Tumbal Sêjatiné abót anggónku nindakaké pakaryan iki. Nangíng piyé manèh.

Aku múng sakwijiníng bawahan síng kudu loyal marang atasan. Kamångkå atasanku Drs Sêngkuni SH MBA wís nginstruksèkaké yèn proyèk iki kudu di-mark up. Mbúh piyé carané síng pênting kabèh bisa olèh pangan. Pancèn iki konsêkuènsiné nduwèni jabatan síng stratêgis kåyå awakku iki. Tak akóni sakwisé dadi Kasubag Pêngêlolaan Proyèk iki rêjêkiku mbanyu mili. Paribasan nganti kåyå diwènèh-wènèhi. Nangíng yèn ånå pêrkårå síng kåyå mêngkéné aku ugå kudu wani ndhadhagi. Awít yèn ora, biså dipêsthèkké yèn tahún ngarêp aku mêsthi bakal dimutasi. "Wís tå Dík Har, ora sah dipikirké abót-abót. Soal wóng såkå KPK, mêngko aku síng mback-up wís," mangkono pangandikané atasanku kasêbút íng sak wijiníng wêktu nalikå aku ditimbali íng ruangé. "Síng pêntíng kowé biså ngolah ångkå-ångkå iku kanthi layak. Masalah liyané mêngko aku síng ngatúr," sêsambungé Pak Sêngkuni karo ngêpúk-êpúk pundhakku. "Lha piyé kirå-kirå? Åpå Dhík Har kabótan? Soalé Dík Wísnu wingi ugå nawakaké arêp nggarap proyèk iki," ujaré Pak Sêngkuni kåyå ngêrti kêmrusuhing atiku. "Oh, mbotên Pak. Kulå taksíh sagah ngayahi piyambak," ujarku gurawalan. "Wèll! yå ngono iku síng tak karêpké. Yèn pancèn kowé sêvisi karo aku, mêsthi aku ora bakal ninggal kowé Dhík. Wís sak iki rampúngna aku péngín Minggu ngarêp wís rampúng. Sanggúp tå?" "Sêndikå Pak," ujarku karo manthúk-manthúk. Aku énggal-énggal ninggalaké ruang kêrjané bós têrús nyêlúk Dhík Wakino wakílku sartó Éndah sékrêtarísku. Tak jak rêmbugan barêng pêrkårå iki. Awít pancèn wóng loro iku síng dadi nyawaku. Ibaraté Dhík Wakino karo Éndah kuwi think-tank-ku. Sangénggå aku bangêt mbutúhaké bantuané dhèwèké. "Nèk masalah ångkå gampang diowahi, Mas. Múng síng dadi masalah iki tanggúng jawabé abót awít nyangkút dana síng ora sêthitík," ujaré Dhík Wakino. "Nangíng têrús piyé Dhík? Bós wís nêtêpké kudu biså. Yèn ora awakké dhéwé kudu siap ninggalké kantór iki," sêmaúrku. Dhík Wakino manthúkmanthúk karo ngulati layar kómputêr íng ngarêpé. "Yå wís, arêp piyé manèh. Mbók mênåwå iki pancèn résiko pêkêrjaan. Awakké dhéwé kudu siap," sambungé wóng síng bangêt tak pêrcåyå iku. Pancèn iki dudu masalah síng ènthèng, awít proyèk iki gungungé mèh nêm bêlas mílyar rupiah. Síng kudu di-mark up mèh sêpulúh míliar dhéwé. Åpå ora édan-édanan. Nangíng piyé manèh. Aku iki múng bawahan kudu loyal mênyang atasan. Awít yèn ora biså-biså aku dilórót jabatanku. Kamångkå ngêrti dhéwé kanggo ningkataké karir íng kantór iki ora barang síng gampang. Awít mèh wólulas tahún anggónku bêrjuang ngrintís karir, wiwít gólóngan têlu A nganti sak iki biså dadi Kasubag sak wijiníng kantór. Mêsthi waé dudu bab síng gampang. Kåyå aku dhéwé síng wêktu iki kêlêbu ånå bagian síng êmpúk.

Ora sithík síng pådhå kêpéngín biså nglungguhi kúrsiku iki. Awít pancèn ya nyênêngké tênan. Golèk dhuwít paribasan kêcap waé dadi atusan éwón. Nangíng ugå mujúdaké bagian síng ånå pucuking êri, yèn ora ngati-ati bisa ndang ngglúndhúng tênan. "Durúng saré, Pah?" panyénggólé Nani, sisihanku. Ora tak råså yèn wêktu iki aku nêdhêng ngalamún nèng têras kamar lantai loro. "Durúng ngantúk, Mah?" sêmaurku karo nyumêt rókók êmbúh síng kêpira mau? "Sajaké ånå masalah nèng kantór?" pitakóné bojoku síng wís apal lagónku. Sabên ånå masalah mêsthi tangkêpku dadi séjé karo padatan. Aku múng manthúk. Têrús sisihanku lunggúh íng sandhíngku. Awít yèn wís ngono biasané aku têrús critå masalahku marang dhèwèké. Pancèn sak suwéné iki sisihanku síng dadi sparing partnêr-ku. Dhèwèké kuwi wóng wadón síng istiméwa, sênadyan múng ibu rumah tangga, nangíng otakké ora kalah karo wanita karir. Ora nggumúnanké sêjatiné sisihanku lulusan sarjana lan mbiyèn tahu dadi dosèn íng univêrsitas swasta. Múng amargå aku ora kêpéngín bojoku bêrkarir, mula dhèwèké tak kón dadi ibu rumah tangga thók. Supåyå anakanakku biså kopèn, nyatané anakku cacah têlu sakiki wís ngancík dhéwåså kabèh, síng mbarêp malah wís mèh lulús såkå univêrsitasé. "Pancèn abót posisi panjênêngan, Pah. Awít iki diléma. Yèn njênêngan wêgah, mêsthi bakal dilórót. Nangíng yèn pênjênêngan tindakké, abót résikoné," komêntaré sisihanku sak wisé tak critani pêrmasalahanku. "Ya kuwi síng gawé bingúngku. Lha trús aku kudu piyé?" "Yúk awakké dhéwé tahajúd, nyoba nyuwún tuntunan Gusti Allah, såpå ngêrti mêngko njênêngan olèh pêpadhang," ujaré sisihanku. Aku manthúk-manthúk têrus wóng loro pådhå tumuju kamar mandhi njupúk banyu wudu kanggo ngrêsiki badan. Ånå sak jroning tahajúd tak rasakaké kåyå ngåpå jumbal-jumbulé wêwayangan ing alam pikirku. Sênadyan wola-wali tak cobå nyilêmaké wêwayangan iku nanging kråså angèl bangêt. Sabên-sabên wêwayangané Pak Sêngkuni atasanku kanthi polatan nêsu ngulataké aku. Gonta-ganti karo lapuran proyèk síng kudu tak gawé. Têrús nglambrang manèh wêwayanganku dipêcat déníng atasan. Têrús ånå gambaran pårå polisi síng têkå ing kantórku têrús mbórgól tanganku. "Dúh, Gústi Allah...... Kulå pasrah wóntên ngarså padukå!" pambêngókku íng sak jroníng tahajúd. Bubar kuwi aku ngrasakaké pêndêlênganku pêtêng. Aku ambrúk ngambúng karpèt síng dadi lambaran anggónku ngadhêp íng Pangéran. Ésúk iki Dhík Wísnu têkå íng kantórku karo mènèhaké layang kanggo aku. Tak bukak layang iku tibaké surat pêrintah såkå Pak Sêngkuni supåyå aku mènèhaké proyèk iku marang dhèwèké. "Sorry lho Mas, aku múng nindakaké dhawúh," ujaré Wísnu katón pêkéwúh karo aku. "Ora åpå-åpå, Dhík. Mbók mênåwå kowé luwíh pintêr timbang aku," ujarku karo mènèhaké bêrkas-bêrkas administrasi proyèk. Sênadyan ånå kang kóbóng íng dhådhå iki, nangíng tak cobå mêkak hardaníng kanêpsónku.

Mugå-mugå waé Gusti Allah tansah mènèhi kêsabaran marang aku. Awít såpå wóngé síng ora lårå ati, yèn nèng têngah dalan gawéyané dipasrahké wóng liyå. Pak Sêngkuni pancèn kêbangêtên. Katóné dhèwèké wís malík imané sak ênggå tégå karo aku síng ora liya anak buahé. Awan iku aku milíh mulíh gasik, awít yèn tak têrús-têrúské nèng kantór bisa-bisa malah aku dhéwé síng ora kuwat. Aku wís ngrumangsani yèn karirku mbók mênåwå bakal mêntók. Awít wêktu iki Pak Sêngkuni, atasanku ora gêlêm nyåpå arúh marang aku. Sabên-sabên dhèwèké butúh, mêsthi Dik Wísnu síng diundang ånå kantór. Lan tingkah kang kåyå mangkono mau disêngåjå ovêr acting nèng ngarêpé pårå bawahan. Aku rumångså korban pangråså. Awít såpå wóngé síng kuwat dipêrlakukan kåyå mangkono. Nangíng aku nyoba sabar. Karo íng batin tansah ndêdongå, mugåmugå Pak Sêngkuni diapurå dosané déníng Gusti Allah, sartå dibukakaké atiné supåyå ora bangêt-bangêt anggóné nêsóni aku. Lan sak wijiníng wêktu såpå síng bakal ngirå, yèn kantórku ditêkani polisi pirang-pirang. Wiwitané ruangku síng diprikså, barêng ora ånå têrús ruangé Kêpala Kantór bubar kuwi têrús tak tóntón ånå polisi nganggo sêragam nyêrahaké surat marang atasanku kasêbút. Tanpa suwålå manèh Pak Sêngkuni diglandhang déníng pêtugas kêpolisian iku. Awít disinyalír dhèwèké wís mark up dhuwít proyèk nganti sêpulúh miliar. Ora múng Pak Sêngkuni dhéwé, kêlêbu Dhík Wisnu síng kumawani nglancangi gawéyanku. Lan wís biså diwåcå, íng ngêndi papan Kêpala iku ora tahu salah. Síng salah mêsthi bawahan. Awít ora gantalan suwé Pak Sêngkuni bósku wís mêtu såkå kantór polisi. Déné Dhík Wísnu ditêtêpké dadi têrsangka. Wisnu wís dadi tumbal ing kantórku, awít dhèwèké kudu mikúl dosané bósku síng wêktu iki múng cukúp dimutasi íng luar jawa. "Bêgjå sampéyan Pah. Untungé nolak åpå dhawuhé bós mbiyèn," ujaré sisihanku karo ngrangkúl aku lan nangís mingsêg-mingsêg. "Gústi isíh njampangi awakku, Mah. Lan kabèh mau uga ora uwal såkå dukungané Mamah," ujarku. Ah, pancèn kabèh iki kåyå wís diatúr déníng Gusti Allah. Kåyå aku dhéwé rumångså dislamêtaké déníng Panjênêngané. Coba mbiyèn aku síng nindakaké bab mau, biså-biså aku síng mlêbu kunjaran.

Tamu Kang Pungkasan

Lakuné dinå rumangsaku cêpêt bangêt, wêktu sêwulan síng diidinaké såkå pêmêrintah rumangsaku lagi dhèk wingi, nangíng ngêrti-ngêrti kari sêdinå iki. Dinå sésúk aku lan kåncå-kåncå sak profèsiku gêlêm ora gêlêm kudu ninggalaké panggónan iki, yå panggónan ålå síng dadi mungsuhé masyarakat síng kêpéngin uripé slamêt donyå lan akhirat. Pancèn wiwitané aku ora sêngåjå mlêbu papan èlèk síng diarani lokalisasi, nangíng kabèh amargå kêpèpèt kahanan, biyåså... masalah klasik síng diadhêpi pawóngan síng uríp íng padésan, kurang pangan lan sandhang lan ora kuwat ngadhêpi sanggan uríp, gèk kamóngkó síng jênêngé golèk pênggawéyan iki angèlé jan ngêpól tênan. Åjå manèh aku sakkåncå síng múng duwé ijazah SMP tanpå nduwèni kêtrampilan, sanajan síng wís duwé èmbèl-èmbèl gêlar sarjana waé akèh síng kêcêmplúng ing profèsi iki sanajan bédå kêlasé. Ora kråså lúh têmètès ing pipiku, uríp kók múng kåyå ngéné, gèk súk kapan aku biså mêntas såkå panggónan iki? Dhúh,... Gústi Allah paringånå pitudúh mêrgi íngkang lêrês lan pinanggihnå jodho íngkang saé. Aku unjal ambêgan landhúng, gèk kåyå aku iki åpå ånå wóng lanang síng sudi mêngku? Níng aku pêrcåyå yèn Gústi Allah iku ora saré, sakwijiníng dinå mêngko aku bakal kêtêmu jodhoku. Dak élíng-élíng nasibé kåncå-kåncå sak profèsiku nyatané ugå ånå wóng lanang síng gêlêm ngêpèk bojo. Mbak Éndah dipèk bojo sopír trêk lêngganané malah nyatané saiki biså uríp bagyå múlyå íng ndéså. Dhík Hèsti ugå dipèk bojo wóng lanang sanajan múng dadi mbók ênóm anangíng kabèh kêbutuhané biså dicukupi, Éndang kancaku sak kampúng ugå diwêngku wóng lanang sanajan wís rådå sêpúh yuswané nangíng nyatané gêmati bangêt malah saiki diparingi putrå. Bubar macak kåyå biyasané aku lungguhan íng têras omah, biyåså,... mancíng iwak alias nggodhå wóng lanang síng kêpéngin awaké dikêpénakaké sanajan múng sêdhélå, syúkúr yèn gêlêm nginêp sêwêngi, wah... mêsti bayaran síng dak tåmpå lumayan kanggo sangu mulíh mênyang ndéså. "Mampír Mas,"... godhaku nalikå ånå sakwènèhíng pawóngan mlaku ijèn karo miling-miling nyawang têras póndhókanku, dhèwèké mèsêm lan gêlêm mampír. "Ngunjúk mênåpå Mas?" ujarku karo nggandhèng tangané dak jak lunggúh íng sandhíngku. Wóng lanang mau manút waé. "Biyasané wóng lanang iku sênêngané ngunjúk susu yå, kópi susu åpå coklat susu?" aku sansaya wani nggodhå, lha wóng síng digodhå yå sansåyå sênêng atiné. Yå kåyå mêngkéné pênggawéyanku sabên ndinå nglayani tamu síng gêlêm mampír íng kamarku. Wêktu limang tahún uríp íng lokalisasi pancèn akèh bungah lan susahé, nangíng kêpénaké múng watês bab kadonyan, bisa cukúp sandhang lan pangan ora nyambút gawé abót, nangíng rêkasané biså-biså kêtularan pênyakit sifilis utawa AIDS lan dadi mungsuhé masarakat, amargå

dianggêp dadi sampah masyarakat síng kudu disírnakaké. Aku isíh kèlingan nalikå lokalisasi iki didhémo warga masyarakat, awakku nganti ndrêdhêg kawêdèn. "Lho kók malah ngalamún?" ujaré wóng lanang síng dadi tamuku iku ngagètaké atiku. "Ah, iyå yå bênêr ngêndikamu Mas, lha kêpriyé ora ngalamún, mbók mênåwå panjênêngan iku tamuku íng papan kéné kang pungkasan amargå sésúk aku sak kåncå kudu lungå såkå papan iki." "Ditêpungaké jênêngku Bagús sanajan rupaku ora bagús," mêngkono tamuku mau nêpúngaké. "Sunthi jênêngku Mas," aku ganti sêmaúr. Priyayiné pancèn grapyak lan akèh gunêmé, lagi têtêpungan kurang såkå limang mênít waé rasané wís biså akrab. "Aku mréné pancèn golèk kênangan kang púngkasan såkå papan lokalisasi iki, aku ngajab papan iki pancèn biså rêsík såkå tumindak maksiyat," mêngkono ujaré Mas Bagús. Sak jam luwíh aku lan Mas Bagús ngóbról ngalór ngidúl, lan pungkasané Mas Bagús pamitan arêp mulíh mênyang omahé. Dhèwèké ninggali dhuwít aku sing lumayan akèh lan njalúk jênêng lan alamat omahku síng sakbênêré. Anèng ngomah rasané kåyå dikunjåra waé, la kêpriyé ora susah, la anèng ngomah yå múng thêngúk thêngúk waé tanpå duwé gawéyan síng ngasilaké. Dhuwít cèlènganku wís wiwít nipís, rasané ati wís kêtar-kêtir, dumadakan pak pós mandhêg anèng ngarêp omah, ngêtêraké layang såkå Mas Bagús, dhúh,... bungahé ati iki, såpå ngêrti mbésúké Mas Bagús biså ngêntasaké aku såkå uríp kang nisthå iki. Layang dak bukak kanthi alón, ånå råså bungah lan ati iki tambah dêg-dêgan waé. "Dhík Sutinêm síng dak trêsnani," mak dhêg rasané atiku kaya diumbúllaké karo Mas Bagús. Pancèn jênêngku síng asli iku Sutinêm, nangíng ing lokalisasi aku nganggo jênêng "Sunthi", layang dak waca kanthi ati kang dêg-dêgan Surabaya, 12 Désèmbêr 2007 "Dhík Sutinêm síng dak trisnani" Wiwít kêtêmu karo sliramu ing papan kånå kaé, aku dadi kêpingín omah-omah karo sliramu. Bab såpå tå sliramu aku kabèh wís mangêrtèni, nangíng åpå sliramu ngêrtèni aku lan såpå tå sêjatiné aku iki? Barès waé ya dhík, aku iki wóng lanang síng ora bédå karo sliramu. Tumindak nistå lan ålå kabèh waé wís naté dak tindakaké. Nangíng aku péngín marèni kabèh mau sakdurungé kasèp. Mula yèn sliramu gêlêm dak jak uríp bêbarêngan nyabrang íng samodrå bêbrayan agúng, ayo dhík wangsulana layang iki, gêlêmå Dhík Sutinêm dak jak uríp anyar íng sakjêroníng balé somah kang rêsmi lan ayo pådhå uríp kang anyar, uríp kang kêbak laku utåmå sanajan múng uríp sarwå prasåjå, wís bèn lêlakónmu lan lêlakónku dikubúr barêng-barêng lan dilarúng íng samodra pangapurå. Aku ora njanjèkaké uríp kang moncèr kêbak kêméwahan donyå, nangíng aku pêrcåyå yèn aku karo sliramu biså uríp bagyå múlyå. Sêpisan manèh, aku ora mêkså nangíng aku têtêp nunggu walêsan layang iki bèn atiku bisa têntrêm. Såkå kåncå anyarmu síng nêmbé kasmaran.

kacu cilík wís têlês kêbês êlúhku. Kêmbang kênångå íng ngarêp omahku nyêbaraké gåndå kang arúm. alhamdulilllah pujiku marang Pangéran Kang Maha Kuwasa.. laillahaillallah. . Ora kråså.. Sunaré srêngéngé wayah ésúk íng Suråbåyå nambahi éndahíng swasånå balé somahku. bisaku múng pasrah jiwå lan rågå marang Mas Bagús. Allahuakbar. Cêpêt-cêpêt aku dandan sak pêrlu arêp ngêtêraké Panji anakku mbarêp såkå titisané Mas Bagús kang saiki makaryå dadi móntír sêpéda mótór.Bagús..

mbók mênåwå nasibé waé sing durúng apík. nangíng gagal têrús. la kók dinggo tuku móntór!. Yèn ditakoni jaré kabèh ujiané yå biså nggarap. Sanadyan bapak kêpala íng kantóré ora paríng dukå marang dhèwèké... krédit mawón.. . akèh malíng kang pådhå bêropérasi.. dêdêg piadêgé éntúk. Ora ånå liyå síng diprihatinaké. pripún nèk kulå pênjênêngan pundhútké mótór. Nanging Pak Sarmín sêmpat was-was.". sak mênika padós pêdamêlan nggíh angèl?!".. síng sêmuné kåyå nudhúh marang dhèwèké. dinggo nyukupi butúh sabên dinané waé kangèlan. papan kang kanggo jujugan malíng yå iku kantór-kantór pêmêrintahan. Pak Sarmín katón anyêl amargå sêtêngah tahún kêpungkúr kantóré yå pêrnah disatróni malíng. amargå mikír pênjaluké anaké lanang. mulå dhèwèké wís mupús. åpå kowé ki ra ngêrti. kowé kuwi nglindúr pó piyé?" . Anak lanang siji-sijiné ora tau njalúk. Parjo salah sawijiníng pêmudha kang gagah. ngrungókaké pawartå. didongakké sabên dinå yaiku anak lanang siji-sijiné. Jågå malêm kanggoné dhèwèké ora nggolèki lêmbaran rupiah.. nèk ora yå múng mênêng waé. Parjo. wís kulinå såkå cilík. lan ora mangêrtèni åpå síng nyêbabaké gagalé. sawisé lulús SMA.. kanggo sêsiríh. njalúk pisan waé dhèwèké ora biså nuruti. timbangané kulå nganggúr wóntên ndalêm. kêpingín klambi waé ora bakal nêmbúng marang wóng tuwané. Jo. yèn íng wêktu iki akèh wóng kang kélangan. kurang luwíh wís róng pulúh tahun. nangíng Pak Sarmín rumångså isín. Mbók mênåwå umuré wís kêtuwan mênåwå ngajókaké dadi pêgawai nêgêri. digadhang-gadhang lan digayúh mugå-mugå bisa mikúl dhuwúr mêndhêm jêro marang dhèwèké. Róng ndinå kêpungkúr Parjo sêmpat ngómóng marang bapaké. nangíng ngiras pantês kanggo tirakat. Parjo pancèn arang nêmbúng njalúk marang wóng tuwané. Róng ndinå iki Pak Sarmín ora doyan mangan. ujian fisik yå biså. "Pak. Mulå ora maido yèn duwé pêpinginan dadi pulisi. hasilé rak sagêd kanggé ngangsúr. "Jo. lan praupané ya ora pati nguciwani. Parjo wís nyobå ndhaftar dadi pulisi kapíng pindho. Sak liyané omahomah biasa.. Pak Sarmín anggóné jågå malêm íng salah sawijiné kantór pêmêrintahan wís sawêtårå suwé. mêngké kula tak ngojèk.. Nèk ditukókné yå diênggo. Anak lanang síng didåmå-dåmå. Åpå manèh dhèwèké kudu ngadhêpi pitakóné bapak-bapak såkå kêpulisian.Dúrjånå Pak Sarmín katón gêtêm-gêtêm.. mêlèk wêngi. "Nggíh sampún..

yå opêrasinya pårå pêncuri itu." "Mo. Karmo gúr njêgègès.. wóng aku gúr mèlu-mèlu koran kaé kók! Níng tênan lho Mas. iki malah tambah nêmên.. Sampéyan niku pripún tho Mas. êmbúh Mas. Miturút piwulang Jåwå. cah nèk ra tau mangan sêkolahan yå kåyå kowé kuwi." Sarmo njawab karo nyêngèngès.. hé. "Mas.. Biså ugå yå amarga pêngarúh ngimpiné dhèk wingi bêngi. Parjo katón nyêdhaki bapaké karo nggawa bungkusan. "Pún dangu.. lé mu sinau bahasa Indonésia ki nèngêndi to Mo. Hari ini sêbêlah barat. Mo. sungguh têrlalu!" Karmo nirókaké gayané salah sawijiné pêran ing sinêtrón Êntóng. anu. ati-ati lho Mas. lha wóng kêmarin kan kantóré Mas Sarmín baru dapat kiriman lima sèt kómputêr lêngkap. "Coba bayangkan dalam satu bulan saja di sêkitar kita ini sudah têrjadi lima kali pêncurian dan anèhnya sêpêrti di jadwal. Lík? Niki kula tumbaské gorèngan... jan blas ora ånå síng ngêrti siji-sijia.. alah Mo. nèk tak takóni jaré yå múng bísnís kêmbang karo kancané.. wah uédan tênan... adiné lanang Pak Sarmín nyêdhaki lungguhé Pak Sarmín têrús ngómóng kanthi sora lan sêmangat makantar-kantar. têrús aku kón ngåpå?" sêmauré Pak Sarmín. wóng yakin kók limangatús pêrsèn. kónmutêr ki bèn mumêt på?! Síng bênêr ki kómputêr. síng di jikúk åpå ya. Apa polisi tidak bêrtindak yå Mas?! Wah. mêrajaléla ki åpå cobå?". Mo.. nèk ora salah jênêngé cé." . gèk ngêrti marang wóngtuwå.... mumpúng taksíh angêt. dua hari kêmudian timúr. síng jênêngé Jêmani karo Gêlómbang Cinta åpå piyé? Aku ra pati mudhêng. Mas Sarmín.. rikålå wêktu ngasar Karmo. malíng-malíng wís mêrajaléla manèh. soalé síng diarah sakiki kantór-kantór manèh. Lha wóng kowé kuwi gúr lulusan kathók cêndhak waé kók kêmaki!" Durúng suwé anggóné pådå rêmbugan. pé. éh. . u..... Ngimpi síng kanggoné wóng-wóng jaman ndhisik ånå sasmita síng ora bêcík. TO kuwi åpå tó?" "Wah Mas Sarmín ki kurang gaúl tênan... têrús sêlatan.Têlúng sasi wís mlaku. isané ya nyêlêri rókóké bapaké! Parjo ki sakiki kêrja nènggêndi ta..... dadi nèk ómóng ora ngisin-isini.... pasti mêréka sudah tahu.. rêmêné bapak!" Parjo ngulúngaké rókók marang bapaké... Ngrungókké sindhirané kakangé. "Lho.. ngimpiné ånå pérangan wêngi kang diarani puspåtajêm. "Iyå.. aku ngêrti. "Hé. "Wah kowé kalêbu wóng síng untúng. "Kowé kuwi ómóngan nyêlót ra nggênah.. Saya yakin lima ratús pêrsèn kalau sêbêntar lagi pasti mênjadi TO-nya para pêncuri itu!". "O. kuwi lho. utara. Lha aku iki anak papat.. sakiki wis wiwít akèh pêncurian. Mas! Anak múng siji. kåyå têlúng sasi kêpungkúr. malah têrús nêrangaké nganggo bahasa Indonésia.. Åpå manèh nukókké rókók. biasané njikúk kónmutér. TO itu singkatan dari Targèt Opêrasi!! you know?!." "Mbók nèk ra mudhêng ki takón sík. Mo! Ómóng kók pathing pêcóthót.... mbók nyêbút... tansah was-was ora ånå jalarané. Niki Pak kula tumbaské sês.. Mas?" "Ora kêrjå åpå-åpå.." Wiwít soré råså atiné Pak Sarmín ora kêpénak. Karmo njawab pitakóné ponakané térús nyaút témpé gorèng lan lómbók rawít..

" ngono sêmauré bojoné rikålå dicêritani ngimpiné. sikilé kåyå dipaku nèng njogan. Sawisé cêdhak. malíng saiki pancèn pintêr-pintêr tênan. Pak Sarmín ngimpi yèn untu nduwúr pathal siji. pawóngan síng isíh ånå njåbå kagèt têrús mlayu sipat kupíng. Pak Sarmín mangkat mênyang kantór nindakaké pakaryané jågå malêm. topèngé pawongan mau dibukak. amargo ditutupi nganggo topèng. lan njêbabah ånå têras. rikåla mlayu mêtu dhadhané diantêm nganggo kayu sikíl kursi.. lha wóng ruangan ånå kunciné kók biså dibukak kanthi gampang. Nyumurupi síng digêbúg ambrúk. sajaké nyubriyani. têrús dhèwèké ndhêdhêpi. Parjo!". Pak Sarmín katón gêmêtêr. Pak Sarmín sémapút. "Pak. Diwanèk-wanèkké. "blukk!!!" tanpa sambat sak nalikå klêngêr. "Lho. lha wóng ngimpi kuwi kêmbangé wóng turu.miturút pårå pinisêpúh biyasané bakal numusi.... Sakwisé gêmêtêré rådå mêndha. "Arêp dhå ngåpå kuwi???". Krungu suarané Pak Sarmín.. Pak Sarmín gumún. kók kowé. Pak Sarmín nyaút kayu póthólan sikíl kursi. Kirå-kirå jam sêtêngah siji bêngi Pak Sarmín wêrúh klébaté wóng loro kang nuju marang ruang kómputêr.. nyêdhaki wóng loro kang mbukak ruang kómputêr. katón ngós-ngósan. Nyumurupi ruang kómputêr kasíl dibukak.. mbók rasah digagas. . têrús ndhéprók ånå cêdhakké pawóngan mau. Pak Sarmín tambah gêmêtêr. émané praupané wóng loro mau ora katon. Luwih kagèt pawóngan síng isíh ånå njêro. dadi kagèté wóng sakklórón mau. Udåkårå jam wolu bêngi. Pak Sarmín nggêtak sak rosané..

wiwít cilík angèl mangan. Kamångkå sêjatiné sênajan múng saklêpasan. Mbah. ngringkêsi jarít-jarít rêgêt.. bojoné Nuníng. dadi ora kalah dhuwúr karo sabarakané. Mbah Tiah. Asíh diawé Sutar. Asíh ora nêrúsaké anggóné mbilasi. Dhík?" Warsi. Dhèwèké kulinå nyidat dalan liwat kêbóné Mbah Tiah sabên arêp blånjå nèng pracangané Supi." sambaté Asíh mêruhi kahanan iku. Jaréné kêna gêjala strok. Wayah ngéné iki lagi sêpisêpiné swasånå. Pådhå-pådhå wóng wadón síng wís ngrasakaké babaran. Munah lan Lastri têrús mårå. Kèlingan panjaluké anaké kuwi. tangga pas kidulé. nalika ngrêsiki gêtíh babaran iku Asíh kèlingan lêlakón síng wís mungkúr. Wêktu Nuníng isíh duwé anak siji lan . "Aku gawèkna kolak yå. Wóng wadón tuwa iku tumandhang tanpå kakèhan ómóng. Asíh mlaku rikat mlêbu omah. Tulúng sampéyan ingúk. "Andúm gawé nggíh. Mumpúng isíh ésok gagé ngadêg saprêlu blånjå kanggo gawé kolak. Awaké cilík. sadurungé mangkat sêkolah. Mak. Íng sêlané sikíl ånå bayi abang gupak gêtíh síng nangís kêjêr. Ora suwé såkå têkané Mbah Tiah. diganti banyu rêsík kanggo mbilasi. Mulå Asíh kêrêp nuruti yèn Ranti njalúk digawèkaké panganan. Awaké Nuníng disékå banyu angêt nganti rêsík. arúh-arúh. síng ånå ngomah iwut nandhangi pêgawéan omah. Asíh nyabrang. "Bèn ndang rêsík. Dhé War." múng kuwi síng mêtu såkå lambéné Asíh sinambi masang stagèn ing wêtêngé Nuníng." Tanpå takón-takón manèh. "Yu Síh ki lho olèhé dhókóh. "Mandhêgå dhisík Yu Síh. Ranti. Nêngahnêngahi mbilasi. Mbah?" takóné Asíh." "Èntên nåpå." mêngkono panjaluké. Tujuné kók isíh gêlêm módót. Íng salah sijiné kamar. "Nuning kayané arêp babaran. Asíh bangêt trênyúh ndulu kahanan síng ånå ngarêpé. ragilé kuwi. njúr iwut nggódhóg banyu. Asíh kèlingan wêlingé ragilé mau ésok. Lagi waé têkan sabrang dalan. Lastri kåndhå yèn wís kóngkónan ipéné supåyå ngaturi bidhan ugå njujuli Kandar. Kåyå nyang anaké waé. "Gústi. Asíh ngopèni síng bubar babaran. "Têng nggéné Supi. Tansåyå rikat barêng krungu tangisé bayi." sauré Asíh tanpå mandhêg. dudå tanggané síng taún-taún pungkasan iki wís katón ora sigrak. Nuníng. blånjå." ujaré Asíh. Mêrgå síng sêkolah lan kêrjå wís pådhå mangkat." wangsulané Asíh cêkak. "Iyå. Asíh nolèh nalikå ånå wóng liya mlêbu kamar iku..Gêlå Asih unjal ambêgan barêng kumbahan síng pungkasan rampúng diucêk. Bayi síng isíh jangkêp karo ari-ariné énggal diupåkårå sabisabisané. Sabún buthêk tilas kumbahan disuntak. ontang-antingé Sutar kuwi nggléthak ånå ambèn kanthi dlèwèran kringêt lan êlúh. "Arêp nyang êndi." kandhané Lastri síng ngréwangi Asíh.

"Wís. Mugå-mugå tanpå ngombé puyêr iki untumu biså mari. "Kandhané Bapaké Yono. Bidan iku njúr ngêthók pusêré bayi. Dhé Síh puyêré. Bojoné Asíh múng trimå kêmu godhógan banyu surúh síng ditambahi uyah sithík. Mbak Nuníng. bayi anaké Nuníng kêpêkså langsúng digêdhóng. Patmi têkå bêbarêngan karo Bu Wulan. Suwé sawisé ibu lan bayiné diupåkårå." Nuníng kêråntå-råntå. Síng diundhåmåné ora mangsuli. Mula Nuníng wani nêmbúng utang dhuwit. wóng . Barêng wís ora isi bayi. Nganti saiki untuné malah wís ora kumat manèh. Jèngkèl síng dirasakaké Asíh nyang Nuníng wis sudå. ujug-ujug lèrèn såkå pêgawéané ånå kuthå.. Prancangané Nuníng kukút. uripé Nuníng tansåyå mulúr malah rêkåså. Dhé Síh. Ånå síng budal nyusúl manèh. Bojoné síng nalikå mantèn anyar bral-bról akèh dhuwít. Mbak. Anggón-anggóné nganti bêkakas njêro omah kadól diijólaké butúh. Awaké síng bangêt kuru nyêbabaké wêtêngé ora katón gêdhi. Mångkå pasar iku ora adóh. Nuníng isíh duwé tinggalan dhuwít lan anggón-anggón cukúp såkå swargi ibuné. "Mas Kandar mbotên purún ngakèni nèk niki yogané kók. Pak. durúng kêsandhúng rêkasané!" Asíh ngundhåmånå. wêtêng iku kaya kêlèt gêgêr. Asíh malih ora ngarêp-arêp dhuwité.. Dadi tumbal gêni pawón síng mramóng. Kandar pungkasané múng biså dadi mantri pasar. bidhan déså." nêsuné Asíh durúng sudå wêktu têkan omah. Nuníng njúr bribík-bribík gawé pracangan. Isíh ånå síng mårå nèng omahé Sutar. bayiné Nuníng lair kanthi ora kurang sawiji åpå. "Orané tå. Bocah síng dikóngkón kêlakón nggåwå puyêr lan ómóng yèn tukuné nèng nggóné Nuníng. Wêrúh kahanan síng kåyå ngånå. Duwé anak loro. Awaké Nuníng tansåyå kuru. Asíh ora biså ngampêt nêsuné.panguripané durúng rêkåså kåyå saiki. diutangi puyêr siji aé muni êntèk barêng tuku kók têrus ånå. Kandar dhéwé ora mbudidya golèk tambahan pamêtu liyané malah sók kèli ombyaké togêl. bapaké bayi mêksa durúng têkå. Apamanéh mèh sabên uwóng ngêrti yèn utangé Nuníng nganti têkan ngêndi-êndi. Mêrgå ora ånå pasêdiyan wêdak bayi åpådéné lêngå têlón. ora ngêrti mêrgå åpå. Tujuné Gústi Kang Maha Kuwasa isíh paring wêlas. ora usah diombé. Urípmu kuwi durúng suwé. Asíh isíh élíng nalikå dhèwèké mlaku rikat mênyang pracangané Nuníng saprêlu utang puyêr sakbungkús síng diajab bisa nyudå lårå untu síng disandhang bojoné. Déníng bidhan têrús didusi sisan. Kajåbå omah síng wís tumåtå. Katón luwíh tuwå tinimbang umuré. Asíh babar pisan ora ngira yèn bobotané Nuníng wis tuwå. Yónó lan Titin. Pêgawéan síng dilakóni múng sêtêngah dinå kuwi ora bisa nyukupi butúh sabên dinå. Sing ditakóni bali dlèwèran luhé. "Têlas. Sênajan lair såkå ibu kang ora kêrumat awaké. nalikå mbóbót síng kèri iki sampéyan åpå ora disênêngi Kandar?" takóné Asíh ati-ati. Asíh têrús kóngkónan anaké tanggané supåyå nukókaké puyêr." kandhané Nuníng. Umpåmå mlaku waé kuduné wís têkan. Puyêr siji kuwi ora sidå diombé bojoné. Anggêr ditagíh pijêr sêmåyå. "Kók apík kowé.

tindhak griya kulå. Têkan ngarêp omahé Warsi. "Aku ora krungu é Dhik. Kabèh wís biså nglênggånå yèn bayi kang nêmbé lair iku ora dibrókóhi kåyå adat ing déså kånå. Ora ngatónaké rasané. Jan jêblès bapaké. Mokal mênåwå Warsi nganti ora ngêrti yèn Nuníng babaran. "Têrosé yogané Bapak. Múng mbatín yèn simbók karo anak kók pådhå waé. Dhé Sih." Síng krungu nganti sawêtårå ora biså ngucap. "Sawangên tå. Bu. "Kandar dhéwé kók. kulå ngantós sumpah-sumpah yèn pancèn iki yogané Bapak kêrså né mbótên sisah lair. Dhúk. Ayu blóngór. Durúng nganti sêpasar. Mêsakakên mênawi gadhah mómóngan malíh. wóntén nåpå?" "Mbók bilih mangké Mbak Nuníng badhé suntík KB lan mbótên gadhah dhuwít. Yu Síh. "Sampéyan sêbút Mbah. Dhé.mêsthi ditókakên wontên njawi kók sagêd ngandhút. Bu. Asíh lan Mbah Tiah tumandang nggêntèni tanggúng jawabé bapaké bayi. "Dhé War. Nêrúsaké nggawé jênang abang jênang sêngkålå." wangsulané Warsi. "Nyuwún pangapuntên sadèrèngipún nggíh. Gèk tånggå síng mårå ugå akèh." ora nganggo ditakoni. Pisan iki wóng-wóng síng ånå kånå njalúk tulúng RT supåyå marani Kandar. Asíh mulih bêbarêngan karo tånggå liyané. Ora sidå blånjå mêrgå wis kawanên. måråtuwané Nuníng. Pancèn wís sawêtårå suwé måråtuwå lan mantu iku anggoné ora cócók." têmbungé Asíh nglancangi.. Síng pådhå réwang isíh durúng bali. ora ånå síng kêna dipilíh. Rampúng kabèh síng kudu ditandangi ånå omahé Nuníng." "Lha nèk ora ngakoni kuwi rumangsané Kandar iki anaké såpå?" gênti Mbah Tiah síng ndhêdês karo srêngên." kandhané Nuning. Kêbênêran wóngé nolèh barêng ngêrti klébaté." pakóné Asíh kanthi sarèh. Bu. Omahé Nuníng isíh biså disawang cêthå såkå omahé Warsi. ngrêsiki ari-ari." Sawisé ngêrti yèn mangkono kêlakuané Kandar. "Nggíh. kulå mbótên kawratan. Mbak Nuníng. Síng ngêpèk sêduluré Sari síng wís suwé omah-omah níng durúng duwé mómóngan lan manggón ånå kuthå. njênêngan suntik mawón nggih. Asíh uga éthók-éthók ora ngêrti bab ora cócóké Nuníng lan Warsi. "Putu sampéyan síng nêmbé lair niki èstri. Kandar mêkså durúng ngatónaké irungé." . . Nyatané RT kuwagang nggåwå mulíh Kandar. Asíh wêrúh síng duwé omah lagi dóndóm cêdhak lawang. gèk anakmu iki nggåwå rupané såpå? Wóng jênah jèblês Kandar ngånå lho!" Mbah Tiah mbukani ómóng." kandhané Asíh nèng Bu bidhan." Asíh njúr bablas mulíh. kulå wau sampéyan takèni mungêl badhé blanja. nglêgakaké. "Karomanèh åpå Bapakmu wís mingêr yèn tumindak ngono nèng kowé." wangsulané bidhan ayu iku. mêcah sêpiné kamar. kulå badhé matúr. Ora ngêntèni tanggêpané Warsi. "Matur nuwún. Wóng kawóntênané nggíh kadós ngatên. Nganti síng nusúl wís ngayahi pêgawéané manèh. tulúng sampéyan tumbasakên wêdhak bayi lan minyak têlón. "Nggih. "Mas Kandar. Mbak Nuníng babaran. Lagi mathúk lawang wís dipapag Asíh. Asíh krungu yèn bayi wadón anaké Nuníng iku arêp diwènèhaké uwóng. Asíh sêngaja muni. Tibané mbótên sidå. "Mênawi ngêrsakakên suntík mangga mawón. mêngké yèn èntên napa-napané kêrsané bapaké bayi niki síng nanggúng." ujaré Asíh gêtêm-gêtêm. Asíh ora ngêrti sêbab síng sabênêré..

Sadurungé babaran kaé. Asíh wêrúh Nuníng lan Kandar gojèg nèng iringan omah. Asíh malah gêlå." kandhané Sari dåwå nèng Asíh sing nlêsíh kabar mau. Wóng loro katón rukún sajak wís nglalèkaké kêdadéyankêdadéyan sadurungé. Ora nganti sêwulan. nalika anggóné mélu lårå ati mêrga wêrúh pokalé Kandar isíh dirasakaké. Aku krungu têrus crita nyang sêduluré bojoku síng tau rasan-rasan arêp golèk anak pupón. . Mulå yå têrús digêlêmi déníng sêduluré bojoku. Golèké síng cêthå wóng tuwané sakêlórón.biyèn síng tåwå-tåwå mbókmênåwå ånå wóng síng gêlêm ngêpèk anaké. Bubar sêpasar anaké Nuníng digåwå wóng síng ngadopsi. Åpåmanèh sawisé ngêrti ing sasi-sasi sabanjuré Nuning ora mårå suntik KB nèng Bidan Wulan.

dhèwèké mêsthi nglipúr aku. Kanthi ènthèng aku ngómóng "Síng sèkêt èwu kanggo sliramu!" Kamångkå duwit kuwi babar blas ora ånå! Lha mbók sêkêthíp tå yèn aku duwé. "Sabar Mas. bangêt olèhé mbutúhaké duit kanggo biaya uríp. aku rumångså móngkók bangêt marang bojoku kinasih. yèn bar waé aku nggóróhi wóng síng wís róng taún uríp barêng. kêjåbå aku pancèn ora kêpéngín yèn dhèwèké kuciwå. Biaya kóntrakan omah íng Bandúng. duwít kanggo tuku susu lan bubúr. wís kaping 62 aku ngapusi wóng síng palíng dak trêsnani wiwít aku ngikrarké janji uríp bêbrayan karo dhèwèké róng tahún kêpungkúr. aku kudu góróh manèh. sésúk bakal dak kirimké kanggo sliramu síng sèkêt èwu". yèn ora gêlêm dipindhah mênyang kantór cabang íng luar Jawa. Tanpa kêndhat. Lêmbaga bimbingan bêlajar panggónanku ngupåyå panguripan ngrampingaké staf pêngajaré. Aku wís éntúk gawéyan ing kutha Bêngawan iki. Saktêmêné ora ånå maksúd góróh.. Insya Allah bakal ånå dalan kanggo luwar saka kahanan iki". nalikå kuwi atiku rêmúk tênan... Awan iki aku nampa manèh SMS såkå Núr síng numpang mlêbu íng hp-né kancaku jaga . Édan! Aku tégå nggóróhi bojoku manèh. dhèwèké rúng tau-tauné góróh marang awakku. Saiki Mas durúng bisa mêtu såkå gêdhúng paméran buku". nêrúsaké coass-é kanggo nggayúh gêlar dhóktêr. Ya êmbúh. Aku lan Núr dadi mantèn róng tahún kêpungkúr. Kamångkå mau bêngi aku ugå wis ngapusi dhèwèké "Dík. sakwisé dhèwèké diwisudhå. iki laku góróhku síng kaping sêwidak loro. Biaya síng dibutuhké samsåyå gêdhé. Núrsista. Aku élíng. Iyo. Ora ånå masalah abót síng dak adhêpi.. Íng tahún sêpisanan sakwisé mantènan kråså adhêm-ayêm. síng pêntíng Mas usaha. Oh. Lan aku klêbu téntór síng kudu mêtu. cah ayu.. Mas ånå duwít sêwidak èwu. mêngko jam sêpulúh dhuwité dak kirimké. Anakku síng nêdhêng lucu-lucuné mêsthi butúh pangan lan susu kang cukúp kanggo pêrtumbuhan badané. "Dhík. síng sêmpat mandhêg karånå dhèwèké babaran. Miturút pétúngku. Masalah têkå sakwisé pitúng sasi kêlairané anakku. Aku bingúng lan atiku kråså kêlårå-lårå nalikå kêlingan Núr lan anakku síng saiki adóh saka papan panggónanku iki. Núrsita. sanajan múng dadi guru téntór ing sakwijiníng lêmbaga bimbingan bêlajar. Éwå sêmånå.Góróh Ésúk iki aku sêdhih manèh.. Déné Núr mapan ing Bandúng. Saolé. kênèng åpå anggêr dhèwèké takón. Dak akóni. nggaji pêmbantu síng njågå anakku nalikå Núr coass íng rumah sakít. biaya mangan. ora salah aku kêtêmu lan uríp bêbrayan karo sliramu. Sopo manèh yèn dudu bojoku. Dhèwèké takón åpå aku wís biså kirim dhuwit kanggo biaya uríp dhèwèké ing Bandúng. lan biaya liya liyané nyêbabké sirahku krasa mumêt. kuwi alêsanku nalikå Núr télpon ésúk mau. kanthi ènthèng aku ngétókké janji lan ngómóng góróh.

Nangíng. sliramu nggadhèknå dhisík cincin kawiné awakké dhéwé. bojomu síng wís kapíng sêwidak loro kawít awaké dhéwé nikah. susu kanggo anakku ugå wís êntèk wít wingi ésúk. . Aku ngêrti yèn dinå iki dhèwèké babar blas wís ora nyêkêl duwit. cukúp kanggo ngêyêm-yêmi lan nyênêngké anakku sésúk-ésúk. wís tégå góróh marang sliramu.Mas janji. aku biså ora góróh manèh marang bojo lan anakku. Alhamdulillah. Mau bêngi Nur ugå ngómóng. kanthi ati abót aku mbalêsi SMS-é bojoku. aku têtêp ora nggubris. Pak Amír wis rawúh barêng karo Hasan síng bakal nggantèni shif jågå stand bêngi iki.. Mas Wawan wóntên? Badhé nyuwún pírså. Sak ora-orané sêwêngi iki. Sakíng sêdhihku lan karånå kêntèkan akal.. ora krasa lúhku tumètès. minggu ngarêp. Aku janji. Núr. Siji-sijiné dalan.apuranên aku yå. sing gêdhé pangapuramu yå. Sésúk. ora nganti sêpulúh mênít dhuwít iki bakal êntèk diblanjakaké. Têlúngatús pitúngpulúh limå èwu.. sésúk bakal dak têbús. cah ayu."Dhík. mênapa artané sampún dikirím?" Maca SMS kuwi. Sanajan aku yakin. têkan wêktu iki Mas durúng biså kirim duwít karånå durúng nåmpå bayaran jågå stand." Jam lima soré.. "Sakwisé ruwêt rêntêng. "Pak Joko. Aku pêrcaya marang firman Allah ing Al-Qur'an. yèn bêrasé wís êntèk. Bakal dak suwún jatahku jågå stand buku iki kawít róng dinå kêpungkúr.. kabèh dak pasrah-sumarahké marang Gusti Allah. bakal dak blakakké kabèh laku góróhku marang sliramu lan anakké dhéwé.stand.. dhuwít iki bakal dak transfêr. Mishbah." Pêrih bangêt ati iki mbayangaké piyé anak lan bojoku síng saiki mêsthi lagi kêsusahan. bakal ånå pêpadhang lan dalan kang gampang.

Sênajan abót nyang ati. Nangíng piyé manèh. kita iki sênasíb lan sêpêrjuangan. Asmané Bu Tutik. ijazahmu luwi rak såkå IKIP. sanajan guru bantu. Mula kabèh kudu mlêbu anggota. Isíh kênyå sanajan umuré wís kêpala têlu. wóng jênêngé pacar waé durúng duwé. guru SMP. Sêtahún anggónku dadi guru. Malah adané kåncå-kåncå pårå guru bantu nggawé paguyuban. Mêsthi waé wis kumpúl kåncå akèh. Kåncå guru mêsthi yå akèh. Sawijiníng dina dhèwèké ngêndikå yèn arêp njagóng.. nangíng barêng tak lakóni kanthi sênêng. nangíng ora ånå síng ngêtêrké. kåncå akèh.Guru Sêjatinê aku ora pati srêg dadi guru. Iki kanggo kêpêntingan bêrsama "mêngkono pêmbukané kåncå guru síng nduwé karêp gawé paguyuban. Yèn biså yå mobil. kakangmasku síng sijiné guru SMK. Lan kanthi prasaja dhèwèké njalúk marang aku supaya gêlêm ngêtêraké. Tansah kèlingan nangíng kudu biså dilalèkaké. Ånå crita síng nggarês nyang ati. Jaréné dadi guru favorit. pas ånå lówóngan dadi guru kóntrak utåwå guru bantu. kåyå olèh dalan anggóné ngrumpyúng aku. "Sêdulúr sêdulúr. mbakyuku bojoné kêpala sêkolah SMP. karo mèsêm. Jalaran aku iki guru. Ya guru SD. lan guru têladan. Pancèn aku durúng duwé sisihan. nangíng isíh katón kaya umur kur-kuran. Pilíh wóng síng nduwé sêpédha mótór síng apík. sampun dangu ngastó wóntên mriki? Lajêng dóspundi nggíh dadi guru síng apík. nangíng síng gêlêm cêdhak utåwå gêlêm tak ajak ómóng-ómóng bab pêngalaman dadi guru ora akèh. bênêr lan pas niku?" pitakónku. "Bu. jêbúl dadi guru kuwi nyênêngké. Yèn ånå åpå-åpå aku takón lan nyuwún pitudúh. månggå dadi kêtua lan pêngurús liyané. Aku dadi wêdi. Mulå yèn kita rukún. Yèn wís ngono kuwi lan kêbênêran kabèh sêdulúr nglumpúk. Yèn wís rampúng êmbúh bakalé piyé durúng ngêrti. síng rumångså biså. guru SMA lan guru SMK. Olèhé arêp golèk pacar waé carané piyé? Saiki yèn ora numpak pit móntór sing apík. Lho pancèn yå anyar níng wís dadi guru yå kåyå nèk praktèk biyèn nalikå kuliyah kaé lho Pak. "Múl. Sidané aku kêpêkså nglamar guru. Yèn ngèlmumu ora kók gunakaké têrús piyé?" ngêndikané Bapak. kompak mênåwå ånå åpå-åpå. anggotané cacahé satús sèkêt guru såkå sadhêngah tataran. bisa ngurús kanthi cêthå lan tumåtå. cah wadón nolèh waé êmóh. "Ah panjênêngan ki kåyå cah anyar waé. lan mêsthi waé siswå síng akèh. Wóngtuwaku guru. Aku ya múng mênêng. "Pak kêrså nulungi aku tå? Aku ki arêp njagóng. nangíng ora ånå . masku dhosèn. Sabên dina anané múng kumpúl wóng akèh." mêngkono wangsulané. banjúr aku síng ragíl ya kudu dadi guru. Kabèh guru kóntrak. Kabèh pådhå sarujúk. Yèn istilahé sing ngêtrèn jaréné mindhêr. suwéné têlúng tahún. Sabanjuré katón rumakêt. Lha yèn ora gêlêm mulang trús arêp nyambút gawé åpå? Olèhku ngragati kowé ora sithík.

mulå ora ngêrti kahanan. "Lho njênêngan ki piyé tå. Malah aku ngêsír murid waé lupút. "Ah ya sory. Kuwi pókók sing kudu dipêrjuangké sampai kapanpun. gawéyanmu múng pacaran. Sêbab jronéng rapat pêngurús kabèh wís pådhå sêtuju. "Piyé jaré arêp dhémo. "Lha têrús mêngko yèn ditolak.síng ngêtêraké. Jalaran iki mau ndulu pêngalamané pårå tênaga kóntrak síng biyèn. Ora susah tèsting manèh." kandhané Karnó kåyå pêmimpín síng durúng naté dadi. Síng dadi anggota ki rak Panjênêngan dudu aku. nangíng aku ki yå múng mulang tók. Cah bagús Bénto Radèn Múl. lan têrús nyang balaikota. Têkan dinå sing wís disarujúké kabèh guru bantu nglumpúk ing lapangan. Kanthi pêrcåyå diri lan kapitayan síng wís kêplêng. Ngêrti ta kowé. Pókóké ngéné. kapan. såpå síng ngêndikå. bakal nêmahi cilåkå. Yèn ånå sétan liwat. Lan uga Bu Tutik yå ora naté nolak ómóngané kåncå-kåncå. Mósók sarjana kók ra mudhêngan ki piyé. Wís kêbacút dadi guru kók ora jêlas nasibé. Ora pacaran kaya ómóngané wóng. "Ra guyón Mul. akèh síng strès ånå síng édan. Sanajan múng njagóng. ngómóngmu dadi tênanan. Aku múng krungu såkå kåncå. malah têrús móyóki aku. Awaké dhéwé ki kóntrak. nangíng kabèh pådhå ngêrti. Sésúk Minggu kuwi rapat umúm. "Wèh kåyå nêrangké cah èsdé waé kók. "Iya ya aku mudhêng. Ya kuwi usulan. Nuwún ya Bu diparingi ngêrti. Aku tak nggolèki kåncå liyané" wangsulanku cêkak karo klincutan. Sabanjuré pêmêrintah supåyå gêlêm ngangkat awakké dhéwé yå kabèh guru bantu dadi pêgawé négri." ngono wangsulané karo mêncêrêng. "Pak Múl. Sébab nyatané kan isíh mbutúhaké tå síng jênêngé guru. Mulang yo ora. Ngurús nasíb. "Wah kowé kuwi jan bénto tênan. Banjúr nggawé cårå. rungókna yå."Åpå yå tå Bu. . Kêjåbå siswå liya sêkolah sak karêpmu. ora ngêrti pêrkêmbangan. kêkarêpan lan tuntutan. nyang ngêndi Kar?" pitakónku nalikó kêtêmu Karnó kåncå kuliyah biyèn. Sêpisan nyang kantór P dan K." wangsulanku karo ngguyu. têrús piyé?" aku malah gênti takón. jaré kåncå-kåncå guru bantu pådhå arêp dhémonstrasi nyang kantór? Bênêr?" mêngkono pitakoné Bu Tutik. Aku kók ya bodho bangêt. Mbók unèkké åpå waé aku gêlêm. kapan. Síng durúng mudhêng arêp usúl piyé têrús nuntút piyé?" pitakónku manèh. yå kudu têrús. Tau tå ånå kamra kóntrak. tulúng Pak yå?" mêngkono kandhané Bu Tutik. Kabèh lumaku têrús tanpå ånå bab síng mênjilå. dibubarké lan dikón nggawé pêrnyataan piyé?" "Ngéné ya cah bagús bénto. "Wah ngapuntên Bu. sêbab biyèn yå wis tèsting. nggawé syarat. Pókóké ra ngrêmbúg bab ngono kuwi. Sanajan batinku ora nangíng nyatané mêngkono. nangíng ugå ora ngiyani. lan aku malah rådå kagèt. Loro sowan pårå wakíl rakyat. Sêbab awaké dhéwé iki wís mèh êntèk kontraké åpå têrús kón nganggúr manèh." Kandané Karnó makantar kantar. Nganggo sêragamé guru. Hahaha. Sirikané guru yèn tumindaké kåyå mêngkono. lan tênané kêpriyé programé åpå yå kuduné Njênêngan síng nlusúr"." Karnó såyå mêncêrêng kåyå biasané. Sidané aku nggolèki kåncå síng pådhå nasibé. súk Sêlåså aku karo kåncå-kåncå arêp nggrudúg têlúng panggónan. jaréné aku pacaran karo Bu Tutik. banjúr bubar. Dhasar bénto Múl. kabèh kudu têkå.

Kabèh múng pådhå mênêng lan ndómblóng." mêngkono pidhatoné Képala Dinas P dan K. Sawêtara sêpulúh mênít ora ånå síng mangsuli. Wéktu iki ånå sapérangan nêgårå Indonésia síng lagi nandhang sungkåwå. Kêpala Dinas mlêbu kantóré manèh. lan kåncå kåncå bubaran tanpå swårå tanpå pamít. aku wís ngêrti åpå síng kók karêpké. . njúr karêpé dhéwé ora ngêrti kahanané bångså. Ora ånå síng bisa ómóng. Dupèh sarjana. Ééé kók yå kêbangêtén. iki nasibku. "Ooh guru. Mulå gandhèng kabèh wís pådhå ngêrti. Nangíng kabèh kudu pådhå ngêrti lan kuduné wís ngêrti.kabèh budhal nyang kantór P dan K." Múng kuwi batinku. liyå dinå waé bakal tak sêngkuyúng åpå síng dadi karêpmu. yaiku kêpada gêmpa lan banjír sarta tanah lóngsór. nangíng yèn diunékaké aku jané yå sêrík. "Sêdulúr-sêdulúr. Liyané pådhå sêngsårå malah nyaru wuwús njalúk wêrnå wêrnå. Aku iki pancèn sarjana.

Anaké sing nomêr loro durúng suwé iki ugå mati. Pucêt lan lêncu kåyå ora duwé gêtih. aku kêpéngín bêbarêngan lungå mênyang pantai." Rêmbulan nyénggól tanganku karo nuduhaké wóh apêl.. ayu lan manís bangêt. "Mêsthi kåyå mangkono wangsulanmu. Déné anaké nandhang tumór ganas íng sirah. généyå aku ciniptå sarwå ringkíh? "Hayo. Ngêrti ora. Åpå kirå-kirå síng pådhå ditindakaké wêktu iki. dêmam bêrdarah. jênêngé Rudi." têmbúngku alón. Gawang-gawang pasuryané mitra-mitraku ngéglå manèh. "Tênan?" Mripaté sing éndah katón tansåyå blalak-blalak. Ngêrêsing lêlakón lan sêsanggan uríp ndadèkaké mitra-mitraku katrêm ing panandhang. Miskan wís omah-omah lan wís duwé anak siji. Sawisé nglairaké anaké. "Múng siji?". Pisan iki kowé kudu biså ngêntékaké apêl iki". "Kêpiyé? Biså åpå ora?" "Êmbúh. Mbókmênawa sawijiníng wêktu mêngko aku ora bisa nyandhêt anggóné arêp oncat ninggal ragaku." Rêmbulan wís ånå sandhingku. Íng batin aku múng biså prihatin. aku ngajab mugå sansåyå apík. "Mbókmênåwå.. "Åpå síng biså dåktindåkåké kånggo kowé dinå iki. Aku múng biså turu salawasé uríp. "Mbókmênåwå biså. bojoné Miskan dadi lara-laranên. tanpå duwé dåyå åpå-åpå. Kadhangkålå aku duwé panyakråbåwa mênåwå satêmêné dhèwèké wís bósên karo aku lan kahananku. Ora bédå karo aku. Tangané kang alús wís ngranggèh ladíng síng ånå méjå lan kanthi trampíl ngóncèki wóh apêl.. aku ora ngêrti..Skètsa Klawu Gawang-gawang katón pasuryané mitra-mitraku." wangsulanku. aku kêpéngín gawé patúng såkå wêdhi!" panyawangé nrawang adóh. Kèlingan lêlakóné salah sijiné mitraku." Rêmbulan katón kuciwa.. liyané prihatín aku ora biså åpååpå.. "Siji waé kowé ora tau bisa ngêntékaké. awít kahananku síng ringkíh tanpå dåyå. Kåyå-kåyå isíh krungu . malah kêpårå luwíh sêngsårå yèn katandhíng karo mitra-mitraku.. Súkmå síng sasuwéné iki katrêm ing ragaku kåyå-kåyå kêpéngín oncat.. Dhèwèké sisihanku. jênêngé Miskan. Katón manèh wêwayangané mitrå cêdhakku." wangsulanku bingúng. jaré Miskan wis ora nyambút gawé.. Pasuryané katón résík. "Ah. ngalamún manèh! Iki dakgawakaké sênênganmu. "Ora ånå síng prêlu kótindakaké.... "Kêpiyé kahananmu. Kabar síng daktåmpå kèri-kèri iki.. Aku kåyå-kåyå ora bósên yèn nyawang dhèwèké. Anaké síng pisanan mati awit lair prématúr. Nangíng katóné dhèwèké ora kêpéngín natóni pangrasaku.. Kirå-kirå biså åpå ora?" Pitakóné Rêmbulan iki angèl bangêt dakwangsuli.. ibå éndahé. awít pérusahaan papané nyambút gawé bangkrút. ginjêlé ora bisa lumaku kanthi bêcík.. Rudi wís pitúng taún omah-omah. Awít aku kråså mênåwå sukmaku wís ora kuwagang manggón íng raga ringkih iki. Kadhangkålå aku ora trimå karo kêrsané Gusti Allah.". miturút dhóktêr.

Aku biså nåmpå kabèh karêpé Rêmbulan. "Ånå åpå?" Pitakónku alón. Dhèwèké mèsêm.. Rêmbulan pamít. sêsambunganku karo Rêmbulan ora dipangèstóni déning wóng tuwané Rêmbulan. lho!" Irisan wóh apêl daktåmpå lan dakpangan.. Wêktu iki. Rudi owah pikirané. Lêgi bangêt... "Iyå.. Daksawang Rêmbulan ugå mèlu mangan wóh apêl. Sirahé tumungkúl.. Mangkono satêrusé.! . Satêmêné aku wêdi kélangan Rêmbulan. "Upåmå åpå?" "Kowé ora nêsu yèn aku kåndhå bab iki?"." wangsulanku mantêp. åpå kowé isíh nrêsnani aku?" Rêmbulan ndhingklúk. Mbókmênåwå Rêmbulan wis bósên tênan karo kahananku. arêp udan. lan síng njêro trêbêla kuwi pranyata ragaku. Aku ngrumangsani yèn sasuwéné iki aku malah ngrépótaké Rêmbulan.. kudu êntèk. Rêmbulan isíh mênêng." têmbúngku kêntèkan pangarêp-arêp. gèk énggal dimaêm. Saliyané kuwi. Aku kèlingan nalikå sawijiníng soré Rudi mênyang kuburan.... Sanadyan ånå råså lårå sing norèh batinku. Aku kêpéngin uripé Rêmbulan kêbak kabagyan. Wóh apêl isíh têlúng iris. Sanadyan ånå råså sing tumabêt." "Yèn ngéné iki ora adíl. Êmbúh apa maknané bêrhasil kuwi.. Sasuwéné kowé dadi sisihanku. Pranyåtå ilatku isih biså mbédakaké råså.". "Kowé ora prêlu rumångså lupút." Rêmbulan ora nêrusaké têmbungé... wóh apêl wís dióncèki lan wís dipårå dadi wólu. Aku dadi mêsakaké nyawang dhèwèké kåyå mangkono.. "Ora. Aku bakal nrêsnani kowé salawasé." wangsulanku sakénané.tangís sêdhih bojoné Rudi. aku síng lupút.. Pasuryané katón sênêng. aku lilå lêgåwå. Pisan waé aku durúng tau nyênêngaké kowé. Panyawangé marang aku béda karo padatan.. Sawijiníng wêktu dakcoba nggólèki ragaku. Aku njalúk pangapurå awít kêkuranganku iki. "Tênan?".. "Mêsthi waé.. Tindak-tanduké sansåyå anèh. Lan aku ngrumangsani ora bakal bisa ndadèkaké uripé bagyå mulyå.. lan upåmå Rêmbulan ninggal aku. Prêkårå klasik. "Wah... lan daksawang ånå trêbêla dipêndhêm ing kuburan.. Luwih bêcík aku mangan siji kowé ugå mangan siji. "Iki wís dióncèki. jaré arêp mêthúk anak-anaké... Nalikå pikiran lan angênku isíh ngulandårå. Aku manthúk.. Aku kråså têmbungé minångkå sasmitå mênåwå Rêmbulan bakal ninggalaké aku. "Upåmå. aku bangêt ngrépótaké kowé. Nangíng kabèh panyåkråbåwå banjúr dakbusak såkå pikiranku.. Êmbúh Rêmbulan lungå mênyang ngêndi. nangíng aku ora kêpéngin Rêmbulan sêngsårå uripé yèn uríp barêng karo aku. wóng tuwané Rêmbulan kêpéngin anaké omah-omah karo wóng bêrhasíl. Sakêplasan katón ana sawijiníng bab síng ndadèkaké Rêmbulan sênêng. Mbókmênawa ånå síng arêp dikandhakaké..." têmbúngé Rêmbulan alón. "Upåmå sawijiníng wêktu mêngko awaké dhéwé ora biså barêng. nangíng kudu êntèk..

Aku bakal sêtyå kåyå sêtyané têlågå iki síng nyranti têkané banyu íng kapan waé. Kèlingan iku prasasat kabêlèr landhêpíng wêlat. "Kowé ora bakal blénjani trêsna iki. Nadyan pilihan iku dudu ditóhi klawan nêgakaké wóngtuwané wadón síng wís uríp ijèn awit katinggal bapaké kanggo salawasé. Kèlingan iku kabèh Súrjan nêlångså. Níng?" Súrjan katindhês råså wang-wang. Súrjan antúk kabar yèn mbóké lara nêmên. Kalawan ngimpún katêguhan ati.Angin Têlågå Angín dolanan pang randhu sangarêpé omah cilík iku nalikå Súrjan mudhún såkå bécak. Lan iku síng dadi alêsan Súrjan bali ing papan kêlairané iki." Níngrúm nanduki måwå têmbúng síng ngumbúlké atiné Súrjan. Nganti saiki sawisé róng taún lumaku. Ora ånå sabawané wóng. Lamat-lamat wêwayangan lêlakón dukíng uni mrêntúl manèh. Níngrúm. Prasasat Súrjan kêpéngín pamèr marang dårå-dårå iku. . Isíh mlarat. lan nganti sapréné durúng akèh owah-owahan. dhèwèké agé jumangkah nuju íng èmpèran omah síng sêlót kêlêm íng umúr. Rikålå nyawang kumlébaté manúk dårå síng nuli méncók íng pang randhu ngarêp omah iku. Sêpi. kêmbang kênångå síng wiwít mranggas lan plataran síng kathukulan sukêtsukêt têki. atiné Súrjan pêrih. Súrjan nêlakaké råså trêsnané klawan Níngrúm. Tan kinirå wêwayangan iku bali ngaléla manèh nalikå Súrjan jumangkah íng plataran. Lan soré íng sawêtårå taún kêpungkúr iku saiki amúng dadi wêwayangan síng nêdhas íng dhådhå. Ing kéné Súrjan dilaírké lan ing kéné Súrjan ngroncé uríp nganti nyandhak dhéwåså. Kênångåpå katrêsnan síng wís karoncé kanthi kêsabaran lan katêguhan kudu rantas déníng kanyatan síng paít nyêthêg. "Kang Súrjan ora susah sumêlang. sawusé ngumbårå mêcaki ambané kuthå Jakarta. Manúk dårå. Ing têlågå síng ora adóh saka omahé Níngrúm. ora ånå pilihan liyå Súrjan kudu minggat. Pancèné yå ngono. Lan saiki mêsthiné biså uríp múlyå klawan juragan kayu síng cukúp suksès iku. Isíh dadi sêsawangan kåyå mångså síng wís-wís. Panyawangé landhêp ngêmataké omah síng kêbak nyimpên lêlakón uripé duking uni. kalamún dudu manúk-manúk iku waé síng biså kêkanthèn klawan pasangané sinambi ngibêri akåså. Tan kuwat ngampah kanyatan síng gawé tatuné ati. Tan kanyånå wóng wadón iku datan nolak apa kang dikarêpaké Súrjan. Wóng loro iku nuli kêkanthèn tangan sinambi ngurút dalan cilík síng ngêpúng têlågå. ya manúk iku síng dadi wêwayangan kang bangêt nabêt ati. Jalaran ora gantalan suwé amúng têlúng sasi såkå kêdadéyan kuwi Níngrúm wis dadi darbèké Dibyå. Wís róng taún dhèwèké ninggalaké papan iki. Atiné Súrjan kumitír. Sawusé ngipataké síh trêsnané Súrjan. kênyå gêgantilaning atiné milíh Dibyå anaké lurah kéné. Wít randhu síng tumiyúng pinggír kali. sinêksèn sêpasang manúk dårå kang kêkibêran íng têlågå iku. Såpå gêlêm klawan Súrjan priyå síng dilaíraké såkå wóngtuwå mískín lan nganti saiki uripé ya durúng nêmókaké owah-owahan.

Nangíng råså kagèt mau amúng sakêdhép nétrå. Súrjan jumangkah kanggo marani papan pêturoné mbókné. Rainé cobå diungak mênjêro. Mangkono tuwúh kêkuwatané Súrjan. Sêpi. Kèlingan iku dumadakan mripaté Súrjan kêmbêng-kêmbêng. Nangíng généyå. ngêlak klawan luwé. udan klawan panas. Mbók?" lirih lambéné Súrjan nyuwårå kanthi gêtêr.Mangu-mangu Surjan anggoné nêrúsaké jangkah. Wêkasané priyå iku gugúr ing kalané dhèwèké ngêmbari rosaning sêsanggan uríp kanggo ngopèni anak lan bojoné. Gênah kuwi swarana mbókné. Lincak síng pêngkúh iku kåyå nggambaraké pêngkuhé atiné síng nggawé. Nalika têkan pawón. Ånå ngêndi råså bêktiné anak mríng wóngtuwó. Dumadakan bak iku mrucút såkå gujêngan lan sarosané ngantêm dhadhané bapaké Súrjan. mangkono katêtêpané atiné. Gumléthak ånå ngambèn kanthi ngampah lårå. kahanan njêro têtêp sêpi. kênångåpå aku dadi liwúng jroníng ngadhêpi kahanan róng taún kêpungkúr?" Wís sawêtara Súrjan lêlungguhan ånå lincak síng têtêp pêngkúh sumèlèh íng èmpèré. "Oh. Råså bingúng. nuli malík råså bungah awít nyatané mbókné katón sêgêr waras ora åpå-åpå. Åpå Níngrúm iku jêjêré mustikané wanita? Åpå Níngrúm iku ngungkuli kamulyané wanitå síng naté nggémból Súrjan sangang sasi sêpulúh dinå? Síng mêrês susuné sabên mångså kanggo ngandêlaké dagingé. Ora kåyå kabar síng têkå íng kupingé sawêtårå dinå kêpungkúr. rikålå bapaké wís ora ånå lan Súrjan kudu wani kêsampiran tanggúng jawab ngopèni mbókné. lan sêdhih gilír gumanti. Nangíng síng digolèki ora ånå kono. mirís. lagi waé tutúp bak trêk dibukak. agé-agé dhèwèké jumangkah mênyang pawón. Kudu piyé nalikå dhèwèké kudu adu arêp klawan mbokné. kêdadak tinggal glanggang cólóng playu kagåwå såkå solahé wanitå síng blénjani atiné. Alón kêbak pangati-ati lawang dibukak. Wóng lanang iku agé mênyat såkå lincak. Sawusé róng taún ninggal tanpå pêpoyan lan saiki kêtêmu kanthi wóng tuwå wadón jroníng kahanan ringkíh. Ngélingi iku kabèh dadi gawang-gawang ing tlapukané Súrjan nalikå bapaké digåwå mulíh déning kåncå-kancané kanthi tatu dhådhå kang abót. Tumuli kanthi nglumpúkaké kêkuwatan jêrón dhådhå mårå dicobå Súrjan nyakêti lawang omah cilík iku. nyambút gawé minångkå burúh panggúl pasar kudu dilakóni. sapandurat Súrjan ora pêrcåyå. yaiku bapaké. wís dadi jêjibahané bapaké Súrjan sakåncå kudu ngudhúnaké. Saibå wóngtuwa lanang iku ngêtóhi pati lan uripé kanggo ngêbóti kulåwargå. Råså doså síng sakgumúk gêdhéné prasasat ngantêb dhadhané. Bênêr! Aku kudu mlêbu omah. Nadyan mangkat ésúk mulíh wêngi. ånå ngêndi dunúng ngrêgani labúh labêté wóngtuwå síng wís wani ngêtóhi pati lan sóróh nyåwå? Åpå kudu lungå manèh awít kêtêmu mbókné kêpårå malah nambah atiné kasikså? Ora! Saibå sêlót mblêdhak tumpukan doså iku yèn aku kudu ninggal kanyatan iki. "Såpå kuwi?" dumadakan kêprungu swårå ringkíh såkå pawón. ijèn tanpå rowang. "Mbók kowé ånå ngêndi. Dinå kuwi nalikå íng pasar têka trêk kanthi mómót bêras. Nganti kasêtyané mríng kulåwargå kudu ditêmbús klawan tètèsíng gêtíh pungkasan. . Atiné Súrjan lêgå. Nangíng dinå iku tibå apês.

." swarané Súrjan mêlas karo têtêp ngrangkúl lan ngambúngi pipiné mbókné sing wís kisút. "Yå. Nggèr. Súrjan lan mbókné wís lungguhan ånå èmpèran omah nyranti wanitå síng wís dijanjèkaké têkå soré kuwi. Íng langit sansåyå pêtêng. "Mêngko kowé harak ngêrti dhéwé. "Mbók aku bali mêrga krungu Simbók lårå nêmên. Angên-angêné Súrjan tumlawúng. "Bênêr Mas." pungkasan alêsan kuwi síng mrêntúl såkå wóng wadón tuwå kuwi. Mbókné síng ngêrti munggúh nasíb kang tumêmpúh ing panguripané Níngrúm múng biså kêmbêng-kêmbêng waspå nyipati kêdadéyan surúp iku. lan saiki kowé wís kèlingan manèh. Barêng ngêrti såpå kang têkå. Wís ora ånå salah tumrap awakmu. krungu tangisé Ningrúm surúp iku. "Yå Lé. murih kowé gêlêm bali. Súrjan dadi kagèt. Tangisé kasuntak. ." Sawusé katón aríng. Éwåsémånå wanitå sing róngtaún kêpungkúr ngrojah-rajèh atiné kuwi wís ora biså wangsulan." Súrjan saiki anané amúng pasrah. "Såpå ta Mbók wanitå kuwi?" pitakoné Súrjan sasêlané ngrantu síng bakal têkå. "Aku manút waé Mbók. åpå kuwi bênêr?" "Aku síng mêling-mêlingké kanthi kabar kuwi. kabèh kanggo nêbús sagunúng dosaku klawan Simbók." Súrjan njêrít karo ngrangkúl mbókné. Tumuli wóng wadón kuwi nyritakaké mulå-bukané gawé kabar yèn dhèwèké lårå bangêt lan ngajab Súrjan biså bali. Dinå kêpungkúr mbókmanåwå lagi lali. "Simbók darbé tåmbå kanggo larané atimu róng taún kêpungkúr. aku. manåwå mangkono mêngko soré bocahé dakjaluké bisa mréné.généyå kowé. lan síng biså amúng ngrangkúl kêncêng sikilé Súrjan."Mbóók." Gódhóng-gódhóng randhu ngarêp omah cilík iku kumitír katiyúp angín soré.. gén." wóngtuwå wadón kuwi sansåyå ora biså ngampah luhé kang têrús ngurút kali cilík síng ngrênggani pipiné. Kêncêng." kandhané Mbókné Súrjan klawan nudúhaké síng lagi têkå. wís. Níng?" sagumuk pitakón lan sèwu råså bingung matumpå íng dhadhané Súrjan. Simbók wis ngapurå kabèh salahmu. Dudu salah pandêlêngmu. Nggèr. Lé.. "Sêpuranên aku Mbók. Sasat dhèwèké kêpéngín nglêbúr råså salah síng matumpå íng kêkêpané mbókné.. Wanitå kanthi pawakan kuru cilík lan praupané ciyut kuwi dudu wanitå síng asíng mungguhé Súrjan." agé-agé wanita kuwi ambrúk ing pangkóné Surjan. aku wís ninggal Simbók sasuwéné iki.. "Généyå. Wanitå síng diantu-antu Súrjan lan mbókné wís katón klédhang-klédhang têkå. Kåyå kêprungu manèh angín tlågå síng dadi sêksi kåndhå-kandhané Ningrúm róngtaún képungkúr. aku Níngrúm. "Kuwi bocahé. Lé." wangsulané mbókné cêkak.

"Sêlak kiamat lho. bojoné Martónó. Udan tangís ora biså dikêndhakaké.Jodho Mbókmênåwå iki wís garisíng pêpêsthèn mênåwå antarané Jammila lan Martónó dudu jodhoné. kamångkå kabèh kåncå lan tanggané wís nggraitå mênåwå pawóngan jókó lan prawan iki bakal sêsandhingan saklawasé urip. Ya kabèh mau salahé dhéwé gampang pêrcåyå ómóngan lan pangarihé priyå. Wis dadi lumrahé prawan ing désané. déné ingkang agêng nêmbé sékolah. mêngko éntúk wóng guwing lho!" Kabèh pasêmón mau yèn dirasakaké ati bangét anggóné nyêríkaké. Prawan sak umurané Jammila mau ing déså kéné wís dianggêp prawan kasèp. nangíng kasunyatan nganti têkan sêpréné síng jênêngé jodho mau durúng têkå. "Nyuwún pangapuntên Pak. kulå suwún ijab qóbúl antawisipún Jammila kaliyan garwå kulå Mas Martónó dipún batalakên. Pancèn síng jênêngé jodho. rêjêki lan pati iku ånå astané síng Ngrêkså Jagad. Dhèwèké kêpingin nêrusaké sêkolah. nangíng wusånå kabèh mau gagar wigar ora sidå kalêksanan. sêmono uga gêdhúng síng kanggo pahargyan ugå wís nåmpå panjêr. kåncå lan tånggå sak désa wís pådhå nåmpå ulêm. Isín lan kuciwa bangêt såkå pokalé Martónó. nangíng ugå ora sêthithik kang múng manút miturút síng dikêrsakaké wóng tuwané." Prasasat ånå lindhu gêdhé síng nêmahi ånå kêluwargané Pak Hartówiyónó. Lamat-lamat Jammila krungu pasémóné tånggå têparo lan kåncåkancané. Jammila ora kurang-kurang anggóné sêtiyar. Ulêm wís sumêbar. kamångkå umuré durúng gênêp patlikúr tahún. kapan anggónmu arêp ningkahan?" Ånå síng nyêmóni liyå manèh "Apa arêp golèk jaran síng nganggo sungu piyé?" Ugå ånå síng nyêmóni. malah miturút rêncanané arêp nanggap campúrsari. Dhèwèké rumångså diapusi mêlèk-mêlèkan. kula mbótên ngidini mênawi Mas Hartónó badhé émah-émah malíh!" Mêngkono pangucapé wóng mau kang asmå Tarni. Jammila bisané múng nangís ungkêp-ungkêp ånå sênthóng. Ånå síng lêlandhêsan síh trêsnå kang suci såkå bocahé síng bakal nglakóni. pahargyan bakal digêlar sarånå gêdhèn-gêdhèn. "Punikå putêranipun Mas Martónó ingkang alít. Kapêkså pahargyan åpådéné ijab qóbúl dibatalké. lulús SMP biasané bocah wédók diomahomahké wóng tuwané. Dhèwèkné ngaku mênåwå bojoné Mas Martónó kanthi nudúhaké layang kawín rêsmi såkå KUA. nanging jêjêré wanitå yå múng kanthi . Ånå wóng wadón nggåwå bocah cilík mårå mênyang omahé Pak Hartówiyónó yå wóng tuwané Jammila. Pranyåtå kabèh layang såkå Martónó iku aspal. Jammila ngrumangsani yèn ora manút karo wóng tuwané. Nangíng wusanané malah nêmahi lêlakón kang nggåwå lingsêmé kabèh kêluwargané. katêríng ugå wís nåmpå panjêr. Prasasat kåyå dipópók léthóng sak kandhang rainé kêluwargané Pak Hartówiyónó. têmbéné kêpingín biså nyambút gawé kanggo mbantu nyukupi kêbutuhané balé somah bésuké lan malês kabêcikané wóng tuwå. asli níng palsu. "Rasah miling-miling.

Dhúh. Yå wís dadi bêgjané Jammila. Wulan Dulhijah kang arêp têkå bakal dirêsmèkaké. Anggóné nlêsih-nlêsihaké calón bojoné iki nganti têkan asal-usulé. ora liyå yå calón bojoné Jammila kondúr mênyang ndésa sak pêrlu nganakaké pêrsiapan ubå rampéné ningkahan. Gústi Allah paringånå iman ingkang kiyat lan manah ingkang sabar. kabar síng ditåmpå déning Jammila bangêt ngagètaké. Wêktu têlúng tahún anggóné nyambút gawé rasané kåyå dhèk wingi waé. yèn mênganggo sarwå nècis.. Jammila nêdyå lungå mênyang Jakarta. kêncêng lan singsêt anggóné tapihan lan kêmbênan. Dhasar pênggawéyané srêgêp túr sékolahé yå lumayan dhuwúr.. Priyayiné solèh rådå antêng sithik. Dhèwèké ora kontal godhané sétan. Bubaran mulíh såkå pabrík ånå wóng lanang kang ngêtútaké ånå sak mburiné Jammila. sakliyané golèk pênggawéyan anyar ugå golèk lêlipúr ati kang nandhang wirang mau. Ora kuwat nandhang wirang isín ing désané. Priyayiné bagús gêdhé dhuwúr. nduwé titêl túr yå cêkêl gawé pisan kók isíh jókó. Yèn disawang saktlêraman pancèn nêngsêmaké. Nangíng lêlakón yèn durúng tutúg iku yå ånå waé sêbab musababé. lulusan D3. Ora nganti gantaran sasi. Anggóné ngadhêpi pacoban mau kanthi ditåmpå ati kang iklas lan sabar. cêkêl gawé pisan lan umur-umurané yå sak pantaran. Yå wís dadi bêgjané Jammila. sakliyané iku yå pancèn Jammila iku ayu praupané. mêngkono pênyuwunané Jammila rinå lan wêngi. mêsti akèh prawan síng kêpincút. anggêr wanciné Jammila mulíh såkå pabrík pawóngan mau nyêgat sakpêrlu ngajak têtêpungan. Saiki Jammila wis nduwé têtêpungan priyå síng kênå dipêrcåyå bêbudéné. Yå amúng têkan sêmono sêsambungan antarané Hardi lan Jammila. Umumé sakumuré dhèwèké mêsti wís nggéndhóng anak loro utawa têlu. sakliyané kêtêmu jodhoné ugå biså nglumpúkaké balúng pisah. Prasasat kåyå tumbu olèh tutúp. wóng luru-luru kêtêmu wóng golèk-golèk. Hardi salah sijiné kórban mau. Jammila nåmpå kanthi sênêng têtêpungan wóng lanang mau kang ngaku asmané Martónó. malah nganggo èmbèl-èmbèl Drs. Jammila lan kêluwargané múng biså nêksèni têrbêlå kang diusúng mênyang pêkuburan désa.. síng dhèk êmbèn kêlårålårå kêwirangan. mula kariêr yå têrús munggah. ora bakal ånå wóng bagusé kåyå mêngkono. Nangíng yèn gêlêm nastitèkaké. Ora pisan ora pindho. Bapak ciliké Jammila kang ånå Jakarta nyarujuki mênåwå Jammila arêp mèlu dhèwèké.golèk pênggawéyan karêbèn olèh têtêpungan wóng lanang. wís dadi nasibé yèn isíh kudu uríp . Jammila wis olèh pênggawéyan ånå sakwènèhing pabrik. Praståwå síng nggawé wirang kabèh kêluwarga wis dilalèkaké. Bús síng ditumpangi Mas Hardi kêcêmplúng jurang ånå tlatah Sêmarang. Cêkêl gawé ånå pêrusahaan swasta. malah yèn ditlusur-tlusur sårå silahé isíh tunggal mbah canggah såkå Bu Hartówiyónó. saiki wís nêmu êmas sak gênthóng. Priyå mau tunggal kabupatèn níng bédå kêcamatan. Mas Hardi. åjå nganti kêdadéyan kang wis kêpungkúr nêmahi manèh. Sêwulan sakdurungé rêncana ijab kabúl lan pahargyan. sanajan digawé wirang nangíng dhèwèké isíh biså njågå barang síng palíng aji tumrapé wóng wédók.

Mbúh kêpriyé larah-larahé. nangíng bêgjané manèh ora susah opèn-opèn bocah. é. Kabèh wís mêntas uríp ånå liyå kampungé. Uripé Jammila lan kakungé katón bagyå mulyå. pêndhak tahún Jammila lan kakúngé nåmpå punjungan lan disungkêmi såkå pårå putêra-putêrané kang cacah ênêm. Karêpé Jammila. Iku mau karêpé Jammila. sakliyané biså mbantu bocah mau. Sabên ndinå pådhå SMSan lan halo-halo lumantar HP. Wóng têluné pådhå ngguyu gayêng. Malah saiki anèng omahé ngopéni salah sijiné ponakan kang diangkat minångkå anak pupón. Jammila wís ora kélingan. saiki wis winêngku déníng kakúng sanajan yuswané wís rådå sêpúh. jalaran yuswané saiki wís ngancik sêtêngah abad punjúl sêthithik. blanjané nglumpúk dadi siji. Yå wís dadi bêgjané Jammila. Mula bukané ya múng micara ngalór-ngidúl ora ånå tujuwan. . nanging Gústi Allah nduwèni rêncana liyå. Sêsrawungan mau dadi rakêt. blanjané kang gêdhé kanggo mbantu ponakan-ponakan síng ånå ndéså. Rinå lan wêngi Jammila ora kêndhat-kêndhat anggoné ngatúrké panuwún marang Gústi Allah. tanpå watês nganti lambéné klómóh. mulå ora sawêtara suwé Jammila wís biså nglalèkaké kêdadéyan mau. Jammila gêlêm diajak têtêpungan. mbókmênawa ing têmbé mburiné bésúk bocah mau bisa dikóngkón njupúkaké banyu yèn dhèwèké wís tuwå ora biså gêmragèh. pungkasané dadi kèlingan mênåwå pawóngan mau kåncå barêng nalikå tindak haji têlúng tahún kêpungkúr. Alhamdulillahi rabbil ‘alamin. kakúng putri pådhå nyambut gawé. nangíng bédå brêgadané.ijèn. makapíng-kapíng. panguripané diênggo nyambút gawé pinångkå ngibadah marang Gústi Allah.. Íng sakjêroné ati kåyå-kåyå wís ora kêpingin omah-omah.. nalikå ånå sakwènèhé kanca nyambút gawéné têkå ngomahé Jammila nêpúngaké pawóngan sêtêngah tuwå síng wís dhúdhå. Yaiku mau dadi margané wóng saklórón pådhå kêpingin ngadêgaké balé somah.

aku wís ngêrti yèn Mas Danang pancèn wís êmóh mulíh. Lan sêtahún sakwisé. Lha piyé manèh. nangíng ora kêtêmu. Mripaté kåcå-kåcå. Mokal aku banjúr nêsu-nêsu. kêbandhan. mangan ånå rèstóran barêng. kålå-kålå nóntón barêng. antarané aku lan Murni durúng tau ånå prajanjèn åpå-åpå. Kanca-kancané ora ånå síng ngêrti. Kók yåtalah têmên tå Múr. ngêtêraké kuliah lan mêthuk. amargå aku wís janji yèn arêp nggolèki sak kêtêmuné nangíng nyatané ora nêmu asil åpå-åpå. brêgas. lan yå pancèn pintêr ngruntúhaké atiníng wanitå." kandhané karo nggujêngi tanganku kêncêng. "Mas. kanthi tanpå tak kira sak durungé. Múrni wis ngêntèni. "Wís Mas. Danang kancané kuliah. Mas Danang síng jaréné nyambút gawé dagang ånå njaban kuthå. nangíng yèn ånå åpå-åpå.. Aku kagèt nalikå sak wijiníng dinå Múrni nyêdhaki aku. utåwå rumångså dikianati. Tanpå tak kandhani dhèwèké wís ngêrti wangsulané. nalikå aku isíh cêdhak karo Múrni. Ora kråså. Aku mèlu-mèlu lunggúh ånå ngarêpé. Pancèn. Njúr åpå sak suwéné iki batinmu wutå? Lha nangíng piyé manèh.Pinaringan Ésúk kuwi aku nyoba manèh nggolèki Mas Danang. Sêjatiné aku ora kêpéngín kêtêmu manèh karo Múrni. Wiwít dinå kuwi aku banjur adóh såkå dhèwèké. Kånå bagús. aku ikhlas kók. njúr manungså åpå aku iki yèn têrús émóh mélu cawé-cawé. limang tahún kêpungkúr. nangíng anggónku sabên dinå runtang-runtung. pancèn arang arang mulíh wiwít sêpisanan ngêpèk bojo Múrni. njúr aku duwé trêkah . wóng nyatané pangganggêpé nyang aku yå kåyå karo kangmasé dhéwé sênadyan kanggoku ora ngono. Åpå síng kudu tak tindakaké manèh kanggo mitulungi Múrni såkå anggóné susah pikiré? Aku isíh kèlingan. Pupúng bojoné adóh." múng kuwi síng biså tak kandhakaké. utawa sêdulúr tuwå. Ya wís. nangíng aku yå yakín yèn kuwi dudu tangisíng kabagyan amargå batinku pancèn nangís tênan. durúng tau ånå rêmbúg trêsnå. jaréné trêsnå kuwi ora kudu anduwèni. nangíng aku yakin yèn kuwi tangisíng kabagyan. polatané sumringah katón yèn lagi bungah atiné. jêbúl biså ngrêbút Murni såkå aku. dadi wóng kók ora ngêrti ditrêsnani. Malah saiki ora kråså yèn dhèwèké wís natóni atiku. nyatané sambaté Múrni yå múng mênyang aku. mripatku mèlu kåcå-kåcå. Nangíng aku mono dudu wóng síng jênêng ngaji pupúng." kandhané Múrni karo mapan lunggúh ånå têras ngomah. Nalikå aku bali nyang omahé. lha wóng sak suwéné iki ora tau ånå têmbúng åpå-åpå antarané aku lan dhèwèké. aku kalah samubarangé karo Mas Danang. "Aku mèlu sênêng. åpå ora anèh yèn diarani ora ånå apa-apané? Nyatané jêbulé Murni múng nganggêp aku kåncå. Atiku trênyúh nyawang praupané síng aclum tanpå sunar. Múrni omah-omah éntúk Mas Danang. Bingúng nggónku arêp wangsulan. Wís limang tahún anggóné omah-omah nangíng durúng diparingi mómóngan. Mas Danang trêsnå karo aku.

"Wís sêsasi Mas Danang ora mulíh Mas. nangíng nganti pirang-pirang dinå ora nêmókaké asíl. Lha åpå Mas Danang apúsapús? Atiku wiwít ora kêpénak. élíng. "Yå sabar tå Múr. Dúh Gústi. HP-né ora tau aktif. "Múrni. kuduné kabar-kabar Mas. "Lha nyang ndi?"." aku nyoba nglipúr atiné. "Aku ngono yå bisa waé sabar Mas. Nangíng suwé-suwé Múrni kandha yèn Mas Danang sajaké cuwå amargå Múrni ora bisa énggal duwé mómóngan. Élíng. Wingi kuwi malah têmbungé rådå nglarakaké atiku lho Mas. ora múng amargå supåyå bisa luwíh akèh pamêtuku nangíng ugå supåyå biså nglalèkaké Múrni. Apa múng amargå aku dúrung biså ngandhút banjur aku dikiwakaké Mas? Åpå aku iki wanitå síng ora ånå gunané? Åpå kuwi ukuran bêcík lan alané wanita síng kudu diwêngku priya?" saiki êluhé wís wiwít dlèwèran ånå pipiné. níng wóng pancèn wís gawéyané. "Ora ngêrti. . síng tak trêsnani wiwít tahúnan kêpungkúr. wóng aku mono yå múng burúh cilík ånå pabrík sêpatu. pisan ji iki aku kêpêksa kumlawé ngêlús-êlús rambuté. kênångåpå ora. Malah tanggaku kånå ånå síng pitulas tahún lagi duwé mómóngan. Praupané pêtêng. Wís bèn ati síng rêsík iki têtêp rêsík sak lawasé. suwé-suwé Múrni banjúr biså nåmpå. aku iki rak sisihané?" Múrni ora trimå. síng sajaké ora sabar. Ora ånå tangís síng dikatónaké nalikå aku bali lan ngandhakaké yèn ora biså nêmókaké kabar ngênani Mas Danang. Aku kêtungkúl anggónku nyambút gawé. Nangíng ésúk kuwi Múrni mårå nyang ngomah. aku yakin. sênadyan ånå tatu síng pathíng cómplóng íng sak kiwa têngêné. kuwi bojoníng liyan. síng sêpulúh tahún lagi diparingi mómóngan yå akèh. "Kowé kudu sabar Múrni. sak wijiníng wêktu mêngko Mas Danang bakal ngêrti yèn kowé kuwi wanitå síng bêcík. saiki sêméndhé ånå dhadhaku. Biså ugå Mas Danang lagi akèh urusané. saéngga ora biså mulíh sêminggu sêpisan kåyå adaté. Nganti tak réwangi lêmbúrlêmbúr. Ora. åjå nganti. Alamat síng ugå tau dikandhakaké jêbúl dudu omahé dhèwèké. pucêt kaya wóng kurang turu. nangíng Mas Danang kuwi lho. Wusanané aku múng nggêgêm tangané kêncêng. lan aku yakin yèn kowé ugå bakal énggal pinaringan mómóngan. Isíh ésúk bangêt wóng aku durúng mlêbu nyang gawéyan. Yèn nuruti karêpíng ati. nyèlèhaké atiné síng kêlårå-lårå. Atiku trênyúh." mripaté Múrni wiwit kåcå-kåcå. kajåbå múng praupané síng aclum tanpå sunar." kandhané karo ngampêt tangis." Wís mèh sêsasi sak wisé kuwi aku ora kêtêmu manèh karo Múrni. Mauné sambaté Múrni múng amargå anggóné Mas Danang arang-arang mulíh." Åpå ånå wanitå liyå síng luwíh biså lêladi katimbang aku? Åpå wanita mau síng biså nglahíraké kêturunan kanggo dhèwèké?. Aku banjúr nggolèki sak kêtêmuné. wóng lagi limang tahún kurang. jaréné ora ngirå yèn jêbulé aku iki gabúg. kåyå-kåyå aku kêpéngin ngrêngkúh dhèwèké lan tak rangkúl kêncêng ånå ing dhadaku. åjå ndakwa síng ora-ora sak durungé ngêrti búktiné. Katóné Múrni wis pasrah." aku nyoba nglipúr atiné.síng nékå-nékå. Tangisé sangsåyå ndadi. wanitå iki. Nangíng sipat élingku isíh luwíh mênang. Kuthå panggónané nyambút gawé síng tau dikandhakaké nyatané orå. "Yèn ngonoå. sirahé disèndhèkaké ånå dhadhaku.

Múrni jêbul lagi waé têka såkå lunga. lan ngêrti yèn jêbulé Danang wís duwé bojo. "Sêdåså tahún dadós sisihanipun. Nalikå aku têkå. aku lagi waé såkå rumah sakit.Róng sasi sak uwisé. "Mas. "Ora ngirå. biyèn tilas kancané kuliah Mas Danang. Kabar mau såkå Guntúr." kandhané manèh tanpå ngêntèni pitakónku. "Aku ngandhêg. Soré kuwi aku ngancani Múrni thêngúk-thêngúk ånå ngarêp omah.. . nangíng dhèwèké wís ora kêpéngín nangís manèh. mêntas nangis. Sak kala praupané Múrni pucêt. wís duwé anak têlu. katón bungah atiné nalikå wêrúh aku têkå. Aku kagèt.. panjênêngan kancanipun?" pitakóné wóng wadón mau. jêbulé aku iki wanitå. Tangané síng siji ngêlús wêtêngé síng wiwít katón mucu-mucu... tênan-tênan wanita sing ora nguciwani." wóng wadón mau nangís sêsênggukan. Jaréné Mas Danang nêmu kacilakan. aku nggujêngi lêngêné kêncêng.Múrni. "Inggíh. inggíh.. "Kula bojonipun Mas Danang." kandhané. punikå. aku kapusan priyå. "Nyuwún sèwu. "Oh. Sumiliríng angín soré ngobah obahaké wít kêkêmbangan síng manékå warnå kang tuwúh ånå ngarêp omah. njågå supåyå åjå ambrúk. aku kêtêmu wóng wadón ayu mêtu såkå kamar mau." aku. nangíng ora katón kåyå wóng lagi lårå. lan mlêbu kamar síng dikandhakaké Guntúr. Ora ngêntèni sésúk-sésúk aku dina kuwi ugå budhal nyang Sêmarang. dumadakan aku krungu kabar. Múrni lan wóng wadón mau banjúr salaman. Gagé-gagé aku mårå nyang omahé Múrni. "Ngandêg?" Múrni múng manthúk. Sak têkané rumah sakít." Múrni unjal ambêgan. ånå pangarêp-arêp síng sumirat såkå mripaté. "Nangíng ånå rasa sukúr. móndhók ånå sak wijiníng rumah sakít nèng Sêmarang. tatunipun awrat. ya ampún Mas. kók tégå ninggalaké aku lan anaké síng wís têlu. Wóng wadón mau katón abang mripaté. Mas Danang sampún kapundhút. "Éman pênjênêngan rawúh radi kasèp. ya kuwi piyé bisané ngabaraké kabar kuwi mênyang Danang." kandhané wanitå mau. amargå nyatané aku pinaringan. Mbókmênåwå êluhé wís êntèk nalikå ngêrti yèn Danang wis ora ånå. wís têlung sasi kók ora kråså. Aku ngêrti åpå síng dikarêpaké. punikå kamaripun Mas Danang?" pitakónku ngati-ati." wóng wadón mau nangís sangsåyå bantêr." têmbungé alón. kulå Sigít.

nêmbé kapíng loro aku dolan mênyang omahé íng Bantúl. Yå mêrga såkå iku anggónku ngêrtèni watak lan bêbudèné yå múng saktléraman. saumpamané zaman biyèn aku wis duwé sêpédha mótór utawa HP mbók mênåwå critané bédå.Sri Partinah. .. Wah. Mbúh amargå arang anggónku kêpêthúk. awít anggoné omah-omah luwíh dhisík tinimbang aku. prawan såkå Bantúl Swarané sêpédha mótór pak pós såyå suwé såyå cêtha. Pacaran sasuwéné mèh nêm tahun. mulå ya múng liwat layang aku lan dhèwèké pådhå ndhudhah råså síh katrêsnan. Lulús såkå pamulangan SMA aku lan Dhík Sri pisah... Aku saiki wís duwé kêluwargå dhéwé. sanajan isíh dadi tênaga hónórèr lan Dhík Sri bali mênyang Bantúl sak prêlu mulíh lan golèk panggawéan. Dhèwèké mandhêg ånå ngarêp omahku sak pêrlu ngêtêraké layang såkå Dhík Sri ing Bantúl. ugå sêjajar mênawa ditandhíngaké Ayu Azahrí utawa Sarah Azhari. Pókóké ora kalah ayu yèn ditandhíngké karo Inul Daratista pênyanyi ndhangdhut síng wís kawêntar yèn nyanyi gawéné ngobahaké pérangané awak. dhèwèké yo têrús nglalèkaké aku. ya amargå sakliyané adóh panggónané ning síng gênah kanggo ragad mrånå aku ora duwé. råså síh katrêsnan mau kók ora dadi tuwúh subúr. nangíng råså trêsnå mau lagi tuwúh nalikå aku karo dhèwèké wís pêpisahan. nangíng såpå ngira yèn síng duwé jênêng mau pawóngané ayu. Ah. sêmono ugå dhèwèké tak kirå wís pêputrå akèh. Nalikå ing Sålå dhèwèké ndèrèk Pakdhéné sak prêlu sékolah. Sêthithík mbåkå sêthithík ilang kêsilêp wanitå liyå. Mbók mênåwå lagi sêjajar mênåwå ditandhingaké bintang sinêtrón Marisa Haque utawa Soraya Haque. mèh sêtêngah sasi sêpisan layang såkå Bantúl têkan omahku. Pakulitané kuning rêsik.. Kêdadéyan mau wís kêlakón udåkårå têlúng pulúh tahún kêpungkúr. ya adóh. mêngkono aku nyêbut jênêngé. sêmånå uga Dhík Sri. dêdêg piyadêgé sêdhêng. mangkat lan mulíh sêkolah bêbarêngan goncèngan pit èlèk iki. Ugå sêjajar mênåwå ditandhíngaké karo Kharisma Kapór utawa Karina Kapór bintang film saka India. jan ayu tênan. katóné yo ora béda karo aku. ya múng amargå jarak antarané Sålå lan Bantúl mbutúhaké wêktu sêtugêl dinå mênawa arêp kêtêmu. nétrané bundêr irêng katón kåyå ngétókaké sunar. kanggo ukuran zaman sêmånå åpå manèh zaman saiki jênêng mau katóné ndésani lan ora madólké. sênajan nalikå isíh sêkolah awór dadi siji. rikmané irêng kêtêl tur dåwå nganti sak ngisoré bókóng. aku nyambút gawé dadi pêgawai Pêmêrintah. Dhík Sri. Dhík Sri sakdhuwuré pênyanyi mau. ora ngêrti sak tênané. malah íng wêktu saiki sêsambungan mau dadi sêsambungané antarané wóng wadón lan wóng lanang síng nêmbé pacaran. Antarané aku lan Dhík Sri íng Bantúl wís suwé anggóné sêsambungan kêkancan. sêmono ugå sêtêngah sasi sêpisan layangku têkå ing omahé Dhík Sri. wís kênå dijagakaké. Sêpédha onthèl tahún 70 dadi pawitanku... asmané kang komplét Sri Partinah.

"Mas. ganti wêwayangan síng kahanané kósók baliné. tak kirå ora bakal cukúp kanggo nyukupi kêbutuhan sêsasi. kåyå padatan aku lèyèh-lèyèh ånå sênthóng. Bubar mangan awan. Balé somahku tansah ayêm têntrêm kêbak råså bagyå múlyå. amargå aku múng sawijiníng PNS andhahan kang gawéyané múng dipréntah thók. tansah nêrima ing pandum. Bisaku múng ngêlús dhådhå." sémaurané Dhík Sri karo nyawisaké sêgå lan jangan kanggo mangan awan. Yå amarga aku lan dhèwèké isíh klêbu têmantèn anyar mula najan isíh awan. Mulå pêndak byar njalúk barang-barang síng rêgané larang. Wêwayang kang éndah mau sêthithík mbåkå sêthithík ilang. Bêbudèné èlèk lan wataké angèl bangêt. Jêbúl Dhík Sri iku múng ayu lahiré thók. Bubar gajian tanggal siji kåyå biayasané kabèh blanjaku bruk pêthuthuk tak pasrahné Dhík Sri. jan kaya uríp nèng swargå kaé. "Nyoh Dhík. sanajan blanjaku isíh utúh tanpa pótóngan. Sanajan múng uríp manggón ånå Pêrumnas jêmbaré múng sak cuplêk. pêndhak sasi ora tau nggåwå mulíh blånjå. Wola-wali ora jêlèh-jêlèh. Dikirå dadi bójón PNS iku énak lan kêpénak. Kamångkå aku kudu nyicíl kapíng patang pulúh wólu. aku ora nulak nalika dhèwèkné kêpingín nindakaké sarêsmi. Atiku wís jèngkèl. mênåwå ånå kurangané aku bisa duwé asíl såkå opah jaitan síng tak tåmpå.. aku lan Dhík Sri kêlakón sêsandhingan dadi laki rabi. Dhasar wóngé ayu rupané.Kêdadéyan lindhu gêdhé síng nêmahi tlatah provinsi Jawa Têngah lan Daérah Istiméwa Yógyakarta kang lagi kêpungkúr ndadèkaké aku kèlingan marang dhèwèké. dikirå síng kakúng bayarané gêdhé túr ajêg åpåmanèh têmbéné mburi éntúk pènsiún. Yå kåyå mêngkéné iki sing diarani aku wóng síng kêbênêran anggónku têtak. iki wis cukúp kanggo sêsasi Mas. aku lan Dhík Sri pådhå karêmé. Yå amargå uripé sing srakah iki aku dadi katut kêcêmplung utang bank. wah. ora sawêtara suwé Dhík Sri nusúl. mula rêzêki têkå lumintu tanpå kêndhat-kêndhat. kósók baliné Dhík Sri wanodyå kang kédanan båndhå. Sanajan múng dadi bojoné pégawai cêndhèk. karêbèn mênåwå ånå tamu nginêp biså longgar!" mêngkono pênjaluké Dhík Sri. bêbudèné ugå ora nguciwani. Aku ora sêmaúr babar pisan.. Pancèn tak akóni.. Kabèh mau yå amargå Dhík Sri wanodyå kang solèkhah lan gêlêm mbantu èkèr-èkèr golèk pangan. mulå blanjané yå múng sakimit. nangíng rasané kaya uríp nèng swarga. nangíng Dhík Sri tansah ngaturaké pênuwún marang Gústi Kang Måhå Wikan. Wêwayangan nalikå pacaran kumlébat wélå-wélå kåyå waé lagi kêlakón dhèk wingi. Nangíng nalikå dhèwèké . Kamångkå satêmêné aku iki kêpingín uríp mulyå sanajan múng kanthi uríp kang prasójó. ugå wêwayangan sakumpamané. mênåwå masalah siji iki. mbók omahé dhéwé iki digawé tingkat. sak karêpé anggónmu ngatúr lan nyukúpké!" Åjå mênèh jênêngé múng siså blånjå. kêndharaan sêpéda mótór iki lagi ngancík cicilan kapíng wólu. ngêdêgaké balé somah kang ayêm têntrêm. Karêpé pêndhak mêtu rêsèpsi jagóng utåwå acara arisan kampúng waé kudu nganggo sayak anyar. iki turahané blanjaku sasi iki. Kåyå-kåyå aku lan dhèwèké wís rêsmi bêbrayan. "Alhamdulillah.

jêbúl layang síng nêmbé tak tåmpå mau dudu layang såkå Dhík Sri ing Bantúl. dhèwèké ugå lungå. amargå bojoku njiwít tanganku. dhasar wóng wadón síng ora ngêrti agåmå. malah jaré wís naté ånå wêrúh dhèwèké goncèngan karo wóng lanang liyå mlêbú sakwènèhíng hotèl. Lamat-lamat aku krungu lapórané tånggå têparo. ora susah dadi gêgayuan síng mulúk-mulúk síng tundhóné múng nyêngsarakaké dhéwé. kang ngabaraké mênåwå aku saiki wis púrnå dadi pènsiún. Dhèwèké tak sêkarép.. nêsuku ora bisa tak ampêt mênèh. Aku bisa lulús såkå PNS kanthi slamêt lan dhuwèni hak pènsiún. mulå tinimbang kêbacútbacút luwíh bêcík tak jak ngadhêp ning kantór pêngadilan agama sak pêrlu tak wènèhi layang pêgat. sanajan ayuné ora kåyå Dhík Sri. arêp lungå yå ora tak gondhèli. mênåwå yèn aku lagi lungå nyambút gawé mênyang kantór. mugå-mugå Dhík Sri lan kêluwargané di diparingi slamêt såkå lindhu gêdhé iki. mbók yó ngrumangsani awaké dhéwé iki såpå!" untúng tanganku ora sida nêmpilíng rainé. yèn isíh kêpingín dadi bojoku ya kudu ngêrtèni kahané síng lanang síng kêrjané dadi PNS. .. "Dhasar wóng wédók ora duwé utêk. nangíng bêbudèné ora nguciwani. Bisaku múng nyênyuwún marang Gusti Allah. Wóng wadón síng ånå jèjèrku ora liyå yå bojoku tak rangkúl. Ah. nangíng layang såkå Badan Kêpêgawaian Nêgara Kantór Wilayah II Jógja. níng mênåwå wís ora iså diatúr yå sakarêpmu. Mak gragap aku élíng såkå anggónku ngalamún..malah njalúk supåyå sêpéda mótórku diijólké mobíl. Yå wiwit dinå iku aku ora caturan karo Dhík Sri.

"Ora nggagas. Upåmå ånå ngomah ésúkésúk åpå yå arêp jagóngan ngglênúk. "Ora lho. tambah pupóné sambat lårå. Jalaran kêgåwå håwå síng angêt banyu gênthóng. wóng êmbóké wís tuwå. ndêk isíh roså tau élíkélík. Åpå yå ora marakaké ati dadi ngêkês. Túr manèh athík kåyå têmantèn anyar. Gèk karêpé kabèh karêbèn pådhå kuliyah. Wís ora kuwat nyambut gawé. síng ora kåyå kanca-kancané. Lha kók isíh nggamblók karo êmbók. Gèk iki síng kêmbar kèri mogak-magik. Rak yå ora pantês. Guru-guru sêkolah iku múng pådhå nyêkukruk. Ora kétang ngubêngi galêngan thók. Kabèh wóng pådhå têmandang ngåpå tå ngåpå. Bédå manèh si Usúp. Malah sók ånå unèn-unèn mêndhúng ésúk kêtigå dåwå. warúng banjúr ditutúp krêkêp. Atiku iki lagi ora karu-karuwan. Åpå olèhé dódólan dibóróng uwóng apa piyé?" pitakóné êmbóké. Êndi jêjêré dianak-anakaké uwóng yèn banjúr nyiyå-nyiyå wóng tuwå. Êmbók? Lumrahé wóng jêjodhoan yå omah déwé. Nangíng iki blas ora digawakaké åpå-åpå. Mênåwå tå udan blêbah. Móngsók mångså kêtiga ésúkésúk udan. ora lidók síng loro dróp out. Usúp dhéwé mèlu-mèlu wêgah-wêgahan arêp ngåpå-ngåpå. Amargå olèhé dódólan mênyang warúng ugå ramé wóng nggódhóg wédang. Kók ndadak mupu bocah nganti papat barang. Judhêg dhêg yèn wís ngéné iki. wóng karo wóng lanang. Síng durúng bayar SPP. síng cumpèn sanguné. Åpå munggúhnå êmbók siji waé arêp dikono-kono." Êmbóké ora mangsuli. Nangíng piyé manèh. olèhé posah-pasihan paribasan main kêtoprak. Wragat nyaút kånå nyaút kono. Wêrnå-wêrnå waé. Sêmono ugå síng mênyang sêkolahan. Dhèk êmbèn mono. Síng mênyang wadhúk yå mênyang wadhúk. Síng mênyang sawah yå mênyang sawah. "Wóng ora dhuwé mbók ora usah dhuwúr-dhuwúr angên-angêné. Wiwít ésúk nganti soré praéné kaya kalurúp pêtêng bêngi. Udad-udúd linthingan gawéyan. Ngåpå répót-répót diréwangi rêkåså yèn síng diarêp-arêp wís . Pungkasané mèlu-mèlu dróp out. Adaté såkå warúng digawakaké rambanan kalanjånå. Kåyå ora tau kêpêthúk waé. Iki mau kók olèhé risik. síng êntèk kós-kósané. Mbók. ora dhuwé hp síng anyar dhéwé." Barêng wís mêncit ruwêt rêntêngé. Sêpirå pêmêtuné wóng êbêr-êbêr. Wóng Mbók Sutik iku jané ora kêpingín mudhêg åpå-åpå pêrkarané Usúp. Súp. Najan uga múng mêgógmêgóg ånå mbranjang. Srêngéngé waé múng nginjên saklèlètan. Ditinggal bali ngomah. gódhóng mlandíng sakcoklèkan íng pinggír dhalan waé babar pisan ora.Kadhúng Klêbús Pirang-pirang dinå iki langité suntrút. Gêdhèn-gêdhèn kalanjånå. numpak sêpédha anyar. kamångkå Mbók Sutík isíh sênêng uríp. banjúr thêngór-thêngór nyawang ingón-ingóné síng thêngór-thêngór nyawang Usúp. ora iki ora iku. Gèk hawané njêkút sisan. Pijêr mógók waé. Banjúr lunggúh dhêlêgdhêlêg. Síng wédók wís suwé ora ånå síng wêrúh parané.

Saiki Usúp lagi ngrasakaké tênan barêng kabèh síng digånthå gånthå buyar." kandhané Rati zaman têmantèn anyar-anyarané. Sêdhêng Usúp têtêp ngugêmi karêpé dhéwé. Yèn múng pêrlu aku karo sliramu nyat ora ånå bédané. Mas?" "Ora. Rati trimå urip ijèn karo awaké. Simpênan mas-masan tambah mokal. Gèk ånå ngêndi piwalêsé ånå diopèni wóng tuwå biyèn. "Wóng ånå panti jompo lho. Usúp múng kari diwènèhi wêktu sêsasi manggón ånå kånå. Karomanèh awakmu ya ora isa nyujupi butúhé êmbókmu. Kèrikèri omah-omah iku múng kajat patang dhina. wóng jêjodhowan iku ora múng nggathúkaké aku ora sliramu. Sêsasi åpå róng sasi pisan tilík mrånå rak yå biså. Wóng loro atèn-atènané pancèn padha atósé. Bèn simbók dhéwé iså kawór karo kancakancané. Najan arêp mapan ånå paturón yå kobêr èyèl-èyèlan. Usúp iku kók olèhé ora ngawaki." wangsulané Usúp. Diréwangi bêngi-bêngi grumutan mènèki cêndhélå diurak wóng akèh." Sangsåyå angêt ómóngómóngané Usúp karo Rati dhèk sêmånå. Åpå aku kók dadèkaké batúrmu ngono waé?" "Dhík. anggêr nyawang langité isíh bruwêt. Saiki dhèwèké kèlingan karo Rati . Kanggo mbayari utangé olèhé ngragati pupón-pupóné. Najan simbók åpå sêdulúr yå kudu digathukaké. Gêdhèngêdhèn opèn-opèn pupón nganti papat. Yèn ora cócóg yå uwís!". ora kèlingan sisihanmu åpå? Mbók sók-sók iku diéndhangi. Wóng sisihan wís sêprono-sêpréné kok ora tau gêpók sénggól. wóng durúng duwé mómóngan dhéwé. "Bédå síng kêpiyé hé. Sêdhêng êmbóké ditêngênaké waé Rati ora tau sarujúk. "Lha têrús aku piyé. Kahanané Usúp tambah susah. Dhík. Mbók wís gèk ménakké awak. Rina wêngi anggêr ånå wêktu lodhang mêsti dibolan-balèni. Mênêng-mênêng warúng ugå wís kadól. Mas? Síng ora ånå bédané iku panêmumu åpå panêmuku? Yèn sliramu ajêg ngono iku síng ora ånå bédané yå panjênêngan dhéwé tå. andan-andan gawé ngamal bêcík. Kari êmbóké síng isíh sênêng nginang susuran mbako énak. Ngabar-ngabaraké waé yå ora tau. Nangíng wóng jêjodhoan kok ora klóp iku yå gèk piyé. Yèn pisahan ora pisahan. Dudu jaman dhèk sêmånå. Karêpmu iku piyé hé. "Yå uwís! Mumpúng durúng kasèp aku yå wêgah yèn múng kókdadèkaké kåyå babumu waé. Kåyå panêmuné êmbóké Usúp. Pêgatan yå ora. Mas? Awan sliramu mênyang warúng. Usúp yå múng ngguróni karêpé dhéwé. Disênggúh arêp malíng. síng wédók. Najan ora tau ongkang-ongkang kåyå wóng síng wís pikún. Bubar buyar. Jaman sakiki iku wóng wédók jaré wênang ngatúr awaké dhéwé. Mbók wís didókók kånå waé. Mas. Jaman sakiki lho. Dhík!". Yèn balèn ya ora balèn-balèn. "Ora. Nangíng síng wédók ora cócóg. Najan ora tau dadi udan tênan. "Súp. Bêngi ngopèni êmbókmu. Kabèh síng tau ditakóni kåyå kétók ngéglå. Gandhèng ora tau kêplók síng wédók pilíh ora awór karo Usúp.séjé gagasané. Tånggå-tanggané nganti pådhå ngråså. Géné ora ånå síng diurús awaké dhéwé yå pêrlu diurús. Dhík! Móngsók dhuwé wóng tuwå siji waé arêp dipantèkaké. Lé. Durúng síng pupón-pupónmu. Pupón-pupóné ugå mèlu-mèlu bubar-buyar golèk uríp dhéwé-dhéwé. Íng kånå kéné lamuké tambah kandêl. Bênêré wís kirå-kirå sêpulúh taún Usúp karo Rati pisah ambèn. Ora kèlingan åpå piyé jaman arêp éntuké Rati biyèn. Súp? Åpå tiru-tiru nggón . Mas Usúp.

Ora sudi ngênglêng aku lho. Mêngko yèn têkå-têkå ditundhúng lungå åpå ora wirang?" "Alah jabang bayik. Wóng aku ora lårå. Kåyå pêtêngé langít patang ndina iki. "Súp! Ngåpå sliramu iku?" panyêluké êmbóké manèh. Såpå ngêrti têkå-têkå ditundhúng lungå tênan. Síng tak ngonokaké waé apané. Niyat ingsún olèhé mlaku rådå ndhêlík-ndhêlík bèn ora kêsawang wóng. Ngongkak-angkèkaké bangkèkan. Yèn ora ya gèk kêpiyé ngono jaréné. Nang! Yèn karo sisihan kók banjúr wêdi iku gèk lanangmu kók dókók ngêndi? Karo macan waé paribasan kók wanèni barêng karo wóng wadón kók kåyå.tilipisi kaé? Jêr rabi jêr pêgatan? Gèk síng diburu iku åpå jan-jané? Gontagantiyå kaping sèkêt jaran kaé yå yå pådhå waé. Wóng dhèwèké waé ora tau ngrasakaké åpå-åpå." "Ora ngêndikå kangên lho." "Ora krasa ya bèn ora kråså.. Kók yå kêbangêtên wís sêpuluhan taún ora éndhang-éndhang sisihan. najan wís ditåtå mêning mêning jêbúl sók ora mêsti lêmpêng dadiné. Urípku saiki kók kåyå ora ånå gunané ta. Dadi mokal duwé pangarêp-arêp gêdhé karo wakíl-wakíl iku." Haaah! Aras-arasên. Wêdi iku rak yå mapan nggåwå êmpan ta. Kuwatír ugå yèn diarani arêp sêtór." grênêngané êmbóké. Mbók. Pancèn aku iki yèn karo wóng wédók wêdi lho. Súp! Andikna ngaku dadi wóng lanang. Yèn isíh yå gèk piyé mêsthiné. "Ngåpå tå. Apa manèh kók ndêlah åpå ngênglêng. Biyèn omah-omah sliramu takragadi. Mbók. Pêrnak! Ngêpèk sanak. Bèn kênå kanggo mbêsêli si Rati. Rékaké yå karo nggåwå ênthil-ênthil warúng. Súp. Usúp tambah olèhé pêtêng ndhêdêt. Ududé diguwang banjúr ngadêg. Mbók! Wís ora tau mènèhi åpå-åpå. Aku kók tinggal ora åpå-åpå anggêré aku ora kók pantèkaké. Ora kók nggaya. pókóké nanggóri jaman kåyå ngéné iki åpå-åpå sarwa angèl. Aku iki kangên tênan lho. Wóng yå múng nyangklêg. Mênåwå tå ora jumbúh karo kêrsané Pangéran. Kêsandhúng-sandhúng íng waråtå kêbêntús bêntús íng tawang. Dadi wóng wadón iku yèn nanggúng suwé-suwé ora bêcík. Wís. Gagasané mrånå-mrånå parané." Diunèni kaya mêngkono karo êmbóké Usúp dadi njênggèlèk. Åpå aku iki lårå ta jané hé. Dirasani kiwa têngên. ora diluru. Ora sithík. Pancèné dadi pårå-pårå iku glèthèk pêthèlé múng pagawéyan kanggo ngurang-ngurangi pêngangguran. Arêp ngåpå-ngåpå kók anané múng wêgah kåyå ngéné. Ora suwé klithih-klithik njupúk sandal jêpít. Kêpêrluan sêdinå-dinané ora dadi soal. Mêngko rak ndaraki aku síng diarani ngono. Mbók.. Aku kuwatír yèn dhèwèké muni-muni kåyå ndisik manèh. karo sisihanmu. najan ora ånå síng diwakili. Åpå síh dibacútaké åpå ora. Wóng tumindak. Mêngko gèk mênêngmênêng wís suwé oléhé bukak dhasar. Mbók. Lha kók pungkasané diêntèn-êntèni rêmbugé kók ora tau cablúng. Aku lagi putêg. Mulå awan iku ugå Usúp wís têkan nggóné síng wédók. Mbók!" "Lha yèn ora iku yå gèk élíng. Mbók. Bêgjané síng kêlakón dadi panggêdhé åpå wakilé rakyat. Lé. . Nyobå nggléthak ånå lincakan ya múng kêlap-kêlóp ora bisa mêrêm. Nangíng wóng lanang iku wajibé ngluru. api-api ora butúh wóng wadón.

Dhèwèké nggagas. Wóng loro pådhå mèsêmé. "Síng takón iku sakjané dudu sliramu. Níng aku!" "Yèn bêngi aku isíh limpang-limpung kèlingan sliramu dhèk êmbèn lho. Awan iku mandhúngé sumilak padhang. gayamu!". . Wóng wís suwé bangêt ora gêpók sênggól. Jêbúl sliramu duwé prasaan tå?". åjå-åjå Usúp ora karênan ditêkani. Rati ugå nggåwå ênthil-ênthil apêl soklat sêkilo. Mas. Si Rati yå wis tåtå-tåtå arêp mênyang panggónané Usúp. Banjúr rangkúl-rangkúlan kêkêt! Wóng wís kadhúng klêbús gèk arêp piyé manèh. Mas. Rat!" "Uwah. Ora bédå Usúp. "Tujuné iki mau durúng budhal.Têkan Panggónané síng wadón kók yå kaya dirancang." "Aku lagi ngandêl sakiki. Athukå rak yå kêcélík. Rat. tinimbang golèk yå aluwúng balèn. Thêlèk kêcêmplúng kalèn. Srêngéngéné bali mêncêngèh kaya adón-adón lêbar dikópóhi.

nglalèkaké! Jalaran tangèh tå aku bakal darbèki awakmu. Pêgå daksêbúl bantêr. Pancèn. Wiwít iki aku kudu nglênggånå yèn Rêtno mokal bisa dakdarbèki sawutuhé.. Nangíng nadyan mangkono wiwít saiki aku kêpéngín nglalèkaké íng siså-siså urípku. Nangíng. nadyan éndah ora ånå sijiå kang hak darbèni sawutuhé. Gawé bêníng rikålå bukêt." wangsulanku cêkak. Jalaran íng têngah wêngi mau aku têtêp kaosík déníng wêwayangané wanitå siji kuwi." Rêtno ngguyu ngakak. èsêm paít madu lan andhêng-andhêng cilík-ing sisíh kiwå irúng kang bangír.. "Ha. rambút dåwå. Sulak abang wís kawistårå ing brang wétan. Wiwít iki aku kêpéngín mardikå. Umpåmå kêmbang dhèwèké kang thukúl íng pinggír dalan.. Kêdadéyan síng pêpak klawan mêndhak mêndhukulé kahanan. Siapa saja bolèh bawa pulang. Rikålå gagat rinå.. Sasat kåyå layangan pêdhót. íng dinå-dinaku amúng kléyangan êmbúh têkå ngêndi parané. wayahé bún isíh nêlêsi pasukêtan. "Lho-lho." kandhané wóng wadón iku karo ngrubúhaké awaké íng pundhakku. sampéyan kêpéngín nglalèkaké aku. Wanitå siji kuwi pancèn síng ajêg ngisi lêmbar uripku.. Såpå waé biså mêthík.ha. Såpå manèh yèn dudu uríp síng ajêg sêsandhingan klawan Rêtno. Uríp síng roså ngadhêpi êmbúh kåyå ngåpå wujudíng panguripan. "Nangíng généyå kowé nolak yèn daktuku lan dakgåwå bali. Aku wóng ngangguran síng íng dina-dinané amúng isi abúríng angên-angên. "Aku iki dagangan. Ing tlapukanku datan biså ngipataké anané wêwayangané. "Yå. Ya Rêtno. Tuan?" bêngi kuwi swarané nggodhå. Wanitå síng tansah biså gawé ramé rikålå samún. "Tênan. Såpå waé bisa nikmati ganda arúm wanginé. nuli bungkús kuwi dakrêmêt lan dakuncalaké íng kali cilík sangarêpku lungguhan.. Sêlót suwé aku ngadóh sêlót ngêlak råså iki kêpéngín bali kåyå síng wís naté karoncé dukíng uni. gawé padhang rikålå pêtêng.. Bubar dakêmpak lan daksêdhót landhúng. kowé kuwat mbayar?" pitakón iku síng pijêr gawé aku klimpungan. têtélå ora gampang. Tuan.. Daklólós rókók síng kari saklêr. Ati iki kêpagút wêwayangan wanitå sing patang taúnan iki tansah nyiram tlatah cêngkar ati iki.. prasasat nguncalaké wêwayangan síng gumandhul íng . Nalikå aku isíh têtêp lunggúh têkan ésúk iki ing pójók kampúng.Kajirêt Alang Alang Daksêkarêp angên-angên iki nlasak bêbóndhótan lêlakón síng kawuri. Awít aku ora kêpéngín lêlakón urípku ing salawasé kacêncang klawan dhèwèké. Wóng wadón síng mapan íng póncót jêjêl riyêlé kuthå iki. Dakjar sakabèhé kabukak manèh íng alam wêwayangan. kanthi mripat bêníng." aku mbujúng omongané.. såkå pakulitané kuníng. Nalikå manúk-manúk sriti kêkitêran ing sêla-sêlané gódhóng príng síng isíh antêng íng pójók déså iki. Dakujå råså iki têtêgaran ngoyak marang rêrangkèn kêdadéyan síng wís mungkúr. aku dudu bós síng dhuwít dadi pêrkara gampang. Såkå kuwi aku nganti kêtêmu Rêtno.

Srêngéngé angslúp íng brangkulón. Ilangé Rêtnó. Dhuwít kuwi wís cukúp kanggo nyêdhaki Rêtnó. supír truk kuwi lagi mêtu såkå kamaré Rêtnó." kandhané Sulasíh karo sèndhèn témbók. Bêngi iki aku kêpéngín énggal mêthuki Rêtnó." Sulasíh nêrusaké klawan nyêdhót rókók. Yèn aku ora bisa ngukúp. Nyêmak critå kuwi dumadakan atiku dadi kêtarík. Éwasêmånå pambudi kuwi datan kuwåwå buncang råså kapang. níng íng kono kênå daksêmak kåyå critané kêthoprak síng naté dakrungu såkå radhio. Aku jumangkah nyêdhaki klarahan dluwang síng gumléthak íng sukêtan.råså. Édan. "Kowé yå wayah ngéné wís têkå kéné. Sangu sawènèh sêdya anèh aku mlaku gagah tumuju papan pinggír gang síng rupak kuwi. "Rókóké sík. biyasané sêprapaté kuwi waé wís cukúp. "Sêmprúl. dluwang sasuwèk mau dakbantíng lan dakilês sora." aku gêdumêl. Sawijiné råså síng ora naté dakråså salawasé iki. Tamuné. Pangéran Jayèng Rasa síng matèni Dèwi Rêtnóníngsíh. Supír kuwi pancèn sugíh dhuwít. "Lagi ånå tamu. Gambar síng kåyådéné ilustrasi sawijiné critå dadi narík kawigatènku. Ndulu basané nganggo båså Jåwå mêsthiné iki såkå buku pêlajaran båså Jåwå." tangané bocah wadón iku agé nggramang íng sakku lan nyaút bungkús rókók. Bós?" kandhané nanggapi têkaku. ånå tå?" aku balík takón. dhuwit atusan siji asil dódólan pit ónthèl awan mau isíh wutúh sumlêmpit. "Iyå. Bênêr. Iyå. Pisan manèh dhompètku takungak. Nalikå wóng mau liwat aku api-api turu. Nalikå aku têkan íng papané Rêtnó. ditunggu waé. Lakuné wêktu dinå iki kåyå-kåyå palíng suwé dakråså. Lampu limang watan ora kuwawa madhangi papan síng riyêl íng gang pinggir kuthå iki. Kêpêksané aku kudu nunggu nganti Santosa mêtu. Wís ora ånå judhulé. "Nggólèki Rêtnó. supír truk pêlabuhan. Mancík bubar wayah Isak aku jumangkah. jalaran trêsnané ditolak wanitå síng luwih trêsnå klawan kadangé sêpúh Pangéran Jayèng Kusumó. Minångkå laku muríh kabèh mau katêkan. mulå tutúg yèn barêngan karo Rêtnó. bêtah-bêtahé têmên. Pancèn sêdinå wutúh aku ngarêp-arêp srêngéngé énggal cêpêt angslúp íng jêrón bumi. "Mångså wayah ngéné wís nåmpå tamu?". Dakungak såkå jam témbók síng cumanthèl ora adóh papanku lungguh nuduhaké sêtêngah sêpulúh bêngi. pokalé Jayèng Rasa. Têkan prapatan ngarêp omahku kêbênêran Paiman tukang parkír liwat. Sulasíh sing mêthukaké têkaku. Bocah-bocah síng ora kêtiban bêgjå. kåyå-kåyå pawèh gêgambaran tumrap aku. Kumêluné pêgå rókók síng dakakêp kêsaut angín wêngi nguntabaké lungaku. "Bêtah têmên wóng . wóng liyå ugå kudu ora kêna ngukúp. sisan lakuné anggóné nunút dhèwèké. katón rêgêt lan pucêt nglipúr ati kanthi dolanan íng sêla-sêlané gang. Kanggo nglipúr ati nuli dakwåcå crítå síng ana suwèkan dluwang tilas buntêl pangan kayané. aku kudu ngilangi wanitå kuwi såkå sêla-sêlané urípku. Kadêrêng lakuku énggal têkå papané Rêtnó. ora ånå cårå liyå aku dudu ngilangi Rêtnó. têgêsé tékadku kêpéngín mardikå såkå wêwayangané biså dadi kanyatan. Kawít jam papat soré mau nganti saiki durúng mêtu. Santoså. Aku mênyat såkå lungguhan.

lakuku tumuju kono. Lan. Wêruh Rêtnó wís tanpå nyåwå aku marêm. Aku kudu ngisi wêtêng dhisík. Jam íng kamar wis nudúhaké jam sêwêlas bêngi. Dumadakan aku ngrasakaké luwé. Rêtnó ora suwålå nalikå dakaras. Íng njåbå wis katón sêpi." kandhané karo ngglédhag ånå dhipan.. "Saiki aku yå wani mbayar suwé. aku ora kuwåwå ngêntèkaké. Têrús nganggo åpå aku arêp mbayar. nangíng aku luwih rosa. wêngi iki wanitå iku ora nggrahitå.. Sawusé lunggúh aku aba tèh panas klawan mangan. Amúng kålå-kålå kêprungu swårå cêkikikan ing sadawané gang. Kabênêran ing pójók pasar ånå warúng wédang. Wanitå kuwi mau bånggå. "Suwé. dhèwèké mèsêm nalikå wêrúh ing kono katón lêmbaran atusan éwón. Nglênggånå kuwi kabèh atiku dadi kuwúr. Iring-iringan klawan têkaku. "Kowé mangan åpå Mas. Aku ora kêpêngín polisi ngonangi tumindakku. Têgêsé aku wís mlêbu ing bundhêtaning pêrkårå. gåwå mréné. sadurungé aku nutúgaké playuku. Aku ngawiti ucul klambi. kanggo jaminan. Suwéníng suwé karosané Rêtnó sêlót ringkíh lan sabanjuré mênêng. råså gêtêr tumanjêm íng dhådhå." aku nuduhaké dhompètku. Niyat sakawít sansåyå nóthól nalikå supir truk mau sauwèn-uwèn ånå kamar iki. Nangíng sabubaré kuwi råså bingúng wêrúh-wêrúh mrambat ing dhådhå. nóntón rupané. Åpå aku kudu mlayu? Mêsthi waé aku sêngsara yèn nganti mlayu. Rancangan síng wís dakracík ånå ngomah ndilalahé biså mlaku rancag." wangsulané Rêtnó. aku ora ngêrti. "Níng iki dhompèt kudu dakgåwå dhisík. Dhèwèké mêrêm nalikå aku tumindak sansåyå nakal. aku síng mbayar.mau ånå kéné?" pitakónku nalikå mlêbu kamaré Rêtnó. Nolèh rånå nolèh réné. Klambi daksaút lan aku agahan njranthal mêtu såkå kamaré Rêtnó. aku bingúng. Kåyå sêlak ora sråntå wédang dakombé lan sêga dakpangan klawan råså kêsusu." Rêtna kåyå kêthèk kêtulúp anané amúng manút.. Ånå råså panglênggånå yèn bêngi iki aku wís tumindak salah mungguhé ukúm. Mancík íng gagat rinå aku wís mancík íng sawènèh pasar sing adóh såkå kutha. panganggóné lan pawakané wóng kuwi gênah préman.. "Saiki piyé?" aku wani kêmaki. Swarané bocah-bocah wís ilang kalindhih déníng wêngi. Sêga sêpiríng waé rasané kaya pahít. Pawóngan iki pancèn nyólóng pêthèk. Nganti sawêtårå aku lan Rêtnó jêjagóngan." Rêtnó têrús nyaút dhompètku. Tibå wêktuné mbayar. "Oké." aku ngrubúhaké awak íng sisihé. Nangíng jêbúl apikan. Êmbúh ånå pasar ngêndi iki. Sêwêngi mupút aku ora turu. Tujuné ånå wóng apikan íng sandhingku síng kåyå-kåyå ngêrti klawan njêrón pikiranku. Aku kudu mlayu.. pasar iki wis ramé aku bakal gampang dicêkêl yèn nganti mlayu ngéndhani bayaran. bayaré ugå lumayan. Éwasêmånå aku durúng kêmbå. Bantal íng sandhingku rikat daksaút kanthi sarosané dakkêkêpaké íng rainé Rêtnó. . "Isiné pirå wani nudúh-nudúhaké dhompèt. "Karêpmu. Aku têrus mlaku lan mlaku têrus. rainé isíh dakkêkêp bantal. síng disêlani swårå sêsênggóran dadi wiråmå primitip bêngi iku." wóng mau nglólós dhuwít atusan èwu salêmbar kanggo mbayar. "Mati kowé!" kandhaku nalikå nyawang wanita sing sasuwéné iki nggodhå atiku. édan! Jêbúl dhompètku kèri ånå kamaré Rêtnó..

Harak iki ta dhompètmu?" wóng mau nudúhaké dhompèt lan bênêr iku dhompètku. Wóng mau nyandhak pundhakku klawan kåndhå. nangíng wóng mau luwíh roså. . Généyå? Durúng ilang råså kagètku wóng kuwi kanthi cêpêt ngrungkêt awakku. "Kowé såpå? Salahku åpå?" aku njolå. "Dudu aku síng mbayar. dhuwit iki dhuwítmu dhéwé."Matúr nuwún yå Mas." kandhaku. Sarosané aku suwålå. "Kowé tå síng matèni Rêtnó?" kandhané karo bórgól tanganku. aku wís dibayari.

Uríp bêbrayan iku abót sanggané. ugå kudu pådhå bisa njågå martabat kêluwargané. Nangíng sêpisan manèh. grapyak sêmanak. Aku biså ngrasakaké kåyå ngåpå abóté panandhang. yèn dak sawang kanthi pêrmati ora ana miribé babar pisan karo praupanku. Mas Pramónó. rambútku uga mripatku. nganti sêpréné aku isíh lêgan. sêjatiné såpå aku iki. nangíng akèh prakårå síng bakal diadhêpi minångkå ujiané uríp bêbrayan. sabên wóng tuwå síng duwé anak prawan rêbutan olèhé arêp ngêpèk mantu. dhèwèké rumångså móngkóg atiné. nangíng luwíh wigati såkå iku. nangíng kahanan síng mêkså aku kudu kêtêmu panjênêngan íng papan iki. Malah nalikå ana kåncå cêdhak mangêrtèni mênåwå katrêsnané Mas Pramónó dak tampík. múng krånå kêpincút karo rupaku. anané råså ajèn-ingajènan. panjênêngan isíh katón gagah. kåncå mau nganggêp aku wís ora waras. mêsthiné panjênêngan pírså dhéwé. Ora ånå priyå síng dak êntèni Mas. mbók mênåwå panjênêngan kêbak pitakónan. têkaku íng rumah sakít iki. Mangêrtiå Mas Pramónó. Nangíng. Wiwít aku sêkolah ånå SMA akèh bocah lanang síng golèk kawigatènku. panjênêngan lupút pangirå mênåwå aku pilíhpilíh marang priyå. ora múng babagan kêbutuhan sandhang pangan íng sabên dinané síng kudu olèh kawigatén. trêngginas sajroníng makaryå lêladi paríng usådå íng rumah sakít iki. ngåpå panjênêngan kåyå duwé råså mindhêr yèn ånå ngarêpku? Coba dêlêngên Mas Pramónó. nangíng sêjatiné aku dhéwé nêlångså mênåwå sabên-sabên aku kudu nampík katrêsnané priyå. humorís lan isíh prasåjå kåyå mbiyèn. yå mêrga iki aku tambah nêlångså. Kênå åpå panjênêngan kåyå nduwèni råså isín nalikå sapêngarêp karo aku. pakulitanku.Wadi Mas Pramónó. aku dadi kuwatír mênåwå íng batín . Aku njalúk pangapurå mênåwå têkaku ing rumah sakít iki bakal nggugah critå lawas síng ndadèkaké ati panjênêngan gorèh. mêrgå aku nduwèni praupan síng séjé karo sêdulúr-sêdulúrku iki. nalikå katrêsnané ditampik. Wís ånå priyå pirå waé síng dadi korbanku. saiki luwih kopèn malah manút panyawangku yèn nganggo sêragam kêrjané tambah mêrbawani. mênåwå iki dudu karêpku. såpå sêjatiné priyå síng dak êntèni. kamångkå yèn dak råså panjênêngan saiki kåyå déné kêbak dåyå sêmangat síng makantar-kantar. Múng bédané. Layang-layang katrêsnan såkå pårå priyå síng dak tampa mèh kabèh ngatónaké råså pangalêmbana marang aku. yèn aku gêlêm digoncèngké sêpéda mótóré waé. sêbab wóng kåyå Mas Pramónó iku idham-idhamané kêmbang déså. sinthíng. pårå priyå síng kêpéngín ngajak uríp bêbrayan karo aku. såpå síng biså mènèhi wangsulan marang pitakónku iki? Kålå-kålå aku nyawang potoné kang masku lan mbakyuku. Mas Pramónó mêsthi wís pírsa dhéwé mênåwå ora múng panjênêngan síng dak tampik katrêsnané. Jêjodhoan panganggêpku ora watón rupå ayu lan bagus pawitané. åpå síng dak råså sasuwéné iki.

mênåwå aku sawéné iki ora bisa nggawé marêmé pênggalihé Ibu... karêbèn Ibu énggal mari. Ånå wêwadi åpå síng mbók simpên rapêt sasuwéné iki ibu. sanajan ora mubra-mubru nangíng têntrêm. kênå ngåpå kók nangís? Åjå nangís cah ayu." Narti nyobå nyarèhné pênggalihé Ibuné. ugh. "Ndhúk. Yèn ndulu ragané ibuné síng wís lêmah tanpå dåyå Narti ora mêntålå arêp blåkå åpå síng dadi pikirané.. ugh.. sêlingkúh. amríh aku lan pênjênêngan pådhå slamété.ånå åpå tå Ndhúk...pênjênêngan mêngko bakal kêbak pitakónan. åpå Ibu síng dadi korban wêngisé suwargi Bapak. ah.. Driji-drijiné síng alús lan mringin síng sêkawít uthak-uthik tanpå iråmå.. kåyå déné bumi karo langit.mênåwå iki wís garisé pêpêsthi. kanthi aras-arasên kanggo ngêlap luhé. Durúng kêconggah anggóné ómóng. Ndhúk Narti. Wanitå tuwå síng nglêmprak tanpå dåyå ånå dhipan. mulå digêdhèk-gêdhèkaké pênggalihé Ibu. mårå coba tépasånå. Sêdhéla manèh Mas Tónó lan Mbak Tutik têkå. Pancèn aku palíng ayu. nangíng kênapa kasunyatané. kênåpå aku bédå karo mbakyu lan masku? Ånå wêwadi . Ibu wís éklas mênåwå aku dipundhút sawayah-wayah. Narti unjal ambêgan landhúng. Ibu åpå aku anak olèhé nêmu ånå ndalan. sêjatiné åpå síng mbók tangisi kuwi.kêlakón pêtêng wêwadi iki sêlawasé. mêrgå diguwang wóng tuwané. Aku kuwatír mênåwå pênjênêngan gêlå. "Ora Bu. såkå mripaté sing cówóng alón-alón diêlèkaké. kênå ngåpå kowé ora gèk énggal gêlêm omah-omah. "Ndhúk. nangíng kudu kanthi cårå iki síng dak tindakné. mulå aku kudu nampík katrêsnanmu. banjúr atimu gorèh?".. Pitakónan sing disimpên mataúntaún nganti sêpréné durúng ånå síng biså awèh jawaban. Ibu åjå ngungkít-ngungkít Mas Pramónó. síng sêkawít saré anglêr dumadakan ngolèt. jaré aku.. Éwuh åyå Narti anggóné arêp mbukak åpå síng dadi pikirané marang Ibuné. tangané kiwå ngêlús-ngêlús sikilé ibuné. "Ora ånå åpå-åpå kók Bu. Saupåmå Ibu dipundhút. Bingúng anggóné ngrakit têtêmbungan síng pantês ånå têngahíng kahanan kåyå mangkéné. åpå pangiraku iki ånå síng bênêr.. nanging kahanan iki malah ndadèkaké ora têntrêm urípku. åjå mênggalíh wêrna-wêrna tå. Ibu. yèn priyå mau trêsnå marang aku múng mêrgå ayu rupaku. luhúr têmên bêbudènmu Ibu. Ibu ditêmpilké wóng...". Mas Tónó lan Mbak Tutik iku tunggal båpå ibu. Åpå mêrgå kêtêmu nak Pramónó. åpå malah Ibu síng tau tumindak nalisír såkå anggêr-anggêríng kautaman... aku njalúk pangapurå Ibu.... síng ora diråså mili íng pipiné.. Sirah rasané abót síng wiwít mau tansah disèlèhaké ånå pójóking dhipan... malah jaré arêp pådhå sêkaliyan. wís kêdhisikan lúh dlèwèran ing pipiné. Yèn dak råså abót Mas... múng síng dadi ganjêlaning atiku sasuwéné iki. Dêlêngên mbakyumu lan masmu. Aku wawang ngadhêpi uríp bêbrayan klawan priyå. Narti. kók malah nangís?" swarané wanitå tuwå iku mèh-mèh ora kêprungu.putu-putuku katóné nyênêngké. awakku rasané panas. åpå malah lupút kabèh? "Ibu.. ugh. nalikå mungkasi pangréntahé marang lêlakóné. åpå tå síng mbók pikirké..... yèn mangkono. Astané síng buyutén nyobå ngranggèh tangané Narti...

pêtêng ndhêdhêt samångså Ibu kapundhút déning Gústi ingkang Måhå Kawåså. åjå dadi atimu. ngêndikå. .banjúr såpå síng ngukir jiwå ragaku iki? Såpå? "Narti kowé ora susah wawang nåmpå priya sing bakal dadi sisihanmu." Wanitå tuwå iku têtêp pugúh ora kénggúh marang åpå síng dadi gêganjêlaning atiné anaké wadón. Panjalukku Ndhúk. mênåwå sisihanmu mêntålå nglarah nglarah såpå sêjatiné awakmu. "Ndhúk Ti. Gênêp-gênêping isi donyå. ngarang critå. manungså ora ånå síng sêmpurnå. paít yèn dak bukak lêlakón urípku. mênthèl lan trêngginas. Sakålå ibuné tumlawúng pênggalihé... bédå karo Narti sêpulúh taún kêpungkúr. Ibuné arêp nyoba mbukak pêpêtêng iki... Têrsêrah anggónmu ngrakit ukårå. balúng-balúng kaya dilólósi. Narti wis dhéwåså. "Ibu! Dadi bênêr pangiråku sasuwéné iki? Aku dudu anaké suwargi Bapak? Oh. ora apík munggúh aku lan kowé. Kasunyatan síng diadhêpi ibuné." tambah sêru Narti anggóné sêsênggukan. Wís bèn aku dhéwé síng ngêrti sêjatiné såpå kowé. nanging bola-bali dicoba têtêp ora têkan pênggalihé.åpå Ibu? Aku wís dhéwåså. awak rasané sêmplah. Ayo Ibu.wís kuwat ngadhêpi kasunyataning uríp iki. Kêpriyéa waé Ibu ora arêp mbukak wadi iki. pitakónmu siji iku simpênên rapêt íng têlêngíng atimu. Wêwadi iki bakal sinimpên rapêt." Narti múng biså ndómblóng mangêrténi åpå síng lagi waé dirungu.

Cêkak aós Yu Sumi prigêl babagan mangsak. Mak brabat Pak Sardi mlaku tumuju pawón arêp ngombé lan mangan awan. hawané panas ora mêkakat kåyå-kåyå yèn dituruti arêp ngombé ngêntékaké banyu sak kêndhi. sêdhêp mantêp. Bu Sardi ora naté tindak pasar sapêrlu blånjå kêbutuhan pawón.. nangíng cukúp mênyang dhasarané Mbók Narsíh bakúl idêran síng mangkal ånå sak pójóké prapatan. Pancèn Yu Sumi abdiné kang wis mèlu sapungkuré ibuné bocah-bocah kondúr nèng pangayunaning Pangéran iki wóng wadón kang pintêr olah-olah. Wís dadi wataké wóng wadón yèn wêrúh åpå-åpå nèng pasar mêsti kêpingin têtukón lan njalari bórós. kurang luwih jam 12. putrané cacah ênêm kabèh bisa sêkolah dhuwúr. saiki nyambút gawé anèng BATAN. nêmbé wêktu-wêktu saiki anggóné mangan ngrasakaké énak. Jókó si mbarép wís lulús såkå UGM kanthi nggóndhól titêl insinyur Tèknik Sipil. nangíng rupané ayu.. Ènèng méja wís sumadiyå unjukan lan dhêdhaharan kang dicawisaké déníng Sumiyêm abdiné. Ora atêgês ngrèmèhaké jênaté Bu Sardi wanitå kang ora pintêr utåwå ora biså mangsak. Prasêtyå kang nómêr têlu mèh rampúng såkå STTT. nangíng abót-abót Bu Sardi nyukupké blanjané Pak Sardi pinangka PNS rêndhahan bèn biså cukúp sêwulan. Sanajan múng wujudé jangan asêm níng rasané níkmat lan sêgêré ora karuwan kåyå-kåyå arêp ngêntèké sêgå sak cêthíng. Sanajan múng jêjêré réwang. saiki wis nyambút gawé anèng PT Waskita Karya. mulå Bu Sardi sabên dinå múng mangsak lawúh åpå anané. Sakabèhíng mangsakan kråså énak lan sêdhêp. níng rådå asín sithík. pawakané sêmók túr pakulitané kuning rêsík..00. dhèwèké taruna Akmíl sing wis gênah masa dêpané. åpå manèh yèn mangsak jangan tumpang wah. "Åjå nganti aku blånjå kêbutuhan pawón nyang pasar.rasané pas bangét. Yå múng émané . Yu Sumi. Yå wiwít såkå pintêré Bu Sardi anggóné ngatúr blanjané Pak Sardi. Sanajan bocah wadón níng mujúdaké sarna wanitå tèknik nuklír kang sêpisan. Ora pati pêdhês.Jangan Tumpang Srêngéngéné pas ånå ndhuwúr sirah. malah wís nampa ikatan dinas såkå PT Télékomunikasi. Catúr Púrnama putrå kang nómêr papat lagi sinau ning Magêlang. Yå." mêngkono sêmauré Bu Sardi nalikå ånå tånggå têparo kang takón. Yå kabèh mau såkå hasilé pêrjuwangané Bu Sardi anggóné ngatúr pamêtuné bojoné. Sabên dinå múng mangsak osèng-osèng utåwå jangan sóp lan nggorèng tahu lan témpé. Anggóné Pak Sardi mangan wayah awan iki katón níkmat lan sêgêr bangêt. malah sak wènèhíng dinå anaké Pak Sardi kang aran Parwati wis naté pitakón "Åpå Yu Sumi dhisik wis naté kúrsús masak?" Yu Sumi ora awèh wangsulan síng gumathók malah múng ngguyu. Parwati kang nómêr loro ora kalah karo kangmasé. Bab iki Pak Sardi lan pårå putrané kabèh ngakóni. biså-biså bayarané Pak Sardi êntèk múng kanggo nyukupi pawón. mêngkono kabèh kéluargané Pak Sardi nyêlúk. déné kakang ragíl lan ragíl isíh sinau ånå SMA.

aku isín nduwèni ibu batur. nangíng watak lan praupané pêrsis cèplês kåyå Bu Sardi síng wís swargi. Suwasånå dadi sêpi. Prasêtyå putrå nómór têlu urún rémbúg. priyayiné bagús lan gagah sêdhélå manèh pundhaké nyandang bintang. sanajan mijíl lanang. "Ayo apa pênêmumu ragil?" préntahé Catúr Púrnåmå barêng wís nunggu sawêtårå suwé si ragíl têtêp mênêng durúng awèh pênêmu.sakdurúngé Bu Sardi bisa nyawang pårå putrå pådhå mêntas wís dipundhút karo Kang Måhå Kuwåså. Babagan mangan lan umbah-umbah ora ånå masalah. Parwati nduwèni usul. mak nyat kyainé Påncå nglungani pasamuan.". Sanajan sanggané wís ènthèng. åpå haké awaké dhéwé para putra iki?" Têmbungé mung sakêcapan. Catúr Púrnåmå. pêrsis kåyå kangmasé mbarêp. Banjúr yèn awakku pinuju masúk angín? Ora kråså luh têmètès såkå mripaté Pak Sardi. bakal promosi dadi brigadir jèndêral. "Pókóké aku ora sêtuju mênåwå Bapak arêp kråmå manèh. amargå sakêluarga wís ngêrti ati lan bêbudiné. Pasamuan . "Aku sêtuju mênåwå Bapak arêp kråmå manèh. Pak Sardi rumångså ènthèng bangêt sanggané saiki. Karo mbênêrké anggóné lunggúh. Pikirané Pak Sardi såyå nglangut ngåmbrå-åmbrå kèlingan dhèk jaman isíh dadi mantèn anyar. asal sulihé Ibuku dudu Yu Sumi. dr Nugróhó. déné síng loro wís diragati mbakyu lan kangmasé. "Mênåwå Bapak arêp kråmå manèh aku sêtuju Yu Sumi síng kudu dadi sulihé Ibuku. Wêwayangan nalikå masúk angín lan dikêróki bojoné gawanggawang. månggå sumarah Bapak. bèn ånå síng ngopèni. kabèh pådhå mikír dalan kang bêcík. "Bab såpå síng dadi bakal pilihan Bapak iku yå gumantúng síng bakal nglakóni. Putrå cacah ênêm wís mêntas papat. nangíng kabèh dadi sadhar mênåwå babagan omah-omah iki ora biså dipêkså. kulå namúng nyarujuki mawón!" Giliran putrå kakang ragíl kang aran paraban kyainé Påncå mènèhi panêmu: Mênåwå aku sêtuju Bapak ora kråmå manèh. karêpé åpå pênêmuné njalúk dituruti kabèh adhi-adhiné. mulå sabên dinå Pak Sardi bisa dhahar lan ngunjúk síng énak ngématké ilat mangsakané Yu Sumi. aku sanggúp nggolèkaké wanitå síng luwíh têrhórmat!" Saiki tibå giliran putra nómór papat. Ganti anak nómór loro. banjúr åpå yå kabèh anak-anaku nyarujuki? Rumangsané Pak Sardi pårå putrané pådhå ngumpúl íng pêndhåpå. pådhå nganakaké pasamuan kêluargå. wóng wís sêpuh waé arêp golèk åpå? Salah-salah diarani gaplèk pringkilan. níng åpå yå patút sak umur-umuranku rabi manèh." sabubaré ngucap kåyå mêngkono. ing pangråså kåyå arêp kêpingín omah-omah manèh. nangíng uríp dadi dhudhå kuwi yå dikapakna waé mêkså ora kêpénak. aku sanggup ngopèni Bapak mênåwå gêrah!" mêngkono pêngucapé Jókó sipêmbarêp karo lungå klépat såkå ngomah. Pak Sardi såyå tambah kêråntå-råntå atiné. Nyawang putrané síng ragíl iki. wís ånå Yu Sumi síng prigêl mangsak lan sakabèhing gawéyan rumah tangga. Kuwi pênêmuné kangmas lan mbakyu. Dhasar putra mbarêp. mênåwå arêp kråmå manèh yå gumantúng Bapak såpå síng dadi pilihané. tuwèk-tuwèk pêthakilan. ora liya si ragíl awèh pênêmu: "Babagan Bapak arêp kråmå utåwå ora arêp kråmå yå gumantúng Bapak. saiki aku duwèni pênêmu mangkéné. Prasasat kåyå wóng nggéndhóng kapúk sak gêgêm.

kêluargå bubar. Ånå síng njalúk dimangsaké jangan tumpang. ånå síng njalúk dimangsaké bróngkós. gadho-gadho lan sakpanunggalé. Mangsak kanggo batíh cacah sêlawé lan manéka rupa pênjaluké. lan sakrampungé sungkêman diadani kêmbúl bujånå. jêroné sêgårå bisa dipétung. Bubar Salat Id diadani sungkêman. sambêl gorèng. Dinå riyåyå iki kiprahé Yu Sumi anggóné mangsak-mangsak ora baèn-baèn. kabèh putrané kang ånå njaban kutha kota pådhå ngumpúl. kabèh mau ora liyå anak lan putuné Pak Sardi. . mak gragap. jêroné ati angél anggóné ngêrténi. Kåyå padatan yèn dinå riyåyå. Ånå bab wigati síng arêp dirémbúg dinå riyåyå iki. Ånå pawóngan síng isíh ênóm jêmagar. Kabèh pårå putrané wís sarujúk mênåwå Pak Sardi arêp pålåkråmå manèh lan Yu Sumi dadi sulihé Bu Sardi. mbúh åpå síng ånå pikirané. Sakwènèhíng kéwan cilík mlêbu mripaté Pak Sardi. Pårå putrå kabèh banjúr pådhå nyuwún pamít arêp bali mênyang omahé dhéwé-dhéwé. Gunggúng kêprúk lanang lan wadón kabèh cacah wóng sêlawé. "Punåpå Yu sumi sampún sagúh Pak?" pitakóné si pêmbarêp marang Bapaké.jêbúl aku lagi ngalamún tå?" karo ngucêk-ucêk mripaté síng kråså pêrih. wis sawêtårå wêktu ditunggu nangíng ora ånå kabaré. omah sing sabên dinané katón sêpi iku kêbak pawóngan. ora ånå kêputusan síng gumathók. "Wé. Yu Sumi pamít mulíh mênyang ndésané. ånå síng isíh bocah cilík. Pak Sardi sadhar såkå anggóné ngalamún. swarané kåyå pasar.. "Durúng ånå walêsan rêmbúg síng gumathók!" Bubar bakdå. kabèh sandhangan lan duwèké digåwå mulíh..

uga sabun sing ngandhung suruh kanggo ngosoki perangan awak sing wadi. uga anggone ngudi sarira tansah permati. ya kaya mengkene nasibe dadi mbok tuwa kaya wis ora dikanggokake maneh. sing putrane lagi lara. Anggone selak kepingin momong putra. prasetyane Mas Broto ora arep nglalekake . Ah. Nanging nyatane? Ana wae alesane. Ing pojokan senthong diwenehi vas kembang arum ndalu sing gandane ngambar-ambar. menyang dhokter wis tepung gelang kabeh wis diparani. srana pijet urut wong kang ahli uga ora kurang-kurang. Wis udakara telung Minggu iki Mas Broto ora nate kondur. Ah. Nalika arep omah-omah maneh. kordhen jendela werna jambon ditambah kembang melati sing disebar sakdhuwure sprei nyebar ganda kang arum ngresepake ati. Sakliyane kuwi Dhik Murti pancen isih luwih enom. ora lali jamu sari rapet. Anggone nunggu rawuhe Mas Broto kanthi tenanan. utawa wengi iku kentekan kendaraan kepeksa mulih menyang omahe Dhik Murti garwane anyar. "Suk yen diparingi momongan Dhik Wening kepingin lanang apa wadon ya?" pangucape Mas Broto nalika isih temanten anyar. sanajan tiba gilirane kudu kondur ning omahe Weningati. Mas Broto mesti blenjani janji. kabeh tinata kanthi permati aja nganti nguciwani. mula siji-sijine dalan Weningati kudu ngiklasake Mas Broto nikah maneh. bab sisa wektu sedina sumarah Mas Broto sing arep kondur. Sanajan rupaku iki ora kalah ayu yen ditandhingke karo Dhik Murti. lagi ngancik pitulikur tahun. Pungkasane menyang dhokter spesialis ahli kandhungan kang mratelakake menawa ana penyakit tumor sing manggon ana kandhungane Weningati kang kudu diangkat amarga ndrawasi uripe Weningati. kaya-kaya wis ora bisa diempet maneh. Ora kurang-kurang Mas Broto apadene Weningati anggone mbudi daya. Kagungan putra kang soleh apa solekah wis dadi kepinginanku lan Mas Broto wiwit isih pacaran. Adus kanthi sabun wangi. nanging kepriye maneh aku ngrumangsani yen dadi wong wadon ora bisa menehi keturunan. ya amarga wis limang tahun kliwat anggone omah-omah kok durung ana tandha-tandha arep diparingi momongan. Yuswane Mas Broto wis ngliwati 35 tahun. apa ya wengi iki mung liwat kanthi muspra? Mengkana panggresahe Weningati. Prasasat kaya ana gludhug nyamber sirahe Weningati nalika krungu yen rahime kudu diangkat kang wusanane ndadekake Weningati ora bakal bisa kagungan putra saklawase. lampu bolam limang watt nambahi swasana romantis. kudune telung dina ana omahe Dhik Murti lan telung dina ana kene.Diwayuh Senthong papan anggone turu katon resik. kamangka kepinginane kagungan putra ora bisa dikendhakake maneh.

jeneng Broto Putranto. malah impene saya lumaku adoh. Mak jranthal kaya asu digitik.. Wong sakloron wis gawe rencana menawa mbesuk arep babaran neng rumah sakit bersalin sing wis kondhang. kabeh mau sing duwe hak maringi asma Weningati. Nanging apa wekasane? Preeet.Weningati. utawa Tapa Broto. utawa Putri Ken Utami. nyalib mengiwa nyalib menengen amrih tekan rumah sakit amarga selak ora kuwat krungu sambate Weningati. Dhasar wis pirang-pirang ndina Weningati ora disenggol kang garwa. aduoh. Anggone nyetir mobil kanthi rikat. Mula ora elet suwe wong sakloron padha nindakake saresmi. Popok bayi. "Iki lho Dhik tak tukokake kalung berliyan modhel anyar!" kandhane Mas Broto sinambi nganggokake kalung ana gulune Weningati.. kabeh mau sing duwe hak maringi asma Mas Broto. utawa Broto Sena. ora lali karo ngesun pipine Weningati sing alus. Lamat-lamat gambar lan swara televisi mau saya suwe saya ilang. Atine krasa keranta-ranta.. wedhak bayi kabeh diborong Mas Broto. Ing pangrasa Weningati mbobot wis sangang sasi punjul sepuluh dina. Telung Minggu lawase Weningati ora disenggol kakunge. banget. . Putra kang bakal lair digadhang-gadhang tembene mbesuk dadi putra putri kang soleh utawa solekah. Apa ya kaya mangkene iki rasane wong arep babaran? "Mas. terna nyang rumah sakit!" mengkono penjaluke Weningati marang sing kakung. utawa Endang Larasati. mula nafsu birahine kaya kepancing dadi makantar-kantar. kemul bayi. "Mas saiki aku wis mbobot lho. ngancik wulan kaping sanga!" ujare Weningati sajak rada aleman. mak les. Awake krasa lara kabeh. Mas Broto gage-gage ngetokake mobile saka garasi.. Weningati keturon angler. rasane kok aku kaya arep babaran. Atine wong sakloron katon mongkog jalaran kepinginane kagungan putra bakal kaleksanan. dheweke nonton siaran teleisi sinambi teturon. Sore iku Mas Broto ngajak Weningati mlaku-mlaku menyang toko sakprelu blanja keperluan kanggo ngadhepi babaran.. ora arep mbedak mbedakake bab rejeki lan sakebehing bakal digawe adil. Siaran Empat Mata kang digiyarake sakwenehing TV lan dipandhu Thukul Arwana bisa nglelipur ati sawetara wektu. Weningati bisane mung nangis sesenggukan. Mawarna-warna jeneng kanggo bakal putrane wis rinakit. ora lali nggawa gethuk lindri lan klepon. Kaya neng alam swargan rasane... Rumah Sakit Bersalin Sayang Putra. jabang bayi rasane kaya wis nendhangnendhang lan atine krasa dheg-dhegan. Ana sakjeroning pangimpen Mas Broto kondur nyangking oleh-oleh samubarang apa wae sing disenengi Weningati. wong lanang angger wis keturutan karepa mesthi lali kabeh janjine. pegel-pegel. Yen sing bakal lahir mijil wedok uga wis dicawisake jeneng Tyas Sulistyaningsih. malah saiki bale somahe bali ayem tentrem maneh kaya wingi uni.. Yen sing bakal lair mbesuke lanang. apa ya kudu mengkene wong-wong wadon sing diwayuh kae ya? Tinimbang nangisi nasibe sing nrenyuhake ati.

" sambate Weningati ngaruwara. aku wis ngapurani kabeh luputmu. . iki priye rasane aku kok ora kuwat tenan. Ing praupane kang resik sajak mesem kaya wong turu kae. mula ana sakwenehing tangga kang ndhodhogi lawang. nanging jabang bayi kaya mbandhel isih kepingin ana wetenge ibune. omahe isih kencar-kencar lampune. "Aduh. tangga teparone Weningati padha cingak. Lawang omahe didhobrak. Wanci jam wolu esuk." Mak plong rasane ati..". Alon-alon mripate Weningati merem. Gusti nyuwun kekiyatan. Lamat-lamat kaya emboke sing wis swargi marani Weningati. "Ayo Bu. "Adhuh. Weningati katon gumlethak ana klasa ora obah sanajan diceluki kanthi swara banter. wis ayo dikuwat-kuwatke kareben jabang bayi enggal metu. dheweke unjal ambegan landhung.. rasane wong kang arep nglairake kaya wong lagi sakaratul maut.Tekan ing rumah sakit Weningati ditumpake kereta dhorong lumebu kamar bersalin. "Wis Ndhuk. Ing pangrasa ana kereta kencana mudhun saka wiyati marani dheweke. Weningati kaya entuk kekuawatan anyar. jebul kaya ngene rasane wong nglairke. Weningati ditemokake wis kaku ora ana nyawane.. bidhan apadene perawat padha ribut anggone nulungi. Saya suwe Weningati ora kuwat nandhang lara. Ora biyasane Weningati durung tangi. lan nginjen apa sing lagi kedadeyan ana ing sakjeroning omahe wong wadon kang urip ijen iku.. ambegane sethithik mbaka sethithik sansaya arang lan banjur mandheg. Mas Broto tulungana aku Mas. Para widodari padha ndherekake Weningati numpak kereta kencana nuju swargaloka. Ya nembe sepisan iki awake ngrasakake larane dadi wong wedok. Ana ing pandulu. sepisan maneh sing ngeden!" swarana bidhan mrentahake. Dheweke rumangsa gela banget kelingan nalika wani marang emboke sing wis nglairke dheweke. swara televisi uga isih muni nanging Weningati ora katon. Para dhokter.

anake enem sing wis mati loro. jare lemah kuwi mlorot mudhun. "Kurang ajar wong-wong iki. Jenenge Yani. katone rada ngantuk. suwe-suwe kok malah arep ngidak-idak cengel!" "Sareh dhisik. ngger. Sawijining dina Mbok Atmo rada sekel penggalihe. Tanggane mau sing jenenge Pak Sukat pancen wonge ngeyel lan nggugu karepe dhewe. Udakara limang sasi sabanjure. ana kedadeyan maneh sing gawe sekel penggalihe Mbok Atmo. apamaneh karo ngrungokake giyaran klenengan saka radio. Tanggane mau jenenge Karso. .Lemah Mbok Atmo nembe lungguhan ana kursi emperan omahe. Pekarangan sing saiki dienggoni dadi siji karo anake ragil wadon. lan ngerti-ngerti lemahe wis diiris karo tengah meter sing dawane udakara satus meter. lan pikire isih lantip. Critane. dheweke banjur gawe surat katrangan kelangan. Tekan ngomah Mbok Atmo ngudarasa. awake dhewe iki wis terus-terusan ngalah. putune patlikur. Mulane Mbok Atmo mung tansah ngalah lan pasrah marang Gusti Allah Sing Gawe Urip. jare arep kanggo gawe omah anake lanang. nalika kabeh wis rampung. Anak-anak liyane ana kutha kabeh. Coba dipikir dhisik. Mula dheweke uga banjur mupus sakabehe. Wis duwe canggah loro. awit pancen wis ora bisa dirembug maneh. Mbok Atmo mung trima ngalah. Jalarane wit jati sing ana pereng pekarangane ditegor tanggane. Nalika Mbok Atmo nggenahake kepriye karepa kok kayu jati mau ditegor. " Mbok Atmo isih katon sareh. kayu jati sing ana tapel wates pategalan uga ditegor dening tanggane mau. banjur mlaku mulih alon-alon. mbokmenawa bener prekara lemah kuwi bisa dadi mala lan yen ora ngati-ati bakal dadi dredah sing ora kena dianggep entheng. Pak Roto banjur ngudarasa yen kabeh iki diterusake mesthi bakal ana dredah. Ora mung cukup kuwi wae. Mbok Atmo kuwi uga duwe lemah pategalan. Iki ora kena ditokake ngono wae. lan kuwi dudu sing dikarepake. aja nganti mung amarga lemah lan kayu sacuwil njalari paseduluran dadi bubrah. Yani iki sing ngopeni Mbok Atmo. Nanging wonge isih waras. Mbok Atmo sing pancen ora ngerti tulis kuwi iya mung meneng wae. Mbok Atmo isih duwe kaprecayan marang paribasan sapa salah seleh. Mbok Atmo ora nerusake pitakone. dheweke mung ngelus dhadha karo unjal ambegan landhung. Kabeh anake wis mapan uripe. lan wit jati sing ditegor kuwi dadi duweke. Mbok Atmo ora dikabari. Mbok. dadi olehe liyer-liyer katon kepenak banget. Nalika lemah pategalan duweke tanggane sing penere ing sisih kiwa tegale Mbok Atmo diukur dening BPN jare kanggo ngurus sertipikat. Mbok Atmo kuwi yuswane udakara sangang puluh tahun. Mantune Mbok Atmo sing jenenge Pak Roto waringuten. wangsulane Pak Karso ora genah. sanadyan atine sekel. Nalika Mbok Atmo krungu kabeh kuwi banjur kandha karo mantune yen kayu jati sing ana tapel wates tegal ditegor Pak Sukat.

"Arep menyang endi. Thole. Upama lakon wayang ngono mbok menawa kaya Babat Alas Wana Marta ngono kae. Turahane diedum loro. Lemah pategalan sing sewu meter persagi diwenehake Mbok Tuki sing biyen nate diopeni Mbok Atmo lan wis dianggep kaya anake dhewe. Mbok Atmo banjur unjal napas landhung. Mbah. Anak-anak lan putu-putune tansah bisa nglipur. Katone wis siyaga ngadhepi urip sing kepriye wae. Kok wis katon mlithit?" pitakone marang aku. dene sisih kidul bageyane Yani anake wadon sing ragil. Esem sumringah ngrenggani pasuryan tuwa kuwi. Nanging kuwi mung sedhela." wangsulanku cekak. Mbok Atmo ngudarasa geneya aku lan anak-anakku kok mung tansah diidak-idak dening liyan. Mbah. yakuwi bageyane Jatmo karo Timuk. pasuryane katon tentrem. Nanging sepuluh dina sabanjure dheweke bali waras maneh. Lemah pekarangan diedum loro. Sore katon endah. Mbok Tuki sanalika banjur kongkon wong babat alas. Waspa sing tumiba banget nrenyuhake. Mbok Atmo duwe karep kepengin ngedum lemah pekarangan lan lemah tegal marang anakanake. . prasasat kabeh kayu ing tegal sing diwenehake marang Mbok Tuki dibabat entek.Mulane Pak Roto uga banjur kandha karo Mbok Atmo menawa kabeh dililakake wae. sisih lor bageyane Sugeng anake mbarep Mbok Atmo. lha piye? Nalika Mbok Tuki dikandhani yen diwenehi lemah tegal dening Mbok Atmo. Sawise kabeh dijlentrehake marang anak-anake lan kabeh wis sarujuk. sing dirasa wis ora bisa diampet. Pungkasane dheweke lara. Mbok Atmo lungguhan ana emperan omahe. Mbok Atmo sarujuk lan banjur ndonga ndremimil. Nalika krungu kabeh kuwi Mbok Atmo mung bisa mbrebes mili. "Ajeng latihan karawitan dhateng Wonogiri.embuh apa dongane. Ngono kuwi dongaku. nalika aku liwat ngarep omahe. lan nganti diopname barang. Mbok Atmo katon tentrem pangrasane. atine katon sansaya tentrem. Lan nganti saiki isih katon seger sanadyan yuswane wis lungse. Kamangka durung genah lemah sisih ngendi sing bakal diwenehake marang dheweke. Sawise ndonga. Mugi panjenengan tansah pikantuk kanugrahan ing gesang punika lan kanugrahan ingkang langgeng. Kahanane Mbok Atmo dadi sangsaya ringkih. sedhih. Lemah pategalan diedum telu.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful