Tumbal Sêjatiné abót anggónku nindakaké pakaryan iki. Nangíng piyé manèh.

Aku múng sakwijiníng bawahan síng kudu loyal marang atasan. Kamångkå atasanku Drs Sêngkuni SH MBA wís nginstruksèkaké yèn proyèk iki kudu di-mark up. Mbúh piyé carané síng pênting kabèh bisa olèh pangan. Pancèn iki konsêkuènsiné nduwèni jabatan síng stratêgis kåyå awakku iki. Tak akóni sakwisé dadi Kasubag Pêngêlolaan Proyèk iki rêjêkiku mbanyu mili. Paribasan nganti kåyå diwènèh-wènèhi. Nangíng yèn ånå pêrkårå síng kåyå mêngkéné aku ugå kudu wani ndhadhagi. Awít yèn ora, biså dipêsthèkké yèn tahún ngarêp aku mêsthi bakal dimutasi. "Wís tå Dík Har, ora sah dipikirké abót-abót. Soal wóng såkå KPK, mêngko aku síng mback-up wís," mangkono pangandikané atasanku kasêbút íng sak wijiníng wêktu nalikå aku ditimbali íng ruangé. "Síng pêntíng kowé biså ngolah ångkå-ångkå iku kanthi layak. Masalah liyané mêngko aku síng ngatúr," sêsambungé Pak Sêngkuni karo ngêpúk-êpúk pundhakku. "Lha piyé kirå-kirå? Åpå Dhík Har kabótan? Soalé Dík Wísnu wingi ugå nawakaké arêp nggarap proyèk iki," ujaré Pak Sêngkuni kåyå ngêrti kêmrusuhing atiku. "Oh, mbotên Pak. Kulå taksíh sagah ngayahi piyambak," ujarku gurawalan. "Wèll! yå ngono iku síng tak karêpké. Yèn pancèn kowé sêvisi karo aku, mêsthi aku ora bakal ninggal kowé Dhík. Wís sak iki rampúngna aku péngín Minggu ngarêp wís rampúng. Sanggúp tå?" "Sêndikå Pak," ujarku karo manthúk-manthúk. Aku énggal-énggal ninggalaké ruang kêrjané bós têrús nyêlúk Dhík Wakino wakílku sartó Éndah sékrêtarísku. Tak jak rêmbugan barêng pêrkårå iki. Awít pancèn wóng loro iku síng dadi nyawaku. Ibaraté Dhík Wakino karo Éndah kuwi think-tank-ku. Sangénggå aku bangêt mbutúhaké bantuané dhèwèké. "Nèk masalah ångkå gampang diowahi, Mas. Múng síng dadi masalah iki tanggúng jawabé abót awít nyangkút dana síng ora sêthitík," ujaré Dhík Wakino. "Nangíng têrús piyé Dhík? Bós wís nêtêpké kudu biså. Yèn ora awakké dhéwé kudu siap ninggalké kantór iki," sêmaúrku. Dhík Wakino manthúkmanthúk karo ngulati layar kómputêr íng ngarêpé. "Yå wís, arêp piyé manèh. Mbók mênåwå iki pancèn résiko pêkêrjaan. Awakké dhéwé kudu siap," sambungé wóng síng bangêt tak pêrcåyå iku. Pancèn iki dudu masalah síng ènthèng, awít proyèk iki gungungé mèh nêm bêlas mílyar rupiah. Síng kudu di-mark up mèh sêpulúh míliar dhéwé. Åpå ora édan-édanan. Nangíng piyé manèh. Aku iki múng bawahan kudu loyal mênyang atasan. Awít yèn ora biså-biså aku dilórót jabatanku. Kamångkå ngêrti dhéwé kanggo ningkataké karir íng kantór iki ora barang síng gampang. Awít mèh wólulas tahún anggónku bêrjuang ngrintís karir, wiwít gólóngan têlu A nganti sak iki biså dadi Kasubag sak wijiníng kantór. Mêsthi waé dudu bab síng gampang. Kåyå aku dhéwé síng wêktu iki kêlêbu ånå bagian síng êmpúk.

Ora sithík síng pådhå kêpéngín biså nglungguhi kúrsiku iki. Awít pancèn ya nyênêngké tênan. Golèk dhuwít paribasan kêcap waé dadi atusan éwón. Nangíng ugå mujúdaké bagian síng ånå pucuking êri, yèn ora ngati-ati bisa ndang ngglúndhúng tênan. "Durúng saré, Pah?" panyénggólé Nani, sisihanku. Ora tak råså yèn wêktu iki aku nêdhêng ngalamún nèng têras kamar lantai loro. "Durúng ngantúk, Mah?" sêmaurku karo nyumêt rókók êmbúh síng kêpira mau? "Sajaké ånå masalah nèng kantór?" pitakóné bojoku síng wís apal lagónku. Sabên ånå masalah mêsthi tangkêpku dadi séjé karo padatan. Aku múng manthúk. Têrús sisihanku lunggúh íng sandhíngku. Awít yèn wís ngono biasané aku têrús critå masalahku marang dhèwèké. Pancèn sak suwéné iki sisihanku síng dadi sparing partnêr-ku. Dhèwèké kuwi wóng wadón síng istiméwa, sênadyan múng ibu rumah tangga, nangíng otakké ora kalah karo wanita karir. Ora nggumúnanké sêjatiné sisihanku lulusan sarjana lan mbiyèn tahu dadi dosèn íng univêrsitas swasta. Múng amargå aku ora kêpéngín bojoku bêrkarir, mula dhèwèké tak kón dadi ibu rumah tangga thók. Supåyå anakanakku biså kopèn, nyatané anakku cacah têlu sakiki wís ngancík dhéwåså kabèh, síng mbarêp malah wís mèh lulús såkå univêrsitasé. "Pancèn abót posisi panjênêngan, Pah. Awít iki diléma. Yèn njênêngan wêgah, mêsthi bakal dilórót. Nangíng yèn pênjênêngan tindakké, abót résikoné," komêntaré sisihanku sak wisé tak critani pêrmasalahanku. "Ya kuwi síng gawé bingúngku. Lha trús aku kudu piyé?" "Yúk awakké dhéwé tahajúd, nyoba nyuwún tuntunan Gusti Allah, såpå ngêrti mêngko njênêngan olèh pêpadhang," ujaré sisihanku. Aku manthúk-manthúk têrus wóng loro pådhå tumuju kamar mandhi njupúk banyu wudu kanggo ngrêsiki badan. Ånå sak jroning tahajúd tak rasakaké kåyå ngåpå jumbal-jumbulé wêwayangan ing alam pikirku. Sênadyan wola-wali tak cobå nyilêmaké wêwayangan iku nanging kråså angèl bangêt. Sabên-sabên wêwayangané Pak Sêngkuni atasanku kanthi polatan nêsu ngulataké aku. Gonta-ganti karo lapuran proyèk síng kudu tak gawé. Têrús nglambrang manèh wêwayanganku dipêcat déníng atasan. Têrús ånå gambaran pårå polisi síng têkå ing kantórku têrús mbórgól tanganku. "Dúh, Gústi Allah...... Kulå pasrah wóntên ngarså padukå!" pambêngókku íng sak jroníng tahajúd. Bubar kuwi aku ngrasakaké pêndêlênganku pêtêng. Aku ambrúk ngambúng karpèt síng dadi lambaran anggónku ngadhêp íng Pangéran. Ésúk iki Dhík Wísnu têkå íng kantórku karo mènèhaké layang kanggo aku. Tak bukak layang iku tibaké surat pêrintah såkå Pak Sêngkuni supåyå aku mènèhaké proyèk iku marang dhèwèké. "Sorry lho Mas, aku múng nindakaké dhawúh," ujaré Wísnu katón pêkéwúh karo aku. "Ora åpå-åpå, Dhík. Mbók mênåwå kowé luwíh pintêr timbang aku," ujarku karo mènèhaké bêrkas-bêrkas administrasi proyèk. Sênadyan ånå kang kóbóng íng dhådhå iki, nangíng tak cobå mêkak hardaníng kanêpsónku.

Mugå-mugå waé Gusti Allah tansah mènèhi kêsabaran marang aku. Awít såpå wóngé síng ora lårå ati, yèn nèng têngah dalan gawéyané dipasrahké wóng liyå. Pak Sêngkuni pancèn kêbangêtên. Katóné dhèwèké wís malík imané sak ênggå tégå karo aku síng ora liya anak buahé. Awan iku aku milíh mulíh gasik, awít yèn tak têrús-têrúské nèng kantór bisa-bisa malah aku dhéwé síng ora kuwat. Aku wís ngrumangsani yèn karirku mbók mênåwå bakal mêntók. Awít wêktu iki Pak Sêngkuni, atasanku ora gêlêm nyåpå arúh marang aku. Sabên-sabên dhèwèké butúh, mêsthi Dik Wísnu síng diundang ånå kantór. Lan tingkah kang kåyå mangkono mau disêngåjå ovêr acting nèng ngarêpé pårå bawahan. Aku rumångså korban pangråså. Awít såpå wóngé síng kuwat dipêrlakukan kåyå mangkono. Nangíng aku nyoba sabar. Karo íng batin tansah ndêdongå, mugåmugå Pak Sêngkuni diapurå dosané déníng Gusti Allah, sartå dibukakaké atiné supåyå ora bangêt-bangêt anggóné nêsóni aku. Lan sak wijiníng wêktu såpå síng bakal ngirå, yèn kantórku ditêkani polisi pirang-pirang. Wiwitané ruangku síng diprikså, barêng ora ånå têrús ruangé Kêpala Kantór bubar kuwi têrús tak tóntón ånå polisi nganggo sêragam nyêrahaké surat marang atasanku kasêbút. Tanpa suwålå manèh Pak Sêngkuni diglandhang déníng pêtugas kêpolisian iku. Awít disinyalír dhèwèké wís mark up dhuwít proyèk nganti sêpulúh miliar. Ora múng Pak Sêngkuni dhéwé, kêlêbu Dhík Wisnu síng kumawani nglancangi gawéyanku. Lan wís biså diwåcå, íng ngêndi papan Kêpala iku ora tahu salah. Síng salah mêsthi bawahan. Awít ora gantalan suwé Pak Sêngkuni bósku wís mêtu såkå kantór polisi. Déné Dhík Wísnu ditêtêpké dadi têrsangka. Wisnu wís dadi tumbal ing kantórku, awít dhèwèké kudu mikúl dosané bósku síng wêktu iki múng cukúp dimutasi íng luar jawa. "Bêgjå sampéyan Pah. Untungé nolak åpå dhawuhé bós mbiyèn," ujaré sisihanku karo ngrangkúl aku lan nangís mingsêg-mingsêg. "Gústi isíh njampangi awakku, Mah. Lan kabèh mau uga ora uwal såkå dukungané Mamah," ujarku. Ah, pancèn kabèh iki kåyå wís diatúr déníng Gusti Allah. Kåyå aku dhéwé rumångså dislamêtaké déníng Panjênêngané. Coba mbiyèn aku síng nindakaké bab mau, biså-biså aku síng mlêbu kunjaran.

Tamu Kang Pungkasan

Lakuné dinå rumangsaku cêpêt bangêt, wêktu sêwulan síng diidinaké såkå pêmêrintah rumangsaku lagi dhèk wingi, nangíng ngêrti-ngêrti kari sêdinå iki. Dinå sésúk aku lan kåncå-kåncå sak profèsiku gêlêm ora gêlêm kudu ninggalaké panggónan iki, yå panggónan ålå síng dadi mungsuhé masyarakat síng kêpéngin uripé slamêt donyå lan akhirat. Pancèn wiwitané aku ora sêngåjå mlêbu papan èlèk síng diarani lokalisasi, nangíng kabèh amargå kêpèpèt kahanan, biyåså... masalah klasik síng diadhêpi pawóngan síng uríp íng padésan, kurang pangan lan sandhang lan ora kuwat ngadhêpi sanggan uríp, gèk kamóngkó síng jênêngé golèk pênggawéyan iki angèlé jan ngêpól tênan. Åjå manèh aku sakkåncå síng múng duwé ijazah SMP tanpå nduwèni kêtrampilan, sanajan síng wís duwé èmbèl-èmbèl gêlar sarjana waé akèh síng kêcêmplúng ing profèsi iki sanajan bédå kêlasé. Ora kråså lúh têmètès ing pipiku, uríp kók múng kåyå ngéné, gèk súk kapan aku biså mêntas såkå panggónan iki? Dhúh,... Gústi Allah paringånå pitudúh mêrgi íngkang lêrês lan pinanggihnå jodho íngkang saé. Aku unjal ambêgan landhúng, gèk kåyå aku iki åpå ånå wóng lanang síng sudi mêngku? Níng aku pêrcåyå yèn Gústi Allah iku ora saré, sakwijiníng dinå mêngko aku bakal kêtêmu jodhoku. Dak élíng-élíng nasibé kåncå-kåncå sak profèsiku nyatané ugå ånå wóng lanang síng gêlêm ngêpèk bojo. Mbak Éndah dipèk bojo sopír trêk lêngganané malah nyatané saiki biså uríp bagyå múlyå íng ndéså. Dhík Hèsti ugå dipèk bojo wóng lanang sanajan múng dadi mbók ênóm anangíng kabèh kêbutuhané biså dicukupi, Éndang kancaku sak kampúng ugå diwêngku wóng lanang sanajan wís rådå sêpúh yuswané nangíng nyatané gêmati bangêt malah saiki diparingi putrå. Bubar macak kåyå biyasané aku lungguhan íng têras omah, biyåså,... mancíng iwak alias nggodhå wóng lanang síng kêpéngin awaké dikêpénakaké sanajan múng sêdhélå, syúkúr yèn gêlêm nginêp sêwêngi, wah... mêsti bayaran síng dak tåmpå lumayan kanggo sangu mulíh mênyang ndéså. "Mampír Mas,"... godhaku nalikå ånå sakwènèhíng pawóngan mlaku ijèn karo miling-miling nyawang têras póndhókanku, dhèwèké mèsêm lan gêlêm mampír. "Ngunjúk mênåpå Mas?" ujarku karo nggandhèng tangané dak jak lunggúh íng sandhíngku. Wóng lanang mau manút waé. "Biyasané wóng lanang iku sênêngané ngunjúk susu yå, kópi susu åpå coklat susu?" aku sansaya wani nggodhå, lha wóng síng digodhå yå sansåyå sênêng atiné. Yå kåyå mêngkéné pênggawéyanku sabên ndinå nglayani tamu síng gêlêm mampír íng kamarku. Wêktu limang tahún uríp íng lokalisasi pancèn akèh bungah lan susahé, nangíng kêpénaké múng watês bab kadonyan, bisa cukúp sandhang lan pangan ora nyambút gawé abót, nangíng rêkasané biså-biså kêtularan pênyakit sifilis utawa AIDS lan dadi mungsuhé masarakat, amargå

dianggêp dadi sampah masyarakat síng kudu disírnakaké. Aku isíh kèlingan nalikå lokalisasi iki didhémo warga masyarakat, awakku nganti ndrêdhêg kawêdèn. "Lho kók malah ngalamún?" ujaré wóng lanang síng dadi tamuku iku ngagètaké atiku. "Ah, iyå yå bênêr ngêndikamu Mas, lha kêpriyé ora ngalamún, mbók mênåwå panjênêngan iku tamuku íng papan kéné kang pungkasan amargå sésúk aku sak kåncå kudu lungå såkå papan iki." "Ditêpungaké jênêngku Bagús sanajan rupaku ora bagús," mêngkono tamuku mau nêpúngaké. "Sunthi jênêngku Mas," aku ganti sêmaúr. Priyayiné pancèn grapyak lan akèh gunêmé, lagi têtêpungan kurang såkå limang mênít waé rasané wís biså akrab. "Aku mréné pancèn golèk kênangan kang púngkasan såkå papan lokalisasi iki, aku ngajab papan iki pancèn biså rêsík såkå tumindak maksiyat," mêngkono ujaré Mas Bagús. Sak jam luwíh aku lan Mas Bagús ngóbról ngalór ngidúl, lan pungkasané Mas Bagús pamitan arêp mulíh mênyang omahé. Dhèwèké ninggali dhuwít aku sing lumayan akèh lan njalúk jênêng lan alamat omahku síng sakbênêré. Anèng ngomah rasané kåyå dikunjåra waé, la kêpriyé ora susah, la anèng ngomah yå múng thêngúk thêngúk waé tanpå duwé gawéyan síng ngasilaké. Dhuwít cèlènganku wís wiwít nipís, rasané ati wís kêtar-kêtir, dumadakan pak pós mandhêg anèng ngarêp omah, ngêtêraké layang såkå Mas Bagús, dhúh,... bungahé ati iki, såpå ngêrti mbésúké Mas Bagús biså ngêntasaké aku såkå uríp kang nisthå iki. Layang dak bukak kanthi alón, ånå råså bungah lan ati iki tambah dêg-dêgan waé. "Dhík Sutinêm síng dak trêsnani," mak dhêg rasané atiku kaya diumbúllaké karo Mas Bagús. Pancèn jênêngku síng asli iku Sutinêm, nangíng ing lokalisasi aku nganggo jênêng "Sunthi", layang dak waca kanthi ati kang dêg-dêgan Surabaya, 12 Désèmbêr 2007 "Dhík Sutinêm síng dak trisnani" Wiwít kêtêmu karo sliramu ing papan kånå kaé, aku dadi kêpingín omah-omah karo sliramu. Bab såpå tå sliramu aku kabèh wís mangêrtèni, nangíng åpå sliramu ngêrtèni aku lan såpå tå sêjatiné aku iki? Barès waé ya dhík, aku iki wóng lanang síng ora bédå karo sliramu. Tumindak nistå lan ålå kabèh waé wís naté dak tindakaké. Nangíng aku péngín marèni kabèh mau sakdurungé kasèp. Mula yèn sliramu gêlêm dak jak uríp bêbarêngan nyabrang íng samodrå bêbrayan agúng, ayo dhík wangsulana layang iki, gêlêmå Dhík Sutinêm dak jak uríp anyar íng sakjêroníng balé somah kang rêsmi lan ayo pådhå uríp kang anyar, uríp kang kêbak laku utåmå sanajan múng uríp sarwå prasåjå, wís bèn lêlakónmu lan lêlakónku dikubúr barêng-barêng lan dilarúng íng samodra pangapurå. Aku ora njanjèkaké uríp kang moncèr kêbak kêméwahan donyå, nangíng aku pêrcåyå yèn aku karo sliramu biså uríp bagyå múlyå. Sêpisan manèh, aku ora mêkså nangíng aku têtêp nunggu walêsan layang iki bèn atiku bisa têntrêm. Såkå kåncå anyarmu síng nêmbé kasmaran.

Ora kråså. kacu cilík wís têlês kêbês êlúhku. Sunaré srêngéngé wayah ésúk íng Suråbåyå nambahi éndahíng swasånå balé somahku. laillahaillallah.. . alhamdulilllah pujiku marang Pangéran Kang Maha Kuwasa. bisaku múng pasrah jiwå lan rågå marang Mas Bagús.. Kêmbang kênångå íng ngarêp omahku nyêbaraké gåndå kang arúm. Allahuakbar.Bagús.. Cêpêt-cêpêt aku dandan sak pêrlu arêp ngêtêraké Panji anakku mbarêp såkå titisané Mas Bagús kang saiki makaryå dadi móntír sêpéda mótór.

. Jo. . Pak Sarmín katón anyêl amargå sêtêngah tahún kêpungkúr kantóré yå pêrnah disatróni malíng. Anak lanang siji-sijiné ora tau njalúk.. "Pak. Sanadyan bapak kêpala íng kantóré ora paríng dukå marang dhèwèké. Parjo wís nyobå ndhaftar dadi pulisi kapíng pindho. kurang luwíh wís róng pulúh tahun. mêlèk wêngi. nangíng ngiras pantês kanggo tirakat. nangíng gagal têrús. kowé kuwi nglindúr pó piyé?" . dinggo nyukupi butúh sabên dinané waé kangèlan. "Jo. hasilé rak sagêd kanggé ngangsúr. Parjo pancèn arang nêmbúng njalúk marang wóng tuwané.. åpå kowé ki ra ngêrti. Yèn ditakoni jaré kabèh ujiané yå biså nggarap. timbangané kulå nganggúr wóntên ndalêm. Róng ndinå iki Pak Sarmín ora doyan mangan. lan praupané ya ora pati nguciwani. amargå mikír pênjaluké anaké lanang. Pak Sarmín anggóné jågå malêm íng salah sawijiné kantór pêmêrintahan wís sawêtårå suwé. kanggo sêsiríh. dêdêg piadêgé éntúk. mêngké kula tak ngojèk. njalúk pisan waé dhèwèké ora biså nuruti. ngrungókaké pawartå.. akèh malíng kang pådhå bêropérasi. Anak lanang síng didåmå-dåmå. Parjo salah sawijiníng pêmudha kang gagah..Dúrjånå Pak Sarmín katón gêtêm-gêtêm. mulå dhèwèké wís mupús. kêpingín klambi waé ora bakal nêmbúng marang wóng tuwané.. lan ora mangêrtèni åpå síng nyêbabaké gagalé.. síng sêmuné kåyå nudhúh marang dhèwèké. Nèk ditukókné yå diênggo.. Róng ndinå kêpungkúr Parjo sêmpat ngómóng marang bapaké. Mbók mênåwå umuré wís kêtuwan mênåwå ngajókaké dadi pêgawai nêgêri. nèk ora yå múng mênêng waé.. Ora ånå liyå síng diprihatinaké. "Nggíh sampún.. Parjo. Sak liyané omahomah biasa. la kók dinggo tuku móntór!. Jågå malêm kanggoné dhèwèké ora nggolèki lêmbaran rupiah. yèn íng wêktu iki akèh wóng kang kélangan. ujian fisik yå biså. sawisé lulús SMA. nangíng Pak Sarmín rumångså isín. mbók mênåwå nasibé waé sing durúng apík. didongakké sabên dinå yaiku anak lanang siji-sijiné.". Nanging Pak Sarmín sêmpat was-was. krédit mawón. Åpå manèh dhèwèké kudu ngadhêpi pitakóné bapak-bapak såkå kêpulisian. digadhang-gadhang lan digayúh mugå-mugå bisa mikúl dhuwúr mêndhêm jêro marang dhèwèké. papan kang kanggo jujugan malíng yå iku kantór-kantór pêmêrintahan. Mulå ora maido yèn duwé pêpinginan dadi pulisi. wís kulinå såkå cilík. sak mênika padós pêdamêlan nggíh angèl?!".. pripún nèk kulå pênjênêngan pundhútké mótór.

. kåyå têlúng sasi kêpungkúr.. Mas! Anak múng siji.." "Mo. rêmêné bapak!" Parjo ngulúngaké rókók marang bapaké. TO itu singkatan dari Targèt Opêrasi!! you know?!. kuwi lho.. kónmutêr ki bèn mumêt på?! Síng bênêr ki kómputêr.. lé mu sinau bahasa Indonésia ki nèngêndi to Mo. mêrajaléla ki åpå cobå?". anu. Lík? Niki kula tumbaské gorèngan... "Iyå.Têlúng sasi wís mlaku. "Coba bayangkan dalam satu bulan saja di sêkitar kita ini sudah têrjadi lima kali pêncurian dan anèhnya sêpêrti di jadwal.. têrús sêlatan. yå opêrasinya pårå pêncuri itu. jan blas ora ånå síng ngêrti siji-sijia... Mo. tansah was-was ora ånå jalarané.. malah têrús nêrangaké nganggo bahasa Indonésia. ati-ati lho Mas. Lha aku iki anak papat... "Lho. Hari ini sêbêlah barat.. u. Ngimpi síng kanggoné wóng-wóng jaman ndhisik ånå sasmita síng ora bêcík. Mo. cah nèk ra tau mangan sêkolahan yå kåyå kowé kuwi. Mas Sarmín. "Pún dangu.. ngimpiné ånå pérangan wêngi kang diarani puspåtajêm. Åpå manèh nukókké rókók.. wóng aku gúr mèlu-mèlu koran kaé kók! Níng tênan lho Mas. utara.. adiné lanang Pak Sarmín nyêdhaki lungguhé Pak Sarmín têrús ngómóng kanthi sora lan sêmangat makantar-kantar.... êmbúh Mas.. pé. Karmo njawab pitakóné ponakané térús nyaút témpé gorèng lan lómbók rawít. mumpúng taksíh angêt. wóng yakin kók limangatús pêrsèn.. têrús aku kón ngåpå?" sêmauré Pak Sarmín. Miturút piwulang Jåwå." Wiwít soré råså atiné Pak Sarmín ora kêpénak." Sarmo njawab karo nyêngèngès. sakiki wis wiwít akèh pêncurian. Saya yakin lima ratús pêrsèn kalau sêbêntar lagi pasti mênjadi TO-nya para pêncuri itu!". Karmo gúr njêgègès.... Mo! Ómóng kók pathing pêcóthót.. Niki Pak kula tumbaské sês. soalé síng diarah sakiki kantór-kantór manèh. pasti mêréka sudah tahu. "Wah kowé kalêbu wóng síng untúng. Mas?" "Ora kêrjå åpå-åpå.. . rikålå wêktu ngasar Karmo. Parjo katón nyêdhaki bapaké karo nggawa bungkusan... Apa polisi tidak bêrtindak yå Mas?! Wah.. nèk tak takóni jaré yå múng bísnís kêmbang karo kancané. dadi nèk ómóng ora ngisin-isini. alah Mo. gèk ngêrti marang wóngtuwå. "Kowé kuwi ómóngan nyêlót ra nggênah. dua hari kêmudian timúr. isané ya nyêlêri rókóké bapaké! Parjo ki sakiki kêrja nènggêndi ta. Lha wóng kowé kuwi gúr lulusan kathók cêndhak waé kók kêmaki!" Durúng suwé anggóné pådå rêmbugan. hé.. lha wóng kêmarin kan kantóré Mas Sarmín baru dapat kiriman lima sèt kómputêr lêngkap. biasané njikúk kónmutér. mbók nyêbút. Ngrungókké sindhirané kakangé." "Mbók nèk ra mudhêng ki takón sík. síng di jikúk åpå ya.. "O.. malíng-malíng wís mêrajaléla manèh. "Mas.... iki malah tambah nêmên... Sampéyan niku pripún tho Mas.... sungguh têrlalu!" Karmo nirókaké gayané salah sawijiné pêran ing sinêtrón Êntóng. "Hé. aku ngêrti. síng jênêngé Jêmani karo Gêlómbang Cinta åpå piyé? Aku ra pati mudhêng. TO kuwi åpå tó?" "Wah Mas Sarmín ki kurang gaúl tênan. éh. wah uédan tênan.... nèk ora salah jênêngé cé. Biså ugå yå amarga pêngarúh ngimpiné dhèk wingi bêngi." ..

rikåla mlayu mêtu dhadhané diantêm nganggo kayu sikíl kursi. amargo ditutupi nganggo topèng.. têrús ndhéprók ånå cêdhakké pawóngan mau. Sawisé cêdhak. mbók rasah digagas. Luwih kagèt pawóngan síng isíh ånå njêro.. "Pak. Pak Sarmín ngimpi yèn untu nduwúr pathal siji. "Arêp dhå ngåpå kuwi???". Pak Sarmín tambah gêmêtêr.. Udåkårå jam wolu bêngi.. nyêdhaki wóng loro kang mbukak ruang kómputêr. Pak Sarmín nggêtak sak rosané. malíng saiki pancèn pintêr-pintêr tênan.. "Lho. lha wóng ngimpi kuwi kêmbangé wóng turu. Pak Sarmín sémapút.. têrús dhèwèké ndhêdhêpi. topèngé pawongan mau dibukak. sikilé kåyå dipaku nèng njogan. émané praupané wóng loro mau ora katon. Diwanèk-wanèkké. Kirå-kirå jam sêtêngah siji bêngi Pak Sarmín wêrúh klébaté wóng loro kang nuju marang ruang kómputêr. lan njêbabah ånå têras." ngono sêmauré bojoné rikålå dicêritani ngimpiné. sajaké nyubriyani. kók kowé. katón ngós-ngósan. lha wóng ruangan ånå kunciné kók biså dibukak kanthi gampang. . Pak Sarmín nyaút kayu póthólan sikíl kursi. Nyumurupi ruang kómputêr kasíl dibukak. Pak Sarmín mangkat mênyang kantór nindakaké pakaryané jågå malêm. pawóngan síng isíh ånå njåbå kagèt têrús mlayu sipat kupíng. Krungu suarané Pak Sarmín. Nyumurupi síng digêbúg ambrúk. Pak Sarmín gumún. Sakwisé gêmêtêré rådå mêndha. dadi kagèté wóng sakklórón mau.miturút pårå pinisêpúh biyasané bakal numusi. "blukk!!!" tanpa sambat sak nalikå klêngêr. Parjo!". Pak Sarmín katón gêmêtêr...

Munah lan Lastri têrús mårå. Ora suwé såkå têkané Mbah Tiah. Mbah. Asíh bangêt trênyúh ndulu kahanan síng ånå ngarêpé. Wayah ngéné iki lagi sêpisêpiné swasånå. Nuníng. Kèlingan panjaluké anaké kuwi. Wóng wadón tuwa iku tumandhang tanpå kakèhan ómóng. "Aku gawèkna kolak yå. Tansåyå rikat barêng krungu tangisé bayi. Mak. Asíh nyabrang. arúh-arúh." wangsulané Asíh cêkak. Tujuné kók isíh gêlêm módót. Kamångkå sêjatiné sênajan múng saklêpasan. Mulå Asíh kêrêp nuruti yèn Ranti njalúk digawèkaké panganan. nalika ngrêsiki gêtíh babaran iku Asíh kèlingan lêlakón síng wís mungkúr. dudå tanggané síng taún-taún pungkasan iki wís katón ora sigrak. "Têng nggéné Supi." mêngkono panjaluké. Asíh diawé Sutar. Awaké cilík." kandhané Lastri síng ngréwangi Asíh." Tanpå takón-takón manèh. "Gústi. Asíh ngopèni síng bubar babaran. sadurungé mangkat sêkolah. Tulúng sampéyan ingúk. Jaréné kêna gêjala strok. Awaké Nuníng disékå banyu angêt nganti rêsík. "Bèn ndang rêsík. Lagi waé têkan sabrang dalan. njúr iwut nggódhóg banyu. "Arêp nyang êndi." sauré Asíh tanpå mandhêg. wiwít cilík angèl mangan. Asíh kèlingan wêlingé ragilé mau ésok." "Èntên nåpå. dadi ora kalah dhuwúr karo sabarakané. ragilé kuwi. síng ånå ngomah iwut nandhangi pêgawéan omah. Mumpúng isíh ésok gagé ngadêg saprêlu blånjå kanggo gawé kolak." múng kuwi síng mêtu såkå lambéné Asíh sinambi masang stagèn ing wêtêngé Nuníng. Asíh ora nêrúsaké anggóné mbilasi. Nêngahnêngahi mbilasi. Mbah?" takóné Asíh. Pådhå-pådhå wóng wadón síng wís ngrasakaké babaran. ngringkêsi jarít-jarít rêgêt. Ranti." sambaté Asíh mêruhi kahanan iku. Mêrgå síng sêkolah lan kêrjå wís pådhå mangkat. Dhé War. Wêktu Nuníng isíh duwé anak siji lan .Gêlå Asih unjal ambêgan barêng kumbahan síng pungkasan rampúng diucêk. "Andúm gawé nggíh. Dhèwèké kulinå nyidat dalan liwat kêbóné Mbah Tiah sabên arêp blånjå nèng pracangané Supi. "Iyå. Asíh nolèh nalikå ånå wóng liya mlêbu kamar iku. Kåyå nyang anaké waé. bojoné Nuníng. "Yu Síh ki lho olèhé dhókóh. blånjå. Mbah Tiah. Asíh mlaku rikat mlêbu omah. Bayi síng isíh jangkêp karo ari-ariné énggal diupåkårå sabisabisané. diganti banyu rêsík kanggo mbilasi. "Mandhêgå dhisík Yu Síh. Íng sêlané sikíl ånå bayi abang gupak gêtíh síng nangís kêjêr." ujaré Asíh. ontang-antingé Sutar kuwi nggléthak ånå ambèn kanthi dlèwèran kringêt lan êlúh. Dhík?" Warsi.. Sabún buthêk tilas kumbahan disuntak. Íng salah sijiné kamar. tangga pas kidulé. "Nuning kayané arêp babaran. Lastri kåndhå yèn wís kóngkónan ipéné supåyå ngaturi bidhan ugå njujuli Kandar..

Bocah síng dikóngkón kêlakón nggåwå puyêr lan ómóng yèn tukuné nèng nggóné Nuníng. Kajåbå omah síng wís tumåtå. Asíh ora biså ngampêt nêsuné. Asíh babar pisan ora ngira yèn bobotané Nuníng wis tuwå. bapaké bayi mêksa durúng têkå. Duwé anak loro. Kandar pungkasané múng biså dadi mantri pasar.. Asíh malih ora ngarêp-arêp dhuwité. Mula Nuníng wani nêmbúng utang dhuwit. "Kandhané Bapaké Yono. ora ngêrti mêrgå åpå. Yónó lan Titin. Urípmu kuwi durúng suwé. Prancangané Nuníng kukút. Barêng wís ora isi bayi. Dadi tumbal gêni pawón síng mramóng. bayi anaké Nuníng kêpêkså langsúng digêdhóng. wóng . uripé Nuníng tansåyå mulúr malah rêkåså. Dhé Síh puyêré. Kandar dhéwé ora mbudidya golèk tambahan pamêtu liyané malah sók kèli ombyaké togêl. Pêgawéan síng dilakóni múng sêtêngah dinå kuwi ora bisa nyukupi butúh sabên dinå. Jèngkèl síng dirasakaké Asíh nyang Nuníng wis sudå." nêsuné Asíh durúng sudå wêktu têkan omah. Déníng bidhan têrús didusi sisan. Wêrúh kahanan síng kåyå ngånå. Suwé sawisé ibu lan bayiné diupåkårå.. "Wís. "Kók apík kowé. Asíh isíh élíng nalikå dhèwèké mlaku rikat mênyang pracangané Nuníng saprêlu utang puyêr sakbungkús síng diajab bisa nyudå lårå untu síng disandhang bojoné. bidhan déså. Pak. Awaké síng bangêt kuru nyêbabaké wêtêngé ora katón gêdhi. Mêrgå ora ånå pasêdiyan wêdak bayi åpådéné lêngå têlón. ora usah diombé. Awaké Nuníng tansåyå kuru. Mbak. "Orané tå. Mugå-mugå tanpå ngombé puyêr iki untumu biså mari. Anggón-anggóné nganti bêkakas njêro omah kadól diijólaké butúh. Isíh ånå síng mårå nèng omahé Sutar. nalikå mbóbót síng kèri iki sampéyan åpå ora disênêngi Kandar?" takóné Asíh ati-ati. "Têlas. Umpåmå mlaku waé kuduné wís têkan. Apamanéh mèh sabên uwóng ngêrti yèn utangé Nuníng nganti têkan ngêndi-êndi. bayiné Nuníng lair kanthi ora kurang sawiji åpå. Nuníng njúr bribík-bribík gawé pracangan. Bidan iku njúr ngêthók pusêré bayi. durúng kêsandhúng rêkasané!" Asíh ngundhåmånå." kandhané Nuníng. wêtêng iku kaya kêlèt gêgêr. Dhé Síh. Katón luwíh tuwå tinimbang umuré." Nuníng kêråntå-råntå. Asíh têrús kóngkónan anaké tanggané supåyå nukókaké puyêr. diutangi puyêr siji aé muni êntèk barêng tuku kók têrus ånå. Sênajan lair såkå ibu kang ora kêrumat awaké. Anggêr ditagíh pijêr sêmåyå. Patmi têkå bêbarêngan karo Bu Wulan. Mbak Nuníng. Nganti saiki untuné malah wís ora kumat manèh. Bojoné síng nalikå mantèn anyar bral-bról akèh dhuwít.panguripané durúng rêkåså kåyå saiki. Nuníng isíh duwé tinggalan dhuwít lan anggón-anggón cukúp såkå swargi ibuné. Bojoné Asíh múng trimå kêmu godhógan banyu surúh síng ditambahi uyah sithík. Ånå síng budal nyusúl manèh. Síng diundhåmåné ora mangsuli. ujug-ujug lèrèn såkå pêgawéané ånå kuthå. "Mas Kandar mbotên purún ngakèni nèk niki yogané kók. Tujuné Gústi Kang Maha Kuwasa isíh paring wêlas. Sing ditakóni bali dlèwèran luhé. Mångkå pasar iku ora adóh. Puyêr siji kuwi ora sidå diombé bojoné.

" Asíh njúr bablas mulíh. "Nyuwún pangapuntên sadèrèngipún nggíh. kulå mbótên kawratan. Tibané mbótên sidå." Síng krungu nganti sawêtårå ora biså ngucap. Dhé. kulå badhé matúr. ngrêsiki ari-ari. kulå wau sampéyan takèni mungêl badhé blanja. Mêsakakên mênawi gadhah mómóngan malíh. Wóng kawóntênané nggíh kadós ngatên. Jan jêblès bapaké. Nyatané RT kuwagang nggåwå mulíh Kandar. "Karomanèh åpå Bapakmu wís mingêr yèn tumindak ngono nèng kowé. Asíh sêngaja muni. "Matur nuwún. Asíh krungu yèn bayi wadón anaké Nuníng iku arêp diwènèhaké uwóng. Síng pådhå réwang isíh durúng bali. Asíh mulih bêbarêngan karo tånggå liyané." . Múng mbatín yèn simbók karo anak kók pådhå waé. "Mênawi ngêrsakakên suntík mangga mawón. kulå ngantós sumpah-sumpah yèn pancèn iki yogané Bapak kêrså né mbótên sisah lair. måråtuwané Nuníng. "Nggih.." pakóné Asíh kanthi sarèh. Yu Síh. "Sawangên tå. Omahé Nuníng isíh biså disawang cêthå såkå omahé Warsi. Gèk tånggå síng mårå ugå akèh. Kêbênêran wóngé nolèh barêng ngêrti klébaté. Dhúk. Mbak Nuníng. Síng ngêpèk sêduluré Sari síng wís suwé omah-omah níng durúng duwé mómóngan lan manggón ånå kuthå. mêcah sêpiné kamar. Kabèh wís biså nglênggånå yèn bayi kang nêmbé lair iku ora dibrókóhi kåyå adat ing déså kånå. Rampúng kabèh síng kudu ditandangi ånå omahé Nuníng. Nêrúsaké nggawé jênang abang jênang sêngkålå. "Nggíh. nglêgakaké. Ora ngatónaké rasané. Bu. Têkan ngarêp omahé Warsi. Asíh lan Mbah Tiah tumandang nggêntèni tanggúng jawabé bapaké bayi." kandhané Nuning. Ora ngêntèni tanggêpané Warsi. Mbak Nuníng babaran. "Kandar dhéwé kók. Bu. Ora sidå blånjå mêrgå wis kawanên. "Dhé War. Nganti síng nusúl wís ngayahi pêgawéané manèh. Kandar mêkså durúng ngatónaké irungé. Asíh uga éthók-éthók ora ngêrti bab ora cócóké Nuníng lan Warsi." têmbungé Asíh nglancangi. Pisan iki wóng-wóng síng ånå kånå njalúk tulúng RT supåyå marani Kandar. Mokal mênåwå Warsi nganti ora ngêrti yèn Nuníng babaran. Dhé Sih. . Ayu blóngór. wóntén nåpå?" "Mbók bilih mangké Mbak Nuníng badhé suntík KB lan mbótên gadhah dhuwít. njênêngan suntik mawón nggih." Sawisé ngêrti yèn mangkono kêlakuané Kandar. mêngké yèn èntên napa-napané kêrsané bapaké bayi niki síng nanggúng. ora ånå síng kêna dipilíh." kandhané Asíh nèng Bu bidhan. "Putu sampéyan síng nêmbé lair niki èstri. Asíh ora ngêrti sêbab síng sabênêré. tindhak griya kulå. "Têrosé yogané Bapak. tulúng sampéyan tumbasakên wêdhak bayi lan minyak têlón. Bu. Pancèn wís sawêtårå suwé måråtuwå lan mantu iku anggoné ora cócók. Lagi mathúk lawang wís dipapag Asíh. "Sampéyan sêbút Mbah." ora nganggo ditakoni.mêsthi ditókakên wontên njawi kók sagêd ngandhút." ujaré Asíh gêtêm-gêtêm." wangsulané Warsi." "Lha nèk ora ngakoni kuwi rumangsané Kandar iki anaké såpå?" gênti Mbah Tiah síng ndhêdês karo srêngên. "Mas Kandar.. Asíh wêrúh síng duwé omah lagi dóndóm cêdhak lawang. gèk anakmu iki nggåwå rupané såpå? Wóng jênah jèblês Kandar ngånå lho!" Mbah Tiah mbukani ómóng. "Aku ora krungu é Dhik." wangsulané bidhan ayu iku. Durúng nganti sêpasar.

" kandhané Sari dåwå nèng Asíh sing nlêsíh kabar mau. Golèké síng cêthå wóng tuwané sakêlórón. Asíh malah gêlå. Bubar sêpasar anaké Nuníng digåwå wóng síng ngadopsi. Aku krungu têrus crita nyang sêduluré bojoku síng tau rasan-rasan arêp golèk anak pupón. Asíh wêrúh Nuníng lan Kandar gojèg nèng iringan omah. Åpåmanèh sawisé ngêrti ing sasi-sasi sabanjuré Nuning ora mårå suntik KB nèng Bidan Wulan. Ora nganti sêwulan. Mulå yå têrús digêlêmi déníng sêduluré bojoku. Wóng loro katón rukún sajak wís nglalèkaké kêdadéyankêdadéyan sadurungé. Sadurungé babaran kaé. .biyèn síng tåwå-tåwå mbókmênåwå ånå wóng síng gêlêm ngêpèk anaké. nalika anggóné mélu lårå ati mêrga wêrúh pokalé Kandar isíh dirasakaké.

Ora ånå masalah abót síng dak adhêpi. Núrsista. Lêmbaga bimbingan bêlajar panggónanku ngupåyå panguripan ngrampingaké staf pêngajaré. ora salah aku kêtêmu lan uríp bêbrayan karo sliramu. Miturút pétúngku. síng sêmpat mandhêg karånå dhèwèké babaran.. sésúk bakal dak kirimké kanggo sliramu síng sèkêt èwu". Saktêmêné ora ånå maksúd góróh. Tanpa kêndhat. Aku wís éntúk gawéyan ing kutha Bêngawan iki. síng pêntíng Mas usaha. sakwisé dhèwèké diwisudhå. Kanthi ènthèng aku ngómóng "Síng sèkêt èwu kanggo sliramu!" Kamångkå duwit kuwi babar blas ora ånå! Lha mbók sêkêthíp tå yèn aku duwé..Góróh Ésúk iki aku sêdhih manèh. lan biaya liya liyané nyêbabké sirahku krasa mumêt. "Dhík. aku rumångså móngkók bangêt marang bojoku kinasih. Aku lan Núr dadi mantèn róng tahún kêpungkúr. Sopo manèh yèn dudu bojoku.. Awan iki aku nampa manèh SMS såkå Núr síng numpang mlêbu íng hp-né kancaku jaga . dhèwèké rúng tau-tauné góróh marang awakku. kanthi ènthèng aku ngétókké janji lan ngómóng góróh. Dak akóni. nalikå kuwi atiku rêmúk tênan. Mas ånå duwít sêwidak èwu. bangêt olèhé mbutúhaké duit kanggo biaya uríp. Dhèwèké takón åpå aku wís biså kirim dhuwit kanggo biaya uríp dhèwèké ing Bandúng. mêngko jam sêpulúh dhuwité dak kirimké. Éwå sêmånå. duwít kanggo tuku susu lan bubúr. yèn bar waé aku nggóróhi wóng síng wís róng taún uríp barêng. cah ayu. Íng tahún sêpisanan sakwisé mantènan kråså adhêm-ayêm. Anakku síng nêdhêng lucu-lucuné mêsthi butúh pangan lan susu kang cukúp kanggo pêrtumbuhan badané. Oh. aku kudu góróh manèh. wís kaping 62 aku ngapusi wóng síng palíng dak trêsnani wiwít aku ngikrarké janji uríp bêbrayan karo dhèwèké róng tahún kêpungkúr. yèn ora gêlêm dipindhah mênyang kantór cabang íng luar Jawa. Biaya síng dibutuhké samsåyå gêdhé. nêrúsaké coass-é kanggo nggayúh gêlar dhóktêr. Ya êmbúh. Iyo. Saolé. dhèwèké mêsthi nglipúr aku. Masalah têkå sakwisé pitúng sasi kêlairané anakku. Núrsita. Biaya kóntrakan omah íng Bandúng. biaya mangan. Insya Allah bakal ånå dalan kanggo luwar saka kahanan iki". "Sabar Mas. Kamångkå mau bêngi aku ugå wis ngapusi dhèwèké "Dík. Lan aku klêbu téntór síng kudu mêtu.. kêjåbå aku pancèn ora kêpéngín yèn dhèwèké kuciwå. Déné Núr mapan ing Bandúng. kênèng åpå anggêr dhèwèké takón. Édan! Aku tégå nggóróhi bojoku manèh. sanajan múng dadi guru téntór ing sakwijiníng lêmbaga bimbingan bêlajar. Aku bingúng lan atiku kråså kêlårå-lårå nalikå kêlingan Núr lan anakku síng saiki adóh saka papan panggónanku iki. iki laku góróhku síng kaping sêwidak loro.. kuwi alêsanku nalikå Núr télpon ésúk mau. nggaji pêmbantu síng njågå anakku nalikå Núr coass íng rumah sakít. Aku élíng.. Saiki Mas durúng bisa mêtu såkå gêdhúng paméran buku".

bakal dak blakakké kabèh laku góróhku marang sliramu lan anakké dhéwé.. Sanajan aku yakin. Alhamdulillah..apuranên aku yå. kanthi ati abót aku mbalêsi SMS-é bojoku. cukúp kanggo ngêyêm-yêmi lan nyênêngké anakku sésúk-ésúk. kabèh dak pasrah-sumarahké marang Gusti Allah. Sak ora-orané sêwêngi iki." Pêrih bangêt ati iki mbayangaké piyé anak lan bojoku síng saiki mêsthi lagi kêsusahan.. yèn bêrasé wís êntèk. sliramu nggadhèknå dhisík cincin kawiné awakké dhéwé. Aku pêrcaya marang firman Allah ing Al-Qur'an. . Pak Amír wis rawúh barêng karo Hasan síng bakal nggantèni shif jågå stand bêngi iki. aku têtêp ora nggubris. aku biså ora góróh manèh marang bojo lan anakku. dhuwít iki bakal dak transfêr. cah ayu. Mas Wawan wóntên? Badhé nyuwún pírså. Têlúngatús pitúngpulúh limå èwu. "Sakwisé ruwêt rêntêng. minggu ngarêp. ora krasa lúhku tumètès." Jam lima soré. Bakal dak suwún jatahku jågå stand buku iki kawít róng dinå kêpungkúr. Mishbah.Mas janji. wís tégå góróh marang sliramu..stand. Núr. Aku ngêrti yèn dinå iki dhèwèké babar blas wís ora nyêkêl duwit. Sésúk. sing gêdhé pangapuramu yå. sésúk bakal dak têbús. Mau bêngi Nur ugå ngómóng. bojomu síng wís kapíng sêwidak loro kawít awaké dhéwé nikah. mênapa artané sampún dikirím?" Maca SMS kuwi. têkan wêktu iki Mas durúng biså kirim duwít karånå durúng nåmpå bayaran jågå stand.. susu kanggo anakku ugå wís êntèk wít wingi ésúk. bakal ånå pêpadhang lan dalan kang gampang. Siji-sijiné dalan. "Pak Joko. ora nganti sêpulúh mênít dhuwít iki bakal êntèk diblanjakaké. Sakíng sêdhihku lan karånå kêntèkan akal.."Dhík. Aku janji. Nangíng.

nangíng ora ånå síng ngêtêrké. "Bu. nangíng ora ånå . Yèn ngèlmumu ora kók gunakaké têrús piyé?" ngêndikané Bapak. Asmané Bu Tutik. kåyå olèh dalan anggóné ngrumpyúng aku. Sênajan abót nyang ati. "Ah panjênêngan ki kåyå cah anyar waé. Malah adané kåncå-kåncå pårå guru bantu nggawé paguyuban. Yèn istilahé sing ngêtrèn jaréné mindhêr. cah wadón nolèh waé êmóh. suwéné têlúng tahún. Yèn wís ngono kuwi lan kêbênêran kabèh sêdulúr nglumpúk. Isíh kênyå sanajan umuré wís kêpala têlu. Jaréné dadi guru favorit. bisa ngurús kanthi cêthå lan tumåtå. lan mêsthi waé siswå síng akèh. Yèn ånå åpå-åpå aku takón lan nyuwún pitudúh. lan guru têladan. Nangíng piyé manèh. "Sêdulúr sêdulúr. Sabên dina anané múng kumpúl wóng akèh. Kabèh pådhå sarujúk. "Múl. Sabanjuré katón rumakêt.. nangíng isíh katón kaya umur kur-kuran. Sidané aku kêpêkså nglamar guru. jêbúl dadi guru kuwi nyênêngké. anggotané cacahé satús sèkêt guru såkå sadhêngah tataran." mêngkono wangsulané. mbakyuku bojoné kêpala sêkolah SMP. banjúr aku síng ragíl ya kudu dadi guru. kompak mênåwå ånå åpå-åpå. Yèn wís rampúng êmbúh bakalé piyé durúng ngêrti. kakangmasku síng sijiné guru SMK. nangíng barêng tak lakóni kanthi sênêng. Kabèh guru kóntrak. kåncå akèh.Guru Sêjatinê aku ora pati srêg dadi guru. Pancèn aku durúng duwé sisihan. Olèhé arêp golèk pacar waé carané piyé? Saiki yèn ora numpak pit móntór sing apík. Mêsthi waé wis kumpúl kåncå akèh. Ya guru SD. masku dhosèn. Pilíh wóng síng nduwé sêpédha mótór síng apík. sampun dangu ngastó wóntên mriki? Lajêng dóspundi nggíh dadi guru síng apík. Kåncå guru mêsthi yå akèh. Ånå crita síng nggarês nyang ati. guru SMP. Mula kabèh kudu mlêbu anggota. Jalaran aku iki guru. Sêtahún anggónku dadi guru. månggå dadi kêtua lan pêngurús liyané. síng rumångså biså. Sawijiníng dina dhèwèké ngêndikå yèn arêp njagóng. wóng jênêngé pacar waé durúng duwé. ijazahmu luwi rak såkå IKIP. guru SMA lan guru SMK. Aku dadi wêdi. Lan kanthi prasaja dhèwèké njalúk marang aku supaya gêlêm ngêtêraké. Lha yèn ora gêlêm mulang trús arêp nyambút gawé åpå? Olèhku ngragati kowé ora sithík. Wóngtuwaku guru. karo mèsêm. Tansah kèlingan nangíng kudu biså dilalèkaké. kita iki sênasíb lan sêpêrjuangan. pas ånå lówóngan dadi guru kóntrak utåwå guru bantu. Aku ya múng mênêng. Mulå yèn kita rukún. bênêr lan pas niku?" pitakónku. Lho pancèn yå anyar níng wís dadi guru yå kåyå nèk praktèk biyèn nalikå kuliyah kaé lho Pak. "Pak kêrså nulungi aku tå? Aku ki arêp njagóng. sanajan guru bantu. Iki kanggo kêpêntingan bêrsama "mêngkono pêmbukané kåncå guru síng nduwé karêp gawé paguyuban. Yèn biså yå mobil. nangíng síng gêlêm cêdhak utåwå gêlêm tak ajak ómóng-ómóng bab pêngalaman dadi guru ora akèh.

Pókóké ra ngrêmbúg bab ngono kuwi.síng ngêtêraké. Ya kuwi usulan. Dhasar bénto Múl. Kanthi pêrcåyå diri lan kapitayan síng wís kêplêng. rungókna yå. Ora pacaran kaya ómóngané wóng. Aku múng krungu såkå kåncå." ngono wangsulané karo mêncêrêng. Sidané aku nggolèki kåncå síng pådhå nasibé. Wís kêbacút dadi guru kók ora jêlas nasibé. ." wangsulanku karo ngguyu. Nganggo sêragamé guru. Ngêrti ta kowé. kapan." Karnó såyå mêncêrêng kåyå biasané. nangíng ugå ora ngiyani. dibubarké lan dikón nggawé pêrnyataan piyé?" "Ngéné ya cah bagús bénto. "Ra guyón Mul. Lan uga Bu Tutik yå ora naté nolak ómóngané kåncå-kåncå." kandhané Karnó kåyå pêmimpín síng durúng naté dadi. "Iya ya aku mudhêng. Têkan dinå sing wís disarujúké kabèh guru bantu nglumpúk ing lapangan. Síng durúng mudhêng arêp usúl piyé têrús nuntút piyé?" pitakónku manèh. såpå síng ngêndikå. Kuwi pókók sing kudu dipêrjuangké sampai kapanpun. Banjúr nggawé cårå. nggawé syarat." Kandané Karnó makantar kantar. "Wah ngapuntên Bu. kapan. "Wèh kåyå nêrangké cah èsdé waé kók. Aku kók ya bodho bangêt. jaréné aku pacaran karo Bu Tutik. lan tênané kêpriyé programé åpå yå kuduné Njênêngan síng nlusúr". jaré kåncå-kåncå guru bantu pådhå arêp dhémonstrasi nyang kantór? Bênêr?" mêngkono pitakoné Bu Tutik. Hahaha. Sésúk Minggu kuwi rapat umúm. Nuwún ya Bu diparingi ngêrti. ora ngêrti pêrkêmbangan. Sêbab awaké dhéwé iki wís mèh êntèk kontraké åpå têrús kón nganggúr manèh. tulúng Pak yå?" mêngkono kandhané Bu Tutik. Yèn ånå sétan liwat. "Pak Múl. "Wah kowé kuwi jan bénto tênan. Mulang yo ora. nyang ngêndi Kar?" pitakónku nalikó kêtêmu Karnó kåncå kuliyah biyèn. kêkarêpan lan tuntutan. Sabanjuré pêmêrintah supåyå gêlêm ngangkat awakké dhéwé yå kabèh guru bantu dadi pêgawé négri. "Ah ya sory. mulå ora ngêrti kahanan. "Lho njênêngan ki piyé tå. súk Sêlåså aku karo kåncå-kåncå arêp nggrudúg têlúng panggónan. "Lha têrús mêngko yèn ditolak. ngómóngmu dadi tênanan. Sanajan batinku ora nangíng nyatané mêngkono. sêbab biyèn yå wis tèsting. Sanajan múng njagóng. bakal nêmahi cilåkå. Tau tå ånå kamra kóntrak. Ngurús nasíb. Mósók sarjana kók ra mudhêngan ki piyé. Sébab nyatané kan isíh mbutúhaké tå síng jênêngé guru. têrús piyé?" aku malah gênti takón."Åpå yå tå Bu. yå kudu têrús. nangíng aku ki yå múng mulang tók. Pókóké ngéné. malah têrús móyóki aku. kabèh kudu têkå. Sêpisan nyang kantór P dan K. lan aku malah rådå kagèt. Kêjåbå siswå liya sêkolah sak karêpmu. Malah aku ngêsír murid waé lupút. Ora susah tèsting manèh. Cah bagús Bénto Radèn Múl. akèh síng strès ånå síng édan. Jalaran iki mau ndulu pêngalamané pårå tênaga kóntrak síng biyèn. Sirikané guru yèn tumindaké kåyå mêngkono. lan têrús nyang balaikota. Kabèh lumaku têrús tanpå ånå bab síng mênjilå. Awaké dhéwé ki kóntrak. nangíng kabèh pådhå ngêrti. banjúr bubar. Loro sowan pårå wakíl rakyat. Síng dadi anggota ki rak Panjênêngan dudu aku. "Piyé jaré arêp dhémo. Sêbab jronéng rapat pêngurús kabèh wís pådhå sêtuju. Mbók unèkké åpå waé aku gêlêm. Aku tak nggolèki kåncå liyané" wangsulanku cêkak karo klincutan. gawéyanmu múng pacaran.

Aku iki pancèn sarjana." Múng kuwi batinku. iki nasibku. Ora ånå síng bisa ómóng. Wéktu iki ånå sapérangan nêgårå Indonésia síng lagi nandhang sungkåwå. lan kåncå kåncå bubaran tanpå swårå tanpå pamít. Nangíng kabèh kudu pådhå ngêrti lan kuduné wís ngêrti. "Sêdulúr-sêdulúr. Liyané pådhå sêngsårå malah nyaru wuwús njalúk wêrnå wêrnå. Kêpala Dinas mlêbu kantóré manèh. Mulå gandhèng kabèh wís pådhå ngêrti. Kabèh múng pådhå mênêng lan ndómblóng." mêngkono pidhatoné Képala Dinas P dan K.kabèh budhal nyang kantór P dan K. "Ooh guru. Dupèh sarjana. . yaiku kêpada gêmpa lan banjír sarta tanah lóngsór. nangíng yèn diunékaké aku jané yå sêrík. njúr karêpé dhéwé ora ngêrti kahanané bångså. aku wís ngêrti åpå síng kók karêpké. liyå dinå waé bakal tak sêngkuyúng åpå síng dadi karêpmu. Sawêtara sêpulúh mênít ora ånå síng mangsuli. Ééé kók yå kêbangêtén.

. Sawisé nglairaké anaké." têmbúngku alón. Déné anaké nandhang tumór ganas íng sirah.." Rêmbulan nyénggól tanganku karo nuduhaké wóh apêl. "Mêsthi kåyå mangkono wangsulanmu. Pisan iki kowé kudu biså ngêntékaké apêl iki". aku ora ngêrti. Gawang-gawang pasuryané mitra-mitraku ngéglå manèh. Súkmå síng sasuwéné iki katrêm ing ragaku kåyå-kåyå kêpéngín oncat. Ngêrti ora....Skètsa Klawu Gawang-gawang katón pasuryané mitra-mitraku. Mbókmênawa sawijiníng wêktu mêngko aku ora bisa nyandhêt anggóné arêp oncat ninggal ragaku. Kabar síng daktåmpå kèri-kèri iki. "Mbókmênåwå biså. Kadhangkålå aku duwé panyakråbåwa mênåwå satêmêné dhèwèké wís bósên karo aku lan kahananku.. Ngêrêsing lêlakón lan sêsanggan uríp ndadèkaké mitra-mitraku katrêm ing panandhang." wangsulanku bingúng. malah kêpårå luwíh sêngsårå yèn katandhíng karo mitra-mitraku. ngalamún manèh! Iki dakgawakaké sênênganmu.." wangsulanku. Ora bédå karo aku. miturút dhóktêr.". awít pérusahaan papané nyambút gawé bangkrút. Nangíng katóné dhèwèké ora kêpéngín natóni pangrasaku. awít kahananku síng ringkíh tanpå dåyå. dêmam bêrdarah. aku ngajab mugå sansåyå apík. Anaké sing nomêr loro durúng suwé iki ugå mati. Miskan wís omah-omah lan wís duwé anak siji. Rudi wís pitúng taún omah-omah. "Mbókmênåwå. aku kêpéngín gawé patúng såkå wêdhi!" panyawangé nrawang adóh. ayu lan manís bangêt. liyané prihatín aku ora biså åpååpå. Kèlingan lêlakóné salah sijiné mitraku. "Åpå síng biså dåktindåkåké kånggo kowé dinå iki. bojoné Miskan dadi lara-laranên.. Kadhangkålå aku ora trimå karo kêrsané Gusti Allah." Rêmbulan katón kuciwa. Kåyå-kåyå isíh krungu . "Ah." Rêmbulan wís ånå sandhingku.. Pasuryané katón résík.. jênêngé Rudi.. aku kêpéngín bêbarêngan lungå mênyang pantai. ibå éndahé. Íng batin aku múng biså prihatin. Kirå-kirå biså åpå ora?" Pitakóné Rêmbulan iki angèl bangêt dakwangsuli. "Ora ånå síng prêlu kótindakaké. "Kêpiyé? Biså åpå ora?" "Êmbúh. Tangané kang alús wís ngranggèh ladíng síng ånå méjå lan kanthi trampíl ngóncèki wóh apêl. Katón manèh wêwayangané mitrå cêdhakku. Awít aku kråså mênåwå sukmaku wís ora kuwagang manggón íng raga ringkih iki. jaré Miskan wis ora nyambút gawé. "Tênan?" Mripaté sing éndah katón tansåyå blalak-blalak. Åpå kirå-kirå síng pådhå ditindakaké wêktu iki.. "Múng siji?".. "Kêpiyé kahananmu. Pucêt lan lêncu kåyå ora duwé gêtih. "Siji waé kowé ora tau bisa ngêntékaké. jênêngé Miskan. tanpå duwé dåyå åpå-åpå. généyå aku ciniptå sarwå ringkíh? "Hayo.. Aku kåyå-kåyå ora bósên yèn nyawang dhèwèké. Anaké síng pisanan mati awit lair prématúr. ginjêlé ora bisa lumaku kanthi bêcík. Aku múng biså turu salawasé uríp.. Dhèwèké sisihanku..

Tindak-tanduké sansåyå anèh. Êmbúh Rêmbulan lungå mênyang ngêndi. Nalikå pikiran lan angênku isíh ngulandårå. Luwih bêcík aku mangan siji kowé ugå mangan siji. Sakêplasan katón ana sawijiníng bab síng ndadèkaké Rêmbulan sênêng. lan upåmå Rêmbulan ninggal aku. Lêgi bangêt.... jaré arêp mêthúk anak-anaké.... sêsambunganku karo Rêmbulan ora dipangèstóni déning wóng tuwané Rêmbulan. Aku kråså têmbungé minångkå sasmitå mênåwå Rêmbulan bakal ninggalaké aku. Sanadyan ånå råså lårå sing norèh batinku.. "Wah. wóng tuwané Rêmbulan kêpéngin anaké omah-omah karo wóng bêrhasíl. "Iki wís dióncèki.tangís sêdhih bojoné Rudi. Mbókmênåwå Rêmbulan wis bósên tênan karo kahananku. Aku njalúk pangapurå awít kêkuranganku iki." wangsulanku sakénané. Wêktu iki. Sasuwéné kowé dadi sisihanku. Sirahé tumungkúl. Daksawang Rêmbulan ugå mèlu mangan wóh apêl. Prêkårå klasik. lho!" Irisan wóh apêl daktåmpå lan dakpangan. Aku bakal nrêsnani kowé salawasé. gèk énggal dimaêm... Saliyané kuwi... Aku kèlingan nalikå sawijiníng soré Rudi mênyang kuburan. lan síng njêro trêbêla kuwi pranyata ragaku. Pranyåtå ilatku isih biså mbédakaké råså." "Yèn ngéné iki ora adíl. "Ora." têmbúngku kêntèkan pangarêp-arêp.. aku síng lupút. Wóh apêl isíh têlúng iris. Aku manthúk. aku bangêt ngrépótaké kowé. Mbókmênawa ånå síng arêp dikandhakaké." Rêmbulan ora nêrusaké têmbungé. Aku biså nåmpå kabèh karêpé Rêmbulan.. Rêmbulan isíh mênêng. aku lilå lêgåwå... Nangíng kabèh panyåkråbåwå banjúr dakbusak såkå pikiranku. Aku kêpéngin uripé Rêmbulan kêbak kabagyan. Aku dadi mêsakaké nyawang dhèwèké kåyå mangkono. "Upåmå. Pasuryané katón sênêng. nangíng aku ora kêpéngin Rêmbulan sêngsårå uripé yèn uríp barêng karo aku. "Ånå åpå?" Pitakónku alón.. Aku ngrumangsani yèn sasuwéné iki aku malah ngrépótaké Rêmbulan. Satêmêné aku wêdi kélangan Rêmbulan. "Upåmå sawijiníng wêktu mêngko awaké dhéwé ora biså barêng. "Tênan?". wóh apêl wís dióncèki lan wís dipårå dadi wólu. Sawijiníng wêktu dakcoba nggólèki ragaku..". kudu êntèk. "Kowé ora prêlu rumångså lupút... åpå kowé isíh nrêsnani aku?" Rêmbulan ndhingklúk. lan daksawang ånå trêbêla dipêndhêm ing kuburan. Lan aku ngrumangsani ora bakal bisa ndadèkaké uripé bagyå mulyå. Dhèwèké mèsêm..! . "Upåmå åpå?" "Kowé ora nêsu yèn aku kåndhå bab iki?". "Iyå. Mangkono satêrusé.. nangíng kudu êntèk... Rudi owah pikirané." wangsulanku mantêp.. Panyawangé marang aku béda karo padatan. "Mêsthi waé. Rêmbulan pamít." têmbúngé Rêmbulan alón. Êmbúh apa maknané bêrhasil kuwi. Pisan waé aku durúng tau nyênêngaké kowé..... Sanadyan ånå råså sing tumabêt.. arêp udan.

Såpå gêlêm klawan Súrjan priyå síng dilaíraké såkå wóngtuwå mískín lan nganti saiki uripé ya durúng nêmókaké owah-owahan. Kèlingan iku kabèh Súrjan nêlångså. Prasasat Súrjan kêpéngín pamèr marang dårå-dårå iku. Rikålå nyawang kumlébaté manúk dårå síng nuli méncók íng pang randhu ngarêp omah iku. Súrjan antúk kabar yèn mbóké lara nêmên. kênyå gêgantilaning atiné milíh Dibyå anaké lurah kéné. Nadyan pilihan iku dudu ditóhi klawan nêgakaké wóngtuwané wadón síng wís uríp ijèn awit katinggal bapaké kanggo salawasé." Níngrúm nanduki måwå têmbúng síng ngumbúlké atiné Súrjan. ya manúk iku síng dadi wêwayangan kang bangêt nabêt ati. Lamat-lamat wêwayangan lêlakón dukíng uni mrêntúl manèh. Níng?" Súrjan katindhês råså wang-wang. Wóng loro iku nuli kêkanthèn tangan sinambi ngurút dalan cilík síng ngêpúng têlågå. "Kowé ora bakal blénjani trêsna iki. Ing kéné Súrjan dilaírké lan ing kéné Súrjan ngroncé uríp nganti nyandhak dhéwåså. Kalawan ngimpún katêguhan ati. Kênångåpå katrêsnan síng wís karoncé kanthi kêsabaran lan katêguhan kudu rantas déníng kanyatan síng paít nyêthêg. Kèlingan iku prasasat kabêlèr landhêpíng wêlat. Ora ånå sabawané wóng. sawusé ngumbårå mêcaki ambané kuthå Jakarta. Manúk dårå. Wít randhu síng tumiyúng pinggír kali. Tan kanyånå wóng wadón iku datan nolak apa kang dikarêpaké Súrjan. Tan kinirå wêwayangan iku bali ngaléla manèh nalikå Súrjan jumangkah íng plataran. . Wís róng taún dhèwèké ninggalaké papan iki. kalamún dudu manúk-manúk iku waé síng biså kêkanthèn klawan pasangané sinambi ngibêri akåså. ora ånå pilihan liyå Súrjan kudu minggat. Nganti saiki sawisé róng taún lumaku. Sêpi. Pancèné yå ngono. sinêksèn sêpasang manúk dårå kang kêkibêran íng têlågå iku. Aku bakal sêtyå kåyå sêtyané têlågå iki síng nyranti têkané banyu íng kapan waé. kêmbang kênångå síng wiwít mranggas lan plataran síng kathukulan sukêtsukêt têki.Angin Têlågå Angín dolanan pang randhu sangarêpé omah cilík iku nalikå Súrjan mudhún såkå bécak. Lan iku síng dadi alêsan Súrjan bali ing papan kêlairané iki. Níngrúm. Ing têlågå síng ora adóh saka omahé Níngrúm. Tan kuwat ngampah kanyatan síng gawé tatuné ati. Lan saiki mêsthiné biså uríp múlyå klawan juragan kayu síng cukúp suksès iku. lan nganti sapréné durúng akèh owah-owahan. atiné Súrjan pêrih. dhèwèké agé jumangkah nuju íng èmpèran omah síng sêlót kêlêm íng umúr. "Kang Súrjan ora susah sumêlang. Jalaran ora gantalan suwé amúng têlúng sasi såkå kêdadéyan kuwi Níngrúm wis dadi darbèké Dibyå. Atiné Súrjan kumitír. Isíh dadi sêsawangan kåyå mångså síng wís-wís. Súrjan nêlakaké råså trêsnané klawan Níngrúm. Panyawangé landhêp ngêmataké omah síng kêbak nyimpên lêlakón uripé duking uni. Isíh mlarat. Lan soré íng sawêtårå taún kêpungkúr iku saiki amúng dadi wêwayangan síng nêdhas íng dhådhå. Sawusé ngipataké síh trêsnané Súrjan.

Nangíng dinå iku tibå apês. Tumuli kanthi nglumpúkaké kêkuwatan jêrón dhådhå mårå dicobå Súrjan nyakêti lawang omah cilík iku. . Rainé cobå diungak mênjêro. rikålå bapaké wís ora ånå lan Súrjan kudu wani kêsampiran tanggúng jawab ngopèni mbókné. nuli malík råså bungah awít nyatané mbókné katón sêgêr waras ora åpå-åpå. Nalika têkan pawón. Nangíng síng digolèki ora ånå kono. Råså bingúng. wís dadi jêjibahané bapaké Súrjan sakåncå kudu ngudhúnaké. Mbók?" lirih lambéné Súrjan nyuwårå kanthi gêtêr. "Mbók kowé ånå ngêndi. Nangíng råså kagèt mau amúng sakêdhép nétrå. "Såpå kuwi?" dumadakan kêprungu swårå ringkíh såkå pawón. sapandurat Súrjan ora pêrcåyå. "Oh. Ora kåyå kabar síng têkå íng kupingé sawêtårå dinå kêpungkúr. Råså doså síng sakgumúk gêdhéné prasasat ngantêb dhadhané. Dinå kuwi nalikå íng pasar têka trêk kanthi mómót bêras. ånå ngêndi dunúng ngrêgani labúh labêté wóngtuwå síng wís wani ngêtóhi pati lan sóróh nyåwå? Åpå kudu lungå manèh awít kêtêmu mbókné kêpårå malah nambah atiné kasikså? Ora! Saibå sêlót mblêdhak tumpukan doså iku yèn aku kudu ninggal kanyatan iki.Mangu-mangu Surjan anggoné nêrúsaké jangkah. udan klawan panas. Ngélingi iku kabèh dadi gawang-gawang ing tlapukané Súrjan nalikå bapaké digåwå mulíh déning kåncå-kancané kanthi tatu dhådhå kang abót. Mangkono tuwúh kêkuwatané Súrjan. kêdadak tinggal glanggang cólóng playu kagåwå såkå solahé wanitå síng blénjani atiné. Atiné Súrjan lêgå. Wêkasané priyå iku gugúr ing kalané dhèwèké ngêmbari rosaning sêsanggan uríp kanggo ngopèni anak lan bojoné. Åpå Níngrúm iku jêjêré mustikané wanita? Åpå Níngrúm iku ngungkuli kamulyané wanitå síng naté nggémból Súrjan sangang sasi sêpulúh dinå? Síng mêrês susuné sabên mångså kanggo ngandêlaké dagingé. ijèn tanpå rowang. nyambút gawé minångkå burúh panggúl pasar kudu dilakóni. Sêpi. Bênêr! Aku kudu mlêbu omah. Dumadakan bak iku mrucút såkå gujêngan lan sarosané ngantêm dhadhané bapaké Súrjan. Alón kêbak pangati-ati lawang dibukak. Gênah kuwi swarana mbókné. Súrjan jumangkah kanggo marani papan pêturoné mbókné. ngêlak klawan luwé. Kudu piyé nalikå dhèwèké kudu adu arêp klawan mbokné. lagi waé tutúp bak trêk dibukak. Lincak síng pêngkúh iku kåyå nggambaraké pêngkuhé atiné síng nggawé. Nadyan mangkat ésúk mulíh wêngi. Gumléthak ånå ngambèn kanthi ngampah lårå. yaiku bapaké. lan sêdhih gilír gumanti. kahanan njêro têtêp sêpi. Nangíng généyå. Ånå ngêndi råså bêktiné anak mríng wóngtuwó. Wóng lanang iku agé mênyat såkå lincak. mirís. Kèlingan iku dumadakan mripaté Súrjan kêmbêng-kêmbêng. Sawusé róng taún ninggal tanpå pêpoyan lan saiki kêtêmu kanthi wóng tuwå wadón jroníng kahanan ringkíh. kênångåpå aku dadi liwúng jroníng ngadhêpi kahanan róng taún kêpungkúr?" Wís sawêtara Súrjan lêlungguhan ånå lincak síng têtêp pêngkúh sumèlèh íng èmpèré. Saibå wóngtuwa lanang iku ngêtóhi pati lan uripé kanggo ngêbóti kulåwargå. mangkono katêtêpané atiné. Nganti kasêtyané mríng kulåwargå kudu ditêmbús klawan tètèsíng gêtíh pungkasan. agé-agé dhèwèké jumangkah mênyang pawón.

Kêncêng. Dinå kêpungkúr mbókmanåwå lagi lali." wangsulané mbókné cêkak. "Kuwi bocahé.généyå kowé. "Bênêr Mas." wóngtuwå wadón kuwi sansåyå ora biså ngampah luhé kang têrús ngurút kali cilík síng ngrênggani pipiné. krungu tangisé Ningrúm surúp iku. aku wís ninggal Simbók sasuwéné iki. "Mbók aku bali mêrga krungu Simbók lårå nêmên." swarané Súrjan mêlas karo têtêp ngrangkúl lan ngambúngi pipiné mbókné sing wís kisút. "Yå Lé."Mbóók. Lé. Nggèr. Éwåsémånå wanitå sing róngtaún kêpungkúr ngrojah-rajèh atiné kuwi wís ora biså wangsulan. "Aku manút waé Mbók. Íng langit sansåyå pêtêng. Tangisé kasuntak. "Généyå. Wanitå síng diantu-antu Súrjan lan mbókné wís katón klédhang-klédhang têkå. "Mêngko kowé harak ngêrti dhéwé." Súrjan saiki anané amúng pasrah. aku Níngrúm. Wanitå kanthi pawakan kuru cilík lan praupané ciyut kuwi dudu wanitå síng asíng mungguhé Súrjan. Nggèr. lan síng biså amúng ngrangkúl kêncêng sikilé Súrjan." Súrjan njêrít karo ngrangkúl mbókné. .. wís.. Níng?" sagumuk pitakón lan sèwu råså bingung matumpå íng dhadhané Súrjan." agé-agé wanita kuwi ambrúk ing pangkóné Surjan." Gódhóng-gódhóng randhu ngarêp omah cilík iku kumitír katiyúp angín soré. murih kowé gêlêm bali. Súrjan lan mbókné wís lungguhan ånå èmpèran omah nyranti wanitå síng wís dijanjèkaké têkå soré kuwi. åpå kuwi bênêr?" "Aku síng mêling-mêlingké kanthi kabar kuwi. Tumuli wóng wadón kuwi nyritakaké mulå-bukané gawé kabar yèn dhèwèké lårå bangêt lan ngajab Súrjan biså bali. Sasat dhèwèké kêpéngín nglêbúr råså salah síng matumpå íng kêkêpané mbókné. aku. manåwå mangkono mêngko soré bocahé dakjaluké bisa mréné.. kabèh kanggo nêbús sagunúng dosaku klawan Simbók." kandhané Mbókné Súrjan klawan nudúhaké síng lagi têkå. "Simbók darbé tåmbå kanggo larané atimu róng taún kêpungkúr." pungkasan alêsan kuwi síng mrêntúl såkå wóng wadón tuwå kuwi. Dudu salah pandêlêngmu. "Yå. Mbókné síng ngêrti munggúh nasíb kang tumêmpúh ing panguripané Níngrúm múng biså kêmbêng-kêmbêng waspå nyipati kêdadéyan surúp iku. Barêng ngêrti såpå kang têkå. Kåyå kêprungu manèh angín tlågå síng dadi sêksi kåndhå-kandhané Ningrúm róngtaún képungkúr... Angên-angêné Súrjan tumlawúng. "Sêpuranên aku Mbók. Lé." Sawusé katón aríng. "Såpå ta Mbók wanitå kuwi?" pitakoné Súrjan sasêlané ngrantu síng bakal têkå. lan saiki kowé wís kèlingan manèh. Simbók wis ngapurå kabèh salahmu. Wís ora ånå salah tumrap awakmu. Súrjan dadi kagèt. gén.

nangíng ugå ora sêthithik kang múng manút miturút síng dikêrsakaké wóng tuwané. rêjêki lan pati iku ånå astané síng Ngrêkså Jagad. kapan anggónmu arêp ningkahan?" Ånå síng nyêmóni liyå manèh "Apa arêp golèk jaran síng nganggo sungu piyé?" Ugå ånå síng nyêmóni. Ulêm wís sumêbar. kåncå lan tånggå sak désa wís pådhå nåmpå ulêm. "Nyuwún pangapuntên Pak. Jammila ora kurang-kurang anggóné sêtiyar. "Punikå putêranipun Mas Martónó ingkang alít. Jammila bisané múng nangís ungkêp-ungkêp ånå sênthóng. Dhèwèkné ngaku mênåwå bojoné Mas Martónó kanthi nudúhaké layang kawín rêsmi såkå KUA. kula mbótên ngidini mênawi Mas Hartónó badhé émah-émah malíh!" Mêngkono pangucapé wóng mau kang asmå Tarni. malah miturút rêncanané arêp nanggap campúrsari. Udan tangís ora biså dikêndhakaké. asli níng palsu. Jammila ngrumangsani yèn ora manút karo wóng tuwané. bojoné Martónó. lulús SMP biasané bocah wédók diomahomahké wóng tuwané. nangíng wusånå kabèh mau gagar wigar ora sidå kalêksanan." Prasasat ånå lindhu gêdhé síng nêmahi ånå kêluwargané Pak Hartówiyónó. Dhèwèké rumångså diapusi mêlèk-mêlèkan. kamångkå kabèh kåncå lan tanggané wís nggraitå mênåwå pawóngan jókó lan prawan iki bakal sêsandhingan saklawasé urip. Dhèwèké kêpingin nêrusaké sêkolah.Jodho Mbókmênåwå iki wís garisíng pêpêsthèn mênåwå antarané Jammila lan Martónó dudu jodhoné. Wis dadi lumrahé prawan ing désané. Prawan sak umurané Jammila mau ing déså kéné wís dianggêp prawan kasèp. Ya kabèh mau salahé dhéwé gampang pêrcåyå ómóngan lan pangarihé priyå. Pranyåtå kabèh layang såkå Martónó iku aspal. kamångkå umuré durúng gênêp patlikúr tahún. kulå suwún ijab qóbúl antawisipún Jammila kaliyan garwå kulå Mas Martónó dipún batalakên. Lamat-lamat Jammila krungu pasémóné tånggå têparo lan kåncåkancané. nangíng kasunyatan nganti têkan sêpréné síng jênêngé jodho mau durúng têkå. pahargyan bakal digêlar sarånå gêdhèn-gêdhèn. Prasasat kåyå dipópók léthóng sak kandhang rainé kêluwargané Pak Hartówiyónó. "Rasah miling-miling. Pancèn síng jênêngé jodho. Ånå síng lêlandhêsan síh trêsnå kang suci såkå bocahé síng bakal nglakóni. têmbéné kêpingín biså nyambút gawé kanggo mbantu nyukupi kêbutuhané balé somah bésuké lan malês kabêcikané wóng tuwå. déné ingkang agêng nêmbé sékolah. mêngko éntúk wóng guwing lho!" Kabèh pasêmón mau yèn dirasakaké ati bangét anggóné nyêríkaké. Isín lan kuciwa bangêt såkå pokalé Martónó. katêríng ugå wís nåmpå panjêr. nanging jêjêré wanitå yå múng kanthi . "Sêlak kiamat lho. Nangíng wusanané malah nêmahi lêlakón kang nggåwå lingsêmé kabèh kêluwargané. sêmono uga gêdhúng síng kanggo pahargyan ugå wís nåmpå panjêr. Kapêkså pahargyan åpådéné ijab qóbúl dibatalké. Ånå wóng wadón nggåwå bocah cilík mårå mênyang omahé Pak Hartówiyónó yå wóng tuwané Jammila.

Gústi Allah paringånå iman ingkang kiyat lan manah ingkang sabar. Prasasat kåyå tumbu olèh tutúp. wís dadi nasibé yèn isíh kudu uríp .. Dhèwèké ora kontal godhané sétan. wóng luru-luru kêtêmu wóng golèk-golèk. mula kariêr yå têrús munggah. Mas Hardi. Priyayiné bagús gêdhé dhuwúr. Jammila wis olèh pênggawéyan ånå sakwènèhing pabrik.golèk pênggawéyan karêbèn olèh têtêpungan wóng lanang. ora liyå yå calón bojoné Jammila kondúr mênyang ndésa sak pêrlu nganakaké pêrsiapan ubå rampéné ningkahan.. Jammila nåmpå kanthi sênêng têtêpungan wóng lanang mau kang ngaku asmané Martónó. Yå wís dadi bêgjané Jammila. kêncêng lan singsêt anggóné tapihan lan kêmbênan. Nangíng lêlakón yèn durúng tutúg iku yå ånå waé sêbab musababé. Wulan Dulhijah kang arêp têkå bakal dirêsmèkaké. Cêkêl gawé ånå pêrusahaan swasta. Sêwulan sakdurungé rêncana ijab kabúl lan pahargyan. Dhasar pênggawéyané srêgêp túr sékolahé yå lumayan dhuwúr. sakliyané iku yå pancèn Jammila iku ayu praupané. Praståwå síng nggawé wirang kabèh kêluwarga wis dilalèkaké. Ora nganti gantaran sasi. sanajan digawé wirang nangíng dhèwèké isíh biså njågå barang síng palíng aji tumrapé wóng wédók. yèn mênganggo sarwå nècis. Jammila nêdyå lungå mênyang Jakarta. malah yèn ditlusur-tlusur sårå silahé isíh tunggal mbah canggah såkå Bu Hartówiyónó. Anggóné ngadhêpi pacoban mau kanthi ditåmpå ati kang iklas lan sabar. Dhúh. síng dhèk êmbèn kêlårålårå kêwirangan. malah nganggo èmbèl-èmbèl Drs. kabar síng ditåmpå déning Jammila bangêt ngagètaké. Ora pisan ora pindho. nduwé titêl túr yå cêkêl gawé pisan kók isíh jókó. Bús síng ditumpangi Mas Hardi kêcêmplúng jurang ånå tlatah Sêmarang. Bubaran mulíh såkå pabrík ånå wóng lanang kang ngêtútaké ånå sak mburiné Jammila. Hardi salah sijiné kórban mau. Priyå mau tunggal kabupatèn níng bédå kêcamatan. Bapak ciliké Jammila kang ånå Jakarta nyarujuki mênåwå Jammila arêp mèlu dhèwèké. mêsti akèh prawan síng kêpincút. saiki wís nêmu êmas sak gênthóng. sakliyané golèk pênggawéyan anyar ugå golèk lêlipúr ati kang nandhang wirang mau. cêkêl gawé pisan lan umur-umurané yå sak pantaran. Ora kuwat nandhang wirang isín ing désané. Saiki Jammila wis nduwé têtêpungan priyå síng kênå dipêrcåyå bêbudéné. Yå amúng têkan sêmono sêsambungan antarané Hardi lan Jammila. Priyayiné solèh rådå antêng sithik. Umumé sakumuré dhèwèké mêsti wís nggéndhóng anak loro utawa têlu. Jammila lan kêluwargané múng biså nêksèni têrbêlå kang diusúng mênyang pêkuburan désa. sakliyané kêtêmu jodhoné ugå biså nglumpúkaké balúng pisah. Yèn disawang saktlêraman pancèn nêngsêmaké. ora bakal ånå wóng bagusé kåyå mêngkono.. åjå nganti kêdadéyan kang wis kêpungkúr nêmahi manèh. mêngkono pênyuwunané Jammila rinå lan wêngi. Wêktu têlúng tahún anggóné nyambút gawé rasané kåyå dhèk wingi waé. Nangíng yèn gêlêm nastitèkaké. lulusan D3. Anggóné nlêsih-nlêsihaké calón bojoné iki nganti têkan asal-usulé. anggêr wanciné Jammila mulíh såkå pabrík pawóngan mau nyêgat sakpêrlu ngajak têtêpungan. Yå wís dadi bêgjané Jammila.

Mula bukané ya múng micara ngalór-ngidúl ora ånå tujuwan. Sêsrawungan mau dadi rakêt. Uripé Jammila lan kakungé katón bagyå mulyå. nalikå ånå sakwènèhé kanca nyambút gawéné têkå ngomahé Jammila nêpúngaké pawóngan sêtêngah tuwå síng wís dhúdhå. mbókmênawa ing têmbé mburiné bésúk bocah mau bisa dikóngkón njupúkaké banyu yèn dhèwèké wís tuwå ora biså gêmragèh. Sabên ndinå pådhå SMSan lan halo-halo lumantar HP. sakliyané biså mbantu bocah mau. nanging Gústi Allah nduwèni rêncana liyå. pêndhak tahún Jammila lan kakúngé nåmpå punjungan lan disungkêmi såkå pårå putêra-putêrané kang cacah ênêm. jalaran yuswané saiki wís ngancik sêtêngah abad punjúl sêthithik. pungkasané dadi kèlingan mênåwå pawóngan mau kåncå barêng nalikå tindak haji têlúng tahún kêpungkúr. tanpå watês nganti lambéné klómóh.. Mbúh kêpriyé larah-larahé.. nangíng bêgjané manèh ora susah opèn-opèn bocah. nangíng bédå brêgadané. Wóng têluné pådhå ngguyu gayêng. blanjané kang gêdhé kanggo mbantu ponakan-ponakan síng ånå ndéså.ijèn. Karêpé Jammila. Rinå lan wêngi Jammila ora kêndhat-kêndhat anggoné ngatúrké panuwún marang Gústi Allah. mulå ora sawêtara suwé Jammila wís biså nglalèkaké kêdadéyan mau. makapíng-kapíng. é. Kabèh wís mêntas uríp ånå liyå kampungé. . Malah saiki anèng omahé ngopéni salah sijiné ponakan kang diangkat minångkå anak pupón. Jammila wís ora kélingan. Jammila gêlêm diajak têtêpungan. blanjané nglumpúk dadi siji. panguripané diênggo nyambút gawé pinångkå ngibadah marang Gústi Allah. Yå wís dadi bêgjané Jammila. saiki wis winêngku déníng kakúng sanajan yuswané wís rådå sêpúh. Alhamdulillahi rabbil ‘alamin. Yaiku mau dadi margané wóng saklórón pådhå kêpingin ngadêgaké balé somah. kakúng putri pådhå nyambut gawé. Íng sakjêroné ati kåyå-kåyå wís ora kêpingin omah-omah. Iku mau karêpé Jammila.

kålå-kålå nóntón barêng. Aku kagèt nalikå sak wijiníng dinå Múrni nyêdhaki aku. Múrni wis ngêntèni. Nalikå aku bali nyang omahé. kanthi tanpå tak kira sak durungé.. Åpå síng kudu tak tindakaké manèh kanggo mitulungi Múrni såkå anggóné susah pikiré? Aku isíh kèlingan. Wís limang tahún anggóné omah-omah nangíng durúng diparingi mómóngan. antarané aku lan Murni durúng tau ånå prajanjèn åpå-åpå. ngêtêraké kuliah lan mêthuk. nangíng anggónku sabên dinå runtang-runtung. brêgas. nangíng ora kêtêmu. jaréné trêsnå kuwi ora kudu anduwèni." kandhané Múrni karo mapan lunggúh ånå têras ngomah. nyatané sambaté Múrni yå múng mênyang aku. dadi wóng kók ora ngêrti ditrêsnani. Sêjatiné aku ora kêpéngín kêtêmu manèh karo Múrni. Aku mèlu-mèlu lunggúh ånå ngarêpé. Mas Danang síng jaréné nyambút gawé dagang ånå njaban kuthå. durúng tau ånå rêmbúg trêsnå. Atiku trênyúh nyawang praupané síng aclum tanpå sunar. njúr aku duwé trêkah ." kandhané karo nggujêngi tanganku kêncêng. lha wóng sak suwéné iki ora tau ånå têmbúng åpå-åpå antarané aku lan dhèwèké. aku wís ngêrti yèn Mas Danang pancèn wís êmóh mulíh. amargå aku wís janji yèn arêp nggolèki sak kêtêmuné nangíng nyatané ora nêmu asil åpå-åpå. lan yå pancèn pintêr ngruntúhaké atiníng wanitå. wóng nyatané pangganggêpé nyang aku yå kåyå karo kangmasé dhéwé sênadyan kanggoku ora ngono. nangíng aku yakin yèn kuwi tangisíng kabagyan. pancèn arang arang mulíh wiwít sêpisanan ngêpèk bojo Múrni. Kanca-kancané ora ånå síng ngêrti. nangíng yèn ånå åpå-åpå. mangan ånå rèstóran barêng. Bingúng nggónku arêp wangsulan. Mripaté kåcå-kåcå. Kók yåtalah têmên tå Múr. Nangíng aku mono dudu wóng síng jênêng ngaji pupúng. limang tahún kêpungkúr. åpå ora anèh yèn diarani ora ånå apa-apané? Nyatané jêbulé Murni múng nganggêp aku kåncå. "Wís Mas. utawa sêdulúr tuwå. Njúr åpå sak suwéné iki batinmu wutå? Lha nangíng piyé manèh. Tanpå tak kandhani dhèwèké wís ngêrti wangsulané. Malah saiki ora kråså yèn dhèwèké wís natóni atiku. "Aku mèlu sênêng. polatané sumringah katón yèn lagi bungah atiné. Mas Danang trêsnå karo aku. Lha piyé manèh. Ora kråså. aku kalah samubarangé karo Mas Danang. nalikå aku isíh cêdhak karo Múrni. aku ikhlas kók. Wiwít dinå kuwi aku banjur adóh såkå dhèwèké." múng kuwi síng biså tak kandhakaké. Pancèn. "Mas. Mokal aku banjúr nêsu-nêsu. njúr manungså åpå aku iki yèn têrús émóh mélu cawé-cawé. jêbúl biså ngrêbút Murni såkå aku. Múrni omah-omah éntúk Mas Danang. Ya wís. Kånå bagús. utåwå rumångså dikianati. kêbandhan. Danang kancané kuliah. Lan sêtahún sakwisé. mripatku mèlu kåcå-kåcå. nangíng aku yå yakín yèn kuwi dudu tangisíng kabagyan amargå batinku pancèn nangís tênan.Pinaringan Ésúk kuwi aku nyoba manèh nggolèki Mas Danang. Pupúng bojoné adóh.

élíng. Nangíng sipat élingku isíh luwíh mênang. síng sajaké ora sabar. Dúh Gústi. sak wijiníng wêktu mêngko Mas Danang bakal ngêrti yèn kowé kuwi wanitå síng bêcík. "Lha nyang ndi?". saéngga ora biså mulíh sêminggu sêpisan kåyå adaté. aku iki rak sisihané?" Múrni ora trimå. Atiku trênyúh. Nangíng ésúk kuwi Múrni mårå nyang ngomah. Mauné sambaté Múrni múng amargå anggóné Mas Danang arang-arang mulíh. síng sêpulúh tahún lagi diparingi mómóngan yå akèh. HP-né ora tau aktif. Apa múng amargå aku dúrung biså ngandhút banjur aku dikiwakaké Mas? Åpå aku iki wanitå síng ora ånå gunané? Åpå kuwi ukuran bêcík lan alané wanita síng kudu diwêngku priya?" saiki êluhé wís wiwít dlèwèran ånå pipiné. kênångåpå ora. aku yakin. Wusanané aku múng nggêgêm tangané kêncêng." mripaté Múrni wiwit kåcå-kåcå.síng nékå-nékå. "Ora ngêrti. suwé-suwé Múrni banjúr biså nåmpå. Biså ugå Mas Danang lagi akèh urusané. pucêt kaya wóng kurang turu. . síng tak trêsnani wiwít tahúnan kêpungkúr. nyèlèhaké atiné síng kêlårå-lårå. "Wís sêsasi Mas Danang ora mulíh Mas. nangíng Mas Danang kuwi lho. Katóné Múrni wis pasrah. lan aku yakin yèn kowé ugå bakal énggal pinaringan mómóngan. "Aku ngono yå bisa waé sabar Mas. saiki sêméndhé ånå dhadhaku. Tangisé sangsåyå ndadi." aku nyoba nglipúr atiné. åjå ndakwa síng ora-ora sak durungé ngêrti búktiné. Wingi kuwi malah têmbungé rådå nglarakaké atiku lho Mas. kuduné kabar-kabar Mas." aku nyoba nglipúr atiné. wóng lagi limang tahún kurang. níng wóng pancèn wís gawéyané. Élíng. "Kowé kudu sabar Múrni. "Yå sabar tå Múr. Isíh ésúk bangêt wóng aku durúng mlêbu nyang gawéyan. jaréné ora ngirå yèn jêbulé aku iki gabúg. Aku kêtungkúl anggónku nyambút gawé. Aku banjúr nggolèki sak kêtêmuné. "Múrni. Praupané pêtêng. wóng aku mono yå múng burúh cilík ånå pabrík sêpatu. Yèn nuruti karêpíng ati. nangíng nganti pirang-pirang dinå ora nêmókaké asíl. Alamat síng ugå tau dikandhakaké jêbúl dudu omahé dhèwèké. pisan ji iki aku kêpêksa kumlawé ngêlús-êlús rambuté. Malah tanggaku kånå ånå síng pitulas tahún lagi duwé mómóngan." Wís mèh sêsasi sak wisé kuwi aku ora kêtêmu manèh karo Múrni. kåyå-kåyå aku kêpéngin ngrêngkúh dhèwèké lan tak rangkúl kêncêng ånå ing dhadaku. Kuthå panggónané nyambút gawé síng tau dikandhakaké nyatané orå. wanitå iki. Lha åpå Mas Danang apúsapús? Atiku wiwít ora kêpénak. kajåbå múng praupané síng aclum tanpå sunar. Nganti tak réwangi lêmbúrlêmbúr." kandhané karo ngampêt tangis. "Yèn ngonoå. Nangíng suwé-suwé Múrni kandha yèn Mas Danang sajaké cuwå amargå Múrni ora bisa énggal duwé mómóngan. kuwi bojoníng liyan." Åpå ånå wanitå liyå síng luwíh biså lêladi katimbang aku? Åpå wanita mau síng biså nglahíraké kêturunan kanggo dhèwèké?. Ora ånå tangís síng dikatónaké nalikå aku bali lan ngandhakaké yèn ora biså nêmókaké kabar ngênani Mas Danang. sênadyan ånå tatu síng pathíng cómplóng íng sak kiwa têngêné. sirahé disèndhèkaké ånå dhadhaku. åjå nganti. Wís bèn ati síng rêsík iki têtêp rêsík sak lawasé. Ora. ora múng amargå supåyå bisa luwíh akèh pamêtuku nangíng ugå supåyå biså nglalèkaké Múrni.

Róng sasi sak uwisé. "Éman pênjênêngan rawúh radi kasèp. Sak têkané rumah sakít. panjênêngan kancanipun?" pitakóné wóng wadón mau. lan mlêbu kamar síng dikandhakaké Guntúr. Sumiliríng angín soré ngobah obahaké wít kêkêmbangan síng manékå warnå kang tuwúh ånå ngarêp omah." wóng wadón mau nangís sangsåyå bantêr. kók tégå ninggalaké aku lan anaké síng wís têlu. "Oh. wís duwé anak têlu. inggíh. tatunipun awrat. Ora ngêntèni sésúk-sésúk aku dina kuwi ugå budhal nyang Sêmarang. ånå pangarêp-arêp síng sumirat såkå mripaté. punikå kamaripun Mas Danang?" pitakónku ngati-ati.. kulå Sigít. punikå. jêbulé aku iki wanitå. . Wóng wadón mau katón abang mripaté.. Tangané síng siji ngêlús wêtêngé síng wiwít katón mucu-mucu.. Múrni lan wóng wadón mau banjúr salaman." kandhané manèh tanpå ngêntèni pitakónku. nangíng ora katón kåyå wóng lagi lårå.. Múrni jêbul lagi waé têka såkå lunga. katón bungah atiné nalikå wêrúh aku têkå. amargå nyatané aku pinaringan." aku. "Ngandêg?" Múrni múng manthúk. wís têlung sasi kók ora kråså. Soré kuwi aku ngancani Múrni thêngúk-thêngúk ånå ngarêp omah. tênan-tênan wanita sing ora nguciwani. Aku ngêrti åpå síng dikarêpaké. ya kuwi piyé bisané ngabaraké kabar kuwi mênyang Danang. "Nangíng ånå rasa sukúr. "Sêdåså tahún dadós sisihanipun. aku lagi waé såkå rumah sakit. ya ampún Mas. Aku kagèt." kandhané wanitå mau. "Inggíh. lan ngêrti yèn jêbulé Danang wís duwé bojo. Nalikå aku têkå." kandhané. "Mas.Múrni. Sak kala praupané Múrni pucêt. aku kapusan priyå.." wóng wadón mau nangís sêsênggukan. móndhók ånå sak wijiníng rumah sakít nèng Sêmarang. nangíng dhèwèké wís ora kêpéngín nangís manèh. "Nyuwún sèwu. njågå supåyå åjå ambrúk. "Ora ngirå. aku kêtêmu wóng wadón ayu mêtu såkå kamar mau. mêntas nangis. biyèn tilas kancané kuliah Mas Danang. Gagé-gagé aku mårå nyang omahé Múrni. "Kula bojonipun Mas Danang." Múrni unjal ambêgan. Mbókmênåwå êluhé wís êntèk nalikå ngêrti yèn Danang wis ora ånå. dumadakan aku krungu kabar. "Aku ngandhêg. Kabar mau såkå Guntúr. aku nggujêngi lêngêné kêncêng." têmbungé alón. Jaréné Mas Danang nêmu kacilakan. Mas Danang sampún kapundhút.

råså síh katrêsnan mau kók ora dadi tuwúh subúr. Dhèwèké mandhêg ånå ngarêp omahku sak pêrlu ngêtêraké layang såkå Dhík Sri ing Bantúl. nêmbé kapíng loro aku dolan mênyang omahé íng Bantúl. Kêdadéyan mau wís kêlakón udåkårå têlúng pulúh tahún kêpungkúr. rikmané irêng kêtêl tur dåwå nganti sak ngisoré bókóng. Aku saiki wís duwé kêluwargå dhéwé. nangíng såpå ngira yèn síng duwé jênêng mau pawóngané ayu. jan ayu tênan. Nalikå ing Sålå dhèwèké ndèrèk Pakdhéné sak prêlu sékolah. dhèwèké yo têrús nglalèkaké aku. wís kênå dijagakaké. sêmånå uga Dhík Sri. dêdêg piyadêgé sêdhêng. Ugå sêjajar mênåwå ditandhíngaké karo Kharisma Kapór utawa Karina Kapór bintang film saka India. Antarané aku lan Dhík Sri íng Bantúl wís suwé anggóné sêsambungan kêkancan. ya múng amargå jarak antarané Sålå lan Bantúl mbutúhaké wêktu sêtugêl dinå mênawa arêp kêtêmu. Ah. ora ngêrti sak tênané. Lulús såkå pamulangan SMA aku lan Dhík Sri pisah.. Mbúh amargå arang anggónku kêpêthúk. nétrané bundêr irêng katón kåyå ngétókaké sunar. mêngkono aku nyêbut jênêngé. Dhík Sri. prawan såkå Bantúl Swarané sêpédha mótór pak pós såyå suwé såyå cêtha. . Wah. kanggo ukuran zaman sêmånå åpå manèh zaman saiki jênêng mau katóné ndésani lan ora madólké. sênajan nalikå isíh sêkolah awór dadi siji. sêmono ugå dhèwèké tak kirå wís pêputrå akèh. nangíng råså trêsnå mau lagi tuwúh nalikå aku karo dhèwèké wís pêpisahan. Sêthithík mbåkå sêthithík ilang kêsilêp wanitå liyå. Mbók mênåwå lagi sêjajar mênåwå ditandhingaké bintang sinêtrón Marisa Haque utawa Soraya Haque. Pacaran sasuwéné mèh nêm tahun. mèh sêtêngah sasi sêpisan layang såkå Bantúl têkan omahku. asmané kang komplét Sri Partinah. Pókóké ora kalah ayu yèn ditandhíngké karo Inul Daratista pênyanyi ndhangdhut síng wís kawêntar yèn nyanyi gawéné ngobahaké pérangané awak. malah íng wêktu saiki sêsambungan mau dadi sêsambungané antarané wóng wadón lan wóng lanang síng nêmbé pacaran. awít anggoné omah-omah luwíh dhisík tinimbang aku.. ya amargå sakliyané adóh panggónané ning síng gênah kanggo ragad mrånå aku ora duwé. mangkat lan mulíh sêkolah bêbarêngan goncèngan pit èlèk iki. katóné yo ora béda karo aku. sanajan isíh dadi tênaga hónórèr lan Dhík Sri bali mênyang Bantúl sak prêlu mulíh lan golèk panggawéan. mulå ya múng liwat layang aku lan dhèwèké pådhå ndhudhah råså síh katrêsnan. Pakulitané kuning rêsik.. Dhík Sri sakdhuwuré pênyanyi mau. Sêpédha onthèl tahún 70 dadi pawitanku. ugå sêjajar mênawa ditandhíngaké Ayu Azahrí utawa Sarah Azhari. saumpamané zaman biyèn aku wis duwé sêpédha mótór utawa HP mbók mênåwå critané bédå. sêmono ugå sêtêngah sasi sêpisan layangku têkå ing omahé Dhík Sri...Sri Partinah. ya adóh.. Yå mêrga såkå iku anggónku ngêrtèni watak lan bêbudèné yå múng saktléraman. aku nyambút gawé dadi pêgawai Pêmêrintah.

. Nangíng nalikå dhèwèké . ugå wêwayangan sakumpamané. mula rêzêki têkå lumintu tanpå kêndhat-kêndhat. Jêbúl Dhík Sri iku múng ayu lahiré thók. "Alhamdulillah. sanajan blanjaku isíh utúh tanpa pótóngan.. Sanajan múng dadi bojoné pégawai cêndhèk. "Mas. aku ora nulak nalika dhèwèkné kêpingín nindakaké sarêsmi. tansah nêrima ing pandum. Aku ora sêmaúr babar pisan. kåyå padatan aku lèyèh-lèyèh ånå sênthóng. mulå blanjané yå múng sakimit. kósók baliné Dhík Sri wanodyå kang kédanan båndhå. wah. Wêwayang kang éndah mau sêthithík mbåkå sêthithík ilang. pêndhak sasi ora tau nggåwå mulíh blånjå. Karêpé pêndhak mêtu rêsèpsi jagóng utåwå acara arisan kampúng waé kudu nganggo sayak anyar. Kåyå-kåyå aku lan dhèwèké wís rêsmi bêbrayan. Balé somahku tansah ayêm têntrêm kêbak råså bagyå múlyå. Yå amargå uripé sing srakah iki aku dadi katut kêcêmplung utang bank. Atiku wís jèngkèl. iki turahané blanjaku sasi iki. mênåwå masalah siji iki. Bêbudèné èlèk lan wataké angèl bangêt. Kamångkå aku kudu nyicíl kapíng patang pulúh wólu. dikirå síng kakúng bayarané gêdhé túr ajêg åpåmanèh têmbéné mburi éntúk pènsiún. Dhasar wóngé ayu rupané. bêbudèné ugå ora nguciwani. Dikirå dadi bójón PNS iku énak lan kêpénak. Bubar gajian tanggal siji kåyå biayasané kabèh blanjaku bruk pêthuthuk tak pasrahné Dhík Sri. karêbèn mênåwå ånå tamu nginêp biså longgar!" mêngkono pênjaluké Dhík Sri. nangíng Dhík Sri tansah ngaturaké pênuwún marang Gústi Kang Måhå Wikan. ganti wêwayangan síng kahanané kósók baliné.. iki wis cukúp kanggo sêsasi Mas. Sanajan múng uríp manggón ånå Pêrumnas jêmbaré múng sak cuplêk. ngêdêgaké balé somah kang ayêm têntrêm. aku lan Dhík Sri kêlakón sêsandhingan dadi laki rabi. aku lan Dhík Sri pådhå karêmé. Wola-wali ora jêlèh-jêlèh. "Nyoh Dhík. Yå kåyå mêngkéné iki sing diarani aku wóng síng kêbênêran anggónku têtak. Yå amarga aku lan dhèwèké isíh klêbu têmantèn anyar mula najan isíh awan. nangíng rasané kaya uríp nèng swarga. Mulå pêndak byar njalúk barang-barang síng rêgané larang. Bisaku múng ngêlús dhådhå." sémaurané Dhík Sri karo nyawisaké sêgå lan jangan kanggo mangan awan. tak kirå ora bakal cukúp kanggo nyukupi kêbutuhan sêsasi. mbók omahé dhéwé iki digawé tingkat. jan kaya uríp nèng swargå kaé. Pancèn tak akóni. ora sawêtara suwé Dhík Sri nusúl. sak karêpé anggónmu ngatúr lan nyukúpké!" Åjå mênèh jênêngé múng siså blånjå.Kêdadéyan lindhu gêdhé síng nêmahi tlatah provinsi Jawa Têngah lan Daérah Istiméwa Yógyakarta kang lagi kêpungkúr ndadèkaké aku kèlingan marang dhèwèké. amargå aku múng sawijiníng PNS andhahan kang gawéyané múng dipréntah thók. kêndharaan sêpéda mótór iki lagi ngancík cicilan kapíng wólu. mênåwå ånå kurangané aku bisa duwé asíl såkå opah jaitan síng tak tåmpå. Wêwayangan nalikå pacaran kumlébat wélå-wélå kåyå waé lagi kêlakón dhèk wingi. Kabèh mau yå amargå Dhík Sri wanodyå kang solèkhah lan gêlêm mbantu èkèr-èkèr golèk pangan. Kamångkå satêmêné aku iki kêpingín uríp mulyå sanajan múng kanthi uríp kang prasójó. Bubar mangan awan.

nangíng layang såkå Badan Kêpêgawaian Nêgara Kantór Wilayah II Jógja. mugå-mugå Dhík Sri lan kêluwargané di diparingi slamêt såkå lindhu gêdhé iki. Bisaku múng nyênyuwún marang Gusti Allah. arêp lungå yå ora tak gondhèli. Aku bisa lulús såkå PNS kanthi slamêt lan dhuwèni hak pènsiún.. Wóng wadón síng ånå jèjèrku ora liyå yå bojoku tak rangkúl. "Dhasar wóng wédók ora duwé utêk.. mênåwå yèn aku lagi lungå nyambút gawé mênyang kantór. sanajan ayuné ora kåyå Dhík Sri. jêbúl layang síng nêmbé tak tåmpå mau dudu layang såkå Dhík Sri ing Bantúl. dhèwèké ugå lungå. Lamat-lamat aku krungu lapórané tånggå têparo. Ah. nêsuku ora bisa tak ampêt mênèh. Yå wiwit dinå iku aku ora caturan karo Dhík Sri. kang ngabaraké mênåwå aku saiki wis púrnå dadi pènsiún. Mak gragap aku élíng såkå anggónku ngalamún. níng mênåwå wís ora iså diatúr yå sakarêpmu. dhasar wóng wadón síng ora ngêrti agåmå. mulå tinimbang kêbacútbacút luwíh bêcík tak jak ngadhêp ning kantór pêngadilan agama sak pêrlu tak wènèhi layang pêgat. Dhèwèké tak sêkarép. ora susah dadi gêgayuan síng mulúk-mulúk síng tundhóné múng nyêngsarakaké dhéwé.malah njalúk supåyå sêpéda mótórku diijólké mobíl. mbók yó ngrumangsani awaké dhéwé iki såpå!" untúng tanganku ora sida nêmpilíng rainé. nangíng bêbudèné ora nguciwani.. . yèn isíh kêpingín dadi bojoku ya kudu ngêrtèni kahané síng lanang síng kêrjané dadi PNS. malah jaré wís naté ånå wêrúh dhèwèké goncèngan karo wóng lanang liyå mlêbú sakwènèhíng hotèl. amargå bojoku njiwít tanganku.

Êndi jêjêré dianak-anakaké uwóng yèn banjúr nyiyå-nyiyå wóng tuwå. gódhóng mlandíng sakcoklèkan íng pinggír dhalan waé babar pisan ora. Wêrnå-wêrnå waé. Srêngéngé waé múng nginjên saklèlètan. ora lidók síng loro dróp out.Kadhúng Klêbús Pirang-pirang dinå iki langité suntrút. Síng mênyang wadhúk yå mênyang wadhúk. wóng karo wóng lanang. Mênåwå tå udan blêbah. Sêpirå pêmêtuné wóng êbêr-êbêr. Lha kók isíh nggamblók karo êmbók. Gèk iki síng kêmbar kèri mogak-magik. Malah sók ånå unèn-unèn mêndhúng ésúk kêtigå dåwå. Êmbók? Lumrahé wóng jêjodhoan yå omah déwé. Kåyå ora tau kêpêthúk waé. ora dhuwé hp síng anyar dhéwé. Guru-guru sêkolah iku múng pådhå nyêkukruk. síng cumpèn sanguné. Rak yå ora pantês." Êmbóké ora mangsuli. Gêdhèn-gêdhèn kalanjånå. Síng wédók wís suwé ora ånå síng wêrúh parané. Wís ora kuwat nyambut gawé. Amargå olèhé dódólan mênyang warúng ugå ramé wóng nggódhóg wédang. Ngåpå répót-répót diréwangi rêkåså yèn síng diarêp-arêp wís . Banjúr lunggúh dhêlêgdhêlêg. Sêmono ugå síng mênyang sêkolahan. ora iki ora iku. Síng mênyang sawah yå mênyang sawah. Dhèk êmbèn mono. Judhêg dhêg yèn wís ngéné iki. Usúp dhéwé mèlu-mèlu wêgah-wêgahan arêp ngåpå-ngåpå. Wragat nyaút kånå nyaút kono. Móngsók mångså kêtiga ésúkésúk udan. wóng êmbóké wís tuwå. Wóng Mbók Sutik iku jané ora kêpingín mudhêg åpå-åpå pêrkarané Usúp. Bédå manèh si Usúp. Pijêr mógók waé. Kabèh wóng pådhå têmandang ngåpå tå ngåpå. Åpå olèhé dódólan dibóróng uwóng apa piyé?" pitakóné êmbóké. Adaté såkå warúng digawakaké rambanan kalanjånå. Udad-udúd linthingan gawéyan. síng êntèk kós-kósané. Wiwít ésúk nganti soré praéné kaya kalurúp pêtêng bêngi. Jalaran kêgåwå håwå síng angêt banyu gênthóng. síng ora kåyå kanca-kancané. Pungkasané mèlu-mèlu dróp out. ndêk isíh roså tau élíkélík. "Ora lho. Síng durúng bayar SPP. Gèk karêpé kabèh karêbèn pådhå kuliyah. Atiku iki lagi ora karu-karuwan. warúng banjúr ditutúp krêkêp. "Wóng ora dhuwé mbók ora usah dhuwúr-dhuwúr angên-angêné. Nangíng iki blas ora digawakaké åpå-åpå. Najan uga múng mêgógmêgóg ånå mbranjang." Barêng wís mêncit ruwêt rêntêngé. kamångkå Mbók Sutík isíh sênêng uríp. numpak sêpédha anyar. tambah pupóné sambat lårå. Gèk hawané njêkút sisan. Túr manèh athík kåyå têmantèn anyar. Ditinggal bali ngomah. Kók ndadak mupu bocah nganti papat barang. "Ora nggagas. Nangíng piyé manèh. Súp. Upåmå ånå ngomah ésúkésúk åpå yå arêp jagóngan ngglênúk. Åpå yå ora marakaké ati dadi ngêkês. Mbók. Iki mau kók olèhé risik. Ora kétang ngubêngi galêngan thók. olèhé posah-pasihan paribasan main kêtoprak. Åpå munggúhnå êmbók siji waé arêp dikono-kono. banjúr thêngór-thêngór nyawang ingón-ingóné síng thêngór-thêngór nyawang Usúp.

"Bédå síng kêpiyé hé. Yèn múng pêrlu aku karo sliramu nyat ora ånå bédané. Yèn balèn ya ora balèn-balèn. Åpå aku kók dadèkaké batúrmu ngono waé?" "Dhík. Dhík. Najan simbók åpå sêdulúr yå kudu digathukaké. "Yå uwís! Mumpúng durúng kasèp aku yå wêgah yèn múng kókdadèkaké kåyå babumu waé. Durúng síng pupón-pupónmu." wangsulané Usúp. Nangíng wóng jêjodhoan kok ora klóp iku yå gèk piyé. Yèn pisahan ora pisahan. Saiki Usúp lagi ngrasakaké tênan barêng kabèh síng digånthå gånthå buyar. Pupón-pupóné ugå mèlu-mèlu bubar-buyar golèk uríp dhéwé-dhéwé. andan-andan gawé ngamal bêcík. Mbók wís gèk ménakké awak. Mas. Pêgatan yå ora. Wóng sisihan wís sêprono-sêpréné kok ora tau gêpók sénggól. Kabèh síng tau ditakóni kåyå kétók ngéglå. Súp? Åpå tiru-tiru nggón ." kandhané Rati zaman têmantèn anyar-anyarané. Usúp múng kari diwènèhi wêktu sêsasi manggón ånå kånå. Mas? Awan sliramu mênyang warúng. Dhík! Móngsók dhuwé wóng tuwå siji waé arêp dipantèkaké. Gandhèng ora tau kêplók síng wédók pilíh ora awór karo Usúp. Kèrikèri omah-omah iku múng kajat patang dhina. síng wédók. Íng kånå kéné lamuké tambah kandêl. Wóng loro atèn-atènané pancèn padha atósé. Nangíng síng wédók ora cócóg. Rati trimå urip ijèn karo awaké. Tånggå-tanggané nganti pådhå ngråså. Bêngi ngopèni êmbókmu. Saiki dhèwèké kèlingan karo Rati . Simpênan mas-masan tambah mokal. wóng durúng duwé mómóngan dhéwé. Jaman sakiki lho. Mas? Síng ora ånå bédané iku panêmumu åpå panêmuku? Yèn sliramu ajêg ngono iku síng ora ånå bédané yå panjênêngan dhéwé tå. "Wóng ånå panti jompo lho. Disênggúh arêp malíng. Dudu jaman dhèk sêmånå. "Ora. Gèk ånå ngêndi piwalêsé ånå diopèni wóng tuwå biyèn. Sêsasi åpå róng sasi pisan tilík mrånå rak yå biså. Kari êmbóké síng isíh sênêng nginang susuran mbako énak. Karomanèh awakmu ya ora isa nyujupi butúhé êmbókmu. Rina wêngi anggêr ånå wêktu lodhang mêsti dibolan-balèni. Yèn ora cócóg yå uwís!". Najan ora tau ongkang-ongkang kåyå wóng síng wís pikún. Usúp yå múng ngguróni karêpé dhéwé. Jaman sakiki iku wóng wédók jaré wênang ngatúr awaké dhéwé. ora kèlingan sisihanmu åpå? Mbók sók-sók iku diéndhangi. "Súp. wóng jêjodhowan iku ora múng nggathúkaké aku ora sliramu. Mbók wís didókók kånå waé. Kanggo mbayari utangé olèhé ngragati pupón-pupóné. Mas?" "Ora. Ngabar-ngabaraké waé yå ora tau. Najan arêp mapan ånå paturón yå kobêr èyèl-èyèlan. Gêdhèngêdhèn opèn-opèn pupón nganti papat. Usúp iku kók olèhé ora ngawaki. Lé. Kåyå panêmuné êmbóké Usúp. Bèn simbók dhéwé iså kawór karo kancakancané." Sangsåyå angêt ómóngómóngané Usúp karo Rati dhèk sêmånå. Géné ora ånå síng diurús awaké dhéwé yå pêrlu diurús. Ora kèlingan åpå piyé jaman arêp éntuké Rati biyèn. Bubar buyar. Sêdhêng êmbóké ditêngênaké waé Rati ora tau sarujúk. anggêr nyawang langité isíh bruwêt. Bênêré wís kirå-kirå sêpulúh taún Usúp karo Rati pisah ambèn. Najan ora tau dadi udan tênan.séjé gagasané. Diréwangi bêngi-bêngi grumutan mènèki cêndhélå diurak wóng akèh. Mas Usúp. Kahanané Usúp tambah susah. Mênêng-mênêng warúng ugå wís kadól. Dhík!". Sêdhêng Usúp têtêp ngugêmi karêpé dhéwé. "Lha têrús aku piyé. Karêpmu iku piyé hé.

"Súp! Ngåpå sliramu iku?" panyêluké êmbóké manèh. Såpå ngêrti têkå-têkå ditundhúng lungå tênan. Niyat ingsún olèhé mlaku rådå ndhêlík-ndhêlík bèn ora kêsawang wóng. Usúp tambah olèhé pêtêng ndhêdêt." grênêngané êmbóké. Súp! Andikna ngaku dadi wóng lanang. Bêgjané síng kêlakón dadi panggêdhé åpå wakilé rakyat. Rékaké yå karo nggåwå ênthil-ênthil warúng. Mêngko rak ndaraki aku síng diarani ngono. Dadi mokal duwé pangarêp-arêp gêdhé karo wakíl-wakíl iku. najan ora ånå síng diwakili. Lé. Yèn ora ya gèk kêpiyé ngono jaréné. Mêngko gèk mênêngmênêng wís suwé oléhé bukak dhasar..tilipisi kaé? Jêr rabi jêr pêgatan? Gèk síng diburu iku åpå jan-jané? Gontagantiyå kaping sèkêt jaran kaé yå yå pådhå waé. Mbók. Mbók! Wís ora tau mènèhi åpå-åpå. Wóng tumindak. Mbók!" "Lha yèn ora iku yå gèk élíng. Ora sithík. Dirasani kiwa têngên. Wêdi iku rak yå mapan nggåwå êmpan ta. Kêpêrluan sêdinå-dinané ora dadi soal. Gagasané mrånå-mrånå parané. pókóké nanggóri jaman kåyå ngéné iki åpå-åpå sarwa angèl. Ngongkak-angkèkaké bangkèkan. Nangíng wóng lanang iku wajibé ngluru. Bèn kênå kanggo mbêsêli si Rati. Mbók. Nyobå nggléthak ånå lincakan ya múng kêlap-kêlóp ora bisa mêrêm. Aku kók tinggal ora åpå-åpå anggêré aku ora kók pantèkaké. Ududé diguwang banjúr ngadêg.. Pancèné dadi pårå-pårå iku glèthèk pêthèlé múng pagawéyan kanggo ngurang-ngurangi pêngangguran. Urípku saiki kók kåyå ora ånå gunané ta. api-api ora butúh wóng wadón. Åpå síh dibacútaké åpå ora. Kåyå pêtêngé langít patang ndina iki. Yèn isíh yå gèk piyé mêsthiné. Kók yå kêbangêtên wís sêpuluhan taún ora éndhang-éndhang sisihan. najan wís ditåtå mêning mêning jêbúl sók ora mêsti lêmpêng dadiné. Ora suwé klithih-klithik njupúk sandal jêpít. Aku kuwatír yèn dhèwèké muni-muni kåyå ndisik manèh. . Mêngko yèn têkå-têkå ditundhúng lungå åpå ora wirang?" "Alah jabang bayik." "Ora krasa ya bèn ora kråså. Pancèn aku iki yèn karo wóng wédók wêdi lho. Aku lagi putêg." Diunèni kaya mêngkono karo êmbóké Usúp dadi njênggèlèk." Haaah! Aras-arasên. Mbók. Ora sudi ngênglêng aku lho. Kêsandhúng-sandhúng íng waråtå kêbêntús bêntús íng tawang. ora diluru. Mbók. Mênåwå tå ora jumbúh karo kêrsané Pangéran. Lha kók pungkasané diêntèn-êntèni rêmbugé kók ora tau cablúng. Biyèn omah-omah sliramu takragadi." "Ora ngêndikå kangên lho. Síng tak ngonokaké waé apané. Mbók. Wóng aku ora lårå. Wóng dhèwèké waé ora tau ngrasakaké åpå-åpå. Wóng yå múng nyangklêg. Aku iki kangên tênan lho. "Ngåpå tå. Nang! Yèn karo sisihan kók banjúr wêdi iku gèk lanangmu kók dókók ngêndi? Karo macan waé paribasan kók wanèni barêng karo wóng wadón kók kåyå. Åpå aku iki lårå ta jané hé. Arêp ngåpå-ngåpå kók anané múng wêgah kåyå ngéné. Ora kók nggaya. Dadi wóng wadón iku yèn nanggúng suwé-suwé ora bêcík. Apa manèh kók ndêlah åpå ngênglêng. Kuwatír ugå yèn diarani arêp sêtór. Wís. Mulå awan iku ugå Usúp wís têkan nggóné síng wédók. Pêrnak! Ngêpèk sanak. Súp. karo sisihanmu.

Srêngéngéné bali mêncêngèh kaya adón-adón lêbar dikópóhi. Dhèwèké nggagas. Thêlèk kêcêmplúng kalèn. Rat!" "Uwah." "Aku lagi ngandêl sakiki. Wóng loro pådhå mèsêmé. tinimbang golèk yå aluwúng balèn. Rati ugå nggåwå ênthil-ênthil apêl soklat sêkilo. gayamu!". Mas.Têkan Panggónané síng wadón kók yå kaya dirancang. . Jêbúl sliramu duwé prasaan tå?". Ora bédå Usúp. Wóng wís suwé bangêt ora gêpók sênggól. åjå-åjå Usúp ora karênan ditêkani. "Tujuné iki mau durúng budhal. Awan iku mandhúngé sumilak padhang. Athukå rak yå kêcélík. Si Rati yå wis tåtå-tåtå arêp mênyang panggónané Usúp. Banjúr rangkúl-rangkúlan kêkêt! Wóng wís kadhúng klêbús gèk arêp piyé manèh. Rat. "Síng takón iku sakjané dudu sliramu. Mas. Níng aku!" "Yèn bêngi aku isíh limpang-limpung kèlingan sliramu dhèk êmbèn lho.

wayahé bún isíh nêlêsi pasukêtan. Wiwít iki aku kêpéngín mardikå. Aku wóng ngangguran síng íng dina-dinané amúng isi abúríng angên-angên. Nalikå manúk-manúk sriti kêkitêran ing sêla-sêlané gódhóng príng síng isíh antêng íng pójók déså iki. Rikålå gagat rinå. Uríp síng roså ngadhêpi êmbúh kåyå ngåpå wujudíng panguripan. Såpå manèh yèn dudu uríp síng ajêg sêsandhingan klawan Rêtno. Wanitå síng tansah biså gawé ramé rikålå samún. Sêlót suwé aku ngadóh sêlót ngêlak råså iki kêpéngín bali kåyå síng wís naté karoncé dukíng uni. Bubar dakêmpak lan daksêdhót landhúng. Nalikå aku isíh têtêp lunggúh têkan ésúk iki ing pójók kampúng. Wanitå siji kuwi pancèn síng ajêg ngisi lêmbar uripku.Kajirêt Alang Alang Daksêkarêp angên-angên iki nlasak bêbóndhótan lêlakón síng kawuri. Gawé bêníng rikålå bukêt. sampéyan kêpéngín nglalèkaké aku.. Wóng wadón síng mapan íng póncót jêjêl riyêlé kuthå iki. Jalaran íng têngah wêngi mau aku têtêp kaosík déníng wêwayangané wanitå siji kuwi. Pêgå daksêbúl bantêr. Wiwít iki aku kudu nglênggånå yèn Rêtno mokal bisa dakdarbèki sawutuhé." aku mbujúng omongané. "Ha. Kêdadéyan síng pêpak klawan mêndhak mêndhukulé kahanan. Sasat kåyå layangan pêdhót. Pancèn. Ya Rêtno." kandhané wóng wadón iku karo ngrubúhaké awaké íng pundhakku.. têtélå ora gampang. Nangíng nadyan mangkono wiwít saiki aku kêpéngín nglalèkaké íng siså-siså urípku. Daklólós rókók síng kari saklêr. nglalèkaké! Jalaran tangèh tå aku bakal darbèki awakmu. Tuan?" bêngi kuwi swarané nggodhå. prasasat nguncalaké wêwayangan síng gumandhul íng . rambút dåwå. Såkå kuwi aku nganti kêtêmu Rêtno. "Nangíng généyå kowé nolak yèn daktuku lan dakgåwå bali. íng dinå-dinaku amúng kléyangan êmbúh têkå ngêndi parané. Såpå waé bisa nikmati ganda arúm wanginé. "Tênan. såkå pakulitané kuníng. kanthi mripat bêníng.. Ati iki kêpagút wêwayangan wanitå sing patang taúnan iki tansah nyiram tlatah cêngkar ati iki. Siapa saja bolèh bawa pulang. Tuan.. nadyan éndah ora ånå sijiå kang hak darbèni sawutuhé. Nangíng. Ing tlapukanku datan biså ngipataké anané wêwayangané. Dakjar sakabèhé kabukak manèh íng alam wêwayangan. nuli bungkús kuwi dakrêmêt lan dakuncalaké íng kali cilík sangarêpku lungguhan." Rêtno ngguyu ngakak.. aku dudu bós síng dhuwít dadi pêrkara gampang. "Lho-lho. kowé kuwat mbayar?" pitakón iku síng pijêr gawé aku klimpungan. "Aku iki dagangan. Sulak abang wís kawistårå ing brang wétan..ha. gawé padhang rikålå pêtêng. "Yå. Awít aku ora kêpéngín lêlakón urípku ing salawasé kacêncang klawan dhèwèké. Dakujå råså iki têtêgaran ngoyak marang rêrangkèn kêdadéyan síng wís mungkúr. Såpå waé biså mêthík. èsêm paít madu lan andhêng-andhêng cilík-ing sisíh kiwå irúng kang bangír.." wangsulanku cêkak. Umpåmå kêmbang dhèwèké kang thukúl íng pinggír dalan....

jalaran trêsnané ditolak wanitå síng luwih trêsnå klawan kadangé sêpúh Pangéran Jayèng Kusumó. "Sêmprúl. Santoså.råså. Kanggo nglipúr ati nuli dakwåcå crítå síng ana suwèkan dluwang tilas buntêl pangan kayané. Iyå. Lampu limang watan ora kuwawa madhangi papan síng riyêl íng gang pinggir kuthå iki. Bós?" kandhané nanggapi têkaku. Kawít jam papat soré mau nganti saiki durúng mêtu. Ndulu basané nganggo båså Jåwå mêsthiné iki såkå buku pêlajaran båså Jåwå. Pangéran Jayèng Rasa síng matèni Dèwi Rêtnóníngsíh. Srêngéngé angslúp íng brangkulón. Édan. Dakungak såkå jam témbók síng cumanthèl ora adóh papanku lungguh nuduhaké sêtêngah sêpulúh bêngi. Lakuné wêktu dinå iki kåyå-kåyå palíng suwé dakråså. Dhuwít kuwi wís cukúp kanggo nyêdhaki Rêtnó. aku kudu ngilangi wanitå kuwi såkå sêla-sêlané urípku. "Mångså wayah ngéné wís nåmpå tamu?". pokalé Jayèng Rasa. "Rókóké sík. Kêpêksané aku kudu nunggu nganti Santosa mêtu. supír truk pêlabuhan. Aku mênyat såkå lungguhan. bêtah-bêtahé têmên." tangané bocah wadón iku agé nggramang íng sakku lan nyaút bungkús rókók. Nyêmak critå kuwi dumadakan atiku dadi kêtarík. têgêsé tékadku kêpéngín mardikå såkå wêwayangané biså dadi kanyatan. Éwasêmånå pambudi kuwi datan kuwåwå buncang råså kapang. Pisan manèh dhompètku takungak. katón rêgêt lan pucêt nglipúr ati kanthi dolanan íng sêla-sêlané gang. Gambar síng kåyådéné ilustrasi sawijiné critå dadi narík kawigatènku. ditunggu waé. ora ånå cårå liyå aku dudu ngilangi Rêtnó. Sawijiné råså síng ora naté dakråså salawasé iki. Yèn aku ora bisa ngukúp. "Kowé yå wayah ngéné wís têkå kéné. Mancík bubar wayah Isak aku jumangkah. Nalikå wóng mau liwat aku api-api turu. Kadêrêng lakuku énggal têkå papané Rêtnó. Bocah-bocah síng ora kêtiban bêgjå." kandhané Sulasíh karo sèndhèn témbók. Supír kuwi pancèn sugíh dhuwít." aku gêdumêl. Aku jumangkah nyêdhaki klarahan dluwang síng gumléthak íng sukêtan. "Iyå. dhuwit atusan siji asil dódólan pit ónthèl awan mau isíh wutúh sumlêmpit. Pancèn sêdinå wutúh aku ngarêp-arêp srêngéngé énggal cêpêt angslúp íng jêrón bumi." Sulasíh nêrusaké klawan nyêdhót rókók. "Lagi ånå tamu. Wís ora ånå judhulé. "Bêtah têmên wóng . Bênêr. Minångkå laku muríh kabèh mau katêkan. kåyå-kåyå pawèh gêgambaran tumrap aku. Bêngi iki aku kêpéngín énggal mêthuki Rêtnó. supír truk kuwi lagi mêtu såkå kamaré Rêtnó. sisan lakuné anggóné nunút dhèwèké. Kumêluné pêgå rókók síng dakakêp kêsaut angín wêngi nguntabaké lungaku. Sulasíh sing mêthukaké têkaku. Têkan prapatan ngarêp omahku kêbênêran Paiman tukang parkír liwat. níng íng kono kênå daksêmak kåyå critané kêthoprak síng naté dakrungu såkå radhio. Ilangé Rêtnó. ånå tå?" aku balík takón. biyasané sêprapaté kuwi waé wís cukúp. Nalikå aku têkan íng papané Rêtnó. dluwang sasuwèk mau dakbantíng lan dakilês sora. "Nggólèki Rêtnó. mulå tutúg yèn barêngan karo Rêtnó. Tamuné. Sangu sawènèh sêdya anèh aku mlaku gagah tumuju papan pinggír gang síng rupak kuwi. wóng liyå ugå kudu ora kêna ngukúp.

nangíng aku luwih rosa." kandhané karo ngglédhag ånå dhipan. Tibå wêktuné mbayar. kanggo jaminan. aku ora kuwåwå ngêntèkaké. wêngi iki wanitå iku ora nggrahitå. Åpå aku kudu mlayu? Mêsthi waé aku sêngsara yèn nganti mlayu. Amúng kålå-kålå kêprungu swårå cêkikikan ing sadawané gang. Nangíng sabubaré kuwi råså bingúng wêrúh-wêrúh mrambat ing dhådhå. "Karêpmu. bayaré ugå lumayan. Sawusé lunggúh aku aba tèh panas klawan mangan. pasar iki wis ramé aku bakal gampang dicêkêl yèn nganti mlayu ngéndhani bayaran. Sêwêngi mupút aku ora turu. "Isiné pirå wani nudúh-nudúhaké dhompèt.mau ånå kéné?" pitakónku nalikå mlêbu kamaré Rêtnó. Nangíng jêbúl apikan. nóntón rupané. lakuku tumuju kono. Wanitå kuwi mau bånggå. Ånå råså panglênggånå yèn bêngi iki aku wís tumindak salah mungguhé ukúm. dhèwèké mèsêm nalikå wêrúh ing kono katón lêmbaran atusan éwón. "Níng iki dhompèt kudu dakgåwå dhisík. aku síng mbayar. Tujuné ånå wóng apikan íng sandhingku síng kåyå-kåyå ngêrti klawan njêrón pikiranku. Jam íng kamar wis nudúhaké jam sêwêlas bêngi. Aku ora kêpêngín polisi ngonangi tumindakku." Rêtna kåyå kêthèk kêtulúp anané amúng manút. Dhèwèké mêrêm nalikå aku tumindak sansåyå nakal." wangsulané Rêtnó. Nglênggånå kuwi kabèh atiku dadi kuwúr. Rêtnó ora suwålå nalikå dakaras. Dumadakan aku ngrasakaké luwé. Suwéníng suwé karosané Rêtnó sêlót ringkíh lan sabanjuré mênêng. Bantal íng sandhingku rikat daksaút kanthi sarosané dakkêkêpaké íng rainé Rêtnó." aku nuduhaké dhompètku. Rancangan síng wís dakracík ånå ngomah ndilalahé biså mlaku rancag. Aku ngawiti ucul klambi. aku bingúng. "Saiki aku yå wani mbayar suwé. Aku têrus mlaku lan mlaku têrus. Aku kudu ngisi wêtêng dhisík. síng disêlani swårå sêsênggóran dadi wiråmå primitip bêngi iku. Têrús nganggo åpå aku arêp mbayar. Mancík íng gagat rinå aku wís mancík íng sawènèh pasar sing adóh såkå kutha. rainé isíh dakkêkêp bantal." Rêtnó têrús nyaút dhompètku. Sêga sêpiríng waé rasané kaya pahít. sadurungé aku nutúgaké playuku. gåwå mréné. édan! Jêbúl dhompètku kèri ånå kamaré Rêtnó. Íng njåbå wis katón sêpi. Nolèh rånå nolèh réné.. Têgêsé aku wís mlêbu ing bundhêtaning pêrkårå. Aku kudu mlayu.. "Suwé." aku ngrubúhaké awak íng sisihé. . Lan." wóng mau nglólós dhuwít atusan èwu salêmbar kanggo mbayar.. Niyat sakawít sansåyå nóthól nalikå supir truk mau sauwèn-uwèn ånå kamar iki. "Mati kowé!" kandhaku nalikå nyawang wanita sing sasuwéné iki nggodhå atiku. "Saiki piyé?" aku wani kêmaki. Klambi daksaút lan aku agahan njranthal mêtu såkå kamaré Rêtnó. Swarané bocah-bocah wís ilang kalindhih déníng wêngi. Wêruh Rêtnó wís tanpå nyåwå aku marêm. Kåyå sêlak ora sråntå wédang dakombé lan sêga dakpangan klawan råså kêsusu. panganggóné lan pawakané wóng kuwi gênah préman. Nganti sawêtårå aku lan Rêtnó jêjagóngan.. "Kowé mangan åpå Mas.. "Oké. Pawóngan iki pancèn nyólóng pêthèk.. Êmbúh ånå pasar ngêndi iki. aku ora ngêrti. Éwasêmånå aku durúng kêmbå. Iring-iringan klawan têkaku. råså gêtêr tumanjêm íng dhådhå. Kabênêran ing pójók pasar ånå warúng wédang.

Wóng mau nyandhak pundhakku klawan kåndhå. Généyå? Durúng ilang råså kagètku wóng kuwi kanthi cêpêt ngrungkêt awakku. nangíng wóng mau luwíh roså. "Kowé tå síng matèni Rêtnó?" kandhané karo bórgól tanganku. Sarosané aku suwålå."Matúr nuwún yå Mas. aku wís dibayari." kandhaku. . "Dudu aku síng mbayar. "Kowé såpå? Salahku åpå?" aku njolå. Harak iki ta dhompètmu?" wóng mau nudúhaké dhompèt lan bênêr iku dhompètku. dhuwit iki dhuwítmu dhéwé.

panjênêngan lupút pangirå mênåwå aku pilíhpilíh marang priyå. Aku biså ngrasakaké kåyå ngåpå abóté panandhang. ngåpå panjênêngan kåyå duwé råså mindhêr yèn ånå ngarêpku? Coba dêlêngên Mas Pramónó. ugå kudu pådhå bisa njågå martabat kêluwargané. múng krånå kêpincút karo rupaku. yèn aku gêlêm digoncèngké sêpéda mótóré waé. såpå síng biså mènèhi wangsulan marang pitakónku iki? Kålå-kålå aku nyawang potoné kang masku lan mbakyuku. mêrgå aku nduwèni praupan síng séjé karo sêdulúr-sêdulúrku iki. Mangêrtiå Mas Pramónó. têkaku íng rumah sakít iki. panjênêngan isíh katón gagah. Wís ånå priyå pirå waé síng dadi korbanku. yå mêrga iki aku tambah nêlångså. Ora ånå priyå síng dak êntèni Mas. pakulitanku. anané råså ajèn-ingajènan. Jêjodhoan panganggêpku ora watón rupå ayu lan bagus pawitané. saiki luwih kopèn malah manút panyawangku yèn nganggo sêragam kêrjané tambah mêrbawani. mênåwå iki dudu karêpku. trêngginas sajroníng makaryå lêladi paríng usådå íng rumah sakít iki. nangíng kahanan síng mêkså aku kudu kêtêmu panjênêngan íng papan iki. grapyak sêmanak. Nangíng. Layang-layang katrêsnan såkå pårå priyå síng dak tampa mèh kabèh ngatónaké råså pangalêmbana marang aku. Mas Pramónó. ora múng babagan kêbutuhan sandhang pangan íng sabên dinané síng kudu olèh kawigatén. humorís lan isíh prasåjå kåyå mbiyèn. såpå sêjatiné priyå síng dak êntèni. Nangíng sêpisan manèh. nangíng luwíh wigati såkå iku. rambútku uga mripatku. sinthíng. Uríp bêbrayan iku abót sanggané. nganti sêpréné aku isíh lêgan. pårå priyå síng kêpéngín ngajak uríp bêbrayan karo aku. sêjatiné såpå aku iki. nalikå katrêsnané ditampik. mêsthiné panjênêngan pírså dhéwé. Malah nalikå ana kåncå cêdhak mangêrtèni mênåwå katrêsnané Mas Pramónó dak tampík. aku dadi kuwatír mênåwå íng batín . nangíng sêjatiné aku dhéwé nêlångså mênåwå sabên-sabên aku kudu nampík katrêsnané priyå. nangíng akèh prakårå síng bakal diadhêpi minångkå ujiané uríp bêbrayan. Kênå åpå panjênêngan kåyå nduwèni råså isín nalikå sapêngarêp karo aku. sêbab wóng kåyå Mas Pramónó iku idham-idhamané kêmbang déså. Aku njalúk pangapurå mênåwå têkaku ing rumah sakít iki bakal nggugah critå lawas síng ndadèkaké ati panjênêngan gorèh. mbók mênåwå panjênêngan kêbak pitakónan. Mas Pramónó mêsthi wís pírsa dhéwé mênåwå ora múng panjênêngan síng dak tampik katrêsnané. kåncå mau nganggêp aku wís ora waras. yèn dak sawang kanthi pêrmati ora ana miribé babar pisan karo praupanku. kamångkå yèn dak råså panjênêngan saiki kåyå déné kêbak dåyå sêmangat síng makantar-kantar. Múng bédané. åpå síng dak råså sasuwéné iki.Wadi Mas Pramónó. Wiwít aku sêkolah ånå SMA akèh bocah lanang síng golèk kawigatènku. dhèwèké rumångså móngkóg atiné. sabên wóng tuwå síng duwé anak prawan rêbutan olèhé arêp ngêpèk mantu.

múng síng dadi ganjêlaning atiku sasuwéné iki. såkå mripaté sing cówóng alón-alón diêlèkaké. åpå Ibu síng dadi korban wêngisé suwargi Bapak.. nangíng kudu kanthi cårå iki síng dak tindakné... Yèn dak råså abót Mas..mênåwå iki wís garisé pêpêsthi.. ugh.ånå åpå tå Ndhúk. Éwuh åyå Narti anggóné arêp mbukak åpå síng dadi pikirané marang Ibuné. mênåwå aku sawéné iki ora bisa nggawé marêmé pênggalihé Ibu. banjúr atimu gorèh?".kêlakón pêtêng wêwadi iki sêlawasé. mårå coba tépasånå. Driji-drijiné síng alús lan mringin síng sêkawít uthak-uthik tanpå iråmå. yèn priyå mau trêsnå marang aku múng mêrgå ayu rupaku." Narti nyobå nyarèhné pênggalihé Ibuné. Pancèn aku palíng ayu. Åpå mêrgå kêtêmu nak Pramónó. tangané kiwå ngêlús-ngêlús sikilé ibuné. Aku kuwatír mênåwå pênjênêngan gêlå.. Ibu.. åjå mênggalíh wêrna-wêrna tå. sanajan ora mubra-mubru nangíng têntrêm. åpå pangiraku iki ånå síng bênêr. wís kêdhisikan lúh dlèwèran ing pipiné. awakku rasané panas. åpå tå síng mbók pikirké.putu-putuku katóné nyênêngké. "Ndhúk.. Ånå wêwadi åpå síng mbók simpên rapêt sasuwéné iki ibu.... Sêdhéla manèh Mas Tónó lan Mbak Tutik têkå. "Ora Bu. kåyå déné bumi karo langit.".. Mas Tónó lan Mbak Tutik iku tunggal båpå ibu. nangíng kênapa kasunyatané. kênå ngåpå kók nangís? Åjå nangís cah ayu... kênå ngåpå kowé ora gèk énggal gêlêm omah-omah.. kênåpå aku bédå karo mbakyu lan masku? Ånå wêwadi . yèn mangkono. jaré aku.. luhúr têmên bêbudènmu Ibu. Wanitå tuwå síng nglêmprak tanpå dåyå ånå dhipan.. amríh aku lan pênjênêngan pådhå slamété. "Ndhúk. kók malah nangís?" swarané wanitå tuwå iku mèh-mèh ora kêprungu.. sêjatiné åpå síng mbók tangisi kuwi. aku njalúk pangapurå Ibu. Narti. Dêlêngên mbakyumu lan masmu.pênjênêngan mêngko bakal kêbak pitakónan. åpå malah Ibu síng tau tumindak nalisír såkå anggêr-anggêríng kautaman. Aku wawang ngadhêpi uríp bêbrayan klawan priyå. Ndhúk Narti. åpå malah lupút kabèh? "Ibu... ah. mulå aku kudu nampík katrêsnanmu. Pitakónan sing disimpên mataúntaún nganti sêpréné durúng ånå síng biså awèh jawaban.... Durúng kêconggah anggóné ómóng. síng sêkawít saré anglêr dumadakan ngolèt.. karêbèn Ibu énggal mari. Ibu åjå ngungkít-ngungkít Mas Pramónó. Yèn ndulu ragané ibuné síng wís lêmah tanpå dåyå Narti ora mêntålå arêp blåkå åpå síng dadi pikirané. sêlingkúh. Sirah rasané abót síng wiwít mau tansah disèlèhaké ånå pójóking dhipan. mulå digêdhèk-gêdhèkaké pênggalihé Ibu. ugh. Narti unjal ambêgan landhúng. "Ora ånå åpå-åpå kók Bu. nanging kahanan iki malah ndadèkaké ora têntrêm urípku. mêrgå diguwang wóng tuwané. malah jaré arêp pådhå sêkaliyan. Ibu ditêmpilké wóng... Ibu wís éklas mênåwå aku dipundhút sawayah-wayah. kanthi aras-arasên kanggo ngêlap luhé.. Ibu åpå aku anak olèhé nêmu ånå ndalan. Saupåmå Ibu dipundhút. ugh.. Bingúng anggóné ngrakit têtêmbungan síng pantês ånå têngahíng kahanan kåyå mangkéné. nalikå mungkasi pangréntahé marang lêlakóné. Astané síng buyutén nyobå ngranggèh tangané Narti... síng ora diråså mili íng pipiné.

bédå karo Narti sêpulúh taún kêpungkúr.. mênåwå sisihanmu mêntålå nglarah nglarah såpå sêjatiné awakmu.wís kuwat ngadhêpi kasunyataning uríp iki. Ayo Ibu. mênthèl lan trêngginas. ora apík munggúh aku lan kowé. manungså ora ånå síng sêmpurnå. Wêwadi iki bakal sinimpên rapêt.. Sakålå ibuné tumlawúng pênggalihé.åpå Ibu? Aku wís dhéwåså. pêtêng ndhêdhêt samångså Ibu kapundhút déning Gústi ingkang Måhå Kawåså. pitakónmu siji iku simpênên rapêt íng têlêngíng atimu. Têrsêrah anggónmu ngrakit ukårå. nanging bola-bali dicoba têtêp ora têkan pênggalihé." Wanitå tuwå iku têtêp pugúh ora kénggúh marang åpå síng dadi gêganjêlaning atiné anaké wadón. "Ndhúk Ti. Wís bèn aku dhéwé síng ngêrti sêjatiné såpå kowé. åjå dadi atimu. ngêndikå. paít yèn dak bukak lêlakón urípku. Gênêp-gênêping isi donyå.banjúr såpå síng ngukir jiwå ragaku iki? Såpå? "Narti kowé ora susah wawang nåmpå priya sing bakal dadi sisihanmu. balúng-balúng kaya dilólósi. Kêpriyéa waé Ibu ora arêp mbukak wadi iki. ngarang critå." tambah sêru Narti anggóné sêsênggukan.. Kasunyatan síng diadhêpi ibuné. awak rasané sêmplah. Ibuné arêp nyoba mbukak pêpêtêng iki. Narti wis dhéwåså. "Ibu! Dadi bênêr pangiråku sasuwéné iki? Aku dudu anaké suwargi Bapak? Oh." Narti múng biså ndómblóng mangêrténi åpå síng lagi waé dirungu. . Panjalukku Ndhúk..

pawakané sêmók túr pakulitané kuning rêsík.. níng rådå asín sithík. Yå kabèh mau såkå hasilé pêrjuwangané Bu Sardi anggóné ngatúr pamêtuné bojoné. saiki nyambút gawé anèng BATAN. nangíng cukúp mênyang dhasarané Mbók Narsíh bakúl idêran síng mangkal ånå sak pójóké prapatan. saiki wis nyambút gawé anèng PT Waskita Karya.. hawané panas ora mêkakat kåyå-kåyå yèn dituruti arêp ngombé ngêntékaké banyu sak kêndhi. mêngkono kabèh kéluargané Pak Sardi nyêlúk. Sakabèhíng mangsakan kråså énak lan sêdhêp. Sabên dinå múng mangsak osèng-osèng utåwå jangan sóp lan nggorèng tahu lan témpé.00. kurang luwih jam 12. Catúr Púrnama putrå kang nómêr papat lagi sinau ning Magêlang. Sanajan múng jêjêré réwang. Yå múng émané . Yå. biså-biså bayarané Pak Sardi êntèk múng kanggo nyukupi pawón. Ènèng méja wís sumadiyå unjukan lan dhêdhaharan kang dicawisaké déníng Sumiyêm abdiné. Bab iki Pak Sardi lan pårå putrané kabèh ngakóni. Yå wiwít såkå pintêré Bu Sardi anggóné ngatúr blanjané Pak Sardi. Ora pati pêdhês. nangíng rupané ayu. Mak brabat Pak Sardi mlaku tumuju pawón arêp ngombé lan mangan awan. nêmbé wêktu-wêktu saiki anggóné mangan ngrasakaké énak. åpå manèh yèn mangsak jangan tumpang wah. dhèwèké taruna Akmíl sing wis gênah masa dêpané. sêdhêp mantêp. déné kakang ragíl lan ragíl isíh sinau ånå SMA. Prasêtyå kang nómêr têlu mèh rampúng såkå STTT. Jókó si mbarép wís lulús såkå UGM kanthi nggóndhól titêl insinyur Tèknik Sipil. Yu Sumi. Sanajan múng wujudé jangan asêm níng rasané níkmat lan sêgêré ora karuwan kåyå-kåyå arêp ngêntèké sêgå sak cêthíng.rasané pas bangét. "Åjå nganti aku blånjå kêbutuhan pawón nyang pasar. Ora atêgês ngrèmèhaké jênaté Bu Sardi wanitå kang ora pintêr utåwå ora biså mangsak. Pancèn Yu Sumi abdiné kang wis mèlu sapungkuré ibuné bocah-bocah kondúr nèng pangayunaning Pangéran iki wóng wadón kang pintêr olah-olah. Sanajan bocah wadón níng mujúdaké sarna wanitå tèknik nuklír kang sêpisan. Cêkak aós Yu Sumi prigêl babagan mangsak. Wís dadi wataké wóng wadón yèn wêrúh åpå-åpå nèng pasar mêsti kêpingin têtukón lan njalari bórós.. Anggóné Pak Sardi mangan wayah awan iki katón níkmat lan sêgêr bangêt. putrané cacah ênêm kabèh bisa sêkolah dhuwúr." mêngkono sêmauré Bu Sardi nalikå ånå tånggå têparo kang takón. Bu Sardi ora naté tindak pasar sapêrlu blånjå kêbutuhan pawón. nangíng abót-abót Bu Sardi nyukupké blanjané Pak Sardi pinangka PNS rêndhahan bèn biså cukúp sêwulan. malah sak wènèhíng dinå anaké Pak Sardi kang aran Parwati wis naté pitakón "Åpå Yu Sumi dhisik wis naté kúrsús masak?" Yu Sumi ora awèh wangsulan síng gumathók malah múng ngguyu.Jangan Tumpang Srêngéngéné pas ånå ndhuwúr sirah. mulå Bu Sardi sabên dinå múng mangsak lawúh åpå anané. malah wís nampa ikatan dinas såkå PT Télékomunikasi. Parwati kang nómêr loro ora kalah karo kangmasé.

Parwati nduwèni usul. wís ånå Yu Sumi síng prigêl mangsak lan sakabèhing gawéyan rumah tangga. Pasamuan . nangíng watak lan praupané pêrsis cèplês kåyå Bu Sardi síng wís swargi. Sanajan sanggané wís ènthèng. "Bab såpå síng dadi bakal pilihan Bapak iku yå gumantúng síng bakal nglakóni. Putrå cacah ênêm wís mêntas papat. dr Nugróhó. kabèh pådhå mikír dalan kang bêcík. Nyawang putrané síng ragíl iki. amargå sakêluarga wís ngêrti ati lan bêbudiné. Pikirané Pak Sardi såyå nglangut ngåmbrå-åmbrå kèlingan dhèk jaman isíh dadi mantèn anyar. aku sanggup ngopèni Bapak mênåwå gêrah!" mêngkono pêngucapé Jókó sipêmbarêp karo lungå klépat såkå ngomah. banjúr åpå yå kabèh anak-anaku nyarujuki? Rumangsané Pak Sardi pårå putrané pådhå ngumpúl íng pêndhåpå. Catúr Púrnåmå. Prasêtyå putrå nómór têlu urún rémbúg.". Dhasar putra mbarêp. nangíng uríp dadi dhudhå kuwi yå dikapakna waé mêkså ora kêpénak. Prasasat kåyå wóng nggéndhóng kapúk sak gêgêm. Karo mbênêrké anggóné lunggúh. mak nyat kyainé Påncå nglungani pasamuan. Pak Sardi såyå tambah kêråntå-råntå atiné. ing pangråså kåyå arêp kêpingín omah-omah manèh. priyayiné bagús lan gagah sêdhélå manèh pundhaké nyandang bintang. aku isín nduwèni ibu batur. månggå sumarah Bapak. wóng wís sêpuh waé arêp golèk åpå? Salah-salah diarani gaplèk pringkilan. sanajan mijíl lanang. déné síng loro wís diragati mbakyu lan kangmasé. saiki aku duwèni pênêmu mangkéné. Ganti anak nómór loro. Wêwayangan nalikå masúk angín lan dikêróki bojoné gawanggawang." sabubaré ngucap kåyå mêngkono. kulå namúng nyarujuki mawón!" Giliran putrå kakang ragíl kang aran paraban kyainé Påncå mènèhi panêmu: Mênåwå aku sêtuju Bapak ora kråmå manèh. Kuwi pênêmuné kangmas lan mbakyu. mênåwå arêp kråmå manèh yå gumantúng Bapak såpå síng dadi pilihané.sakdurúngé Bu Sardi bisa nyawang pårå putrå pådhå mêntas wís dipundhút karo Kang Måhå Kuwåså. aku sanggúp nggolèkaké wanitå síng luwíh têrhórmat!" Saiki tibå giliran putra nómór papat. "Aku sêtuju mênåwå Bapak arêp kråmå manèh. "Mênåwå Bapak arêp kråmå manèh aku sêtuju Yu Sumi síng kudu dadi sulihé Ibuku. Pak Sardi rumångså ènthèng bangêt sanggané saiki. pådhå nganakaké pasamuan kêluargå. mulå sabên dinå Pak Sardi bisa dhahar lan ngunjúk síng énak ngématké ilat mangsakané Yu Sumi. ora liya si ragíl awèh pênêmu: "Babagan Bapak arêp kråmå utåwå ora arêp kråmå yå gumantúng Bapak. Babagan mangan lan umbah-umbah ora ånå masalah. pêrsis kåyå kangmasé mbarêp. asal sulihé Ibuku dudu Yu Sumi. bakal promosi dadi brigadir jèndêral. bèn ånå síng ngopèni. "Pókóké aku ora sêtuju mênåwå Bapak arêp kråmå manèh. karêpé åpå pênêmuné njalúk dituruti kabèh adhi-adhiné. åpå haké awaké dhéwé para putra iki?" Têmbungé mung sakêcapan. Banjúr yèn awakku pinuju masúk angín? Ora kråså luh têmètès såkå mripaté Pak Sardi. nangíng kabèh dadi sadhar mênåwå babagan omah-omah iki ora biså dipêkså. "Ayo apa pênêmumu ragil?" préntahé Catúr Púrnåmå barêng wís nunggu sawêtårå suwé si ragíl têtêp mênêng durúng awèh pênêmu. níng åpå yå patút sak umur-umuranku rabi manèh. Suwasånå dadi sêpi. tuwèk-tuwèk pêthakilan.

lan sakrampungé sungkêman diadani kêmbúl bujånå. . jêroné ati angél anggóné ngêrténi.. wis sawêtårå wêktu ditunggu nangíng ora ånå kabaré. Sakwènèhíng kéwan cilík mlêbu mripaté Pak Sardi. omah sing sabên dinané katón sêpi iku kêbak pawóngan. mak gragap. kabèh putrané kang ånå njaban kutha kota pådhå ngumpúl. "Wé. ora ånå kêputusan síng gumathók. kabèh mau ora liyå anak lan putuné Pak Sardi. "Punåpå Yu sumi sampún sagúh Pak?" pitakóné si pêmbarêp marang Bapaké. Ånå síng njalúk dimangsaké jangan tumpang. ånå síng isíh bocah cilík. Dinå riyåyå iki kiprahé Yu Sumi anggóné mangsak-mangsak ora baèn-baèn. Gunggúng kêprúk lanang lan wadón kabèh cacah wóng sêlawé. Kåyå padatan yèn dinå riyåyå. sambêl gorèng. Pårå putrå kabèh banjúr pådhå nyuwún pamít arêp bali mênyang omahé dhéwé-dhéwé. kabèh sandhangan lan duwèké digåwå mulíh. Bubar Salat Id diadani sungkêman. ånå síng njalúk dimangsaké bróngkós. Kabèh pårå putrané wís sarujúk mênåwå Pak Sardi arêp pålåkråmå manèh lan Yu Sumi dadi sulihé Bu Sardi.. Yu Sumi pamít mulíh mênyang ndésané. Ånå bab wigati síng arêp dirémbúg dinå riyåyå iki. mbúh åpå síng ånå pikirané. jêroné sêgårå bisa dipétung. "Durúng ånå walêsan rêmbúg síng gumathók!" Bubar bakdå. Pak Sardi sadhar såkå anggóné ngalamún. gadho-gadho lan sakpanunggalé.jêbúl aku lagi ngalamún tå?" karo ngucêk-ucêk mripaté síng kråså pêrih.kêluargå bubar. Mangsak kanggo batíh cacah sêlawé lan manéka rupa pênjaluké. Ånå pawóngan síng isíh ênóm jêmagar. swarané kåyå pasar.

kaya-kaya wis ora bisa diempet maneh. Sanajan rupaku iki ora kalah ayu yen ditandhingke karo Dhik Murti. Anggone selak kepingin momong putra. srana pijet urut wong kang ahli uga ora kurang-kurang. Ah.Diwayuh Senthong papan anggone turu katon resik. nanging kepriye maneh aku ngrumangsani yen dadi wong wadon ora bisa menehi keturunan. sanajan tiba gilirane kudu kondur ning omahe Weningati. apa ya wengi iki mung liwat kanthi muspra? Mengkana panggresahe Weningati. kordhen jendela werna jambon ditambah kembang melati sing disebar sakdhuwure sprei nyebar ganda kang arum ngresepake ati. menyang dhokter wis tepung gelang kabeh wis diparani. Ing pojokan senthong diwenehi vas kembang arum ndalu sing gandane ngambar-ambar. utawa wengi iku kentekan kendaraan kepeksa mulih menyang omahe Dhik Murti garwane anyar. kamangka kepinginane kagungan putra ora bisa dikendhakake maneh. Sakliyane kuwi Dhik Murti pancen isih luwih enom. uga sabun sing ngandhung suruh kanggo ngosoki perangan awak sing wadi. sing putrane lagi lara. Nanging nyatane? Ana wae alesane. Yuswane Mas Broto wis ngliwati 35 tahun. mula siji-sijine dalan Weningati kudu ngiklasake Mas Broto nikah maneh. Pungkasane menyang dhokter spesialis ahli kandhungan kang mratelakake menawa ana penyakit tumor sing manggon ana kandhungane Weningati kang kudu diangkat amarga ndrawasi uripe Weningati. "Suk yen diparingi momongan Dhik Wening kepingin lanang apa wadon ya?" pangucape Mas Broto nalika isih temanten anyar. lagi ngancik pitulikur tahun. uga anggone ngudi sarira tansah permati. Mas Broto mesti blenjani janji. prasetyane Mas Broto ora arep nglalekake . Ah. Anggone nunggu rawuhe Mas Broto kanthi tenanan. kudune telung dina ana omahe Dhik Murti lan telung dina ana kene. Ora kurang-kurang Mas Broto apadene Weningati anggone mbudi daya. Nalika arep omah-omah maneh. Prasasat kaya ana gludhug nyamber sirahe Weningati nalika krungu yen rahime kudu diangkat kang wusanane ndadekake Weningati ora bakal bisa kagungan putra saklawase. ya kaya mengkene nasibe dadi mbok tuwa kaya wis ora dikanggokake maneh. Wis udakara telung Minggu iki Mas Broto ora nate kondur. Adus kanthi sabun wangi. kabeh tinata kanthi permati aja nganti nguciwani. ora lali jamu sari rapet. ya amarga wis limang tahun kliwat anggone omah-omah kok durung ana tandha-tandha arep diparingi momongan. Kagungan putra kang soleh apa solekah wis dadi kepinginanku lan Mas Broto wiwit isih pacaran. bab sisa wektu sedina sumarah Mas Broto sing arep kondur. lampu bolam limang watt nambahi swasana romantis.

utawa Broto Sena. ora lali karo ngesun pipine Weningati sing alus. utawa Tapa Broto. mula nafsu birahine kaya kepancing dadi makantar-kantar. banget. pegel-pegel. Dhasar wis pirang-pirang ndina Weningati ora disenggol kang garwa. wedhak bayi kabeh diborong Mas Broto. malah saiki bale somahe bali ayem tentrem maneh kaya wingi uni. terna nyang rumah sakit!" mengkono penjaluke Weningati marang sing kakung. utawa Endang Larasati. Mak jranthal kaya asu digitik. Putra kang bakal lair digadhang-gadhang tembene mbesuk dadi putra putri kang soleh utawa solekah. kemul bayi. Mula ora elet suwe wong sakloron padha nindakake saresmi. apa ya kudu mengkene wong-wong wadon sing diwayuh kae ya? Tinimbang nangisi nasibe sing nrenyuhake ati. Lamat-lamat gambar lan swara televisi mau saya suwe saya ilang.. Ing pangrasa Weningati mbobot wis sangang sasi punjul sepuluh dina. rasane kok aku kaya arep babaran. Rumah Sakit Bersalin Sayang Putra.. jabang bayi rasane kaya wis nendhangnendhang lan atine krasa dheg-dhegan.. jeneng Broto Putranto. Apa ya kaya mangkene iki rasane wong arep babaran? "Mas. kabeh mau sing duwe hak maringi asma Weningati. "Mas saiki aku wis mbobot lho. kabeh mau sing duwe hak maringi asma Mas Broto. Yen sing bakal lair mbesuke lanang. Mas Broto gage-gage ngetokake mobile saka garasi. ora arep mbedak mbedakake bab rejeki lan sakebehing bakal digawe adil. Popok bayi. utawa Putri Ken Utami. Siaran Empat Mata kang digiyarake sakwenehing TV lan dipandhu Thukul Arwana bisa nglelipur ati sawetara wektu... malah impene saya lumaku adoh. nyalib mengiwa nyalib menengen amrih tekan rumah sakit amarga selak ora kuwat krungu sambate Weningati. Nanging apa wekasane? Preeet. Anggone nyetir mobil kanthi rikat. .. Mawarna-warna jeneng kanggo bakal putrane wis rinakit. ngancik wulan kaping sanga!" ujare Weningati sajak rada aleman. Yen sing bakal lahir mijil wedok uga wis dicawisake jeneng Tyas Sulistyaningsih. Ana sakjeroning pangimpen Mas Broto kondur nyangking oleh-oleh samubarang apa wae sing disenengi Weningati. Wong sakloron wis gawe rencana menawa mbesuk arep babaran neng rumah sakit bersalin sing wis kondhang. mak les. Awake krasa lara kabeh. "Iki lho Dhik tak tukokake kalung berliyan modhel anyar!" kandhane Mas Broto sinambi nganggokake kalung ana gulune Weningati. Kaya neng alam swargan rasane. wong lanang angger wis keturutan karepa mesthi lali kabeh janjine. Sore iku Mas Broto ngajak Weningati mlaku-mlaku menyang toko sakprelu blanja keperluan kanggo ngadhepi babaran. aduoh. Weningati bisane mung nangis sesenggukan. Telung Minggu lawase Weningati ora disenggol kakunge.. Atine krasa keranta-ranta. dheweke nonton siaran teleisi sinambi teturon.. Atine wong sakloron katon mongkog jalaran kepinginane kagungan putra bakal kaleksanan.Weningati. Weningati keturon angler. ora lali nggawa gethuk lindri lan klepon.

. "Adhuh. Weningati ditemokake wis kaku ora ana nyawane. Ora biyasane Weningati durung tangi.". Weningati katon gumlethak ana klasa ora obah sanajan diceluki kanthi swara banter.Tekan ing rumah sakit Weningati ditumpake kereta dhorong lumebu kamar bersalin. ambegane sethithik mbaka sethithik sansaya arang lan banjur mandheg." Mak plong rasane ati. Lawang omahe didhobrak. Ana ing pandulu. dheweke unjal ambegan landhung. "Aduh. Alon-alon mripate Weningati merem. "Wis Ndhuk. rasane wong kang arep nglairake kaya wong lagi sakaratul maut. Ing praupane kang resik sajak mesem kaya wong turu kae. Dheweke rumangsa gela banget kelingan nalika wani marang emboke sing wis nglairke dheweke. swara televisi uga isih muni nanging Weningati ora katon. omahe isih kencar-kencar lampune. Lamat-lamat kaya emboke sing wis swargi marani Weningati. Ing pangrasa ana kereta kencana mudhun saka wiyati marani dheweke. Wanci jam wolu esuk. bidhan apadene perawat padha ribut anggone nulungi.." sambate Weningati ngaruwara. Gusti nyuwun kekiyatan.. iki priye rasane aku kok ora kuwat tenan. Weningati kaya entuk kekuawatan anyar. nanging jabang bayi kaya mbandhel isih kepingin ana wetenge ibune. Saya suwe Weningati ora kuwat nandhang lara. sepisan maneh sing ngeden!" swarana bidhan mrentahake. lan nginjen apa sing lagi kedadeyan ana ing sakjeroning omahe wong wadon kang urip ijen iku. Mas Broto tulungana aku Mas. jebul kaya ngene rasane wong nglairke. mula ana sakwenehing tangga kang ndhodhogi lawang. Para widodari padha ndherekake Weningati numpak kereta kencana nuju swargaloka.. "Ayo Bu. Ya nembe sepisan iki awake ngrasakake larane dadi wong wedok. Para dhokter. aku wis ngapurani kabeh luputmu. tangga teparone Weningati padha cingak. wis ayo dikuwat-kuwatke kareben jabang bayi enggal metu. .

Tekan ngomah Mbok Atmo ngudarasa. Pak Roto banjur ngudarasa yen kabeh iki diterusake mesthi bakal ana dredah. Ora mung cukup kuwi wae. dadi olehe liyer-liyer katon kepenak banget. Jenenge Yani. Tanggane mau jenenge Karso. "Kurang ajar wong-wong iki. Mbok Atmo ora dikabari. jare arep kanggo gawe omah anake lanang. lan kuwi dudu sing dikarepake. Iki ora kena ditokake ngono wae. Mbok Atmo kuwi yuswane udakara sangang puluh tahun. dheweke banjur gawe surat katrangan kelangan. lan wit jati sing ditegor kuwi dadi duweke. wangsulane Pak Karso ora genah. ngger. Udakara limang sasi sabanjure. aja nganti mung amarga lemah lan kayu sacuwil njalari paseduluran dadi bubrah. Critane. Wis duwe canggah loro. Mbok. Jalarane wit jati sing ana pereng pekarangane ditegor tanggane. Mulane Mbok Atmo mung tansah ngalah lan pasrah marang Gusti Allah Sing Gawe Urip. nalika kabeh wis rampung. Anak-anak liyane ana kutha kabeh. jare lemah kuwi mlorot mudhun. dheweke mung ngelus dhadha karo unjal ambegan landhung. katone rada ngantuk. " Mbok Atmo isih katon sareh. Mbok Atmo sing pancen ora ngerti tulis kuwi iya mung meneng wae. Sawijining dina Mbok Atmo rada sekel penggalihe. awake dhewe iki wis terus-terusan ngalah. awit pancen wis ora bisa dirembug maneh. sanadyan atine sekel. suwe-suwe kok malah arep ngidak-idak cengel!" "Sareh dhisik. Nanging wonge isih waras. putune patlikur. Kabeh anake wis mapan uripe. anake enem sing wis mati loro.Lemah Mbok Atmo nembe lungguhan ana kursi emperan omahe. Mbok Atmo ora nerusake pitakone. mbokmenawa bener prekara lemah kuwi bisa dadi mala lan yen ora ngati-ati bakal dadi dredah sing ora kena dianggep entheng. banjur mlaku mulih alon-alon. lan pikire isih lantip. ana kedadeyan maneh sing gawe sekel penggalihe Mbok Atmo. Nalika Mbok Atmo krungu kabeh kuwi banjur kandha karo mantune yen kayu jati sing ana tapel wates tegal ditegor Pak Sukat. Tanggane mau sing jenenge Pak Sukat pancen wonge ngeyel lan nggugu karepe dhewe. Mbok Atmo mung trima ngalah. Coba dipikir dhisik. Nalika Mbok Atmo nggenahake kepriye karepa kok kayu jati mau ditegor. Yani iki sing ngopeni Mbok Atmo. . Mbok Atmo kuwi uga duwe lemah pategalan. lan ngerti-ngerti lemahe wis diiris karo tengah meter sing dawane udakara satus meter. apamaneh karo ngrungokake giyaran klenengan saka radio. Nalika lemah pategalan duweke tanggane sing penere ing sisih kiwa tegale Mbok Atmo diukur dening BPN jare kanggo ngurus sertipikat. Mula dheweke uga banjur mupus sakabehe. Mbok Atmo isih duwe kaprecayan marang paribasan sapa salah seleh. Mantune Mbok Atmo sing jenenge Pak Roto waringuten. kayu jati sing ana tapel wates pategalan uga ditegor dening tanggane mau. Pekarangan sing saiki dienggoni dadi siji karo anake ragil wadon.

Nanging sepuluh dina sabanjure dheweke bali waras maneh.Mulane Pak Roto uga banjur kandha karo Mbok Atmo menawa kabeh dililakake wae." wangsulanku cekak. dene sisih kidul bageyane Yani anake wadon sing ragil. Lemah pekarangan diedum loro. Ngono kuwi dongaku. sing dirasa wis ora bisa diampet. Mbok Atmo sarujuk lan banjur ndonga ndremimil. sedhih. Mbok Tuki sanalika banjur kongkon wong babat alas. Katone wis siyaga ngadhepi urip sing kepriye wae. Mbok Atmo banjur unjal napas landhung. . Kahanane Mbok Atmo dadi sangsaya ringkih. Lemah pategalan sing sewu meter persagi diwenehake Mbok Tuki sing biyen nate diopeni Mbok Atmo lan wis dianggep kaya anake dhewe. lan nganti diopname barang. nalika aku liwat ngarep omahe. Sore katon endah.embuh apa dongane. Mbah. Sawise ndonga. Thole. Upama lakon wayang ngono mbok menawa kaya Babat Alas Wana Marta ngono kae. "Ajeng latihan karawitan dhateng Wonogiri. prasasat kabeh kayu ing tegal sing diwenehake marang Mbok Tuki dibabat entek. Waspa sing tumiba banget nrenyuhake. Mbok Atmo lungguhan ana emperan omahe. pasuryane katon tentrem. Mugi panjenengan tansah pikantuk kanugrahan ing gesang punika lan kanugrahan ingkang langgeng. Nanging kuwi mung sedhela. Esem sumringah ngrenggani pasuryan tuwa kuwi. Turahane diedum loro. sisih lor bageyane Sugeng anake mbarep Mbok Atmo. Lan nganti saiki isih katon seger sanadyan yuswane wis lungse. Pungkasane dheweke lara. atine katon sansaya tentrem. Mbok Atmo katon tentrem pangrasane. Sawise kabeh dijlentrehake marang anak-anake lan kabeh wis sarujuk. Kok wis katon mlithit?" pitakone marang aku. lha piye? Nalika Mbok Tuki dikandhani yen diwenehi lemah tegal dening Mbok Atmo. Mbah. yakuwi bageyane Jatmo karo Timuk. "Arep menyang endi. Lemah pategalan diedum telu. Kamangka durung genah lemah sisih ngendi sing bakal diwenehake marang dheweke. Mbok Atmo duwe karep kepengin ngedum lemah pekarangan lan lemah tegal marang anakanake. Anak-anak lan putu-putune tansah bisa nglipur. Mbok Atmo ngudarasa geneya aku lan anak-anakku kok mung tansah diidak-idak dening liyan. Nalika krungu kabeh kuwi Mbok Atmo mung bisa mbrebes mili.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful