandum. iki wis cukúp kanggo sêsasi Mas. mbók omahé dhéwé iki digawé tingkat. Jêbúl Dhík Sri iku múng ayu lahiré thók. mulå blanjané yå múng sakimit. "Alhamdulillah. Yå kåyå mêngkéné iki sing diarani aku wóng síng kêbênêran anggónku têtak. Wola-wali ora jêlèh-jêlèh. nangíng rasané kaya uríp nèng swarga. ora sawêtara suwé Dhík Sri nusúl. Kåyå-kåyå aku lan dhèwèké wís rêsmi bêbrayan. aku lan Dhík Sri kêlakón sêsandhingan dadi laki rabi. Dhasar wóngé ayu rupané. kêndharaan sêpéda mótór iki lagi ngancík cicilan kapíng wólu. Wêwayang kang éndah mau sêthithík mbåkå sêthithík ilang. Kamångkå aku kudu nyicíl kapíng patang pulúh wólu. Pancèn tak akóni. mênåwå ånå kurangané aku bisa duwé asíl såkå opah jaitan síng tak tåmpå. "Mas. mênåwå masalah siji iki. pêndhak sasi ora tau nggåwå mulíh blånjå. Yå amargå uripé sing srakah iki aku dadi katut kêcêmplung utang bank. bêbudèné ugå ora nguciwani. mula rêzêki têkå lumintu tanpå kêndhat-kêndhat. Bisaku múng ngêlús dhådhå.. Bêbudèné èlèk lan wataké angèl bangêt. Wêwayangan nalikå pacaran kumlébat wélå-wélå kåyå waé lagi kêlakón dhèk wingi. Sanajan múng uríp manggón ånå Pêrumnas jêmbaré múng sak cuplêk. Balé somahku tansah ayêm têntrêm kêbak råså bagyå múlyå. sanajan blanjaku isíh utúh tanpa pótóngan. Bubar gajian tanggal siji kåyå biayasané kabèh blanjaku bruk pêthuthuk tak pasrahné Dhík Sri. sak karêpé anggónmu ngatúr lan nyukúpké!" Åjå mênèh jênêngé múng siså blånjå. Yå amarga aku lan dhèwèké isíh klêbu têmantèn anyar mula najan isíh awan. "Nyoh Dhík. Karêpé pêndhak mêtu rêsèpsi jagóng utåwå acara arisan kampúng waé kudu nganggo sayak anyar. Kamångkå satêmêné aku iki kêpingín uríp mulyå sanajan múng kanthi uríp kang prasójó. Dikirå dadi bójón PNS iku énak lan kêpénak. ganti wêwayangan síng kahanané kósók baliné. aku ora nulak nalika dhèwèkné kêpingín nindakaké sarêsmi.

Dhèwèké tak sêkarép. mênåwå yèn aku lagi lungå nyambút gawé mênyang kantór.malah njalúk supåyå sêpéda mótórku diijólké mobíl. Aku bisa lulús såkå PNS kanthi slamêt lan dhuwèni hak pènsiún. Ah. Yå wiwit dinå iku aku ora caturan karo Dhík Sri.. Bisaku múng nyênyuwún marang Gusti Allah. dhasar wóng wadón síng ora ngêrti agåmå. Lamat-lamat aku krungu lapórané tånggå têparo. sanajan ayuné ora kåyå Dhík Sri. kang ngabaraké mênåwå aku saiki wis púrnå dadi pènsiún. amargå bojoku njiwít tanganku. nangíng bêbudèné ora nguciwani.. malah jaré wís naté ånå wêrúh dhèwèké goncèngan karo wóng lanang liyå mlêbú sakwènèhíng hotèl. "Dhasar wóng wédók ora duwé utêk.. Mak gragap aku élíng såkå anggónku ngalamún. mulå tinimbang kêbacútbacút luwíh bêcík tak jak ngadhêp ning kantór pêngadilan agama sak pêrlu tak wènèhi layang pêgat. mbók yó ngrumangsani awaké dhéwé iki såpå!" untúng tanganku ora sida nêmpilíng rainé. mugå-mugå Dhík Sri lan kêluwargané di diparingi slamêt såkå lindhu gêdhé iki. yèn isíh kêpingín dadi bojoku ya kudu ngêrtèni kahané síng lanang síng kêrjané dadi PNS. níng mênåwå wís ora iså diatúr yå sakarêpmu. nêsuku ora bisa tak ampêt mênèh. Wóng wadón síng ånå jèjèrku ora liyå yå bojoku tak rangkúl. nangíng layang såkå Badan Kêpêgawaian Nêgara Kantór Wilayah II Jógja. arêp lungå yå ora tak gondhèli. dhèwèké ugå lungå. jêbúl layang síng nêmbé tak tåmpå mau dudu layang såkå Dhík Sri ing Bantúl. . ora susah dadi gêgayuan síng mulúk-mulúk síng tundhóné múng nyêngsarakaké dhéwé.

Judhêg dhêg yèn wís ngéné iki. Móngsók mångså kêtiga ésúkésúk udan. warúng banjúr ditutúp krêkêp. Wêrnå-wêrnå waé. Síng durúng bayar SPP. Nangíng iki blas ora digawakaké åpå-åpå. Ngåpå répót-répót diréwangi rêkåså yèn síng diarêp-arêp wís . wóng êmbóké wís tuwå.Kadhúng Klêbús Pirang-pirang dinå iki langité suntrút. Mbók. Súp. ora lidók síng loro dróp out. Wiwít ésúk nganti soré praéné kaya kalurúp pêtêng bêngi. gódhóng mlandíng sakcoklèkan íng pinggír dhalan waé babar pisan ora. Síng wédók wís suwé ora ånå síng wêrúh parané. numpak sêpédha anyar. Gèk karêpé kabèh karêbèn pådhå kuliyah. Wragat nyaút kånå nyaút kono. Banjúr lunggúh dhêlêgdhêlêg. Ora kétang ngubêngi galêngan thók. Gèk iki síng kêmbar kèri mogak-magik. Malah sók ånå unèn-unèn mêndhúng ésúk kêtigå dåwå. "Ora nggagas. Iki mau kók olèhé risik. banjúr thêngór-thêngór nyawang ingón-ingóné síng thêngór-thêngór nyawang Usúp. Upåmå ånå ngomah ésúkésúk åpå yå arêp jagóngan ngglênúk. Síng mênyang sawah yå mênyang sawah. Kåyå ora tau kêpêthúk waé. ora iki ora iku." Êmbóké ora mangsuli. Dhèk êmbèn mono. Udad-udúd linthingan gawéyan. Êmbók? Lumrahé wóng jêjodhoan yå omah déwé. Atiku iki lagi ora karu-karuwan. síng ora kåyå kanca-kancané. Pungkasané mèlu-mèlu dróp out. Êndi jêjêré dianak-anakaké uwóng yèn banjúr nyiyå-nyiyå wóng tuwå. wóng karo wóng lanang. Srêngéngé waé múng nginjên saklèlètan. síng êntèk kós-kósané. Pijêr mógók waé. Adaté såkå warúng digawakaké rambanan kalanjånå. Ditinggal bali ngomah. Kók ndadak mupu bocah nganti papat barang. Åpå munggúhnå êmbók siji waé arêp dikono-kono. Guru-guru sêkolah iku múng pådhå nyêkukruk. Rak yå ora pantês. Jalaran kêgåwå håwå síng angêt banyu gênthóng." Barêng wís mêncit ruwêt rêntêngé. síng cumpèn sanguné. Mênåwå tå udan blêbah. Túr manèh athík kåyå têmantèn anyar. Gèk hawané njêkút sisan. Síng mênyang wadhúk yå mênyang wadhúk. tambah pupóné sambat lårå. Sêpirå pêmêtuné wóng êbêr-êbêr. Lha kók isíh nggamblók karo êmbók. Gêdhèn-gêdhèn kalanjånå. Amargå olèhé dódólan mênyang warúng ugå ramé wóng nggódhóg wédang. ora dhuwé hp síng anyar dhéwé. Usúp dhéwé mèlu-mèlu wêgah-wêgahan arêp ngåpå-ngåpå. Nangíng piyé manèh. Sêmono ugå síng mênyang sêkolahan. Åpå olèhé dódólan dibóróng uwóng apa piyé?" pitakóné êmbóké. Najan uga múng mêgógmêgóg ånå mbranjang. kamångkå Mbók Sutík isíh sênêng uríp. "Ora lho. Wóng Mbók Sutik iku jané ora kêpingín mudhêg åpå-åpå pêrkarané Usúp. Bédå manèh si Usúp. Wís ora kuwat nyambut gawé. ndêk isíh roså tau élíkélík. Kabèh wóng pådhå têmandang ngåpå tå ngåpå. Åpå yå ora marakaké ati dadi ngêkês. "Wóng ora dhuwé mbók ora usah dhuwúr-dhuwúr angên-angêné. olèhé posah-pasihan paribasan main kêtoprak.

Bubar buyar. Rati trimå urip ijèn karo awaké. Mas?" "Ora. Dhík!". Pupón-pupóné ugå mèlu-mèlu bubar-buyar golèk uríp dhéwé-dhéwé. Yèn ora cócóg yå uwís!". Mbók wís gèk ménakké awak. Kanggo mbayari utangé olèhé ngragati pupón-pupóné.séjé gagasané. Durúng síng pupón-pupónmu. Íng kånå kéné lamuké tambah kandêl. Najan arêp mapan ånå paturón yå kobêr èyèl-èyèlan. Ora kèlingan åpå piyé jaman arêp éntuké Rati biyèn. Kèrikèri omah-omah iku múng kajat patang dhina. andan-andan gawé ngamal bêcík. Rina wêngi anggêr ånå wêktu lodhang mêsti dibolan-balèni. Yèn balèn ya ora balèn-balèn. Dudu jaman dhèk sêmånå." wangsulané Usúp. "Súp. "Lha têrús aku piyé. Usúp múng kari diwènèhi wêktu sêsasi manggón ånå kånå. Kabèh síng tau ditakóni kåyå kétók ngéglå. Usúp yå múng ngguróni karêpé dhéwé. Nangíng síng wédók ora cócóg. Yèn múng pêrlu aku karo sliramu nyat ora ånå bédané. Dhík! Móngsók dhuwé wóng tuwå siji waé arêp dipantèkaké. Sêdhêng Usúp têtêp ngugêmi karêpé dhéwé. Najan ora tau dadi udan tênan. Ngabar-ngabaraké waé yå ora tau. Nangíng wóng jêjodhoan kok ora klóp iku yå gèk piyé. Sêsasi åpå róng sasi pisan tilík mrånå rak yå biså. Bênêré wís kirå-kirå sêpulúh taún Usúp karo Rati pisah ambèn. Mbók wís didókók kånå waé. Saiki Usúp lagi ngrasakaké tênan barêng kabèh síng digånthå gånthå buyar. Najan simbók åpå sêdulúr yå kudu digathukaké. Karêpmu iku piyé hé. Mas. Kahanané Usúp tambah susah. Usúp iku kók olèhé ora ngawaki. Bèn simbók dhéwé iså kawór karo kancakancané. Pêgatan yå ora. Åpå aku kók dadèkaké batúrmu ngono waé?" "Dhík. Saiki dhèwèké kèlingan karo Rati . Wóng sisihan wís sêprono-sêpréné kok ora tau gêpók sénggól. Diréwangi bêngi-bêngi grumutan mènèki cêndhélå diurak wóng akèh. "Yå uwís! Mumpúng durúng kasèp aku yå wêgah yèn múng kókdadèkaké kåyå babumu waé. wóng durúng duwé mómóngan dhéwé. Jaman sakiki iku wóng wédók jaré wênang ngatúr awaké dhéwé. anggêr nyawang langité isíh bruwêt. "Ora. síng wédók." Sangsåyå angêt ómóngómóngané Usúp karo Rati dhèk sêmånå. Wóng loro atèn-atènané pancèn padha atósé. "Bédå síng kêpiyé hé. "Wóng ånå panti jompo lho. Gandhèng ora tau kêplók síng wédók pilíh ora awór karo Usúp. Géné ora ånå síng diurús awaké dhéwé yå pêrlu diurús. Simpênan mas-masan tambah mokal. Bêngi ngopèni êmbókmu. Disênggúh arêp malíng. Najan ora tau ongkang-ongkang kåyå wóng síng wís pikún. Mas? Síng ora ånå bédané iku panêmumu åpå panêmuku? Yèn sliramu ajêg ngono iku síng ora ånå bédané yå panjênêngan dhéwé tå. Sêdhêng êmbóké ditêngênaké waé Rati ora tau sarujúk. wóng jêjodhowan iku ora múng nggathúkaké aku ora sliramu. Gêdhèngêdhèn opèn-opèn pupón nganti papat. Karomanèh awakmu ya ora isa nyujupi butúhé êmbókmu. Lé. Jaman sakiki lho. Yèn pisahan ora pisahan. Súp? Åpå tiru-tiru nggón . Kåyå panêmuné êmbóké Usúp. Mas? Awan sliramu mênyang warúng. Dhík. Gèk ånå ngêndi piwalêsé ånå diopèni wóng tuwå biyèn." kandhané Rati zaman têmantèn anyar-anyarané. Mas Usúp. Mênêng-mênêng warúng ugå wís kadól. Tånggå-tanggané nganti pådhå ngråså. ora kèlingan sisihanmu åpå? Mbók sók-sók iku diéndhangi. Kari êmbóké síng isíh sênêng nginang susuran mbako énak.

ora diluru. Wóng tumindak.. Ora sudi ngênglêng aku lho. Wóng dhèwèké waé ora tau ngrasakaké åpå-åpå. najan ora ånå síng diwakili. Såpå ngêrti têkå-têkå ditundhúng lungå tênan. Urípku saiki kók kåyå ora ånå gunané ta. Pancèné dadi pårå-pårå iku glèthèk pêthèlé múng pagawéyan kanggo ngurang-ngurangi pêngangguran. Mbók. Bèn kênå kanggo mbêsêli si Rati. Gagasané mrånå-mrånå parané. Pêrnak! Ngêpèk sanak. najan wís ditåtå mêning mêning jêbúl sók ora mêsti lêmpêng dadiné. Wóng aku ora lårå. Ududé diguwang banjúr ngadêg." Haaah! Aras-arasên. Kuwatír ugå yèn diarani arêp sêtór. Yèn isíh yå gèk piyé mêsthiné. Åpå aku iki lårå ta jané hé. Síng tak ngonokaké waé apané. Wís. Mbók. Mbók. Arêp ngåpå-ngåpå kók anané múng wêgah kåyå ngéné. Aku kuwatír yèn dhèwèké muni-muni kåyå ndisik manèh. Lé. Apa manèh kók ndêlah åpå ngênglêng. Kåyå pêtêngé langít patang ndina iki. Mbók. Kók yå kêbangêtên wís sêpuluhan taún ora éndhang-éndhang sisihan. Dadi mokal duwé pangarêp-arêp gêdhé karo wakíl-wakíl iku. Kêpêrluan sêdinå-dinané ora dadi soal. Aku lagi putêg. Mulå awan iku ugå Usúp wís têkan nggóné síng wédók.tilipisi kaé? Jêr rabi jêr pêgatan? Gèk síng diburu iku åpå jan-jané? Gontagantiyå kaping sèkêt jaran kaé yå yå pådhå waé. Niyat ingsún olèhé mlaku rådå ndhêlík-ndhêlík bèn ora kêsawang wóng. karo sisihanmu. Ora suwé klithih-klithik njupúk sandal jêpít. Yèn ora ya gèk kêpiyé ngono jaréné. Mbók! Wís ora tau mènèhi åpå-åpå." Diunèni kaya mêngkono karo êmbóké Usúp dadi njênggèlèk. Usúp tambah olèhé pêtêng ndhêdêt. Ora kók nggaya. Rékaké yå karo nggåwå ênthil-ênthil warúng. Dadi wóng wadón iku yèn nanggúng suwé-suwé ora bêcík." "Ora ngêndikå kangên lho. Aku iki kangên tênan lho. Nangíng wóng lanang iku wajibé ngluru. Mêngko yèn têkå-têkå ditundhúng lungå åpå ora wirang?" "Alah jabang bayik. Mbók. Súp! Andikna ngaku dadi wóng lanang. Súp. Wêdi iku rak yå mapan nggåwå êmpan ta. "Ngåpå tå. Pancèn aku iki yèn karo wóng wédók wêdi lho. Dirasani kiwa têngên." "Ora krasa ya bèn ora kråså. "Súp! Ngåpå sliramu iku?" panyêluké êmbóké manèh. Mêngko rak ndaraki aku síng diarani ngono. Mênåwå tå ora jumbúh karo kêrsané Pangéran. Mbók!" "Lha yèn ora iku yå gèk élíng. . Nyobå nggléthak ånå lincakan ya múng kêlap-kêlóp ora bisa mêrêm. api-api ora butúh wóng wadón. Biyèn omah-omah sliramu takragadi. Ngongkak-angkèkaké bangkèkan. Wóng yå múng nyangklêg. Aku kók tinggal ora åpå-åpå anggêré aku ora kók pantèkaké. Mêngko gèk mênêngmênêng wís suwé oléhé bukak dhasar. Bêgjané síng kêlakón dadi panggêdhé åpå wakilé rakyat. Nang! Yèn karo sisihan kók banjúr wêdi iku gèk lanangmu kók dókók ngêndi? Karo macan waé paribasan kók wanèni barêng karo wóng wadón kók kåyå. Ora sithík.." grênêngané êmbóké. Kêsandhúng-sandhúng íng waråtå kêbêntús bêntús íng tawang. Lha kók pungkasané diêntèn-êntèni rêmbugé kók ora tau cablúng. pókóké nanggóri jaman kåyå ngéné iki åpå-åpå sarwa angèl. Åpå síh dibacútaké åpå ora.

"Tujuné iki mau durúng budhal. Mas. Athukå rak yå kêcélík.Têkan Panggónané síng wadón kók yå kaya dirancang. Níng aku!" "Yèn bêngi aku isíh limpang-limpung kèlingan sliramu dhèk êmbèn lho. åjå-åjå Usúp ora karênan ditêkani. Banjúr rangkúl-rangkúlan kêkêt! Wóng wís kadhúng klêbús gèk arêp piyé manèh. . tinimbang golèk yå aluwúng balèn. Wóng loro pådhå mèsêmé. Si Rati yå wis tåtå-tåtå arêp mênyang panggónané Usúp. Thêlèk kêcêmplúng kalèn. Awan iku mandhúngé sumilak padhang. "Síng takón iku sakjané dudu sliramu. Rati ugå nggåwå ênthil-ênthil apêl soklat sêkilo. Rat. Srêngéngéné bali mêncêngèh kaya adón-adón lêbar dikópóhi." "Aku lagi ngandêl sakiki. Rat!" "Uwah. Jêbúl sliramu duwé prasaan tå?". Ora bédå Usúp. Dhèwèké nggagas. Mas. gayamu!". Wóng wís suwé bangêt ora gêpók sênggól.

Sasat kåyå layangan pêdhót.. têtélå ora gampang. Tuan. Kêdadéyan síng pêpak klawan mêndhak mêndhukulé kahanan. Pancèn." kandhané wóng wadón iku karo ngrubúhaké awaké íng pundhakku. íng dinå-dinaku amúng kléyangan êmbúh têkå ngêndi parané. Aku wóng ngangguran síng íng dina-dinané amúng isi abúríng angên-angên. Såpå manèh yèn dudu uríp síng ajêg sêsandhingan klawan Rêtno. Wóng wadón síng mapan íng póncót jêjêl riyêlé kuthå iki. "Nangíng généyå kowé nolak yèn daktuku lan dakgåwå bali. "Aku iki dagangan.. nuli bungkús kuwi dakrêmêt lan dakuncalaké íng kali cilík sangarêpku lungguhan. "Ha. "Yå.. Gawé bêníng rikålå bukêt... Uríp síng roså ngadhêpi êmbúh kåyå ngåpå wujudíng panguripan.. Nalikå aku isíh têtêp lunggúh têkan ésúk iki ing pójók kampúng. èsêm paít madu lan andhêng-andhêng cilík-ing sisíh kiwå irúng kang bangír. Dakujå råså iki têtêgaran ngoyak marang rêrangkèn kêdadéyan síng wís mungkúr. "Lho-lho.. Sêlót suwé aku ngadóh sêlót ngêlak råså iki kêpéngín bali kåyå síng wís naté karoncé dukíng uni. Wanitå síng tansah biså gawé ramé rikålå samún. aku dudu bós síng dhuwít dadi pêrkara gampang.Kajirêt Alang Alang Daksêkarêp angên-angên iki nlasak bêbóndhótan lêlakón síng kawuri. Såkå kuwi aku nganti kêtêmu Rêtno. Såpå waé bisa nikmati ganda arúm wanginé. Wiwít iki aku kudu nglênggånå yèn Rêtno mokal bisa dakdarbèki sawutuhé. Nalikå manúk-manúk sriti kêkitêran ing sêla-sêlané gódhóng príng síng isíh antêng íng pójók déså iki. Nangíng. Wanitå siji kuwi pancèn síng ajêg ngisi lêmbar uripku. gawé padhang rikålå pêtêng. kowé kuwat mbayar?" pitakón iku síng pijêr gawé aku klimpungan. Nangíng nadyan mangkono wiwít saiki aku kêpéngín nglalèkaké íng siså-siså urípku. Umpåmå kêmbang dhèwèké kang thukúl íng pinggír dalan." wangsulanku cêkak. nadyan éndah ora ånå sijiå kang hak darbèni sawutuhé. Siapa saja bolèh bawa pulang. "Tênan. Daklólós rókók síng kari saklêr. rambút dåwå. Ya Rêtno. Ati iki kêpagút wêwayangan wanitå sing patang taúnan iki tansah nyiram tlatah cêngkar ati iki. Tuan?" bêngi kuwi swarané nggodhå. Pêgå daksêbúl bantêr. såkå pakulitané kuníng. Awít aku ora kêpéngín lêlakón urípku ing salawasé kacêncang klawan dhèwèké." aku mbujúng omongané. Sulak abang wís kawistårå ing brang wétan." Rêtno ngguyu ngakak. Rikålå gagat rinå.. kanthi mripat bêníng. prasasat nguncalaké wêwayangan síng gumandhul íng .. Såpå waé biså mêthík. Wiwít iki aku kêpéngín mardikå. wayahé bún isíh nêlêsi pasukêtan. nglalèkaké! Jalaran tangèh tå aku bakal darbèki awakmu.. Dakjar sakabèhé kabukak manèh íng alam wêwayangan. Jalaran íng têngah wêngi mau aku têtêp kaosík déníng wêwayangané wanitå siji kuwi. sampéyan kêpéngín nglalèkaké aku. Ing tlapukanku datan biså ngipataké anané wêwayangané.ha. Bubar dakêmpak lan daksêdhót landhúng.

Pancèn sêdinå wutúh aku ngarêp-arêp srêngéngé énggal cêpêt angslúp íng jêrón bumi. Gambar síng kåyådéné ilustrasi sawijiné critå dadi narík kawigatènku. Kadêrêng lakuku énggal têkå papané Rêtnó. Kumêluné pêgå rókók síng dakakêp kêsaut angín wêngi nguntabaké lungaku. dhuwit atusan siji asil dódólan pit ónthèl awan mau isíh wutúh sumlêmpit. "Iyå. dluwang sasuwèk mau dakbantíng lan dakilês sora." kandhané Sulasíh karo sèndhèn témbók. Ndulu basané nganggo båså Jåwå mêsthiné iki såkå buku pêlajaran båså Jåwå. Bocah-bocah síng ora kêtiban bêgjå. ditunggu waé. wóng liyå ugå kudu ora kêna ngukúp. Lampu limang watan ora kuwawa madhangi papan síng riyêl íng gang pinggir kuthå iki. níng íng kono kênå daksêmak kåyå critané kêthoprak síng naté dakrungu såkå radhio." tangané bocah wadón iku agé nggramang íng sakku lan nyaút bungkús rókók.råså. Kawít jam papat soré mau nganti saiki durúng mêtu. Wís ora ånå judhulé. "Bêtah têmên wóng . Dhuwít kuwi wís cukúp kanggo nyêdhaki Rêtnó. Supír kuwi pancèn sugíh dhuwít. katón rêgêt lan pucêt nglipúr ati kanthi dolanan íng sêla-sêlané gang. "Lagi ånå tamu. Sawijiné råså síng ora naté dakråså salawasé iki. Nalikå aku têkan íng papané Rêtnó. Nalikå wóng mau liwat aku api-api turu. bêtah-bêtahé têmên. Édan. Têkan prapatan ngarêp omahku kêbênêran Paiman tukang parkír liwat. supír truk kuwi lagi mêtu såkå kamaré Rêtnó. Sulasíh sing mêthukaké têkaku. Pisan manèh dhompètku takungak. jalaran trêsnané ditolak wanitå síng luwih trêsnå klawan kadangé sêpúh Pangéran Jayèng Kusumó. "Rókóké sík." Sulasíh nêrusaké klawan nyêdhót rókók. Yèn aku ora bisa ngukúp. Nyêmak critå kuwi dumadakan atiku dadi kêtarík. Srêngéngé angslúp íng brangkulón. sisan lakuné anggóné nunút dhèwèké. "Mångså wayah ngéné wís nåmpå tamu?". Pangéran Jayèng Rasa síng matèni Dèwi Rêtnóníngsíh. Ilangé Rêtnó. Santoså. Kanggo nglipúr ati nuli dakwåcå crítå síng ana suwèkan dluwang tilas buntêl pangan kayané. Bênêr. aku kudu ngilangi wanitå kuwi såkå sêla-sêlané urípku. Dakungak såkå jam témbók síng cumanthèl ora adóh papanku lungguh nuduhaké sêtêngah sêpulúh bêngi. Kêpêksané aku kudu nunggu nganti Santosa mêtu. Éwasêmånå pambudi kuwi datan kuwåwå buncang råså kapang. biyasané sêprapaté kuwi waé wís cukúp. mulå tutúg yèn barêngan karo Rêtnó. Tamuné. kåyå-kåyå pawèh gêgambaran tumrap aku. ora ånå cårå liyå aku dudu ngilangi Rêtnó. Bêngi iki aku kêpéngín énggal mêthuki Rêtnó. "Kowé yå wayah ngéné wís têkå kéné. supír truk pêlabuhan. têgêsé tékadku kêpéngín mardikå såkå wêwayangané biså dadi kanyatan. Sangu sawènèh sêdya anèh aku mlaku gagah tumuju papan pinggír gang síng rupak kuwi. Aku mênyat såkå lungguhan. Minångkå laku muríh kabèh mau katêkan. "Nggólèki Rêtnó. pokalé Jayèng Rasa. ånå tå?" aku balík takón. Bós?" kandhané nanggapi têkaku. Mancík bubar wayah Isak aku jumangkah." aku gêdumêl. Aku jumangkah nyêdhaki klarahan dluwang síng gumléthak íng sukêtan. Lakuné wêktu dinå iki kåyå-kåyå palíng suwé dakråså. Iyå. "Sêmprúl.

Íng njåbå wis katón sêpi. Rancangan síng wís dakracík ånå ngomah ndilalahé biså mlaku rancag. Ånå råså panglênggånå yèn bêngi iki aku wís tumindak salah mungguhé ukúm. panganggóné lan pawakané wóng kuwi gênah préman. Jam íng kamar wis nudúhaké jam sêwêlas bêngi. aku síng mbayar. Aku kudu ngisi wêtêng dhisík. Aku têrus mlaku lan mlaku têrus. "Kowé mangan åpå Mas. "Oké. Swarané bocah-bocah wís ilang kalindhih déníng wêngi. Nglênggånå kuwi kabèh atiku dadi kuwúr." aku nuduhaké dhompètku.. Nangíng jêbúl apikan. lakuku tumuju kono.mau ånå kéné?" pitakónku nalikå mlêbu kamaré Rêtnó. Nganti sawêtårå aku lan Rêtnó jêjagóngan. Kåyå sêlak ora sråntå wédang dakombé lan sêga dakpangan klawan råså kêsusu.." aku ngrubúhaké awak íng sisihé. "Saiki piyé?" aku wani kêmaki. Aku ora kêpêngín polisi ngonangi tumindakku. Êmbúh ånå pasar ngêndi iki. Nolèh rånå nolèh réné.. Sawusé lunggúh aku aba tèh panas klawan mangan. Tibå wêktuné mbayar. Têrús nganggo åpå aku arêp mbayar. Wanitå kuwi mau bånggå. nóntón rupané. Mancík íng gagat rinå aku wís mancík íng sawènèh pasar sing adóh såkå kutha. Nangíng sabubaré kuwi råså bingúng wêrúh-wêrúh mrambat ing dhådhå. Wêruh Rêtnó wís tanpå nyåwå aku marêm. Aku kudu mlayu.. "Mati kowé!" kandhaku nalikå nyawang wanita sing sasuwéné iki nggodhå atiku. nangíng aku luwih rosa. Niyat sakawít sansåyå nóthól nalikå supir truk mau sauwèn-uwèn ånå kamar iki." Rêtnó têrús nyaút dhompètku. bayaré ugå lumayan. "Saiki aku yå wani mbayar suwé. ." Rêtna kåyå kêthèk kêtulúp anané amúng manút. sadurungé aku nutúgaké playuku. "Suwé." wangsulané Rêtnó. pasar iki wis ramé aku bakal gampang dicêkêl yèn nganti mlayu ngéndhani bayaran. Suwéníng suwé karosané Rêtnó sêlót ringkíh lan sabanjuré mênêng. Amúng kålå-kålå kêprungu swårå cêkikikan ing sadawané gang. wêngi iki wanitå iku ora nggrahitå. aku ora kuwåwå ngêntèkaké. "Isiné pirå wani nudúh-nudúhaké dhompèt. Sêwêngi mupút aku ora turu. Tujuné ånå wóng apikan íng sandhingku síng kåyå-kåyå ngêrti klawan njêrón pikiranku.. Bantal íng sandhingku rikat daksaút kanthi sarosané dakkêkêpaké íng rainé Rêtnó. Kabênêran ing pójók pasar ånå warúng wédang. Åpå aku kudu mlayu? Mêsthi waé aku sêngsara yèn nganti mlayu. gåwå mréné. édan! Jêbúl dhompètku kèri ånå kamaré Rêtnó." wóng mau nglólós dhuwít atusan èwu salêmbar kanggo mbayar." kandhané karo ngglédhag ånå dhipan. síng disêlani swårå sêsênggóran dadi wiråmå primitip bêngi iku. Dumadakan aku ngrasakaké luwé. Klambi daksaút lan aku agahan njranthal mêtu såkå kamaré Rêtnó. Sêga sêpiríng waé rasané kaya pahít.. kanggo jaminan. dhèwèké mèsêm nalikå wêrúh ing kono katón lêmbaran atusan éwón. Rêtnó ora suwålå nalikå dakaras. Pawóngan iki pancèn nyólóng pêthèk. aku ora ngêrti. Iring-iringan klawan têkaku. Dhèwèké mêrêm nalikå aku tumindak sansåyå nakal. Aku ngawiti ucul klambi. Lan. Têgêsé aku wís mlêbu ing bundhêtaning pêrkårå. aku bingúng. "Níng iki dhompèt kudu dakgåwå dhisík. "Karêpmu. Éwasêmånå aku durúng kêmbå. rainé isíh dakkêkêp bantal. råså gêtêr tumanjêm íng dhådhå.

"Kowé såpå? Salahku åpå?" aku njolå. "Kowé tå síng matèni Rêtnó?" kandhané karo bórgól tanganku. . Wóng mau nyandhak pundhakku klawan kåndhå. Harak iki ta dhompètmu?" wóng mau nudúhaké dhompèt lan bênêr iku dhompètku. "Dudu aku síng mbayar. Sarosané aku suwålå." kandhaku. nangíng wóng mau luwíh roså."Matúr nuwún yå Mas. dhuwit iki dhuwítmu dhéwé. Généyå? Durúng ilang råså kagètku wóng kuwi kanthi cêpêt ngrungkêt awakku. aku wís dibayari.

Ora ånå priyå síng dak êntèni Mas. Mas Pramónó. ugå kudu pådhå bisa njågå martabat kêluwargané. Nangíng. Malah nalikå ana kåncå cêdhak mangêrtèni mênåwå katrêsnané Mas Pramónó dak tampík. Wís ånå priyå pirå waé síng dadi korbanku. yå mêrga iki aku tambah nêlångså.Wadi Mas Pramónó. humorís lan isíh prasåjå kåyå mbiyèn. panjênêngan lupút pangirå mênåwå aku pilíhpilíh marang priyå. sêbab wóng kåyå Mas Pramónó iku idham-idhamané kêmbang déså. Nangíng sêpisan manèh. yèn aku gêlêm digoncèngké sêpéda mótóré waé. múng krånå kêpincút karo rupaku. Kênå åpå panjênêngan kåyå nduwèni råså isín nalikå sapêngarêp karo aku. pakulitanku. dhèwèké rumångså móngkóg atiné. kamångkå yèn dak råså panjênêngan saiki kåyå déné kêbak dåyå sêmangat síng makantar-kantar. nalikå katrêsnané ditampik. Aku njalúk pangapurå mênåwå têkaku ing rumah sakít iki bakal nggugah critå lawas síng ndadèkaké ati panjênêngan gorèh. nangíng kahanan síng mêkså aku kudu kêtêmu panjênêngan íng papan iki. ora múng babagan kêbutuhan sandhang pangan íng sabên dinané síng kudu olèh kawigatén. Jêjodhoan panganggêpku ora watón rupå ayu lan bagus pawitané. Wiwít aku sêkolah ånå SMA akèh bocah lanang síng golèk kawigatènku. mêsthiné panjênêngan pírså dhéwé. nangíng sêjatiné aku dhéwé nêlångså mênåwå sabên-sabên aku kudu nampík katrêsnané priyå. Uríp bêbrayan iku abót sanggané. såpå síng biså mènèhi wangsulan marang pitakónku iki? Kålå-kålå aku nyawang potoné kang masku lan mbakyuku. nangíng luwíh wigati såkå iku. rambútku uga mripatku. saiki luwih kopèn malah manút panyawangku yèn nganggo sêragam kêrjané tambah mêrbawani. yèn dak sawang kanthi pêrmati ora ana miribé babar pisan karo praupanku. Aku biså ngrasakaké kåyå ngåpå abóté panandhang. mbók mênåwå panjênêngan kêbak pitakónan. sabên wóng tuwå síng duwé anak prawan rêbutan olèhé arêp ngêpèk mantu. Múng bédané. pårå priyå síng kêpéngín ngajak uríp bêbrayan karo aku. Mangêrtiå Mas Pramónó. trêngginas sajroníng makaryå lêladi paríng usådå íng rumah sakít iki. nangíng akèh prakårå síng bakal diadhêpi minångkå ujiané uríp bêbrayan. mênåwå iki dudu karêpku. têkaku íng rumah sakít iki. grapyak sêmanak. mêrgå aku nduwèni praupan síng séjé karo sêdulúr-sêdulúrku iki. kåncå mau nganggêp aku wís ora waras. anané råså ajèn-ingajènan. åpå síng dak råså sasuwéné iki. aku dadi kuwatír mênåwå íng batín . nganti sêpréné aku isíh lêgan. sêjatiné såpå aku iki. Layang-layang katrêsnan såkå pårå priyå síng dak tampa mèh kabèh ngatónaké råså pangalêmbana marang aku. panjênêngan isíh katón gagah. ngåpå panjênêngan kåyå duwé råså mindhêr yèn ånå ngarêpku? Coba dêlêngên Mas Pramónó. Mas Pramónó mêsthi wís pírsa dhéwé mênåwå ora múng panjênêngan síng dak tampik katrêsnané. såpå sêjatiné priyå síng dak êntèni. sinthíng.

nangíng kudu kanthi cårå iki síng dak tindakné. tangané kiwå ngêlús-ngêlús sikilé ibuné. Aku kuwatír mênåwå pênjênêngan gêlå.. Ibu. Éwuh åyå Narti anggóné arêp mbukak åpå síng dadi pikirané marang Ibuné. åpå malah Ibu síng tau tumindak nalisír såkå anggêr-anggêríng kautaman. amríh aku lan pênjênêngan pådhå slamété.. kanthi aras-arasên kanggo ngêlap luhé. Sirah rasané abót síng wiwít mau tansah disèlèhaké ånå pójóking dhipan. sanajan ora mubra-mubru nangíng têntrêm. Yèn ndulu ragané ibuné síng wís lêmah tanpå dåyå Narti ora mêntålå arêp blåkå åpå síng dadi pikirané.. kók malah nangís?" swarané wanitå tuwå iku mèh-mèh ora kêprungu. múng síng dadi ganjêlaning atiku sasuwéné iki. kênå ngåpå kók nangís? Åjå nangís cah ayu. Mas Tónó lan Mbak Tutik iku tunggal båpå ibu.. Narti. åjå mênggalíh wêrna-wêrna tå." Narti nyobå nyarèhné pênggalihé Ibuné.. síng ora diråså mili íng pipiné. sêlingkúh. Yèn dak råså abót Mas. Astané síng buyutén nyobå ngranggèh tangané Narti.. yèn priyå mau trêsnå marang aku múng mêrgå ayu rupaku.. "Ndhúk.. ugh... luhúr têmên bêbudènmu Ibu. yèn mangkono... mårå coba tépasånå. Ibu åjå ngungkít-ngungkít Mas Pramónó. kênå ngåpå kowé ora gèk énggal gêlêm omah-omah. åpå pangiraku iki ånå síng bênêr. ugh. malah jaré arêp pådhå sêkaliyan. Pitakónan sing disimpên mataúntaún nganti sêpréné durúng ånå síng biså awèh jawaban. Ibu åpå aku anak olèhé nêmu ånå ndalan. Wanitå tuwå síng nglêmprak tanpå dåyå ånå dhipan... åpå Ibu síng dadi korban wêngisé suwargi Bapak.. "Ora ånå åpå-åpå kók Bu. kåyå déné bumi karo langit. Aku wawang ngadhêpi uríp bêbrayan klawan priyå.ånå åpå tå Ndhúk. sêjatiné åpå síng mbók tangisi kuwi. nanging kahanan iki malah ndadèkaké ora têntrêm urípku.putu-putuku katóné nyênêngké. Driji-drijiné síng alús lan mringin síng sêkawít uthak-uthik tanpå iråmå. ugh.. Saupåmå Ibu dipundhút..pênjênêngan mêngko bakal kêbak pitakónan. "Ndhúk. aku njalúk pangapurå Ibu. Dêlêngên mbakyumu lan masmu. Ibu wís éklas mênåwå aku dipundhút sawayah-wayah. wís kêdhisikan lúh dlèwèran ing pipiné. Ndhúk Narti. "Ora Bu. Bingúng anggóné ngrakit têtêmbungan síng pantês ånå têngahíng kahanan kåyå mangkéné..kêlakón pêtêng wêwadi iki sêlawasé.. Ånå wêwadi åpå síng mbók simpên rapêt sasuwéné iki ibu. mulå digêdhèk-gêdhèkaké pênggalihé Ibu...mênåwå iki wís garisé pêpêsthi. síng sêkawít saré anglêr dumadakan ngolèt.. mêrgå diguwang wóng tuwané. Pancèn aku palíng ayu.".. kênåpå aku bédå karo mbakyu lan masku? Ånå wêwadi . Sêdhéla manèh Mas Tónó lan Mbak Tutik têkå. Durúng kêconggah anggóné ómóng. mulå aku kudu nampík katrêsnanmu. nangíng kênapa kasunyatané. jaré aku.. åpå tå síng mbók pikirké. mênåwå aku sawéné iki ora bisa nggawé marêmé pênggalihé Ibu... Narti unjal ambêgan landhúng. karêbèn Ibu énggal mari. Åpå mêrgå kêtêmu nak Pramónó. ah... såkå mripaté sing cówóng alón-alón diêlèkaké. banjúr atimu gorèh?". nalikå mungkasi pangréntahé marang lêlakóné. Ibu ditêmpilké wóng. awakku rasané panas. åpå malah lupút kabèh? "Ibu...

wís kuwat ngadhêpi kasunyataning uríp iki. Kêpriyéa waé Ibu ora arêp mbukak wadi iki. åjå dadi atimu. pêtêng ndhêdhêt samångså Ibu kapundhút déning Gústi ingkang Måhå Kawåså. awak rasané sêmplah.. Wêwadi iki bakal sinimpên rapêt. Narti wis dhéwåså. mênthèl lan trêngginas. Sakålå ibuné tumlawúng pênggalihé. ngarang critå.. paít yèn dak bukak lêlakón urípku." Wanitå tuwå iku têtêp pugúh ora kénggúh marang åpå síng dadi gêganjêlaning atiné anaké wadón. nanging bola-bali dicoba têtêp ora têkan pênggalihé. balúng-balúng kaya dilólósi.åpå Ibu? Aku wís dhéwåså. Ibuné arêp nyoba mbukak pêpêtêng iki. Ayo Ibu. Têrsêrah anggónmu ngrakit ukårå. pitakónmu siji iku simpênên rapêt íng têlêngíng atimu. Kasunyatan síng diadhêpi ibuné. manungså ora ånå síng sêmpurnå.. . mênåwå sisihanmu mêntålå nglarah nglarah såpå sêjatiné awakmu. bédå karo Narti sêpulúh taún kêpungkúr. Gênêp-gênêping isi donyå. Panjalukku Ndhúk." tambah sêru Narti anggóné sêsênggukan. ngêndikå.. "Ndhúk Ti. ora apík munggúh aku lan kowé." Narti múng biså ndómblóng mangêrténi åpå síng lagi waé dirungu. "Ibu! Dadi bênêr pangiråku sasuwéné iki? Aku dudu anaké suwargi Bapak? Oh.banjúr såpå síng ngukir jiwå ragaku iki? Såpå? "Narti kowé ora susah wawang nåmpå priya sing bakal dadi sisihanmu. Wís bèn aku dhéwé síng ngêrti sêjatiné såpå kowé.

Jangan Tumpang Srêngéngéné pas ånå ndhuwúr sirah. Yu Sumi. nêmbé wêktu-wêktu saiki anggóné mangan ngrasakaké énak. Sakabèhíng mangsakan kråså énak lan sêdhêp. Yå. mulå Bu Sardi sabên dinå múng mangsak lawúh åpå anané..rasané pas bangét. kurang luwih jam 12. Ènèng méja wís sumadiyå unjukan lan dhêdhaharan kang dicawisaké déníng Sumiyêm abdiné. malah sak wènèhíng dinå anaké Pak Sardi kang aran Parwati wis naté pitakón "Åpå Yu Sumi dhisik wis naté kúrsús masak?" Yu Sumi ora awèh wangsulan síng gumathók malah múng ngguyu. Parwati kang nómêr loro ora kalah karo kangmasé. nangíng abót-abót Bu Sardi nyukupké blanjané Pak Sardi pinangka PNS rêndhahan bèn biså cukúp sêwulan. Yå kabèh mau såkå hasilé pêrjuwangané Bu Sardi anggóné ngatúr pamêtuné bojoné. Yå múng émané . mêngkono kabèh kéluargané Pak Sardi nyêlúk. saiki wis nyambút gawé anèng PT Waskita Karya. "Åjå nganti aku blånjå kêbutuhan pawón nyang pasar. Sabên dinå múng mangsak osèng-osèng utåwå jangan sóp lan nggorèng tahu lan témpé. nangíng rupané ayu.00. malah wís nampa ikatan dinas såkå PT Télékomunikasi. Wís dadi wataké wóng wadón yèn wêrúh åpå-åpå nèng pasar mêsti kêpingin têtukón lan njalari bórós. saiki nyambút gawé anèng BATAN. nangíng cukúp mênyang dhasarané Mbók Narsíh bakúl idêran síng mangkal ånå sak pójóké prapatan. putrané cacah ênêm kabèh bisa sêkolah dhuwúr. Anggóné Pak Sardi mangan wayah awan iki katón níkmat lan sêgêr bangêt. Pancèn Yu Sumi abdiné kang wis mèlu sapungkuré ibuné bocah-bocah kondúr nèng pangayunaning Pangéran iki wóng wadón kang pintêr olah-olah. Prasêtyå kang nómêr têlu mèh rampúng såkå STTT." mêngkono sêmauré Bu Sardi nalikå ånå tånggå têparo kang takón. hawané panas ora mêkakat kåyå-kåyå yèn dituruti arêp ngombé ngêntékaké banyu sak kêndhi. dhèwèké taruna Akmíl sing wis gênah masa dêpané. Cêkak aós Yu Sumi prigêl babagan mangsak. Catúr Púrnama putrå kang nómêr papat lagi sinau ning Magêlang. Ora pati pêdhês. déné kakang ragíl lan ragíl isíh sinau ånå SMA. Yå wiwít såkå pintêré Bu Sardi anggóné ngatúr blanjané Pak Sardi. Jókó si mbarép wís lulús såkå UGM kanthi nggóndhól titêl insinyur Tèknik Sipil. Bab iki Pak Sardi lan pårå putrané kabèh ngakóni. åpå manèh yèn mangsak jangan tumpang wah. Bu Sardi ora naté tindak pasar sapêrlu blånjå kêbutuhan pawón. pawakané sêmók túr pakulitané kuning rêsík. Ora atêgês ngrèmèhaké jênaté Bu Sardi wanitå kang ora pintêr utåwå ora biså mangsak... Sanajan múng wujudé jangan asêm níng rasané níkmat lan sêgêré ora karuwan kåyå-kåyå arêp ngêntèké sêgå sak cêthíng. Sanajan múng jêjêré réwang. Mak brabat Pak Sardi mlaku tumuju pawón arêp ngombé lan mangan awan. biså-biså bayarané Pak Sardi êntèk múng kanggo nyukupi pawón. sêdhêp mantêp. níng rådå asín sithík. Sanajan bocah wadón níng mujúdaké sarna wanitå tèknik nuklír kang sêpisan.

wóng wís sêpuh waé arêp golèk åpå? Salah-salah diarani gaplèk pringkilan.sakdurúngé Bu Sardi bisa nyawang pårå putrå pådhå mêntas wís dipundhút karo Kang Måhå Kuwåså. Pasamuan . aku sanggup ngopèni Bapak mênåwå gêrah!" mêngkono pêngucapé Jókó sipêmbarêp karo lungå klépat såkå ngomah. "Pókóké aku ora sêtuju mênåwå Bapak arêp kråmå manèh. Sanajan sanggané wís ènthèng. karêpé åpå pênêmuné njalúk dituruti kabèh adhi-adhiné. kulå namúng nyarujuki mawón!" Giliran putrå kakang ragíl kang aran paraban kyainé Påncå mènèhi panêmu: Mênåwå aku sêtuju Bapak ora kråmå manèh. pådhå nganakaké pasamuan kêluargå. "Bab såpå síng dadi bakal pilihan Bapak iku yå gumantúng síng bakal nglakóni. månggå sumarah Bapak. nangíng kabèh dadi sadhar mênåwå babagan omah-omah iki ora biså dipêkså. tuwèk-tuwèk pêthakilan. pêrsis kåyå kangmasé mbarêp. ing pangråså kåyå arêp kêpingín omah-omah manèh. dr Nugróhó. mulå sabên dinå Pak Sardi bisa dhahar lan ngunjúk síng énak ngématké ilat mangsakané Yu Sumi. bakal promosi dadi brigadir jèndêral. amargå sakêluarga wís ngêrti ati lan bêbudiné. kabèh pådhå mikír dalan kang bêcík. déné síng loro wís diragati mbakyu lan kangmasé. asal sulihé Ibuku dudu Yu Sumi. aku isín nduwèni ibu batur. "Aku sêtuju mênåwå Bapak arêp kråmå manèh." sabubaré ngucap kåyå mêngkono. Prasêtyå putrå nómór têlu urún rémbúg. Parwati nduwèni usul. saiki aku duwèni pênêmu mangkéné. Pak Sardi rumångså ènthèng bangêt sanggané saiki. Ganti anak nómór loro. bèn ånå síng ngopèni. Pak Sardi såyå tambah kêråntå-råntå atiné. mak nyat kyainé Påncå nglungani pasamuan.". Dhasar putra mbarêp. wís ånå Yu Sumi síng prigêl mangsak lan sakabèhing gawéyan rumah tangga. nangíng uríp dadi dhudhå kuwi yå dikapakna waé mêkså ora kêpénak. nangíng watak lan praupané pêrsis cèplês kåyå Bu Sardi síng wís swargi. "Ayo apa pênêmumu ragil?" préntahé Catúr Púrnåmå barêng wís nunggu sawêtårå suwé si ragíl têtêp mênêng durúng awèh pênêmu. "Mênåwå Bapak arêp kråmå manèh aku sêtuju Yu Sumi síng kudu dadi sulihé Ibuku. Putrå cacah ênêm wís mêntas papat. banjúr åpå yå kabèh anak-anaku nyarujuki? Rumangsané Pak Sardi pårå putrané pådhå ngumpúl íng pêndhåpå. Babagan mangan lan umbah-umbah ora ånå masalah. Karo mbênêrké anggóné lunggúh. aku sanggúp nggolèkaké wanitå síng luwíh têrhórmat!" Saiki tibå giliran putra nómór papat. priyayiné bagús lan gagah sêdhélå manèh pundhaké nyandang bintang. Banjúr yèn awakku pinuju masúk angín? Ora kråså luh têmètès såkå mripaté Pak Sardi. ora liya si ragíl awèh pênêmu: "Babagan Bapak arêp kråmå utåwå ora arêp kråmå yå gumantúng Bapak. Kuwi pênêmuné kangmas lan mbakyu. mênåwå arêp kråmå manèh yå gumantúng Bapak såpå síng dadi pilihané. Suwasånå dadi sêpi. Catúr Púrnåmå. Prasasat kåyå wóng nggéndhóng kapúk sak gêgêm. sanajan mijíl lanang. níng åpå yå patút sak umur-umuranku rabi manèh. Nyawang putrané síng ragíl iki. Pikirané Pak Sardi såyå nglangut ngåmbrå-åmbrå kèlingan dhèk jaman isíh dadi mantèn anyar. åpå haké awaké dhéwé para putra iki?" Têmbungé mung sakêcapan. Wêwayangan nalikå masúk angín lan dikêróki bojoné gawanggawang.

Yu Sumi pamít mulíh mênyang ndésané. Bubar Salat Id diadani sungkêman. "Punåpå Yu sumi sampún sagúh Pak?" pitakóné si pêmbarêp marang Bapaké. "Wé. gadho-gadho lan sakpanunggalé. ånå síng isíh bocah cilík. Pak Sardi sadhar såkå anggóné ngalamún. Dinå riyåyå iki kiprahé Yu Sumi anggóné mangsak-mangsak ora baèn-baèn. mbúh åpå síng ånå pikirané. Ånå pawóngan síng isíh ênóm jêmagar. ånå síng njalúk dimangsaké bróngkós. "Durúng ånå walêsan rêmbúg síng gumathók!" Bubar bakdå. Ånå bab wigati síng arêp dirémbúg dinå riyåyå iki. lan sakrampungé sungkêman diadani kêmbúl bujånå. omah sing sabên dinané katón sêpi iku kêbak pawóngan. kabèh mau ora liyå anak lan putuné Pak Sardi. Ånå síng njalúk dimangsaké jangan tumpang. ora ånå kêputusan síng gumathók. wis sawêtårå wêktu ditunggu nangíng ora ånå kabaré. sambêl gorèng.kêluargå bubar. kabèh sandhangan lan duwèké digåwå mulíh. Pårå putrå kabèh banjúr pådhå nyuwún pamít arêp bali mênyang omahé dhéwé-dhéwé. Mangsak kanggo batíh cacah sêlawé lan manéka rupa pênjaluké. mak gragap.jêbúl aku lagi ngalamún tå?" karo ngucêk-ucêk mripaté síng kråså pêrih. . Gunggúng kêprúk lanang lan wadón kabèh cacah wóng sêlawé. Kabèh pårå putrané wís sarujúk mênåwå Pak Sardi arêp pålåkråmå manèh lan Yu Sumi dadi sulihé Bu Sardi.. Kåyå padatan yèn dinå riyåyå.. kabèh putrané kang ånå njaban kutha kota pådhå ngumpúl. Sakwènèhíng kéwan cilík mlêbu mripaté Pak Sardi. jêroné sêgårå bisa dipétung. swarané kåyå pasar. jêroné ati angél anggóné ngêrténi.

Wis udakara telung Minggu iki Mas Broto ora nate kondur. Mas Broto mesti blenjani janji. sing putrane lagi lara. "Suk yen diparingi momongan Dhik Wening kepingin lanang apa wadon ya?" pangucape Mas Broto nalika isih temanten anyar. Pungkasane menyang dhokter spesialis ahli kandhungan kang mratelakake menawa ana penyakit tumor sing manggon ana kandhungane Weningati kang kudu diangkat amarga ndrawasi uripe Weningati. Anggone nunggu rawuhe Mas Broto kanthi tenanan. Ah. Nanging nyatane? Ana wae alesane. ya amarga wis limang tahun kliwat anggone omah-omah kok durung ana tandha-tandha arep diparingi momongan. sanajan tiba gilirane kudu kondur ning omahe Weningati. prasetyane Mas Broto ora arep nglalekake . uga sabun sing ngandhung suruh kanggo ngosoki perangan awak sing wadi. kordhen jendela werna jambon ditambah kembang melati sing disebar sakdhuwure sprei nyebar ganda kang arum ngresepake ati. Adus kanthi sabun wangi. Ing pojokan senthong diwenehi vas kembang arum ndalu sing gandane ngambar-ambar. utawa wengi iku kentekan kendaraan kepeksa mulih menyang omahe Dhik Murti garwane anyar. Ah. menyang dhokter wis tepung gelang kabeh wis diparani. lampu bolam limang watt nambahi swasana romantis. ya kaya mengkene nasibe dadi mbok tuwa kaya wis ora dikanggokake maneh.Diwayuh Senthong papan anggone turu katon resik. mula siji-sijine dalan Weningati kudu ngiklasake Mas Broto nikah maneh. Sanajan rupaku iki ora kalah ayu yen ditandhingke karo Dhik Murti. kaya-kaya wis ora bisa diempet maneh. apa ya wengi iki mung liwat kanthi muspra? Mengkana panggresahe Weningati. uga anggone ngudi sarira tansah permati. kudune telung dina ana omahe Dhik Murti lan telung dina ana kene. nanging kepriye maneh aku ngrumangsani yen dadi wong wadon ora bisa menehi keturunan. Sakliyane kuwi Dhik Murti pancen isih luwih enom. Nalika arep omah-omah maneh. srana pijet urut wong kang ahli uga ora kurang-kurang. Anggone selak kepingin momong putra. Prasasat kaya ana gludhug nyamber sirahe Weningati nalika krungu yen rahime kudu diangkat kang wusanane ndadekake Weningati ora bakal bisa kagungan putra saklawase. Kagungan putra kang soleh apa solekah wis dadi kepinginanku lan Mas Broto wiwit isih pacaran. kamangka kepinginane kagungan putra ora bisa dikendhakake maneh. Yuswane Mas Broto wis ngliwati 35 tahun. ora lali jamu sari rapet. lagi ngancik pitulikur tahun. Ora kurang-kurang Mas Broto apadene Weningati anggone mbudi daya. kabeh tinata kanthi permati aja nganti nguciwani. bab sisa wektu sedina sumarah Mas Broto sing arep kondur.

Putra kang bakal lair digadhang-gadhang tembene mbesuk dadi putra putri kang soleh utawa solekah. Kaya neng alam swargan rasane. utawa Putri Ken Utami. rasane kok aku kaya arep babaran. Popok bayi. Ing pangrasa Weningati mbobot wis sangang sasi punjul sepuluh dina. Rumah Sakit Bersalin Sayang Putra. Weningati bisane mung nangis sesenggukan. jeneng Broto Putranto.. mak les. Siaran Empat Mata kang digiyarake sakwenehing TV lan dipandhu Thukul Arwana bisa nglelipur ati sawetara wektu. pegel-pegel. utawa Endang Larasati... ora lali nggawa gethuk lindri lan klepon. Mak jranthal kaya asu digitik. Awake krasa lara kabeh. mula nafsu birahine kaya kepancing dadi makantar-kantar. Ana sakjeroning pangimpen Mas Broto kondur nyangking oleh-oleh samubarang apa wae sing disenengi Weningati. terna nyang rumah sakit!" mengkono penjaluke Weningati marang sing kakung. Wong sakloron wis gawe rencana menawa mbesuk arep babaran neng rumah sakit bersalin sing wis kondhang. dheweke nonton siaran teleisi sinambi teturon. . Atine krasa keranta-ranta. banget. ngancik wulan kaping sanga!" ujare Weningati sajak rada aleman. apa ya kudu mengkene wong-wong wadon sing diwayuh kae ya? Tinimbang nangisi nasibe sing nrenyuhake ati. ora lali karo ngesun pipine Weningati sing alus.. Sore iku Mas Broto ngajak Weningati mlaku-mlaku menyang toko sakprelu blanja keperluan kanggo ngadhepi babaran. aduoh. Apa ya kaya mangkene iki rasane wong arep babaran? "Mas. Dhasar wis pirang-pirang ndina Weningati ora disenggol kang garwa. Nanging apa wekasane? Preeet. Anggone nyetir mobil kanthi rikat.. Yen sing bakal lahir mijil wedok uga wis dicawisake jeneng Tyas Sulistyaningsih. nyalib mengiwa nyalib menengen amrih tekan rumah sakit amarga selak ora kuwat krungu sambate Weningati. ora arep mbedak mbedakake bab rejeki lan sakebehing bakal digawe adil. Lamat-lamat gambar lan swara televisi mau saya suwe saya ilang. Yen sing bakal lair mbesuke lanang. Mas Broto gage-gage ngetokake mobile saka garasi..Weningati. Telung Minggu lawase Weningati ora disenggol kakunge.. malah saiki bale somahe bali ayem tentrem maneh kaya wingi uni. "Iki lho Dhik tak tukokake kalung berliyan modhel anyar!" kandhane Mas Broto sinambi nganggokake kalung ana gulune Weningati. Weningati keturon angler. Mula ora elet suwe wong sakloron padha nindakake saresmi. wedhak bayi kabeh diborong Mas Broto. utawa Tapa Broto. utawa Broto Sena. Mawarna-warna jeneng kanggo bakal putrane wis rinakit. "Mas saiki aku wis mbobot lho. kemul bayi. Atine wong sakloron katon mongkog jalaran kepinginane kagungan putra bakal kaleksanan. wong lanang angger wis keturutan karepa mesthi lali kabeh janjine. kabeh mau sing duwe hak maringi asma Mas Broto.. malah impene saya lumaku adoh. jabang bayi rasane kaya wis nendhangnendhang lan atine krasa dheg-dhegan. kabeh mau sing duwe hak maringi asma Weningati.

omahe isih kencar-kencar lampune. mula ana sakwenehing tangga kang ndhodhogi lawang. jebul kaya ngene rasane wong nglairke. lan nginjen apa sing lagi kedadeyan ana ing sakjeroning omahe wong wadon kang urip ijen iku. ." sambate Weningati ngaruwara. Ya nembe sepisan iki awake ngrasakake larane dadi wong wedok. Weningati katon gumlethak ana klasa ora obah sanajan diceluki kanthi swara banter. Para widodari padha ndherekake Weningati numpak kereta kencana nuju swargaloka.. Ora biyasane Weningati durung tangi. rasane wong kang arep nglairake kaya wong lagi sakaratul maut. Gusti nyuwun kekiyatan." Mak plong rasane ati. Dheweke rumangsa gela banget kelingan nalika wani marang emboke sing wis nglairke dheweke. bidhan apadene perawat padha ribut anggone nulungi.. Weningati ditemokake wis kaku ora ana nyawane. nanging jabang bayi kaya mbandhel isih kepingin ana wetenge ibune. "Wis Ndhuk. wis ayo dikuwat-kuwatke kareben jabang bayi enggal metu. Ing praupane kang resik sajak mesem kaya wong turu kae. tangga teparone Weningati padha cingak. Ing pangrasa ana kereta kencana mudhun saka wiyati marani dheweke. swara televisi uga isih muni nanging Weningati ora katon. "Ayo Bu.Tekan ing rumah sakit Weningati ditumpake kereta dhorong lumebu kamar bersalin.". Saya suwe Weningati ora kuwat nandhang lara.. "Aduh. iki priye rasane aku kok ora kuwat tenan. sepisan maneh sing ngeden!" swarana bidhan mrentahake. ambegane sethithik mbaka sethithik sansaya arang lan banjur mandheg. Lawang omahe didhobrak. aku wis ngapurani kabeh luputmu.. Alon-alon mripate Weningati merem. Ana ing pandulu. "Adhuh. Wanci jam wolu esuk. dheweke unjal ambegan landhung. Lamat-lamat kaya emboke sing wis swargi marani Weningati. Para dhokter. Mas Broto tulungana aku Mas. Weningati kaya entuk kekuawatan anyar.

mbokmenawa bener prekara lemah kuwi bisa dadi mala lan yen ora ngati-ati bakal dadi dredah sing ora kena dianggep entheng. Pak Roto banjur ngudarasa yen kabeh iki diterusake mesthi bakal ana dredah. Mbok Atmo ora dikabari. lan kuwi dudu sing dikarepake. jare arep kanggo gawe omah anake lanang. Tekan ngomah Mbok Atmo ngudarasa. Sawijining dina Mbok Atmo rada sekel penggalihe. Kabeh anake wis mapan uripe. ana kedadeyan maneh sing gawe sekel penggalihe Mbok Atmo. Mbok Atmo kuwi uga duwe lemah pategalan. Jenenge Yani. "Kurang ajar wong-wong iki. Mantune Mbok Atmo sing jenenge Pak Roto waringuten. aja nganti mung amarga lemah lan kayu sacuwil njalari paseduluran dadi bubrah. dadi olehe liyer-liyer katon kepenak banget. wangsulane Pak Karso ora genah. Critane. suwe-suwe kok malah arep ngidak-idak cengel!" "Sareh dhisik. Wis duwe canggah loro. Mbok Atmo sing pancen ora ngerti tulis kuwi iya mung meneng wae. lan pikire isih lantip. Mula dheweke uga banjur mupus sakabehe. lan ngerti-ngerti lemahe wis diiris karo tengah meter sing dawane udakara satus meter. Pekarangan sing saiki dienggoni dadi siji karo anake ragil wadon. Ora mung cukup kuwi wae. banjur mlaku mulih alon-alon. Mbok Atmo mung trima ngalah. awit pancen wis ora bisa dirembug maneh. nalika kabeh wis rampung. Udakara limang sasi sabanjure. awake dhewe iki wis terus-terusan ngalah. Mbok. Anak-anak liyane ana kutha kabeh. dheweke mung ngelus dhadha karo unjal ambegan landhung. Tanggane mau sing jenenge Pak Sukat pancen wonge ngeyel lan nggugu karepe dhewe. Tanggane mau jenenge Karso. Mbok Atmo isih duwe kaprecayan marang paribasan sapa salah seleh. Mbok Atmo kuwi yuswane udakara sangang puluh tahun. sanadyan atine sekel. Mulane Mbok Atmo mung tansah ngalah lan pasrah marang Gusti Allah Sing Gawe Urip. ngger. lan wit jati sing ditegor kuwi dadi duweke. Nanging wonge isih waras. Nalika lemah pategalan duweke tanggane sing penere ing sisih kiwa tegale Mbok Atmo diukur dening BPN jare kanggo ngurus sertipikat. Mbok Atmo ora nerusake pitakone. Nalika Mbok Atmo krungu kabeh kuwi banjur kandha karo mantune yen kayu jati sing ana tapel wates tegal ditegor Pak Sukat.Lemah Mbok Atmo nembe lungguhan ana kursi emperan omahe. " Mbok Atmo isih katon sareh. anake enem sing wis mati loro. Yani iki sing ngopeni Mbok Atmo. katone rada ngantuk. Iki ora kena ditokake ngono wae. dheweke banjur gawe surat katrangan kelangan. jare lemah kuwi mlorot mudhun. Coba dipikir dhisik. kayu jati sing ana tapel wates pategalan uga ditegor dening tanggane mau. Nalika Mbok Atmo nggenahake kepriye karepa kok kayu jati mau ditegor. . putune patlikur. Jalarane wit jati sing ana pereng pekarangane ditegor tanggane. apamaneh karo ngrungokake giyaran klenengan saka radio.

Nalika krungu kabeh kuwi Mbok Atmo mung bisa mbrebes mili. Pungkasane dheweke lara. Mbok Tuki sanalika banjur kongkon wong babat alas. Lemah pategalan diedum telu. Katone wis siyaga ngadhepi urip sing kepriye wae. Mugi panjenengan tansah pikantuk kanugrahan ing gesang punika lan kanugrahan ingkang langgeng. "Arep menyang endi. Mbah. Turahane diedum loro. atine katon sansaya tentrem." wangsulanku cekak. sisih lor bageyane Sugeng anake mbarep Mbok Atmo. Sawise ndonga. Nanging sepuluh dina sabanjure dheweke bali waras maneh. Mbah. Anak-anak lan putu-putune tansah bisa nglipur. prasasat kabeh kayu ing tegal sing diwenehake marang Mbok Tuki dibabat entek. Mbok Atmo sarujuk lan banjur ndonga ndremimil. Sore katon endah. Ngono kuwi dongaku. Upama lakon wayang ngono mbok menawa kaya Babat Alas Wana Marta ngono kae. Mbok Atmo banjur unjal napas landhung. Kok wis katon mlithit?" pitakone marang aku. sing dirasa wis ora bisa diampet. Thole. sedhih. Mbok Atmo katon tentrem pangrasane. Mbok Atmo duwe karep kepengin ngedum lemah pekarangan lan lemah tegal marang anakanake. Mbok Atmo ngudarasa geneya aku lan anak-anakku kok mung tansah diidak-idak dening liyan. lan nganti diopname barang. Lemah pekarangan diedum loro. Waspa sing tumiba banget nrenyuhake. dene sisih kidul bageyane Yani anake wadon sing ragil.embuh apa dongane. Kahanane Mbok Atmo dadi sangsaya ringkih. nalika aku liwat ngarep omahe. Esem sumringah ngrenggani pasuryan tuwa kuwi. "Ajeng latihan karawitan dhateng Wonogiri. Lan nganti saiki isih katon seger sanadyan yuswane wis lungse. . Kamangka durung genah lemah sisih ngendi sing bakal diwenehake marang dheweke. yakuwi bageyane Jatmo karo Timuk.Mulane Pak Roto uga banjur kandha karo Mbok Atmo menawa kabeh dililakake wae. Nanging kuwi mung sedhela. pasuryane katon tentrem. Sawise kabeh dijlentrehake marang anak-anake lan kabeh wis sarujuk. Lemah pategalan sing sewu meter persagi diwenehake Mbok Tuki sing biyen nate diopeni Mbok Atmo lan wis dianggep kaya anake dhewe. lha piye? Nalika Mbok Tuki dikandhani yen diwenehi lemah tegal dening Mbok Atmo. Mbok Atmo lungguhan ana emperan omahe.