Tumbal Sêjatiné abót anggónku nindakaké pakaryan iki. Nangíng piyé manèh.

Aku múng sakwijiníng bawahan síng kudu loyal marang atasan. Kamångkå atasanku Drs Sêngkuni SH MBA wís nginstruksèkaké yèn proyèk iki kudu di-mark up. Mbúh piyé carané síng pênting kabèh bisa olèh pangan. Pancèn iki konsêkuènsiné nduwèni jabatan síng stratêgis kåyå awakku iki. Tak akóni sakwisé dadi Kasubag Pêngêlolaan Proyèk iki rêjêkiku mbanyu mili. Paribasan nganti kåyå diwènèh-wènèhi. Nangíng yèn ånå pêrkårå síng kåyå mêngkéné aku ugå kudu wani ndhadhagi. Awít yèn ora, biså dipêsthèkké yèn tahún ngarêp aku mêsthi bakal dimutasi. "Wís tå Dík Har, ora sah dipikirké abót-abót. Soal wóng såkå KPK, mêngko aku síng mback-up wís," mangkono pangandikané atasanku kasêbút íng sak wijiníng wêktu nalikå aku ditimbali íng ruangé. "Síng pêntíng kowé biså ngolah ångkå-ångkå iku kanthi layak. Masalah liyané mêngko aku síng ngatúr," sêsambungé Pak Sêngkuni karo ngêpúk-êpúk pundhakku. "Lha piyé kirå-kirå? Åpå Dhík Har kabótan? Soalé Dík Wísnu wingi ugå nawakaké arêp nggarap proyèk iki," ujaré Pak Sêngkuni kåyå ngêrti kêmrusuhing atiku. "Oh, mbotên Pak. Kulå taksíh sagah ngayahi piyambak," ujarku gurawalan. "Wèll! yå ngono iku síng tak karêpké. Yèn pancèn kowé sêvisi karo aku, mêsthi aku ora bakal ninggal kowé Dhík. Wís sak iki rampúngna aku péngín Minggu ngarêp wís rampúng. Sanggúp tå?" "Sêndikå Pak," ujarku karo manthúk-manthúk. Aku énggal-énggal ninggalaké ruang kêrjané bós têrús nyêlúk Dhík Wakino wakílku sartó Éndah sékrêtarísku. Tak jak rêmbugan barêng pêrkårå iki. Awít pancèn wóng loro iku síng dadi nyawaku. Ibaraté Dhík Wakino karo Éndah kuwi think-tank-ku. Sangénggå aku bangêt mbutúhaké bantuané dhèwèké. "Nèk masalah ångkå gampang diowahi, Mas. Múng síng dadi masalah iki tanggúng jawabé abót awít nyangkút dana síng ora sêthitík," ujaré Dhík Wakino. "Nangíng têrús piyé Dhík? Bós wís nêtêpké kudu biså. Yèn ora awakké dhéwé kudu siap ninggalké kantór iki," sêmaúrku. Dhík Wakino manthúkmanthúk karo ngulati layar kómputêr íng ngarêpé. "Yå wís, arêp piyé manèh. Mbók mênåwå iki pancèn résiko pêkêrjaan. Awakké dhéwé kudu siap," sambungé wóng síng bangêt tak pêrcåyå iku. Pancèn iki dudu masalah síng ènthèng, awít proyèk iki gungungé mèh nêm bêlas mílyar rupiah. Síng kudu di-mark up mèh sêpulúh míliar dhéwé. Åpå ora édan-édanan. Nangíng piyé manèh. Aku iki múng bawahan kudu loyal mênyang atasan. Awít yèn ora biså-biså aku dilórót jabatanku. Kamångkå ngêrti dhéwé kanggo ningkataké karir íng kantór iki ora barang síng gampang. Awít mèh wólulas tahún anggónku bêrjuang ngrintís karir, wiwít gólóngan têlu A nganti sak iki biså dadi Kasubag sak wijiníng kantór. Mêsthi waé dudu bab síng gampang. Kåyå aku dhéwé síng wêktu iki kêlêbu ånå bagian síng êmpúk.

Ora sithík síng pådhå kêpéngín biså nglungguhi kúrsiku iki. Awít pancèn ya nyênêngké tênan. Golèk dhuwít paribasan kêcap waé dadi atusan éwón. Nangíng ugå mujúdaké bagian síng ånå pucuking êri, yèn ora ngati-ati bisa ndang ngglúndhúng tênan. "Durúng saré, Pah?" panyénggólé Nani, sisihanku. Ora tak råså yèn wêktu iki aku nêdhêng ngalamún nèng têras kamar lantai loro. "Durúng ngantúk, Mah?" sêmaurku karo nyumêt rókók êmbúh síng kêpira mau? "Sajaké ånå masalah nèng kantór?" pitakóné bojoku síng wís apal lagónku. Sabên ånå masalah mêsthi tangkêpku dadi séjé karo padatan. Aku múng manthúk. Têrús sisihanku lunggúh íng sandhíngku. Awít yèn wís ngono biasané aku têrús critå masalahku marang dhèwèké. Pancèn sak suwéné iki sisihanku síng dadi sparing partnêr-ku. Dhèwèké kuwi wóng wadón síng istiméwa, sênadyan múng ibu rumah tangga, nangíng otakké ora kalah karo wanita karir. Ora nggumúnanké sêjatiné sisihanku lulusan sarjana lan mbiyèn tahu dadi dosèn íng univêrsitas swasta. Múng amargå aku ora kêpéngín bojoku bêrkarir, mula dhèwèké tak kón dadi ibu rumah tangga thók. Supåyå anakanakku biså kopèn, nyatané anakku cacah têlu sakiki wís ngancík dhéwåså kabèh, síng mbarêp malah wís mèh lulús såkå univêrsitasé. "Pancèn abót posisi panjênêngan, Pah. Awít iki diléma. Yèn njênêngan wêgah, mêsthi bakal dilórót. Nangíng yèn pênjênêngan tindakké, abót résikoné," komêntaré sisihanku sak wisé tak critani pêrmasalahanku. "Ya kuwi síng gawé bingúngku. Lha trús aku kudu piyé?" "Yúk awakké dhéwé tahajúd, nyoba nyuwún tuntunan Gusti Allah, såpå ngêrti mêngko njênêngan olèh pêpadhang," ujaré sisihanku. Aku manthúk-manthúk têrus wóng loro pådhå tumuju kamar mandhi njupúk banyu wudu kanggo ngrêsiki badan. Ånå sak jroning tahajúd tak rasakaké kåyå ngåpå jumbal-jumbulé wêwayangan ing alam pikirku. Sênadyan wola-wali tak cobå nyilêmaké wêwayangan iku nanging kråså angèl bangêt. Sabên-sabên wêwayangané Pak Sêngkuni atasanku kanthi polatan nêsu ngulataké aku. Gonta-ganti karo lapuran proyèk síng kudu tak gawé. Têrús nglambrang manèh wêwayanganku dipêcat déníng atasan. Têrús ånå gambaran pårå polisi síng têkå ing kantórku têrús mbórgól tanganku. "Dúh, Gústi Allah...... Kulå pasrah wóntên ngarså padukå!" pambêngókku íng sak jroníng tahajúd. Bubar kuwi aku ngrasakaké pêndêlênganku pêtêng. Aku ambrúk ngambúng karpèt síng dadi lambaran anggónku ngadhêp íng Pangéran. Ésúk iki Dhík Wísnu têkå íng kantórku karo mènèhaké layang kanggo aku. Tak bukak layang iku tibaké surat pêrintah såkå Pak Sêngkuni supåyå aku mènèhaké proyèk iku marang dhèwèké. "Sorry lho Mas, aku múng nindakaké dhawúh," ujaré Wísnu katón pêkéwúh karo aku. "Ora åpå-åpå, Dhík. Mbók mênåwå kowé luwíh pintêr timbang aku," ujarku karo mènèhaké bêrkas-bêrkas administrasi proyèk. Sênadyan ånå kang kóbóng íng dhådhå iki, nangíng tak cobå mêkak hardaníng kanêpsónku.

Mugå-mugå waé Gusti Allah tansah mènèhi kêsabaran marang aku. Awít såpå wóngé síng ora lårå ati, yèn nèng têngah dalan gawéyané dipasrahké wóng liyå. Pak Sêngkuni pancèn kêbangêtên. Katóné dhèwèké wís malík imané sak ênggå tégå karo aku síng ora liya anak buahé. Awan iku aku milíh mulíh gasik, awít yèn tak têrús-têrúské nèng kantór bisa-bisa malah aku dhéwé síng ora kuwat. Aku wís ngrumangsani yèn karirku mbók mênåwå bakal mêntók. Awít wêktu iki Pak Sêngkuni, atasanku ora gêlêm nyåpå arúh marang aku. Sabên-sabên dhèwèké butúh, mêsthi Dik Wísnu síng diundang ånå kantór. Lan tingkah kang kåyå mangkono mau disêngåjå ovêr acting nèng ngarêpé pårå bawahan. Aku rumångså korban pangråså. Awít såpå wóngé síng kuwat dipêrlakukan kåyå mangkono. Nangíng aku nyoba sabar. Karo íng batin tansah ndêdongå, mugåmugå Pak Sêngkuni diapurå dosané déníng Gusti Allah, sartå dibukakaké atiné supåyå ora bangêt-bangêt anggóné nêsóni aku. Lan sak wijiníng wêktu såpå síng bakal ngirå, yèn kantórku ditêkani polisi pirang-pirang. Wiwitané ruangku síng diprikså, barêng ora ånå têrús ruangé Kêpala Kantór bubar kuwi têrús tak tóntón ånå polisi nganggo sêragam nyêrahaké surat marang atasanku kasêbút. Tanpa suwålå manèh Pak Sêngkuni diglandhang déníng pêtugas kêpolisian iku. Awít disinyalír dhèwèké wís mark up dhuwít proyèk nganti sêpulúh miliar. Ora múng Pak Sêngkuni dhéwé, kêlêbu Dhík Wisnu síng kumawani nglancangi gawéyanku. Lan wís biså diwåcå, íng ngêndi papan Kêpala iku ora tahu salah. Síng salah mêsthi bawahan. Awít ora gantalan suwé Pak Sêngkuni bósku wís mêtu såkå kantór polisi. Déné Dhík Wísnu ditêtêpké dadi têrsangka. Wisnu wís dadi tumbal ing kantórku, awít dhèwèké kudu mikúl dosané bósku síng wêktu iki múng cukúp dimutasi íng luar jawa. "Bêgjå sampéyan Pah. Untungé nolak åpå dhawuhé bós mbiyèn," ujaré sisihanku karo ngrangkúl aku lan nangís mingsêg-mingsêg. "Gústi isíh njampangi awakku, Mah. Lan kabèh mau uga ora uwal såkå dukungané Mamah," ujarku. Ah, pancèn kabèh iki kåyå wís diatúr déníng Gusti Allah. Kåyå aku dhéwé rumångså dislamêtaké déníng Panjênêngané. Coba mbiyèn aku síng nindakaké bab mau, biså-biså aku síng mlêbu kunjaran.

Tamu Kang Pungkasan

Lakuné dinå rumangsaku cêpêt bangêt, wêktu sêwulan síng diidinaké såkå pêmêrintah rumangsaku lagi dhèk wingi, nangíng ngêrti-ngêrti kari sêdinå iki. Dinå sésúk aku lan kåncå-kåncå sak profèsiku gêlêm ora gêlêm kudu ninggalaké panggónan iki, yå panggónan ålå síng dadi mungsuhé masyarakat síng kêpéngin uripé slamêt donyå lan akhirat. Pancèn wiwitané aku ora sêngåjå mlêbu papan èlèk síng diarani lokalisasi, nangíng kabèh amargå kêpèpèt kahanan, biyåså... masalah klasik síng diadhêpi pawóngan síng uríp íng padésan, kurang pangan lan sandhang lan ora kuwat ngadhêpi sanggan uríp, gèk kamóngkó síng jênêngé golèk pênggawéyan iki angèlé jan ngêpól tênan. Åjå manèh aku sakkåncå síng múng duwé ijazah SMP tanpå nduwèni kêtrampilan, sanajan síng wís duwé èmbèl-èmbèl gêlar sarjana waé akèh síng kêcêmplúng ing profèsi iki sanajan bédå kêlasé. Ora kråså lúh têmètès ing pipiku, uríp kók múng kåyå ngéné, gèk súk kapan aku biså mêntas såkå panggónan iki? Dhúh,... Gústi Allah paringånå pitudúh mêrgi íngkang lêrês lan pinanggihnå jodho íngkang saé. Aku unjal ambêgan landhúng, gèk kåyå aku iki åpå ånå wóng lanang síng sudi mêngku? Níng aku pêrcåyå yèn Gústi Allah iku ora saré, sakwijiníng dinå mêngko aku bakal kêtêmu jodhoku. Dak élíng-élíng nasibé kåncå-kåncå sak profèsiku nyatané ugå ånå wóng lanang síng gêlêm ngêpèk bojo. Mbak Éndah dipèk bojo sopír trêk lêngganané malah nyatané saiki biså uríp bagyå múlyå íng ndéså. Dhík Hèsti ugå dipèk bojo wóng lanang sanajan múng dadi mbók ênóm anangíng kabèh kêbutuhané biså dicukupi, Éndang kancaku sak kampúng ugå diwêngku wóng lanang sanajan wís rådå sêpúh yuswané nangíng nyatané gêmati bangêt malah saiki diparingi putrå. Bubar macak kåyå biyasané aku lungguhan íng têras omah, biyåså,... mancíng iwak alias nggodhå wóng lanang síng kêpéngin awaké dikêpénakaké sanajan múng sêdhélå, syúkúr yèn gêlêm nginêp sêwêngi, wah... mêsti bayaran síng dak tåmpå lumayan kanggo sangu mulíh mênyang ndéså. "Mampír Mas,"... godhaku nalikå ånå sakwènèhíng pawóngan mlaku ijèn karo miling-miling nyawang têras póndhókanku, dhèwèké mèsêm lan gêlêm mampír. "Ngunjúk mênåpå Mas?" ujarku karo nggandhèng tangané dak jak lunggúh íng sandhíngku. Wóng lanang mau manút waé. "Biyasané wóng lanang iku sênêngané ngunjúk susu yå, kópi susu åpå coklat susu?" aku sansaya wani nggodhå, lha wóng síng digodhå yå sansåyå sênêng atiné. Yå kåyå mêngkéné pênggawéyanku sabên ndinå nglayani tamu síng gêlêm mampír íng kamarku. Wêktu limang tahún uríp íng lokalisasi pancèn akèh bungah lan susahé, nangíng kêpénaké múng watês bab kadonyan, bisa cukúp sandhang lan pangan ora nyambút gawé abót, nangíng rêkasané biså-biså kêtularan pênyakit sifilis utawa AIDS lan dadi mungsuhé masarakat, amargå

dianggêp dadi sampah masyarakat síng kudu disírnakaké. Aku isíh kèlingan nalikå lokalisasi iki didhémo warga masyarakat, awakku nganti ndrêdhêg kawêdèn. "Lho kók malah ngalamún?" ujaré wóng lanang síng dadi tamuku iku ngagètaké atiku. "Ah, iyå yå bênêr ngêndikamu Mas, lha kêpriyé ora ngalamún, mbók mênåwå panjênêngan iku tamuku íng papan kéné kang pungkasan amargå sésúk aku sak kåncå kudu lungå såkå papan iki." "Ditêpungaké jênêngku Bagús sanajan rupaku ora bagús," mêngkono tamuku mau nêpúngaké. "Sunthi jênêngku Mas," aku ganti sêmaúr. Priyayiné pancèn grapyak lan akèh gunêmé, lagi têtêpungan kurang såkå limang mênít waé rasané wís biså akrab. "Aku mréné pancèn golèk kênangan kang púngkasan såkå papan lokalisasi iki, aku ngajab papan iki pancèn biså rêsík såkå tumindak maksiyat," mêngkono ujaré Mas Bagús. Sak jam luwíh aku lan Mas Bagús ngóbról ngalór ngidúl, lan pungkasané Mas Bagús pamitan arêp mulíh mênyang omahé. Dhèwèké ninggali dhuwít aku sing lumayan akèh lan njalúk jênêng lan alamat omahku síng sakbênêré. Anèng ngomah rasané kåyå dikunjåra waé, la kêpriyé ora susah, la anèng ngomah yå múng thêngúk thêngúk waé tanpå duwé gawéyan síng ngasilaké. Dhuwít cèlènganku wís wiwít nipís, rasané ati wís kêtar-kêtir, dumadakan pak pós mandhêg anèng ngarêp omah, ngêtêraké layang såkå Mas Bagús, dhúh,... bungahé ati iki, såpå ngêrti mbésúké Mas Bagús biså ngêntasaké aku såkå uríp kang nisthå iki. Layang dak bukak kanthi alón, ånå råså bungah lan ati iki tambah dêg-dêgan waé. "Dhík Sutinêm síng dak trêsnani," mak dhêg rasané atiku kaya diumbúllaké karo Mas Bagús. Pancèn jênêngku síng asli iku Sutinêm, nangíng ing lokalisasi aku nganggo jênêng "Sunthi", layang dak waca kanthi ati kang dêg-dêgan Surabaya, 12 Désèmbêr 2007 "Dhík Sutinêm síng dak trisnani" Wiwít kêtêmu karo sliramu ing papan kånå kaé, aku dadi kêpingín omah-omah karo sliramu. Bab såpå tå sliramu aku kabèh wís mangêrtèni, nangíng åpå sliramu ngêrtèni aku lan såpå tå sêjatiné aku iki? Barès waé ya dhík, aku iki wóng lanang síng ora bédå karo sliramu. Tumindak nistå lan ålå kabèh waé wís naté dak tindakaké. Nangíng aku péngín marèni kabèh mau sakdurungé kasèp. Mula yèn sliramu gêlêm dak jak uríp bêbarêngan nyabrang íng samodrå bêbrayan agúng, ayo dhík wangsulana layang iki, gêlêmå Dhík Sutinêm dak jak uríp anyar íng sakjêroníng balé somah kang rêsmi lan ayo pådhå uríp kang anyar, uríp kang kêbak laku utåmå sanajan múng uríp sarwå prasåjå, wís bèn lêlakónmu lan lêlakónku dikubúr barêng-barêng lan dilarúng íng samodra pangapurå. Aku ora njanjèkaké uríp kang moncèr kêbak kêméwahan donyå, nangíng aku pêrcåyå yèn aku karo sliramu biså uríp bagyå múlyå. Sêpisan manèh, aku ora mêkså nangíng aku têtêp nunggu walêsan layang iki bèn atiku bisa têntrêm. Såkå kåncå anyarmu síng nêmbé kasmaran.

Allahuakbar.. bisaku múng pasrah jiwå lan rågå marang Mas Bagús. Ora kråså. . Cêpêt-cêpêt aku dandan sak pêrlu arêp ngêtêraké Panji anakku mbarêp såkå titisané Mas Bagús kang saiki makaryå dadi móntír sêpéda mótór. Sunaré srêngéngé wayah ésúk íng Suråbåyå nambahi éndahíng swasånå balé somahku. kacu cilík wís têlês kêbês êlúhku. laillahaillallah...Bagús. alhamdulilllah pujiku marang Pangéran Kang Maha Kuwasa. Kêmbang kênångå íng ngarêp omahku nyêbaraké gåndå kang arúm.

hasilé rak sagêd kanggé ngangsúr. amargå mikír pênjaluké anaké lanang. kêpingín klambi waé ora bakal nêmbúng marang wóng tuwané. åpå kowé ki ra ngêrti.. lan ora mangêrtèni åpå síng nyêbabaké gagalé.. nangíng Pak Sarmín rumångså isín. Róng ndinå kêpungkúr Parjo sêmpat ngómóng marang bapaké. sak mênika padós pêdamêlan nggíh angèl?!"... Mbók mênåwå umuré wís kêtuwan mênåwå ngajókaké dadi pêgawai nêgêri. la kók dinggo tuku móntór!. timbangané kulå nganggúr wóntên ndalêm. Parjo wís nyobå ndhaftar dadi pulisi kapíng pindho. njalúk pisan waé dhèwèké ora biså nuruti. didongakké sabên dinå yaiku anak lanang siji-sijiné. mêngké kula tak ngojèk. Ora ånå liyå síng diprihatinaké. akèh malíng kang pådhå bêropérasi. ujian fisik yå biså.Dúrjånå Pak Sarmín katón gêtêm-gêtêm. mêlèk wêngi.. digadhang-gadhang lan digayúh mugå-mugå bisa mikúl dhuwúr mêndhêm jêro marang dhèwèké. ngrungókaké pawartå. kanggo sêsiríh. Yèn ditakoni jaré kabèh ujiané yå biså nggarap. kowé kuwi nglindúr pó piyé?" . nangíng gagal têrús. Mulå ora maido yèn duwé pêpinginan dadi pulisi.. Nèk ditukókné yå diênggo. kurang luwíh wís róng pulúh tahun. mulå dhèwèké wís mupús. Åpå manèh dhèwèké kudu ngadhêpi pitakóné bapak-bapak såkå kêpulisian. Anak lanang siji-sijiné ora tau njalúk. nèk ora yå múng mênêng waé. Pak Sarmín anggóné jågå malêm íng salah sawijiné kantór pêmêrintahan wís sawêtårå suwé. lan praupané ya ora pati nguciwani. pripún nèk kulå pênjênêngan pundhútké mótór. Pak Sarmín katón anyêl amargå sêtêngah tahún kêpungkúr kantóré yå pêrnah disatróni malíng. Parjo salah sawijiníng pêmudha kang gagah.. síng sêmuné kåyå nudhúh marang dhèwèké. Sanadyan bapak kêpala íng kantóré ora paríng dukå marang dhèwèké. Sak liyané omahomah biasa.". . Parjo. yèn íng wêktu iki akèh wóng kang kélangan. Jo. Róng ndinå iki Pak Sarmín ora doyan mangan. mbók mênåwå nasibé waé sing durúng apík. "Jo. papan kang kanggo jujugan malíng yå iku kantór-kantór pêmêrintahan. dinggo nyukupi butúh sabên dinané waé kangèlan.. nangíng ngiras pantês kanggo tirakat.. "Pak. sawisé lulús SMA.. Parjo pancèn arang nêmbúng njalúk marang wóng tuwané. Nanging Pak Sarmín sêmpat was-was. krédit mawón. "Nggíh sampún. wís kulinå såkå cilík. dêdêg piadêgé éntúk. Jågå malêm kanggoné dhèwèké ora nggolèki lêmbaran rupiah.. Anak lanang síng didåmå-dåmå.

. iki malah tambah nêmên.... Hari ini sêbêlah barat. "Wah kowé kalêbu wóng síng untúng. wóng aku gúr mèlu-mèlu koran kaé kók! Níng tênan lho Mas.. anu... têrús sêlatan. dua hari kêmudian timúr. lé mu sinau bahasa Indonésia ki nèngêndi to Mo. hé. aku ngêrti. kåyå têlúng sasi kêpungkúr. kónmutêr ki bèn mumêt på?! Síng bênêr ki kómputêr. rikålå wêktu ngasar Karmo... Mo. adiné lanang Pak Sarmín nyêdhaki lungguhé Pak Sarmín têrús ngómóng kanthi sora lan sêmangat makantar-kantar.... malíng-malíng wís mêrajaléla manèh.Têlúng sasi wís mlaku.. Mas?" "Ora kêrjå åpå-åpå.. ngimpiné ånå pérangan wêngi kang diarani puspåtajêm. isané ya nyêlêri rókóké bapaké! Parjo ki sakiki kêrja nènggêndi ta. biasané njikúk kónmutér... éh. mêrajaléla ki åpå cobå?". êmbúh Mas.. "Iyå.. "O.. Biså ugå yå amarga pêngarúh ngimpiné dhèk wingi bêngi. TO itu singkatan dari Targèt Opêrasi!! you know?!. Lha aku iki anak papat. Lha wóng kowé kuwi gúr lulusan kathók cêndhak waé kók kêmaki!" Durúng suwé anggóné pådå rêmbugan..." . rêmêné bapak!" Parjo ngulúngaké rókók marang bapaké... Lík? Niki kula tumbaské gorèngan.. alah Mo.. . Miturút piwulang Jåwå. pé.. tansah was-was ora ånå jalarané.. mbók nyêbút. yå opêrasinya pårå pêncuri itu.. Mas! Anak múng siji.. ati-ati lho Mas.. sungguh têrlalu!" Karmo nirókaké gayané salah sawijiné pêran ing sinêtrón Êntóng. Parjo katón nyêdhaki bapaké karo nggawa bungkusan.... soalé síng diarah sakiki kantór-kantór manèh." Wiwít soré råså atiné Pak Sarmín ora kêpénak. Ngrungókké sindhirané kakangé. síng jênêngé Jêmani karo Gêlómbang Cinta åpå piyé? Aku ra pati mudhêng. wóng yakin kók limangatús pêrsèn.. gèk ngêrti marang wóngtuwå. utara. Ngimpi síng kanggoné wóng-wóng jaman ndhisik ånå sasmita síng ora bêcík. cah nèk ra tau mangan sêkolahan yå kåyå kowé kuwi. jan blas ora ånå síng ngêrti siji-sijia. "Kowé kuwi ómóngan nyêlót ra nggênah. "Mas. kuwi lho.. "Coba bayangkan dalam satu bulan saja di sêkitar kita ini sudah têrjadi lima kali pêncurian dan anèhnya sêpêrti di jadwal." "Mo. Niki Pak kula tumbaské sês. pasti mêréka sudah tahu. síng di jikúk åpå ya. Apa polisi tidak bêrtindak yå Mas?! Wah.. nèk ora salah jênêngé cé. nèk tak takóni jaré yå múng bísnís kêmbang karo kancané.... Mo! Ómóng kók pathing pêcóthót. Sampéyan niku pripún tho Mas.. "Hé.. TO kuwi åpå tó?" "Wah Mas Sarmín ki kurang gaúl tênan. têrús aku kón ngåpå?" sêmauré Pak Sarmín. Mas Sarmín. Åpå manèh nukókké rókók. mumpúng taksíh angêt... "Pún dangu. dadi nèk ómóng ora ngisin-isini. Karmo gúr njêgègès.. u." "Mbók nèk ra mudhêng ki takón sík. wah uédan tênan." Sarmo njawab karo nyêngèngès. Karmo njawab pitakóné ponakané térús nyaút témpé gorèng lan lómbók rawít. "Lho. lha wóng kêmarin kan kantóré Mas Sarmín baru dapat kiriman lima sèt kómputêr lêngkap. Saya yakin lima ratús pêrsèn kalau sêbêntar lagi pasti mênjadi TO-nya para pêncuri itu!".. sakiki wis wiwít akèh pêncurian. Mo. malah têrús nêrangaké nganggo bahasa Indonésia.

lan njêbabah ånå têras.. émané praupané wóng loro mau ora katon. lha wóng ruangan ånå kunciné kók biså dibukak kanthi gampang. rikåla mlayu mêtu dhadhané diantêm nganggo kayu sikíl kursi. . amargo ditutupi nganggo topèng." ngono sêmauré bojoné rikålå dicêritani ngimpiné. Nyumurupi síng digêbúg ambrúk. Sawisé cêdhak.. "blukk!!!" tanpa sambat sak nalikå klêngêr. têrús dhèwèké ndhêdhêpi.. pawóngan síng isíh ånå njåbå kagèt têrús mlayu sipat kupíng. topèngé pawongan mau dibukak. Diwanèk-wanèkké. lha wóng ngimpi kuwi kêmbangé wóng turu. katón ngós-ngósan. Pak Sarmín mangkat mênyang kantór nindakaké pakaryané jågå malêm.. malíng saiki pancèn pintêr-pintêr tênan. "Pak. têrús ndhéprók ånå cêdhakké pawóngan mau.miturút pårå pinisêpúh biyasané bakal numusi. Udåkårå jam wolu bêngi. kók kowé. Nyumurupi ruang kómputêr kasíl dibukak. Krungu suarané Pak Sarmín.. "Arêp dhå ngåpå kuwi???". dadi kagèté wóng sakklórón mau.. Pak Sarmín tambah gêmêtêr. sajaké nyubriyani. Pak Sarmín nyaút kayu póthólan sikíl kursi. Sakwisé gêmêtêré rådå mêndha.. sikilé kåyå dipaku nèng njogan. Pak Sarmín sémapút. "Lho. Pak Sarmín gumún. nyêdhaki wóng loro kang mbukak ruang kómputêr.. Pak Sarmín nggêtak sak rosané. Kirå-kirå jam sêtêngah siji bêngi Pak Sarmín wêrúh klébaté wóng loro kang nuju marang ruang kómputêr. Parjo!". mbók rasah digagas. Luwih kagèt pawóngan síng isíh ånå njêro. Pak Sarmín katón gêmêtêr. Pak Sarmín ngimpi yèn untu nduwúr pathal siji.

" sauré Asíh tanpå mandhêg." Tanpå takón-takón manèh. Mak. arúh-arúh. Mbah?" takóné Asíh. Asíh nolèh nalikå ånå wóng liya mlêbu kamar iku.Gêlå Asih unjal ambêgan barêng kumbahan síng pungkasan rampúng diucêk. Lagi waé têkan sabrang dalan. Wóng wadón tuwa iku tumandhang tanpå kakèhan ómóng. Awaké cilík.. njúr iwut nggódhóg banyu. "Mandhêgå dhisík Yu Síh. Mulå Asíh kêrêp nuruti yèn Ranti njalúk digawèkaké panganan. Dhé War. dudå tanggané síng taún-taún pungkasan iki wís katón ora sigrak. Dhèwèké kulinå nyidat dalan liwat kêbóné Mbah Tiah sabên arêp blånjå nèng pracangané Supi. Asíh nyabrang." "Èntên nåpå. "Andúm gawé nggíh. Mbah. sadurungé mangkat sêkolah. Wêktu Nuníng isíh duwé anak siji lan . "Yu Síh ki lho olèhé dhókóh. "Arêp nyang êndi. Tansåyå rikat barêng krungu tangisé bayi. "Gústi. tangga pas kidulé. Asíh bangêt trênyúh ndulu kahanan síng ånå ngarêpé." múng kuwi síng mêtu såkå lambéné Asíh sinambi masang stagèn ing wêtêngé Nuníng. Asíh ngopèni síng bubar babaran. nalika ngrêsiki gêtíh babaran iku Asíh kèlingan lêlakón síng wís mungkúr. Mumpúng isíh ésok gagé ngadêg saprêlu blånjå kanggo gawé kolak. Asíh mlaku rikat mlêbu omah. dadi ora kalah dhuwúr karo sabarakané." ujaré Asíh. Asíh ora nêrúsaké anggóné mbilasi. Dhík?" Warsi.. Asíh kèlingan wêlingé ragilé mau ésok. Kåyå nyang anaké waé. wiwít cilík angèl mangan." mêngkono panjaluké. Íng sêlané sikíl ånå bayi abang gupak gêtíh síng nangís kêjêr. Kamångkå sêjatiné sênajan múng saklêpasan. ontang-antingé Sutar kuwi nggléthak ånå ambèn kanthi dlèwèran kringêt lan êlúh. "Iyå." wangsulané Asíh cêkak. Nêngahnêngahi mbilasi. "Aku gawèkna kolak yå. Munah lan Lastri têrús mårå. Ora suwé såkå têkané Mbah Tiah. Kèlingan panjaluké anaké kuwi. bojoné Nuníng. Íng salah sijiné kamar. Jaréné kêna gêjala strok." kandhané Lastri síng ngréwangi Asíh. Tujuné kók isíh gêlêm módót. Wayah ngéné iki lagi sêpisêpiné swasånå. blånjå. síng ånå ngomah iwut nandhangi pêgawéan omah. "Nuning kayané arêp babaran. Awaké Nuníng disékå banyu angêt nganti rêsík. Mêrgå síng sêkolah lan kêrjå wís pådhå mangkat. ragilé kuwi. diganti banyu rêsík kanggo mbilasi. Tulúng sampéyan ingúk. "Bèn ndang rêsík. Sabún buthêk tilas kumbahan disuntak. Nuníng. Mbah Tiah. Lastri kåndhå yèn wís kóngkónan ipéné supåyå ngaturi bidhan ugå njujuli Kandar. Ranti. Bayi síng isíh jangkêp karo ari-ariné énggal diupåkårå sabisabisané. ngringkêsi jarít-jarít rêgêt. "Têng nggéné Supi. Asíh diawé Sutar." sambaté Asíh mêruhi kahanan iku. Pådhå-pådhå wóng wadón síng wís ngrasakaké babaran.

Isíh ånå síng mårå nèng omahé Sutar. bapaké bayi mêksa durúng têkå. Bocah síng dikóngkón kêlakón nggåwå puyêr lan ómóng yèn tukuné nèng nggóné Nuníng." nêsuné Asíh durúng sudå wêktu têkan omah. Pêgawéan síng dilakóni múng sêtêngah dinå kuwi ora bisa nyukupi butúh sabên dinå. Anggêr ditagíh pijêr sêmåyå.. bayi anaké Nuníng kêpêkså langsúng digêdhóng. Wêrúh kahanan síng kåyå ngånå. wêtêng iku kaya kêlèt gêgêr. Mbak Nuníng. Ånå síng budal nyusúl manèh. Barêng wís ora isi bayi. Apamanéh mèh sabên uwóng ngêrti yèn utangé Nuníng nganti têkan ngêndi-êndi. Sênajan lair såkå ibu kang ora kêrumat awaké. Prancangané Nuníng kukút. Mångkå pasar iku ora adóh. Umpåmå mlaku waé kuduné wís têkan. Awaké síng bangêt kuru nyêbabaké wêtêngé ora katón gêdhi.. Asíh malih ora ngarêp-arêp dhuwité. "Wís. Awaké Nuníng tansåyå kuru.panguripané durúng rêkåså kåyå saiki. Kandar dhéwé ora mbudidya golèk tambahan pamêtu liyané malah sók kèli ombyaké togêl. Mugå-mugå tanpå ngombé puyêr iki untumu biså mari. "Mas Kandar mbotên purún ngakèni nèk niki yogané kók. Asíh babar pisan ora ngira yèn bobotané Nuníng wis tuwå. Mula Nuníng wani nêmbúng utang dhuwit. Asíh isíh élíng nalikå dhèwèké mlaku rikat mênyang pracangané Nuníng saprêlu utang puyêr sakbungkús síng diajab bisa nyudå lårå untu síng disandhang bojoné. "Têlas. Asíh têrús kóngkónan anaké tanggané supåyå nukókaké puyêr. Jèngkèl síng dirasakaké Asíh nyang Nuníng wis sudå. Nuníng njúr bribík-bribík gawé pracangan. diutangi puyêr siji aé muni êntèk barêng tuku kók têrus ånå. Dhé Síh puyêré. Asíh ora biså ngampêt nêsuné. Kandar pungkasané múng biså dadi mantri pasar. durúng kêsandhúng rêkasané!" Asíh ngundhåmånå. Sing ditakóni bali dlèwèran luhé. Síng diundhåmåné ora mangsuli. Yónó lan Titin. bayiné Nuníng lair kanthi ora kurang sawiji åpå. bidhan déså. Mbak. Katón luwíh tuwå tinimbang umuré. Bidan iku njúr ngêthók pusêré bayi." Nuníng kêråntå-råntå. Déníng bidhan têrús didusi sisan. "Kók apík kowé. Nuníng isíh duwé tinggalan dhuwít lan anggón-anggón cukúp såkå swargi ibuné. Bojoné síng nalikå mantèn anyar bral-bról akèh dhuwít. "Kandhané Bapaké Yono. Patmi têkå bêbarêngan karo Bu Wulan. wóng . Dadi tumbal gêni pawón síng mramóng. Puyêr siji kuwi ora sidå diombé bojoné. nalikå mbóbót síng kèri iki sampéyan åpå ora disênêngi Kandar?" takóné Asíh ati-ati. Pak. ujug-ujug lèrèn såkå pêgawéané ånå kuthå. ora ngêrti mêrgå åpå. Nganti saiki untuné malah wís ora kumat manèh. Mêrgå ora ånå pasêdiyan wêdak bayi åpådéné lêngå têlón. Anggón-anggóné nganti bêkakas njêro omah kadól diijólaké butúh. uripé Nuníng tansåyå mulúr malah rêkåså. Kajåbå omah síng wís tumåtå. Dhé Síh. Duwé anak loro. "Orané tå." kandhané Nuníng. Urípmu kuwi durúng suwé. Bojoné Asíh múng trimå kêmu godhógan banyu surúh síng ditambahi uyah sithík. Suwé sawisé ibu lan bayiné diupåkårå. Tujuné Gústi Kang Maha Kuwasa isíh paring wêlas. ora usah diombé.

" kandhané Nuning. kulå wau sampéyan takèni mungêl badhé blanja. Pisan iki wóng-wóng síng ånå kånå njalúk tulúng RT supåyå marani Kandar. Asíh wêrúh síng duwé omah lagi dóndóm cêdhak lawang." Síng krungu nganti sawêtårå ora biså ngucap. "Matur nuwún. "Karomanèh åpå Bapakmu wís mingêr yèn tumindak ngono nèng kowé." wangsulané bidhan ayu iku." Asíh njúr bablas mulíh. Asíh ora ngêrti sêbab síng sabênêré. Nêrúsaké nggawé jênang abang jênang sêngkålå. Kabèh wís biså nglênggånå yèn bayi kang nêmbé lair iku ora dibrókóhi kåyå adat ing déså kånå. kulå mbótên kawratan. Ayu blóngór. Omahé Nuníng isíh biså disawang cêthå såkå omahé Warsi. kulå badhé matúr. Kandar mêkså durúng ngatónaké irungé.mêsthi ditókakên wontên njawi kók sagêd ngandhút. ora ånå síng kêna dipilíh. Yu Síh. "Mênawi ngêrsakakên suntík mangga mawón. Bu. "Sampéyan sêbút Mbah. Nyatané RT kuwagang nggåwå mulíh Kandar. "Aku ora krungu é Dhik. Ora sidå blånjå mêrgå wis kawanên. Bu. Asíh krungu yèn bayi wadón anaké Nuníng iku arêp diwènèhaké uwóng. Nganti síng nusúl wís ngayahi pêgawéané manèh. njênêngan suntik mawón nggih. Bu. Pancèn wís sawêtårå suwé måråtuwå lan mantu iku anggoné ora cócók. "Mas Kandar." "Lha nèk ora ngakoni kuwi rumangsané Kandar iki anaké såpå?" gênti Mbah Tiah síng ndhêdês karo srêngên. Lagi mathúk lawang wís dipapag Asíh. "Sawangên tå.. Síng pådhå réwang isíh durúng bali. tindhak griya kulå. Múng mbatín yèn simbók karo anak kók pådhå waé. Durúng nganti sêpasar. wóntén nåpå?" "Mbók bilih mangké Mbak Nuníng badhé suntík KB lan mbótên gadhah dhuwít. måråtuwané Nuníng." wangsulané Warsi. Têkan ngarêp omahé Warsi." pakóné Asíh kanthi sarèh. kulå ngantós sumpah-sumpah yèn pancèn iki yogané Bapak kêrså né mbótên sisah lair. Asíh mulih bêbarêngan karo tånggå liyané. mêngké yèn èntên napa-napané kêrsané bapaké bayi niki síng nanggúng. "Nyuwún pangapuntên sadèrèngipún nggíh." Sawisé ngêrti yèn mangkono kêlakuané Kandar. Dhé." kandhané Asíh nèng Bu bidhan. Dhúk. Ora ngatónaké rasané. Dhé Sih." ujaré Asíh gêtêm-gêtêm. Ora ngêntèni tanggêpané Warsi. Rampúng kabèh síng kudu ditandangi ånå omahé Nuníng. Asíh uga éthók-éthók ora ngêrti bab ora cócóké Nuníng lan Warsi." têmbungé Asíh nglancangi. mêcah sêpiné kamar. "Kandar dhéwé kók. Asíh sêngaja muni. Jan jêblès bapaké. Gèk tånggå síng mårå ugå akèh. tulúng sampéyan tumbasakên wêdhak bayi lan minyak têlón. Mbak Nuníng. "Têrosé yogané Bapak. Síng ngêpèk sêduluré Sari síng wís suwé omah-omah níng durúng duwé mómóngan lan manggón ånå kuthå. Asíh lan Mbah Tiah tumandang nggêntèni tanggúng jawabé bapaké bayi. Kêbênêran wóngé nolèh barêng ngêrti klébaté. Tibané mbótên sidå. "Dhé War. Mokal mênåwå Warsi nganti ora ngêrti yèn Nuníng babaran. Wóng kawóntênané nggíh kadós ngatên. "Nggih. nglêgakaké. Mbak Nuníng babaran. ngrêsiki ari-ari. gèk anakmu iki nggåwå rupané såpå? Wóng jênah jèblês Kandar ngånå lho!" Mbah Tiah mbukani ómóng." ora nganggo ditakoni." . "Nggíh. "Putu sampéyan síng nêmbé lair niki èstri.. . Mêsakakên mênawi gadhah mómóngan malíh.

. Åpåmanèh sawisé ngêrti ing sasi-sasi sabanjuré Nuning ora mårå suntik KB nèng Bidan Wulan.biyèn síng tåwå-tåwå mbókmênåwå ånå wóng síng gêlêm ngêpèk anaké. Mulå yå têrús digêlêmi déníng sêduluré bojoku. Aku krungu têrus crita nyang sêduluré bojoku síng tau rasan-rasan arêp golèk anak pupón. Wóng loro katón rukún sajak wís nglalèkaké kêdadéyankêdadéyan sadurungé. Ora nganti sêwulan. Sadurungé babaran kaé. Asíh wêrúh Nuníng lan Kandar gojèg nèng iringan omah. Asíh malah gêlå. Golèké síng cêthå wóng tuwané sakêlórón." kandhané Sari dåwå nèng Asíh sing nlêsíh kabar mau. Bubar sêpasar anaké Nuníng digåwå wóng síng ngadopsi. nalika anggóné mélu lårå ati mêrga wêrúh pokalé Kandar isíh dirasakaké.

Góróh Ésúk iki aku sêdhih manèh. Mas ånå duwít sêwidak èwu. wís kaping 62 aku ngapusi wóng síng palíng dak trêsnani wiwít aku ngikrarké janji uríp bêbrayan karo dhèwèké róng tahún kêpungkúr. lan biaya liya liyané nyêbabké sirahku krasa mumêt. Édan! Aku tégå nggóróhi bojoku manèh. Saiki Mas durúng bisa mêtu såkå gêdhúng paméran buku". Aku bingúng lan atiku kråså kêlårå-lårå nalikå kêlingan Núr lan anakku síng saiki adóh saka papan panggónanku iki. sakwisé dhèwèké diwisudhå. Iyo. duwít kanggo tuku susu lan bubúr. Ora ånå masalah abót síng dak adhêpi. Aku wís éntúk gawéyan ing kutha Bêngawan iki. Awan iki aku nampa manèh SMS såkå Núr síng numpang mlêbu íng hp-né kancaku jaga .. bangêt olèhé mbutúhaké duit kanggo biaya uríp. Sopo manèh yèn dudu bojoku. Déné Núr mapan ing Bandúng. Lan aku klêbu téntór síng kudu mêtu.. Núrsita. kuwi alêsanku nalikå Núr télpon ésúk mau. Éwå sêmånå. dhèwèké mêsthi nglipúr aku. síng sêmpat mandhêg karånå dhèwèké babaran. Kamångkå mau bêngi aku ugå wis ngapusi dhèwèké "Dík. iki laku góróhku síng kaping sêwidak loro. nggaji pêmbantu síng njågå anakku nalikå Núr coass íng rumah sakít. Saktêmêné ora ånå maksúd góróh. Aku élíng. Miturút pétúngku. aku rumångså móngkók bangêt marang bojoku kinasih. Saolé. aku kudu góróh manèh. ora salah aku kêtêmu lan uríp bêbrayan karo sliramu. síng pêntíng Mas usaha. nalikå kuwi atiku rêmúk tênan. Tanpa kêndhat. mêngko jam sêpulúh dhuwité dak kirimké. sanajan múng dadi guru téntór ing sakwijiníng lêmbaga bimbingan bêlajar. Lêmbaga bimbingan bêlajar panggónanku ngupåyå panguripan ngrampingaké staf pêngajaré. kanthi ènthèng aku ngétókké janji lan ngómóng góróh. "Sabar Mas. Ya êmbúh. nêrúsaké coass-é kanggo nggayúh gêlar dhóktêr.. Dak akóni. dhèwèké rúng tau-tauné góróh marang awakku. "Dhík.. cah ayu. biaya mangan. Biaya kóntrakan omah íng Bandúng. yèn ora gêlêm dipindhah mênyang kantór cabang íng luar Jawa.. Masalah têkå sakwisé pitúng sasi kêlairané anakku. Insya Allah bakal ånå dalan kanggo luwar saka kahanan iki". sésúk bakal dak kirimké kanggo sliramu síng sèkêt èwu". Aku lan Núr dadi mantèn róng tahún kêpungkúr. Biaya síng dibutuhké samsåyå gêdhé. Kanthi ènthèng aku ngómóng "Síng sèkêt èwu kanggo sliramu!" Kamångkå duwit kuwi babar blas ora ånå! Lha mbók sêkêthíp tå yèn aku duwé. yèn bar waé aku nggóróhi wóng síng wís róng taún uríp barêng. Anakku síng nêdhêng lucu-lucuné mêsthi butúh pangan lan susu kang cukúp kanggo pêrtumbuhan badané. Núrsista. Oh. kênèng åpå anggêr dhèwèké takón. Dhèwèké takón åpå aku wís biså kirim dhuwit kanggo biaya uríp dhèwèké ing Bandúng. Íng tahún sêpisanan sakwisé mantènan kråså adhêm-ayêm.. kêjåbå aku pancèn ora kêpéngín yèn dhèwèké kuciwå.

wís tégå góróh marang sliramu. mênapa artané sampún dikirím?" Maca SMS kuwi. Aku janji. Têlúngatús pitúngpulúh limå èwu. cah ayu."Dhík.. dhuwít iki bakal dak transfêr. Núr. Alhamdulillah. sing gêdhé pangapuramu yå. bojomu síng wís kapíng sêwidak loro kawít awaké dhéwé nikah." Pêrih bangêt ati iki mbayangaké piyé anak lan bojoku síng saiki mêsthi lagi kêsusahan. ora nganti sêpulúh mênít dhuwít iki bakal êntèk diblanjakaké. Aku ngêrti yèn dinå iki dhèwèké babar blas wís ora nyêkêl duwit. susu kanggo anakku ugå wís êntèk wít wingi ésúk. Aku pêrcaya marang firman Allah ing Al-Qur'an. Sakíng sêdhihku lan karånå kêntèkan akal. Sésúk. Bakal dak suwún jatahku jågå stand buku iki kawít róng dinå kêpungkúr. .apuranên aku yå.. yèn bêrasé wís êntèk.Mas janji.... Mau bêngi Nur ugå ngómóng. Pak Amír wis rawúh barêng karo Hasan síng bakal nggantèni shif jågå stand bêngi iki. sésúk bakal dak têbús. sliramu nggadhèknå dhisík cincin kawiné awakké dhéwé." Jam lima soré.stand. Mishbah. Sak ora-orané sêwêngi iki. Nangíng.. bakal dak blakakké kabèh laku góróhku marang sliramu lan anakké dhéwé. Siji-sijiné dalan. kanthi ati abót aku mbalêsi SMS-é bojoku. Sanajan aku yakin. minggu ngarêp. aku têtêp ora nggubris. aku biså ora góróh manèh marang bojo lan anakku. kabèh dak pasrah-sumarahké marang Gusti Allah. "Pak Joko. ora krasa lúhku tumètès. cukúp kanggo ngêyêm-yêmi lan nyênêngké anakku sésúk-ésúk. "Sakwisé ruwêt rêntêng. têkan wêktu iki Mas durúng biså kirim duwít karånå durúng nåmpå bayaran jågå stand. bakal ånå pêpadhang lan dalan kang gampang. Mas Wawan wóntên? Badhé nyuwún pírså.

Yèn istilahé sing ngêtrèn jaréné mindhêr. Tansah kèlingan nangíng kudu biså dilalèkaké. ijazahmu luwi rak såkå IKIP. cah wadón nolèh waé êmóh. banjúr aku síng ragíl ya kudu dadi guru. månggå dadi kêtua lan pêngurús liyané. Nangíng piyé manèh. suwéné têlúng tahún. Olèhé arêp golèk pacar waé carané piyé? Saiki yèn ora numpak pit móntór sing apík. Ya guru SD. nangíng ora ånå síng ngêtêrké. Lho pancèn yå anyar níng wís dadi guru yå kåyå nèk praktèk biyèn nalikå kuliyah kaé lho Pak. Yèn wís rampúng êmbúh bakalé piyé durúng ngêrti. nangíng isíh katón kaya umur kur-kuran. lan guru têladan. Sabên dina anané múng kumpúl wóng akèh. nangíng ora ånå . Kåncå guru mêsthi yå akèh. sampun dangu ngastó wóntên mriki? Lajêng dóspundi nggíh dadi guru síng apík. Isíh kênyå sanajan umuré wís kêpala têlu. Yèn ngèlmumu ora kók gunakaké têrús piyé?" ngêndikané Bapak. Mula kabèh kudu mlêbu anggota. Jalaran aku iki guru. Iki kanggo kêpêntingan bêrsama "mêngkono pêmbukané kåncå guru síng nduwé karêp gawé paguyuban. Pancèn aku durúng duwé sisihan. "Múl. karo mèsêm. Sabanjuré katón rumakêt. nangíng síng gêlêm cêdhak utåwå gêlêm tak ajak ómóng-ómóng bab pêngalaman dadi guru ora akèh. jêbúl dadi guru kuwi nyênêngké. Lan kanthi prasaja dhèwèké njalúk marang aku supaya gêlêm ngêtêraké. Asmané Bu Tutik. sanajan guru bantu. Yèn ånå åpå-åpå aku takón lan nyuwún pitudúh. Aku ya múng mênêng. pas ånå lówóngan dadi guru kóntrak utåwå guru bantu. Ånå crita síng nggarês nyang ati. Sêtahún anggónku dadi guru. Kabèh pådhå sarujúk. kåyå olèh dalan anggóné ngrumpyúng aku. kåncå akèh. Yèn wís ngono kuwi lan kêbênêran kabèh sêdulúr nglumpúk. kita iki sênasíb lan sêpêrjuangan.. Wóngtuwaku guru. bisa ngurús kanthi cêthå lan tumåtå. síng rumångså biså. kakangmasku síng sijiné guru SMK. Pilíh wóng síng nduwé sêpédha mótór síng apík. "Ah panjênêngan ki kåyå cah anyar waé. Malah adané kåncå-kåncå pårå guru bantu nggawé paguyuban. masku dhosèn. Sênajan abót nyang ati. Mulå yèn kita rukún. mbakyuku bojoné kêpala sêkolah SMP. nangíng barêng tak lakóni kanthi sênêng. "Bu. wóng jênêngé pacar waé durúng duwé. anggotané cacahé satús sèkêt guru såkå sadhêngah tataran. Aku dadi wêdi. guru SMP. Kabèh guru kóntrak." mêngkono wangsulané.Guru Sêjatinê aku ora pati srêg dadi guru. Lha yèn ora gêlêm mulang trús arêp nyambút gawé åpå? Olèhku ngragati kowé ora sithík. Sawijiníng dina dhèwèké ngêndikå yèn arêp njagóng. "Sêdulúr sêdulúr. bênêr lan pas niku?" pitakónku. Mêsthi waé wis kumpúl kåncå akèh. Jaréné dadi guru favorit. Sidané aku kêpêkså nglamar guru. "Pak kêrså nulungi aku tå? Aku ki arêp njagóng. Yèn biså yå mobil. kompak mênåwå ånå åpå-åpå. lan mêsthi waé siswå síng akèh. guru SMA lan guru SMK.

lan aku malah rådå kagèt. Tau tå ånå kamra kóntrak. "Iya ya aku mudhêng." Karnó såyå mêncêrêng kåyå biasané. Aku tak nggolèki kåncå liyané" wangsulanku cêkak karo klincutan. Malah aku ngêsír murid waé lupút. Sabanjuré pêmêrintah supåyå gêlêm ngangkat awakké dhéwé yå kabèh guru bantu dadi pêgawé négri. Ora pacaran kaya ómóngané wóng. lan tênané kêpriyé programé åpå yå kuduné Njênêngan síng nlusúr". súk Sêlåså aku karo kåncå-kåncå arêp nggrudúg têlúng panggónan. Ngêrti ta kowé. kapan. kapan. banjúr bubar. "Wah ngapuntên Bu. dibubarké lan dikón nggawé pêrnyataan piyé?" "Ngéné ya cah bagús bénto. Kêjåbå siswå liya sêkolah sak karêpmu." ngono wangsulané karo mêncêrêng. Sésúk Minggu kuwi rapat umúm. sêbab biyèn yå wis tèsting. nangíng ugå ora ngiyani. Sirikané guru yèn tumindaké kåyå mêngkono. såpå síng ngêndikå. Pókóké ra ngrêmbúg bab ngono kuwi. têrús piyé?" aku malah gênti takón. "Piyé jaré arêp dhémo. "Ah ya sory. Cah bagús Bénto Radèn Múl. nangíng kabèh pådhå ngêrti. Lan uga Bu Tutik yå ora naté nolak ómóngané kåncå-kåncå. ora ngêrti pêrkêmbangan. Mósók sarjana kók ra mudhêngan ki piyé. bakal nêmahi cilåkå. Aku múng krungu såkå kåncå. Yèn ånå sétan liwat. Awaké dhéwé ki kóntrak. kêkarêpan lan tuntutan. Dhasar bénto Múl. Têkan dinå sing wís disarujúké kabèh guru bantu nglumpúk ing lapangan. Sêpisan nyang kantór P dan K. jaré kåncå-kåncå guru bantu pådhå arêp dhémonstrasi nyang kantór? Bênêr?" mêngkono pitakoné Bu Tutik. . "Lha têrús mêngko yèn ditolak. Ngurús nasíb. Kanthi pêrcåyå diri lan kapitayan síng wís kêplêng. "Wah kowé kuwi jan bénto tênan. Nuwún ya Bu diparingi ngêrti. rungókna yå. ngómóngmu dadi tênanan. "Pak Múl. Síng durúng mudhêng arêp usúl piyé têrús nuntút piyé?" pitakónku manèh. akèh síng strès ånå síng édan. Pókóké ngéné." wangsulanku karo ngguyu. jaréné aku pacaran karo Bu Tutik. Mbók unèkké åpå waé aku gêlêm."Åpå yå tå Bu. yå kudu têrús. Wís kêbacút dadi guru kók ora jêlas nasibé. Aku kók ya bodho bangêt. Hahaha. Nganggo sêragamé guru. "Lho njênêngan ki piyé tå.síng ngêtêraké. Sébab nyatané kan isíh mbutúhaké tå síng jênêngé guru. nggawé syarat. Sêbab jronéng rapat pêngurús kabèh wís pådhå sêtuju. mulå ora ngêrti kahanan. nangíng aku ki yå múng mulang tók. Mulang yo ora. lan têrús nyang balaikota." Kandané Karnó makantar kantar. Kabèh lumaku têrús tanpå ånå bab síng mênjilå. Síng dadi anggota ki rak Panjênêngan dudu aku. "Ra guyón Mul. Ora susah tèsting manèh. Sidané aku nggolèki kåncå síng pådhå nasibé. malah têrús móyóki aku. Jalaran iki mau ndulu pêngalamané pårå tênaga kóntrak síng biyèn. Loro sowan pårå wakíl rakyat. Sêbab awaké dhéwé iki wís mèh êntèk kontraké åpå têrús kón nganggúr manèh. Sanajan batinku ora nangíng nyatané mêngkono. Kuwi pókók sing kudu dipêrjuangké sampai kapanpun. kabèh kudu têkå." kandhané Karnó kåyå pêmimpín síng durúng naté dadi. Banjúr nggawé cårå. nyang ngêndi Kar?" pitakónku nalikó kêtêmu Karnó kåncå kuliyah biyèn. gawéyanmu múng pacaran. tulúng Pak yå?" mêngkono kandhané Bu Tutik. "Wèh kåyå nêrangké cah èsdé waé kók. Ya kuwi usulan. Sanajan múng njagóng.

Wéktu iki ånå sapérangan nêgårå Indonésia síng lagi nandhang sungkåwå." mêngkono pidhatoné Képala Dinas P dan K. Ééé kók yå kêbangêtén. "Ooh guru. Ora ånå síng bisa ómóng. . lan kåncå kåncå bubaran tanpå swårå tanpå pamít. Liyané pådhå sêngsårå malah nyaru wuwús njalúk wêrnå wêrnå. njúr karêpé dhéwé ora ngêrti kahanané bångså. iki nasibku. Dupèh sarjana." Múng kuwi batinku. nangíng yèn diunékaké aku jané yå sêrík. "Sêdulúr-sêdulúr. liyå dinå waé bakal tak sêngkuyúng åpå síng dadi karêpmu. Aku iki pancèn sarjana.kabèh budhal nyang kantór P dan K. yaiku kêpada gêmpa lan banjír sarta tanah lóngsór. Mulå gandhèng kabèh wís pådhå ngêrti. aku wís ngêrti åpå síng kók karêpké. Kabèh múng pådhå mênêng lan ndómblóng. Kêpala Dinas mlêbu kantóré manèh. Nangíng kabèh kudu pådhå ngêrti lan kuduné wís ngêrti. Sawêtara sêpulúh mênít ora ånå síng mangsuli.

Ora bédå karo aku. Awít aku kråså mênåwå sukmaku wís ora kuwagang manggón íng raga ringkih iki. Kirå-kirå biså åpå ora?" Pitakóné Rêmbulan iki angèl bangêt dakwangsuli. miturút dhóktêr. ginjêlé ora bisa lumaku kanthi bêcík. Anaké síng pisanan mati awit lair prématúr. dêmam bêrdarah.." wangsulanku bingúng.. aku kêpéngín gawé patúng såkå wêdhi!" panyawangé nrawang adóh." wangsulanku. Súkmå síng sasuwéné iki katrêm ing ragaku kåyå-kåyå kêpéngín oncat. Tangané kang alús wís ngranggèh ladíng síng ånå méjå lan kanthi trampíl ngóncèki wóh apêl. Mbókmênawa sawijiníng wêktu mêngko aku ora bisa nyandhêt anggóné arêp oncat ninggal ragaku. Ngêrêsing lêlakón lan sêsanggan uríp ndadèkaké mitra-mitraku katrêm ing panandhang.. ayu lan manís bangêt. Pisan iki kowé kudu biså ngêntékaké apêl iki". Pasuryané katón résík." têmbúngku alón. Aku múng biså turu salawasé uríp. Nangíng katóné dhèwèké ora kêpéngín natóni pangrasaku. Kadhangkålå aku duwé panyakråbåwa mênåwå satêmêné dhèwèké wís bósên karo aku lan kahananku. aku kêpéngín bêbarêngan lungå mênyang pantai.. liyané prihatín aku ora biså åpååpå. awít kahananku síng ringkíh tanpå dåyå." Rêmbulan katón kuciwa.. Gawang-gawang pasuryané mitra-mitraku ngéglå manèh.Skètsa Klawu Gawang-gawang katón pasuryané mitra-mitraku.. Katón manèh wêwayangané mitrå cêdhakku. ngalamún manèh! Iki dakgawakaké sênênganmu. Déné anaké nandhang tumór ganas íng sirah. Pucêt lan lêncu kåyå ora duwé gêtih. "Kêpiyé? Biså åpå ora?" "Êmbúh. Rudi wís pitúng taún omah-omah. "Tênan?" Mripaté sing éndah katón tansåyå blalak-blalak. tanpå duwé dåyå åpå-åpå. "Mbókmênåwå biså... Kadhangkålå aku ora trimå karo kêrsané Gusti Allah.. "Åpå síng biså dåktindåkåké kånggo kowé dinå iki. Sawisé nglairaké anaké. "Mêsthi kåyå mangkono wangsulanmu... Dhèwèké sisihanku. Åpå kirå-kirå síng pådhå ditindakaké wêktu iki. Anaké sing nomêr loro durúng suwé iki ugå mati." Rêmbulan wís ånå sandhingku. généyå aku ciniptå sarwå ringkíh? "Hayo. Miskan wís omah-omah lan wís duwé anak siji." Rêmbulan nyénggól tanganku karo nuduhaké wóh apêl. malah kêpårå luwíh sêngsårå yèn katandhíng karo mitra-mitraku. "Ora ånå síng prêlu kótindakaké. "Siji waé kowé ora tau bisa ngêntékaké. jaré Miskan wis ora nyambút gawé. "Kêpiyé kahananmu. Aku kåyå-kåyå ora bósên yèn nyawang dhèwèké. jênêngé Rudi.. Kèlingan lêlakóné salah sijiné mitraku. Íng batin aku múng biså prihatin. "Mbókmênåwå.. Kabar síng daktåmpå kèri-kèri iki. aku ngajab mugå sansåyå apík. jênêngé Miskan. "Múng siji?".. "Ah. awít pérusahaan papané nyambút gawé bangkrút.. ibå éndahé. aku ora ngêrti.. Kåyå-kåyå isíh krungu . Ngêrti ora. bojoné Miskan dadi lara-laranên.".

. nangíng kudu êntèk. Êmbúh Rêmbulan lungå mênyang ngêndi. lan upåmå Rêmbulan ninggal aku. sêsambunganku karo Rêmbulan ora dipangèstóni déning wóng tuwané Rêmbulan. Rudi owah pikirané." wangsulanku mantêp.. Saliyané kuwi. Panyawangé marang aku béda karo padatan. Pisan waé aku durúng tau nyênêngaké kowé. Sirahé tumungkúl... Aku kèlingan nalikå sawijiníng soré Rudi mênyang kuburan. Rêmbulan pamít. Lêgi bangêt. "Upåmå åpå?" "Kowé ora nêsu yèn aku kåndhå bab iki?". kudu êntèk.. Aku manthúk. Aku biså nåmpå kabèh karêpé Rêmbulan. Sanadyan ånå råså lårå sing norèh batinku. "Upåmå sawijiníng wêktu mêngko awaké dhéwé ora biså barêng..". jaré arêp mêthúk anak-anaké. Daksawang Rêmbulan ugå mèlu mangan wóh apêl." têmbúngé Rêmbulan alón.. Aku kråså têmbungé minångkå sasmitå mênåwå Rêmbulan bakal ninggalaké aku.. Prêkårå klasik..tangís sêdhih bojoné Rudi. aku síng lupút. Sasuwéné kowé dadi sisihanku... "Iki wís dióncèki. gèk énggal dimaêm.. Wêktu iki.. wóng tuwané Rêmbulan kêpéngin anaké omah-omah karo wóng bêrhasíl.. "Kowé ora prêlu rumångså lupút.! ." wangsulanku sakénané. Aku bakal nrêsnani kowé salawasé. Luwih bêcík aku mangan siji kowé ugå mangan siji. Pranyåtå ilatku isih biså mbédakaké råså. Mangkono satêrusé." têmbúngku kêntèkan pangarêp-arêp.. Mbókmênåwå Rêmbulan wis bósên tênan karo kahananku. Dhèwèké mèsêm. Sawijiníng wêktu dakcoba nggólèki ragaku. Mbókmênawa ånå síng arêp dikandhakaké. "Tênan?". Aku njalúk pangapurå awít kêkuranganku iki." "Yèn ngéné iki ora adíl. "Iyå. lan daksawang ånå trêbêla dipêndhêm ing kuburan. lho!" Irisan wóh apêl daktåmpå lan dakpangan.. aku bangêt ngrépótaké kowé.. Nangíng kabèh panyåkråbåwå banjúr dakbusak såkå pikiranku. Lan aku ngrumangsani ora bakal bisa ndadèkaké uripé bagyå mulyå. Aku kêpéngin uripé Rêmbulan kêbak kabagyan. åpå kowé isíh nrêsnani aku?" Rêmbulan ndhingklúk. "Ånå åpå?" Pitakónku alón.. Tindak-tanduké sansåyå anèh. Wóh apêl isíh têlúng iris... Satêmêné aku wêdi kélangan Rêmbulan... "Ora. "Wah. Aku dadi mêsakaké nyawang dhèwèké kåyå mangkono. aku lilå lêgåwå. lan síng njêro trêbêla kuwi pranyata ragaku." Rêmbulan ora nêrusaké têmbungé.. Nalikå pikiran lan angênku isíh ngulandårå. Êmbúh apa maknané bêrhasil kuwi. "Mêsthi waé. wóh apêl wís dióncèki lan wís dipårå dadi wólu... "Upåmå. Pasuryané katón sênêng... Sanadyan ånå råså sing tumabêt. Aku ngrumangsani yèn sasuwéné iki aku malah ngrépótaké Rêmbulan... Rêmbulan isíh mênêng. nangíng aku ora kêpéngin Rêmbulan sêngsårå uripé yèn uríp barêng karo aku. Sakêplasan katón ana sawijiníng bab síng ndadèkaké Rêmbulan sênêng. arêp udan.

"Kang Súrjan ora susah sumêlang. Kèlingan iku prasasat kabêlèr landhêpíng wêlat. ora ånå pilihan liyå Súrjan kudu minggat. Kèlingan iku kabèh Súrjan nêlångså. Manúk dårå. sinêksèn sêpasang manúk dårå kang kêkibêran íng têlågå iku. Sawusé ngipataké síh trêsnané Súrjan. kalamún dudu manúk-manúk iku waé síng biså kêkanthèn klawan pasangané sinambi ngibêri akåså. Aku bakal sêtyå kåyå sêtyané têlågå iki síng nyranti têkané banyu íng kapan waé. Panyawangé landhêp ngêmataké omah síng kêbak nyimpên lêlakón uripé duking uni. Súrjan nêlakaké råså trêsnané klawan Níngrúm.Angin Têlågå Angín dolanan pang randhu sangarêpé omah cilík iku nalikå Súrjan mudhún såkå bécak. Ora ånå sabawané wóng. Kênångåpå katrêsnan síng wís karoncé kanthi kêsabaran lan katêguhan kudu rantas déníng kanyatan síng paít nyêthêg." Níngrúm nanduki måwå têmbúng síng ngumbúlké atiné Súrjan. Kalawan ngimpún katêguhan ati. Wís róng taún dhèwèké ninggalaké papan iki. Jalaran ora gantalan suwé amúng têlúng sasi såkå kêdadéyan kuwi Níngrúm wis dadi darbèké Dibyå. Såpå gêlêm klawan Súrjan priyå síng dilaíraké såkå wóngtuwå mískín lan nganti saiki uripé ya durúng nêmókaké owah-owahan. Isíh dadi sêsawangan kåyå mångså síng wís-wís. Wít randhu síng tumiyúng pinggír kali. Nganti saiki sawisé róng taún lumaku. Tan kinirå wêwayangan iku bali ngaléla manèh nalikå Súrjan jumangkah íng plataran. Pancèné yå ngono. Sêpi. Ing kéné Súrjan dilaírké lan ing kéné Súrjan ngroncé uríp nganti nyandhak dhéwåså. sawusé ngumbårå mêcaki ambané kuthå Jakarta. Atiné Súrjan kumitír. . Lan iku síng dadi alêsan Súrjan bali ing papan kêlairané iki. Níngrúm. Ing têlågå síng ora adóh saka omahé Níngrúm. Tan kanyånå wóng wadón iku datan nolak apa kang dikarêpaké Súrjan. kênyå gêgantilaning atiné milíh Dibyå anaké lurah kéné. ya manúk iku síng dadi wêwayangan kang bangêt nabêt ati. Isíh mlarat. Prasasat Súrjan kêpéngín pamèr marang dårå-dårå iku. Lan soré íng sawêtårå taún kêpungkúr iku saiki amúng dadi wêwayangan síng nêdhas íng dhådhå. Súrjan antúk kabar yèn mbóké lara nêmên. Tan kuwat ngampah kanyatan síng gawé tatuné ati. dhèwèké agé jumangkah nuju íng èmpèran omah síng sêlót kêlêm íng umúr. Nadyan pilihan iku dudu ditóhi klawan nêgakaké wóngtuwané wadón síng wís uríp ijèn awit katinggal bapaké kanggo salawasé. "Kowé ora bakal blénjani trêsna iki. Níng?" Súrjan katindhês råså wang-wang. atiné Súrjan pêrih. kêmbang kênångå síng wiwít mranggas lan plataran síng kathukulan sukêtsukêt têki. lan nganti sapréné durúng akèh owah-owahan. Lan saiki mêsthiné biså uríp múlyå klawan juragan kayu síng cukúp suksès iku. Lamat-lamat wêwayangan lêlakón dukíng uni mrêntúl manèh. Rikålå nyawang kumlébaté manúk dårå síng nuli méncók íng pang randhu ngarêp omah iku. Wóng loro iku nuli kêkanthèn tangan sinambi ngurút dalan cilík síng ngêpúng têlågå.

sapandurat Súrjan ora pêrcåyå. Sawusé róng taún ninggal tanpå pêpoyan lan saiki kêtêmu kanthi wóng tuwå wadón jroníng kahanan ringkíh. Kèlingan iku dumadakan mripaté Súrjan kêmbêng-kêmbêng. rikålå bapaké wís ora ånå lan Súrjan kudu wani kêsampiran tanggúng jawab ngopèni mbókné. Alón kêbak pangati-ati lawang dibukak. Nadyan mangkat ésúk mulíh wêngi. Råså doså síng sakgumúk gêdhéné prasasat ngantêb dhadhané. Bênêr! Aku kudu mlêbu omah. mirís. Nangíng dinå iku tibå apês. Nganti kasêtyané mríng kulåwargå kudu ditêmbús klawan tètèsíng gêtíh pungkasan. Rainé cobå diungak mênjêro. lagi waé tutúp bak trêk dibukak. Lincak síng pêngkúh iku kåyå nggambaraké pêngkuhé atiné síng nggawé. Wóng lanang iku agé mênyat såkå lincak. "Mbók kowé ånå ngêndi. nuli malík råså bungah awít nyatané mbókné katón sêgêr waras ora åpå-åpå. Súrjan jumangkah kanggo marani papan pêturoné mbókné. Tumuli kanthi nglumpúkaké kêkuwatan jêrón dhådhå mårå dicobå Súrjan nyakêti lawang omah cilík iku. Ora kåyå kabar síng têkå íng kupingé sawêtårå dinå kêpungkúr. Dinå kuwi nalikå íng pasar têka trêk kanthi mómót bêras. agé-agé dhèwèké jumangkah mênyang pawón. "Oh. lan sêdhih gilír gumanti. Kudu piyé nalikå dhèwèké kudu adu arêp klawan mbokné. ånå ngêndi dunúng ngrêgani labúh labêté wóngtuwå síng wís wani ngêtóhi pati lan sóróh nyåwå? Åpå kudu lungå manèh awít kêtêmu mbókné kêpårå malah nambah atiné kasikså? Ora! Saibå sêlót mblêdhak tumpukan doså iku yèn aku kudu ninggal kanyatan iki. Nalika têkan pawón. Mbók?" lirih lambéné Súrjan nyuwårå kanthi gêtêr. nyambút gawé minångkå burúh panggúl pasar kudu dilakóni. "Såpå kuwi?" dumadakan kêprungu swårå ringkíh såkå pawón. kahanan njêro têtêp sêpi. Ngélingi iku kabèh dadi gawang-gawang ing tlapukané Súrjan nalikå bapaké digåwå mulíh déning kåncå-kancané kanthi tatu dhådhå kang abót. ngêlak klawan luwé. ijèn tanpå rowang. kêdadak tinggal glanggang cólóng playu kagåwå såkå solahé wanitå síng blénjani atiné.Mangu-mangu Surjan anggoné nêrúsaké jangkah. Sêpi. . Atiné Súrjan lêgå. Saibå wóngtuwa lanang iku ngêtóhi pati lan uripé kanggo ngêbóti kulåwargå. Nangíng généyå. Mangkono tuwúh kêkuwatané Súrjan. Gumléthak ånå ngambèn kanthi ngampah lårå. Gênah kuwi swarana mbókné. Råså bingúng. Nangíng råså kagèt mau amúng sakêdhép nétrå. yaiku bapaké. Åpå Níngrúm iku jêjêré mustikané wanita? Åpå Níngrúm iku ngungkuli kamulyané wanitå síng naté nggémból Súrjan sangang sasi sêpulúh dinå? Síng mêrês susuné sabên mångså kanggo ngandêlaké dagingé. wís dadi jêjibahané bapaké Súrjan sakåncå kudu ngudhúnaké. mangkono katêtêpané atiné. kênångåpå aku dadi liwúng jroníng ngadhêpi kahanan róng taún kêpungkúr?" Wís sawêtara Súrjan lêlungguhan ånå lincak síng têtêp pêngkúh sumèlèh íng èmpèré. udan klawan panas. Ånå ngêndi råså bêktiné anak mríng wóngtuwó. Nangíng síng digolèki ora ånå kono. Dumadakan bak iku mrucút såkå gujêngan lan sarosané ngantêm dhadhané bapaké Súrjan. Wêkasané priyå iku gugúr ing kalané dhèwèké ngêmbari rosaning sêsanggan uríp kanggo ngopèni anak lan bojoné.

généyå kowé. kabèh kanggo nêbús sagunúng dosaku klawan Simbók. Lé." Gódhóng-gódhóng randhu ngarêp omah cilík iku kumitír katiyúp angín soré." Súrjan saiki anané amúng pasrah.." wóngtuwå wadón kuwi sansåyå ora biså ngampah luhé kang têrús ngurút kali cilík síng ngrênggani pipiné. Dudu salah pandêlêngmu. Wanitå kanthi pawakan kuru cilík lan praupané ciyut kuwi dudu wanitå síng asíng mungguhé Súrjan. "Yå Lé. Angên-angêné Súrjan tumlawúng. Tumuli wóng wadón kuwi nyritakaké mulå-bukané gawé kabar yèn dhèwèké lårå bangêt lan ngajab Súrjan biså bali. Dinå kêpungkúr mbókmanåwå lagi lali. "Généyå. Lé. "Såpå ta Mbók wanitå kuwi?" pitakoné Súrjan sasêlané ngrantu síng bakal têkå. Barêng ngêrti såpå kang têkå. "Bênêr Mas. gén." pungkasan alêsan kuwi síng mrêntúl såkå wóng wadón tuwå kuwi. Wanitå síng diantu-antu Súrjan lan mbókné wís katón klédhang-klédhang têkå. Wís ora ånå salah tumrap awakmu. Níng?" sagumuk pitakón lan sèwu råså bingung matumpå íng dhadhané Súrjan. lan síng biså amúng ngrangkúl kêncêng sikilé Súrjan. "Aku manút waé Mbók. Sasat dhèwèké kêpéngín nglêbúr råså salah síng matumpå íng kêkêpané mbókné. Kêncêng. Mbókné síng ngêrti munggúh nasíb kang tumêmpúh ing panguripané Níngrúm múng biså kêmbêng-kêmbêng waspå nyipati kêdadéyan surúp iku.. krungu tangisé Ningrúm surúp iku."Mbóók. "Simbók darbé tåmbå kanggo larané atimu róng taún kêpungkúr. lan saiki kowé wís kèlingan manèh.." swarané Súrjan mêlas karo têtêp ngrangkúl lan ngambúngi pipiné mbókné sing wís kisút. Súrjan dadi kagèt." Sawusé katón aríng. åpå kuwi bênêr?" "Aku síng mêling-mêlingké kanthi kabar kuwi.. "Yå. wís. Íng langit sansåyå pêtêng. murih kowé gêlêm bali." agé-agé wanita kuwi ambrúk ing pangkóné Surjan. "Sêpuranên aku Mbók. Nggèr. . Tangisé kasuntak. manåwå mangkono mêngko soré bocahé dakjaluké bisa mréné. Súrjan lan mbókné wís lungguhan ånå èmpèran omah nyranti wanitå síng wís dijanjèkaké têkå soré kuwi. "Kuwi bocahé. Kåyå kêprungu manèh angín tlågå síng dadi sêksi kåndhå-kandhané Ningrúm róngtaún képungkúr. Simbók wis ngapurå kabèh salahmu." wangsulané mbókné cêkak. aku Níngrúm. aku. Nggèr. "Mbók aku bali mêrga krungu Simbók lårå nêmên.." Súrjan njêrít karo ngrangkúl mbókné. "Mêngko kowé harak ngêrti dhéwé." kandhané Mbókné Súrjan klawan nudúhaké síng lagi têkå. aku wís ninggal Simbók sasuwéné iki. Éwåsémånå wanitå sing róngtaún kêpungkúr ngrojah-rajèh atiné kuwi wís ora biså wangsulan.

Jammila bisané múng nangís ungkêp-ungkêp ånå sênthóng. nangíng wusånå kabèh mau gagar wigar ora sidå kalêksanan. Ya kabèh mau salahé dhéwé gampang pêrcåyå ómóngan lan pangarihé priyå. kula mbótên ngidini mênawi Mas Hartónó badhé émah-émah malíh!" Mêngkono pangucapé wóng mau kang asmå Tarni. Nangíng wusanané malah nêmahi lêlakón kang nggåwå lingsêmé kabèh kêluwargané. Ånå síng lêlandhêsan síh trêsnå kang suci såkå bocahé síng bakal nglakóni. Prasasat kåyå dipópók léthóng sak kandhang rainé kêluwargané Pak Hartówiyónó. Dhèwèké rumångså diapusi mêlèk-mêlèkan. Kapêkså pahargyan åpådéné ijab qóbúl dibatalké. malah miturút rêncanané arêp nanggap campúrsari. déné ingkang agêng nêmbé sékolah. kamångkå kabèh kåncå lan tanggané wís nggraitå mênåwå pawóngan jókó lan prawan iki bakal sêsandhingan saklawasé urip. mêngko éntúk wóng guwing lho!" Kabèh pasêmón mau yèn dirasakaké ati bangét anggóné nyêríkaké. katêríng ugå wís nåmpå panjêr. Pranyåtå kabèh layang såkå Martónó iku aspal. nangíng ugå ora sêthithik kang múng manút miturút síng dikêrsakaké wóng tuwané. Udan tangís ora biså dikêndhakaké. pahargyan bakal digêlar sarånå gêdhèn-gêdhèn. Lamat-lamat Jammila krungu pasémóné tånggå têparo lan kåncåkancané. kamångkå umuré durúng gênêp patlikúr tahún." Prasasat ånå lindhu gêdhé síng nêmahi ånå kêluwargané Pak Hartówiyónó. "Nyuwún pangapuntên Pak. Prawan sak umurané Jammila mau ing déså kéné wís dianggêp prawan kasèp. rêjêki lan pati iku ånå astané síng Ngrêkså Jagad. Wis dadi lumrahé prawan ing désané. lulús SMP biasané bocah wédók diomahomahké wóng tuwané. nangíng kasunyatan nganti têkan sêpréné síng jênêngé jodho mau durúng têkå. kapan anggónmu arêp ningkahan?" Ånå síng nyêmóni liyå manèh "Apa arêp golèk jaran síng nganggo sungu piyé?" Ugå ånå síng nyêmóni. Ulêm wís sumêbar. "Rasah miling-miling.Jodho Mbókmênåwå iki wís garisíng pêpêsthèn mênåwå antarané Jammila lan Martónó dudu jodhoné. Isín lan kuciwa bangêt såkå pokalé Martónó. "Sêlak kiamat lho. têmbéné kêpingín biså nyambút gawé kanggo mbantu nyukupi kêbutuhané balé somah bésuké lan malês kabêcikané wóng tuwå. kulå suwún ijab qóbúl antawisipún Jammila kaliyan garwå kulå Mas Martónó dipún batalakên. sêmono uga gêdhúng síng kanggo pahargyan ugå wís nåmpå panjêr. Jammila ora kurang-kurang anggóné sêtiyar. bojoné Martónó. Jammila ngrumangsani yèn ora manút karo wóng tuwané. "Punikå putêranipun Mas Martónó ingkang alít. Dhèwèkné ngaku mênåwå bojoné Mas Martónó kanthi nudúhaké layang kawín rêsmi såkå KUA. nanging jêjêré wanitå yå múng kanthi . Dhèwèké kêpingin nêrusaké sêkolah. kåncå lan tånggå sak désa wís pådhå nåmpå ulêm. Pancèn síng jênêngé jodho. Ånå wóng wadón nggåwå bocah cilík mårå mênyang omahé Pak Hartówiyónó yå wóng tuwané Jammila. asli níng palsu.

sakliyané iku yå pancèn Jammila iku ayu praupané. sakliyané golèk pênggawéyan anyar ugå golèk lêlipúr ati kang nandhang wirang mau. Wêktu têlúng tahún anggóné nyambút gawé rasané kåyå dhèk wingi waé. Priyå mau tunggal kabupatèn níng bédå kêcamatan. kabar síng ditåmpå déning Jammila bangêt ngagètaké. Gústi Allah paringånå iman ingkang kiyat lan manah ingkang sabar. Ora pisan ora pindho. Yå wís dadi bêgjané Jammila. sanajan digawé wirang nangíng dhèwèké isíh biså njågå barang síng palíng aji tumrapé wóng wédók. kêncêng lan singsêt anggóné tapihan lan kêmbênan. síng dhèk êmbèn kêlårålårå kêwirangan. cêkêl gawé pisan lan umur-umurané yå sak pantaran. yèn mênganggo sarwå nècis. Prasasat kåyå tumbu olèh tutúp. malah nganggo èmbèl-èmbèl Drs. Saiki Jammila wis nduwé têtêpungan priyå síng kênå dipêrcåyå bêbudéné. Anggóné ngadhêpi pacoban mau kanthi ditåmpå ati kang iklas lan sabar.golèk pênggawéyan karêbèn olèh têtêpungan wóng lanang. Priyayiné bagús gêdhé dhuwúr. mula kariêr yå têrús munggah. Dhèwèké ora kontal godhané sétan.. Yå wís dadi bêgjané Jammila. Dhasar pênggawéyané srêgêp túr sékolahé yå lumayan dhuwúr. Dhúh. Yå amúng têkan sêmono sêsambungan antarané Hardi lan Jammila. anggêr wanciné Jammila mulíh såkå pabrík pawóngan mau nyêgat sakpêrlu ngajak têtêpungan. malah yèn ditlusur-tlusur sårå silahé isíh tunggal mbah canggah såkå Bu Hartówiyónó. Mas Hardi. nduwé titêl túr yå cêkêl gawé pisan kók isíh jókó. Bapak ciliké Jammila kang ånå Jakarta nyarujuki mênåwå Jammila arêp mèlu dhèwèké. Praståwå síng nggawé wirang kabèh kêluwarga wis dilalèkaké. Nangíng yèn gêlêm nastitèkaké. ora liyå yå calón bojoné Jammila kondúr mênyang ndésa sak pêrlu nganakaké pêrsiapan ubå rampéné ningkahan. Jammila nêdyå lungå mênyang Jakarta. lulusan D3. saiki wís nêmu êmas sak gênthóng. Jammila lan kêluwargané múng biså nêksèni têrbêlå kang diusúng mênyang pêkuburan désa. ora bakal ånå wóng bagusé kåyå mêngkono. Sêwulan sakdurungé rêncana ijab kabúl lan pahargyan. åjå nganti kêdadéyan kang wis kêpungkúr nêmahi manèh. Jammila wis olèh pênggawéyan ånå sakwènèhing pabrik. Nangíng lêlakón yèn durúng tutúg iku yå ånå waé sêbab musababé. wís dadi nasibé yèn isíh kudu uríp . Jammila nåmpå kanthi sênêng têtêpungan wóng lanang mau kang ngaku asmané Martónó. Ora kuwat nandhang wirang isín ing désané. Bús síng ditumpangi Mas Hardi kêcêmplúng jurang ånå tlatah Sêmarang. Wulan Dulhijah kang arêp têkå bakal dirêsmèkaké. Umumé sakumuré dhèwèké mêsti wís nggéndhóng anak loro utawa têlu. Bubaran mulíh såkå pabrík ånå wóng lanang kang ngêtútaké ånå sak mburiné Jammila. sakliyané kêtêmu jodhoné ugå biså nglumpúkaké balúng pisah.. Priyayiné solèh rådå antêng sithik. Ora nganti gantaran sasi. Hardi salah sijiné kórban mau. Cêkêl gawé ånå pêrusahaan swasta. wóng luru-luru kêtêmu wóng golèk-golèk. mêsti akèh prawan síng kêpincút. mêngkono pênyuwunané Jammila rinå lan wêngi. Anggóné nlêsih-nlêsihaké calón bojoné iki nganti têkan asal-usulé. Yèn disawang saktlêraman pancèn nêngsêmaké..

pungkasané dadi kèlingan mênåwå pawóngan mau kåncå barêng nalikå tindak haji têlúng tahún kêpungkúr. Karêpé Jammila. blanjané nglumpúk dadi siji. Yaiku mau dadi margané wóng saklórón pådhå kêpingin ngadêgaké balé somah. Íng sakjêroné ati kåyå-kåyå wís ora kêpingin omah-omah. panguripané diênggo nyambút gawé pinångkå ngibadah marang Gústi Allah. Wóng têluné pådhå ngguyu gayêng. Kabèh wís mêntas uríp ånå liyå kampungé. . nalikå ånå sakwènèhé kanca nyambút gawéné têkå ngomahé Jammila nêpúngaké pawóngan sêtêngah tuwå síng wís dhúdhå.ijèn. pêndhak tahún Jammila lan kakúngé nåmpå punjungan lan disungkêmi såkå pårå putêra-putêrané kang cacah ênêm. Alhamdulillahi rabbil ‘alamin. Jammila wís ora kélingan. Sêsrawungan mau dadi rakêt. Malah saiki anèng omahé ngopéni salah sijiné ponakan kang diangkat minångkå anak pupón. tanpå watês nganti lambéné klómóh. mulå ora sawêtara suwé Jammila wís biså nglalèkaké kêdadéyan mau. Yå wís dadi bêgjané Jammila. Mbúh kêpriyé larah-larahé. Uripé Jammila lan kakungé katón bagyå mulyå. makapíng-kapíng. sakliyané biså mbantu bocah mau. jalaran yuswané saiki wís ngancik sêtêngah abad punjúl sêthithik.. Iku mau karêpé Jammila. mbókmênawa ing têmbé mburiné bésúk bocah mau bisa dikóngkón njupúkaké banyu yèn dhèwèké wís tuwå ora biså gêmragèh. saiki wis winêngku déníng kakúng sanajan yuswané wís rådå sêpúh. Jammila gêlêm diajak têtêpungan.. é. blanjané kang gêdhé kanggo mbantu ponakan-ponakan síng ånå ndéså. Mula bukané ya múng micara ngalór-ngidúl ora ånå tujuwan. nangíng bêgjané manèh ora susah opèn-opèn bocah. nangíng bédå brêgadané. Rinå lan wêngi Jammila ora kêndhat-kêndhat anggoné ngatúrké panuwún marang Gústi Allah. Sabên ndinå pådhå SMSan lan halo-halo lumantar HP. kakúng putri pådhå nyambut gawé. nanging Gústi Allah nduwèni rêncana liyå.

Mripaté kåcå-kåcå. Múrni omah-omah éntúk Mas Danang. jaréné trêsnå kuwi ora kudu anduwèni. mripatku mèlu kåcå-kåcå. lha wóng sak suwéné iki ora tau ånå têmbúng åpå-åpå antarané aku lan dhèwèké. Sêjatiné aku ora kêpéngín kêtêmu manèh karo Múrni. Kók yåtalah têmên tå Múr. Pupúng bojoné adóh. amargå aku wís janji yèn arêp nggolèki sak kêtêmuné nangíng nyatané ora nêmu asil åpå-åpå. nangíng yèn ånå åpå-åpå. dadi wóng kók ora ngêrti ditrêsnani. Ora kråså. Malah saiki ora kråså yèn dhèwèké wís natóni atiku." múng kuwi síng biså tak kandhakaké. nangíng ora kêtêmu. "Aku mèlu sênêng. njúr manungså åpå aku iki yèn têrús émóh mélu cawé-cawé. aku kalah samubarangé karo Mas Danang. antarané aku lan Murni durúng tau ånå prajanjèn åpå-åpå. kanthi tanpå tak kira sak durungé. aku wís ngêrti yèn Mas Danang pancèn wís êmóh mulíh. Kånå bagús. "Wís Mas. ngêtêraké kuliah lan mêthuk." kandhané karo nggujêngi tanganku kêncêng. nangíng aku yakin yèn kuwi tangisíng kabagyan. åpå ora anèh yèn diarani ora ånå apa-apané? Nyatané jêbulé Murni múng nganggêp aku kåncå. aku ikhlas kók. nalikå aku isíh cêdhak karo Múrni. Danang kancané kuliah. Lha piyé manèh. Mas Danang síng jaréné nyambút gawé dagang ånå njaban kuthå. nangíng anggónku sabên dinå runtang-runtung. kålå-kålå nóntón barêng. Nalikå aku bali nyang omahé. Ya wís. nangíng aku yå yakín yèn kuwi dudu tangisíng kabagyan amargå batinku pancèn nangís tênan. polatané sumringah katón yèn lagi bungah atiné. Mas Danang trêsnå karo aku. Aku mèlu-mèlu lunggúh ånå ngarêpé. njúr aku duwé trêkah . Njúr åpå sak suwéné iki batinmu wutå? Lha nangíng piyé manèh. Atiku trênyúh nyawang praupané síng aclum tanpå sunar. Åpå síng kudu tak tindakaké manèh kanggo mitulungi Múrni såkå anggóné susah pikiré? Aku isíh kèlingan. kêbandhan. Tanpå tak kandhani dhèwèké wís ngêrti wangsulané. Nangíng aku mono dudu wóng síng jênêng ngaji pupúng. Pancèn. "Mas. lan yå pancèn pintêr ngruntúhaké atiníng wanitå. Mokal aku banjúr nêsu-nêsu. Bingúng nggónku arêp wangsulan. Múrni wis ngêntèni. durúng tau ånå rêmbúg trêsnå. utawa sêdulúr tuwå. pancèn arang arang mulíh wiwít sêpisanan ngêpèk bojo Múrni. jêbúl biså ngrêbút Murni såkå aku." kandhané Múrni karo mapan lunggúh ånå têras ngomah. wóng nyatané pangganggêpé nyang aku yå kåyå karo kangmasé dhéwé sênadyan kanggoku ora ngono. limang tahún kêpungkúr. brêgas. nyatané sambaté Múrni yå múng mênyang aku. Lan sêtahún sakwisé.Pinaringan Ésúk kuwi aku nyoba manèh nggolèki Mas Danang. Wís limang tahún anggóné omah-omah nangíng durúng diparingi mómóngan. Kanca-kancané ora ånå síng ngêrti. Wiwít dinå kuwi aku banjur adóh såkå dhèwèké. utåwå rumångså dikianati. Aku kagèt nalikå sak wijiníng dinå Múrni nyêdhaki aku. mangan ånå rèstóran barêng..

suwé-suwé Múrni banjúr biså nåmpå. Katóné Múrni wis pasrah. "Lha nyang ndi?". Lha åpå Mas Danang apúsapús? Atiku wiwít ora kêpénak." mripaté Múrni wiwit kåcå-kåcå. jaréné ora ngirå yèn jêbulé aku iki gabúg. Nangíng sipat élingku isíh luwíh mênang. wóng aku mono yå múng burúh cilík ånå pabrík sêpatu. kajåbå múng praupané síng aclum tanpå sunar. "Yå sabar tå Múr. nangíng nganti pirang-pirang dinå ora nêmókaké asíl. Biså ugå Mas Danang lagi akèh urusané. nangíng Mas Danang kuwi lho. "Múrni. "Aku ngono yå bisa waé sabar Mas. Kuthå panggónané nyambút gawé síng tau dikandhakaké nyatané orå. Ora. Malah tanggaku kånå ånå síng pitulas tahún lagi duwé mómóngan. Wusanané aku múng nggêgêm tangané kêncêng. Atiku trênyúh. sênadyan ånå tatu síng pathíng cómplóng íng sak kiwa têngêné. Élíng." Wís mèh sêsasi sak wisé kuwi aku ora kêtêmu manèh karo Múrni. sirahé disèndhèkaké ånå dhadhaku. síng sajaké ora sabar." Åpå ånå wanitå liyå síng luwíh biså lêladi katimbang aku? Åpå wanita mau síng biså nglahíraké kêturunan kanggo dhèwèké?. aku yakin. Apa múng amargå aku dúrung biså ngandhút banjur aku dikiwakaké Mas? Åpå aku iki wanitå síng ora ånå gunané? Åpå kuwi ukuran bêcík lan alané wanita síng kudu diwêngku priya?" saiki êluhé wís wiwít dlèwèran ånå pipiné. pisan ji iki aku kêpêksa kumlawé ngêlús-êlús rambuté. ora múng amargå supåyå bisa luwíh akèh pamêtuku nangíng ugå supåyå biså nglalèkaké Múrni." aku nyoba nglipúr atiné. élíng. wóng lagi limang tahún kurang. kåyå-kåyå aku kêpéngin ngrêngkúh dhèwèké lan tak rangkúl kêncêng ånå ing dhadaku. Wís bèn ati síng rêsík iki têtêp rêsík sak lawasé. "Ora ngêrti. Praupané pêtêng. Tangisé sangsåyå ndadi. . Isíh ésúk bangêt wóng aku durúng mlêbu nyang gawéyan." kandhané karo ngampêt tangis. åjå nganti. Yèn nuruti karêpíng ati. åjå ndakwa síng ora-ora sak durungé ngêrti búktiné. kênångåpå ora. saiki sêméndhé ånå dhadhaku. síng tak trêsnani wiwít tahúnan kêpungkúr. Ora ånå tangís síng dikatónaké nalikå aku bali lan ngandhakaké yèn ora biså nêmókaké kabar ngênani Mas Danang. "Yèn ngonoå. Mauné sambaté Múrni múng amargå anggóné Mas Danang arang-arang mulíh. aku iki rak sisihané?" Múrni ora trimå. "Kowé kudu sabar Múrni. síng sêpulúh tahún lagi diparingi mómóngan yå akèh. kuwi bojoníng liyan. Alamat síng ugå tau dikandhakaké jêbúl dudu omahé dhèwèké. HP-né ora tau aktif. Aku kêtungkúl anggónku nyambút gawé. sak wijiníng wêktu mêngko Mas Danang bakal ngêrti yèn kowé kuwi wanitå síng bêcík. Nangíng ésúk kuwi Múrni mårå nyang ngomah. kuduné kabar-kabar Mas. lan aku yakin yèn kowé ugå bakal énggal pinaringan mómóngan. "Wís sêsasi Mas Danang ora mulíh Mas. saéngga ora biså mulíh sêminggu sêpisan kåyå adaté. Aku banjúr nggolèki sak kêtêmuné. Nganti tak réwangi lêmbúrlêmbúr." aku nyoba nglipúr atiné.síng nékå-nékå. pucêt kaya wóng kurang turu. Dúh Gústi. nyèlèhaké atiné síng kêlårå-lårå. Nangíng suwé-suwé Múrni kandha yèn Mas Danang sajaké cuwå amargå Múrni ora bisa énggal duwé mómóngan. Wingi kuwi malah têmbungé rådå nglarakaké atiku lho Mas. wanitå iki. níng wóng pancèn wís gawéyané.

"Aku ngandhêg. aku kêtêmu wóng wadón ayu mêtu såkå kamar mau. Aku kagèt. aku kapusan priyå. Gagé-gagé aku mårå nyang omahé Múrni. lan mlêbu kamar síng dikandhakaké Guntúr." kandhané manèh tanpå ngêntèni pitakónku. Wóng wadón mau katón abang mripaté.. .Róng sasi sak uwisé. Mbókmênåwå êluhé wís êntèk nalikå ngêrti yèn Danang wis ora ånå." wóng wadón mau nangís sangsåyå bantêr. jêbulé aku iki wanitå.. lan ngêrti yèn jêbulé Danang wís duwé bojo. ånå pangarêp-arêp síng sumirat såkå mripaté.. ya ampún Mas. katón bungah atiné nalikå wêrúh aku têkå." aku.Múrni. Mas Danang sampún kapundhút. punikå kamaripun Mas Danang?" pitakónku ngati-ati. "Oh. "Nangíng ånå rasa sukúr. Múrni lan wóng wadón mau banjúr salaman. amargå nyatané aku pinaringan.. "Éman pênjênêngan rawúh radi kasèp. Kabar mau såkå Guntúr. Soré kuwi aku ngancani Múrni thêngúk-thêngúk ånå ngarêp omah. aku lagi waé såkå rumah sakit. "Kula bojonipun Mas Danang. nangíng dhèwèké wís ora kêpéngín nangís manèh. punikå. Jaréné Mas Danang nêmu kacilakan. Múrni jêbul lagi waé têka såkå lunga. Ora ngêntèni sésúk-sésúk aku dina kuwi ugå budhal nyang Sêmarang. "Inggíh. kulå Sigít." kandhané wanitå mau. biyèn tilas kancané kuliah Mas Danang." kandhané. "Ngandêg?" Múrni múng manthúk. tatunipun awrat. aku nggujêngi lêngêné kêncêng. wís têlung sasi kók ora kråså. Aku ngêrti åpå síng dikarêpaké. Sumiliríng angín soré ngobah obahaké wít kêkêmbangan síng manékå warnå kang tuwúh ånå ngarêp omah. Nalikå aku têkå. "Ora ngirå. Tangané síng siji ngêlús wêtêngé síng wiwít katón mucu-mucu. Sak kala praupané Múrni pucêt." Múrni unjal ambêgan. kók tégå ninggalaké aku lan anaké síng wís têlu. móndhók ånå sak wijiníng rumah sakít nèng Sêmarang. Sak têkané rumah sakít. dumadakan aku krungu kabar. wís duwé anak têlu. "Mas." têmbungé alón. "Nyuwún sèwu.." wóng wadón mau nangís sêsênggukan. nangíng ora katón kåyå wóng lagi lårå. inggíh. "Sêdåså tahún dadós sisihanipun. ya kuwi piyé bisané ngabaraké kabar kuwi mênyang Danang. tênan-tênan wanita sing ora nguciwani. panjênêngan kancanipun?" pitakóné wóng wadón mau. mêntas nangis. njågå supåyå åjå ambrúk.

Lulús såkå pamulangan SMA aku lan Dhík Sri pisah. nêmbé kapíng loro aku dolan mênyang omahé íng Bantúl. mêngkono aku nyêbut jênêngé. Kêdadéyan mau wís kêlakón udåkårå têlúng pulúh tahún kêpungkúr. sêmono ugå sêtêngah sasi sêpisan layangku têkå ing omahé Dhík Sri. ya amargå sakliyané adóh panggónané ning síng gênah kanggo ragad mrånå aku ora duwé. råså síh katrêsnan mau kók ora dadi tuwúh subúr. mèh sêtêngah sasi sêpisan layang såkå Bantúl têkan omahku. Mbók mênåwå lagi sêjajar mênåwå ditandhingaké bintang sinêtrón Marisa Haque utawa Soraya Haque. sêmånå uga Dhík Sri. Wah. asmané kang komplét Sri Partinah. Antarané aku lan Dhík Sri íng Bantúl wís suwé anggóné sêsambungan kêkancan. Sêpédha onthèl tahún 70 dadi pawitanku. sanajan isíh dadi tênaga hónórèr lan Dhík Sri bali mênyang Bantúl sak prêlu mulíh lan golèk panggawéan... dêdêg piyadêgé sêdhêng. ya múng amargå jarak antarané Sålå lan Bantúl mbutúhaké wêktu sêtugêl dinå mênawa arêp kêtêmu. Sêthithík mbåkå sêthithík ilang kêsilêp wanitå liyå. . Pakulitané kuning rêsik. wís kênå dijagakaké. katóné yo ora béda karo aku. awít anggoné omah-omah luwíh dhisík tinimbang aku. nétrané bundêr irêng katón kåyå ngétókaké sunar. ya adóh. Dhík Sri sakdhuwuré pênyanyi mau... Yå mêrga såkå iku anggónku ngêrtèni watak lan bêbudèné yå múng saktléraman. kanggo ukuran zaman sêmånå åpå manèh zaman saiki jênêng mau katóné ndésani lan ora madólké. Ugå sêjajar mênåwå ditandhíngaké karo Kharisma Kapór utawa Karina Kapór bintang film saka India. aku nyambút gawé dadi pêgawai Pêmêrintah. jan ayu tênan. sênajan nalikå isíh sêkolah awór dadi siji.Sri Partinah. Nalikå ing Sålå dhèwèké ndèrèk Pakdhéné sak prêlu sékolah. Mbúh amargå arang anggónku kêpêthúk. mulå ya múng liwat layang aku lan dhèwèké pådhå ndhudhah råså síh katrêsnan. Ah. nangíng råså trêsnå mau lagi tuwúh nalikå aku karo dhèwèké wís pêpisahan. prawan såkå Bantúl Swarané sêpédha mótór pak pós såyå suwé såyå cêtha. saumpamané zaman biyèn aku wis duwé sêpédha mótór utawa HP mbók mênåwå critané bédå. nangíng såpå ngira yèn síng duwé jênêng mau pawóngané ayu. Pacaran sasuwéné mèh nêm tahun. Dhík Sri. malah íng wêktu saiki sêsambungan mau dadi sêsambungané antarané wóng wadón lan wóng lanang síng nêmbé pacaran. Dhèwèké mandhêg ånå ngarêp omahku sak pêrlu ngêtêraké layang såkå Dhík Sri ing Bantúl. ugå sêjajar mênawa ditandhíngaké Ayu Azahrí utawa Sarah Azhari... Aku saiki wís duwé kêluwargå dhéwé. ora ngêrti sak tênané. dhèwèké yo têrús nglalèkaké aku. rikmané irêng kêtêl tur dåwå nganti sak ngisoré bókóng. sêmono ugå dhèwèké tak kirå wís pêputrå akèh. Pókóké ora kalah ayu yèn ditandhíngké karo Inul Daratista pênyanyi ndhangdhut síng wís kawêntar yèn nyanyi gawéné ngobahaké pérangané awak. mangkat lan mulíh sêkolah bêbarêngan goncèngan pit èlèk iki.

ngêdêgaké balé somah kang ayêm têntrêm. nangíng Dhík Sri tansah ngaturaké pênuwún marang Gústi Kang Måhå Wikan. jan kaya uríp nèng swargå kaé. "Alhamdulillah. mulå blanjané yå múng sakimit.. Jêbúl Dhík Sri iku múng ayu lahiré thók. Yå kåyå mêngkéné iki sing diarani aku wóng síng kêbênêran anggónku têtak. Kåyå-kåyå aku lan dhèwèké wís rêsmi bêbrayan. Pancèn tak akóni. Kamångkå satêmêné aku iki kêpingín uríp mulyå sanajan múng kanthi uríp kang prasójó. Bêbudèné èlèk lan wataké angèl bangêt. aku lan Dhík Sri kêlakón sêsandhingan dadi laki rabi. Yå amarga aku lan dhèwèké isíh klêbu têmantèn anyar mula najan isíh awan. Wêwayang kang éndah mau sêthithík mbåkå sêthithík ilang. Aku ora sêmaúr babar pisan. Bisaku múng ngêlús dhådhå. Kamångkå aku kudu nyicíl kapíng patang pulúh wólu.. ugå wêwayangan sakumpamané. "Nyoh Dhík. amargå aku múng sawijiníng PNS andhahan kang gawéyané múng dipréntah thók. "Mas. nangíng rasané kaya uríp nèng swarga. Nangíng nalikå dhèwèké . mênåwå ånå kurangané aku bisa duwé asíl såkå opah jaitan síng tak tåmpå. iki turahané blanjaku sasi iki. Bubar gajian tanggal siji kåyå biayasané kabèh blanjaku bruk pêthuthuk tak pasrahné Dhík Sri. mbók omahé dhéwé iki digawé tingkat. Bubar mangan awan. Atiku wís jèngkèl.Kêdadéyan lindhu gêdhé síng nêmahi tlatah provinsi Jawa Têngah lan Daérah Istiméwa Yógyakarta kang lagi kêpungkúr ndadèkaké aku kèlingan marang dhèwèké. tak kirå ora bakal cukúp kanggo nyukupi kêbutuhan sêsasi. sak karêpé anggónmu ngatúr lan nyukúpké!" Åjå mênèh jênêngé múng siså blånjå. mula rêzêki têkå lumintu tanpå kêndhat-kêndhat. Dhasar wóngé ayu rupané. Sanajan múng dadi bojoné pégawai cêndhèk. wah. kósók baliné Dhík Sri wanodyå kang kédanan båndhå. Wêwayangan nalikå pacaran kumlébat wélå-wélå kåyå waé lagi kêlakón dhèk wingi. mênåwå masalah siji iki. kåyå padatan aku lèyèh-lèyèh ånå sênthóng." sémaurané Dhík Sri karo nyawisaké sêgå lan jangan kanggo mangan awan. aku ora nulak nalika dhèwèkné kêpingín nindakaké sarêsmi. Kabèh mau yå amargå Dhík Sri wanodyå kang solèkhah lan gêlêm mbantu èkèr-èkèr golèk pangan. Wola-wali ora jêlèh-jêlèh. Dikirå dadi bójón PNS iku énak lan kêpénak. kêndharaan sêpéda mótór iki lagi ngancík cicilan kapíng wólu. Balé somahku tansah ayêm têntrêm kêbak råså bagyå múlyå. iki wis cukúp kanggo sêsasi Mas. tansah nêrima ing pandum. pêndhak sasi ora tau nggåwå mulíh blånjå. Sanajan múng uríp manggón ånå Pêrumnas jêmbaré múng sak cuplêk. dikirå síng kakúng bayarané gêdhé túr ajêg åpåmanèh têmbéné mburi éntúk pènsiún. bêbudèné ugå ora nguciwani. Karêpé pêndhak mêtu rêsèpsi jagóng utåwå acara arisan kampúng waé kudu nganggo sayak anyar. aku lan Dhík Sri pådhå karêmé. sanajan blanjaku isíh utúh tanpa pótóngan.. karêbèn mênåwå ånå tamu nginêp biså longgar!" mêngkono pênjaluké Dhík Sri. Yå amargå uripé sing srakah iki aku dadi katut kêcêmplung utang bank. ganti wêwayangan síng kahanané kósók baliné. Mulå pêndak byar njalúk barang-barang síng rêgané larang. ora sawêtara suwé Dhík Sri nusúl.

arêp lungå yå ora tak gondhèli. nêsuku ora bisa tak ampêt mênèh. nangíng layang såkå Badan Kêpêgawaian Nêgara Kantór Wilayah II Jógja. Lamat-lamat aku krungu lapórané tånggå têparo. amargå bojoku njiwít tanganku. . Ah.malah njalúk supåyå sêpéda mótórku diijólké mobíl. dhèwèké ugå lungå. mênåwå yèn aku lagi lungå nyambút gawé mênyang kantór. malah jaré wís naté ånå wêrúh dhèwèké goncèngan karo wóng lanang liyå mlêbú sakwènèhíng hotèl. mbók yó ngrumangsani awaké dhéwé iki såpå!" untúng tanganku ora sida nêmpilíng rainé. Wóng wadón síng ånå jèjèrku ora liyå yå bojoku tak rangkúl. níng mênåwå wís ora iså diatúr yå sakarêpmu. Yå wiwit dinå iku aku ora caturan karo Dhík Sri. nangíng bêbudèné ora nguciwani. Mak gragap aku élíng såkå anggónku ngalamún. kang ngabaraké mênåwå aku saiki wis púrnå dadi pènsiún. ora susah dadi gêgayuan síng mulúk-mulúk síng tundhóné múng nyêngsarakaké dhéwé. Dhèwèké tak sêkarép. jêbúl layang síng nêmbé tak tåmpå mau dudu layang såkå Dhík Sri ing Bantúl.. Bisaku múng nyênyuwún marang Gusti Allah.. "Dhasar wóng wédók ora duwé utêk. mugå-mugå Dhík Sri lan kêluwargané di diparingi slamêt såkå lindhu gêdhé iki. sanajan ayuné ora kåyå Dhík Sri. mulå tinimbang kêbacútbacút luwíh bêcík tak jak ngadhêp ning kantór pêngadilan agama sak pêrlu tak wènèhi layang pêgat. dhasar wóng wadón síng ora ngêrti agåmå. yèn isíh kêpingín dadi bojoku ya kudu ngêrtèni kahané síng lanang síng kêrjané dadi PNS. Aku bisa lulús såkå PNS kanthi slamêt lan dhuwèni hak pènsiún..

Gèk hawané njêkút sisan. "Wóng ora dhuwé mbók ora usah dhuwúr-dhuwúr angên-angêné. Amargå olèhé dódólan mênyang warúng ugå ramé wóng nggódhóg wédang. Nangíng piyé manèh. Wêrnå-wêrnå waé. Kók ndadak mupu bocah nganti papat barang. Mbók. síng cumpèn sanguné. Upåmå ånå ngomah ésúkésúk åpå yå arêp jagóngan ngglênúk. síng êntèk kós-kósané. Ngåpå répót-répót diréwangi rêkåså yèn síng diarêp-arêp wís . Wragat nyaút kånå nyaút kono. olèhé posah-pasihan paribasan main kêtoprak. Wóng Mbók Sutik iku jané ora kêpingín mudhêg åpå-åpå pêrkarané Usúp. ora dhuwé hp síng anyar dhéwé. gódhóng mlandíng sakcoklèkan íng pinggír dhalan waé babar pisan ora. Usúp dhéwé mèlu-mèlu wêgah-wêgahan arêp ngåpå-ngåpå. síng ora kåyå kanca-kancané. Gèk iki síng kêmbar kèri mogak-magik. Pungkasané mèlu-mèlu dróp out. numpak sêpédha anyar. tambah pupóné sambat lårå. Êndi jêjêré dianak-anakaké uwóng yèn banjúr nyiyå-nyiyå wóng tuwå. Bédå manèh si Usúp. ora iki ora iku. Gêdhèn-gêdhèn kalanjånå. Åpå munggúhnå êmbók siji waé arêp dikono-kono. Malah sók ånå unèn-unèn mêndhúng ésúk kêtigå dåwå. Lha kók isíh nggamblók karo êmbók." Êmbóké ora mangsuli. Atiku iki lagi ora karu-karuwan. kamångkå Mbók Sutík isíh sênêng uríp. Síng wédók wís suwé ora ånå síng wêrúh parané. Rak yå ora pantês. Móngsók mångså kêtiga ésúkésúk udan. wóng karo wóng lanang. ndêk isíh roså tau élíkélík. Síng mênyang sawah yå mênyang sawah. Judhêg dhêg yèn wís ngéné iki. Êmbók? Lumrahé wóng jêjodhoan yå omah déwé. Síng mênyang wadhúk yå mênyang wadhúk. Wís ora kuwat nyambut gawé. banjúr thêngór-thêngór nyawang ingón-ingóné síng thêngór-thêngór nyawang Usúp. Nangíng iki blas ora digawakaké åpå-åpå. Ditinggal bali ngomah. "Ora nggagas. Sêmono ugå síng mênyang sêkolahan.Kadhúng Klêbús Pirang-pirang dinå iki langité suntrút. Síng durúng bayar SPP. Mênåwå tå udan blêbah. Kabèh wóng pådhå têmandang ngåpå tå ngåpå. Jalaran kêgåwå håwå síng angêt banyu gênthóng. "Ora lho. Åpå yå ora marakaké ati dadi ngêkês. Túr manèh athík kåyå têmantèn anyar. Sêpirå pêmêtuné wóng êbêr-êbêr. Banjúr lunggúh dhêlêgdhêlêg. Dhèk êmbèn mono." Barêng wís mêncit ruwêt rêntêngé. Najan uga múng mêgógmêgóg ånå mbranjang. Guru-guru sêkolah iku múng pådhå nyêkukruk. Wiwít ésúk nganti soré praéné kaya kalurúp pêtêng bêngi. Adaté såkå warúng digawakaké rambanan kalanjånå. Pijêr mógók waé. Súp. Iki mau kók olèhé risik. wóng êmbóké wís tuwå. Srêngéngé waé múng nginjên saklèlètan. warúng banjúr ditutúp krêkêp. Ora kétang ngubêngi galêngan thók. Gèk karêpé kabèh karêbèn pådhå kuliyah. Udad-udúd linthingan gawéyan. Åpå olèhé dódólan dibóróng uwóng apa piyé?" pitakóné êmbóké. ora lidók síng loro dróp out. Kåyå ora tau kêpêthúk waé.

Nangíng síng wédók ora cócóg. síng wédók. ora kèlingan sisihanmu åpå? Mbók sók-sók iku diéndhangi. Disênggúh arêp malíng. Dudu jaman dhèk sêmånå. Kanggo mbayari utangé olèhé ngragati pupón-pupóné. Diréwangi bêngi-bêngi grumutan mènèki cêndhélå diurak wóng akèh.séjé gagasané. Karomanèh awakmu ya ora isa nyujupi butúhé êmbókmu. Jaman sakiki iku wóng wédók jaré wênang ngatúr awaké dhéwé. Yèn múng pêrlu aku karo sliramu nyat ora ånå bédané. Kåyå panêmuné êmbóké Usúp. Wóng sisihan wís sêprono-sêpréné kok ora tau gêpók sénggól." wangsulané Usúp. Najan ora tau ongkang-ongkang kåyå wóng síng wís pikún. "Yå uwís! Mumpúng durúng kasèp aku yå wêgah yèn múng kókdadèkaké kåyå babumu waé." Sangsåyå angêt ómóngómóngané Usúp karo Rati dhèk sêmånå. Sêsasi åpå róng sasi pisan tilík mrånå rak yå biså. Rina wêngi anggêr ånå wêktu lodhang mêsti dibolan-balèni. Bubar buyar. Dhík!". Mas? Síng ora ånå bédané iku panêmumu åpå panêmuku? Yèn sliramu ajêg ngono iku síng ora ånå bédané yå panjênêngan dhéwé tå. Kahanané Usúp tambah susah. Pêgatan yå ora. Usúp yå múng ngguróni karêpé dhéwé. Gèk ånå ngêndi piwalêsé ånå diopèni wóng tuwå biyèn. andan-andan gawé ngamal bêcík. Tånggå-tanggané nganti pådhå ngråså. "Bédå síng kêpiyé hé. Mbók wís didókók kånå waé. Rati trimå urip ijèn karo awaké. Ngabar-ngabaraké waé yå ora tau. Gêdhèngêdhèn opèn-opèn pupón nganti papat. Kèrikèri omah-omah iku múng kajat patang dhina. Bêngi ngopèni êmbókmu." kandhané Rati zaman têmantèn anyar-anyarané. Najan simbók åpå sêdulúr yå kudu digathukaké. Yèn ora cócóg yå uwís!". wóng durúng duwé mómóngan dhéwé. Saiki Usúp lagi ngrasakaké tênan barêng kabèh síng digånthå gånthå buyar. Pupón-pupóné ugå mèlu-mèlu bubar-buyar golèk uríp dhéwé-dhéwé. Usúp iku kók olèhé ora ngawaki. Sêdhêng êmbóké ditêngênaké waé Rati ora tau sarujúk. Najan arêp mapan ånå paturón yå kobêr èyèl-èyèlan. Yèn balèn ya ora balèn-balèn. Sêdhêng Usúp têtêp ngugêmi karêpé dhéwé. Íng kånå kéné lamuké tambah kandêl. Kabèh síng tau ditakóni kåyå kétók ngéglå. "Súp. Najan ora tau dadi udan tênan. Nangíng wóng jêjodhoan kok ora klóp iku yå gèk piyé. Bèn simbók dhéwé iså kawór karo kancakancané. Simpênan mas-masan tambah mokal. "Lha têrús aku piyé. Mbók wís gèk ménakké awak. anggêr nyawang langité isíh bruwêt. Dhík! Móngsók dhuwé wóng tuwå siji waé arêp dipantèkaké. Géné ora ånå síng diurús awaké dhéwé yå pêrlu diurús. Wóng loro atèn-atènané pancèn padha atósé. Mas? Awan sliramu mênyang warúng. Usúp múng kari diwènèhi wêktu sêsasi manggón ånå kånå. Jaman sakiki lho. Mênêng-mênêng warúng ugå wís kadól. Mas. "Ora. Saiki dhèwèké kèlingan karo Rati . Karêpmu iku piyé hé. Bênêré wís kirå-kirå sêpulúh taún Usúp karo Rati pisah ambèn. Mas Usúp. Súp? Åpå tiru-tiru nggón . Dhík. wóng jêjodhowan iku ora múng nggathúkaké aku ora sliramu. Mas?" "Ora. Ora kèlingan åpå piyé jaman arêp éntuké Rati biyèn. Durúng síng pupón-pupónmu. Yèn pisahan ora pisahan. Lé. Gandhèng ora tau kêplók síng wédók pilíh ora awór karo Usúp. Kari êmbóké síng isíh sênêng nginang susuran mbako énak. Åpå aku kók dadèkaké batúrmu ngono waé?" "Dhík. "Wóng ånå panti jompo lho.

Wís. Lha kók pungkasané diêntèn-êntèni rêmbugé kók ora tau cablúng.. Mbók. "Súp! Ngåpå sliramu iku?" panyêluké êmbóké manèh. Pêrnak! Ngêpèk sanak.. Nyobå nggléthak ånå lincakan ya múng kêlap-kêlóp ora bisa mêrêm. Súp! Andikna ngaku dadi wóng lanang. Mbók. Bèn kênå kanggo mbêsêli si Rati." "Ora krasa ya bèn ora kråså. Wóng dhèwèké waé ora tau ngrasakaké åpå-åpå. Mbók. Mulå awan iku ugå Usúp wís têkan nggóné síng wédók. Mêngko rak ndaraki aku síng diarani ngono. Ora sudi ngênglêng aku lho. Wêdi iku rak yå mapan nggåwå êmpan ta. Urípku saiki kók kåyå ora ånå gunané ta. Ora suwé klithih-klithik njupúk sandal jêpít. Wóng yå múng nyangklêg. pókóké nanggóri jaman kåyå ngéné iki åpå-åpå sarwa angèl. najan ora ånå síng diwakili.tilipisi kaé? Jêr rabi jêr pêgatan? Gèk síng diburu iku åpå jan-jané? Gontagantiyå kaping sèkêt jaran kaé yå yå pådhå waé. Kuwatír ugå yèn diarani arêp sêtór. Pancèné dadi pårå-pårå iku glèthèk pêthèlé múng pagawéyan kanggo ngurang-ngurangi pêngangguran. Wóng aku ora lårå. Súp. Wóng tumindak. Ora sithík. api-api ora butúh wóng wadón. "Ngåpå tå. Mbók!" "Lha yèn ora iku yå gèk élíng. Niyat ingsún olèhé mlaku rådå ndhêlík-ndhêlík bèn ora kêsawang wóng. Åpå síh dibacútaké åpå ora. Usúp tambah olèhé pêtêng ndhêdêt. Aku lagi putêg. Yèn ora ya gèk kêpiyé ngono jaréné." "Ora ngêndikå kangên lho. Dirasani kiwa têngên. Mênåwå tå ora jumbúh karo kêrsané Pangéran. Apa manèh kók ndêlah åpå ngênglêng. Ngongkak-angkèkaké bangkèkan. Åpå aku iki lårå ta jané hé. Kêsandhúng-sandhúng íng waråtå kêbêntús bêntús íng tawang. Síng tak ngonokaké waé apané. Kêpêrluan sêdinå-dinané ora dadi soal. Mbók! Wís ora tau mènèhi åpå-åpå. Bêgjané síng kêlakón dadi panggêdhé åpå wakilé rakyat. Kók yå kêbangêtên wís sêpuluhan taún ora éndhang-éndhang sisihan." Diunèni kaya mêngkono karo êmbóké Usúp dadi njênggèlèk. Kåyå pêtêngé langít patang ndina iki. Nangíng wóng lanang iku wajibé ngluru. Dadi mokal duwé pangarêp-arêp gêdhé karo wakíl-wakíl iku. Arêp ngåpå-ngåpå kók anané múng wêgah kåyå ngéné. Mbók. Aku iki kangên tênan lho. Lé. Mêngko gèk mênêngmênêng wís suwé oléhé bukak dhasar. Ora kók nggaya. . Dadi wóng wadón iku yèn nanggúng suwé-suwé ora bêcík. Mbók." Haaah! Aras-arasên." grênêngané êmbóké. Yèn isíh yå gèk piyé mêsthiné. Aku kuwatír yèn dhèwèké muni-muni kåyå ndisik manèh. Rékaké yå karo nggåwå ênthil-ênthil warúng. Ududé diguwang banjúr ngadêg. Såpå ngêrti têkå-têkå ditundhúng lungå tênan. Nang! Yèn karo sisihan kók banjúr wêdi iku gèk lanangmu kók dókók ngêndi? Karo macan waé paribasan kók wanèni barêng karo wóng wadón kók kåyå. Biyèn omah-omah sliramu takragadi. najan wís ditåtå mêning mêning jêbúl sók ora mêsti lêmpêng dadiné. Mêngko yèn têkå-têkå ditundhúng lungå åpå ora wirang?" "Alah jabang bayik. Aku kók tinggal ora åpå-åpå anggêré aku ora kók pantèkaké. Gagasané mrånå-mrånå parané. Pancèn aku iki yèn karo wóng wédók wêdi lho. karo sisihanmu. ora diluru.

Níng aku!" "Yèn bêngi aku isíh limpang-limpung kèlingan sliramu dhèk êmbèn lho. Jêbúl sliramu duwé prasaan tå?". åjå-åjå Usúp ora karênan ditêkani. "Síng takón iku sakjané dudu sliramu. Wóng wís suwé bangêt ora gêpók sênggól. Mas. . Si Rati yå wis tåtå-tåtå arêp mênyang panggónané Usúp. Thêlèk kêcêmplúng kalèn. Rat!" "Uwah. Awan iku mandhúngé sumilak padhang. Dhèwèké nggagas. Banjúr rangkúl-rangkúlan kêkêt! Wóng wís kadhúng klêbús gèk arêp piyé manèh. "Tujuné iki mau durúng budhal. Srêngéngéné bali mêncêngèh kaya adón-adón lêbar dikópóhi. Rat. tinimbang golèk yå aluwúng balèn." "Aku lagi ngandêl sakiki. gayamu!". Wóng loro pådhå mèsêmé.Têkan Panggónané síng wadón kók yå kaya dirancang. Rati ugå nggåwå ênthil-ênthil apêl soklat sêkilo. Athukå rak yå kêcélík. Mas. Ora bédå Usúp.

"Nangíng généyå kowé nolak yèn daktuku lan dakgåwå bali. Awít aku ora kêpéngín lêlakón urípku ing salawasé kacêncang klawan dhèwèké..." aku mbujúng omongané. gawé padhang rikålå pêtêng. "Ha. Såpå waé bisa nikmati ganda arúm wanginé. Nangíng. Aku wóng ngangguran síng íng dina-dinané amúng isi abúríng angên-angên. Tuan?" bêngi kuwi swarané nggodhå.. "Tênan. Gawé bêníng rikålå bukêt.Kajirêt Alang Alang Daksêkarêp angên-angên iki nlasak bêbóndhótan lêlakón síng kawuri. Såpå manèh yèn dudu uríp síng ajêg sêsandhingan klawan Rêtno. Ya Rêtno. Såkå kuwi aku nganti kêtêmu Rêtno. Bubar dakêmpak lan daksêdhót landhúng. "Lho-lho. såkå pakulitané kuníng. nglalèkaké! Jalaran tangèh tå aku bakal darbèki awakmu. Wanitå siji kuwi pancèn síng ajêg ngisi lêmbar uripku. Sêlót suwé aku ngadóh sêlót ngêlak råså iki kêpéngín bali kåyå síng wís naté karoncé dukíng uni. Rikålå gagat rinå. Nalikå manúk-manúk sriti kêkitêran ing sêla-sêlané gódhóng príng síng isíh antêng íng pójók déså iki. Wiwít iki aku kudu nglênggånå yèn Rêtno mokal bisa dakdarbèki sawutuhé." wangsulanku cêkak. Wanitå síng tansah biså gawé ramé rikålå samún. Sasat kåyå layangan pêdhót. prasasat nguncalaké wêwayangan síng gumandhul íng ." Rêtno ngguyu ngakak. kowé kuwat mbayar?" pitakón iku síng pijêr gawé aku klimpungan. Sulak abang wís kawistårå ing brang wétan. Nalikå aku isíh têtêp lunggúh têkan ésúk iki ing pójók kampúng.... sampéyan kêpéngín nglalèkaké aku.. Wóng wadón síng mapan íng póncót jêjêl riyêlé kuthå iki. wayahé bún isíh nêlêsi pasukêtan... têtélå ora gampang. Jalaran íng têngah wêngi mau aku têtêp kaosík déníng wêwayangané wanitå siji kuwi." kandhané wóng wadón iku karo ngrubúhaké awaké íng pundhakku. "Yå. Dakujå råså iki têtêgaran ngoyak marang rêrangkèn kêdadéyan síng wís mungkúr. Nangíng nadyan mangkono wiwít saiki aku kêpéngín nglalèkaké íng siså-siså urípku. Wiwít iki aku kêpéngín mardikå. kanthi mripat bêníng. Pêgå daksêbúl bantêr. íng dinå-dinaku amúng kléyangan êmbúh têkå ngêndi parané. aku dudu bós síng dhuwít dadi pêrkara gampang. Uríp síng roså ngadhêpi êmbúh kåyå ngåpå wujudíng panguripan. Ing tlapukanku datan biså ngipataké anané wêwayangané. Kêdadéyan síng pêpak klawan mêndhak mêndhukulé kahanan. rambút dåwå. Umpåmå kêmbang dhèwèké kang thukúl íng pinggír dalan.ha. nuli bungkús kuwi dakrêmêt lan dakuncalaké íng kali cilík sangarêpku lungguhan. Dakjar sakabèhé kabukak manèh íng alam wêwayangan. "Aku iki dagangan. Tuan. Såpå waé biså mêthík.. Siapa saja bolèh bawa pulang. Ati iki kêpagút wêwayangan wanitå sing patang taúnan iki tansah nyiram tlatah cêngkar ati iki. èsêm paít madu lan andhêng-andhêng cilík-ing sisíh kiwå irúng kang bangír. nadyan éndah ora ånå sijiå kang hak darbèni sawutuhé. Pancèn. Daklólós rókók síng kari saklêr.

wóng liyå ugå kudu ora kêna ngukúp. Pangéran Jayèng Rasa síng matèni Dèwi Rêtnóníngsíh. Nalikå wóng mau liwat aku api-api turu." tangané bocah wadón iku agé nggramang íng sakku lan nyaút bungkús rókók. aku kudu ngilangi wanitå kuwi såkå sêla-sêlané urípku. Gambar síng kåyådéné ilustrasi sawijiné critå dadi narík kawigatènku. "Rókóké sík. Iyå. Minångkå laku muríh kabèh mau katêkan. Bocah-bocah síng ora kêtiban bêgjå. Yèn aku ora bisa ngukúp. Bós?" kandhané nanggapi têkaku. Dhuwít kuwi wís cukúp kanggo nyêdhaki Rêtnó. Kadêrêng lakuku énggal têkå papané Rêtnó. pokalé Jayèng Rasa." Sulasíh nêrusaké klawan nyêdhót rókók. Dakungak såkå jam témbók síng cumanthèl ora adóh papanku lungguh nuduhaké sêtêngah sêpulúh bêngi. Aku jumangkah nyêdhaki klarahan dluwang síng gumléthak íng sukêtan. Nyêmak critå kuwi dumadakan atiku dadi kêtarík. Srêngéngé angslúp íng brangkulón. Kumêluné pêgå rókók síng dakakêp kêsaut angín wêngi nguntabaké lungaku. Têkan prapatan ngarêp omahku kêbênêran Paiman tukang parkír liwat. Sawijiné råså síng ora naté dakråså salawasé iki." kandhané Sulasíh karo sèndhèn témbók. ora ånå cårå liyå aku dudu ngilangi Rêtnó. dluwang sasuwèk mau dakbantíng lan dakilês sora. Pisan manèh dhompètku takungak. sisan lakuné anggóné nunút dhèwèké. Santoså. "Bêtah têmên wóng . Kawít jam papat soré mau nganti saiki durúng mêtu. Éwasêmånå pambudi kuwi datan kuwåwå buncang råså kapang. mulå tutúg yèn barêngan karo Rêtnó. Wís ora ånå judhulé. Édan. Supír kuwi pancèn sugíh dhuwít. Lakuné wêktu dinå iki kåyå-kåyå palíng suwé dakråså. supír truk pêlabuhan. Ilangé Rêtnó. têgêsé tékadku kêpéngín mardikå såkå wêwayangané biså dadi kanyatan. Tamuné. níng íng kono kênå daksêmak kåyå critané kêthoprak síng naté dakrungu såkå radhio. Kanggo nglipúr ati nuli dakwåcå crítå síng ana suwèkan dluwang tilas buntêl pangan kayané. ånå tå?" aku balík takón. "Mångså wayah ngéné wís nåmpå tamu?". Lampu limang watan ora kuwawa madhangi papan síng riyêl íng gang pinggir kuthå iki. Sulasíh sing mêthukaké têkaku. Bêngi iki aku kêpéngín énggal mêthuki Rêtnó. Aku mênyat såkå lungguhan." aku gêdumêl. Pancèn sêdinå wutúh aku ngarêp-arêp srêngéngé énggal cêpêt angslúp íng jêrón bumi. ditunggu waé. dhuwit atusan siji asil dódólan pit ónthèl awan mau isíh wutúh sumlêmpit. Nalikå aku têkan íng papané Rêtnó. jalaran trêsnané ditolak wanitå síng luwih trêsnå klawan kadangé sêpúh Pangéran Jayèng Kusumó. "Nggólèki Rêtnó. Kêpêksané aku kudu nunggu nganti Santosa mêtu. kåyå-kåyå pawèh gêgambaran tumrap aku. supír truk kuwi lagi mêtu såkå kamaré Rêtnó. Sangu sawènèh sêdya anèh aku mlaku gagah tumuju papan pinggír gang síng rupak kuwi. "Lagi ånå tamu. Ndulu basané nganggo båså Jåwå mêsthiné iki såkå buku pêlajaran båså Jåwå. "Kowé yå wayah ngéné wís têkå kéné.råså. "Iyå. biyasané sêprapaté kuwi waé wís cukúp. Mancík bubar wayah Isak aku jumangkah. Bênêr. "Sêmprúl. katón rêgêt lan pucêt nglipúr ati kanthi dolanan íng sêla-sêlané gang. bêtah-bêtahé têmên.

Êmbúh ånå pasar ngêndi iki. "Suwé. aku ora kuwåwå ngêntèkaké. Aku ngawiti ucul klambi." Rêtnó têrús nyaút dhompètku. Dumadakan aku ngrasakaké luwé. Aku têrus mlaku lan mlaku têrus. Éwasêmånå aku durúng kêmbå. Íng njåbå wis katón sêpi.. Rancangan síng wís dakracík ånå ngomah ndilalahé biså mlaku rancag. "Oké. Nganti sawêtårå aku lan Rêtnó jêjagóngan." wangsulané Rêtnó. "Isiné pirå wani nudúh-nudúhaké dhompèt. Mancík íng gagat rinå aku wís mancík íng sawènèh pasar sing adóh såkå kutha. Sêwêngi mupút aku ora turu. Têrús nganggo åpå aku arêp mbayar. nangíng aku luwih rosa. Pawóngan iki pancèn nyólóng pêthèk. kanggo jaminan. Nangíng jêbúl apikan. Nglênggånå kuwi kabèh atiku dadi kuwúr." kandhané karo ngglédhag ånå dhipan. . Sêga sêpiríng waé rasané kaya pahít. édan! Jêbúl dhompètku kèri ånå kamaré Rêtnó. Amúng kålå-kålå kêprungu swårå cêkikikan ing sadawané gang. Ånå råså panglênggånå yèn bêngi iki aku wís tumindak salah mungguhé ukúm.. pasar iki wis ramé aku bakal gampang dicêkêl yèn nganti mlayu ngéndhani bayaran. "Saiki piyé?" aku wani kêmaki. Niyat sakawít sansåyå nóthól nalikå supir truk mau sauwèn-uwèn ånå kamar iki. bayaré ugå lumayan." aku nuduhaké dhompètku. Jam íng kamar wis nudúhaké jam sêwêlas bêngi. Aku ora kêpêngín polisi ngonangi tumindakku. Aku kudu ngisi wêtêng dhisík. síng disêlani swårå sêsênggóran dadi wiråmå primitip bêngi iku. Wanitå kuwi mau bånggå. Rêtnó ora suwålå nalikå dakaras. Tibå wêktuné mbayar. "Kowé mangan åpå Mas.. Dhèwèké mêrêm nalikå aku tumindak sansåyå nakal. "Mati kowé!" kandhaku nalikå nyawang wanita sing sasuwéné iki nggodhå atiku. aku ora ngêrti." wóng mau nglólós dhuwít atusan èwu salêmbar kanggo mbayar. lakuku tumuju kono. Klambi daksaút lan aku agahan njranthal mêtu såkå kamaré Rêtnó. Nangíng sabubaré kuwi råså bingúng wêrúh-wêrúh mrambat ing dhådhå. råså gêtêr tumanjêm íng dhådhå. "Níng iki dhompèt kudu dakgåwå dhisík. Swarané bocah-bocah wís ilang kalindhih déníng wêngi. aku síng mbayar.. Åpå aku kudu mlayu? Mêsthi waé aku sêngsara yèn nganti mlayu. Suwéníng suwé karosané Rêtnó sêlót ringkíh lan sabanjuré mênêng. Sawusé lunggúh aku aba tèh panas klawan mangan.. dhèwèké mèsêm nalikå wêrúh ing kono katón lêmbaran atusan éwón. "Karêpmu. Kåyå sêlak ora sråntå wédang dakombé lan sêga dakpangan klawan råså kêsusu. panganggóné lan pawakané wóng kuwi gênah préman. Tujuné ånå wóng apikan íng sandhingku síng kåyå-kåyå ngêrti klawan njêrón pikiranku. Têgêsé aku wís mlêbu ing bundhêtaning pêrkårå. aku bingúng." Rêtna kåyå kêthèk kêtulúp anané amúng manút. Bantal íng sandhingku rikat daksaút kanthi sarosané dakkêkêpaké íng rainé Rêtnó. Aku kudu mlayu. Nolèh rånå nolèh réné. Lan." aku ngrubúhaké awak íng sisihé. Wêruh Rêtnó wís tanpå nyåwå aku marêm. gåwå mréné. "Saiki aku yå wani mbayar suwé. rainé isíh dakkêkêp bantal. Kabênêran ing pójók pasar ånå warúng wédang. sadurungé aku nutúgaké playuku.. wêngi iki wanitå iku ora nggrahitå. nóntón rupané. Iring-iringan klawan têkaku.mau ånå kéné?" pitakónku nalikå mlêbu kamaré Rêtnó.

" kandhaku. . Wóng mau nyandhak pundhakku klawan kåndhå. "Dudu aku síng mbayar. Généyå? Durúng ilang råså kagètku wóng kuwi kanthi cêpêt ngrungkêt awakku. nangíng wóng mau luwíh roså. "Kowé tå síng matèni Rêtnó?" kandhané karo bórgól tanganku."Matúr nuwún yå Mas. Sarosané aku suwålå. aku wís dibayari. "Kowé såpå? Salahku åpå?" aku njolå. Harak iki ta dhompètmu?" wóng mau nudúhaké dhompèt lan bênêr iku dhompètku. dhuwit iki dhuwítmu dhéwé.

Kênå åpå panjênêngan kåyå nduwèni råså isín nalikå sapêngarêp karo aku. nalikå katrêsnané ditampik. mêsthiné panjênêngan pírså dhéwé. åpå síng dak råså sasuwéné iki. Layang-layang katrêsnan såkå pårå priyå síng dak tampa mèh kabèh ngatónaké råså pangalêmbana marang aku. anané råså ajèn-ingajènan. nangíng sêjatiné aku dhéwé nêlångså mênåwå sabên-sabên aku kudu nampík katrêsnané priyå. Aku biså ngrasakaké kåyå ngåpå abóté panandhang. ora múng babagan kêbutuhan sandhang pangan íng sabên dinané síng kudu olèh kawigatén. panjênêngan lupút pangirå mênåwå aku pilíhpilíh marang priyå. såpå síng biså mènèhi wangsulan marang pitakónku iki? Kålå-kålå aku nyawang potoné kang masku lan mbakyuku. sêbab wóng kåyå Mas Pramónó iku idham-idhamané kêmbang déså.Wadi Mas Pramónó. nangíng kahanan síng mêkså aku kudu kêtêmu panjênêngan íng papan iki. mênåwå iki dudu karêpku. Jêjodhoan panganggêpku ora watón rupå ayu lan bagus pawitané. trêngginas sajroníng makaryå lêladi paríng usådå íng rumah sakít iki. Nangíng sêpisan manèh. grapyak sêmanak. sabên wóng tuwå síng duwé anak prawan rêbutan olèhé arêp ngêpèk mantu. pakulitanku. ugå kudu pådhå bisa njågå martabat kêluwargané. dhèwèké rumångså móngkóg atiné. Wís ånå priyå pirå waé síng dadi korbanku. Nangíng. yèn aku gêlêm digoncèngké sêpéda mótóré waé. pårå priyå síng kêpéngín ngajak uríp bêbrayan karo aku. sinthíng. rambútku uga mripatku. yå mêrga iki aku tambah nêlångså. yèn dak sawang kanthi pêrmati ora ana miribé babar pisan karo praupanku. mêrgå aku nduwèni praupan síng séjé karo sêdulúr-sêdulúrku iki. Aku njalúk pangapurå mênåwå têkaku ing rumah sakít iki bakal nggugah critå lawas síng ndadèkaké ati panjênêngan gorèh. nangíng luwíh wigati såkå iku. kamångkå yèn dak råså panjênêngan saiki kåyå déné kêbak dåyå sêmangat síng makantar-kantar. saiki luwih kopèn malah manút panyawangku yèn nganggo sêragam kêrjané tambah mêrbawani. ngåpå panjênêngan kåyå duwé råså mindhêr yèn ånå ngarêpku? Coba dêlêngên Mas Pramónó. humorís lan isíh prasåjå kåyå mbiyèn. Múng bédané. Ora ånå priyå síng dak êntèni Mas. Wiwít aku sêkolah ånå SMA akèh bocah lanang síng golèk kawigatènku. aku dadi kuwatír mênåwå íng batín . nganti sêpréné aku isíh lêgan. panjênêngan isíh katón gagah. nangíng akèh prakårå síng bakal diadhêpi minångkå ujiané uríp bêbrayan. Mas Pramónó. múng krånå kêpincút karo rupaku. Mangêrtiå Mas Pramónó. Uríp bêbrayan iku abót sanggané. kåncå mau nganggêp aku wís ora waras. sêjatiné såpå aku iki. Malah nalikå ana kåncå cêdhak mangêrtèni mênåwå katrêsnané Mas Pramónó dak tampík. mbók mênåwå panjênêngan kêbak pitakónan. Mas Pramónó mêsthi wís pírsa dhéwé mênåwå ora múng panjênêngan síng dak tampik katrêsnané. têkaku íng rumah sakít iki. såpå sêjatiné priyå síng dak êntèni.

síng sêkawít saré anglêr dumadakan ngolèt.. ah. Sêdhéla manèh Mas Tónó lan Mbak Tutik têkå. luhúr têmên bêbudènmu Ibu. mulå aku kudu nampík katrêsnanmu. wís kêdhisikan lúh dlèwèran ing pipiné.pênjênêngan mêngko bakal kêbak pitakónan. Ndhúk Narti. Pitakónan sing disimpên mataúntaún nganti sêpréné durúng ånå síng biså awèh jawaban. kênå ngåpå kowé ora gèk énggal gêlêm omah-omah. Ibu åpå aku anak olèhé nêmu ånå ndalan.. Éwuh åyå Narti anggóné arêp mbukak åpå síng dadi pikirané marang Ibuné. yèn priyå mau trêsnå marang aku múng mêrgå ayu rupaku. Ibu åjå ngungkít-ngungkít Mas Pramónó. aku njalúk pangapurå Ibu.. mêrgå diguwang wóng tuwané.. karêbèn Ibu énggal mari. "Ora ånå åpå-åpå kók Bu.. Ibu ditêmpilké wóng. Wanitå tuwå síng nglêmprak tanpå dåyå ånå dhipan.. múng síng dadi ganjêlaning atiku sasuwéné iki. Dêlêngên mbakyumu lan masmu. mårå coba tépasånå. Mas Tónó lan Mbak Tutik iku tunggal båpå ibu...putu-putuku katóné nyênêngké." Narti nyobå nyarèhné pênggalihé Ibuné. åpå tå síng mbók pikirké. kênåpå aku bédå karo mbakyu lan masku? Ånå wêwadi . åpå malah lupút kabèh? "Ibu.".ånå åpå tå Ndhúk. "Ndhúk.. Sirah rasané abót síng wiwít mau tansah disèlèhaké ånå pójóking dhipan. banjúr atimu gorèh?".. Saupåmå Ibu dipundhút. sanajan ora mubra-mubru nangíng têntrêm. Aku wawang ngadhêpi uríp bêbrayan klawan priyå. ugh... malah jaré arêp pådhå sêkaliyan. nalikå mungkasi pangréntahé marang lêlakóné.. "Ndhúk. nangíng kudu kanthi cårå iki síng dak tindakné.. såkå mripaté sing cówóng alón-alón diêlèkaké. kók malah nangís?" swarané wanitå tuwå iku mèh-mèh ora kêprungu. åpå Ibu síng dadi korban wêngisé suwargi Bapak. kåyå déné bumi karo langit. Ånå wêwadi åpå síng mbók simpên rapêt sasuwéné iki ibu. amríh aku lan pênjênêngan pådhå slamété.. yèn mangkono. Durúng kêconggah anggóné ómóng.kêlakón pêtêng wêwadi iki sêlawasé. kanthi aras-arasên kanggo ngêlap luhé.. Astané síng buyutén nyobå ngranggèh tangané Narti. síng ora diråså mili íng pipiné. kênå ngåpå kók nangís? Åjå nangís cah ayu. nanging kahanan iki malah ndadèkaké ora têntrêm urípku.. Narti. ugh. åjå mênggalíh wêrna-wêrna tå. "Ora Bu.. tangané kiwå ngêlús-ngêlús sikilé ibuné. sêlingkúh..mênåwå iki wís garisé pêpêsthi... Yèn dak råså abót Mas. jaré aku. sêjatiné åpå síng mbók tangisi kuwi.. Yèn ndulu ragané ibuné síng wís lêmah tanpå dåyå Narti ora mêntålå arêp blåkå åpå síng dadi pikirané... Åpå mêrgå kêtêmu nak Pramónó. ugh. mulå digêdhèk-gêdhèkaké pênggalihé Ibu. Bingúng anggóné ngrakit têtêmbungan síng pantês ånå têngahíng kahanan kåyå mangkéné. Pancèn aku palíng ayu.. nangíng kênapa kasunyatané. mênåwå aku sawéné iki ora bisa nggawé marêmé pênggalihé Ibu. Driji-drijiné síng alús lan mringin síng sêkawít uthak-uthik tanpå iråmå.. Aku kuwatír mênåwå pênjênêngan gêlå.... Ibu.. Narti unjal ambêgan landhúng. åpå malah Ibu síng tau tumindak nalisír såkå anggêr-anggêríng kautaman. awakku rasané panas. åpå pangiraku iki ånå síng bênêr. Ibu wís éklas mênåwå aku dipundhút sawayah-wayah.

.banjúr såpå síng ngukir jiwå ragaku iki? Såpå? "Narti kowé ora susah wawang nåmpå priya sing bakal dadi sisihanmu. paít yèn dak bukak lêlakón urípku." Wanitå tuwå iku têtêp pugúh ora kénggúh marang åpå síng dadi gêganjêlaning atiné anaké wadón. awak rasané sêmplah..åpå Ibu? Aku wís dhéwåså.wís kuwat ngadhêpi kasunyataning uríp iki. Wêwadi iki bakal sinimpên rapêt. mênthèl lan trêngginas. Kasunyatan síng diadhêpi ibuné. "Ndhúk Ti. ora apík munggúh aku lan kowé. "Ibu! Dadi bênêr pangiråku sasuwéné iki? Aku dudu anaké suwargi Bapak? Oh. balúng-balúng kaya dilólósi. ngêndikå. pêtêng ndhêdhêt samångså Ibu kapundhút déning Gústi ingkang Måhå Kawåså. Kêpriyéa waé Ibu ora arêp mbukak wadi iki. manungså ora ånå síng sêmpurnå. Sakålå ibuné tumlawúng pênggalihé. nanging bola-bali dicoba têtêp ora têkan pênggalihé. Gênêp-gênêping isi donyå. Têrsêrah anggónmu ngrakit ukårå.." Narti múng biså ndómblóng mangêrténi åpå síng lagi waé dirungu. ngarang critå. bédå karo Narti sêpulúh taún kêpungkúr." tambah sêru Narti anggóné sêsênggukan. Ayo Ibu.. åjå dadi atimu. pitakónmu siji iku simpênên rapêt íng têlêngíng atimu. Narti wis dhéwåså. mênåwå sisihanmu mêntålå nglarah nglarah såpå sêjatiné awakmu. . Panjalukku Ndhúk. Ibuné arêp nyoba mbukak pêpêtêng iki. Wís bèn aku dhéwé síng ngêrti sêjatiné såpå kowé.

00.. malah wís nampa ikatan dinas såkå PT Télékomunikasi." mêngkono sêmauré Bu Sardi nalikå ånå tånggå têparo kang takón. biså-biså bayarané Pak Sardi êntèk múng kanggo nyukupi pawón. Yu Sumi. níng rådå asín sithík. mêngkono kabèh kéluargané Pak Sardi nyêlúk. dhèwèké taruna Akmíl sing wis gênah masa dêpané.. sêdhêp mantêp. åpå manèh yèn mangsak jangan tumpang wah. saiki wis nyambút gawé anèng PT Waskita Karya. nêmbé wêktu-wêktu saiki anggóné mangan ngrasakaké énak. déné kakang ragíl lan ragíl isíh sinau ånå SMA. Wís dadi wataké wóng wadón yèn wêrúh åpå-åpå nèng pasar mêsti kêpingin têtukón lan njalari bórós. pawakané sêmók túr pakulitané kuning rêsík. Jókó si mbarép wís lulús såkå UGM kanthi nggóndhól titêl insinyur Tèknik Sipil. Ènèng méja wís sumadiyå unjukan lan dhêdhaharan kang dicawisaké déníng Sumiyêm abdiné. Prasêtyå kang nómêr têlu mèh rampúng såkå STTT. Ora atêgês ngrèmèhaké jênaté Bu Sardi wanitå kang ora pintêr utåwå ora biså mangsak. Bab iki Pak Sardi lan pårå putrané kabèh ngakóni. Yå kabèh mau såkå hasilé pêrjuwangané Bu Sardi anggóné ngatúr pamêtuné bojoné. putrané cacah ênêm kabèh bisa sêkolah dhuwúr. Sakabèhíng mangsakan kråså énak lan sêdhêp. Ora pati pêdhês. Sanajan múng wujudé jangan asêm níng rasané níkmat lan sêgêré ora karuwan kåyå-kåyå arêp ngêntèké sêgå sak cêthíng. nangíng rupané ayu. Parwati kang nómêr loro ora kalah karo kangmasé. nangíng abót-abót Bu Sardi nyukupké blanjané Pak Sardi pinangka PNS rêndhahan bèn biså cukúp sêwulan. Sabên dinå múng mangsak osèng-osèng utåwå jangan sóp lan nggorèng tahu lan témpé.Jangan Tumpang Srêngéngéné pas ånå ndhuwúr sirah. Sanajan bocah wadón níng mujúdaké sarna wanitå tèknik nuklír kang sêpisan. mulå Bu Sardi sabên dinå múng mangsak lawúh åpå anané. saiki nyambút gawé anèng BATAN. Sanajan múng jêjêré réwang. hawané panas ora mêkakat kåyå-kåyå yèn dituruti arêp ngombé ngêntékaké banyu sak kêndhi. "Åjå nganti aku blånjå kêbutuhan pawón nyang pasar. nangíng cukúp mênyang dhasarané Mbók Narsíh bakúl idêran síng mangkal ånå sak pójóké prapatan.. Anggóné Pak Sardi mangan wayah awan iki katón níkmat lan sêgêr bangêt. Mak brabat Pak Sardi mlaku tumuju pawón arêp ngombé lan mangan awan. Catúr Púrnama putrå kang nómêr papat lagi sinau ning Magêlang.rasané pas bangét. Yå wiwít såkå pintêré Bu Sardi anggóné ngatúr blanjané Pak Sardi. Bu Sardi ora naté tindak pasar sapêrlu blånjå kêbutuhan pawón. Pancèn Yu Sumi abdiné kang wis mèlu sapungkuré ibuné bocah-bocah kondúr nèng pangayunaning Pangéran iki wóng wadón kang pintêr olah-olah. kurang luwih jam 12. Cêkak aós Yu Sumi prigêl babagan mangsak. Yå. Yå múng émané . malah sak wènèhíng dinå anaké Pak Sardi kang aran Parwati wis naté pitakón "Åpå Yu Sumi dhisik wis naté kúrsús masak?" Yu Sumi ora awèh wangsulan síng gumathók malah múng ngguyu.

Karo mbênêrké anggóné lunggúh. karêpé åpå pênêmuné njalúk dituruti kabèh adhi-adhiné. kabèh pådhå mikír dalan kang bêcík. mulå sabên dinå Pak Sardi bisa dhahar lan ngunjúk síng énak ngématké ilat mangsakané Yu Sumi. pådhå nganakaké pasamuan kêluargå. bèn ånå síng ngopèni. dr Nugróhó. mênåwå arêp kråmå manèh yå gumantúng Bapak såpå síng dadi pilihané. sanajan mijíl lanang. tuwèk-tuwèk pêthakilan. "Ayo apa pênêmumu ragil?" préntahé Catúr Púrnåmå barêng wís nunggu sawêtårå suwé si ragíl têtêp mênêng durúng awèh pênêmu. Pak Sardi rumångså ènthèng bangêt sanggané saiki. Catúr Púrnåmå.". Prasêtyå putrå nómór têlu urún rémbúg. "Bab såpå síng dadi bakal pilihan Bapak iku yå gumantúng síng bakal nglakóni. aku sanggúp nggolèkaké wanitå síng luwíh têrhórmat!" Saiki tibå giliran putra nómór papat. aku isín nduwèni ibu batur. saiki aku duwèni pênêmu mangkéné. Wêwayangan nalikå masúk angín lan dikêróki bojoné gawanggawang. Pak Sardi såyå tambah kêråntå-råntå atiné. nangíng uríp dadi dhudhå kuwi yå dikapakna waé mêkså ora kêpénak. nangíng kabèh dadi sadhar mênåwå babagan omah-omah iki ora biså dipêkså. Dhasar putra mbarêp. ing pangråså kåyå arêp kêpingín omah-omah manèh. ora liya si ragíl awèh pênêmu: "Babagan Bapak arêp kråmå utåwå ora arêp kråmå yå gumantúng Bapak.sakdurúngé Bu Sardi bisa nyawang pårå putrå pådhå mêntas wís dipundhút karo Kang Måhå Kuwåså. Banjúr yèn awakku pinuju masúk angín? Ora kråså luh têmètès såkå mripaté Pak Sardi. amargå sakêluarga wís ngêrti ati lan bêbudiné. Sanajan sanggané wís ènthèng. pêrsis kåyå kangmasé mbarêp. "Mênåwå Bapak arêp kråmå manèh aku sêtuju Yu Sumi síng kudu dadi sulihé Ibuku. bakal promosi dadi brigadir jèndêral. Pikirané Pak Sardi såyå nglangut ngåmbrå-åmbrå kèlingan dhèk jaman isíh dadi mantèn anyar. nangíng watak lan praupané pêrsis cèplês kåyå Bu Sardi síng wís swargi. Pasamuan . åpå haké awaké dhéwé para putra iki?" Têmbungé mung sakêcapan. "Pókóké aku ora sêtuju mênåwå Bapak arêp kråmå manèh. wóng wís sêpuh waé arêp golèk åpå? Salah-salah diarani gaplèk pringkilan. "Aku sêtuju mênåwå Bapak arêp kråmå manèh. banjúr åpå yå kabèh anak-anaku nyarujuki? Rumangsané Pak Sardi pårå putrané pådhå ngumpúl íng pêndhåpå. kulå namúng nyarujuki mawón!" Giliran putrå kakang ragíl kang aran paraban kyainé Påncå mènèhi panêmu: Mênåwå aku sêtuju Bapak ora kråmå manèh. månggå sumarah Bapak. déné síng loro wís diragati mbakyu lan kangmasé. asal sulihé Ibuku dudu Yu Sumi. mak nyat kyainé Påncå nglungani pasamuan. wís ånå Yu Sumi síng prigêl mangsak lan sakabèhing gawéyan rumah tangga. Nyawang putrané síng ragíl iki. Kuwi pênêmuné kangmas lan mbakyu. Suwasånå dadi sêpi. Prasasat kåyå wóng nggéndhóng kapúk sak gêgêm. Parwati nduwèni usul. Babagan mangan lan umbah-umbah ora ånå masalah. Ganti anak nómór loro." sabubaré ngucap kåyå mêngkono. níng åpå yå patút sak umur-umuranku rabi manèh. aku sanggup ngopèni Bapak mênåwå gêrah!" mêngkono pêngucapé Jókó sipêmbarêp karo lungå klépat såkå ngomah. Putrå cacah ênêm wís mêntas papat. priyayiné bagús lan gagah sêdhélå manèh pundhaké nyandang bintang.

Pak Sardi sadhar såkå anggóné ngalamún. Ånå síng njalúk dimangsaké jangan tumpang. gadho-gadho lan sakpanunggalé. lan sakrampungé sungkêman diadani kêmbúl bujånå. Bubar Salat Id diadani sungkêman.. jêroné sêgårå bisa dipétung.jêbúl aku lagi ngalamún tå?" karo ngucêk-ucêk mripaté síng kråså pêrih. ånå síng njalúk dimangsaké bróngkós. jêroné ati angél anggóné ngêrténi. sambêl gorèng. "Durúng ånå walêsan rêmbúg síng gumathók!" Bubar bakdå. Ånå pawóngan síng isíh ênóm jêmagar. kabèh sandhangan lan duwèké digåwå mulíh. ora ånå kêputusan síng gumathók.kêluargå bubar. kabèh putrané kang ånå njaban kutha kota pådhå ngumpúl. kabèh mau ora liyå anak lan putuné Pak Sardi. Yu Sumi pamít mulíh mênyang ndésané. omah sing sabên dinané katón sêpi iku kêbak pawóngan.. Gunggúng kêprúk lanang lan wadón kabèh cacah wóng sêlawé. "Punåpå Yu sumi sampún sagúh Pak?" pitakóné si pêmbarêp marang Bapaké. swarané kåyå pasar. Pårå putrå kabèh banjúr pådhå nyuwún pamít arêp bali mênyang omahé dhéwé-dhéwé. Dinå riyåyå iki kiprahé Yu Sumi anggóné mangsak-mangsak ora baèn-baèn. mbúh åpå síng ånå pikirané. Mangsak kanggo batíh cacah sêlawé lan manéka rupa pênjaluké. Kåyå padatan yèn dinå riyåyå. mak gragap. Kabèh pårå putrané wís sarujúk mênåwå Pak Sardi arêp pålåkråmå manèh lan Yu Sumi dadi sulihé Bu Sardi. Ånå bab wigati síng arêp dirémbúg dinå riyåyå iki. wis sawêtårå wêktu ditunggu nangíng ora ånå kabaré. Sakwènèhíng kéwan cilík mlêbu mripaté Pak Sardi. ånå síng isíh bocah cilík. "Wé. .

Mas Broto mesti blenjani janji. apa ya wengi iki mung liwat kanthi muspra? Mengkana panggresahe Weningati. Pungkasane menyang dhokter spesialis ahli kandhungan kang mratelakake menawa ana penyakit tumor sing manggon ana kandhungane Weningati kang kudu diangkat amarga ndrawasi uripe Weningati. kaya-kaya wis ora bisa diempet maneh. "Suk yen diparingi momongan Dhik Wening kepingin lanang apa wadon ya?" pangucape Mas Broto nalika isih temanten anyar. Wis udakara telung Minggu iki Mas Broto ora nate kondur. menyang dhokter wis tepung gelang kabeh wis diparani. Ah.Diwayuh Senthong papan anggone turu katon resik. utawa wengi iku kentekan kendaraan kepeksa mulih menyang omahe Dhik Murti garwane anyar. Prasasat kaya ana gludhug nyamber sirahe Weningati nalika krungu yen rahime kudu diangkat kang wusanane ndadekake Weningati ora bakal bisa kagungan putra saklawase. ya amarga wis limang tahun kliwat anggone omah-omah kok durung ana tandha-tandha arep diparingi momongan. lampu bolam limang watt nambahi swasana romantis. Sanajan rupaku iki ora kalah ayu yen ditandhingke karo Dhik Murti. Kagungan putra kang soleh apa solekah wis dadi kepinginanku lan Mas Broto wiwit isih pacaran. kamangka kepinginane kagungan putra ora bisa dikendhakake maneh. lagi ngancik pitulikur tahun. kudune telung dina ana omahe Dhik Murti lan telung dina ana kene. Anggone nunggu rawuhe Mas Broto kanthi tenanan. Sakliyane kuwi Dhik Murti pancen isih luwih enom. Ing pojokan senthong diwenehi vas kembang arum ndalu sing gandane ngambar-ambar. Nanging nyatane? Ana wae alesane. uga anggone ngudi sarira tansah permati. kordhen jendela werna jambon ditambah kembang melati sing disebar sakdhuwure sprei nyebar ganda kang arum ngresepake ati. prasetyane Mas Broto ora arep nglalekake . Ah. ora lali jamu sari rapet. Ora kurang-kurang Mas Broto apadene Weningati anggone mbudi daya. Yuswane Mas Broto wis ngliwati 35 tahun. Nalika arep omah-omah maneh. bab sisa wektu sedina sumarah Mas Broto sing arep kondur. kabeh tinata kanthi permati aja nganti nguciwani. nanging kepriye maneh aku ngrumangsani yen dadi wong wadon ora bisa menehi keturunan. uga sabun sing ngandhung suruh kanggo ngosoki perangan awak sing wadi. sing putrane lagi lara. srana pijet urut wong kang ahli uga ora kurang-kurang. mula siji-sijine dalan Weningati kudu ngiklasake Mas Broto nikah maneh. Adus kanthi sabun wangi. sanajan tiba gilirane kudu kondur ning omahe Weningati. ya kaya mengkene nasibe dadi mbok tuwa kaya wis ora dikanggokake maneh. Anggone selak kepingin momong putra.

Anggone nyetir mobil kanthi rikat. Nanging apa wekasane? Preeet.. Ing pangrasa Weningati mbobot wis sangang sasi punjul sepuluh dina. Popok bayi. mula nafsu birahine kaya kepancing dadi makantar-kantar. terna nyang rumah sakit!" mengkono penjaluke Weningati marang sing kakung. kabeh mau sing duwe hak maringi asma Mas Broto. kabeh mau sing duwe hak maringi asma Weningati. Mawarna-warna jeneng kanggo bakal putrane wis rinakit. jeneng Broto Putranto. Ana sakjeroning pangimpen Mas Broto kondur nyangking oleh-oleh samubarang apa wae sing disenengi Weningati.. Lamat-lamat gambar lan swara televisi mau saya suwe saya ilang. Putra kang bakal lair digadhang-gadhang tembene mbesuk dadi putra putri kang soleh utawa solekah. ora lali karo ngesun pipine Weningati sing alus. mak les. jabang bayi rasane kaya wis nendhangnendhang lan atine krasa dheg-dhegan. "Mas saiki aku wis mbobot lho. Kaya neng alam swargan rasane. malah saiki bale somahe bali ayem tentrem maneh kaya wingi uni. kemul bayi.. Weningati bisane mung nangis sesenggukan. nyalib mengiwa nyalib menengen amrih tekan rumah sakit amarga selak ora kuwat krungu sambate Weningati. Telung Minggu lawase Weningati ora disenggol kakunge. apa ya kudu mengkene wong-wong wadon sing diwayuh kae ya? Tinimbang nangisi nasibe sing nrenyuhake ati. Weningati keturon angler. Atine wong sakloron katon mongkog jalaran kepinginane kagungan putra bakal kaleksanan. utawa Endang Larasati.. Dhasar wis pirang-pirang ndina Weningati ora disenggol kang garwa. aduoh. Rumah Sakit Bersalin Sayang Putra.. Mak jranthal kaya asu digitik. utawa Broto Sena. ora arep mbedak mbedakake bab rejeki lan sakebehing bakal digawe adil.. Awake krasa lara kabeh. malah impene saya lumaku adoh. Sore iku Mas Broto ngajak Weningati mlaku-mlaku menyang toko sakprelu blanja keperluan kanggo ngadhepi babaran. dheweke nonton siaran teleisi sinambi teturon.. Apa ya kaya mangkene iki rasane wong arep babaran? "Mas. Mula ora elet suwe wong sakloron padha nindakake saresmi. . Mas Broto gage-gage ngetokake mobile saka garasi. banget. rasane kok aku kaya arep babaran.Weningati. Yen sing bakal lair mbesuke lanang. utawa Tapa Broto. wong lanang angger wis keturutan karepa mesthi lali kabeh janjine. utawa Putri Ken Utami. Siaran Empat Mata kang digiyarake sakwenehing TV lan dipandhu Thukul Arwana bisa nglelipur ati sawetara wektu. pegel-pegel. "Iki lho Dhik tak tukokake kalung berliyan modhel anyar!" kandhane Mas Broto sinambi nganggokake kalung ana gulune Weningati. wedhak bayi kabeh diborong Mas Broto. ora lali nggawa gethuk lindri lan klepon.. Atine krasa keranta-ranta. ngancik wulan kaping sanga!" ujare Weningati sajak rada aleman. Wong sakloron wis gawe rencana menawa mbesuk arep babaran neng rumah sakit bersalin sing wis kondhang. Yen sing bakal lahir mijil wedok uga wis dicawisake jeneng Tyas Sulistyaningsih.

"Aduh. jebul kaya ngene rasane wong nglairke. swara televisi uga isih muni nanging Weningati ora katon. Weningati ditemokake wis kaku ora ana nyawane. Weningati kaya entuk kekuawatan anyar. dheweke unjal ambegan landhung. aku wis ngapurani kabeh luputmu. Ana ing pandulu. . ambegane sethithik mbaka sethithik sansaya arang lan banjur mandheg.. Dheweke rumangsa gela banget kelingan nalika wani marang emboke sing wis nglairke dheweke. Weningati katon gumlethak ana klasa ora obah sanajan diceluki kanthi swara banter. bidhan apadene perawat padha ribut anggone nulungi. Saya suwe Weningati ora kuwat nandhang lara. rasane wong kang arep nglairake kaya wong lagi sakaratul maut. Para widodari padha ndherekake Weningati numpak kereta kencana nuju swargaloka." Mak plong rasane ati. Ya nembe sepisan iki awake ngrasakake larane dadi wong wedok. mula ana sakwenehing tangga kang ndhodhogi lawang. Lawang omahe didhobrak. sepisan maneh sing ngeden!" swarana bidhan mrentahake. Lamat-lamat kaya emboke sing wis swargi marani Weningati. "Wis Ndhuk.. wis ayo dikuwat-kuwatke kareben jabang bayi enggal metu. Para dhokter. lan nginjen apa sing lagi kedadeyan ana ing sakjeroning omahe wong wadon kang urip ijen iku. Alon-alon mripate Weningati merem. Ing praupane kang resik sajak mesem kaya wong turu kae. Ora biyasane Weningati durung tangi.Tekan ing rumah sakit Weningati ditumpake kereta dhorong lumebu kamar bersalin.. "Adhuh.. Wanci jam wolu esuk." sambate Weningati ngaruwara. tangga teparone Weningati padha cingak.". "Ayo Bu. Gusti nyuwun kekiyatan. Ing pangrasa ana kereta kencana mudhun saka wiyati marani dheweke. iki priye rasane aku kok ora kuwat tenan. nanging jabang bayi kaya mbandhel isih kepingin ana wetenge ibune. Mas Broto tulungana aku Mas. omahe isih kencar-kencar lampune.

Kabeh anake wis mapan uripe. Mantune Mbok Atmo sing jenenge Pak Roto waringuten. Mula dheweke uga banjur mupus sakabehe. Pak Roto banjur ngudarasa yen kabeh iki diterusake mesthi bakal ana dredah. Mbok Atmo kuwi yuswane udakara sangang puluh tahun. banjur mlaku mulih alon-alon. Mbok Atmo ora nerusake pitakone. kayu jati sing ana tapel wates pategalan uga ditegor dening tanggane mau. Nalika lemah pategalan duweke tanggane sing penere ing sisih kiwa tegale Mbok Atmo diukur dening BPN jare kanggo ngurus sertipikat. anake enem sing wis mati loro. Tekan ngomah Mbok Atmo ngudarasa. Iki ora kena ditokake ngono wae. katone rada ngantuk. putune patlikur. suwe-suwe kok malah arep ngidak-idak cengel!" "Sareh dhisik. Anak-anak liyane ana kutha kabeh. Critane. apamaneh karo ngrungokake giyaran klenengan saka radio. Nalika Mbok Atmo nggenahake kepriye karepa kok kayu jati mau ditegor. lan wit jati sing ditegor kuwi dadi duweke. awit pancen wis ora bisa dirembug maneh. lan kuwi dudu sing dikarepake. wangsulane Pak Karso ora genah. " Mbok Atmo isih katon sareh. Mbok Atmo mung trima ngalah. sanadyan atine sekel. ngger. Udakara limang sasi sabanjure. Mbok Atmo sing pancen ora ngerti tulis kuwi iya mung meneng wae. lan ngerti-ngerti lemahe wis diiris karo tengah meter sing dawane udakara satus meter. Tanggane mau jenenge Karso. Mbok Atmo isih duwe kaprecayan marang paribasan sapa salah seleh. Coba dipikir dhisik. Jenenge Yani. jare arep kanggo gawe omah anake lanang. nalika kabeh wis rampung. dheweke mung ngelus dhadha karo unjal ambegan landhung. Mbok Atmo kuwi uga duwe lemah pategalan. . aja nganti mung amarga lemah lan kayu sacuwil njalari paseduluran dadi bubrah. Ora mung cukup kuwi wae. mbokmenawa bener prekara lemah kuwi bisa dadi mala lan yen ora ngati-ati bakal dadi dredah sing ora kena dianggep entheng. Pekarangan sing saiki dienggoni dadi siji karo anake ragil wadon. Tanggane mau sing jenenge Pak Sukat pancen wonge ngeyel lan nggugu karepe dhewe. ana kedadeyan maneh sing gawe sekel penggalihe Mbok Atmo. dheweke banjur gawe surat katrangan kelangan. "Kurang ajar wong-wong iki. jare lemah kuwi mlorot mudhun. awake dhewe iki wis terus-terusan ngalah. Wis duwe canggah loro. Nanging wonge isih waras. Yani iki sing ngopeni Mbok Atmo.Lemah Mbok Atmo nembe lungguhan ana kursi emperan omahe. dadi olehe liyer-liyer katon kepenak banget. Mbok Atmo ora dikabari. Mulane Mbok Atmo mung tansah ngalah lan pasrah marang Gusti Allah Sing Gawe Urip. Mbok. Sawijining dina Mbok Atmo rada sekel penggalihe. Jalarane wit jati sing ana pereng pekarangane ditegor tanggane. lan pikire isih lantip. Nalika Mbok Atmo krungu kabeh kuwi banjur kandha karo mantune yen kayu jati sing ana tapel wates tegal ditegor Pak Sukat.

Esem sumringah ngrenggani pasuryan tuwa kuwi. Pungkasane dheweke lara. prasasat kabeh kayu ing tegal sing diwenehake marang Mbok Tuki dibabat entek. Lemah pategalan sing sewu meter persagi diwenehake Mbok Tuki sing biyen nate diopeni Mbok Atmo lan wis dianggep kaya anake dhewe. Upama lakon wayang ngono mbok menawa kaya Babat Alas Wana Marta ngono kae. Sore katon endah. Mbok Atmo sarujuk lan banjur ndonga ndremimil. Kahanane Mbok Atmo dadi sangsaya ringkih. Nalika krungu kabeh kuwi Mbok Atmo mung bisa mbrebes mili. sedhih. . Mbok Atmo duwe karep kepengin ngedum lemah pekarangan lan lemah tegal marang anakanake. sing dirasa wis ora bisa diampet. Mbok Tuki sanalika banjur kongkon wong babat alas. Thole. lha piye? Nalika Mbok Tuki dikandhani yen diwenehi lemah tegal dening Mbok Atmo.Mulane Pak Roto uga banjur kandha karo Mbok Atmo menawa kabeh dililakake wae. Lemah pategalan diedum telu. Sawise ndonga. "Arep menyang endi. Nanging sepuluh dina sabanjure dheweke bali waras maneh. Mbok Atmo ngudarasa geneya aku lan anak-anakku kok mung tansah diidak-idak dening liyan. "Ajeng latihan karawitan dhateng Wonogiri. Waspa sing tumiba banget nrenyuhake. Ngono kuwi dongaku. Mugi panjenengan tansah pikantuk kanugrahan ing gesang punika lan kanugrahan ingkang langgeng. Mbok Atmo lungguhan ana emperan omahe. Lemah pekarangan diedum loro. Turahane diedum loro. nalika aku liwat ngarep omahe. Lan nganti saiki isih katon seger sanadyan yuswane wis lungse. dene sisih kidul bageyane Yani anake wadon sing ragil. Mbah. Sawise kabeh dijlentrehake marang anak-anake lan kabeh wis sarujuk. Mbok Atmo katon tentrem pangrasane.embuh apa dongane. sisih lor bageyane Sugeng anake mbarep Mbok Atmo. Katone wis siyaga ngadhepi urip sing kepriye wae. Mbah. Nanging kuwi mung sedhela. Kamangka durung genah lemah sisih ngendi sing bakal diwenehake marang dheweke. pasuryane katon tentrem. Mbok Atmo banjur unjal napas landhung. Anak-anak lan putu-putune tansah bisa nglipur. Kok wis katon mlithit?" pitakone marang aku." wangsulanku cekak. yakuwi bageyane Jatmo karo Timuk. atine katon sansaya tentrem. lan nganti diopname barang.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful