Tumbal Sêjatiné abót anggónku nindakaké pakaryan iki. Nangíng piyé manèh.

Aku múng sakwijiníng bawahan síng kudu loyal marang atasan. Kamångkå atasanku Drs Sêngkuni SH MBA wís nginstruksèkaké yèn proyèk iki kudu di-mark up. Mbúh piyé carané síng pênting kabèh bisa olèh pangan. Pancèn iki konsêkuènsiné nduwèni jabatan síng stratêgis kåyå awakku iki. Tak akóni sakwisé dadi Kasubag Pêngêlolaan Proyèk iki rêjêkiku mbanyu mili. Paribasan nganti kåyå diwènèh-wènèhi. Nangíng yèn ånå pêrkårå síng kåyå mêngkéné aku ugå kudu wani ndhadhagi. Awít yèn ora, biså dipêsthèkké yèn tahún ngarêp aku mêsthi bakal dimutasi. "Wís tå Dík Har, ora sah dipikirké abót-abót. Soal wóng såkå KPK, mêngko aku síng mback-up wís," mangkono pangandikané atasanku kasêbút íng sak wijiníng wêktu nalikå aku ditimbali íng ruangé. "Síng pêntíng kowé biså ngolah ångkå-ångkå iku kanthi layak. Masalah liyané mêngko aku síng ngatúr," sêsambungé Pak Sêngkuni karo ngêpúk-êpúk pundhakku. "Lha piyé kirå-kirå? Åpå Dhík Har kabótan? Soalé Dík Wísnu wingi ugå nawakaké arêp nggarap proyèk iki," ujaré Pak Sêngkuni kåyå ngêrti kêmrusuhing atiku. "Oh, mbotên Pak. Kulå taksíh sagah ngayahi piyambak," ujarku gurawalan. "Wèll! yå ngono iku síng tak karêpké. Yèn pancèn kowé sêvisi karo aku, mêsthi aku ora bakal ninggal kowé Dhík. Wís sak iki rampúngna aku péngín Minggu ngarêp wís rampúng. Sanggúp tå?" "Sêndikå Pak," ujarku karo manthúk-manthúk. Aku énggal-énggal ninggalaké ruang kêrjané bós têrús nyêlúk Dhík Wakino wakílku sartó Éndah sékrêtarísku. Tak jak rêmbugan barêng pêrkårå iki. Awít pancèn wóng loro iku síng dadi nyawaku. Ibaraté Dhík Wakino karo Éndah kuwi think-tank-ku. Sangénggå aku bangêt mbutúhaké bantuané dhèwèké. "Nèk masalah ångkå gampang diowahi, Mas. Múng síng dadi masalah iki tanggúng jawabé abót awít nyangkút dana síng ora sêthitík," ujaré Dhík Wakino. "Nangíng têrús piyé Dhík? Bós wís nêtêpké kudu biså. Yèn ora awakké dhéwé kudu siap ninggalké kantór iki," sêmaúrku. Dhík Wakino manthúkmanthúk karo ngulati layar kómputêr íng ngarêpé. "Yå wís, arêp piyé manèh. Mbók mênåwå iki pancèn résiko pêkêrjaan. Awakké dhéwé kudu siap," sambungé wóng síng bangêt tak pêrcåyå iku. Pancèn iki dudu masalah síng ènthèng, awít proyèk iki gungungé mèh nêm bêlas mílyar rupiah. Síng kudu di-mark up mèh sêpulúh míliar dhéwé. Åpå ora édan-édanan. Nangíng piyé manèh. Aku iki múng bawahan kudu loyal mênyang atasan. Awít yèn ora biså-biså aku dilórót jabatanku. Kamångkå ngêrti dhéwé kanggo ningkataké karir íng kantór iki ora barang síng gampang. Awít mèh wólulas tahún anggónku bêrjuang ngrintís karir, wiwít gólóngan têlu A nganti sak iki biså dadi Kasubag sak wijiníng kantór. Mêsthi waé dudu bab síng gampang. Kåyå aku dhéwé síng wêktu iki kêlêbu ånå bagian síng êmpúk.

Ora sithík síng pådhå kêpéngín biså nglungguhi kúrsiku iki. Awít pancèn ya nyênêngké tênan. Golèk dhuwít paribasan kêcap waé dadi atusan éwón. Nangíng ugå mujúdaké bagian síng ånå pucuking êri, yèn ora ngati-ati bisa ndang ngglúndhúng tênan. "Durúng saré, Pah?" panyénggólé Nani, sisihanku. Ora tak råså yèn wêktu iki aku nêdhêng ngalamún nèng têras kamar lantai loro. "Durúng ngantúk, Mah?" sêmaurku karo nyumêt rókók êmbúh síng kêpira mau? "Sajaké ånå masalah nèng kantór?" pitakóné bojoku síng wís apal lagónku. Sabên ånå masalah mêsthi tangkêpku dadi séjé karo padatan. Aku múng manthúk. Têrús sisihanku lunggúh íng sandhíngku. Awít yèn wís ngono biasané aku têrús critå masalahku marang dhèwèké. Pancèn sak suwéné iki sisihanku síng dadi sparing partnêr-ku. Dhèwèké kuwi wóng wadón síng istiméwa, sênadyan múng ibu rumah tangga, nangíng otakké ora kalah karo wanita karir. Ora nggumúnanké sêjatiné sisihanku lulusan sarjana lan mbiyèn tahu dadi dosèn íng univêrsitas swasta. Múng amargå aku ora kêpéngín bojoku bêrkarir, mula dhèwèké tak kón dadi ibu rumah tangga thók. Supåyå anakanakku biså kopèn, nyatané anakku cacah têlu sakiki wís ngancík dhéwåså kabèh, síng mbarêp malah wís mèh lulús såkå univêrsitasé. "Pancèn abót posisi panjênêngan, Pah. Awít iki diléma. Yèn njênêngan wêgah, mêsthi bakal dilórót. Nangíng yèn pênjênêngan tindakké, abót résikoné," komêntaré sisihanku sak wisé tak critani pêrmasalahanku. "Ya kuwi síng gawé bingúngku. Lha trús aku kudu piyé?" "Yúk awakké dhéwé tahajúd, nyoba nyuwún tuntunan Gusti Allah, såpå ngêrti mêngko njênêngan olèh pêpadhang," ujaré sisihanku. Aku manthúk-manthúk têrus wóng loro pådhå tumuju kamar mandhi njupúk banyu wudu kanggo ngrêsiki badan. Ånå sak jroning tahajúd tak rasakaké kåyå ngåpå jumbal-jumbulé wêwayangan ing alam pikirku. Sênadyan wola-wali tak cobå nyilêmaké wêwayangan iku nanging kråså angèl bangêt. Sabên-sabên wêwayangané Pak Sêngkuni atasanku kanthi polatan nêsu ngulataké aku. Gonta-ganti karo lapuran proyèk síng kudu tak gawé. Têrús nglambrang manèh wêwayanganku dipêcat déníng atasan. Têrús ånå gambaran pårå polisi síng têkå ing kantórku têrús mbórgól tanganku. "Dúh, Gústi Allah...... Kulå pasrah wóntên ngarså padukå!" pambêngókku íng sak jroníng tahajúd. Bubar kuwi aku ngrasakaké pêndêlênganku pêtêng. Aku ambrúk ngambúng karpèt síng dadi lambaran anggónku ngadhêp íng Pangéran. Ésúk iki Dhík Wísnu têkå íng kantórku karo mènèhaké layang kanggo aku. Tak bukak layang iku tibaké surat pêrintah såkå Pak Sêngkuni supåyå aku mènèhaké proyèk iku marang dhèwèké. "Sorry lho Mas, aku múng nindakaké dhawúh," ujaré Wísnu katón pêkéwúh karo aku. "Ora åpå-åpå, Dhík. Mbók mênåwå kowé luwíh pintêr timbang aku," ujarku karo mènèhaké bêrkas-bêrkas administrasi proyèk. Sênadyan ånå kang kóbóng íng dhådhå iki, nangíng tak cobå mêkak hardaníng kanêpsónku.

Mugå-mugå waé Gusti Allah tansah mènèhi kêsabaran marang aku. Awít såpå wóngé síng ora lårå ati, yèn nèng têngah dalan gawéyané dipasrahké wóng liyå. Pak Sêngkuni pancèn kêbangêtên. Katóné dhèwèké wís malík imané sak ênggå tégå karo aku síng ora liya anak buahé. Awan iku aku milíh mulíh gasik, awít yèn tak têrús-têrúské nèng kantór bisa-bisa malah aku dhéwé síng ora kuwat. Aku wís ngrumangsani yèn karirku mbók mênåwå bakal mêntók. Awít wêktu iki Pak Sêngkuni, atasanku ora gêlêm nyåpå arúh marang aku. Sabên-sabên dhèwèké butúh, mêsthi Dik Wísnu síng diundang ånå kantór. Lan tingkah kang kåyå mangkono mau disêngåjå ovêr acting nèng ngarêpé pårå bawahan. Aku rumångså korban pangråså. Awít såpå wóngé síng kuwat dipêrlakukan kåyå mangkono. Nangíng aku nyoba sabar. Karo íng batin tansah ndêdongå, mugåmugå Pak Sêngkuni diapurå dosané déníng Gusti Allah, sartå dibukakaké atiné supåyå ora bangêt-bangêt anggóné nêsóni aku. Lan sak wijiníng wêktu såpå síng bakal ngirå, yèn kantórku ditêkani polisi pirang-pirang. Wiwitané ruangku síng diprikså, barêng ora ånå têrús ruangé Kêpala Kantór bubar kuwi têrús tak tóntón ånå polisi nganggo sêragam nyêrahaké surat marang atasanku kasêbút. Tanpa suwålå manèh Pak Sêngkuni diglandhang déníng pêtugas kêpolisian iku. Awít disinyalír dhèwèké wís mark up dhuwít proyèk nganti sêpulúh miliar. Ora múng Pak Sêngkuni dhéwé, kêlêbu Dhík Wisnu síng kumawani nglancangi gawéyanku. Lan wís biså diwåcå, íng ngêndi papan Kêpala iku ora tahu salah. Síng salah mêsthi bawahan. Awít ora gantalan suwé Pak Sêngkuni bósku wís mêtu såkå kantór polisi. Déné Dhík Wísnu ditêtêpké dadi têrsangka. Wisnu wís dadi tumbal ing kantórku, awít dhèwèké kudu mikúl dosané bósku síng wêktu iki múng cukúp dimutasi íng luar jawa. "Bêgjå sampéyan Pah. Untungé nolak åpå dhawuhé bós mbiyèn," ujaré sisihanku karo ngrangkúl aku lan nangís mingsêg-mingsêg. "Gústi isíh njampangi awakku, Mah. Lan kabèh mau uga ora uwal såkå dukungané Mamah," ujarku. Ah, pancèn kabèh iki kåyå wís diatúr déníng Gusti Allah. Kåyå aku dhéwé rumångså dislamêtaké déníng Panjênêngané. Coba mbiyèn aku síng nindakaké bab mau, biså-biså aku síng mlêbu kunjaran.

Tamu Kang Pungkasan

Lakuné dinå rumangsaku cêpêt bangêt, wêktu sêwulan síng diidinaké såkå pêmêrintah rumangsaku lagi dhèk wingi, nangíng ngêrti-ngêrti kari sêdinå iki. Dinå sésúk aku lan kåncå-kåncå sak profèsiku gêlêm ora gêlêm kudu ninggalaké panggónan iki, yå panggónan ålå síng dadi mungsuhé masyarakat síng kêpéngin uripé slamêt donyå lan akhirat. Pancèn wiwitané aku ora sêngåjå mlêbu papan èlèk síng diarani lokalisasi, nangíng kabèh amargå kêpèpèt kahanan, biyåså... masalah klasik síng diadhêpi pawóngan síng uríp íng padésan, kurang pangan lan sandhang lan ora kuwat ngadhêpi sanggan uríp, gèk kamóngkó síng jênêngé golèk pênggawéyan iki angèlé jan ngêpól tênan. Åjå manèh aku sakkåncå síng múng duwé ijazah SMP tanpå nduwèni kêtrampilan, sanajan síng wís duwé èmbèl-èmbèl gêlar sarjana waé akèh síng kêcêmplúng ing profèsi iki sanajan bédå kêlasé. Ora kråså lúh têmètès ing pipiku, uríp kók múng kåyå ngéné, gèk súk kapan aku biså mêntas såkå panggónan iki? Dhúh,... Gústi Allah paringånå pitudúh mêrgi íngkang lêrês lan pinanggihnå jodho íngkang saé. Aku unjal ambêgan landhúng, gèk kåyå aku iki åpå ånå wóng lanang síng sudi mêngku? Níng aku pêrcåyå yèn Gústi Allah iku ora saré, sakwijiníng dinå mêngko aku bakal kêtêmu jodhoku. Dak élíng-élíng nasibé kåncå-kåncå sak profèsiku nyatané ugå ånå wóng lanang síng gêlêm ngêpèk bojo. Mbak Éndah dipèk bojo sopír trêk lêngganané malah nyatané saiki biså uríp bagyå múlyå íng ndéså. Dhík Hèsti ugå dipèk bojo wóng lanang sanajan múng dadi mbók ênóm anangíng kabèh kêbutuhané biså dicukupi, Éndang kancaku sak kampúng ugå diwêngku wóng lanang sanajan wís rådå sêpúh yuswané nangíng nyatané gêmati bangêt malah saiki diparingi putrå. Bubar macak kåyå biyasané aku lungguhan íng têras omah, biyåså,... mancíng iwak alias nggodhå wóng lanang síng kêpéngin awaké dikêpénakaké sanajan múng sêdhélå, syúkúr yèn gêlêm nginêp sêwêngi, wah... mêsti bayaran síng dak tåmpå lumayan kanggo sangu mulíh mênyang ndéså. "Mampír Mas,"... godhaku nalikå ånå sakwènèhíng pawóngan mlaku ijèn karo miling-miling nyawang têras póndhókanku, dhèwèké mèsêm lan gêlêm mampír. "Ngunjúk mênåpå Mas?" ujarku karo nggandhèng tangané dak jak lunggúh íng sandhíngku. Wóng lanang mau manút waé. "Biyasané wóng lanang iku sênêngané ngunjúk susu yå, kópi susu åpå coklat susu?" aku sansaya wani nggodhå, lha wóng síng digodhå yå sansåyå sênêng atiné. Yå kåyå mêngkéné pênggawéyanku sabên ndinå nglayani tamu síng gêlêm mampír íng kamarku. Wêktu limang tahún uríp íng lokalisasi pancèn akèh bungah lan susahé, nangíng kêpénaké múng watês bab kadonyan, bisa cukúp sandhang lan pangan ora nyambút gawé abót, nangíng rêkasané biså-biså kêtularan pênyakit sifilis utawa AIDS lan dadi mungsuhé masarakat, amargå

dianggêp dadi sampah masyarakat síng kudu disírnakaké. Aku isíh kèlingan nalikå lokalisasi iki didhémo warga masyarakat, awakku nganti ndrêdhêg kawêdèn. "Lho kók malah ngalamún?" ujaré wóng lanang síng dadi tamuku iku ngagètaké atiku. "Ah, iyå yå bênêr ngêndikamu Mas, lha kêpriyé ora ngalamún, mbók mênåwå panjênêngan iku tamuku íng papan kéné kang pungkasan amargå sésúk aku sak kåncå kudu lungå såkå papan iki." "Ditêpungaké jênêngku Bagús sanajan rupaku ora bagús," mêngkono tamuku mau nêpúngaké. "Sunthi jênêngku Mas," aku ganti sêmaúr. Priyayiné pancèn grapyak lan akèh gunêmé, lagi têtêpungan kurang såkå limang mênít waé rasané wís biså akrab. "Aku mréné pancèn golèk kênangan kang púngkasan såkå papan lokalisasi iki, aku ngajab papan iki pancèn biså rêsík såkå tumindak maksiyat," mêngkono ujaré Mas Bagús. Sak jam luwíh aku lan Mas Bagús ngóbról ngalór ngidúl, lan pungkasané Mas Bagús pamitan arêp mulíh mênyang omahé. Dhèwèké ninggali dhuwít aku sing lumayan akèh lan njalúk jênêng lan alamat omahku síng sakbênêré. Anèng ngomah rasané kåyå dikunjåra waé, la kêpriyé ora susah, la anèng ngomah yå múng thêngúk thêngúk waé tanpå duwé gawéyan síng ngasilaké. Dhuwít cèlènganku wís wiwít nipís, rasané ati wís kêtar-kêtir, dumadakan pak pós mandhêg anèng ngarêp omah, ngêtêraké layang såkå Mas Bagús, dhúh,... bungahé ati iki, såpå ngêrti mbésúké Mas Bagús biså ngêntasaké aku såkå uríp kang nisthå iki. Layang dak bukak kanthi alón, ånå råså bungah lan ati iki tambah dêg-dêgan waé. "Dhík Sutinêm síng dak trêsnani," mak dhêg rasané atiku kaya diumbúllaké karo Mas Bagús. Pancèn jênêngku síng asli iku Sutinêm, nangíng ing lokalisasi aku nganggo jênêng "Sunthi", layang dak waca kanthi ati kang dêg-dêgan Surabaya, 12 Désèmbêr 2007 "Dhík Sutinêm síng dak trisnani" Wiwít kêtêmu karo sliramu ing papan kånå kaé, aku dadi kêpingín omah-omah karo sliramu. Bab såpå tå sliramu aku kabèh wís mangêrtèni, nangíng åpå sliramu ngêrtèni aku lan såpå tå sêjatiné aku iki? Barès waé ya dhík, aku iki wóng lanang síng ora bédå karo sliramu. Tumindak nistå lan ålå kabèh waé wís naté dak tindakaké. Nangíng aku péngín marèni kabèh mau sakdurungé kasèp. Mula yèn sliramu gêlêm dak jak uríp bêbarêngan nyabrang íng samodrå bêbrayan agúng, ayo dhík wangsulana layang iki, gêlêmå Dhík Sutinêm dak jak uríp anyar íng sakjêroníng balé somah kang rêsmi lan ayo pådhå uríp kang anyar, uríp kang kêbak laku utåmå sanajan múng uríp sarwå prasåjå, wís bèn lêlakónmu lan lêlakónku dikubúr barêng-barêng lan dilarúng íng samodra pangapurå. Aku ora njanjèkaké uríp kang moncèr kêbak kêméwahan donyå, nangíng aku pêrcåyå yèn aku karo sliramu biså uríp bagyå múlyå. Sêpisan manèh, aku ora mêkså nangíng aku têtêp nunggu walêsan layang iki bèn atiku bisa têntrêm. Såkå kåncå anyarmu síng nêmbé kasmaran.

. laillahaillallah. Cêpêt-cêpêt aku dandan sak pêrlu arêp ngêtêraké Panji anakku mbarêp såkå titisané Mas Bagús kang saiki makaryå dadi móntír sêpéda mótór. bisaku múng pasrah jiwå lan rågå marang Mas Bagús. Allahuakbar. Ora kråså. .Bagús. Sunaré srêngéngé wayah ésúk íng Suråbåyå nambahi éndahíng swasånå balé somahku. Kêmbang kênångå íng ngarêp omahku nyêbaraké gåndå kang arúm. alhamdulilllah pujiku marang Pangéran Kang Maha Kuwasa.. kacu cilík wís têlês kêbês êlúhku..

Sak liyané omahomah biasa. Sanadyan bapak kêpala íng kantóré ora paríng dukå marang dhèwèké. yèn íng wêktu iki akèh wóng kang kélangan. åpå kowé ki ra ngêrti. dinggo nyukupi butúh sabên dinané waé kangèlan. didongakké sabên dinå yaiku anak lanang siji-sijiné. nangíng Pak Sarmín rumångså isín. kêpingín klambi waé ora bakal nêmbúng marang wóng tuwané. mulå dhèwèké wís mupús. papan kang kanggo jujugan malíng yå iku kantór-kantór pêmêrintahan. ujian fisik yå biså. sak mênika padós pêdamêlan nggíh angèl?!".Dúrjånå Pak Sarmín katón gêtêm-gêtêm.. Yèn ditakoni jaré kabèh ujiané yå biså nggarap. kurang luwíh wís róng pulúh tahun. timbangané kulå nganggúr wóntên ndalêm.. Ora ånå liyå síng diprihatinaké.. mêngké kula tak ngojèk. hasilé rak sagêd kanggé ngangsúr. Róng ndinå iki Pak Sarmín ora doyan mangan. Jågå malêm kanggoné dhèwèké ora nggolèki lêmbaran rupiah. kowé kuwi nglindúr pó piyé?" . kanggo sêsiríh. "Nggíh sampún. njalúk pisan waé dhèwèké ora biså nuruti. dêdêg piadêgé éntúk. Anak lanang síng didåmå-dåmå. "Jo. Pak Sarmín katón anyêl amargå sêtêngah tahún kêpungkúr kantóré yå pêrnah disatróni malíng. Parjo pancèn arang nêmbúng njalúk marang wóng tuwané. la kók dinggo tuku móntór!. lan ora mangêrtèni åpå síng nyêbabaké gagalé. pripún nèk kulå pênjênêngan pundhútké mótór. Nanging Pak Sarmín sêmpat was-was. "Pak. síng sêmuné kåyå nudhúh marang dhèwèké. nangíng ngiras pantês kanggo tirakat. amargå mikír pênjaluké anaké lanang. digadhang-gadhang lan digayúh mugå-mugå bisa mikúl dhuwúr mêndhêm jêro marang dhèwèké. Jo. Åpå manèh dhèwèké kudu ngadhêpi pitakóné bapak-bapak såkå kêpulisian.. Róng ndinå kêpungkúr Parjo sêmpat ngómóng marang bapaké... nangíng gagal têrús. akèh malíng kang pådhå bêropérasi. lan praupané ya ora pati nguciwani.. Parjo wís nyobå ndhaftar dadi pulisi kapíng pindho. mêlèk wêngi. Parjo salah sawijiníng pêmudha kang gagah. Anak lanang siji-sijiné ora tau njalúk. ngrungókaké pawartå. Pak Sarmín anggóné jågå malêm íng salah sawijiné kantór pêmêrintahan wís sawêtårå suwé. sawisé lulús SMA. krédit mawón.". Nèk ditukókné yå diênggo. wís kulinå såkå cilík. .. nèk ora yå múng mênêng waé. Mulå ora maido yèn duwé pêpinginan dadi pulisi.. Mbók mênåwå umuré wís kêtuwan mênåwå ngajókaké dadi pêgawai nêgêri. mbók mênåwå nasibé waé sing durúng apík. Parjo...

. Mo! Ómóng kók pathing pêcóthót. mumpúng taksíh angêt." . Niki Pak kula tumbaské sês. pasti mêréka sudah tahu.. lha wóng kêmarin kan kantóré Mas Sarmín baru dapat kiriman lima sèt kómputêr lêngkap. Sampéyan niku pripún tho Mas. rêmêné bapak!" Parjo ngulúngaké rókók marang bapaké.." Wiwít soré råså atiné Pak Sarmín ora kêpénak." "Mbók nèk ra mudhêng ki takón sík. malíng-malíng wís mêrajaléla manèh...Têlúng sasi wís mlaku. aku ngêrti.. "Coba bayangkan dalam satu bulan saja di sêkitar kita ini sudah têrjadi lima kali pêncurian dan anèhnya sêpêrti di jadwal.. Mo. kónmutêr ki bèn mumêt på?! Síng bênêr ki kómputêr.. isané ya nyêlêri rókóké bapaké! Parjo ki sakiki kêrja nènggêndi ta. dadi nèk ómóng ora ngisin-isini. Saya yakin lima ratús pêrsèn kalau sêbêntar lagi pasti mênjadi TO-nya para pêncuri itu!". wah uédan tênan. u. "Iyå.. síng di jikúk åpå ya. anu.. nèk tak takóni jaré yå múng bísnís kêmbang karo kancané... yå opêrasinya pårå pêncuri itu. Mas! Anak múng siji. dua hari kêmudian timúr. mêrajaléla ki åpå cobå?". TO itu singkatan dari Targèt Opêrasi!! you know?!. sakiki wis wiwít akèh pêncurian.. ngimpiné ånå pérangan wêngi kang diarani puspåtajêm. éh.. Karmo njawab pitakóné ponakané térús nyaút témpé gorèng lan lómbók rawít. kåyå têlúng sasi kêpungkúr. adiné lanang Pak Sarmín nyêdhaki lungguhé Pak Sarmín têrús ngómóng kanthi sora lan sêmangat makantar-kantar.." "Mo... têrús aku kón ngåpå?" sêmauré Pak Sarmín. "Lho. têrús sêlatan. Biså ugå yå amarga pêngarúh ngimpiné dhèk wingi bêngi. Hari ini sêbêlah barat.. wóng aku gúr mèlu-mèlu koran kaé kók! Níng tênan lho Mas. wóng yakin kók limangatús pêrsèn. sungguh têrlalu!" Karmo nirókaké gayané salah sawijiné pêran ing sinêtrón Êntóng. alah Mo... êmbúh Mas. Mas Sarmín... utara.. malah têrús nêrangaké nganggo bahasa Indonésia. "Pún dangu. TO kuwi åpå tó?" "Wah Mas Sarmín ki kurang gaúl tênan. Ngimpi síng kanggoné wóng-wóng jaman ndhisik ånå sasmita síng ora bêcík. cah nèk ra tau mangan sêkolahan yå kåyå kowé kuwi. Miturút piwulang Jåwå...... "Wah kowé kalêbu wóng síng untúng. tansah was-was ora ånå jalarané. pé. Lík? Niki kula tumbaské gorèngan. rikålå wêktu ngasar Karmo. . síng jênêngé Jêmani karo Gêlómbang Cinta åpå piyé? Aku ra pati mudhêng... Apa polisi tidak bêrtindak yå Mas?! Wah. Karmo gúr njêgègès. Mo. Lha wóng kowé kuwi gúr lulusan kathók cêndhak waé kók kêmaki!" Durúng suwé anggóné pådå rêmbugan.. iki malah tambah nêmên. ati-ati lho Mas....... "Hé.. lé mu sinau bahasa Indonésia ki nèngêndi to Mo. mbók nyêbút.. Lha aku iki anak papat. gèk ngêrti marang wóngtuwå.. jan blas ora ånå síng ngêrti siji-sijia.. "O." Sarmo njawab karo nyêngèngès.. Parjo katón nyêdhaki bapaké karo nggawa bungkusan. nèk ora salah jênêngé cé. biasané njikúk kónmutér. Åpå manèh nukókké rókók. hé. "Mas... soalé síng diarah sakiki kantór-kantór manèh. Mas?" "Ora kêrjå åpå-åpå. "Kowé kuwi ómóngan nyêlót ra nggênah.. Ngrungókké sindhirané kakangé. kuwi lho.

Parjo!". kók kowé.. Sakwisé gêmêtêré rådå mêndha. Pak Sarmín nggêtak sak rosané. Pak Sarmín ngimpi yèn untu nduwúr pathal siji.. Nyumurupi ruang kómputêr kasíl dibukak. topèngé pawongan mau dibukak. sikilé kåyå dipaku nèng njogan. Luwih kagèt pawóngan síng isíh ånå njêro. "Lho. "Pak. Nyumurupi síng digêbúg ambrúk. Udåkårå jam wolu bêngi. mbók rasah digagas. malíng saiki pancèn pintêr-pintêr tênan. Pak Sarmín sémapút. Sawisé cêdhak. amargo ditutupi nganggo topèng. lha wóng ruangan ånå kunciné kók biså dibukak kanthi gampang. têrús dhèwèké ndhêdhêpi.. Kirå-kirå jam sêtêngah siji bêngi Pak Sarmín wêrúh klébaté wóng loro kang nuju marang ruang kómputêr. "blukk!!!" tanpa sambat sak nalikå klêngêr. lha wóng ngimpi kuwi kêmbangé wóng turu. Krungu suarané Pak Sarmín. dadi kagèté wóng sakklórón mau. émané praupané wóng loro mau ora katon.. . lan njêbabah ånå têras. rikåla mlayu mêtu dhadhané diantêm nganggo kayu sikíl kursi. Pak Sarmín tambah gêmêtêr. nyêdhaki wóng loro kang mbukak ruang kómputêr." ngono sêmauré bojoné rikålå dicêritani ngimpiné. Pak Sarmín gumún. têrús ndhéprók ånå cêdhakké pawóngan mau. sajaké nyubriyani... katón ngós-ngósan. "Arêp dhå ngåpå kuwi???". Diwanèk-wanèkké. pawóngan síng isíh ånå njåbå kagèt têrús mlayu sipat kupíng.miturút pårå pinisêpúh biyasané bakal numusi... Pak Sarmín mangkat mênyang kantór nindakaké pakaryané jågå malêm. Pak Sarmín nyaút kayu póthólan sikíl kursi. Pak Sarmín katón gêmêtêr.

Mbah Tiah." Tanpå takón-takón manèh. Asíh ora nêrúsaké anggóné mbilasi. njúr iwut nggódhóg banyu. "Arêp nyang êndi. Kèlingan panjaluké anaké kuwi. Mulå Asíh kêrêp nuruti yèn Ranti njalúk digawèkaké panganan. Awaké Nuníng disékå banyu angêt nganti rêsík. Jaréné kêna gêjala strok. dudå tanggané síng taún-taún pungkasan iki wís katón ora sigrak. "Mandhêgå dhisík Yu Síh. Dhé War." wangsulané Asíh cêkak. "Gústi. Dhík?" Warsi. Wêktu Nuníng isíh duwé anak siji lan . Munah lan Lastri têrús mårå." ujaré Asíh. ngringkêsi jarít-jarít rêgêt. dadi ora kalah dhuwúr karo sabarakané. Mbah?" takóné Asíh. Íng sêlané sikíl ånå bayi abang gupak gêtíh síng nangís kêjêr. Tujuné kók isíh gêlêm módót. Bayi síng isíh jangkêp karo ari-ariné énggal diupåkårå sabisabisané. síng ånå ngomah iwut nandhangi pêgawéan omah. Asíh ngopèni síng bubar babaran. bojoné Nuníng. Lastri kåndhå yèn wís kóngkónan ipéné supåyå ngaturi bidhan ugå njujuli Kandar. "Andúm gawé nggíh. Awaké cilík.Gêlå Asih unjal ambêgan barêng kumbahan síng pungkasan rampúng diucêk. Nuníng. wiwít cilík angèl mangan.. Pådhå-pådhå wóng wadón síng wís ngrasakaké babaran. "Têng nggéné Supi. Mumpúng isíh ésok gagé ngadêg saprêlu blånjå kanggo gawé kolak. Sabún buthêk tilas kumbahan disuntak. Asíh kèlingan wêlingé ragilé mau ésok. "Yu Síh ki lho olèhé dhókóh. Nêngahnêngahi mbilasi. Asíh mlaku rikat mlêbu omah. Ora suwé såkå têkané Mbah Tiah. "Bèn ndang rêsík. "Nuning kayané arêp babaran. nalika ngrêsiki gêtíh babaran iku Asíh kèlingan lêlakón síng wís mungkúr. tangga pas kidulé. ragilé kuwi. blånjå. Dhèwèké kulinå nyidat dalan liwat kêbóné Mbah Tiah sabên arêp blånjå nèng pracangané Supi. Kamångkå sêjatiné sênajan múng saklêpasan." múng kuwi síng mêtu såkå lambéné Asíh sinambi masang stagèn ing wêtêngé Nuníng. arúh-arúh. Wóng wadón tuwa iku tumandhang tanpå kakèhan ómóng. Asíh diawé Sutar. sadurungé mangkat sêkolah. Tansåyå rikat barêng krungu tangisé bayi." mêngkono panjaluké. Asíh nolèh nalikå ånå wóng liya mlêbu kamar iku. Ranti. Mbah.." sambaté Asíh mêruhi kahanan iku. Tulúng sampéyan ingúk." "Èntên nåpå. Mak. Mêrgå síng sêkolah lan kêrjå wís pådhå mangkat. Asíh nyabrang. Kåyå nyang anaké waé. ontang-antingé Sutar kuwi nggléthak ånå ambèn kanthi dlèwèran kringêt lan êlúh. Asíh bangêt trênyúh ndulu kahanan síng ånå ngarêpé. diganti banyu rêsík kanggo mbilasi." kandhané Lastri síng ngréwangi Asíh. Wayah ngéné iki lagi sêpisêpiné swasånå. "Aku gawèkna kolak yå. "Iyå." sauré Asíh tanpå mandhêg. Íng salah sijiné kamar. Lagi waé têkan sabrang dalan.

Mugå-mugå tanpå ngombé puyêr iki untumu biså mari. "Mas Kandar mbotên purún ngakèni nèk niki yogané kók. Anggón-anggóné nganti bêkakas njêro omah kadól diijólaké butúh. Mbak. Bojoné Asíh múng trimå kêmu godhógan banyu surúh síng ditambahi uyah sithík. Bojoné síng nalikå mantèn anyar bral-bról akèh dhuwít. Awaké síng bangêt kuru nyêbabaké wêtêngé ora katón gêdhi. Isíh ånå síng mårå nèng omahé Sutar.panguripané durúng rêkåså kåyå saiki. Asíh babar pisan ora ngira yèn bobotané Nuníng wis tuwå. Urípmu kuwi durúng suwé. ora usah diombé. Kandar dhéwé ora mbudidya golèk tambahan pamêtu liyané malah sók kèli ombyaké togêl. Nuníng njúr bribík-bribík gawé pracangan. Prancangané Nuníng kukút." Nuníng kêråntå-råntå. bapaké bayi mêksa durúng têkå. Pak. Yónó lan Titin. bayiné Nuníng lair kanthi ora kurang sawiji åpå. Puyêr siji kuwi ora sidå diombé bojoné. Nganti saiki untuné malah wís ora kumat manèh. ora ngêrti mêrgå åpå. Katón luwíh tuwå tinimbang umuré. Barêng wís ora isi bayi. Wêrúh kahanan síng kåyå ngånå. Sênajan lair såkå ibu kang ora kêrumat awaké. Mbak Nuníng. Duwé anak loro. bayi anaké Nuníng kêpêkså langsúng digêdhóng. Asíh têrús kóngkónan anaké tanggané supåyå nukókaké puyêr. Patmi têkå bêbarêngan karo Bu Wulan. Bocah síng dikóngkón kêlakón nggåwå puyêr lan ómóng yèn tukuné nèng nggóné Nuníng. Dhé Síh. Síng diundhåmåné ora mangsuli. Kandar pungkasané múng biså dadi mantri pasar. Kajåbå omah síng wís tumåtå. Dhé Síh puyêré. Asíh ora biså ngampêt nêsuné. Suwé sawisé ibu lan bayiné diupåkårå. Mångkå pasar iku ora adóh. "Wís.. Sing ditakóni bali dlèwèran luhé. Mula Nuníng wani nêmbúng utang dhuwit. Apamanéh mèh sabên uwóng ngêrti yèn utangé Nuníng nganti têkan ngêndi-êndi. Asíh isíh élíng nalikå dhèwèké mlaku rikat mênyang pracangané Nuníng saprêlu utang puyêr sakbungkús síng diajab bisa nyudå lårå untu síng disandhang bojoné. Bidan iku njúr ngêthók pusêré bayi. ujug-ujug lèrèn såkå pêgawéané ånå kuthå. "Kandhané Bapaké Yono. "Têlas. Nuníng isíh duwé tinggalan dhuwít lan anggón-anggón cukúp såkå swargi ibuné. Umpåmå mlaku waé kuduné wís têkan. "Orané tå. Pêgawéan síng dilakóni múng sêtêngah dinå kuwi ora bisa nyukupi butúh sabên dinå. Anggêr ditagíh pijêr sêmåyå. Dadi tumbal gêni pawón síng mramóng. bidhan déså.. uripé Nuníng tansåyå mulúr malah rêkåså. wóng . Mêrgå ora ånå pasêdiyan wêdak bayi åpådéné lêngå têlón. Awaké Nuníng tansåyå kuru." nêsuné Asíh durúng sudå wêktu têkan omah. Jèngkèl síng dirasakaké Asíh nyang Nuníng wis sudå. Ånå síng budal nyusúl manèh. durúng kêsandhúng rêkasané!" Asíh ngundhåmånå. Déníng bidhan têrús didusi sisan. Asíh malih ora ngarêp-arêp dhuwité. diutangi puyêr siji aé muni êntèk barêng tuku kók têrus ånå. wêtêng iku kaya kêlèt gêgêr." kandhané Nuníng. nalikå mbóbót síng kèri iki sampéyan åpå ora disênêngi Kandar?" takóné Asíh ati-ati. Tujuné Gústi Kang Maha Kuwasa isíh paring wêlas. "Kók apík kowé.

Bu. "Aku ora krungu é Dhik. Asíh wêrúh síng duwé omah lagi dóndóm cêdhak lawang. "Putu sampéyan síng nêmbé lair niki èstri. Rampúng kabèh síng kudu ditandangi ånå omahé Nuníng. Asíh ora ngêrti sêbab síng sabênêré." Asíh njúr bablas mulíh. Durúng nganti sêpasar. kulå ngantós sumpah-sumpah yèn pancèn iki yogané Bapak kêrså né mbótên sisah lair. "Dhé War. Ora ngêntèni tanggêpané Warsi." Sawisé ngêrti yèn mangkono kêlakuané Kandar. "Matur nuwún.." wangsulané bidhan ayu iku. Asíh lan Mbah Tiah tumandang nggêntèni tanggúng jawabé bapaké bayi." wangsulané Warsi. Dhé Sih. gèk anakmu iki nggåwå rupané såpå? Wóng jênah jèblês Kandar ngånå lho!" Mbah Tiah mbukani ómóng. Yu Síh. Lagi mathúk lawang wís dipapag Asíh. Pancèn wís sawêtårå suwé måråtuwå lan mantu iku anggoné ora cócók. Jan jêblès bapaké. ." "Lha nèk ora ngakoni kuwi rumangsané Kandar iki anaké såpå?" gênti Mbah Tiah síng ndhêdês karo srêngên. Bu. Múng mbatín yèn simbók karo anak kók pådhå waé. Asíh krungu yèn bayi wadón anaké Nuníng iku arêp diwènèhaké uwóng. "Mas Kandar. Wóng kawóntênané nggíh kadós ngatên. "Mênawi ngêrsakakên suntík mangga mawón." têmbungé Asíh nglancangi. nglêgakaké. Nêrúsaké nggawé jênang abang jênang sêngkålå. Dhúk. tulúng sampéyan tumbasakên wêdhak bayi lan minyak têlón." kandhané Nuning. Síng pådhå réwang isíh durúng bali. Pisan iki wóng-wóng síng ånå kånå njalúk tulúng RT supåyå marani Kandar. Síng ngêpèk sêduluré Sari síng wís suwé omah-omah níng durúng duwé mómóngan lan manggón ånå kuthå. mêngké yèn èntên napa-napané kêrsané bapaké bayi niki síng nanggúng. Asíh sêngaja muni. Kandar mêkså durúng ngatónaké irungé. Mokal mênåwå Warsi nganti ora ngêrti yèn Nuníng babaran." ora nganggo ditakoni. kulå badhé matúr. Kabèh wís biså nglênggånå yèn bayi kang nêmbé lair iku ora dibrókóhi kåyå adat ing déså kånå. Dhé. wóntén nåpå?" "Mbók bilih mangké Mbak Nuníng badhé suntík KB lan mbótên gadhah dhuwít. Kêbênêran wóngé nolèh barêng ngêrti klébaté." . kulå mbótên kawratan. Gèk tånggå síng mårå ugå akèh. "Kandar dhéwé kók. Tibané mbótên sidå. mêcah sêpiné kamar. Omahé Nuníng isíh biså disawang cêthå såkå omahé Warsi. "Karomanèh åpå Bapakmu wís mingêr yèn tumindak ngono nèng kowé. Ora ngatónaké rasané. Ora sidå blånjå mêrgå wis kawanên. "Têrosé yogané Bapak. Bu. kulå wau sampéyan takèni mungêl badhé blanja. "Nyuwún pangapuntên sadèrèngipún nggíh.mêsthi ditókakên wontên njawi kók sagêd ngandhút. tindhak griya kulå." ujaré Asíh gêtêm-gêtêm. Nyatané RT kuwagang nggåwå mulíh Kandar. "Nggih." Síng krungu nganti sawêtårå ora biså ngucap. njênêngan suntik mawón nggih. "Sawangên tå. Têkan ngarêp omahé Warsi. Mêsakakên mênawi gadhah mómóngan malíh. "Sampéyan sêbút Mbah. Ayu blóngór. ngrêsiki ari-ari. måråtuwané Nuníng. Mbak Nuníng. Nganti síng nusúl wís ngayahi pêgawéané manèh." pakóné Asíh kanthi sarèh." kandhané Asíh nèng Bu bidhan. Mbak Nuníng babaran. Asíh uga éthók-éthók ora ngêrti bab ora cócóké Nuníng lan Warsi. "Nggíh. Asíh mulih bêbarêngan karo tånggå liyané.. ora ånå síng kêna dipilíh.

Wóng loro katón rukún sajak wís nglalèkaké kêdadéyankêdadéyan sadurungé. Asíh wêrúh Nuníng lan Kandar gojèg nèng iringan omah. Sadurungé babaran kaé. nalika anggóné mélu lårå ati mêrga wêrúh pokalé Kandar isíh dirasakaké. Aku krungu têrus crita nyang sêduluré bojoku síng tau rasan-rasan arêp golèk anak pupón. Mulå yå têrús digêlêmi déníng sêduluré bojoku. Ora nganti sêwulan. Åpåmanèh sawisé ngêrti ing sasi-sasi sabanjuré Nuning ora mårå suntik KB nèng Bidan Wulan. .biyèn síng tåwå-tåwå mbókmênåwå ånå wóng síng gêlêm ngêpèk anaké." kandhané Sari dåwå nèng Asíh sing nlêsíh kabar mau. Golèké síng cêthå wóng tuwané sakêlórón. Asíh malah gêlå. Bubar sêpasar anaké Nuníng digåwå wóng síng ngadopsi.

Anakku síng nêdhêng lucu-lucuné mêsthi butúh pangan lan susu kang cukúp kanggo pêrtumbuhan badané. Saiki Mas durúng bisa mêtu såkå gêdhúng paméran buku". síng pêntíng Mas usaha. kênèng åpå anggêr dhèwèké takón. Insya Allah bakal ånå dalan kanggo luwar saka kahanan iki". wís kaping 62 aku ngapusi wóng síng palíng dak trêsnani wiwít aku ngikrarké janji uríp bêbrayan karo dhèwèké róng tahún kêpungkúr. Édan! Aku tégå nggóróhi bojoku manèh.. Íng tahún sêpisanan sakwisé mantènan kråså adhêm-ayêm. Ora ånå masalah abót síng dak adhêpi. Biaya síng dibutuhké samsåyå gêdhé. Masalah têkå sakwisé pitúng sasi kêlairané anakku. bangêt olèhé mbutúhaké duit kanggo biaya uríp. Oh. duwít kanggo tuku susu lan bubúr. mêngko jam sêpulúh dhuwité dak kirimké. nalikå kuwi atiku rêmúk tênan. sésúk bakal dak kirimké kanggo sliramu síng sèkêt èwu". ora salah aku kêtêmu lan uríp bêbrayan karo sliramu.. Kamångkå mau bêngi aku ugå wis ngapusi dhèwèké "Dík. Aku bingúng lan atiku kråså kêlårå-lårå nalikå kêlingan Núr lan anakku síng saiki adóh saka papan panggónanku iki. Dhèwèké takón åpå aku wís biså kirim dhuwit kanggo biaya uríp dhèwèké ing Bandúng. nêrúsaké coass-é kanggo nggayúh gêlar dhóktêr. sanajan múng dadi guru téntór ing sakwijiníng lêmbaga bimbingan bêlajar. lan biaya liya liyané nyêbabké sirahku krasa mumêt. Lan aku klêbu téntór síng kudu mêtu. yèn ora gêlêm dipindhah mênyang kantór cabang íng luar Jawa. Tanpa kêndhat.. cah ayu. aku rumångså móngkók bangêt marang bojoku kinasih. Aku wís éntúk gawéyan ing kutha Bêngawan iki.Góróh Ésúk iki aku sêdhih manèh. dhèwèké mêsthi nglipúr aku. "Dhík. Saktêmêné ora ånå maksúd góróh. Kanthi ènthèng aku ngómóng "Síng sèkêt èwu kanggo sliramu!" Kamångkå duwit kuwi babar blas ora ånå! Lha mbók sêkêthíp tå yèn aku duwé. Éwå sêmånå. Iyo. kêjåbå aku pancèn ora kêpéngín yèn dhèwèké kuciwå. Déné Núr mapan ing Bandúng... dhèwèké rúng tau-tauné góróh marang awakku. aku kudu góróh manèh. "Sabar Mas. Dak akóni. Ya êmbúh. nggaji pêmbantu síng njågå anakku nalikå Núr coass íng rumah sakít. Lêmbaga bimbingan bêlajar panggónanku ngupåyå panguripan ngrampingaké staf pêngajaré. Sopo manèh yèn dudu bojoku. Awan iki aku nampa manèh SMS såkå Núr síng numpang mlêbu íng hp-né kancaku jaga . Núrsista. Aku élíng.. Biaya kóntrakan omah íng Bandúng. Miturút pétúngku. kuwi alêsanku nalikå Núr télpon ésúk mau. yèn bar waé aku nggóróhi wóng síng wís róng taún uríp barêng. Mas ånå duwít sêwidak èwu. Núrsita. iki laku góróhku síng kaping sêwidak loro. Aku lan Núr dadi mantèn róng tahún kêpungkúr. Saolé. kanthi ènthèng aku ngétókké janji lan ngómóng góróh. sakwisé dhèwèké diwisudhå. biaya mangan. síng sêmpat mandhêg karånå dhèwèké babaran.

aku têtêp ora nggubris. Mishbah.. kabèh dak pasrah-sumarahké marang Gusti Allah. bojomu síng wís kapíng sêwidak loro kawít awaké dhéwé nikah. Mas Wawan wóntên? Badhé nyuwún pírså. cukúp kanggo ngêyêm-yêmi lan nyênêngké anakku sésúk-ésúk. ora nganti sêpulúh mênít dhuwít iki bakal êntèk diblanjakaké.apuranên aku yå. têkan wêktu iki Mas durúng biså kirim duwít karånå durúng nåmpå bayaran jågå stand. bakal ånå pêpadhang lan dalan kang gampang. Alhamdulillah. Siji-sijiné dalan. "Sakwisé ruwêt rêntêng. sésúk bakal dak têbús. Bakal dak suwún jatahku jågå stand buku iki kawít róng dinå kêpungkúr. wís tégå góróh marang sliramu."Dhík.. Pak Amír wis rawúh barêng karo Hasan síng bakal nggantèni shif jågå stand bêngi iki. susu kanggo anakku ugå wís êntèk wít wingi ésúk. Nangíng.. Sésúk. bakal dak blakakké kabèh laku góróhku marang sliramu lan anakké dhéwé. Aku pêrcaya marang firman Allah ing Al-Qur'an.. Núr." Pêrih bangêt ati iki mbayangaké piyé anak lan bojoku síng saiki mêsthi lagi kêsusahan. Têlúngatús pitúngpulúh limå èwu. Sakíng sêdhihku lan karånå kêntèkan akal. ora krasa lúhku tumètès.." Jam lima soré. yèn bêrasé wís êntèk. Sak ora-orané sêwêngi iki. aku biså ora góróh manèh marang bojo lan anakku.. Mau bêngi Nur ugå ngómóng. sliramu nggadhèknå dhisík cincin kawiné awakké dhéwé. minggu ngarêp. kanthi ati abót aku mbalêsi SMS-é bojoku. Aku ngêrti yèn dinå iki dhèwèké babar blas wís ora nyêkêl duwit.stand. mênapa artané sampún dikirím?" Maca SMS kuwi. . dhuwít iki bakal dak transfêr. Aku janji. sing gêdhé pangapuramu yå. Sanajan aku yakin. cah ayu.Mas janji. "Pak Joko.

Yèn biså yå mobil. Yèn wís rampúng êmbúh bakalé piyé durúng ngêrti. pas ånå lówóngan dadi guru kóntrak utåwå guru bantu." mêngkono wangsulané. "Bu. karo mèsêm. cah wadón nolèh waé êmóh. bênêr lan pas niku?" pitakónku. Sawijiníng dina dhèwèké ngêndikå yèn arêp njagóng. lan guru têladan. kåyå olèh dalan anggóné ngrumpyúng aku. Olèhé arêp golèk pacar waé carané piyé? Saiki yèn ora numpak pit móntór sing apík. "Sêdulúr sêdulúr. Jalaran aku iki guru.. Pancèn aku durúng duwé sisihan. Yèn ngèlmumu ora kók gunakaké têrús piyé?" ngêndikané Bapak. Yèn istilahé sing ngêtrèn jaréné mindhêr. Lan kanthi prasaja dhèwèké njalúk marang aku supaya gêlêm ngêtêraké. Aku dadi wêdi. Mêsthi waé wis kumpúl kåncå akèh. guru SMP. Lha yèn ora gêlêm mulang trús arêp nyambút gawé åpå? Olèhku ngragati kowé ora sithík. Asmané Bu Tutik. suwéné têlúng tahún. banjúr aku síng ragíl ya kudu dadi guru. ijazahmu luwi rak såkå IKIP.Guru Sêjatinê aku ora pati srêg dadi guru. Ånå crita síng nggarês nyang ati. kita iki sênasíb lan sêpêrjuangan. kakangmasku síng sijiné guru SMK. Lho pancèn yå anyar níng wís dadi guru yå kåyå nèk praktèk biyèn nalikå kuliyah kaé lho Pak. Yèn wís ngono kuwi lan kêbênêran kabèh sêdulúr nglumpúk. anggotané cacahé satús sèkêt guru såkå sadhêngah tataran. Aku ya múng mênêng. "Múl. kåncå akèh. "Ah panjênêngan ki kåyå cah anyar waé. månggå dadi kêtua lan pêngurús liyané. Iki kanggo kêpêntingan bêrsama "mêngkono pêmbukané kåncå guru síng nduwé karêp gawé paguyuban. sanajan guru bantu. Kabèh pådhå sarujúk. Yèn ånå åpå-åpå aku takón lan nyuwún pitudúh. nangíng isíh katón kaya umur kur-kuran. Kabèh guru kóntrak. Mula kabèh kudu mlêbu anggota. Sabên dina anané múng kumpúl wóng akèh. nangíng barêng tak lakóni kanthi sênêng. wóng jênêngé pacar waé durúng duwé. mbakyuku bojoné kêpala sêkolah SMP. Tansah kèlingan nangíng kudu biså dilalèkaké. Malah adané kåncå-kåncå pårå guru bantu nggawé paguyuban. Sidané aku kêpêkså nglamar guru. nangíng ora ånå . Sabanjuré katón rumakêt. Ya guru SD. guru SMA lan guru SMK. masku dhosèn. "Pak kêrså nulungi aku tå? Aku ki arêp njagóng. Jaréné dadi guru favorit. Kåncå guru mêsthi yå akèh. lan mêsthi waé siswå síng akèh. Isíh kênyå sanajan umuré wís kêpala têlu. bisa ngurús kanthi cêthå lan tumåtå. Mulå yèn kita rukún. Sêtahún anggónku dadi guru. kompak mênåwå ånå åpå-åpå. nangíng síng gêlêm cêdhak utåwå gêlêm tak ajak ómóng-ómóng bab pêngalaman dadi guru ora akèh. sampun dangu ngastó wóntên mriki? Lajêng dóspundi nggíh dadi guru síng apík. Pilíh wóng síng nduwé sêpédha mótór síng apík. síng rumångså biså. jêbúl dadi guru kuwi nyênêngké. nangíng ora ånå síng ngêtêrké. Sênajan abót nyang ati. Nangíng piyé manèh. Wóngtuwaku guru.

Mulang yo ora. Yèn ånå sétan liwat. nggawé syarat. kapan. "Piyé jaré arêp dhémo. "Lho njênêngan ki piyé tå. . "Wèh kåyå nêrangké cah èsdé waé kók. "Wah ngapuntên Bu. Sanajan múng njagóng. têrús piyé?" aku malah gênti takón. såpå síng ngêndikå. Síng dadi anggota ki rak Panjênêngan dudu aku. Kanthi pêrcåyå diri lan kapitayan síng wís kêplêng. "Pak Múl. lan têrús nyang balaikota. nangíng aku ki yå múng mulang tók." Karnó såyå mêncêrêng kåyå biasané. Ora pacaran kaya ómóngané wóng. Cah bagús Bénto Radèn Múl. dibubarké lan dikón nggawé pêrnyataan piyé?" "Ngéné ya cah bagús bénto. sêbab biyèn yå wis tèsting. Aku kók ya bodho bangêt. Têkan dinå sing wís disarujúké kabèh guru bantu nglumpúk ing lapangan. Aku tak nggolèki kåncå liyané" wangsulanku cêkak karo klincutan. "Wah kowé kuwi jan bénto tênan. rungókna yå. kapan. Lan uga Bu Tutik yå ora naté nolak ómóngané kåncå-kåncå." ngono wangsulané karo mêncêrêng. Sêbab jronéng rapat pêngurús kabèh wís pådhå sêtuju. ora ngêrti pêrkêmbangan. Sirikané guru yèn tumindaké kåyå mêngkono. Wís kêbacút dadi guru kók ora jêlas nasibé. yå kudu têrús." kandhané Karnó kåyå pêmimpín síng durúng naté dadi. Hahaha. Sêpisan nyang kantór P dan K. Kuwi pókók sing kudu dipêrjuangké sampai kapanpun. Ora susah tèsting manèh. Pókóké ngéné. kabèh kudu têkå. súk Sêlåså aku karo kåncå-kåncå arêp nggrudúg têlúng panggónan. bakal nêmahi cilåkå. Pókóké ra ngrêmbúg bab ngono kuwi. Tau tå ånå kamra kóntrak. nangíng ugå ora ngiyani. Aku múng krungu såkå kåncå. jaréné aku pacaran karo Bu Tutik. Sébab nyatané kan isíh mbutúhaké tå síng jênêngé guru. mulå ora ngêrti kahanan. Ya kuwi usulan. Sabanjuré pêmêrintah supåyå gêlêm ngangkat awakké dhéwé yå kabèh guru bantu dadi pêgawé négri. lan tênané kêpriyé programé åpå yå kuduné Njênêngan síng nlusúr". gawéyanmu múng pacaran. nangíng kabèh pådhå ngêrti. jaré kåncå-kåncå guru bantu pådhå arêp dhémonstrasi nyang kantór? Bênêr?" mêngkono pitakoné Bu Tutik. malah têrús móyóki aku. Sidané aku nggolèki kåncå síng pådhå nasibé. Sésúk Minggu kuwi rapat umúm. Sêbab awaké dhéwé iki wís mèh êntèk kontraké åpå têrús kón nganggúr manèh. "Lha têrús mêngko yèn ditolak. kêkarêpan lan tuntutan. Dhasar bénto Múl. Kêjåbå siswå liya sêkolah sak karêpmu." wangsulanku karo ngguyu." Kandané Karnó makantar kantar. nyang ngêndi Kar?" pitakónku nalikó kêtêmu Karnó kåncå kuliyah biyèn. lan aku malah rådå kagèt. Nganggo sêragamé guru. banjúr bubar. Awaké dhéwé ki kóntrak. Nuwún ya Bu diparingi ngêrti.síng ngêtêraké. Jalaran iki mau ndulu pêngalamané pårå tênaga kóntrak síng biyèn."Åpå yå tå Bu. Ngurús nasíb. Mbók unèkké åpå waé aku gêlêm. Banjúr nggawé cårå. Síng durúng mudhêng arêp usúl piyé têrús nuntút piyé?" pitakónku manèh. Sanajan batinku ora nangíng nyatané mêngkono. "Iya ya aku mudhêng. Loro sowan pårå wakíl rakyat. Mósók sarjana kók ra mudhêngan ki piyé. tulúng Pak yå?" mêngkono kandhané Bu Tutik. Malah aku ngêsír murid waé lupút. ngómóngmu dadi tênanan. "Ra guyón Mul. akèh síng strès ånå síng édan. "Ah ya sory. Ngêrti ta kowé. Kabèh lumaku têrús tanpå ånå bab síng mênjilå.

Mulå gandhèng kabèh wís pådhå ngêrti. Dupèh sarjana. Liyané pådhå sêngsårå malah nyaru wuwús njalúk wêrnå wêrnå. Kabèh múng pådhå mênêng lan ndómblóng. lan kåncå kåncå bubaran tanpå swårå tanpå pamít. Ééé kók yå kêbangêtén. yaiku kêpada gêmpa lan banjír sarta tanah lóngsór. Nangíng kabèh kudu pådhå ngêrti lan kuduné wís ngêrti. iki nasibku. liyå dinå waé bakal tak sêngkuyúng åpå síng dadi karêpmu." Múng kuwi batinku. . Aku iki pancèn sarjana. Sawêtara sêpulúh mênít ora ånå síng mangsuli. "Ooh guru. "Sêdulúr-sêdulúr.kabèh budhal nyang kantór P dan K." mêngkono pidhatoné Képala Dinas P dan K. aku wís ngêrti åpå síng kók karêpké. njúr karêpé dhéwé ora ngêrti kahanané bångså. nangíng yèn diunékaké aku jané yå sêrík. Kêpala Dinas mlêbu kantóré manèh. Wéktu iki ånå sapérangan nêgårå Indonésia síng lagi nandhang sungkåwå. Ora ånå síng bisa ómóng.

Ora bédå karo aku. Kadhangkålå aku duwé panyakråbåwa mênåwå satêmêné dhèwèké wís bósên karo aku lan kahananku. awít kahananku síng ringkíh tanpå dåyå. aku kêpéngín gawé patúng såkå wêdhi!" panyawangé nrawang adóh." têmbúngku alón." Rêmbulan katón kuciwa.". aku ngajab mugå sansåyå apík. Kabar síng daktåmpå kèri-kèri iki. "Ah.. ayu lan manís bangêt. malah kêpårå luwíh sêngsårå yèn katandhíng karo mitra-mitraku." wangsulanku bingúng. aku ora ngêrti. Pasuryané katón résík." Rêmbulan wís ånå sandhingku... "Kêpiyé kahananmu. Ngêrêsing lêlakón lan sêsanggan uríp ndadèkaké mitra-mitraku katrêm ing panandhang." wangsulanku. "Mbókmênåwå biså... Pisan iki kowé kudu biså ngêntékaké apêl iki". Katón manèh wêwayangané mitrå cêdhakku. Aku kåyå-kåyå ora bósên yèn nyawang dhèwèké.. "Ora ånå síng prêlu kótindakaké. "Kêpiyé? Biså åpå ora?" "Êmbúh. Ngêrti ora.. généyå aku ciniptå sarwå ringkíh? "Hayo. Pucêt lan lêncu kåyå ora duwé gêtih. Awít aku kråså mênåwå sukmaku wís ora kuwagang manggón íng raga ringkih iki. Kåyå-kåyå isíh krungu . Nangíng katóné dhèwèké ora kêpéngín natóni pangrasaku. Gawang-gawang pasuryané mitra-mitraku ngéglå manèh. Kirå-kirå biså åpå ora?" Pitakóné Rêmbulan iki angèl bangêt dakwangsuli.. jênêngé Miskan. Kadhangkålå aku ora trimå karo kêrsané Gusti Allah.. aku kêpéngín bêbarêngan lungå mênyang pantai. jaré Miskan wis ora nyambút gawé. Miskan wís omah-omah lan wís duwé anak siji. "Åpå síng biså dåktindåkåké kånggo kowé dinå iki. Íng batin aku múng biså prihatin.. Súkmå síng sasuwéné iki katrêm ing ragaku kåyå-kåyå kêpéngín oncat. Åpå kirå-kirå síng pådhå ditindakaké wêktu iki. tanpå duwé dåyå åpå-åpå." Rêmbulan nyénggól tanganku karo nuduhaké wóh apêl. jênêngé Rudi. ginjêlé ora bisa lumaku kanthi bêcík. ngalamún manèh! Iki dakgawakaké sênênganmu. Tangané kang alús wís ngranggèh ladíng síng ånå méjå lan kanthi trampíl ngóncèki wóh apêl. Dhèwèké sisihanku.. ibå éndahé. Anaké sing nomêr loro durúng suwé iki ugå mati. Déné anaké nandhang tumór ganas íng sirah. "Múng siji?". Mbókmênawa sawijiníng wêktu mêngko aku ora bisa nyandhêt anggóné arêp oncat ninggal ragaku. Aku múng biså turu salawasé uríp. Rudi wís pitúng taún omah-omah. "Mêsthi kåyå mangkono wangsulanmu. Sawisé nglairaké anaké. "Tênan?" Mripaté sing éndah katón tansåyå blalak-blalak. awít pérusahaan papané nyambút gawé bangkrút. Anaké síng pisanan mati awit lair prématúr. Kèlingan lêlakóné salah sijiné mitraku.. miturút dhóktêr.Skètsa Klawu Gawang-gawang katón pasuryané mitra-mitraku. dêmam bêrdarah..... liyané prihatín aku ora biså åpååpå. bojoné Miskan dadi lara-laranên. "Siji waé kowé ora tau bisa ngêntékaké. "Mbókmênåwå.

.." "Yèn ngéné iki ora adíl. Aku kråså têmbungé minångkå sasmitå mênåwå Rêmbulan bakal ninggalaké aku.....! ... åpå kowé isíh nrêsnani aku?" Rêmbulan ndhingklúk.." têmbúngku kêntèkan pangarêp-arêp. "Upåmå. "Mêsthi waé. Rudi owah pikirané.. "Upåmå sawijiníng wêktu mêngko awaké dhéwé ora biså barêng..." têmbúngé Rêmbulan alón." Rêmbulan ora nêrusaké têmbungé. Sakêplasan katón ana sawijiníng bab síng ndadèkaké Rêmbulan sênêng. Sirahé tumungkúl. lan síng njêro trêbêla kuwi pranyata ragaku. Aku bakal nrêsnani kowé salawasé. Aku manthúk. Sasuwéné kowé dadi sisihanku.. "Ora. "Ånå åpå?" Pitakónku alón. Mbókmênåwå Rêmbulan wis bósên tênan karo kahananku.. Pranyåtå ilatku isih biså mbédakaké råså. Dhèwèké mèsêm.. aku síng lupút.. Sawijiníng wêktu dakcoba nggólèki ragaku. gèk énggal dimaêm. nangíng kudu êntèk. nangíng aku ora kêpéngin Rêmbulan sêngsårå uripé yèn uríp barêng karo aku. "Tênan?". Aku njalúk pangapurå awít kêkuranganku iki. Sanadyan ånå råså lårå sing norèh batinku... Lan aku ngrumangsani ora bakal bisa ndadèkaké uripé bagyå mulyå. wóh apêl wís dióncèki lan wís dipårå dadi wólu.." wangsulanku sakénané. lan upåmå Rêmbulan ninggal aku. Nalikå pikiran lan angênku isíh ngulandårå. Rêmbulan isíh mênêng. jaré arêp mêthúk anak-anaké. sêsambunganku karo Rêmbulan ora dipangèstóni déning wóng tuwané Rêmbulan. Aku kêpéngin uripé Rêmbulan kêbak kabagyan.. Aku dadi mêsakaké nyawang dhèwèké kåyå mangkono.." wangsulanku mantêp. Pisan waé aku durúng tau nyênêngaké kowé. "Wah. Wóh apêl isíh têlúng iris.tangís sêdhih bojoné Rudi. kudu êntèk. wóng tuwané Rêmbulan kêpéngin anaké omah-omah karo wóng bêrhasíl. aku bangêt ngrépótaké kowé. Luwih bêcík aku mangan siji kowé ugå mangan siji. Tindak-tanduké sansåyå anèh.. Nangíng kabèh panyåkråbåwå banjúr dakbusak såkå pikiranku. Rêmbulan pamít. Aku biså nåmpå kabèh karêpé Rêmbulan. Êmbúh Rêmbulan lungå mênyang ngêndi.. Pasuryané katón sênêng. Mbókmênawa ånå síng arêp dikandhakaké. Daksawang Rêmbulan ugå mèlu mangan wóh apêl. Prêkårå klasik. Sanadyan ånå råså sing tumabêt. lan daksawang ånå trêbêla dipêndhêm ing kuburan... aku lilå lêgåwå. "Iki wís dióncèki. "Upåmå åpå?" "Kowé ora nêsu yèn aku kåndhå bab iki?". Lêgi bangêt. Aku kèlingan nalikå sawijiníng soré Rudi mênyang kuburan... Mangkono satêrusé..".. Panyawangé marang aku béda karo padatan. lho!" Irisan wóh apêl daktåmpå lan dakpangan. Wêktu iki. Êmbúh apa maknané bêrhasil kuwi. Satêmêné aku wêdi kélangan Rêmbulan. arêp udan. "Iyå. Saliyané kuwi. "Kowé ora prêlu rumångså lupút. Aku ngrumangsani yèn sasuwéné iki aku malah ngrépótaké Rêmbulan.

Níngrúm. ." Níngrúm nanduki måwå têmbúng síng ngumbúlké atiné Súrjan. Níng?" Súrjan katindhês råså wang-wang. Lan soré íng sawêtårå taún kêpungkúr iku saiki amúng dadi wêwayangan síng nêdhas íng dhådhå. "Kowé ora bakal blénjani trêsna iki. sinêksèn sêpasang manúk dårå kang kêkibêran íng têlågå iku. kêmbang kênångå síng wiwít mranggas lan plataran síng kathukulan sukêtsukêt têki. Manúk dårå. Súrjan antúk kabar yèn mbóké lara nêmên. lan nganti sapréné durúng akèh owah-owahan. Sêpi. Isíh mlarat. ya manúk iku síng dadi wêwayangan kang bangêt nabêt ati. Lan saiki mêsthiné biså uríp múlyå klawan juragan kayu síng cukúp suksès iku. dhèwèké agé jumangkah nuju íng èmpèran omah síng sêlót kêlêm íng umúr. Lan iku síng dadi alêsan Súrjan bali ing papan kêlairané iki. Súrjan nêlakaké råså trêsnané klawan Níngrúm. Aku bakal sêtyå kåyå sêtyané têlågå iki síng nyranti têkané banyu íng kapan waé. Kèlingan iku prasasat kabêlèr landhêpíng wêlat. Tan kinirå wêwayangan iku bali ngaléla manèh nalikå Súrjan jumangkah íng plataran. "Kang Súrjan ora susah sumêlang. Ora ånå sabawané wóng. Jalaran ora gantalan suwé amúng têlúng sasi såkå kêdadéyan kuwi Níngrúm wis dadi darbèké Dibyå. Wís róng taún dhèwèké ninggalaké papan iki. Kalawan ngimpún katêguhan ati. Nadyan pilihan iku dudu ditóhi klawan nêgakaké wóngtuwané wadón síng wís uríp ijèn awit katinggal bapaké kanggo salawasé. Sawusé ngipataké síh trêsnané Súrjan. sawusé ngumbårå mêcaki ambané kuthå Jakarta. Atiné Súrjan kumitír. kênyå gêgantilaning atiné milíh Dibyå anaké lurah kéné. Kênångåpå katrêsnan síng wís karoncé kanthi kêsabaran lan katêguhan kudu rantas déníng kanyatan síng paít nyêthêg. Panyawangé landhêp ngêmataké omah síng kêbak nyimpên lêlakón uripé duking uni. Ing têlågå síng ora adóh saka omahé Níngrúm. atiné Súrjan pêrih. Tan kuwat ngampah kanyatan síng gawé tatuné ati. Isíh dadi sêsawangan kåyå mångså síng wís-wís. Såpå gêlêm klawan Súrjan priyå síng dilaíraké såkå wóngtuwå mískín lan nganti saiki uripé ya durúng nêmókaké owah-owahan. Ing kéné Súrjan dilaírké lan ing kéné Súrjan ngroncé uríp nganti nyandhak dhéwåså. kalamún dudu manúk-manúk iku waé síng biså kêkanthèn klawan pasangané sinambi ngibêri akåså. Prasasat Súrjan kêpéngín pamèr marang dårå-dårå iku. ora ånå pilihan liyå Súrjan kudu minggat. Rikålå nyawang kumlébaté manúk dårå síng nuli méncók íng pang randhu ngarêp omah iku. Lamat-lamat wêwayangan lêlakón dukíng uni mrêntúl manèh.Angin Têlågå Angín dolanan pang randhu sangarêpé omah cilík iku nalikå Súrjan mudhún såkå bécak. Tan kanyånå wóng wadón iku datan nolak apa kang dikarêpaké Súrjan. Nganti saiki sawisé róng taún lumaku. Kèlingan iku kabèh Súrjan nêlångså. Pancèné yå ngono. Wóng loro iku nuli kêkanthèn tangan sinambi ngurút dalan cilík síng ngêpúng têlågå. Wít randhu síng tumiyúng pinggír kali.

Ora kåyå kabar síng têkå íng kupingé sawêtårå dinå kêpungkúr. Kèlingan iku dumadakan mripaté Súrjan kêmbêng-kêmbêng. Lincak síng pêngkúh iku kåyå nggambaraké pêngkuhé atiné síng nggawé. mangkono katêtêpané atiné. Sawusé róng taún ninggal tanpå pêpoyan lan saiki kêtêmu kanthi wóng tuwå wadón jroníng kahanan ringkíh. yaiku bapaké. ånå ngêndi dunúng ngrêgani labúh labêté wóngtuwå síng wís wani ngêtóhi pati lan sóróh nyåwå? Åpå kudu lungå manèh awít kêtêmu mbókné kêpårå malah nambah atiné kasikså? Ora! Saibå sêlót mblêdhak tumpukan doså iku yèn aku kudu ninggal kanyatan iki. kahanan njêro têtêp sêpi. kêdadak tinggal glanggang cólóng playu kagåwå såkå solahé wanitå síng blénjani atiné. Alón kêbak pangati-ati lawang dibukak. Ånå ngêndi råså bêktiné anak mríng wóngtuwó. Súrjan jumangkah kanggo marani papan pêturoné mbókné. Nganti kasêtyané mríng kulåwargå kudu ditêmbús klawan tètèsíng gêtíh pungkasan. lagi waé tutúp bak trêk dibukak. Nangíng síng digolèki ora ånå kono. agé-agé dhèwèké jumangkah mênyang pawón. nuli malík råså bungah awít nyatané mbókné katón sêgêr waras ora åpå-åpå. Råså bingúng. Ngélingi iku kabèh dadi gawang-gawang ing tlapukané Súrjan nalikå bapaké digåwå mulíh déning kåncå-kancané kanthi tatu dhådhå kang abót. Saibå wóngtuwa lanang iku ngêtóhi pati lan uripé kanggo ngêbóti kulåwargå. ngêlak klawan luwé. Råså doså síng sakgumúk gêdhéné prasasat ngantêb dhadhané. Nadyan mangkat ésúk mulíh wêngi. Mangkono tuwúh kêkuwatané Súrjan. . "Mbók kowé ånå ngêndi. Rainé cobå diungak mênjêro. Sêpi. ijèn tanpå rowang. "Oh. mirís. kênångåpå aku dadi liwúng jroníng ngadhêpi kahanan róng taún kêpungkúr?" Wís sawêtara Súrjan lêlungguhan ånå lincak síng têtêp pêngkúh sumèlèh íng èmpèré. Wóng lanang iku agé mênyat såkå lincak. wís dadi jêjibahané bapaké Súrjan sakåncå kudu ngudhúnaké. Gênah kuwi swarana mbókné. Nangíng råså kagèt mau amúng sakêdhép nétrå. lan sêdhih gilír gumanti. Tumuli kanthi nglumpúkaké kêkuwatan jêrón dhådhå mårå dicobå Súrjan nyakêti lawang omah cilík iku.Mangu-mangu Surjan anggoné nêrúsaké jangkah. "Såpå kuwi?" dumadakan kêprungu swårå ringkíh såkå pawón. nyambút gawé minångkå burúh panggúl pasar kudu dilakóni. Nalika têkan pawón. Kudu piyé nalikå dhèwèké kudu adu arêp klawan mbokné. Dumadakan bak iku mrucút såkå gujêngan lan sarosané ngantêm dhadhané bapaké Súrjan. Nangíng généyå. Nangíng dinå iku tibå apês. Bênêr! Aku kudu mlêbu omah. sapandurat Súrjan ora pêrcåyå. Atiné Súrjan lêgå. Gumléthak ånå ngambèn kanthi ngampah lårå. udan klawan panas. Åpå Níngrúm iku jêjêré mustikané wanita? Åpå Níngrúm iku ngungkuli kamulyané wanitå síng naté nggémból Súrjan sangang sasi sêpulúh dinå? Síng mêrês susuné sabên mångså kanggo ngandêlaké dagingé. rikålå bapaké wís ora ånå lan Súrjan kudu wani kêsampiran tanggúng jawab ngopèni mbókné. Mbók?" lirih lambéné Súrjan nyuwårå kanthi gêtêr. Dinå kuwi nalikå íng pasar têka trêk kanthi mómót bêras. Wêkasané priyå iku gugúr ing kalané dhèwèké ngêmbari rosaning sêsanggan uríp kanggo ngopèni anak lan bojoné.

" swarané Súrjan mêlas karo têtêp ngrangkúl lan ngambúngi pipiné mbókné sing wís kisút.généyå kowé. krungu tangisé Ningrúm surúp iku. Lé. "Yå Lé. Súrjan dadi kagèt." kandhané Mbókné Súrjan klawan nudúhaké síng lagi têkå. Nggèr.. Nggèr. lan síng biså amúng ngrangkúl kêncêng sikilé Súrjan." Gódhóng-gódhóng randhu ngarêp omah cilík iku kumitír katiyúp angín soré.." Sawusé katón aríng. kabèh kanggo nêbús sagunúng dosaku klawan Simbók. Tangisé kasuntak.." Súrjan saiki anané amúng pasrah. Wanitå kanthi pawakan kuru cilík lan praupané ciyut kuwi dudu wanitå síng asíng mungguhé Súrjan. gén. aku Níngrúm. Tumuli wóng wadón kuwi nyritakaké mulå-bukané gawé kabar yèn dhèwèké lårå bangêt lan ngajab Súrjan biså bali. "Simbók darbé tåmbå kanggo larané atimu róng taún kêpungkúr. Níng?" sagumuk pitakón lan sèwu råså bingung matumpå íng dhadhané Súrjan. åpå kuwi bênêr?" "Aku síng mêling-mêlingké kanthi kabar kuwi. Mbókné síng ngêrti munggúh nasíb kang tumêmpúh ing panguripané Níngrúm múng biså kêmbêng-kêmbêng waspå nyipati kêdadéyan surúp iku. Lé. manåwå mangkono mêngko soré bocahé dakjaluké bisa mréné. "Bênêr Mas. wís. Dudu salah pandêlêngmu." agé-agé wanita kuwi ambrúk ing pangkóné Surjan."Mbóók. "Yå. Sasat dhèwèké kêpéngín nglêbúr råså salah síng matumpå íng kêkêpané mbókné. "Sêpuranên aku Mbók. Simbók wis ngapurå kabèh salahmu. Éwåsémånå wanitå sing róngtaún kêpungkúr ngrojah-rajèh atiné kuwi wís ora biså wangsulan.. "Aku manút waé Mbók. murih kowé gêlêm bali. "Såpå ta Mbók wanitå kuwi?" pitakoné Súrjan sasêlané ngrantu síng bakal têkå. Kåyå kêprungu manèh angín tlågå síng dadi sêksi kåndhå-kandhané Ningrúm róngtaún képungkúr. lan saiki kowé wís kèlingan manèh. . Barêng ngêrti såpå kang têkå. Wanitå síng diantu-antu Súrjan lan mbókné wís katón klédhang-klédhang têkå. Angên-angêné Súrjan tumlawúng. Dinå kêpungkúr mbókmanåwå lagi lali." pungkasan alêsan kuwi síng mrêntúl såkå wóng wadón tuwå kuwi." wóngtuwå wadón kuwi sansåyå ora biså ngampah luhé kang têrús ngurút kali cilík síng ngrênggani pipiné. Kêncêng. Súrjan lan mbókné wís lungguhan ånå èmpèran omah nyranti wanitå síng wís dijanjèkaké têkå soré kuwi." wangsulané mbókné cêkak. Wís ora ånå salah tumrap awakmu. "Généyå. aku. Íng langit sansåyå pêtêng.. "Mêngko kowé harak ngêrti dhéwé. "Kuwi bocahé. "Mbók aku bali mêrga krungu Simbók lårå nêmên." Súrjan njêrít karo ngrangkúl mbókné. aku wís ninggal Simbók sasuwéné iki.

Prasasat kåyå dipópók léthóng sak kandhang rainé kêluwargané Pak Hartówiyónó." Prasasat ånå lindhu gêdhé síng nêmahi ånå kêluwargané Pak Hartówiyónó. kulå suwún ijab qóbúl antawisipún Jammila kaliyan garwå kulå Mas Martónó dipún batalakên. "Nyuwún pangapuntên Pak. pahargyan bakal digêlar sarånå gêdhèn-gêdhèn. Pranyåtå kabèh layang såkå Martónó iku aspal. Kapêkså pahargyan åpådéné ijab qóbúl dibatalké. nangíng kasunyatan nganti têkan sêpréné síng jênêngé jodho mau durúng têkå. Udan tangís ora biså dikêndhakaké. Jammila ngrumangsani yèn ora manút karo wóng tuwané. kamångkå kabèh kåncå lan tanggané wís nggraitå mênåwå pawóngan jókó lan prawan iki bakal sêsandhingan saklawasé urip. lulús SMP biasané bocah wédók diomahomahké wóng tuwané. asli níng palsu. kula mbótên ngidini mênawi Mas Hartónó badhé émah-émah malíh!" Mêngkono pangucapé wóng mau kang asmå Tarni. Ånå síng lêlandhêsan síh trêsnå kang suci såkå bocahé síng bakal nglakóni. rêjêki lan pati iku ånå astané síng Ngrêkså Jagad. Dhèwèké rumångså diapusi mêlèk-mêlèkan. "Punikå putêranipun Mas Martónó ingkang alít. Ulêm wís sumêbar. nanging jêjêré wanitå yå múng kanthi . Wis dadi lumrahé prawan ing désané. kamångkå umuré durúng gênêp patlikúr tahún. Dhèwèké kêpingin nêrusaké sêkolah. bojoné Martónó. mêngko éntúk wóng guwing lho!" Kabèh pasêmón mau yèn dirasakaké ati bangét anggóné nyêríkaké. nangíng wusånå kabèh mau gagar wigar ora sidå kalêksanan. Lamat-lamat Jammila krungu pasémóné tånggå têparo lan kåncåkancané.Jodho Mbókmênåwå iki wís garisíng pêpêsthèn mênåwå antarané Jammila lan Martónó dudu jodhoné. Pancèn síng jênêngé jodho. Dhèwèkné ngaku mênåwå bojoné Mas Martónó kanthi nudúhaké layang kawín rêsmi såkå KUA. nangíng ugå ora sêthithik kang múng manút miturút síng dikêrsakaké wóng tuwané. Prawan sak umurané Jammila mau ing déså kéné wís dianggêp prawan kasèp. "Rasah miling-miling. Ånå wóng wadón nggåwå bocah cilík mårå mênyang omahé Pak Hartówiyónó yå wóng tuwané Jammila. têmbéné kêpingín biså nyambút gawé kanggo mbantu nyukupi kêbutuhané balé somah bésuké lan malês kabêcikané wóng tuwå. Nangíng wusanané malah nêmahi lêlakón kang nggåwå lingsêmé kabèh kêluwargané. katêríng ugå wís nåmpå panjêr. Ya kabèh mau salahé dhéwé gampang pêrcåyå ómóngan lan pangarihé priyå. malah miturút rêncanané arêp nanggap campúrsari. Isín lan kuciwa bangêt såkå pokalé Martónó. Jammila bisané múng nangís ungkêp-ungkêp ånå sênthóng. sêmono uga gêdhúng síng kanggo pahargyan ugå wís nåmpå panjêr. déné ingkang agêng nêmbé sékolah. kåncå lan tånggå sak désa wís pådhå nåmpå ulêm. "Sêlak kiamat lho. Jammila ora kurang-kurang anggóné sêtiyar. kapan anggónmu arêp ningkahan?" Ånå síng nyêmóni liyå manèh "Apa arêp golèk jaran síng nganggo sungu piyé?" Ugå ånå síng nyêmóni.

mula kariêr yå têrús munggah. Saiki Jammila wis nduwé têtêpungan priyå síng kênå dipêrcåyå bêbudéné. Bús síng ditumpangi Mas Hardi kêcêmplúng jurang ånå tlatah Sêmarang. Anggóné nlêsih-nlêsihaké calón bojoné iki nganti têkan asal-usulé. sakliyané kêtêmu jodhoné ugå biså nglumpúkaké balúng pisah. yèn mênganggo sarwå nècis. saiki wís nêmu êmas sak gênthóng. Bapak ciliké Jammila kang ånå Jakarta nyarujuki mênåwå Jammila arêp mèlu dhèwèké. Wulan Dulhijah kang arêp têkå bakal dirêsmèkaké. Cêkêl gawé ånå pêrusahaan swasta. síng dhèk êmbèn kêlårålårå kêwirangan. Priyayiné solèh rådå antêng sithik. Wêktu têlúng tahún anggóné nyambút gawé rasané kåyå dhèk wingi waé. Jammila nêdyå lungå mênyang Jakarta. Yå wís dadi bêgjané Jammila. wóng luru-luru kêtêmu wóng golèk-golèk. Dhasar pênggawéyané srêgêp túr sékolahé yå lumayan dhuwúr. Jammila lan kêluwargané múng biså nêksèni têrbêlå kang diusúng mênyang pêkuburan désa. Anggóné ngadhêpi pacoban mau kanthi ditåmpå ati kang iklas lan sabar. åjå nganti kêdadéyan kang wis kêpungkúr nêmahi manèh. wís dadi nasibé yèn isíh kudu uríp . sakliyané golèk pênggawéyan anyar ugå golèk lêlipúr ati kang nandhang wirang mau. Dhèwèké ora kontal godhané sétan. Yå wís dadi bêgjané Jammila. Jammila wis olèh pênggawéyan ånå sakwènèhing pabrik.golèk pênggawéyan karêbèn olèh têtêpungan wóng lanang.. mêngkono pênyuwunané Jammila rinå lan wêngi. Ora nganti gantaran sasi. Nangíng lêlakón yèn durúng tutúg iku yå ånå waé sêbab musababé. Praståwå síng nggawé wirang kabèh kêluwarga wis dilalèkaké. Mas Hardi. Dhúh. Priyayiné bagús gêdhé dhuwúr. Yå amúng têkan sêmono sêsambungan antarané Hardi lan Jammila.. sakliyané iku yå pancèn Jammila iku ayu praupané. Bubaran mulíh såkå pabrík ånå wóng lanang kang ngêtútaké ånå sak mburiné Jammila. Priyå mau tunggal kabupatèn níng bédå kêcamatan. kabar síng ditåmpå déning Jammila bangêt ngagètaké. sanajan digawé wirang nangíng dhèwèké isíh biså njågå barang síng palíng aji tumrapé wóng wédók. Sêwulan sakdurungé rêncana ijab kabúl lan pahargyan. kêncêng lan singsêt anggóné tapihan lan kêmbênan. Umumé sakumuré dhèwèké mêsti wís nggéndhóng anak loro utawa têlu.. Ora kuwat nandhang wirang isín ing désané. Nangíng yèn gêlêm nastitèkaké. ora bakal ånå wóng bagusé kåyå mêngkono. mêsti akèh prawan síng kêpincút. Hardi salah sijiné kórban mau. anggêr wanciné Jammila mulíh såkå pabrík pawóngan mau nyêgat sakpêrlu ngajak têtêpungan. Jammila nåmpå kanthi sênêng têtêpungan wóng lanang mau kang ngaku asmané Martónó. Yèn disawang saktlêraman pancèn nêngsêmaké. nduwé titêl túr yå cêkêl gawé pisan kók isíh jókó. malah nganggo èmbèl-èmbèl Drs. malah yèn ditlusur-tlusur sårå silahé isíh tunggal mbah canggah såkå Bu Hartówiyónó. Gústi Allah paringånå iman ingkang kiyat lan manah ingkang sabar. ora liyå yå calón bojoné Jammila kondúr mênyang ndésa sak pêrlu nganakaké pêrsiapan ubå rampéné ningkahan. Ora pisan ora pindho. Prasasat kåyå tumbu olèh tutúp. lulusan D3. cêkêl gawé pisan lan umur-umurané yå sak pantaran.

é. pêndhak tahún Jammila lan kakúngé nåmpå punjungan lan disungkêmi såkå pårå putêra-putêrané kang cacah ênêm. . Wóng têluné pådhå ngguyu gayêng. Kabèh wís mêntas uríp ånå liyå kampungé. sakliyané biså mbantu bocah mau. Íng sakjêroné ati kåyå-kåyå wís ora kêpingin omah-omah.. Rinå lan wêngi Jammila ora kêndhat-kêndhat anggoné ngatúrké panuwún marang Gústi Allah. blanjané kang gêdhé kanggo mbantu ponakan-ponakan síng ånå ndéså. Jammila wís ora kélingan. tanpå watês nganti lambéné klómóh. Mula bukané ya múng micara ngalór-ngidúl ora ånå tujuwan. Alhamdulillahi rabbil ‘alamin. nangíng bêgjané manèh ora susah opèn-opèn bocah. nalikå ånå sakwènèhé kanca nyambút gawéné têkå ngomahé Jammila nêpúngaké pawóngan sêtêngah tuwå síng wís dhúdhå. Yaiku mau dadi margané wóng saklórón pådhå kêpingin ngadêgaké balé somah.. jalaran yuswané saiki wís ngancik sêtêngah abad punjúl sêthithik. Sêsrawungan mau dadi rakêt. Karêpé Jammila. nanging Gústi Allah nduwèni rêncana liyå.ijèn. Mbúh kêpriyé larah-larahé. Jammila gêlêm diajak têtêpungan. panguripané diênggo nyambút gawé pinångkå ngibadah marang Gústi Allah. blanjané nglumpúk dadi siji. mulå ora sawêtara suwé Jammila wís biså nglalèkaké kêdadéyan mau. pungkasané dadi kèlingan mênåwå pawóngan mau kåncå barêng nalikå tindak haji têlúng tahún kêpungkúr. mbókmênawa ing têmbé mburiné bésúk bocah mau bisa dikóngkón njupúkaké banyu yèn dhèwèké wís tuwå ora biså gêmragèh. makapíng-kapíng. nangíng bédå brêgadané. saiki wis winêngku déníng kakúng sanajan yuswané wís rådå sêpúh. Malah saiki anèng omahé ngopéni salah sijiné ponakan kang diangkat minångkå anak pupón. Uripé Jammila lan kakungé katón bagyå mulyå. Sabên ndinå pådhå SMSan lan halo-halo lumantar HP. kakúng putri pådhå nyambut gawé. Iku mau karêpé Jammila. Yå wís dadi bêgjané Jammila.

durúng tau ånå rêmbúg trêsnå. Pupúng bojoné adóh. Atiku trênyúh nyawang praupané síng aclum tanpå sunar. njúr aku duwé trêkah . Bingúng nggónku arêp wangsulan. nangíng aku yå yakín yèn kuwi dudu tangisíng kabagyan amargå batinku pancèn nangís tênan. nangíng yèn ånå åpå-åpå. Ya wís. nalikå aku isíh cêdhak karo Múrni. utåwå rumångså dikianati. Njúr åpå sak suwéné iki batinmu wutå? Lha nangíng piyé manèh." múng kuwi síng biså tak kandhakaké. aku ikhlas kók. Wís limang tahún anggóné omah-omah nangíng durúng diparingi mómóngan. Múrni omah-omah éntúk Mas Danang. "Aku mèlu sênêng. aku wís ngêrti yèn Mas Danang pancèn wís êmóh mulíh. amargå aku wís janji yèn arêp nggolèki sak kêtêmuné nangíng nyatané ora nêmu asil åpå-åpå. lha wóng sak suwéné iki ora tau ånå têmbúng åpå-åpå antarané aku lan dhèwèké. Lha piyé manèh. antarané aku lan Murni durúng tau ånå prajanjèn åpå-åpå. kêbandhan. wóng nyatané pangganggêpé nyang aku yå kåyå karo kangmasé dhéwé sênadyan kanggoku ora ngono. Lan sêtahún sakwisé. Mas Danang trêsnå karo aku. Åpå síng kudu tak tindakaké manèh kanggo mitulungi Múrni såkå anggóné susah pikiré? Aku isíh kèlingan. Kanca-kancané ora ånå síng ngêrti. lan yå pancèn pintêr ngruntúhaké atiníng wanitå. kanthi tanpå tak kira sak durungé. limang tahún kêpungkúr. Malah saiki ora kråså yèn dhèwèké wís natóni atiku." kandhané Múrni karo mapan lunggúh ånå têras ngomah. nangíng anggónku sabên dinå runtang-runtung. Danang kancané kuliah. Mripaté kåcå-kåcå. nangíng aku yakin yèn kuwi tangisíng kabagyan. nangíng ora kêtêmu. Kånå bagús.Pinaringan Ésúk kuwi aku nyoba manèh nggolèki Mas Danang. njúr manungså åpå aku iki yèn têrús émóh mélu cawé-cawé. ngêtêraké kuliah lan mêthuk. mripatku mèlu kåcå-kåcå.. Aku kagèt nalikå sak wijiníng dinå Múrni nyêdhaki aku. dadi wóng kók ora ngêrti ditrêsnani. kålå-kålå nóntón barêng. "Mas. "Wís Mas. mangan ånå rèstóran barêng. Mas Danang síng jaréné nyambút gawé dagang ånå njaban kuthå. Aku mèlu-mèlu lunggúh ånå ngarêpé. pancèn arang arang mulíh wiwít sêpisanan ngêpèk bojo Múrni. Kók yåtalah têmên tå Múr. nyatané sambaté Múrni yå múng mênyang aku. aku kalah samubarangé karo Mas Danang. jaréné trêsnå kuwi ora kudu anduwèni. Wiwít dinå kuwi aku banjur adóh såkå dhèwèké. Sêjatiné aku ora kêpéngín kêtêmu manèh karo Múrni. Pancèn. Múrni wis ngêntèni. utawa sêdulúr tuwå. Nalikå aku bali nyang omahé. Tanpå tak kandhani dhèwèké wís ngêrti wangsulané. polatané sumringah katón yèn lagi bungah atiné. Nangíng aku mono dudu wóng síng jênêng ngaji pupúng. åpå ora anèh yèn diarani ora ånå apa-apané? Nyatané jêbulé Murni múng nganggêp aku kåncå." kandhané karo nggujêngi tanganku kêncêng. Mokal aku banjúr nêsu-nêsu. jêbúl biså ngrêbút Murni såkå aku. Ora kråså. brêgas.

sênadyan ånå tatu síng pathíng cómplóng íng sak kiwa têngêné. Mauné sambaté Múrni múng amargå anggóné Mas Danang arang-arang mulíh. Atiku trênyúh. kuduné kabar-kabar Mas. "Wís sêsasi Mas Danang ora mulíh Mas. "Lha nyang ndi?". Nangíng ésúk kuwi Múrni mårå nyang ngomah. Élíng." aku nyoba nglipúr atiné. nangíng nganti pirang-pirang dinå ora nêmókaké asíl. Dúh Gústi. Nangíng suwé-suwé Múrni kandha yèn Mas Danang sajaké cuwå amargå Múrni ora bisa énggal duwé mómóngan. síng sêpulúh tahún lagi diparingi mómóngan yå akèh. lan aku yakin yèn kowé ugå bakal énggal pinaringan mómóngan. pucêt kaya wóng kurang turu. Praupané pêtêng. HP-né ora tau aktif. Isíh ésúk bangêt wóng aku durúng mlêbu nyang gawéyan." mripaté Múrni wiwit kåcå-kåcå. åjå ndakwa síng ora-ora sak durungé ngêrti búktiné. wóng lagi limang tahún kurang. åjå nganti. ." Åpå ånå wanitå liyå síng luwíh biså lêladi katimbang aku? Åpå wanita mau síng biså nglahíraké kêturunan kanggo dhèwèké?. Alamat síng ugå tau dikandhakaké jêbúl dudu omahé dhèwèké. "Aku ngono yå bisa waé sabar Mas." kandhané karo ngampêt tangis. Wingi kuwi malah têmbungé rådå nglarakaké atiku lho Mas. síng tak trêsnani wiwít tahúnan kêpungkúr. "Múrni. Wusanané aku múng nggêgêm tangané kêncêng. sirahé disèndhèkaké ånå dhadhaku. Katóné Múrni wis pasrah. Tangisé sangsåyå ndadi. saiki sêméndhé ånå dhadhaku. Wís bèn ati síng rêsík iki têtêp rêsík sak lawasé. suwé-suwé Múrni banjúr biså nåmpå. saéngga ora biså mulíh sêminggu sêpisan kåyå adaté. "Yèn ngonoå. "Kowé kudu sabar Múrni.síng nékå-nékå. Aku kêtungkúl anggónku nyambút gawé. Aku banjúr nggolèki sak kêtêmuné. kåyå-kåyå aku kêpéngin ngrêngkúh dhèwèké lan tak rangkúl kêncêng ånå ing dhadaku. Nangíng sipat élingku isíh luwíh mênang. sak wijiníng wêktu mêngko Mas Danang bakal ngêrti yèn kowé kuwi wanitå síng bêcík. nangíng Mas Danang kuwi lho. "Ora ngêrti. "Yå sabar tå Múr." Wís mèh sêsasi sak wisé kuwi aku ora kêtêmu manèh karo Múrni. kênångåpå ora. Lha åpå Mas Danang apúsapús? Atiku wiwít ora kêpénak. níng wóng pancèn wís gawéyané. Yèn nuruti karêpíng ati. aku yakin. kuwi bojoníng liyan. síng sajaké ora sabar. kajåbå múng praupané síng aclum tanpå sunar. Ora. Malah tanggaku kånå ånå síng pitulas tahún lagi duwé mómóngan. pisan ji iki aku kêpêksa kumlawé ngêlús-êlús rambuté." aku nyoba nglipúr atiné. Ora ånå tangís síng dikatónaké nalikå aku bali lan ngandhakaké yèn ora biså nêmókaké kabar ngênani Mas Danang. Biså ugå Mas Danang lagi akèh urusané. Kuthå panggónané nyambút gawé síng tau dikandhakaké nyatané orå. ora múng amargå supåyå bisa luwíh akèh pamêtuku nangíng ugå supåyå biså nglalèkaké Múrni. Nganti tak réwangi lêmbúrlêmbúr. élíng. Apa múng amargå aku dúrung biså ngandhút banjur aku dikiwakaké Mas? Åpå aku iki wanitå síng ora ånå gunané? Åpå kuwi ukuran bêcík lan alané wanita síng kudu diwêngku priya?" saiki êluhé wís wiwít dlèwèran ånå pipiné. wóng aku mono yå múng burúh cilík ånå pabrík sêpatu. jaréné ora ngirå yèn jêbulé aku iki gabúg. wanitå iki. nyèlèhaké atiné síng kêlårå-lårå. aku iki rak sisihané?" Múrni ora trimå.

"Kula bojonipun Mas Danang. panjênêngan kancanipun?" pitakóné wóng wadón mau. punikå kamaripun Mas Danang?" pitakónku ngati-ati.Róng sasi sak uwisé. aku nggujêngi lêngêné kêncêng. "Ngandêg?" Múrni múng manthúk.. mêntas nangis. Soré kuwi aku ngancani Múrni thêngúk-thêngúk ånå ngarêp omah. Wóng wadón mau katón abang mripaté. nangíng dhèwèké wís ora kêpéngín nangís manèh. kulå Sigít.Múrni. Sak têkané rumah sakít. lan mlêbu kamar síng dikandhakaké Guntúr. móndhók ånå sak wijiníng rumah sakít nèng Sêmarang. Kabar mau såkå Guntúr. aku kapusan priyå." wóng wadón mau nangís sangsåyå bantêr. njågå supåyå åjå ambrúk." Múrni unjal ambêgan. jêbulé aku iki wanitå. biyèn tilas kancané kuliah Mas Danang." têmbungé alón. Múrni lan wóng wadón mau banjúr salaman.. "Ora ngirå. Sumiliríng angín soré ngobah obahaké wít kêkêmbangan síng manékå warnå kang tuwúh ånå ngarêp omah. kók tégå ninggalaké aku lan anaké síng wís têlu. amargå nyatané aku pinaringan." kandhané manèh tanpå ngêntèni pitakónku. nangíng ora katón kåyå wóng lagi lårå. Mbókmênåwå êluhé wís êntèk nalikå ngêrti yèn Danang wis ora ånå. "Aku ngandhêg. Mas Danang sampún kapundhút.. ya kuwi piyé bisané ngabaraké kabar kuwi mênyang Danang. dumadakan aku krungu kabar. Jaréné Mas Danang nêmu kacilakan. "Inggíh. inggíh. Gagé-gagé aku mårå nyang omahé Múrni. aku kêtêmu wóng wadón ayu mêtu såkå kamar mau. ånå pangarêp-arêp síng sumirat såkå mripaté. "Mas. Ora ngêntèni sésúk-sésúk aku dina kuwi ugå budhal nyang Sêmarang." kandhané wanitå mau. "Éman pênjênêngan rawúh radi kasèp. lan ngêrti yèn jêbulé Danang wís duwé bojo." aku.. katón bungah atiné nalikå wêrúh aku têkå. Nalikå aku têkå. . Aku ngêrti åpå síng dikarêpaké. aku lagi waé såkå rumah sakit.. Múrni jêbul lagi waé têka såkå lunga. Tangané síng siji ngêlús wêtêngé síng wiwít katón mucu-mucu. tatunipun awrat. "Nangíng ånå rasa sukúr. "Oh. "Nyuwún sèwu. "Sêdåså tahún dadós sisihanipun. Aku kagèt. tênan-tênan wanita sing ora nguciwani." wóng wadón mau nangís sêsênggukan. wís duwé anak têlu. ya ampún Mas." kandhané. Sak kala praupané Múrni pucêt. punikå. wís têlung sasi kók ora kråså.

nétrané bundêr irêng katón kåyå ngétókaké sunar. katóné yo ora béda karo aku.. Yå mêrga såkå iku anggónku ngêrtèni watak lan bêbudèné yå múng saktléraman. ya amargå sakliyané adóh panggónané ning síng gênah kanggo ragad mrånå aku ora duwé. awít anggoné omah-omah luwíh dhisík tinimbang aku. sênajan nalikå isíh sêkolah awór dadi siji. Ah. aku nyambút gawé dadi pêgawai Pêmêrintah. prawan såkå Bantúl Swarané sêpédha mótór pak pós såyå suwé såyå cêtha.. kanggo ukuran zaman sêmånå åpå manèh zaman saiki jênêng mau katóné ndésani lan ora madólké. Pókóké ora kalah ayu yèn ditandhíngké karo Inul Daratista pênyanyi ndhangdhut síng wís kawêntar yèn nyanyi gawéné ngobahaké pérangané awak. rikmané irêng kêtêl tur dåwå nganti sak ngisoré bókóng.Sri Partinah.. Pacaran sasuwéné mèh nêm tahun. sanajan isíh dadi tênaga hónórèr lan Dhík Sri bali mênyang Bantúl sak prêlu mulíh lan golèk panggawéan. Nalikå ing Sålå dhèwèké ndèrèk Pakdhéné sak prêlu sékolah. dêdêg piyadêgé sêdhêng. nêmbé kapíng loro aku dolan mênyang omahé íng Bantúl. mêngkono aku nyêbut jênêngé. sêmono ugå sêtêngah sasi sêpisan layangku têkå ing omahé Dhík Sri. dhèwèké yo têrús nglalèkaké aku. Ugå sêjajar mênåwå ditandhíngaké karo Kharisma Kapór utawa Karina Kapór bintang film saka India. ora ngêrti sak tênané. sêmånå uga Dhík Sri. Antarané aku lan Dhík Sri íng Bantúl wís suwé anggóné sêsambungan kêkancan. Dhík Sri. Sêthithík mbåkå sêthithík ilang kêsilêp wanitå liyå. Sêpédha onthèl tahún 70 dadi pawitanku. asmané kang komplét Sri Partinah. ya múng amargå jarak antarané Sålå lan Bantúl mbutúhaké wêktu sêtugêl dinå mênawa arêp kêtêmu. mangkat lan mulíh sêkolah bêbarêngan goncèngan pit èlèk iki. mèh sêtêngah sasi sêpisan layang såkå Bantúl têkan omahku. Mbók mênåwå lagi sêjajar mênåwå ditandhingaké bintang sinêtrón Marisa Haque utawa Soraya Haque. råså síh katrêsnan mau kók ora dadi tuwúh subúr. Pakulitané kuning rêsik. Dhèwèké mandhêg ånå ngarêp omahku sak pêrlu ngêtêraké layang såkå Dhík Sri ing Bantúl. .. saumpamané zaman biyèn aku wis duwé sêpédha mótór utawa HP mbók mênåwå critané bédå. ya adóh. ugå sêjajar mênawa ditandhíngaké Ayu Azahrí utawa Sarah Azhari.. Lulús såkå pamulangan SMA aku lan Dhík Sri pisah. Wah. mulå ya múng liwat layang aku lan dhèwèké pådhå ndhudhah råså síh katrêsnan. nangíng såpå ngira yèn síng duwé jênêng mau pawóngané ayu. sêmono ugå dhèwèké tak kirå wís pêputrå akèh. wís kênå dijagakaké. Dhík Sri sakdhuwuré pênyanyi mau. malah íng wêktu saiki sêsambungan mau dadi sêsambungané antarané wóng wadón lan wóng lanang síng nêmbé pacaran. Mbúh amargå arang anggónku kêpêthúk.. nangíng råså trêsnå mau lagi tuwúh nalikå aku karo dhèwèké wís pêpisahan. Kêdadéyan mau wís kêlakón udåkårå têlúng pulúh tahún kêpungkúr. Aku saiki wís duwé kêluwargå dhéwé. jan ayu tênan.

ugå wêwayangan sakumpamané. Balé somahku tansah ayêm têntrêm kêbak råså bagyå múlyå. Kamångkå aku kudu nyicíl kapíng patang pulúh wólu. Wola-wali ora jêlèh-jêlèh. Aku ora sêmaúr babar pisan. ora sawêtara suwé Dhík Sri nusúl. mênåwå masalah siji iki. Kamångkå satêmêné aku iki kêpingín uríp mulyå sanajan múng kanthi uríp kang prasójó. Bêbudèné èlèk lan wataké angèl bangêt.. kêndharaan sêpéda mótór iki lagi ngancík cicilan kapíng wólu.. karêbèn mênåwå ånå tamu nginêp biså longgar!" mêngkono pênjaluké Dhík Sri. aku ora nulak nalika dhèwèkné kêpingín nindakaké sarêsmi. jan kaya uríp nèng swargå kaé. Bisaku múng ngêlús dhådhå. Yå amarga aku lan dhèwèké isíh klêbu têmantèn anyar mula najan isíh awan. mênåwå ånå kurangané aku bisa duwé asíl såkå opah jaitan síng tak tåmpå. ganti wêwayangan síng kahanané kósók baliné. Yå kåyå mêngkéné iki sing diarani aku wóng síng kêbênêran anggónku têtak. Kåyå-kåyå aku lan dhèwèké wís rêsmi bêbrayan. mulå blanjané yå múng sakimit. nangíng rasané kaya uríp nèng swarga. Nangíng nalikå dhèwèké . Mulå pêndak byar njalúk barang-barang síng rêgané larang. kósók baliné Dhík Sri wanodyå kang kédanan båndhå. tansah nêrima ing pandum. Yå amargå uripé sing srakah iki aku dadi katut kêcêmplung utang bank. wah. amargå aku múng sawijiníng PNS andhahan kang gawéyané múng dipréntah thók." sémaurané Dhík Sri karo nyawisaké sêgå lan jangan kanggo mangan awan. Sanajan múng uríp manggón ånå Pêrumnas jêmbaré múng sak cuplêk. bêbudèné ugå ora nguciwani. Atiku wís jèngkèl. kåyå padatan aku lèyèh-lèyèh ånå sênthóng. Dikirå dadi bójón PNS iku énak lan kêpénak. pêndhak sasi ora tau nggåwå mulíh blånjå. aku lan Dhík Sri pådhå karêmé. tak kirå ora bakal cukúp kanggo nyukupi kêbutuhan sêsasi. Pancèn tak akóni. Wêwayang kang éndah mau sêthithík mbåkå sêthithík ilang. "Nyoh Dhík. dikirå síng kakúng bayarané gêdhé túr ajêg åpåmanèh têmbéné mburi éntúk pènsiún. Bubar mangan awan. iki wis cukúp kanggo sêsasi Mas. "Alhamdulillah. aku lan Dhík Sri kêlakón sêsandhingan dadi laki rabi. Dhasar wóngé ayu rupané. Wêwayangan nalikå pacaran kumlébat wélå-wélå kåyå waé lagi kêlakón dhèk wingi. sanajan blanjaku isíh utúh tanpa pótóngan. Karêpé pêndhak mêtu rêsèpsi jagóng utåwå acara arisan kampúng waé kudu nganggo sayak anyar. Jêbúl Dhík Sri iku múng ayu lahiré thók. nangíng Dhík Sri tansah ngaturaké pênuwún marang Gústi Kang Måhå Wikan. Sanajan múng dadi bojoné pégawai cêndhèk. sak karêpé anggónmu ngatúr lan nyukúpké!" Åjå mênèh jênêngé múng siså blånjå. Kabèh mau yå amargå Dhík Sri wanodyå kang solèkhah lan gêlêm mbantu èkèr-èkèr golèk pangan. mula rêzêki têkå lumintu tanpå kêndhat-kêndhat. "Mas.Kêdadéyan lindhu gêdhé síng nêmahi tlatah provinsi Jawa Têngah lan Daérah Istiméwa Yógyakarta kang lagi kêpungkúr ndadèkaké aku kèlingan marang dhèwèké. mbók omahé dhéwé iki digawé tingkat.. Bubar gajian tanggal siji kåyå biayasané kabèh blanjaku bruk pêthuthuk tak pasrahné Dhík Sri. ngêdêgaké balé somah kang ayêm têntrêm. iki turahané blanjaku sasi iki.

nêsuku ora bisa tak ampêt mênèh. Mak gragap aku élíng såkå anggónku ngalamún. arêp lungå yå ora tak gondhèli. Yå wiwit dinå iku aku ora caturan karo Dhík Sri. sanajan ayuné ora kåyå Dhík Sri. mênåwå yèn aku lagi lungå nyambút gawé mênyang kantór.. ora susah dadi gêgayuan síng mulúk-mulúk síng tundhóné múng nyêngsarakaké dhéwé. mugå-mugå Dhík Sri lan kêluwargané di diparingi slamêt såkå lindhu gêdhé iki. malah jaré wís naté ånå wêrúh dhèwèké goncèngan karo wóng lanang liyå mlêbú sakwènèhíng hotèl. Bisaku múng nyênyuwún marang Gusti Allah. kang ngabaraké mênåwå aku saiki wis púrnå dadi pènsiún. mbók yó ngrumangsani awaké dhéwé iki såpå!" untúng tanganku ora sida nêmpilíng rainé. dhasar wóng wadón síng ora ngêrti agåmå. Aku bisa lulús såkå PNS kanthi slamêt lan dhuwèni hak pènsiún. amargå bojoku njiwít tanganku. nangíng bêbudèné ora nguciwani. mulå tinimbang kêbacútbacút luwíh bêcík tak jak ngadhêp ning kantór pêngadilan agama sak pêrlu tak wènèhi layang pêgat.malah njalúk supåyå sêpéda mótórku diijólké mobíl. Wóng wadón síng ånå jèjèrku ora liyå yå bojoku tak rangkúl. yèn isíh kêpingín dadi bojoku ya kudu ngêrtèni kahané síng lanang síng kêrjané dadi PNS. Lamat-lamat aku krungu lapórané tånggå têparo. níng mênåwå wís ora iså diatúr yå sakarêpmu. Ah. . Dhèwèké tak sêkarép. nangíng layang såkå Badan Kêpêgawaian Nêgara Kantór Wilayah II Jógja.. "Dhasar wóng wédók ora duwé utêk.. jêbúl layang síng nêmbé tak tåmpå mau dudu layang såkå Dhík Sri ing Bantúl. dhèwèké ugå lungå.

síng ora kåyå kanca-kancané. Wragat nyaút kånå nyaút kono. ora lidók síng loro dróp out. Sêpirå pêmêtuné wóng êbêr-êbêr. gódhóng mlandíng sakcoklèkan íng pinggír dhalan waé babar pisan ora. Ngåpå répót-répót diréwangi rêkåså yèn síng diarêp-arêp wís . Pungkasané mèlu-mèlu dróp out. "Wóng ora dhuwé mbók ora usah dhuwúr-dhuwúr angên-angêné. Atiku iki lagi ora karu-karuwan. Síng wédók wís suwé ora ånå síng wêrúh parané. Iki mau kók olèhé risik. Åpå olèhé dódólan dibóróng uwóng apa piyé?" pitakóné êmbóké. Gèk iki síng kêmbar kèri mogak-magik. Bédå manèh si Usúp. Rak yå ora pantês. Nangíng piyé manèh. Sêmono ugå síng mênyang sêkolahan. Judhêg dhêg yèn wís ngéné iki. "Ora nggagas. Móngsók mångså kêtiga ésúkésúk udan. Súp. wóng karo wóng lanang. Êmbók? Lumrahé wóng jêjodhoan yå omah déwé. Nangíng iki blas ora digawakaké åpå-åpå. banjúr thêngór-thêngór nyawang ingón-ingóné síng thêngór-thêngór nyawang Usúp. Srêngéngé waé múng nginjên saklèlètan. Kåyå ora tau kêpêthúk waé. ora iki ora iku. Dhèk êmbèn mono. "Ora lho. Mênåwå tå udan blêbah. warúng banjúr ditutúp krêkêp. Ora kétang ngubêngi galêngan thók. Usúp dhéwé mèlu-mèlu wêgah-wêgahan arêp ngåpå-ngåpå.Kadhúng Klêbús Pirang-pirang dinå iki langité suntrút. síng êntèk kós-kósané. Jalaran kêgåwå håwå síng angêt banyu gênthóng. tambah pupóné sambat lårå. Malah sók ånå unèn-unèn mêndhúng ésúk kêtigå dåwå. Guru-guru sêkolah iku múng pådhå nyêkukruk. síng cumpèn sanguné. Wís ora kuwat nyambut gawé. Adaté såkå warúng digawakaké rambanan kalanjånå. Síng mênyang wadhúk yå mênyang wadhúk. Gêdhèn-gêdhèn kalanjånå. olèhé posah-pasihan paribasan main kêtoprak. ora dhuwé hp síng anyar dhéwé. Gèk hawané njêkút sisan. Banjúr lunggúh dhêlêgdhêlêg. Wiwít ésúk nganti soré praéné kaya kalurúp pêtêng bêngi. Gèk karêpé kabèh karêbèn pådhå kuliyah. kamångkå Mbók Sutík isíh sênêng uríp. Åpå yå ora marakaké ati dadi ngêkês. Åpå munggúhnå êmbók siji waé arêp dikono-kono." Barêng wís mêncit ruwêt rêntêngé. Síng durúng bayar SPP. Pijêr mógók waé. numpak sêpédha anyar. Najan uga múng mêgógmêgóg ånå mbranjang. Lha kók isíh nggamblók karo êmbók. Mbók. Udad-udúd linthingan gawéyan. Ditinggal bali ngomah." Êmbóké ora mangsuli. Túr manèh athík kåyå têmantèn anyar. ndêk isíh roså tau élíkélík. Wêrnå-wêrnå waé. Amargå olèhé dódólan mênyang warúng ugå ramé wóng nggódhóg wédang. Wóng Mbók Sutik iku jané ora kêpingín mudhêg åpå-åpå pêrkarané Usúp. Upåmå ånå ngomah ésúkésúk åpå yå arêp jagóngan ngglênúk. Síng mênyang sawah yå mênyang sawah. Êndi jêjêré dianak-anakaké uwóng yèn banjúr nyiyå-nyiyå wóng tuwå. Kabèh wóng pådhå têmandang ngåpå tå ngåpå. Kók ndadak mupu bocah nganti papat barang. wóng êmbóké wís tuwå.

Kèrikèri omah-omah iku múng kajat patang dhina. Sêsasi åpå róng sasi pisan tilík mrånå rak yå biså. andan-andan gawé ngamal bêcík. Pêgatan yå ora. Najan simbók åpå sêdulúr yå kudu digathukaké. Sêdhêng êmbóké ditêngênaké waé Rati ora tau sarujúk. Karêpmu iku piyé hé." wangsulané Usúp. Mbók wís gèk ménakké awak. Mbók wís didókók kånå waé. Mas Usúp. Mas? Awan sliramu mênyang warúng. Diréwangi bêngi-bêngi grumutan mènèki cêndhélå diurak wóng akèh. Rati trimå urip ijèn karo awaké. Bèn simbók dhéwé iså kawór karo kancakancané." Sangsåyå angêt ómóngómóngané Usúp karo Rati dhèk sêmånå. wóng jêjodhowan iku ora múng nggathúkaké aku ora sliramu. Kåyå panêmuné êmbóké Usúp. Mas?" "Ora. Kahanané Usúp tambah susah. "Lha têrús aku piyé. Usúp múng kari diwènèhi wêktu sêsasi manggón ånå kånå. "Súp. Usúp yå múng ngguróni karêpé dhéwé. Saiki dhèwèké kèlingan karo Rati . Yèn balèn ya ora balèn-balèn. Gandhèng ora tau kêplók síng wédók pilíh ora awór karo Usúp. Géné ora ånå síng diurús awaké dhéwé yå pêrlu diurús. wóng durúng duwé mómóngan dhéwé. Bêngi ngopèni êmbókmu. "Bédå síng kêpiyé hé. Yèn pisahan ora pisahan. Nangíng wóng jêjodhoan kok ora klóp iku yå gèk piyé. Dhík!". Dhík! Móngsók dhuwé wóng tuwå siji waé arêp dipantèkaké. Bubar buyar. Najan arêp mapan ånå paturón yå kobêr èyèl-èyèlan. ora kèlingan sisihanmu åpå? Mbók sók-sók iku diéndhangi. Yèn múng pêrlu aku karo sliramu nyat ora ånå bédané. Najan ora tau ongkang-ongkang kåyå wóng síng wís pikún. Saiki Usúp lagi ngrasakaké tênan barêng kabèh síng digånthå gånthå buyar. Ora kèlingan åpå piyé jaman arêp éntuké Rati biyèn. Gèk ånå ngêndi piwalêsé ånå diopèni wóng tuwå biyèn. Lé. Yèn ora cócóg yå uwís!". "Yå uwís! Mumpúng durúng kasèp aku yå wêgah yèn múng kókdadèkaké kåyå babumu waé. "Wóng ånå panti jompo lho. Sêdhêng Usúp têtêp ngugêmi karêpé dhéwé. Simpênan mas-masan tambah mokal. "Ora. Karomanèh awakmu ya ora isa nyujupi butúhé êmbókmu. Usúp iku kók olèhé ora ngawaki. Jaman sakiki lho. Íng kånå kéné lamuké tambah kandêl.séjé gagasané. Bênêré wís kirå-kirå sêpulúh taún Usúp karo Rati pisah ambèn. Jaman sakiki iku wóng wédók jaré wênang ngatúr awaké dhéwé. Najan ora tau dadi udan tênan. Kabèh síng tau ditakóni kåyå kétók ngéglå. anggêr nyawang langité isíh bruwêt. Rina wêngi anggêr ånå wêktu lodhang mêsti dibolan-balèni. Pupón-pupóné ugå mèlu-mèlu bubar-buyar golèk uríp dhéwé-dhéwé. síng wédók. Åpå aku kók dadèkaké batúrmu ngono waé?" "Dhík. Nangíng síng wédók ora cócóg. Mas? Síng ora ånå bédané iku panêmumu åpå panêmuku? Yèn sliramu ajêg ngono iku síng ora ånå bédané yå panjênêngan dhéwé tå. Durúng síng pupón-pupónmu. Wóng sisihan wís sêprono-sêpréné kok ora tau gêpók sénggól. Mas. Tånggå-tanggané nganti pådhå ngråså." kandhané Rati zaman têmantèn anyar-anyarané. Dhík. Mênêng-mênêng warúng ugå wís kadól. Wóng loro atèn-atènané pancèn padha atósé. Gêdhèngêdhèn opèn-opèn pupón nganti papat. Dudu jaman dhèk sêmånå. Súp? Åpå tiru-tiru nggón . Kari êmbóké síng isíh sênêng nginang susuran mbako énak. Kanggo mbayari utangé olèhé ngragati pupón-pupóné. Disênggúh arêp malíng. Ngabar-ngabaraké waé yå ora tau.

Ngongkak-angkèkaké bangkèkan.tilipisi kaé? Jêr rabi jêr pêgatan? Gèk síng diburu iku åpå jan-jané? Gontagantiyå kaping sèkêt jaran kaé yå yå pådhå waé. Aku kuwatír yèn dhèwèké muni-muni kåyå ndisik manèh. Biyèn omah-omah sliramu takragadi. Súp. Mbók!" "Lha yèn ora iku yå gèk élíng." "Ora ngêndikå kangên lho. Mbók." grênêngané êmbóké. Kuwatír ugå yèn diarani arêp sêtór. Ora kók nggaya. Ora sudi ngênglêng aku lho. Aku kók tinggal ora åpå-åpå anggêré aku ora kók pantèkaké. Mênåwå tå ora jumbúh karo kêrsané Pangéran. Mêngko yèn têkå-têkå ditundhúng lungå åpå ora wirang?" "Alah jabang bayik. . Wóng tumindak. Såpå ngêrti têkå-têkå ditundhúng lungå tênan. Dadi mokal duwé pangarêp-arêp gêdhé karo wakíl-wakíl iku. Kêpêrluan sêdinå-dinané ora dadi soal. Síng tak ngonokaké waé apané. pókóké nanggóri jaman kåyå ngéné iki åpå-åpå sarwa angèl. najan ora ånå síng diwakili. karo sisihanmu. Bêgjané síng kêlakón dadi panggêdhé åpå wakilé rakyat. Kåyå pêtêngé langít patang ndina iki.. Bèn kênå kanggo mbêsêli si Rati. Usúp tambah olèhé pêtêng ndhêdêt. "Ngåpå tå. "Súp! Ngåpå sliramu iku?" panyêluké êmbóké manèh. Arêp ngåpå-ngåpå kók anané múng wêgah kåyå ngéné. Dirasani kiwa têngên. Wóng dhèwèké waé ora tau ngrasakaké åpå-åpå. Pancèné dadi pårå-pårå iku glèthèk pêthèlé múng pagawéyan kanggo ngurang-ngurangi pêngangguran. Ora suwé klithih-klithik njupúk sandal jêpít. Nang! Yèn karo sisihan kók banjúr wêdi iku gèk lanangmu kók dókók ngêndi? Karo macan waé paribasan kók wanèni barêng karo wóng wadón kók kåyå. Nyobå nggléthak ånå lincakan ya múng kêlap-kêlóp ora bisa mêrêm. Súp! Andikna ngaku dadi wóng lanang. Urípku saiki kók kåyå ora ånå gunané ta. Mulå awan iku ugå Usúp wís têkan nggóné síng wédók. Mbók! Wís ora tau mènèhi åpå-åpå. Wóng yå múng nyangklêg. Yèn ora ya gèk kêpiyé ngono jaréné. Gagasané mrånå-mrånå parané. Wís. Wêdi iku rak yå mapan nggåwå êmpan ta. Nangíng wóng lanang iku wajibé ngluru. Pancèn aku iki yèn karo wóng wédók wêdi lho. Ududé diguwang banjúr ngadêg. Mbók. Yèn isíh yå gèk piyé mêsthiné. api-api ora butúh wóng wadón. Kêsandhúng-sandhúng íng waråtå kêbêntús bêntús íng tawang. najan wís ditåtå mêning mêning jêbúl sók ora mêsti lêmpêng dadiné. Niyat ingsún olèhé mlaku rådå ndhêlík-ndhêlík bèn ora kêsawang wóng. Lé. Apa manèh kók ndêlah åpå ngênglêng. Pêrnak! Ngêpèk sanak. Kók yå kêbangêtên wís sêpuluhan taún ora éndhang-éndhang sisihan." "Ora krasa ya bèn ora kråså. Mbók. Åpå síh dibacútaké åpå ora. Aku iki kangên tênan lho. Mêngko gèk mênêngmênêng wís suwé oléhé bukak dhasar. Ora sithík. Rékaké yå karo nggåwå ênthil-ênthil warúng." Haaah! Aras-arasên. ora diluru. Mbók. Mbók. Aku lagi putêg. Dadi wóng wadón iku yèn nanggúng suwé-suwé ora bêcík. Mêngko rak ndaraki aku síng diarani ngono. Lha kók pungkasané diêntèn-êntèni rêmbugé kók ora tau cablúng. Åpå aku iki lårå ta jané hé." Diunèni kaya mêngkono karo êmbóké Usúp dadi njênggèlèk. Wóng aku ora lårå..

Mas. Rat!" "Uwah. Ora bédå Usúp. Awan iku mandhúngé sumilak padhang. Mas. . Rat. "Tujuné iki mau durúng budhal. Jêbúl sliramu duwé prasaan tå?". Srêngéngéné bali mêncêngèh kaya adón-adón lêbar dikópóhi. Banjúr rangkúl-rangkúlan kêkêt! Wóng wís kadhúng klêbús gèk arêp piyé manèh. Dhèwèké nggagas. Athukå rak yå kêcélík. Thêlèk kêcêmplúng kalèn. Rati ugå nggåwå ênthil-ênthil apêl soklat sêkilo. åjå-åjå Usúp ora karênan ditêkani." "Aku lagi ngandêl sakiki. Wóng wís suwé bangêt ora gêpók sênggól.Têkan Panggónané síng wadón kók yå kaya dirancang. Wóng loro pådhå mèsêmé. Níng aku!" "Yèn bêngi aku isíh limpang-limpung kèlingan sliramu dhèk êmbèn lho. tinimbang golèk yå aluwúng balèn. "Síng takón iku sakjané dudu sliramu. gayamu!". Si Rati yå wis tåtå-tåtå arêp mênyang panggónané Usúp.

. Ing tlapukanku datan biså ngipataké anané wêwayangané." Rêtno ngguyu ngakak. nglalèkaké! Jalaran tangèh tå aku bakal darbèki awakmu. Ati iki kêpagút wêwayangan wanitå sing patang taúnan iki tansah nyiram tlatah cêngkar ati iki.... Såpå waé bisa nikmati ganda arúm wanginé. gawé padhang rikålå pêtêng. Wiwít iki aku kêpéngín mardikå. nadyan éndah ora ånå sijiå kang hak darbèni sawutuhé. "Tênan.. èsêm paít madu lan andhêng-andhêng cilík-ing sisíh kiwå irúng kang bangír. Daklólós rókók síng kari saklêr. Sêlót suwé aku ngadóh sêlót ngêlak råså iki kêpéngín bali kåyå síng wís naté karoncé dukíng uni.Kajirêt Alang Alang Daksêkarêp angên-angên iki nlasak bêbóndhótan lêlakón síng kawuri. Wóng wadón síng mapan íng póncót jêjêl riyêlé kuthå iki. Nalikå aku isíh têtêp lunggúh têkan ésúk iki ing pójók kampúng. Pêgå daksêbúl bantêr. Wanitå síng tansah biså gawé ramé rikålå samún.. Gawé bêníng rikålå bukêt.ha. Kêdadéyan síng pêpak klawan mêndhak mêndhukulé kahanan. Jalaran íng têngah wêngi mau aku têtêp kaosík déníng wêwayangané wanitå siji kuwi. Aku wóng ngangguran síng íng dina-dinané amúng isi abúríng angên-angên." wangsulanku cêkak. Umpåmå kêmbang dhèwèké kang thukúl íng pinggír dalan. "Yå. "Lho-lho. Tuan. "Ha. aku dudu bós síng dhuwít dadi pêrkara gampang. kanthi mripat bêníng. Nangíng. Såpå waé biså mêthík. Sulak abang wís kawistårå ing brang wétan. prasasat nguncalaké wêwayangan síng gumandhul íng . Bubar dakêmpak lan daksêdhót landhúng.. Ya Rêtno. "Aku iki dagangan. Wanitå siji kuwi pancèn síng ajêg ngisi lêmbar uripku. Siapa saja bolèh bawa pulang. Såkå kuwi aku nganti kêtêmu Rêtno. Dakjar sakabèhé kabukak manèh íng alam wêwayangan. "Nangíng généyå kowé nolak yèn daktuku lan dakgåwå bali." kandhané wóng wadón iku karo ngrubúhaké awaké íng pundhakku. Sasat kåyå layangan pêdhót. sampéyan kêpéngín nglalèkaké aku. nuli bungkús kuwi dakrêmêt lan dakuncalaké íng kali cilík sangarêpku lungguhan. têtélå ora gampang. íng dinå-dinaku amúng kléyangan êmbúh têkå ngêndi parané.. Wiwít iki aku kudu nglênggånå yèn Rêtno mokal bisa dakdarbèki sawutuhé. Pancèn. Såpå manèh yèn dudu uríp síng ajêg sêsandhingan klawan Rêtno. Tuan?" bêngi kuwi swarané nggodhå. Nangíng nadyan mangkono wiwít saiki aku kêpéngín nglalèkaké íng siså-siså urípku. Rikålå gagat rinå.." aku mbujúng omongané. kowé kuwat mbayar?" pitakón iku síng pijêr gawé aku klimpungan. Nalikå manúk-manúk sriti kêkitêran ing sêla-sêlané gódhóng príng síng isíh antêng íng pójók déså iki. såkå pakulitané kuníng. rambút dåwå. Dakujå råså iki têtêgaran ngoyak marang rêrangkèn kêdadéyan síng wís mungkúr. Uríp síng roså ngadhêpi êmbúh kåyå ngåpå wujudíng panguripan. wayahé bún isíh nêlêsi pasukêtan. Awít aku ora kêpéngín lêlakón urípku ing salawasé kacêncang klawan dhèwèké..

Nalikå aku têkan íng papané Rêtnó. ditunggu waé. Sulasíh sing mêthukaké têkaku. Aku jumangkah nyêdhaki klarahan dluwang síng gumléthak íng sukêtan. supír truk kuwi lagi mêtu såkå kamaré Rêtnó. Supír kuwi pancèn sugíh dhuwít. Pisan manèh dhompètku takungak. kåyå-kåyå pawèh gêgambaran tumrap aku. Tamuné. "Mångså wayah ngéné wís nåmpå tamu?". Kumêluné pêgå rókók síng dakakêp kêsaut angín wêngi nguntabaké lungaku. biyasané sêprapaté kuwi waé wís cukúp. Nyêmak critå kuwi dumadakan atiku dadi kêtarík. Iyå. Édan. Yèn aku ora bisa ngukúp. Bênêr. Bós?" kandhané nanggapi têkaku. Ilangé Rêtnó. Santoså. dhuwit atusan siji asil dódólan pit ónthèl awan mau isíh wutúh sumlêmpit. Bocah-bocah síng ora kêtiban bêgjå. Kawít jam papat soré mau nganti saiki durúng mêtu. katón rêgêt lan pucêt nglipúr ati kanthi dolanan íng sêla-sêlané gang. Dhuwít kuwi wís cukúp kanggo nyêdhaki Rêtnó. "Rókóké sík. Nalikå wóng mau liwat aku api-api turu. "Bêtah têmên wóng . ora ånå cårå liyå aku dudu ngilangi Rêtnó." Sulasíh nêrusaké klawan nyêdhót rókók. "Lagi ånå tamu. Mancík bubar wayah Isak aku jumangkah. Pangéran Jayèng Rasa síng matèni Dèwi Rêtnóníngsíh. "Sêmprúl. Bêngi iki aku kêpéngín énggal mêthuki Rêtnó." tangané bocah wadón iku agé nggramang íng sakku lan nyaút bungkús rókók. ånå tå?" aku balík takón. "Iyå. Lampu limang watan ora kuwawa madhangi papan síng riyêl íng gang pinggir kuthå iki. Pancèn sêdinå wutúh aku ngarêp-arêp srêngéngé énggal cêpêt angslúp íng jêrón bumi." aku gêdumêl. sisan lakuné anggóné nunút dhèwèké. jalaran trêsnané ditolak wanitå síng luwih trêsnå klawan kadangé sêpúh Pangéran Jayèng Kusumó. têgêsé tékadku kêpéngín mardikå såkå wêwayangané biså dadi kanyatan. "Nggólèki Rêtnó. Aku mênyat såkå lungguhan. Srêngéngé angslúp íng brangkulón. bêtah-bêtahé têmên. Gambar síng kåyådéné ilustrasi sawijiné critå dadi narík kawigatènku. wóng liyå ugå kudu ora kêna ngukúp. Dakungak såkå jam témbók síng cumanthèl ora adóh papanku lungguh nuduhaké sêtêngah sêpulúh bêngi. Minångkå laku muríh kabèh mau katêkan. dluwang sasuwèk mau dakbantíng lan dakilês sora. Kêpêksané aku kudu nunggu nganti Santosa mêtu. Kanggo nglipúr ati nuli dakwåcå crítå síng ana suwèkan dluwang tilas buntêl pangan kayané. Sangu sawènèh sêdya anèh aku mlaku gagah tumuju papan pinggír gang síng rupak kuwi. Têkan prapatan ngarêp omahku kêbênêran Paiman tukang parkír liwat. níng íng kono kênå daksêmak kåyå critané kêthoprak síng naté dakrungu såkå radhio. Wís ora ånå judhulé. Kadêrêng lakuku énggal têkå papané Rêtnó. "Kowé yå wayah ngéné wís têkå kéné. supír truk pêlabuhan. Lakuné wêktu dinå iki kåyå-kåyå palíng suwé dakråså.råså. Éwasêmånå pambudi kuwi datan kuwåwå buncang råså kapang. Ndulu basané nganggo båså Jåwå mêsthiné iki såkå buku pêlajaran båså Jåwå. Sawijiné råså síng ora naté dakråså salawasé iki. pokalé Jayèng Rasa. mulå tutúg yèn barêngan karo Rêtnó." kandhané Sulasíh karo sèndhèn témbók. aku kudu ngilangi wanitå kuwi såkå sêla-sêlané urípku.

aku ora ngêrti." Rêtnó têrús nyaút dhompètku. Aku kudu ngisi wêtêng dhisík." kandhané karo ngglédhag ånå dhipan. "Níng iki dhompèt kudu dakgåwå dhisík. Têrús nganggo åpå aku arêp mbayar. Kåyå sêlak ora sråntå wédang dakombé lan sêga dakpangan klawan råså kêsusu. Rancangan síng wís dakracík ånå ngomah ndilalahé biså mlaku rancag. "Oké." wóng mau nglólós dhuwít atusan èwu salêmbar kanggo mbayar. Tibå wêktuné mbayar. Nangíng sabubaré kuwi råså bingúng wêrúh-wêrúh mrambat ing dhådhå. Aku ora kêpêngín polisi ngonangi tumindakku. lakuku tumuju kono. Nganti sawêtårå aku lan Rêtnó jêjagóngan. Sawusé lunggúh aku aba tèh panas klawan mangan." aku ngrubúhaké awak íng sisihé. Íng njåbå wis katón sêpi. Rêtnó ora suwålå nalikå dakaras. édan! Jêbúl dhompètku kèri ånå kamaré Rêtnó. Têgêsé aku wís mlêbu ing bundhêtaning pêrkårå. rainé isíh dakkêkêp bantal. "Suwé. "Mati kowé!" kandhaku nalikå nyawang wanita sing sasuwéné iki nggodhå atiku..mau ånå kéné?" pitakónku nalikå mlêbu kamaré Rêtnó. Niyat sakawít sansåyå nóthól nalikå supir truk mau sauwèn-uwèn ånå kamar iki. Dumadakan aku ngrasakaké luwé.. Kabênêran ing pójók pasar ånå warúng wédang. bayaré ugå lumayan. Mancík íng gagat rinå aku wís mancík íng sawènèh pasar sing adóh såkå kutha. "Saiki aku yå wani mbayar suwé. "Karêpmu. Tujuné ånå wóng apikan íng sandhingku síng kåyå-kåyå ngêrti klawan njêrón pikiranku.. síng disêlani swårå sêsênggóran dadi wiråmå primitip bêngi iku. Nangíng jêbúl apikan." wangsulané Rêtnó. Wanitå kuwi mau bånggå. Åpå aku kudu mlayu? Mêsthi waé aku sêngsara yèn nganti mlayu. sadurungé aku nutúgaké playuku. Sêga sêpiríng waé rasané kaya pahít. Pawóngan iki pancèn nyólóng pêthèk. Amúng kålå-kålå kêprungu swårå cêkikikan ing sadawané gang. Nglênggånå kuwi kabèh atiku dadi kuwúr. aku bingúng. Dhèwèké mêrêm nalikå aku tumindak sansåyå nakal. kanggo jaminan. Swarané bocah-bocah wís ilang kalindhih déníng wêngi. pasar iki wis ramé aku bakal gampang dicêkêl yèn nganti mlayu ngéndhani bayaran. Bantal íng sandhingku rikat daksaút kanthi sarosané dakkêkêpaké íng rainé Rêtnó. Nolèh rånå nolèh réné. aku síng mbayar. Klambi daksaút lan aku agahan njranthal mêtu såkå kamaré Rêtnó. Éwasêmånå aku durúng kêmbå. Sêwêngi mupút aku ora turu. råså gêtêr tumanjêm íng dhådhå. Aku ngawiti ucul klambi. Jam íng kamar wis nudúhaké jam sêwêlas bêngi." Rêtna kåyå kêthèk kêtulúp anané amúng manút. nangíng aku luwih rosa. Wêruh Rêtnó wís tanpå nyåwå aku marêm. Aku têrus mlaku lan mlaku têrus. Iring-iringan klawan têkaku. . "Isiné pirå wani nudúh-nudúhaké dhompèt.. Suwéníng suwé karosané Rêtnó sêlót ringkíh lan sabanjuré mênêng. Êmbúh ånå pasar ngêndi iki. panganggóné lan pawakané wóng kuwi gênah préman. Ånå råså panglênggånå yèn bêngi iki aku wís tumindak salah mungguhé ukúm. nóntón rupané.. wêngi iki wanitå iku ora nggrahitå." aku nuduhaké dhompètku. "Kowé mangan åpå Mas. Aku kudu mlayu.. Lan. "Saiki piyé?" aku wani kêmaki. dhèwèké mèsêm nalikå wêrúh ing kono katón lêmbaran atusan éwón. gåwå mréné. aku ora kuwåwå ngêntèkaké.

Harak iki ta dhompètmu?" wóng mau nudúhaké dhompèt lan bênêr iku dhompètku. "Kowé såpå? Salahku åpå?" aku njolå. . dhuwit iki dhuwítmu dhéwé. nangíng wóng mau luwíh roså. Généyå? Durúng ilang råså kagètku wóng kuwi kanthi cêpêt ngrungkêt awakku. Sarosané aku suwålå. "Dudu aku síng mbayar. aku wís dibayari." kandhaku. Wóng mau nyandhak pundhakku klawan kåndhå. "Kowé tå síng matèni Rêtnó?" kandhané karo bórgól tanganku."Matúr nuwún yå Mas.

Múng bédané. anané råså ajèn-ingajènan. nangíng luwíh wigati såkå iku. múng krånå kêpincút karo rupaku. saiki luwih kopèn malah manút panyawangku yèn nganggo sêragam kêrjané tambah mêrbawani. rambútku uga mripatku. Malah nalikå ana kåncå cêdhak mangêrtèni mênåwå katrêsnané Mas Pramónó dak tampík. såpå síng biså mènèhi wangsulan marang pitakónku iki? Kålå-kålå aku nyawang potoné kang masku lan mbakyuku. yèn aku gêlêm digoncèngké sêpéda mótóré waé. mêrgå aku nduwèni praupan síng séjé karo sêdulúr-sêdulúrku iki. panjênêngan lupút pangirå mênåwå aku pilíhpilíh marang priyå. panjênêngan isíh katón gagah. Nangíng sêpisan manèh. humorís lan isíh prasåjå kåyå mbiyèn. nangíng akèh prakårå síng bakal diadhêpi minångkå ujiané uríp bêbrayan. nganti sêpréné aku isíh lêgan. sêjatiné såpå aku iki. mênåwå iki dudu karêpku. yèn dak sawang kanthi pêrmati ora ana miribé babar pisan karo praupanku. sinthíng. aku dadi kuwatír mênåwå íng batín . nangíng kahanan síng mêkså aku kudu kêtêmu panjênêngan íng papan iki. Nangíng. Aku biså ngrasakaké kåyå ngåpå abóté panandhang. mêsthiné panjênêngan pírså dhéwé. kamångkå yèn dak råså panjênêngan saiki kåyå déné kêbak dåyå sêmangat síng makantar-kantar. mbók mênåwå panjênêngan kêbak pitakónan. ngåpå panjênêngan kåyå duwé råså mindhêr yèn ånå ngarêpku? Coba dêlêngên Mas Pramónó. grapyak sêmanak. trêngginas sajroníng makaryå lêladi paríng usådå íng rumah sakít iki. pårå priyå síng kêpéngín ngajak uríp bêbrayan karo aku. Uríp bêbrayan iku abót sanggané. Mas Pramónó. ugå kudu pådhå bisa njågå martabat kêluwargané. såpå sêjatiné priyå síng dak êntèni. Wiwít aku sêkolah ånå SMA akèh bocah lanang síng golèk kawigatènku. Mas Pramónó mêsthi wís pírsa dhéwé mênåwå ora múng panjênêngan síng dak tampik katrêsnané. yå mêrga iki aku tambah nêlångså. têkaku íng rumah sakít iki. ora múng babagan kêbutuhan sandhang pangan íng sabên dinané síng kudu olèh kawigatén. Aku njalúk pangapurå mênåwå têkaku ing rumah sakít iki bakal nggugah critå lawas síng ndadèkaké ati panjênêngan gorèh. nangíng sêjatiné aku dhéwé nêlångså mênåwå sabên-sabên aku kudu nampík katrêsnané priyå. Kênå åpå panjênêngan kåyå nduwèni råså isín nalikå sapêngarêp karo aku.Wadi Mas Pramónó. pakulitanku. sabên wóng tuwå síng duwé anak prawan rêbutan olèhé arêp ngêpèk mantu. kåncå mau nganggêp aku wís ora waras. Mangêrtiå Mas Pramónó. Jêjodhoan panganggêpku ora watón rupå ayu lan bagus pawitané. Wís ånå priyå pirå waé síng dadi korbanku. Layang-layang katrêsnan såkå pårå priyå síng dak tampa mèh kabèh ngatónaké råså pangalêmbana marang aku. dhèwèké rumångså móngkóg atiné. åpå síng dak råså sasuwéné iki. sêbab wóng kåyå Mas Pramónó iku idham-idhamané kêmbang déså. Ora ånå priyå síng dak êntèni Mas. nalikå katrêsnané ditampik.

Éwuh åyå Narti anggóné arêp mbukak åpå síng dadi pikirané marang Ibuné. ah. Durúng kêconggah anggóné ómóng.. luhúr têmên bêbudènmu Ibu. Narti.. mulå aku kudu nampík katrêsnanmu. Mas Tónó lan Mbak Tutik iku tunggal båpå ibu.. jaré aku... banjúr atimu gorèh?". Pitakónan sing disimpên mataúntaún nganti sêpréné durúng ånå síng biså awèh jawaban. sêlingkúh.". "Ndhúk. kênåpå aku bédå karo mbakyu lan masku? Ånå wêwadi .putu-putuku katóné nyênêngké." Narti nyobå nyarèhné pênggalihé Ibuné.. ugh.. Ibu. kåyå déné bumi karo langit. síng sêkawít saré anglêr dumadakan ngolèt.kêlakón pêtêng wêwadi iki sêlawasé. såkå mripaté sing cówóng alón-alón diêlèkaké.. yèn mangkono. nangíng kudu kanthi cårå iki síng dak tindakné. yèn priyå mau trêsnå marang aku múng mêrgå ayu rupaku. kanthi aras-arasên kanggo ngêlap luhé. kênå ngåpå kók nangís? Åjå nangís cah ayu. Ånå wêwadi åpå síng mbók simpên rapêt sasuwéné iki ibu. Narti unjal ambêgan landhúng.. åpå pangiraku iki ånå síng bênêr. Yèn dak råså abót Mas. Saupåmå Ibu dipundhút. Ibu ditêmpilké wóng.. kênå ngåpå kowé ora gèk énggal gêlêm omah-omah. nalikå mungkasi pangréntahé marang lêlakóné. åpå malah Ibu síng tau tumindak nalisír såkå anggêr-anggêríng kautaman. Driji-drijiné síng alús lan mringin síng sêkawít uthak-uthik tanpå iråmå. Sirah rasané abót síng wiwít mau tansah disèlèhaké ånå pójóking dhipan. sêjatiné åpå síng mbók tangisi kuwi.. malah jaré arêp pådhå sêkaliyan.ånå åpå tå Ndhúk. "Ndhúk. ugh.. amríh aku lan pênjênêngan pådhå slamété. karêbèn Ibu énggal mari. mårå coba tépasånå. "Ora ånå åpå-åpå kók Bu. Wanitå tuwå síng nglêmprak tanpå dåyå ånå dhipan. Ibu åjå ngungkít-ngungkít Mas Pramónó.. åpå malah lupút kabèh? "Ibu.mênåwå iki wís garisé pêpêsthi. tangané kiwå ngêlús-ngêlús sikilé ibuné... nanging kahanan iki malah ndadèkaké ora têntrêm urípku. aku njalúk pangapurå Ibu. Sêdhéla manèh Mas Tónó lan Mbak Tutik têkå.. sanajan ora mubra-mubru nangíng têntrêm. Pancèn aku palíng ayu.. åjå mênggalíh wêrna-wêrna tå... Ibu åpå aku anak olèhé nêmu ånå ndalan. Aku kuwatír mênåwå pênjênêngan gêlå.. mulå digêdhèk-gêdhèkaké pênggalihé Ibu. awakku rasané panas. Ndhúk Narti. múng síng dadi ganjêlaning atiku sasuwéné iki. nangíng kênapa kasunyatané. Ibu wís éklas mênåwå aku dipundhút sawayah-wayah. mêrgå diguwang wóng tuwané... kók malah nangís?" swarané wanitå tuwå iku mèh-mèh ora kêprungu.. åpå tå síng mbók pikirké.. Aku wawang ngadhêpi uríp bêbrayan klawan priyå. síng ora diråså mili íng pipiné. Bingúng anggóné ngrakit têtêmbungan síng pantês ånå têngahíng kahanan kåyå mangkéné. ugh... Dêlêngên mbakyumu lan masmu.. Åpå mêrgå kêtêmu nak Pramónó....pênjênêngan mêngko bakal kêbak pitakónan. Astané síng buyutén nyobå ngranggèh tangané Narti. wís kêdhisikan lúh dlèwèran ing pipiné. mênåwå aku sawéné iki ora bisa nggawé marêmé pênggalihé Ibu. Yèn ndulu ragané ibuné síng wís lêmah tanpå dåyå Narti ora mêntålå arêp blåkå åpå síng dadi pikirané. åpå Ibu síng dadi korban wêngisé suwargi Bapak. "Ora Bu.

." Narti múng biså ndómblóng mangêrténi åpå síng lagi waé dirungu. nanging bola-bali dicoba têtêp ora têkan pênggalihé. ngêndikå.. mênåwå sisihanmu mêntålå nglarah nglarah såpå sêjatiné awakmu. ora apík munggúh aku lan kowé. Kasunyatan síng diadhêpi ibuné. bédå karo Narti sêpulúh taún kêpungkúr. Panjalukku Ndhúk. Sakålå ibuné tumlawúng pênggalihé." tambah sêru Narti anggóné sêsênggukan. Gênêp-gênêping isi donyå. Ibuné arêp nyoba mbukak pêpêtêng iki. Têrsêrah anggónmu ngrakit ukårå. pêtêng ndhêdhêt samångså Ibu kapundhút déning Gústi ingkang Måhå Kawåså. paít yèn dak bukak lêlakón urípku. Narti wis dhéwåså.wís kuwat ngadhêpi kasunyataning uríp iki.. manungså ora ånå síng sêmpurnå. åjå dadi atimu. . Wêwadi iki bakal sinimpên rapêt." Wanitå tuwå iku têtêp pugúh ora kénggúh marang åpå síng dadi gêganjêlaning atiné anaké wadón. awak rasané sêmplah..banjúr såpå síng ngukir jiwå ragaku iki? Såpå? "Narti kowé ora susah wawang nåmpå priya sing bakal dadi sisihanmu. "Ibu! Dadi bênêr pangiråku sasuwéné iki? Aku dudu anaké suwargi Bapak? Oh. Ayo Ibu. "Ndhúk Ti. Kêpriyéa waé Ibu ora arêp mbukak wadi iki. Wís bèn aku dhéwé síng ngêrti sêjatiné såpå kowé.åpå Ibu? Aku wís dhéwåså. mênthèl lan trêngginas. ngarang critå. pitakónmu siji iku simpênên rapêt íng têlêngíng atimu. balúng-balúng kaya dilólósi.

Catúr Púrnama putrå kang nómêr papat lagi sinau ning Magêlang. Sakabèhíng mangsakan kråså énak lan sêdhêp. Cêkak aós Yu Sumi prigêl babagan mangsak. Bu Sardi ora naté tindak pasar sapêrlu blånjå kêbutuhan pawón. "Åjå nganti aku blånjå kêbutuhan pawón nyang pasar. nangíng rupané ayu. biså-biså bayarané Pak Sardi êntèk múng kanggo nyukupi pawón. déné kakang ragíl lan ragíl isíh sinau ånå SMA. malah wís nampa ikatan dinas såkå PT Télékomunikasi.00. pawakané sêmók túr pakulitané kuning rêsík. Yå wiwít såkå pintêré Bu Sardi anggóné ngatúr blanjané Pak Sardi. åpå manèh yèn mangsak jangan tumpang wah. Sabên dinå múng mangsak osèng-osèng utåwå jangan sóp lan nggorèng tahu lan témpé. Yå kabèh mau såkå hasilé pêrjuwangané Bu Sardi anggóné ngatúr pamêtuné bojoné. Bab iki Pak Sardi lan pårå putrané kabèh ngakóni.. nangíng cukúp mênyang dhasarané Mbók Narsíh bakúl idêran síng mangkal ånå sak pójóké prapatan. malah sak wènèhíng dinå anaké Pak Sardi kang aran Parwati wis naté pitakón "Åpå Yu Sumi dhisik wis naté kúrsús masak?" Yu Sumi ora awèh wangsulan síng gumathók malah múng ngguyu. kurang luwih jam 12. nangíng abót-abót Bu Sardi nyukupké blanjané Pak Sardi pinangka PNS rêndhahan bèn biså cukúp sêwulan. saiki wis nyambút gawé anèng PT Waskita Karya.. dhèwèké taruna Akmíl sing wis gênah masa dêpané. Sanajan bocah wadón níng mujúdaké sarna wanitå tèknik nuklír kang sêpisan. hawané panas ora mêkakat kåyå-kåyå yèn dituruti arêp ngombé ngêntékaké banyu sak kêndhi. nêmbé wêktu-wêktu saiki anggóné mangan ngrasakaké énak. Sanajan múng jêjêré réwang." mêngkono sêmauré Bu Sardi nalikå ånå tånggå têparo kang takón. Sanajan múng wujudé jangan asêm níng rasané níkmat lan sêgêré ora karuwan kåyå-kåyå arêp ngêntèké sêgå sak cêthíng. Wís dadi wataké wóng wadón yèn wêrúh åpå-åpå nèng pasar mêsti kêpingin têtukón lan njalari bórós. Ora atêgês ngrèmèhaké jênaté Bu Sardi wanitå kang ora pintêr utåwå ora biså mangsak. putrané cacah ênêm kabèh bisa sêkolah dhuwúr. mêngkono kabèh kéluargané Pak Sardi nyêlúk. Pancèn Yu Sumi abdiné kang wis mèlu sapungkuré ibuné bocah-bocah kondúr nèng pangayunaning Pangéran iki wóng wadón kang pintêr olah-olah. sêdhêp mantêp.rasané pas bangét. Jókó si mbarép wís lulús såkå UGM kanthi nggóndhól titêl insinyur Tèknik Sipil. Ora pati pêdhês. Yå.. Prasêtyå kang nómêr têlu mèh rampúng såkå STTT. Parwati kang nómêr loro ora kalah karo kangmasé. Ènèng méja wís sumadiyå unjukan lan dhêdhaharan kang dicawisaké déníng Sumiyêm abdiné. saiki nyambút gawé anèng BATAN. Yå múng émané . níng rådå asín sithík. Yu Sumi. Mak brabat Pak Sardi mlaku tumuju pawón arêp ngombé lan mangan awan. mulå Bu Sardi sabên dinå múng mangsak lawúh åpå anané. Anggóné Pak Sardi mangan wayah awan iki katón níkmat lan sêgêr bangêt.Jangan Tumpang Srêngéngéné pas ånå ndhuwúr sirah.

Nyawang putrané síng ragíl iki. Sanajan sanggané wís ènthèng. nangíng uríp dadi dhudhå kuwi yå dikapakna waé mêkså ora kêpénak. nangíng kabèh dadi sadhar mênåwå babagan omah-omah iki ora biså dipêkså. Pak Sardi rumångså ènthèng bangêt sanggané saiki. tuwèk-tuwèk pêthakilan. aku isín nduwèni ibu batur. Parwati nduwèni usul. "Mênåwå Bapak arêp kråmå manèh aku sêtuju Yu Sumi síng kudu dadi sulihé Ibuku. Karo mbênêrké anggóné lunggúh. mak nyat kyainé Påncå nglungani pasamuan. aku sanggúp nggolèkaké wanitå síng luwíh têrhórmat!" Saiki tibå giliran putra nómór papat. "Ayo apa pênêmumu ragil?" préntahé Catúr Púrnåmå barêng wís nunggu sawêtårå suwé si ragíl têtêp mênêng durúng awèh pênêmu. Pikirané Pak Sardi såyå nglangut ngåmbrå-åmbrå kèlingan dhèk jaman isíh dadi mantèn anyar. Pak Sardi såyå tambah kêråntå-råntå atiné. ora liya si ragíl awèh pênêmu: "Babagan Bapak arêp kråmå utåwå ora arêp kråmå yå gumantúng Bapak. åpå haké awaké dhéwé para putra iki?" Têmbungé mung sakêcapan. Putrå cacah ênêm wís mêntas papat. wóng wís sêpuh waé arêp golèk åpå? Salah-salah diarani gaplèk pringkilan. pådhå nganakaké pasamuan kêluargå. déné síng loro wís diragati mbakyu lan kangmasé. kabèh pådhå mikír dalan kang bêcík. priyayiné bagús lan gagah sêdhélå manèh pundhaké nyandang bintang. Babagan mangan lan umbah-umbah ora ånå masalah. aku sanggup ngopèni Bapak mênåwå gêrah!" mêngkono pêngucapé Jókó sipêmbarêp karo lungå klépat såkå ngomah. Pasamuan . bakal promosi dadi brigadir jèndêral. Dhasar putra mbarêp. Prasasat kåyå wóng nggéndhóng kapúk sak gêgêm. kulå namúng nyarujuki mawón!" Giliran putrå kakang ragíl kang aran paraban kyainé Påncå mènèhi panêmu: Mênåwå aku sêtuju Bapak ora kråmå manèh. "Pókóké aku ora sêtuju mênåwå Bapak arêp kråmå manèh. ing pangråså kåyå arêp kêpingín omah-omah manèh." sabubaré ngucap kåyå mêngkono. Suwasånå dadi sêpi.". wís ånå Yu Sumi síng prigêl mangsak lan sakabèhing gawéyan rumah tangga. Catúr Púrnåmå. saiki aku duwèni pênêmu mangkéné. Ganti anak nómór loro. amargå sakêluarga wís ngêrti ati lan bêbudiné. Wêwayangan nalikå masúk angín lan dikêróki bojoné gawanggawang. dr Nugróhó. banjúr åpå yå kabèh anak-anaku nyarujuki? Rumangsané Pak Sardi pårå putrané pådhå ngumpúl íng pêndhåpå. mulå sabên dinå Pak Sardi bisa dhahar lan ngunjúk síng énak ngématké ilat mangsakané Yu Sumi. "Bab såpå síng dadi bakal pilihan Bapak iku yå gumantúng síng bakal nglakóni. Banjúr yèn awakku pinuju masúk angín? Ora kråså luh têmètès såkå mripaté Pak Sardi. karêpé åpå pênêmuné njalúk dituruti kabèh adhi-adhiné. pêrsis kåyå kangmasé mbarêp.sakdurúngé Bu Sardi bisa nyawang pårå putrå pådhå mêntas wís dipundhút karo Kang Måhå Kuwåså. Kuwi pênêmuné kangmas lan mbakyu. "Aku sêtuju mênåwå Bapak arêp kråmå manèh. sanajan mijíl lanang. níng åpå yå patút sak umur-umuranku rabi manèh. bèn ånå síng ngopèni. månggå sumarah Bapak. asal sulihé Ibuku dudu Yu Sumi. Prasêtyå putrå nómór têlu urún rémbúg. mênåwå arêp kråmå manèh yå gumantúng Bapak såpå síng dadi pilihané. nangíng watak lan praupané pêrsis cèplês kåyå Bu Sardi síng wís swargi.

. Gunggúng kêprúk lanang lan wadón kabèh cacah wóng sêlawé. gadho-gadho lan sakpanunggalé. kabèh putrané kang ånå njaban kutha kota pådhå ngumpúl. Ånå bab wigati síng arêp dirémbúg dinå riyåyå iki. Ånå pawóngan síng isíh ênóm jêmagar. kabèh mau ora liyå anak lan putuné Pak Sardi. kabèh sandhangan lan duwèké digåwå mulíh. Kabèh pårå putrané wís sarujúk mênåwå Pak Sardi arêp pålåkråmå manèh lan Yu Sumi dadi sulihé Bu Sardi. ånå síng njalúk dimangsaké bróngkós. "Wé. wis sawêtårå wêktu ditunggu nangíng ora ånå kabaré. mbúh åpå síng ånå pikirané.jêbúl aku lagi ngalamún tå?" karo ngucêk-ucêk mripaté síng kråså pêrih.. ora ånå kêputusan síng gumathók. Pak Sardi sadhar såkå anggóné ngalamún. jêroné sêgårå bisa dipétung. swarané kåyå pasar. Kåyå padatan yèn dinå riyåyå. mak gragap. Sakwènèhíng kéwan cilík mlêbu mripaté Pak Sardi. omah sing sabên dinané katón sêpi iku kêbak pawóngan. jêroné ati angél anggóné ngêrténi. Pårå putrå kabèh banjúr pådhå nyuwún pamít arêp bali mênyang omahé dhéwé-dhéwé.kêluargå bubar. ånå síng isíh bocah cilík. Ånå síng njalúk dimangsaké jangan tumpang. Yu Sumi pamít mulíh mênyang ndésané. sambêl gorèng. Dinå riyåyå iki kiprahé Yu Sumi anggóné mangsak-mangsak ora baèn-baèn. "Punåpå Yu sumi sampún sagúh Pak?" pitakóné si pêmbarêp marang Bapaké. Bubar Salat Id diadani sungkêman. lan sakrampungé sungkêman diadani kêmbúl bujånå. Mangsak kanggo batíh cacah sêlawé lan manéka rupa pênjaluké. . "Durúng ånå walêsan rêmbúg síng gumathók!" Bubar bakdå.

kaya-kaya wis ora bisa diempet maneh. ya amarga wis limang tahun kliwat anggone omah-omah kok durung ana tandha-tandha arep diparingi momongan. "Suk yen diparingi momongan Dhik Wening kepingin lanang apa wadon ya?" pangucape Mas Broto nalika isih temanten anyar. uga sabun sing ngandhung suruh kanggo ngosoki perangan awak sing wadi. sing putrane lagi lara. menyang dhokter wis tepung gelang kabeh wis diparani. Wis udakara telung Minggu iki Mas Broto ora nate kondur. Ing pojokan senthong diwenehi vas kembang arum ndalu sing gandane ngambar-ambar. nanging kepriye maneh aku ngrumangsani yen dadi wong wadon ora bisa menehi keturunan. Sakliyane kuwi Dhik Murti pancen isih luwih enom. lagi ngancik pitulikur tahun. Kagungan putra kang soleh apa solekah wis dadi kepinginanku lan Mas Broto wiwit isih pacaran. Anggone nunggu rawuhe Mas Broto kanthi tenanan. Nanging nyatane? Ana wae alesane. srana pijet urut wong kang ahli uga ora kurang-kurang. Prasasat kaya ana gludhug nyamber sirahe Weningati nalika krungu yen rahime kudu diangkat kang wusanane ndadekake Weningati ora bakal bisa kagungan putra saklawase. Mas Broto mesti blenjani janji. kabeh tinata kanthi permati aja nganti nguciwani. Anggone selak kepingin momong putra. prasetyane Mas Broto ora arep nglalekake . utawa wengi iku kentekan kendaraan kepeksa mulih menyang omahe Dhik Murti garwane anyar.Diwayuh Senthong papan anggone turu katon resik. Ah. ya kaya mengkene nasibe dadi mbok tuwa kaya wis ora dikanggokake maneh. ora lali jamu sari rapet. sanajan tiba gilirane kudu kondur ning omahe Weningati. Sanajan rupaku iki ora kalah ayu yen ditandhingke karo Dhik Murti. Ora kurang-kurang Mas Broto apadene Weningati anggone mbudi daya. Pungkasane menyang dhokter spesialis ahli kandhungan kang mratelakake menawa ana penyakit tumor sing manggon ana kandhungane Weningati kang kudu diangkat amarga ndrawasi uripe Weningati. Adus kanthi sabun wangi. Nalika arep omah-omah maneh. apa ya wengi iki mung liwat kanthi muspra? Mengkana panggresahe Weningati. kudune telung dina ana omahe Dhik Murti lan telung dina ana kene. lampu bolam limang watt nambahi swasana romantis. uga anggone ngudi sarira tansah permati. Yuswane Mas Broto wis ngliwati 35 tahun. kordhen jendela werna jambon ditambah kembang melati sing disebar sakdhuwure sprei nyebar ganda kang arum ngresepake ati. Ah. mula siji-sijine dalan Weningati kudu ngiklasake Mas Broto nikah maneh. kamangka kepinginane kagungan putra ora bisa dikendhakake maneh. bab sisa wektu sedina sumarah Mas Broto sing arep kondur.

wedhak bayi kabeh diborong Mas Broto. kabeh mau sing duwe hak maringi asma Mas Broto. mak les. Popok bayi.. Siaran Empat Mata kang digiyarake sakwenehing TV lan dipandhu Thukul Arwana bisa nglelipur ati sawetara wektu. apa ya kudu mengkene wong-wong wadon sing diwayuh kae ya? Tinimbang nangisi nasibe sing nrenyuhake ati. malah impene saya lumaku adoh. utawa Tapa Broto. Atine krasa keranta-ranta. dheweke nonton siaran teleisi sinambi teturon.. Awake krasa lara kabeh. "Mas saiki aku wis mbobot lho. Ing pangrasa Weningati mbobot wis sangang sasi punjul sepuluh dina. mula nafsu birahine kaya kepancing dadi makantar-kantar. ora lali karo ngesun pipine Weningati sing alus. terna nyang rumah sakit!" mengkono penjaluke Weningati marang sing kakung. Nanging apa wekasane? Preeet. pegel-pegel. Kaya neng alam swargan rasane.. Wong sakloron wis gawe rencana menawa mbesuk arep babaran neng rumah sakit bersalin sing wis kondhang.. utawa Broto Sena. aduoh. Putra kang bakal lair digadhang-gadhang tembene mbesuk dadi putra putri kang soleh utawa solekah. Apa ya kaya mangkene iki rasane wong arep babaran? "Mas. Anggone nyetir mobil kanthi rikat. jeneng Broto Putranto. jabang bayi rasane kaya wis nendhangnendhang lan atine krasa dheg-dhegan. Mawarna-warna jeneng kanggo bakal putrane wis rinakit. rasane kok aku kaya arep babaran. Weningati keturon angler. Ana sakjeroning pangimpen Mas Broto kondur nyangking oleh-oleh samubarang apa wae sing disenengi Weningati. nyalib mengiwa nyalib menengen amrih tekan rumah sakit amarga selak ora kuwat krungu sambate Weningati. utawa Putri Ken Utami. Mula ora elet suwe wong sakloron padha nindakake saresmi. Yen sing bakal lahir mijil wedok uga wis dicawisake jeneng Tyas Sulistyaningsih. ora lali nggawa gethuk lindri lan klepon. Lamat-lamat gambar lan swara televisi mau saya suwe saya ilang. wong lanang angger wis keturutan karepa mesthi lali kabeh janjine. ora arep mbedak mbedakake bab rejeki lan sakebehing bakal digawe adil.. . Telung Minggu lawase Weningati ora disenggol kakunge. Atine wong sakloron katon mongkog jalaran kepinginane kagungan putra bakal kaleksanan... kabeh mau sing duwe hak maringi asma Weningati. kemul bayi. Sore iku Mas Broto ngajak Weningati mlaku-mlaku menyang toko sakprelu blanja keperluan kanggo ngadhepi babaran. Mas Broto gage-gage ngetokake mobile saka garasi. Dhasar wis pirang-pirang ndina Weningati ora disenggol kang garwa.. Yen sing bakal lair mbesuke lanang. banget. Rumah Sakit Bersalin Sayang Putra. Mak jranthal kaya asu digitik. malah saiki bale somahe bali ayem tentrem maneh kaya wingi uni. ngancik wulan kaping sanga!" ujare Weningati sajak rada aleman. utawa Endang Larasati. Weningati bisane mung nangis sesenggukan. "Iki lho Dhik tak tukokake kalung berliyan modhel anyar!" kandhane Mas Broto sinambi nganggokake kalung ana gulune Weningati.Weningati.

"Ayo Bu. swara televisi uga isih muni nanging Weningati ora katon. Weningati katon gumlethak ana klasa ora obah sanajan diceluki kanthi swara banter. "Adhuh. ambegane sethithik mbaka sethithik sansaya arang lan banjur mandheg.." Mak plong rasane ati. Mas Broto tulungana aku Mas. Ana ing pandulu..Tekan ing rumah sakit Weningati ditumpake kereta dhorong lumebu kamar bersalin. dheweke unjal ambegan landhung. "Wis Ndhuk. Weningati ditemokake wis kaku ora ana nyawane. tangga teparone Weningati padha cingak. nanging jabang bayi kaya mbandhel isih kepingin ana wetenge ibune. bidhan apadene perawat padha ribut anggone nulungi. Para dhokter. Gusti nyuwun kekiyatan.".. wis ayo dikuwat-kuwatke kareben jabang bayi enggal metu. Wanci jam wolu esuk. Ing pangrasa ana kereta kencana mudhun saka wiyati marani dheweke. mula ana sakwenehing tangga kang ndhodhogi lawang. sepisan maneh sing ngeden!" swarana bidhan mrentahake. Dheweke rumangsa gela banget kelingan nalika wani marang emboke sing wis nglairke dheweke. Lawang omahe didhobrak. aku wis ngapurani kabeh luputmu. "Aduh. omahe isih kencar-kencar lampune. Ora biyasane Weningati durung tangi. Alon-alon mripate Weningati merem. Ya nembe sepisan iki awake ngrasakake larane dadi wong wedok. . lan nginjen apa sing lagi kedadeyan ana ing sakjeroning omahe wong wadon kang urip ijen iku. Lamat-lamat kaya emboke sing wis swargi marani Weningati.. Ing praupane kang resik sajak mesem kaya wong turu kae. Weningati kaya entuk kekuawatan anyar. jebul kaya ngene rasane wong nglairke. iki priye rasane aku kok ora kuwat tenan." sambate Weningati ngaruwara. Saya suwe Weningati ora kuwat nandhang lara. rasane wong kang arep nglairake kaya wong lagi sakaratul maut. Para widodari padha ndherekake Weningati numpak kereta kencana nuju swargaloka.

Kabeh anake wis mapan uripe. lan ngerti-ngerti lemahe wis diiris karo tengah meter sing dawane udakara satus meter.Lemah Mbok Atmo nembe lungguhan ana kursi emperan omahe. lan wit jati sing ditegor kuwi dadi duweke. . aja nganti mung amarga lemah lan kayu sacuwil njalari paseduluran dadi bubrah. banjur mlaku mulih alon-alon. mbokmenawa bener prekara lemah kuwi bisa dadi mala lan yen ora ngati-ati bakal dadi dredah sing ora kena dianggep entheng. jare arep kanggo gawe omah anake lanang. dheweke mung ngelus dhadha karo unjal ambegan landhung. Coba dipikir dhisik. awit pancen wis ora bisa dirembug maneh. Mbok Atmo mung trima ngalah. lan kuwi dudu sing dikarepake. Iki ora kena ditokake ngono wae. apamaneh karo ngrungokake giyaran klenengan saka radio. Mbok Atmo isih duwe kaprecayan marang paribasan sapa salah seleh. Ora mung cukup kuwi wae. Mbok Atmo sing pancen ora ngerti tulis kuwi iya mung meneng wae. lan pikire isih lantip. Sawijining dina Mbok Atmo rada sekel penggalihe. Anak-anak liyane ana kutha kabeh. awake dhewe iki wis terus-terusan ngalah. putune patlikur. Yani iki sing ngopeni Mbok Atmo. " Mbok Atmo isih katon sareh. nalika kabeh wis rampung. Critane. Pekarangan sing saiki dienggoni dadi siji karo anake ragil wadon. dheweke banjur gawe surat katrangan kelangan. Udakara limang sasi sabanjure. anake enem sing wis mati loro. jare lemah kuwi mlorot mudhun. Tanggane mau sing jenenge Pak Sukat pancen wonge ngeyel lan nggugu karepe dhewe. Wis duwe canggah loro. Jalarane wit jati sing ana pereng pekarangane ditegor tanggane. Mbok Atmo ora dikabari. kayu jati sing ana tapel wates pategalan uga ditegor dening tanggane mau. suwe-suwe kok malah arep ngidak-idak cengel!" "Sareh dhisik. Nalika lemah pategalan duweke tanggane sing penere ing sisih kiwa tegale Mbok Atmo diukur dening BPN jare kanggo ngurus sertipikat. Mantune Mbok Atmo sing jenenge Pak Roto waringuten. ana kedadeyan maneh sing gawe sekel penggalihe Mbok Atmo. Pak Roto banjur ngudarasa yen kabeh iki diterusake mesthi bakal ana dredah. Tekan ngomah Mbok Atmo ngudarasa. Mbok Atmo ora nerusake pitakone. wangsulane Pak Karso ora genah. Mbok Atmo kuwi uga duwe lemah pategalan. Mbok Atmo kuwi yuswane udakara sangang puluh tahun. Mbok. Nalika Mbok Atmo krungu kabeh kuwi banjur kandha karo mantune yen kayu jati sing ana tapel wates tegal ditegor Pak Sukat. sanadyan atine sekel. ngger. Nanging wonge isih waras. Nalika Mbok Atmo nggenahake kepriye karepa kok kayu jati mau ditegor. "Kurang ajar wong-wong iki. katone rada ngantuk. Tanggane mau jenenge Karso. Mulane Mbok Atmo mung tansah ngalah lan pasrah marang Gusti Allah Sing Gawe Urip. Jenenge Yani. dadi olehe liyer-liyer katon kepenak banget. Mula dheweke uga banjur mupus sakabehe.

lha piye? Nalika Mbok Tuki dikandhani yen diwenehi lemah tegal dening Mbok Atmo. Mbah. Sore katon endah. Pungkasane dheweke lara. Mbok Atmo duwe karep kepengin ngedum lemah pekarangan lan lemah tegal marang anakanake. Sawise ndonga. pasuryane katon tentrem. Lemah pategalan diedum telu. Kok wis katon mlithit?" pitakone marang aku. sing dirasa wis ora bisa diampet. Kamangka durung genah lemah sisih ngendi sing bakal diwenehake marang dheweke. Mbok Atmo ngudarasa geneya aku lan anak-anakku kok mung tansah diidak-idak dening liyan. Lan nganti saiki isih katon seger sanadyan yuswane wis lungse. lan nganti diopname barang. Mugi panjenengan tansah pikantuk kanugrahan ing gesang punika lan kanugrahan ingkang langgeng. Sawise kabeh dijlentrehake marang anak-anake lan kabeh wis sarujuk. Anak-anak lan putu-putune tansah bisa nglipur.Mulane Pak Roto uga banjur kandha karo Mbok Atmo menawa kabeh dililakake wae." wangsulanku cekak. Ngono kuwi dongaku. "Ajeng latihan karawitan dhateng Wonogiri. atine katon sansaya tentrem. Turahane diedum loro.embuh apa dongane. sedhih. Katone wis siyaga ngadhepi urip sing kepriye wae. Nanging kuwi mung sedhela. Mbok Atmo lungguhan ana emperan omahe. Nanging sepuluh dina sabanjure dheweke bali waras maneh. yakuwi bageyane Jatmo karo Timuk. Mbah. Mbok Atmo katon tentrem pangrasane. Waspa sing tumiba banget nrenyuhake. "Arep menyang endi. Kahanane Mbok Atmo dadi sangsaya ringkih. . sisih lor bageyane Sugeng anake mbarep Mbok Atmo. Lemah pekarangan diedum loro. dene sisih kidul bageyane Yani anake wadon sing ragil. prasasat kabeh kayu ing tegal sing diwenehake marang Mbok Tuki dibabat entek. Mbok Tuki sanalika banjur kongkon wong babat alas. Nalika krungu kabeh kuwi Mbok Atmo mung bisa mbrebes mili. Lemah pategalan sing sewu meter persagi diwenehake Mbok Tuki sing biyen nate diopeni Mbok Atmo lan wis dianggep kaya anake dhewe. Upama lakon wayang ngono mbok menawa kaya Babat Alas Wana Marta ngono kae. Esem sumringah ngrenggani pasuryan tuwa kuwi. Thole. Mbok Atmo banjur unjal napas landhung. Mbok Atmo sarujuk lan banjur ndonga ndremimil. nalika aku liwat ngarep omahe.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful