Ahmad Faizal bin Osman

Peranan Bahasa Melayu Sebagai Wahana Penyatuan Bangsa Malaysia

690223085015003

Peranan Bahasa Melayu Sebagai Wahana Penyatuan Bangsa Malaysia

Abstrak Persekutuan Tanah Melayu mencapai kemerdekaan pada 1957 dan semenjak detik pengisytiharan tersebut Bahasa Melayu telah dinobatkan sebagai bahasa kebangsaan, bahasa rasmi, bahasa pengantar dan bahasa ilmu. Perlembagaan Persekutuan telah memperuntukkan kedudukan Bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan dan bahasa rasmi sebagaimana yang telah diwartakan dalam Akta Bahasa Kebangsaan 1967 dan memperkukuhkan kedudukan sebagai bahasa pengantar dalam institusi pendidikan menerusi Akta Pendidikan 1961 dan Akta Pendidikan 1996. Kamus Dewan (1970:59) mendefinisikan bahasa rasmi sebagai bahasa pentadbiran, bahasa perhubungan awam, bahasa pengantar serta bahasa ilmiah di sekolah-sekolah dan institusi pengajian tinggi. Ainon Mohammad (1984) pula merumuskan bahawa bahasa rasmi membawa pengertian sebagai peranan bahasa Melayu sebagai saranan pembinaan negara di dalam semua urusan, terutama urusan pentadbiran negara. Oleh itu, dapatlah diringkaskan bahawa bahasa rasmi ialah bahasa yang digunakan di dalam sistem pendidikan negara, urusan perniagaan dan pentabiran dan di dalaam upacaraupacara rasmi. Bahasa rasmi pula mungkin membawa lebih daripada satu fungsi bagi sesebuah negara.

Kepentingan dan Peranan Bahasa Melayu

Bahasa Melayu telah digunakan di Kepulauan Melayu bermula kira-kira abad ke tujuh. Pada waktu itu terdapat 200 bahasa yang dituturkan di kepulauan tersebut. Penggunaan bahasa melayu semakin meluas kerana bahasa tersebut mudah dituturkan berbanding dengan bahasa yang lain. Ciri-ciri keterbukaan yang terdapat dalam bahasa Melayu yang dapat menerima pengaruh bahasa-bahasa lain menyebabkan bahasa tersebut dapat berkembang dengan pesat dan serta menjadi bahasa lingua franca dan bahasa ilmu bagi rantau kepulauan Melayu.

Sebagai bahasa rasmi bahasa Melayu ditetapkan menjadi alat komunikasi dalam bidang pentadbiran negara. Perkara 152 Perlembagaan Persekutuan menyatakan bahawa bahasa rasmi digunakan untuk semua urusan rasmi di peringkat kerajaan persekutuan, kerajaan negeri dan juga badan berkanun. Contohnya dalam bidang pentadbiran undang-undang, kehakiman dan
1

Bahasa Melayu telah dipilih sebagai lambang jati diri warganegara Malaysia. Perkara ini termaktub dalam Perkara 152 (1). seperti yang digariskan dalam Wawasan 2020. dan bahasa pemersatu. 2 . Bahasa ini pula boleh difahami oleh setiap kaum.Ahmad Faizal bin Osman Peranan Bahasa Melayu Sebagai Wahana Penyatuan Bangsa Malaysia 690223085015003 mahkamah telah menggunakan bahasa Melayu. Dengan hal demikian. 2) Lambang jati diri Bahasa Melayu mempunyai lambang. Bahasa Melayu memainkan peranan sebagai lambang Negara Malysia di persada dunia. Sesungguhnya Perkara 152 ini telah mengiktiraf dan mengisytiharkan Bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan serta bahasa rasmi negara. Antara peranan bahasa Melayu di negara kita ini ialah seperti berikut :- 1) Asas pembinaan negara dan kebudayaan masyarakat Perkara 152 Perlembagaan Persekutuan telah memainkan peranan penting menjadikan Bahasa Melayu sebagai asas pembinaan negara. Lagipun peruntukan ini adalah berdasarkan penduduk asal di Malaysia iaitu orang Melayu yang memonopoli lebih daripada 50 peratus penduduknya. Hal ini sangat diperlukan kerana setiap negara mempunyai bahasanya sendiri. Hal ini disebabkan menjadi satu kepentingan bahawa negara ini mempunyai masyarakat yang berbilang kaum dan sangat memerlukan satu bahasa sebagai panduan. Contohnya Negara Jepun dengan hasa Jepunnya. Oleh hal demikian. bahasa rasmi. Hasrat ini terungkap dalam dasar bahasa dengan merujuk pada Perkara 152 Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu. Kedudukan bahasa Melayu sebagai bahasa mahkamah bertambah baik setelah Seksyen 8 Akta Bahasa Kebangsaan dipinda (Jun 1991). dengan termaktubnya Perkara 152 mendapati negara mempunyai asas yang kukuh untuk membina sebuah negara. Oleh yang demikian. Negara Jerman dengan Bahasa Jermannya dan Negara Perancis dengan Bahasa Perancisnya. iaitu sebagai bahasa kebangsaan. Melalui perkara ini. bahasa Melayu berperanan sebagai perakuan kejatidirian bangsa Malaysia demi memenuhi maksud kemajuan mengikut acuan sendiri.

Di Malaysia ini. 4) Bahasa pengantar ilmu pengetahuan Bahasa Melayu memainkan peranan sebagai bahasa pengantar ilmu pengetahuan. Bagi merealisasikan peranan bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan dan agen perpaduan negara. bahasa itu diberi tempat sebagai bahasa pengantar ilmu pengetahuan agar dapat berkembang menjadi bahasa yang moden dan mampu menjadi asas pembinaan negara bangsa yang maju dan berdaulat. Menurut penyata itu. Bahkan semua bahasa di dunia ini mempunyai hak tersebut. Perpaduan sangatlah penting dalam masyarakat yang berbilang bangsa. terapat tiga kaum utama iaitu kaum Melayu. Laporan ini bertujuan untuk memungkinkan bahasa Melayu digunakan sepenuhnya sebagai bahasa kebangsaan. dan 3 . bahasa dan pendidikan dapat digunakan sebagai alat untuk meningkatkan persefahaman perpaduan kebangsaan anatara penduduk yang berbilang kaum. Cina dan India. 5) Menjadi bahasa yang cemerlang dalam pembinaan negara bangsa Malaysia Bahasa Melayu berperanan untuk menjadi bahasa yang cemerlang dalam pembinaan negara bangsa Malaysia. Kaum Melayu merupakan penduduk asal Malaysia dan mempunyai penduduk yang melebihi lima puluh peratus daripada keseluruhan warganegara di sini. Tanpa perpaduan negara akan kucar-kacir dan musnahlah sebuah negara beraulat.Ahmad Faizal bin Osman Peranan Bahasa Melayu Sebagai Wahana Penyatuan Bangsa Malaysia 690223085015003 3) Bahasa perpaduan Bahasa Melayu juga berperanan sebagai bahasa perpaduan. Bahasa ini wajib diketahui oleh setiap kaum kerana bahasa ini menjadi bahasa utama dalam konteks hubungan antara kaum. Perkara ini terkandung dalam Laporan Razak pada tahun 1957 dan tahun 1961 setelah melaksanakan syor yang dikemukakan oleh Jawatankuasa Penyemak Rahman Talib yang seterusnya menghasilkan Laporan Rahman Talib. Oleh sebab itulah bahasa Melayu telah dipilih berdasarkan kaum majoriti penduduk. Pengguna bahasa yang mahu melihat bahasa kebangsaan mereka berfungsi dengn cemerlang selaras dengan perkembangan bangsanya mestilah berusaha menjadikan bahasanya lebih baik dan dihormati daripada bahasa yang ³dipinjam´ semata-mata untuk menunjukkkan status penutur. Penyata Razak dijadikan sebagai asas Ordinan Pelajaran 1957.

Contonya. seperti lemah lembut. penduduk di negara bangsa Malaysia ini perlulah dengan penuh keyakinan apabila mengunakan bahasa Melayu untuk memartabatkan bahasa ini di persada antarabangsa. dan ali masyarakat. 4 . meliputi pelbgai bidang. 7) Wahana politik dalam menentukan kualiti penggunaan bahasa negara bangsanya Bahasa Melayu sebgai bahasa kebangsaan berperanan sebgagai wahana politik dalam menentukan kualiti penggunaan bahasa negara bangsanya. bahsa itu akan dilihat sebagai berkuasa dalam arenanya. Maka. beradab. 6) Menampakkan penggunaannya dalam pelbagai perisian dan kesantunan Bahasa Melayu juga berfungsi sebagai bahasa kebangsaan yang mencerminkan pengunaannya dalam pelbagai perisiannya dan kesantunanya. Bahasa yang dapat membina neara bangsanya seharusnya dapat juga melahirkan pengguna bahasa yang brkualiti. Kehadiran kumpulan inidapat mengembangkan bahasa itu dengan terancang. jika ali politik dan ahli profesional mempunyai daya ungkapan yang tinggi dan bermutu melalui bahasa Melayu. Tingkat ilmu dan tingkat keperisian itu dapat diukur melalui laras bahasanya manakala nilai estetika keluwesan bahasa ini menjadi pengukur kesantunannya. lebih banyak kumpulan enutur yang berkuasa dalam penggunaan bahasa Melayu perlu dipupuk. Oleh hal demikian. pelajar institusi pengajian tinggi awam dan swasta. Oleh sebab itu. Mereka ialah yang terdiri daripada ahli politik. golongan professional. dan berbudi bahasa. pelajar sekolah. ahli korporat. bangsa Malaysia harus menggunakan bahasa Melayu yang baku dan yang mempunyai nilai estetika dan nilai kesantunan.Ahmad Faizal bin Osman Peranan Bahasa Melayu Sebagai Wahana Penyatuan Bangsa Malaysia 690223085015003 bukannya untuk menyerlahkan kegemilangan bangsa penutur itu sendir. berkuasa dan berketerampilan. Bahasa Melayu memiliki peribai yang istimewa selain terkenal dengan ciri-ciri ketimuran.

Pada awal tahun itu. buku teks diimport dari negara China dan berkiblatkan China. Namun begitu. pada dasarnya berpandukan sistem Barat yang diperkenalkan oleh pentadbiran British mulai abad ke 19. Dalam era globalisasi. Sekolah Tamil 5 . Sejarah membuktikan bahawa perpaduan amatlah sukar dicapai oleh masyarakat pelbagai bangsa dan etnik tetapi bukan mustahil. Semasa zaman penjajahan British mengamalkan dasar µpecah dan perintah¶ yang mewujudkan jurang ekonomi manakala dasar µlaissez-faire¶ dalam pendidikan menyebabkan perkongsian pengetahuan dan keseragaman perperiksaan tidak dapat dicapai. Sistem persekolahan yang wujud di negara ini. Sekolah Cina bukan hanya menggunakan bahasa Cina sebagai bahasa pengantar. untuk mengetengahkan bahsa Melayu. pihak British memberi keutamaan kepada pelajaran Melayu dan Inggeris. Pendidikan Cina dan Tamil dibiarkan berkembang secara sendirian. Bangsa itu akan maju dengan mempelajari ilmu pengetahuan daripada bahasa lain. gurunya datang dari negara China. Pelajaran Cina telah mewujudkan kesedaran kebangsaaan pemuda ±pemuda Cina. lalu disebarkan ilmu kepada bangsanya melalui pengetahuan yang sudah dialih ke dalam bahasa Melayu melalui usaha penerbitan bahan bacaan. iaitu pada peringkat permulaannya.Ahmad Faizal bin Osman Peranan Bahasa Melayu Sebagai Wahana Penyatuan Bangsa Malaysia 690223085015003 8) Menggambarkan bangsa yang berkuasa Bahasa yang berkuasa menggambarkan bangsa yang berkuasa. Isu-Isu Bahasa Melayu Sebagai Wadah Penyatuan Bangsa Cetusan idea Perdana Menteri Malaysia Dato Seri Najib Tun Abdul Razak melalui Gagasan 1 Malaysia adalah ingin membentuk satu identiti masyarakat Malaysia melalui budaya dan aspek terpenting untuk membentuk satu budaya ialah melalui satu bahasa dan satu suara. di Negeri-negeri Selat. bahasa lain tidak perlu ditolak. pengetahuan tantang bahasa lain amat perlu dan tidak merugikan bangsa. Ungkapan ³Bahasa Jiwa Bangsa´ menunjukkan bahawa sesuatu bahasa itu dapat maju jika bangsa itu pun maju.

Walau bagaimanapun. Laporan Fenn-Wu (1951) ± menyemak pendidikan kaum Cina. Ordinan Pelajaran (1952) ± mengesyorkan sekolah kebangsaan sebagai corak sistem persekolahan kebangsaan. Beberapa jawatankuasa telah ditubuhkan untuk mengkaji sistem persekolahan pada masa itu dan menghasilkan laporan-laporan berikut: 1. Laporan jawatankuasa ini menjadi asas kepada penggubalan Akta Pelajaran 1961 yang menggariskan Bahasa Melayu sebagai bahasa pengantar utama pada semua peringkat pendidikan serta penggunaan kurikulum dan peperiksaan yang sama untuk semua pelajar. Sekolah Cina dan sekolah Tamil. timbul kesedaran untuk mewujudkan satu sistem persekolahan. Semasa pentadbiran British. iaitu Sekolah Inggeris. 6 . Bahasa Melayu sebagai bahasa pengantar utama serta kurikulum kebangsaan. Sekolah Melayu.Ahmad Faizal bin Osman Peranan Bahasa Melayu Sebagai Wahana Penyatuan Bangsa Malaysia 690223085015003 pula menggunakan bahasa Tamil sebagai bahasa pengantar yang tunggal. 3. Laporan Barnes (1951) ± menyemak dan memperbaiki keadaan pendidikan kaum Melayu. Ordinan Pelajaran 1957 digubal berdasarkan perakuan Laporan Razak (1956) yang mengutamakan perpaduan dan menjadi teras Dasar Pendidikan Kebangsaan. usaha ditumpukan untuk mewujudkan satu sistem pelajaran kebangsaan. keadaan sekolah Tamil tidak pernah setanding dengan sekolah-sekolah Cina. Namun menjelang kemerdekaan. sekolah-sekolah di Tanah Melayu dipecahkan kepada empat aliran . 2. Setiap sekolah mempunyai bahasa penghantarnya sendiri dan kurikulum yang berbeza di antara satu sama lain. Perakuan Laporan Razak dikaji semula oleh Jawatankuasa Rahman Talib pada tahun 1960. Sehubungan itu. sukatan pelajaran dan sistem peperiksaan yang sama bagi semua sekolah. dan 4. Melayu atau Inggeris. Laporan Razak (1956) ± meletakkan asas bagi perkembangan sistem pendidikan untuk memupuk perpaduan melalui Sistem Pelajaran Kebangsaan untuk semua. Kebanyakan sekolah Tamil terletak di kawasan ladang dan sebahagian besarnya dibiayai oleh syarikat-syarikat yang memiliki ladang-ladang berkenaan. Sebaik mencapai kemerdekaan.

yakni masyarakat majmuk yang mempunyai keazaman. Penyata Razak telah digazetkan dan diluluskan menjadi Ordinan Pelajaran pada tahun 1957. Ordinan ini mewajibkan semua jenis sekolah menggunakan sukatan pelajaran yang sama manakala Bahasa Melayu pula digunakan sebagai bahasa pengantar di semua sekolah. Oleh itu. Langkah ini mempercepatkan lagi perpaduan dan rasa hormoni antara kaum di negara ini. pelaburan penyesuaian.Ahmad Faizal bin Osman Peranan Bahasa Melayu Sebagai Wahana Penyatuan Bangsa Malaysia 690223085015003 Persoalan besar yang dihadapi para pemimpin dan pendidik selepas merdeka ialah mencari formula untuk melahirkan satu masyarakat Malaysia yang bersatupadu. Bahasa digunakan untuk membangkitkan kesedaran bahawa bahasa penting sebagai pembentuk kesatuan politik yang disebut `negara' atau negara bangsa. Penggunaan satu bahasa perhubungan dan persefahaman di antara satu kaum dengan yang lain dapat diwujudkan tanpa menimbulkan rasa curiga. Satu cara yang penting untuk mewujudkan perpaduan di dalam sesebuah negara ialah menerusi pendidikan. dapatlah diertikan bahawa bahasa Melayu sebagai bahasa perpaduan ialah bahasa yang menjadi lambang penyatuan suara yang digunakan sebagai alat perhubungan di dalam lingkungan satu kelompok manusia yang berfungsi sebagai alat menyatupadukan rakyat yang berbilang kaum dalam sesebuah negara. kesanggupan dan kesediaan untuk hidup bersama dengan rukun dan damai serta mempunyai kesedaran. khusus untuk membantu perpaduan kebangsaan dan menjadi wahana berkesan untuk komunikasi pelbagai kumpulan etnik dan masyarakat pelbagai dialek atau bahasa. Cara paling penting untuk menyatupadukan masyarakat berbilang kaum di Malaysia ialah melalui penggunaan bahasa kebangsaan. sepakat dan sebagainya. kecocokan dan perihal berpadu iaitu bergabung menjadi satu. Kamus Dewan (1994) mendefinisikan perpaduan sebagai penggabungan. keperibadian dan nilai-nilai sebagai rakyat Malaysia. hakikat bahawa pendidikan merupakan faktor unggul dalam membina kerakyatan yang tunggal telah lama disedari. Bahasa Melayu boleh berfungsi sebagai bahasa perpaduan merupakan senjata paling ampuh dalam menyatukan bangsa di Malaysia. Dalam konteks Malaysia. 7 . Perpaduan atau solidariti dapat ditafsirkan sebagai satu proses yang menyatupadukan rakyat dan seluruh masyarakat dan negara supaya setiap anggota masyarakat dapat membentuk satu identiti dan nilai bersama serta perasaan cinta dan bangga akan tanah air.

wujudlah idea pembelajaran ilmu sains dan metametik dalam bahasa Inggeris sebagai syarat kononnya bagi mempersiapkan generasi pelapis negara dengan ilmu kemajuan. kepelbagaian. Nik Safiah Karim (1984) pernah mengatakan bahawa pencapaian taraf keintelektualan bahasa Melayu akan menjadi lebih nyata apabila bahasa Melayu digunakan sebagai bahasa ilmiah. Ini jelas menunjukkan bahasa Melayu mampu mengorak langkah dalam meneroka perlbagai bidang ilmu. sesuatu bahasa yang mencapai taraf sebagai bahasa ilmu perlu mempunyai dua ciri penting iaitu keintelektualan dan kesempurnaan bahasa. inilah berkat hasil bahasa Melayu yang dijadikan bahasa pengantar utama dalam sistem pendidikan negara ini sejak awal tahun 70-an.Ahmad Faizal bin Osman Peranan Bahasa Melayu Sebagai Wahana Penyatuan Bangsa Malaysia 690223085015003 Penyatuan bangsa di Malaysia sudah pastinya dapat diwujudkan melalui pembentukan jati diri bangsa Malaysia yang menggunakan bahasa komunikasi yang mudah difahami. menerusi bahasa yang dipanggil µbahasa kemajuan¶. di dalam Garvin (1984). dengan pengecualian ini. Melalui keintelektualan. kelenturan. 8 . Kesempurnaan bahasa pula bermaksud satu bahasa yang akan berfungsi sebagai bahasa ilmiah harus mempunyai sistem dan peraturan bahasa yang lengkap yakni mempunyai sifat-sifat kestabilan. Secara ringkasnya. bahasa tersebut mestilah mempunyai keupayaan menyampaikan hujah dan buah fikiran yang berkesan dan tepat yakni ampu menyampaikan kesinambungan dan kerumitan fikiran tanpa melalui pelbagai rintangan. Penyatuan rakyat melalui bahasa Melayu sebagai bahasa perpaduan boleh diwujudkan melalui penerapan nilai-nilai murni seperti yang tercatat dalam matlamat pendidikan kebangsaan. keberkesanan dan keindahan. suasana politik dan sosial juga turut stabil sekali gus merancakkan lagi sektor ekonomi negara. Fungsi bahasa Melayu sebagai bahasa ilmu mampu menyemarakkan lagi semangat perpaduan bangsa Malaysia dengan membawa dimensi baharu dalam arena kebahasaan. Perkara ini telah dibuktikan sejak sekian lama kerana melalui perpaduan yang kukuh dan persefahaman kaum yang kuat dalam kalangan masyarakat. Bahasa Melayu bukan sahaja mampu menyampaikan pelbagai ilmu malahan ia juga memikul tanggungjawab yang besar sebagai bahasa persatuan dan kesatuan kaum di Malaysia. iaitu pembentukan masyarakat yang bersatu padu. Menurut Havranek. Namun.

Bahasa Melayu telah memperkasa anak watan dalam pelbagai bidang khususnya bidang pendidikan. sains dan teknologi.namun bahasa rasmi dan tidak rasmi. Buktinya Dato Seri Mohd Najib telah bertutur dalam Bahasa Melayu sepenuhnya di sebuah Universiti di China semasa lawatan beliau ke sana baru-baru ini. Bahasa melayu bukan sahaja berfungsi sebagai bahasa basahan. ekonomi sekali gus dapat melahirkan golongan kelas menengah yang menjadi sinergi dan sumber manusia yang terus menjadi pemangkin pembangunan bangsa dan negara. dalam buku teks. Bahasa Melayu yang dahulunya hanya berperanan sebagai µlingua-franca¶ dan juga µbahasa kedua¶ akhirnya menjadi bahasa pengantar yang dapat mengungkapkan pelbagai genre dan domain ilmu. buku-buku dan majalah serta dalam dokumen rasmi yang lain. Nikmat daripada kesejahteraan rakyat maka dapatlah kita merealisasikan pencapaian melalui ilmu pengetahuan.bagi memastikan semangat dan kecintaan terhadap kepentingan dan kemampuan bahasa Melayu memainkan peranannya sebagai bahasa ilmu dan wahana merealisasikan penyatuan bangsa di Malaysia. Selain itu. perpaduan akan dikecapi. Bahasa ini bukan sahaja dijadikan bahasa perantaraan di sekolah-sekolah dan universiti tetapi penggunaannya menjangkau ke peringkat antarabangsa. terpencil dan statik tidak akan mampu mengadaptasikan dirinya dengan 9 . Slanga atau loghat mungkin sesuai untuk orang Melayu di negeri-negeri tertentu. Bahasa Melayu yang standard wajar digunakan. Bahasa Melayu sebagai alat perpaduan utama mempunyai masa depan yang cerah kerana Bahasa Melayu bersikap terbuka kepada bahasa lain. Inilah bahasa yang diajar dan digunakan di sekolah. Selaras dengan konsep rakyat didahulukan. Ini bererti Bahasa Melayu yang dimaksudkan ialah bahasa Melayu yang standard dan mengikut struktur bahasa Melayu baku dan mempunyai sistem yang sama untuk semua. Oleh hal yang demikian. tetapi apabila bertutur dengan bangsa Melayu dari kawasan atau negeri yang lain dan dengan orang bukan Melayu. Kita sedar sesuatu bahasa yang terlalu rigid. Bahasa Melayu yang mampu menjadi teras perpaduan bangsa Malaysia ialah Bahasa Melayu yang digunakan secara bersama dan meluas.Ahmad Faizal bin Osman Peranan Bahasa Melayu Sebagai Wahana Penyatuan Bangsa Malaysia 690223085015003 Bahasa Melayu memudahkan penguasaan ilmu dalam kalangan rakyat Malaysia. usaha promosi harus dipergiat dari semasa ke semasa.

Keadaan ini menjadikan Bahasa Melayu akan terus dihormati dan tidak akan disaingi oleh bahasa-bahasa lain.Ahmad Faizal bin Osman Peranan Bahasa Melayu Sebagai Wahana Penyatuan Bangsa Malaysia 690223085015003 perubahan. Sebabnya Bahasa Melayu tidak dianggap sebagai ancaman kepada mana-mana pihak dan kehadirannya tidak akan menyebabkan bahasa ibunda kaum masing-masing akan menerima nasib malang. Rahsia Bahasa Melayu tetap diyakini sebagai bahasa kebangsaan dan bahasa perpaduan hingga kini ialah kerana jaminan yang diberikan dalam perlembagaan Malaysia yang telah menyebutkan bahawa bahasa-bahasa lain masih boleh digunakan.kepada kemasukan isitilah-istilah baru dan kata asing. Menyedari hakikat itu DBP telah memainkan peranan yang begitu aktif untuk membentuk dan menyelaraskan istilah-istilah baru dalam pelbagai bidang pengetahuan seperti sains dan teknologi. Dunia semakin berkembang. Dinamika bahasa ini amat diperlukan untuk memastikan Bahasa Melayu tidak terkubur seperti bahasa Sanskrit dan beberapa bahasa purba yang lain. Ini membuktikan bahasa Melayu menjadi bahasa yang boleh dipelajari dan dituturkan oleh sesiapa sahaja. Sejak itu banyak kegiatan kebahasaan turut melibatkan pelbagai kaum. Pemilihan Bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsan dan bahasa perpaduan melonjakkan 10 .Buktinya yang jelas ialah dengan adanya pertandingan Syarahan dan Ujian Bertulis (PBSUB) bagi SRJKC dan SRJKT dan pidato bahasa Melayu antarabangsa. Sayugia diingat dalam keghairahan kita hendak mempertahankan Bahasa Melayu jangan sampai bahasa ini menerima nasib yang sama seperti bahasa Sanskrit yang akhirnya pupus kerana gagal untuk menyesuaikan dirinya dengan perubahan semasa dan persekitaran. undang-undang. masyakaratnya semakin maju dan berpengetahuan. komputer dan internet. pendidikan. Kedudukan Bahasa Melayu sebagai teras perpaduan bangsa Malaysia diperkukuh apabila kehadirannya tidak pernah disangsikan oleh kaum-kaum lain. maka begitulah juga halnya dengan bahasa Melayu Sejak dahulu Bahasa Melayu dilihat mempunyai tahap keterbukaan dan toleransi yang begitu tinggi. perbankan. Gerakan Cintailah Bahasa Kita yang dilancarkan pada 11 Disember 1987 membuktikan betapa seriusnya pihak kerajaan dalam mengangkat martabat bahasa ini sebagai bahasa komunikasi utama pelbagai kaum.

Ini terbukti apabila munculnya teknologi komunikasi terkini seperti sistem pesanan ringkas. kini menjadi sebuah kampung besar tanpa sempadan menerusi lingkungan jaringan komunikasi elektronik yang menjangkau keseluruh pelesuk rantau. Cuma terpulanglah kepada Kementerian pelajaran dan DBP untuk menyelaraskan semua ini. Dalam konteks perpaduan Malaysia. menelefon telah digantikan dengan SMS dan MMS. emosi. Fungsi peribadi pula ialah fungsi bahasa memberi kesempatan kepada manusia untuk menyatakan perasaan. jargon. 11 . Berdasarkan statusnya sebagai bahasa kebangsaan. Bumi yang dulunya terpecah kepada begitu banyak kampung yang tak berhubung. mms. perlu pengetahuan luas berkenaan bahasa. cerita rakyat. Minat anak muda daripada pelbagai bangsa menggunakan bahasa ini menjadikan bahasa Melayu akan terus berkembang sebagai alat perpaduan utama. peribadi serta reaksinya. fungsi bahasa Melayu sebagai bahasa komunikasi tidak perlu dipersoalkan lagi apabila rata-rata anak-anak berinteraksi dengan rakan sebaya di sekolah. Ini satu perkembangan yang menakjubkan sekali gus menunjukkan bahasa Melayu sentiasa berupaya menyesuaikan dirinya dengan keperluan semasa. perkataan yang panjang telah diringkaskan dan banyak istilah-istilah baru tercipta. loghat.Ahmad Faizal bin Osman Peranan Bahasa Melayu Sebagai Wahana Penyatuan Bangsa Malaysia 690223085015003 bahasa ini sebagai satu identiti bagi masyarakat majmuk sehingga mampu menjadi model perpaduan bangsa di dunia. Pokoknya. kita mesti tahu pelbagai perkara tentang bahasa. Persekitaran lokal tiba-tiba sahaja bertukar kepada glokal dan akhirnya menuju global. mel elektronik dan chating. majikan dan pekerja berkomunikasi di pejabat bahkan urusan jual beli di pasar raya juga kita sering mendengar bahasa Melayu diujarkan. Darihal ini turut mengancam kemurnian dan keaslian Bahasa Melayu apablia turut menerima cabaran daripada golongan remaja hari ini lebih berminat menggunakan istilah dan gaya bahasa sendiri yang dikatakan lebih pantas dan ringkas. slanga. Namun begitu terdapat beberapa ancaman terhadap bahasa Melayu ini walaupun ia mampu menjadi wahana penyatuan bangsa. Perubahan dunia semakin pantas dan kemajuan dunia semakin cepat. Oleh itu. Surat yang dianggap ketinggalan dan lambat telah digantikan dengan mel elketronik. gurauan. interaksi amat penting bagi menentukan supaya hubungan antara masyarakat pelbagai ras dan etnik dapat terus berlangsung atau dipertahankan. budaya setempat dan sebagainya.

komunikasi dan pendidikan membuatkan kedudukan bahasa melayu semakin tercabar dan terhimpit. Namun begitu banyak kesulitan dan juga hal-hal sensitif yang perlu diselesaikan. 12 . dan ini telah dapat diatasi melalui sikap dan tindakan kerajaan yang bertanggungjawab dan sentiasa mengambilkira kesensitifan setiap kaum. Manakala penggunaan bahasa Melayu sebagai alat penyatuan bangsa haruslah dilihat dengan lebih telus memandangkan akar penyatuan bangsa hendaklah diasaskan pada kedudukan bangsa Melayu yang menjadi asas budaya di Malaysia. Pada pihak yang lain segala tuntutan setiap kaum etnik yang bertentangan juga hendaklah diatasi dengan saksama dan bijaksana supaya tidak mengorbankan tujuan untuk menyatukan kaum di negara kita. Perbezaan bahasa bukan lagi penghalang ke arah usaha murni kerajaan ini kerana kita adalah satu bangsa. satu bahasa dalam Gagasan 1 Malaysia. bahasa Melayu telah menjalankan fungsinya sebagai bahasa perpaduan dengan amat baik dan berkesan sehingga dapat mewujudkan persefahaman di kalangan penduduk pelbagai etnik di negara ini. Gagasan 1 Malaysia yang dicetuskan oleh Perdana Menteri adalah selangkah di hadapan kita. Perlu diperhalusi. dengan mengambilkira perakuan-perakuan dalam hal yang sama dalam laporan-laporan seterusnya seperti laporan Barnes. Feng Wu dan Rahman Talib. Kemajuan dari segi budaya. Untuk mengeluarkan bahasa Melayu dari kesempitan ini maka rakyat dan pemimpin memain peranan yang penting untuk melaksanakan peraturan dan undangundang untuk memastikan bahasa Melayu terus berkembang sebagai bahasa perpaduan. Oleh yang demikian memartabatkan bahasa melayu adalah satu tanggungjawab yang tidak boleh dipandang enteng oleh mana-mana pihak. Selain itu melalui dasar bahasa kebangsaan dan pendidikan yang dibentangkan oleh kerajaan untuk memantapkan bahasa Melayu sebagai wahana perpaduan bangsa. Faktor ini tidak harus dilupakan kerana dengan adanya perpaduan inilah.Ahmad Faizal bin Osman Peranan Bahasa Melayu Sebagai Wahana Penyatuan Bangsa Malaysia 690223085015003 Malaysia memang sudah berjaya melaksanakan semua perakuan bermula dengan Penyata Razak (1956) mengenai pendidikan bahasa. maka negara dapat dibangunkan dan dimajukan seperti yang ada sekarang ini. Pada satu pihak kepelbagaian bahasa di sekolah hendaklah dikurangkan untuk meningkatkan perpaduan rakyat. Penutup Kesimpulannya.

Kuala Lumpur: Nurin Enterprise. Bentong. 13 . Teori dan Analisis. Perspektif Falsafah dan Pendidikan di Malaysia. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa Dan Pustaka. Sufean Hussin (2002). Kuala Lumpur: As Noordeen. Bhd. Tajul Ariffin Bin Nordin (1993). Fadzilah bt Abdullah (1996). Tengku Anuar (1990). Sejarah Perkembangan Negara. Dasar Pendidikan Kebangsaan. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa Dan Pustaka. Dasar Pembangunan Pendidikan Malaysia. Laporan Jawatankuasa Kabinet (1984). Bhd. Perkembangan Pendidikan di Malaysia. Kuala Lumpur: Penerbit Fajar Bakti Sdn. Pengetahuan Kenegaraan Malaysia.Ahmad Faizal bin Osman Peranan Bahasa Melayu Sebagai Wahana Penyatuan Bangsa Malaysia 690223085015003 Rujukan Abdullah Sani Yahaya (2003). Pahang: PTS Pub & Distributor Sdn. Mengkaji Pelaksanaan Dasar Pelajaran. Sheela Abraham (1993). Kuala Lumpur: Kementerian Pelajaran Malaysia.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful