1.

0

Pengenalan. Dasar menurut Kamus Dewan bermaksud pertimbangan seperti cara, sistem dan lain-lain

yang asas. Bagi sesebuah negara, dasar biasanya dikaitkan dengan polisi kerajaan dalam usaha mencapai sesuatu tujuan atau matlamat yang telah ditetapkan. Secara ringkasnya, dasar dapatlah didefinisikan sebagai perkara yang merujuk kepada prinsip, haluan, sikap, pandangan serta pegangan secara kolektif yang diambil dan dilaksanakan oleh pihak pemerintah sesuatu negara atau organisasi. Dasar juga adalah sesuatu yang dirujuk sebagai maklumbalas terhadap sesuatu permintaan yang dikemukakan oleh kumpulan yang berkepentingan supaya sesuatu perkara yang ditimbulkan akan diselesaikan dengan segera. Sejak Malaysia mencapai kemerdekaan, terdapat banyak dasar yang telah diwujudkan setiap dasar yang dibentuk mempunyai matlamat dan tujuannya yang tersendiri. Sesuatu isu pula timbul apabila wujudnya masalah dalam sesuatu masyarakat yang mana menuntut supaya tindakan tertentu diambil terhadap hal tersebut. Tujuan dasar dilaksanakan adalah untuk menyatakan pandangan, sikap dan prinsip sesebuah kerajaan dan badan berautoroti dalam sesebuah perkara sebagai panduan dan asas semua pihak yang terlibat. Kewujudan dasar adalah berpunca daripada sesuatu masalah. Masalah yang dimaksudkan ialah sesuatu masalah yang dihadapi oleh sebilangan besar masyarakat di mana penyelesaiannya adalah di luar kemampuan mereka. Masalah ini sering menjadi serius sehingga menjadi satu isu dan diolah dalam bentuk tuntutan kerajaan. Walau bagaimanapun, tidak semua masalah yang dibangkitkan oleh masyarakat memerlukan pembuat dasar mencari dan mengenal pasti punca isu itu.

1

2.0

Proses Penggubalan Dasar. Sesuatu dasar dibentuk untuk memenuhi objektif-objektif sosio-ekonomi sesebuah

negara. Dasar ini juga mencerminkan nilai dan aspirasi kerajaan dalam menyelesaikan segala masalah dan halangan yang dihadapi. Oleh kerana dasar ini bersifat dinamik, maka dasar sentiasa berubah-ubah mengikut nilai-nilai masyarakat dan kepimpinana mengikut masa. Oleh yang demikian, dasar perlu dibentuk supaya sesuai dengan ciri-ciri dan keperluan semasa negara. Pada masa yang sama, dasar merupakan satu proses yang kompleks kerana melibatkan pelbagai pihak yang berkepentingan dalam membuat keputusan. Peranan kerajaan dalam melaksanakan dasar bertujuan untuk membantu mengenal pasti dan menyelesaikan masalah dalam masyarakat atau negara. Tindakan dasar hádala berdasarkan persetujuan pihak kerajaan membuat keputusan dan tindakan yang diambil terhadap sesuatu isu. Tindakan kerajaan dalam melaksanakan sesuatu dasar akan melalui proses yang kompleks dan panjang. Hal ini untuk memastikan agar pelaksanaan sesuatu dasar akan memberikan manfaat kepada masyarakat khususnya bagi kumpulan yang disasarkan. Secara umum, peringkat pelaksanaan dasar yang dilaksanakan oleh kerajaan meliputi beberapa peringkat, iaitu proses yang dilalui adalah proses mengenal pasti masalah, mengemukakan alternatif yang sesuai, merancangkan tindakan dasar yang sesuai, hasil dasar. Peringkat terakhir yang dilalui adalah penilaian sejauh mana hasil dasar telah dapat menyelesaikan masalah yang timbal dalam masyarakat.

2

3 . Namur. Alternatif yang hendak diputuskan bergantung pada maklumat yang diperolehi. Justeru itu. maka penilaian dasar akan dilakukan untuk melihat sejauhmana hasil dasar itu dapat mencapai objektif dasar atau dapat mengatasi masalah yang hendak diselesaikan. kehendak atau peluang yang boleh diperolehi melalui tindakan orang awam. Pendekatan atau cara seseorang melihat sesuatu masalah itu daripada pelbagai sudut akan menentukan bagaimana cara atau kaedah yang akan digunakan untuk menyelesaikan sesuatu masalah. Di samping itu. Kerana itu. Apabila hasil dasar telah diperolehi. atau sudah lapuk dalam menyelesaiakan masalah yang dihadapi. intuisi dan pertimbangan yang cekap serta kepakaran dalam bidang masalah yang hendak diselesaikan. juruanalisa perlu mengambil tahu tentang kesan positif dan negatif sesuatu tindakan yang akan diambil. tidak mempunyai kaitan. usaha dalam mencari alternatif masalah memerlukan tenaga kreativiti. maklumat berkenaan tindakan dasar itu boleh diperolehi Melalui proses peramalan dan penilaian terhadap hasil yang diharapkan dari tindakan yang hendak diambil. adakalanya maklumat yang diperolehi mungkin tidak mencukupi. Seterusnya. tindakan dasar pula merupakan satu kaedah yang tindakan yang diambil dalam usaha mencapai hasil yang dikehendaki.Proses mengenal pasti masalah merupakan sesuatu nilai. alternatif dasar pula adalah pelbagai tindakan dan usa yang akan memberi sumbangan dalam mengurangkan sesuatu masalah dasar. Hasil dasar merupakan kesan tindakan dasar yang diambil. Oleh yang demikian. Maklumat yang kurang tepat atau tidak betul pada tahap mengenal pasti masalah akan menyebabkan masalah yang sebenar tidak dapat diselesaikan. Dalam mengambil sesuatu tindakan dasar.

Hakikatnya. Keseluruhannya dapat difahami bahawa penswastaan adalah suatu proses pemindahan aktiviti dan fungsi yang pada tradisinya merupakan tanggungjawab sektor awam kepada sektor swasta. maka masalah itu akan dikaji dan dirangka semula atau alternatif lain akan difikirkan sehingga memperolehi hasil yang optimum.analisis dasar ini boleh juga dianggap sebagai satu cara untuk merangka masalah agar sesuatu masalah itu dapat diselesaikan. Demensi baru ini juga wujud selepas perlantikan En. Daim Zainuddin sebagai Menteri Kewangan pada pertengahan tahun 1984 dan krisis ekonomi pada tahun 1985-1986. Dasar ini dilancarkan selepas Dasar Pensyarikatan Malaysia diperkenalkan dan ianya menyentuh peranan pihak swasta dalam pembangunan dan pentadbiran negara. Sekiranya masalah itu tidak dapat mencapai hasil yang diharapkan. Dasar Pensyarikatan Malaysia dan Dasar Pandang Ke Timur kurang menampakkan keberkesanan dalam segi pelaksanaannya. Perlantikan beliau telah membawa nafas baru kepada Dasar Penswastaan yang telah diperkenalkan ini.0 Dasar Penswastaan. Dasar Penswastaan telah diberikan demensi baru. Mahathir iaitu mantan Perdana Menteri Malaysia pada sekitar tahun 1983. Penswastaan juga dapat didefinisikan sebagai pelaburan atau kepentingan kerajaan sama ada yang sedia atau yang baru dikendalikan oleh sektor swasta. maka bagi memperbaiki keadaan ini. 3. Dasar Penswastaan telah dilancarkan oleh Dato’ Seri Dr. Menurut Kamus Dewan Edisi Keempat. penswastaan membawa maksud tindakan atau perihal untuk memindahkan perkhidmatan dan perusahaan yang diurus oleh kerajaan kepada pengendalian pihak swasta. 4 . Penswastaan ini telah mendapat perhatian oleh beliau selepas 2 tahun perlantikannya sebagai perdana menteri.

3.2 Objektif Dasar Penswastaan. Antara objektif dasar ini adalah untuk mengurangkan beban kewangan kerajaan dan pentadbiran kerajaan. Adalah menjadi harapan kerajaan agar penswastaan dapat meningkatkan prestasi ekonomi dan perkhidmatan keseluruhannya yang seterusnya akan menghasilkan peningkatan kadar pertumbuhan ekonomi negara yang lebih tinggi”.3. kerajaan tidak dapat membelanjakan lebih banyak peruntukan kewangannya bagi tujuan pembangunan maka dasar ini telah banyak membantu bagi memulihkan ekonomi negara.1 Rasional. Sebaliknya sektor swasta didapati lebih cekap dan lebih bermotivasi. Rasional utama Dasar Penswastaan ini dapat dilihat melalui ucapan Dato’ Seri Dr. kerajaan juga mahu mengubah prestasi agensi-agensi yang memberi perkhidmatan awam kepada orang ramai agar ianya menjadi lebih sistematik dan bersesuaian dengan ekspetasi masyarakat. Umum ketahui Perbelanjaan Pembangunan di bawah Rancangan Malaysia Keempat dianggarkan telah meningkat hampir 4 kali ganda berbanding perbelanjaan 5 . Dengan itu. Terdapat beberapa objektif yang telah digariskan oleh kerajaan semasa merangka Dasar Penswastaan ini. kerajaan-kerajaan di mana jua di dunia adalah terkenal dengan ketidakcekapannya walaupun dibantu dengan unsur-unsur monopoli dan kuasa kerajaan. Hal ini menunjukkan bahawa penswastaan adalah bertujuan untuk meningkatkan ekonomi negara akibat daripada kemeseletan ekonomi dunia yang berlaku ketika itu. Selain itu juga. Mahathir iaitu “ Dalam menguruskan sesebuah pengurusan.

Dengan ini. Hasil ini dapat digunakan bagi menambah pembiayaan rancanganrancangan pembangunan negara. Dengan ini. Oleh itu penswastaan merupakan cara terbaik bagi mengatasi permasalahan ini. Objektif ketiga adalah menggalakkan pertumbuhan ekonomi negara. persaingan antara syarikat-syarikat akan berlaku seterusnya akan dapat mewujudkan mutu perkhidmatan yang tinggi dengan kadar bayaran yang rendah. Dasar penswastaan adalah bertujuan bagi meningkatkan lagi kecekapan dan daya produktiviti dalam kegiatan ekonomi. Objektif lain adalah untuk meninggikan tahap kecekapan dan meningkatkan daya pengeluaran. oleh itu kerajaan telah mengambil langkah bagi menyerahkan beberapa kegiatan komersial kepada swasta. ianya dapat mengurangkan bebanan kewangan kerajaan. Satu lagi unsur penting di sebalik penswastaan ialah keperluan untuk mempercepatkan lagi pertumbuhan ekonomi negara. Hal ini menyebabkan saiz perbelanjaan kerajaan semakin meningkat. Peranan sektor swasta yang lebih giat dalam projek pembangunan akan dapat memberi sumbangan ke arah pencapaian objektif ini. Hal ini secara tidak lansung dapat mengerakkan ekonomi negara kita dengan tindakan kerajaan yang mengenakan cukai kepada syarikat-syarikat berkenaan. 6 . Apabila banyak syarikat swasta ditubuhkan maka persaingan akan berlaku di antara mereka.kerajaan dalam Rancangan Malaysia Kedua. khususnya dalam kegiatan yang selama ini disediakan oleh sektor awam. Banyak rungutan dan aduan dibuat oleh orang ramai mengenai soal prestasi agensiagensi yang bertanggungjawab menyediakan perkhidmatan kepada orang awam dan sektor swasta. Matlamat sektor swasta adalah mencari keuntungan tanpa ada kongkongan daripada peraturan-peraturan bioraksi perkhidmatan awam. Kelambatan sering dijadikan punca utama dalam kelemahan menyediakan perkhidmatan mahupun dari segi pengurusan yang diterima oleh orang ramai.

Hal ini adalah sebahagian daripada ganjaran yang diperolehi setelah mereka memberi perkhidmatan yang terbaik kepada orang dan setrusnya menguntungkan sesuatu organisasi itu. Hal ini sekaligus dapat menambah pendapatan keluarga yang sedia ada berbanding sebelum wujudnya penswastaan. Selain itu juga. pekerja juga diberi peluang yang lebih baik untuk peningkatan dalam kerjaya. Contohnya selepas Tenaga Nasional Berhad diswastakan. perkhimatan bekalan elektrik lebih efisen apabila pelanggannya menghadapi masalah. Penswastaan juga dapat memberikan peluang pekerja untuk memiliki saham sesuatu organisasi. Dasar penswastaan dikira dapat memberi faedah kepada rakyat apabila dengan adanya penswastaan. Antaranya melalui penswastaan.3 Kebaikan Dasar Penswastaan. Pelbagai faedah yang dapat diterima oleh pekerja. Terdapat pelbagai faedah atau kebaikan yang dapat diperolehi oleh semua golongan terutamanya kepada pekerja. Penswastaan yang dijalankan ini dapat membuka peluang pekerjaan yang banyak kepada rakyat. pekerja diberikan kelebihan dari segi skim gaji berbanding dengan sektor kerajaan. Selain itu juga.3. gaji pekerja swasta adalah lebih tinggi berbanding dengan penjawat awam. rakyat mahupun kepada kerajaan dan negara setelah wujudnya dasar penswastaan. Hal ini dapat 7 . Umum ketahui. rakyat menerima perkhidmatan yang lebih cekap dan teratur. Hal ini kerana. pihak swasta lebih gemar menghantar pekerjanya ke luar negara bagi menambahkan kepakaran mereka yang sedia ada dengan melihat sistem kerja yang lebih baik dan canggih di negara-negara maju seperti Jepun. dalam jangka masa yang panjang pengguna dapat membayar perkhidmatan yang disediakan oleh agensi perkhidmatan yang diswastakan dengan bayaran yang murah kerana adanya persaingan antara sebuah syarikat dengan syarikat lain dalam menjalankan perkhidmatan yang sama bagi merebut hakmilik sesuatu perusahaan itu sekaligus rakyat mendapat perkhidmatan yang bermutu dari semasa ke semasa.

masalah ini dihadapi oleh masyarakat pendalaman yang berpendapatan rendah. maka mereka ini tidak akan mampu mendapatkan perkhidmatan ini. Pelaksanaan Dasar Penswastaan di negara ini memperlihatkan kebaikan yang mampu untuk memajukan pelbagai sektor dalam negara sebagai contoh sektor ekonomi negara yang telah berkembang pesat kini. pelaksanaan dasar ini juga telah mengundang keburukan kepada negara.mengatasi masalah pengangguran yang berlaku di Malaysia seterusnya dapat mengurangkan gejala sosial yang berleluasa kini akibat akibat daripada pengganguran. Penswastaan sepenuhnya dalam sesetengah sektor juga mampu mengundang masalah kepada rakyat atau pengguna. rakyat akan terbeban dari segi kewangan akibat daripada sesetengah pihak swasta yang mahukan keuntungan sematamata dalam memberikan perkhidmatannya. 8 .4 Keburukan Dasar Penswastaan. Antaranya. Walau bagaimanapun. Anataranya. Selain itu juga. Dengan adanya penswastaan juga. Kerajaan atau negara juga dapat menikmati banyak faedah daripada penswastaan ini. Jika sektor penting seperti pendidikan dan kesihatan diswastakan sepenuhnya. Kebanyakannya. 3. juga bagi menghadkan pertumbuhan sektor awam dan mengurangkan perbelanjaan yang sia-sia. penswastaan juga dapat membayar perbelanjaan kerajaan melalui hasil tambahan iaitu cukai-cukai yang dikenakan oleh kerajaan bagi syarikatsyarikat swasta. Hal ini akan menyebabkan sesebuah perkhidmatan itu akan lebih sistematik dan tersusun sekiranya kerajaan tidak memegang semua perkhidmatan yang ditawrkan kepada orang ramai. penswastaan dilihat sebagai jalan keluar untuk mengatasi masalah hutang sektor awam yang lebih besar. kerajaan lebih prihatin terhadap perkhidamatan-perkhidmatan yang tidak diswastakan.

Ini kerana. Segala hakmilik. bagi mereka yang berpendapatan tinggi mereka akan lebih memilih perkhidmatan yang ditawarkan oleh sektor swasta walaupun caj yang dikenakan agak tinggi tetapi mereka tidak perlu mengikut prosedur yang merumitkan. Pemilihan bentuk-bentuk organisasi penswastaan yang sesuai ini adalah bergantung pada corak kegiatan yang diswastakan serta ciriciri yang terdapat dalam kegiatan yang berkenaan. 3. Antara bentuk penswastaan yang diwujudkan ialah penswastaan secara menyeluruh. bentuk penswastaan lain ialah penswastaan secara sebahagian. Mereka juga snggup mengeluarkan wang lebih asalkan perkhidmatan yang dikehendaki diperoleh dengan cepat dan memenuhi citarasa mereka. Pemindahan hak milik antara sektor swasta dan kerajaan adalah hanya sebahagian dan penguasan kerajaan adalah bergantung pada peratus hakmilik yang dipegang olehnya. Selain itu. Pelaksanaan dasar ini juga akan menggugat kedudukan sektor awam yang sedia ada. kerajaan tidak lagi mempunyai kepentingan dalam perusahaan tersebut kerana ianya telah dipindah milik sepenuhnya kepada sektor swasta. Dasar Penswastaan juga boleh mewujudkan eksploitasi antara pihak swasta kepada pengguna atau rakyat. Penswastaan ini berlaku secara penuh atau keseluruhan iaitu 100 peratus hakmilik kerajaan dalam kegiatan sekarang. Hal ini berbeza dengan penswastaan secara menyeluruh kerana kerajaan masih lagi mempunyai hal milik terhadap sesuatu perusahaan walaupun hanya sebahagian sahaja.Selain itu juga.5 Bentuk Penswastaan. diserahkan atau dimiliki oleh sektor swasta. penguasan dan pengurusan kerajaan terhadap perusahaan berkenaan akan berpindah ke sektor swasta. Penswastaan mengandungi beberapa bentuk. Oleh yang demikian. Taraf hakmilik suatu kepentingan atau perusahaan 9 .

penguasan atau pengurusan kerajaan. penguasaaan atau pengurusan bagi perkhidmatan atau kepentingan yang dirancang untuk diswastakan. Seterusnya. Pada umumnya. penswastaan berbentuk pengurusan. Contohnya. 10 . mnejual atau memajakkan satu bahagian tertentu sahaja daripada perkhidmatnnya sementara terus memiliki. bercorak perniagaan swasta.Bhd. menguasai dan menguruskan bagi perkhidmatan yang selebihnya. Contohnya. Sesuatu perkhidmatan ini kemungkinan akan dimiliki sepenuhnya atau sebahagian oleh pihak swasta. Dermaga Kontena Pelabuhan Klang. Bentuk penswastaan ini adalah suatu keadaan apabila sesebuah agensi yang bertanggungjawab kepada perkhidmatan-perkhidmatan tertentu . pengurusan bercorak perniagaan ini bermaksud pengurusannya adalah berpandukan kepada beberapa amalan atau prnsip perniagaan dan itu tidak melibatkan apa-apa pemindahan hakmilik.yang dipindah untuk dikendalikan secara syarikat biasanya akan berbeza mengikut keadaan. penswastaan secara pajakan dan penswastaan berbentuk pengurusan swasta. Contoh penswastaan secara sebahagian boleh dilihat melalui Syarikat Airod Sdn. Penswastaan secara terpilih juga merupakan salah satu bentuk penswastaan yang terdapat di Malaysia. Penswastaan secara terpilih ini tidak melibatkan bentuk hakmilik. Bentuk penswastaan lain ialah penswasataan secara kontrak. sebuah perusahaan akan dimiliki oleh kerajaan sekiranya kerajaan memiliki lebih 50 peratus daripada modal saham syarikat berkenaan dan sebaliknya. Konsep ini sering diguna pakai oleh kerajaan dalam memberikan perkhidmatan kepada orang ramai.

Mahathir Mohammad maka terdapat banyak perubahan-perubahan yang telah dibuat bagi meningkatkan prestasi perkhidmatan dalam telekomunikasi. telegram. penyiaran. penubuhan Jabatan Telekom Malaysia telah ditubuhkan di bawah Akta Telekumunikasi 1950.0 4. Sehubungan itu. Pada mulanya. Apabila Jabatan Telekom Malaysia ini telah diswastakan pada tahun 1990 iaitu menjadi Syarikat Telekom Malaysia Berhad iaitu melalui Dasar Penswastaan di bawah pimpinan Dato’Seri Dr. termasuklah kos penyelenggaraan telekom yang tidak dapat ditampung oleh kerajaan serta pembaikan kemudahan yang rosak. 11 . kawalan penerbangan dan komunikasi dalam kecemasan. Hal ini. Objektif Jabatan Telekom Malaysia di bawah pihak kerajaan ialah untuk menyediakan perkhidmatan telekomunikasi yang cekap dan moden di dalam dan di luar negeri untuk memenuhi keperluan negara.4. pada masa itu negara kita mengalami kemerosotan ekonomi menyebabkan beberapa jabatan kerajaan terpaksa diswastakan.1 Telekom Malaysia. maka kuasa perkhidmatan telekomunikasi telah dimonopoli oleh jabatan ini. teleks. Manakala jabatan ini juga merupakan satu-satunya jabatan yang menyediakan perkhidmatan telekomunikasi di Malaysia. Jabatan Telekom Malaysia beroperasi di bawah sebuah jabatan kerajaan iaitu di bawah Kementerian Tenaga Telekom dan Pos dan semua pengurusan adalah tertakluk di bawah penguasaan kerajaan. di samping memastikan bayaran perkhidmatan berpatutan dikenakan ke atas pelanggan. Sejarah PenubuhanTelekom Malaysia. Jabatan Telekom Malaysia bertanggungjawab di bawah pihak kerajaan untuk menyediakan perkhidmatan telekomunikasi seperti perkhidmatan telefon. Terdapat banyak faktor mengapa jabatan ini telah diswastakan iaitu antaranya.

melalui penswastaan TM akan dapat membantu kepada banyak usahawan untuk meluaskan perniagaan bukan sahaja dalam negara tetapi di seluruh dunia iaitu melalui kemudahan internet. dengan mencari rakan perniagaan juga lebih mudah berbanding sebelum TM diswastakan kerana perkhidmatan seperti ini adalah amat terhad. cekap. Terdapat beberapa kebaikan yang dapat masyarakat nikmati apabila Syarikat Telekom Malaysia Berhad ini telah diswastakan antaranya. cepat dan senang.4. Sebagai contoh. Dalam Dasar Penswastaan dilaksanakan pastinya menuju kepada kebaikan yang telah difikirkan dan dirancang bagi mendapat input yang terbaik kepada negara. masyarakat dapat menikmati perkhidmatan yang lebih baik. Jelas menyatakan peningkatan yang amat ketara selepas diswastakan.2 Kebaikan TM Selepas Diswastakan. sebelum TM belum diswastakan perkhidmatannya hanya tertumpu kepada telefon dan telegram dan perkhidmatannya agak lambat tetapi setelah diswastakan TM telah mempelbagaikan perkhidmatan yang disediakan seperti kemudahan internet iaitu penggunaannya yang semakin berleluasa bukan sahaja di Malaysia tetapi diseluruh dunia. yang tidak menggunakan banyak kos untuk mempromosikan produk atau apa-apa saja. Tetapi walaupun negara mencapai kemajuan yang terlaksana melalui Dasar Penswastaan sudah pasti terdapat beberapa kelemahan yang akan dihadapai dan perlu dibendung agar kesemua perkhidmatan telekomunikasi dapat dimanfaatkan oleh semua golongan. iaitu pelbagai projek telah dirancang terlebih dahulu. Selain itu. Sehubungan itu. Merujuk kepada lampiran 2 yang menyatakan penggunaan perkhidmatan komunikasi sebelum diswastakan dan selepas diswastakan. 12 .

Apabila perjanjian ini dipersetujui maka TM telah menghantar 13 .Selain itu. bukan sahaja kebaikan itu tertumpu kepada perkhidmatan tetapi juga member faedah kepada pekerja tempatan. syarikat ini telah mempromosi perkhidmatannya dengan memberi telefon rumah dan pemasangan secara percuma kepada rakyat agar perkhidmatannya lebih meluas dan dikenali. apabila pendapatan kerajaan meningkat maka kerajaan dapat meningkatkan mutu perkhidmatan awam yang lain dengan membuat projek-projek pembangunan yang lain pula melalui hasil cukai yang diperolehi setelah TM mendapat keuntungan dan kebaikannya untuk semua rakyat. Semasa diawal penswastaan telekom. Malah. Selain itu. kebaikan yang dapat dinikmati setelah TM diswastakan juga memberi banyak keuntungan kepada kerajaan iaitu apabila keuntungan TM semakin meningkat maka sedikit sebanyak dapat memberi pendapatan kepada kerajaan seperti cukai. Merujuk kepada Lampiran 1 menunjukkan perbezaan TM sebelum diswastakan dan selepas diswastakan iaitu pulangan asset. Disamping itu. telefon kediaman dan sebagainya untuk memberi kesenangan kepada masyarakat tidak kira dalam apa-apa jua situasi sama ada kecemasan ataupun untuk kegunaan peribadi. Hal ini. hasil dan sebagainya menunjukkan peningkatan. iaitu sebelum penswastaan TM dilaksanakan terdapat beberapa perjanjian yang perlu dipatuhi oleh pihak swasta iaitu mesti mengambil pekerja lama untuk bekerja disyarikat mereka. menunjukkan kecekapan yang sangat baik TM setelah ia diswastakan dan tidak merisaukan pihak kerajaan untuk memastikan apabila syarikat tersebut diswastakan tidaklah akan mengalami kerugian. juga memberi kebaikan kepada semua lapisan masyarakat dengan banyak menyediakan pondok telefon. Pihak TM juga tidak mengabaikan tanggungjawabnya seperti menyediakan satu panggilan percuma 999 untuk kecemasan yang dituntut dalam Akta Komunikasi iaitu setiap syarikat perkhidmatan komunikasi wajib untuk menyediakan panggilan kecemasan secara percuma.

usaha untuk mencapai Wawasan 2020 semakin sukar dicapai kerana bukan sahaja kemajuan teknologi yang ingin dicapai tetapi kemajuan akhlak atau sahsiah diri masyarakat juga lebih baik seiringan dengan kemajuan teknologi. Mungkin tidak menjadi masalah kepada golongan yang berkemampuan dan merasakan ianya setimpal dengan harga dan perkhidmatan yang sediakan. 4. Selain itu.3 Keburukan TM Selepas Diswastakan. Perkara yang amat jelas ialah apabila pembaikan perkhidmatan yang disediakan maka harga yang ditawarkan juga meningkat. Tambahan pula. sekiranya perkara ini tidak dibendung negara kita mungkin tidak akan mencapai matlamat Wawasan 2020.pekerja-pekerja untuk menjalani kursus sama ada di dalam negara mahupun di luar negara bagi meningkatkan tahap kemahiran dan kecekapan bekerja. terdapat juga kelemahan disebalik penswataan TM. Tetapi. Sehubungan itu. bermain game dan sebagainya sehingga pelajaran diabaikan. Namun begitu. jelas menampakkan ketidakadilan terhadap golongan berpendapatan rendah yang tidak mampu untuk menikmati teknologi dalam komunikasi. peningkatan dalam perkhidmatan komunikasi ini memberi kesan kepada gejala sosial. 14 . jelas berlaku sekarang yang telah menyebabkan banyak ibu bapa dan guru-guru bimbang dengan masalah seperti ini yang berlaku di zaman globalisasi teknologi. Hal ini. Tetapi golongan yang berpendapatan rendah tidak mampu untuk mendapatkan perkhidmatan kerana tidak mampu untuk membayarnya. masalah yang dihadapi oleh pelajar sekolah ialah lalai melayan atau mencari kawan melalui internet. Hal ini. Terutamanya dalam penggunaan perkhidmatan internet iaitu anak-anak muda boleh melayari laman web lucah dan sebagainya tanpa apa-apa sekatan.

Begitu juga dengan tanggapan dan penerimaan masyarakat terhadap Dasar Penswastaan sama ada setuju atau sebaliknya. Kajian yang dilaksanakan ini menjurus kepada Dasar Penswastaan yang dilakukan terhadap Telekom Malaysia (TM). kerana pihak swasta hanya akan memilih pekerja yang berkemahiran tanpa mengira status pekerja tersebut yang berbeza dengan pihak kerajaan akan mengambil pekerja mengikut kaum agar ditempat kerja dapat dipupuk semangat perpaduan tetapi pihak swasta hanya akan memikirkan keuntungan berbanding kebajikan. Maka.Di samping itu. ini tidak adil bagi orang lain yang tidak menjadi sebahagian dari keluarga pihak majikan. terdapat juga kes iaitu pihak TM itu lebih cenderung mangambil ahli keluarganya sebagai pekerja. penswastaan TM ini juga boleh meluaskan jurang perbezaan diantara kaum. Sekiranya. melalui situasi itu sukarlah menwujudkan perpaduan antara kaum yang selaras dengan matlamat Dasar Ekonomi Baru. iaitu beberapa responden telah ditemuramah dan soalan soal selidik juga diedarkan bagi mendapat maklum balas yang lebih jelas sama ada dasar penswastaan ini wajar dilaksanakan atau tidak. 5. pekerja Cina sahaja yang layak maka pekerjanya semuanya Cina sahaja dan kaum lain sedikit sahaja.0 Kewajaran Penerimaan Dasar Penswastaan. Malah. 5. Bagi melihat sejauhmana dasar penswastaan ini wajar diterima atau tidak.1 Responden : Pegawai Telekom Malaysia (TM) 15 . satu kajian telah dibuat. Kewujudan dan pelaksanaan sesuatu dasar di Malaysia mendapat penerimaan yang berbeza daripada masyarakat sama ada diterima secara terbuka malah ada juga yang tidak bersetuju dengan pelaksanaan tersebut dengan memberikan alasan-alasan yang tertentu.

Namun. terdapat lebih kelonggaran dan kebebasan dalam menentukan sistem pentadbiran serta urus tadbir syarikat kerana segala urusan di bawah penyeliaan TM sendiri. 5. Sebelum TM menjadi sebuah syarikat swasta.2 Responden : Pengguna Telekom Malaysia Sasaran kajian ini lebih kepada pengguna TM itu sendiri sama ada kepada mereka yang bekerjaya mahupun para pelajar.2. sistematik dan seragam bagi semua cawangan. Hal ini menjadikan pengurusan lebih efektif. Menurutnya. Kaedah kajian ini dijalankan dengan menggunakan borang soal selidik dan temuramah. 5. Melalui borang soal selidik matlamatnya untuk mengetahui maklum balas dan kepuasan pengguna terhadap mutu perkhidmatan TM dan Dasar Penswastaan. Yaacob Harun mengenai pandangan dan pendapat beliau mengenai pelaksanaan Dasar Penswastaan di Malaysia. terdapat perbezaan yang dialami oleh syarikat TM sebelum dan selepas diswastakan. sistem pengurusan dan pentadbiran mempunyai banyak halangan dan pelaksanaannya juga terhad. satu temuramah telah dilakukan kepada salah seorang pensyarah di Fakulti Sains Sosial dan Kemanusiaan Universiti Pendidikan Sultan Idris yang juga merangkap pensyarah di Jabatan Pengajian Malaysia iaitu Profesor Dato’ Dr. Beliau berpendapat semua dasar16 . Dapatan melalui temuramah ini mendapati bahawa beliau memahami tentang pelaksaaan Dasar Penswastaan yang telah dilaksanakan oleh kerajaan. selepas penswastaan.1 Responden Bekerjaya Melalui responden yang bekerjaya.Proses temuramah telah dijalankan terhadap Pegawai Telekom di Tanjung Malim bagi mendapatkan pendapat serta pandangan beliau berkaitan dasar ini. Hal ini kerana kebanyakan peraturan dan ketetapan adalah di bawah kawalan pihak kerajaan.

Sebagai contoh. kurangnya pelaburan menyebabkan pergerakan ekonomi negara bergerak perlahan. pada ketika dahulu sebelum mengalami perubahan arus pemodenan dan teknologi yang pesat seperti masa kini.dasar yang terdapat dalam negara merupakan suatu usaha yang berterusan dilakukan oleh kerajaan dalam usaha untuk membentuk sebuah negara yang maju. Para penduduk tidak mampu untuk memajukan diri mereka terutamanya dalam sektor ekonomi. klinik dan lain-lain. Hal ini kerana apabila rakyat yang lebih berkemampuan akan memilih perkhidmatan yang ditawarkan oleh sektor swasta. Di samping itu. perlunya bantuan daripada kerajaan untuk menangani masalah rakyat. hospital. Jika diswastakan rakyat tidak mampu menerima perkhidmatan dengan kos yang tinggi ekoran daripada taraf hidup yang rendah. Beliau juga berpendapat jika sesuatu perkhidmatan diswastakan. kerajaan akan menanggung kerugian. Walaupun jabatan kerajaan mempunyai kelemahan-kelemahan tersebut namun mereka juga perlu menjaga keuntungan dan prestasi sesuatu organisasi. syarikat bekalan air 17 . sektor ekonomi juga kurang berkembang dengan kekurangan infrastruktur yang baik. Oleh itu. Selain itu. Beliau juga berpendapat jabatan kerajaan tidak begitu efisien dalam menjalankan perkhidmatan. Terdapat banyak aspek yang perlu ditekankan oleh jabatan kerajaan itu sendiri untuk mencapai tahap kemajuan negara seperti yang dicita-citakan. Beliau juga menyatakan sektor yang kurang penting boleh diswastakan seperti Kereta api Tanah Melayu (KTM). perkhidmatan yang diswastakan seperti sekolah. Urusan dengan jabatan kerajaan lebih kepada karenah birokrasi dan perlu mengikuti prosedur yang rumit untuk mendapatkan sesuatu perkhidmatan. Keselesaan dan kebajikan pengguna kurang diberi perhatian dan mereka bersikap lepas tangan dalam sesetengah perkara. kemajuan negara kita berada pada tahap yang rendah dengan taraf hidup dan pandapatan perkapita penduduk yang rendah.

jenis pakej serta pengurusan dengan pegawai TM 18 . terdapat 18 responden perempuan dan 12 responden lelaki. Sebanyak 30 borang soal selidik diedarkan bagi mengetahui maklum balas dan kepuasan pengguna terhadap mutu perkhidmatan TM dan Dasar Penswastaan. beliau berpendapat jika dasar ini diteruskan ia tidak terlalu berjaya dari segi kemampuan rakyat sebagai contoh dari segi pendidikan terutamanya bagi mereka yang tinggal di pedalaman yang mempunyai kos sara hidup yang rendah. Universiti Pendidikan Sultan Idris. tawaran harga. Aspek yang diketengahkan dalam soal selidik tersebut ialah penilaian tahap perkhidmatan TM dan pemahaman responden terhadap Dasar Penswastaan. Keseluruhan responden berusia antara 18-23 tahun. Di sini para pengguna boleh menyatakan pandangan dan suara pengguna mengenai sesuatu perkhidmatan yang ditawarkan. Dalam aspek penilaian tahap perkhidmatan TM. terdapat beberapa soalan diajukan mengenai tahap perkhidmatan.2 Para pelajar Sasaran kajian ini menjurus kepada pelajar Pengajian Malaysia semester 3.dan TM. Beliau berkata dasar ini juga memberi keuntungan kepada negara kerana syarikat swasta berhubungan dengan syarikatsyarikat besar atau syarikat luar negara dan seterusnya akan dapat menjana ekonomi negara. 5. Pihak swasta juga perlu membayar cukai kepada kerajaan. Namun. manakala dari segi bangsa terdapat 22 orang responden berbangsa Melayu dan selebihnya lain-lain bangsa. Di akhir temubual beliau menyatakan di bandar dibuka pusat aduan secara online untuk perkhidmatan pengguna. Dalam 30 orang sasaran responden tersebut. Dalam pelaksanaan Dasar Penswastaan kerajaan seharusnya tidak boleh lepas tangan dan perlu membuat pemantauan kerana bimbang sekiranya sektor swasta mengeksploitasi pengguna.2.

Ini membuktikan masih ada pengguna yang menyatakan perkhidmatan TM masih ketinggalan dengan perubahan semasa atau pun perkhidmatan yang disediakan tidak releven dengan masa kini. Seterusnya. daripada 30 orang responden seorang responden menyatakan pegawai tidak cekap. Dari aspek tawaran harga oleh TM seramai 10 pelajar menyatakan harga yang ditawarkan baik. internet dan sebagainya. baik seramai 14 orang. Kepuasan pengguna terhadap pengurusan pegawai TM ketika berurusan di kaunter yang menunjukkan sikap mesra dan menyenangkan ketika menjawab setiap soalan yang dikemukakan. 17 orang memuaskan manakala 3 orang pelajar menyatakan harga yang ditawarkan oleh TM kurang memuaskan. Ini memperlihatkan kebanyakan pelajar merupakan mengguna TM sama ada talian telefon. sangat cekap seorang dan cekap seramai 28 orang responden. kajian mengenai pengurusan pegawai TM ketika menjalankan tugas sama ada di kaunter mahupun di luar pejabat. Manakala dari segi tahap perkhidmatan yang disediakan oleh TM seorang pelajar menyatakan perkhidmatan yang ditawarkan sangat baik.yang bertugas di kaunter. 13 orang baik dan selebihnya memuaskan. daripada 30 orang responden hanya seorang sahaja yang bukan pengguna TM. Soalan mengenai pakej yang ditawarkan bersesuaian dengan kehendak semasa seramai 25 orang atau 83% responden bersetuju manakala sebanyak 16% tidak bersetuju. Melalui kajian ini. Dari aspek kecekapan pegawai TM dalam menggunakan sistem pembayaran berkomputer. Seramai 3 orang responden menyatakan layanan yang diberikan sangat baik. memuaskan 11 orang manakala kurang memuaskan 2 orang. 19 . Hal ini disebabkan oleh perasaan tidak puas hati terhadap perkhidmatan yang diberikan dengan jumlah harga yang ditawarkan.

Sementara dalam kajian mengenai pemahaman responden terhadap Dasar Penswastaan di Malaysia. Sehingga hari ini. Manakala sebanyak 86% bersetuju dasar ini dijalankan di Malaysia dan 14% tidak bersetuju. malah hasil daripada kecekapan pengurusan 20 . keseluruhan responden atau 100% menyatakan dasar ini memberi kesan kepada ekonomi negara.0 Perbandingan Sebelum dan Selepas Penswastaan Telekom. Manakala akhir sekali mengenai pertanyaan pencapaian Dasar Penswastakan dapat memberikan impak kepada ekonomi negara. terdapat lima soalan mengenai Dasar Penswastaan. Seterusnya. Berkenaan dengan kejayaan yang dicapai Dasar Penswastaan. Pemahaman terhadap Dasar Penswastaan seramai 28 orang responden atau 93% memahaminya manakala 7% tidak memahami mengenai Dasar Penswastaan. sebagai kesimpulan jelaslah perkhidmatan TM mendapat kepuasan daripada masyarakat walaupun segelintirnya kurang berpuas hati dengan apa yang ditawarkan. 16 orang baik dan 9 orang memuaskan. pengurusan serta kewangan. soalan mengenai mutu dan perkhidmatan TM selepas diswastakan. Penswastaan Telekom Malaysia telah membuktikan kepada semua masyarakat di negara ini bahawa dasar penswastaan yang disarankan oleh kerajaan adalah salah satu langkah yang amat baik bagi meningkatkan kualiti dari segi perkhidmatan. Begitu juga dengan Dasar Penswastaan yang mendapat sokongan daripada masyarakat dan tidak kurang juga yang kurang bersetuju. 6. Oleh itu. Ini bermakana bukan keseluruhan masyarakat memahami mengenai dasar ini yang telah dilaksanakan oleh kerajaan. seramai 25 orang responden menyatakan dasar ini berjaya manakala 5 orang responden menyatakan dasar ini tidak berjaya. seramai 5 responden menyatakan mutu dan perkhidmatan sangat baik. Telekom Malaysia bukan sahaja telah dapat mempelbagaikan perkhidmatan kepada pengguna dalam jangka masa yang singkat.

seorang CEO dalam syarikat Telekom berkuasa meluluskan peruntukan untuk sesuatu projek sebanyak RM71 juta. Kuasa untuk Ketua Pengurus boleh meluluskan peruntukan sekadar RM500 ribu ke bawah sahaja. ih banyak pelaburan luar untuk masuk ke negara ini di masa akan 6. TM telah dapat menembusi pasaran dunia luar seperti India. Air dan Komunikasi. Sudan dan Oman. Selepas penswastaan pula. Indonesia. Pihak Telekom telah menyusun strategi supaya pelaksanaannya menjadi lebih mudah dalam pengurusan kakitangan dan teknologi serta bajet kewangan syarikat. Sebelum Telekom diswastakan. Sebagai contoh.dan pekerjanya. Telekom Malaysia mempunyai kuasa secara mutlak sepenuhnya ke atas syarikat dan pemegang saham boleh membuat keputusan dalam segala urusan yang bakal direncanakan.1 Kuasa Pengurusan. namun pihak ini perlu melalui pelbagai prosedur dan kelulusan untuk dikemaskini daripada pihak kerajaan iaitu Jabatan Tenaga Kerja dan kini Kementerian Tenaga. Kampuchea. Wujudnya Dasar Telekomunikasi Negara pada 17 Mei 1994 telah memberikan satu laluan yang selesa dan menarik kepada seluruh rakyat di samping menarik leb datang. manakala eksekutif pula sekadar RM200 ribu ke bawah. kuasa pengurusan keseluruhannya di bawah kuasa kerajaan secara mutlak. Bangladesh. Walaupun pihak atasan syarikat mampu untuk memohon lebih daripada peruntukan yang ditetapkan. Sri Lanka. Hal ini memperlihatkan bahawa pengurusan secara birokrasi adalah lebih banyak dilaksanakan dan pihak Telekom tidak dapat menjalankan pengurusan secara terus kerana terpaksa melalui beberapa peringkat dan halangan. 21 .

Sebelum diswastakan. 6. pengguna terpaksa melalui perkhidmatan yang boleh dikatakan agak remeh dan memerlukan masa yang panjang. pengguna terpaksa berurusan secara berperingkatperingkat hanya untuk perkara yang remeh. TM Land Sdn. Maxis dan sebagainya untuk membuktikan perkhidmatan yang disediakan oleh syarikat ini adalah yang terbaik. TM menjalankan perkhidmatan secara tidak mementingkan mutu kerja sama ada dari segi pengurusan kaunter. pentadbiran dan kualiti pekerja. Seperti juga syarikat lain.Hal ini memberi kemudahan kepada pengguna di negara ini untuk berurusan secara terus dengan pihak Telekom. Perkhidmatan yang diberikan kepada pengguna kurang memberangsangkan berbanding sekarang kerana sebelum penswastaan. Selepas penswastaan. Bhd bagi kemudahan dalam pengurusan yang sistematik. Selain itu. Bhd dan juga Menara Kuala Lumpur Sdn. namun setiap perkhidmatan dan pengurusan diselaraskan supaya memudahkan para pekerja TM untuk 22 . Dengan adanya sijil pengurusan kualiti ISO 2000. TM telah meningkatkan tahap perkhidmatan dengan mementingkan kualiti supaya menjadi sebuah syarikat yang berjaya ke seluruh dunia. kurangnya pemerhatian daripada pegawai atasan secara menyeluruh dan tiada penganugerahan bagi setiap perkhidmatan yang bekerja dengan baik. Walaupun setiap negeri mempunyai pentadbir atau pengarah yang berbeza. wujud TM Facilities Sdn. maka pihak TM mampu untuk mengadakan perkhidmatan yang bermutu kepada pelanggan kerana pihak syarikat akan bersaing dengan beberapa syarikat telekomunikasi lain seperti Celcom.2 Perkhidmatan. Bhd. Perkhidmatan pada masa kini diselaraskan kepada setiap cawangan di setiap negeri di Malaysia dengan setiap peraturan kerja disusun mengikut format sama dan lebih sistematik. Hal ini kerana pihak kerajaan tiada pengawasan yang ketat.

Telekom Smart School Sdn. Tertubuhnya Multimedia University (MMU). pihak TM mempunyai kuasa untuk membuat pilihan dari segi tahap kelayakan dan pengetahuan seseorang pekerja. Sebelum diswastakan.mengikut setiap prosuder yang ditetapkan oleh pihak TM sama ada dari segi pendawaian dan sebagainya. lebih berdisiplin dan berpengetahuan yang mendalam tentang perkhidmatan pelanggan. Tambahan pula. Hal ini telah mengakibatkan kebanyakan golongan pengganggur dalam kalangan remaja sukar untuk menempatkan diri di syarikat berkenaan. namun mereka akan ditapis semasa temuduga.3 Pemilihan Pekerja. wujud pula anak syarikat di bawah Telekom Malaysia turut memberi peluang pekerjaan kepada masyarakat. pihak TM telah menyediakan pelbagai kursus kepada pekerja syarikat di seluruh negeri bagi melahirkan tenaga kerja yang mahir. pihak TM telah menyediakan kursus kepada bakal pekerjanya untuk meningkatkan tahap pengurusan masingmasing. pihak TM telah menetapkan prinsip bahawa setiap keperluan pelanggan adalah diutamakan. dinilai dan cuba untuk dipenuhi. Oleh itu. selepas penswastaan. Tambahan pula. Bhd antaranya adalah sebagai tempat melahirkan generasi yang berkemahiran dalam bidang telekomunikasi dan teknologi. Kesemua pengurusan 23 . Telekom Training College. Walaupun kebanyakan masyarakat melepasi dan lulus ujian penulisan yang disediakan oleh pihak SPA. pemilihan pekerja adalah berdasarkan kepada pemilihan di dalam Suruhanjaya Perkhidmatan Awam (SPA). 6. Masyarakat setempat yang berminat akan diserap ke syarikat TM ini melalui proses temuduga dan ujian penulisan terbuka di setiap negeri. Selain itu. Kebiasaannya yang terpilih untuk berkhidmat di TM adalah masyarakat yang berkelayakan dan mempunyai kemahiran serta pengalaman sahaja. Namun.

Begitu juga kecekapan dari segi rangkaian pertukaran langsung setiap pekerja yang mencatatkan peningkatan dari sebelum penswastaan iaitu sebanyak 36 orang kepada 56 orang selepas penswastaan.0 manakala selepas penswastaan. nilai ini telah berubah sebanyak 23. terdapat perbezaan dalam prestasi kecekapan dan produktiviti syarikat Telekom Malaysia sebelum dan selepas pengkorporatan. jumlahnya telah meningkat sebanyak 132. Dari aspek pulangan atas aset (ROE) bagi setiap sen. Sebagai contoh.dari segi kewangan bagi anak syarikat adalah dijaga dan dikelolakan oleh syarikat induk Telekom itu sendiri.3% atau RM 37222 menjadi RM 71594 selepas penswastaan. Walaupun pengurusan diasingkan. Akhir sekali ialah kecekapan jawapan kepada aduan 24 . anak syarikat Telekom ialah Axiata.5% menjadi 9. jumlahnya sebelum penswastaan TM ialah sebanyak RM 34372 dan nilai ini bertambah sebanyak 108.8% atau RM 292 menjadi RM 1519 selepas penswastaan. Pakej kelajuan capaian ke khidmat asas bagi setiap sen juga menunjukkan nilai pertambahan daripada sebelum penswastaan iaitu sebanyak 35 kelajuan kepada jumlah sebanyak 60 kelajuan selepas penswastaan.4 Kecekapan dan Produktiviti. Selain itu. sebelum penswastaan pulangannya mencatatkan jumlah sebanyak 4. 6. dari aspek pengeluaran setiap pekerja pula. Fiberio. TM Flip iaitu yang menguruskan bahagian kenderaan serta Yellow Pages. mencatatkan jumlahnya sebanyak RM 1227 sebelum penswastaan. namun kesemua anak syarikat ini telah memberi keuntungan kepada syarikat TM kerana anak syarikat Telekom ini telah diperluaskan sehingga ke luar negara untuk menjalankan dan membuat pelaburan ke serata dunia.3. Berdasarkan pemerhatian yang dilakukan. Bagi hasil setiap pelanggan pula.

penswastaan perlu diteruskan pada masa hadapan agar negara dapat berkembang seiring dengan hasrat kerajaan untuk menjadikan Malaysia negara maju pada tahun 2020.0 Penutup. dasar penswastaan atau pengkorporatan ini memberi impak yang baik kepada semua agensi terutamanya Telekom Malaysia. Dasar ini juga perlu dikawal dari semasa ke semasa supaya ianya tidak membebankan pengguna atau rakyat akibat daripada pihak swasta yang menjadikan keuntungan sebagai matlamat utama. Berikutan itu. Kesimpulannya. Berikutan itu. dasar penswastaan ini jelas menunjukkan bahawa dasar penswastaan menyumbangkan lebih banyak kebaikan daripada keburukan kepada rakyat negara. apabila sesuatu dasar baru diwujudkan. penawaran pakej harga dan penilaian kualiti. sistem pengaduan yang sistematik serta cepat dilaksanakan dan banyak lagi. Perubahan ini telah memberi kepuasan yang bermakna kepada masyarakat kerana pengguna memperoleh perkhidmatan yang baik daripada pihak TM.atau kesilapan bagi setiap sen mencatatkan jumlah sebanyak 80 aduan sebelum penswastaan dan berubah kepada 95 aduan bagi setiap sen selepas penswastaan. risiko yang harus dihadapi ialah kebaikan dan keburukan yang akan diterima oleh negara. Tambahan pula. kajian ini dapat menyatakan bahawa berlaku perubahan dalam setiap pengurusan dan setiap penilaian menunjukkan peningkatan 7. Berdasarkan kajian yang dijalankan. Hal ini jelas menunjukkan bahawa dasar 25 . Terdapat perubahan yang berlaku dalam syarikat TM selepas diswastakan antaranya ialah peningkatan dari segi pengurusan dan perkhidmatan.

26 . perubahan ini juga memberi lebih kepuasan dan keselesaan kepada pengguna TM. pengguna atau rakyat mengharapkan perkhidmatan yang ditawarkan lebih berkualiti dan bermutu sejajar dengan arus perkembangan teknologi. Dengan pelaksanaan penswastaan TM ini.penswastaan yang dilaksanakan dalam TM memberi perubahan yang positif dari segi pengurusan dan pentadbirannya seterusnya secara tidak langsung.