P. 1
Belajar melalui bermain(PK)

Belajar melalui bermain(PK)

|Views: 596|Likes:
Published by Mohd Padil Piut

More info:

Published by: Mohd Padil Piut on Mar 23, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/01/2013

pdf

text

original

BAB 1 KEBERKESANAN KAEDAH BERMAIN SAMBIL BERLAJAR DI PERINGKAT PRA SEKOLAH

1.0

PENGENALAN Permainan adalah satu gerak kerja rangsangan yang menggembirakan

seseorang. Permainan juga ialah suatu gerak kerja yang mengembangkan fizikal dan mental mengikut peraturan-peraturan tertentu. Kanak-kanak lebih tertarik dan sangat berminat membuat sesuatu aktiviti atau penyelesaian masalah dengan cara bermain. Permainan selalunya dikaitkan dengan kanak-kanak yang dianggap oleh orang dewasa sebagai satu perbuatan yang membuang masa dan tidak produktif. Sebaliknya jika kita kaji, permainan adalah satu aktiviti yang dapat membantu kanak-kanak dalam perkembangan sahsiah pertumbuhan fizikal dan ia adalah keperluan khas kanak-kanak. Mengikut Kamus Dewan ‘bermain’ adalah suatu yang dilakukan oleh seseorang untuk bersenang lenang dan bersuka-suka dengan menggunakan alatan ataupun tidak.Permainan selalunya digunakan sebagai alat hiburan dan keseronokan semasa mempelajari sesuatu kemahiran. Semasa bermain mereka menggunakan pancaindera dan minda, yang tidak secara langsung menuju ke arah pembelajaran menyelesaikan masalah. Bermain menampakkan suatu proses yang mendatangkan kesukaan. Dengan kata lain kanak-kanak itu akan membuat sesuatu kerana ia suka berbuat demikian dan berhenti apabila dia telah bosan,

maka aktiviti-aktiviti tersebut boleh dikatakan bermain.

1

Caplan and Caplan (1973), mentakrifkan bermain sebagai penentu penting bagi perkembangan sahsiah, daya cipta, kestabilan emosi, perkembangan sosial dan intelek. Aktiviti-aktiviti bermain dapat memperkembangkan kekuatan fizikal, koordinasi dan ketangkasan. Apabila konsep main dicantumkan dengan belajar, maka ia menjadi ‘belajar melalui bermain’. Sebagai contoh apabila kanak-kanak itu bermain sesuatu permainan sahibba, mereka dapat membina dan menambah perbendaharaan kata dan aktiviti matematik iaitu menjumlah setiap markah yang di perolehi. Sahsiah yang baik juga terbentuk melalui kerjasama, toleransi, saling hormat menghormati dan bersedia menerima kekalahan. Pengajaran dan pembelajaran yang dijalankan di sekolah-sekolah hanya sehala dan tidak begitu praktikal serta kurang mencapai matlamat yang di kehendaki. Penglibatan aktif sama ada daripada guru atau murid lebih berkesan dalam menyampaikan sesuatu kemahiran. Murid-murid akan mudah memahami sesuatu konsep baru yang diperkenalkan, apabila mereka melakukannya sendiri. Sebenarnya permainan ini telah wujud sejak zaman purba. Kajian-kajian yang dibuat di negara barat telah menunjukkan bahawa bahan permainan dalam bilik darjah boleh meningkatkan minat murid terhadap mata pelajaran sambil meningkatkan pencapaian mereka dalam mata pelajaran lain. Dengan kata lain, semasa mereka bermain, konsep-konsep pembelajaran dapat diserapkan tanpa mereka sedari dalam suasana yang gembira dan tanpa tekanan. Dengan ‘belajar melalui bermain’ murid-murid tidak akan cepat bosan mempelajari sesuatu malah dapat meningkatkan lagi minat belajar.

2

1.1

Masalah Kajian Pada hakikatnya, pusat-pusat prasekolah di Malaysia mempunyai

penekanan yang pelbagai dalam program pendidikan masing-masing seperti penekanan terhadap kemahiran sosial, perkembangan persediaan, perkembangan diri dan sahsiah, pendidikan kesihatan dan pemakanan yang sihat, penerapan nilai-nilai murni masyarakat dan pendidikan rohani, tetapi dari segi realitinya kurikulum pendidikan prasekolah pada hari ini terutamanya prasekolah swasta yang terdapat di kawasan bandar lebih banyak memberi tumpuan kepada pendidikan yang berbentuk formal yang menekankan kepada pencapaian akademik kanak-kanak prasekolah. Dalam keadaan-keadaan tertentu, tekanan daripada ibu bapa dan pengaruh sosial, yang mengukur kejayaan dengan pencapaian akademik seseorang dan sistem pendidikan yang berorientasikan peperiksaan adalah keterlaluan dan

meninggalkan kesan yang negatif. Keadaan seperti ini jika tidak diberi perhatian yang sewajarnya akan mengakibatkan fenomena yang disebut oleh Elkind (1981,1986,1987), sebagai ‘miseducation’, di mana kanak-kanak dipaksa mempelajari ilmu pengetahuan yang bersifat terlalu akademik pada peringkat terlalu muda dan ini menurut beliau akan memberi kesan negatif terhadap perkembangan menyeluruh kanak-kanak. Kanak-kanak yang gemar meneroka, membina dan berfantasi melalui aktiviti-aktiviti permainan dan pada masa inilah mereka berpeluang berinteraksi dengan alam persekitarannya. Silberman (1970), menegaskan bahawa, “ A child’s greatest asset in the process of learning is his or her ability to play. It is through

3

Sehubungan itu. Mengenalpasti jenis-jenis aktiviti permainan yang dijalankan di pusat-pusat prasekolah. 1. maka wajarlah mereka dibimbing dalam aktivitiaktiviti pembelajaran yang menjurus ke arah pemahaman alam persekitaran mereka. maka kajian ini cuba meninjau jenis-jenis permainan dan pengurusan aktiviti-aktiviti permainan di pusat-pusat pendidikan kanak-kanak prasekolah di negara ini. Guru juga merupakan orang yang bertanggungjawab memberi galakkan dan perangsang serta dapat membantu mengembangkan pemikiran kanak-kanak. and make it something he or she can understand and control. The child who does not play has no really effective means to develop”. 4 . Ini merupakan salah satu daripada tugas penting guru kerana gurulah yang berupaya mencipta persekitaran permainan yang menggalakkan.2 Tujuan Kajian Kajian ini bertujuan untuk mengjkaji keberkesanan ‘belajar melalui bermain’ dalam pembelajaran dan pembentukan sahsiah kanak-kanak prasekolah. Menyedari kepentingan aktiviti permainan dalam program pendidikan kanak-kanak. Fokus kajian adalah untuk: i. Elliason and Jenkins (1986) menegaskan bahawa guru merupakan orang yang boleh mengarahkan perhatian kanak-kanak dan seterusnya menjadi pemudahcara kepada pembelajaran kanak-kanak semasa mereka bermain. Oleh yang demikian.play that heor she manages to come to terms with the world.

menentukan tugasan untuk disiapkan oleh dirinya sendiri dan berinteraksi dengan rakan-rakan sekelas dengannya”. Mengenalpasti masalah-masalah yang dihadapi oleh guru-guru dalam menguruskan pelaksanaan aktiviti permainan kanak-kanak prasekolah. jasmani.ii. rohani dan perkembangan sosial. aspek permainan dalam pendidikan kanak-kanak prasekolah perlu diberi perhatian yang sewajarnya oleh semua pihak yang terlibat dalam program pendidikan kanakkanak. Mengenalpasti kemudahan serta peralatan permainan kanak- kanak di pusat-pusat prasekolah. dan iii. Piaget 1969.3 Kepentingan Kajian Pendidikan awal kanak-kanak adalah amat penting dalam pembentukkan sahsiah seseorang individu (Dennis 1966. i. Sehubungan itu. Mukerji 1968. adalah diharapkan dapatan daripada kajian ini dapat. Kanak-kanak belajar melalui bermain. Dengan demikian ternyatalah aktiviti –aktiviti permainan ini mempunyai peranan yang amat penting dalam proses perkembangan kanak-kanak keseluruhannya. dan Asiah Abu Samah 1976). emosi. 5 . Memberi gambaran yang sebenar tentang kedudukan pengurusan aktiviti permainan dalam pendidikan kanak-kanak prasekolah. Menurut Lawrence Frank (dalam Braus and Edwards 1972). sama ada dari aspek kognitif. “Permainan merupakan pekerjaan kanakkanak. Aktiviti permainan merupakan cara kanak-kanak itu menyelesaikan masalah. Justeru itu. 1.

“jenis permainan”. Membantu memperkayakan khazanah kajian-kajian berhubung dengan pendidikan kanak-kanak prasekolah di negara ini.4 Definisi Istilah Bahagian ini akan cuba menjelaskan beberapa konsep penting atau istilah penting berhubung dengan kajian yang akan dijalankan. “pengurusan aktiviti permainan”. Memastikan kanak-kanak menjalani perkembangan pembelajaran yang sewajarnya mengikut peringkat umur yang sesuai dalam ‘Belajar Melalui Bermain’. 6 . pengelola dan pentadbir serta guru-guru di pusat-pusat prasekolah mengenalpasti aspek-aspek yang perlu di beri perhatian dan diperbaikki berhubung dengan pelaksanaan aktiviti permainan di pusat pendidikan kanak-kanak prasekolah di negara ini. dan v.ii. “matlamat pendidikan”. “kanakkanak prasekolah”. Membantu pihak-pihak mutu yang berwajib dalam menyelaras di dan mempertingkatkan pendidikan kanak-kanak pusat-pusat prasekolah di negara ini. iii. Membantu pihak perancang kurikulum. “kemudahan peralatan atau bahan permainan”. 1. iv. “aktiviti permainan kanak-kanak prasekolah”. Istilah-istilah atau konsep-konsep yang di maksudkan itu ialah “permainan. dan “masalah”.

Permainan. Development and Education’ pula mendefinasikan permainan sebagai suatu “aktiviti di mana kanak-kanak membiasakan dirinya dengan persekitarannya” Menurut Mock lagi. Kanak-kanak bermain semata-mata untuk keseronokannya Kesimpulannya. menurut beliau berkaitan dengan perkembangan budi pekertinya. dalam ‘Dictionary of Education’ memberi definisi istilah permainan sebagai “any pleasurable activity on for its own sake. Seterusnya Good menambah bahawa permainan kanak-kanak merupakan aktiviti kanak-kanak bagi tujuan memberi keseronokan dan kegembiraan sama ada yang berlaku secara spontan atau dirancangkan.1 Permainan Good (1973). dalam bukunya yang berjudul ‘Early Childhood”. kata beliau “is an end in itself”. perkataan ‘permainan’ digunakan dengan membawa maksud segala aktiviti yang dijalankan oleh kanak-kanak yang dirancangkan oleh guru di dalam bilik darjah atau di luar bilik darjah. without reference to ulterior purpose or future satisfactions”.1.5. Mack (1975). Aktiviti-aktiviti yang di maksudkan itu merupakan aktiviti-aktiviti yang memberikan keseronokan dan kegembiraan 7 . Ini bermakna beliau melihat permainan itu sebagai aktiviti yang menyeronokan yang dilakukan semata-mata bertujuan untuk tujuannya sendiri tanpa tujuan lain atau kepuasan di masa akan datang. Bagaimanapun ia berbeza daripada pekerjaan orang dewasa yang mempunyai tujuan tertentu. permainan juga di ertikan sebagai pekerjaan kanak-kanak. Dalam konteks kajian ini. permainan merupakan aktiviti-aktiviti yang menimbulkan keseronokan dan kegembiraan yang berlaku dalam keadaan bersahaja. Aktiviti-aktiviti itu pula.

yang belum memasuki sekolah rendah. mendefinasikan perkataan ‘jenis’ sebagai golongan benda-benda yang mempunyai sifat yang sama atau bersamaan bangsa.2 Jenis Permainan Kamus Dewan (1970). dalam kajian ini frasa ‘jenis berjenis’ digunakan sebagaikan maksud permainan-permainan dari golongan yang sama yang dimainkan oleh kanakkanak di pelbagai jenis prasekolah. 1. ii. menyatakan kanak-kanak prasekolah merupakan kanak-kanak yang di bawah umur 7 tahun. 8 .5.5. Seterusnya dalam konteks kajian ini. berpasangan dan bersendirian. jenis permainan di pelbagai prasekolah itu di lihat dari beberapa segi iaitu dari segi. Aktiviti ini juga mungkin berstruktur atau tidak. Dengan demikian. tumpuan kajian adalah kepada kanak-kanak prasekolah di dalam lingkungan umur di antara 4 hingga 6 tahun (KPM 1986 b:2).3 Kanak-kanak Prasekolah Kementerian Pendidikan Malaysia (1986). 1. Penglibatan dan pemilihan aktiviti permainan mengikut pilihan murid. Kepelbagaian jenis aktiviti permainan yang dijalankan iaitu berdasarkan kelompok-kelompok yang telah di tetapkan di atas. Aktiviti-aktiviti hendaklah berlaku dalam situasi yang bersahaja. i. Dalam kajian ini.kepada kanak-kanak. sama ada secara kumpulan. yang memasuki pusat-pusat pendidikan prasekolah atau taman didikan kanak-kanak (TADIKA) atau taman bimbingan kanak-kanak (TABIKA).

iv. semasa pelaksanaan aktiviti permainan. frasa ‘masalah pelaksanaan aktiviti permainan’ merujuk kepada perkara-perkara yang menimbulkan kesukaran atau kesulitan kepada guru- 9 .1. Dengan itu.4 Pengurusan Pelaksanaan Aktiviti Permainan Istilah pengurusan mempunyai maksud yang amat luas. khususnya mengendalikan tugasan-tugasan atau usaha-usaha yang berhubung dengan pelaksanaan aktiviti-aktiviti permainan di dalam atau di luar bilik darjah. iii. Kesimpulannya dalam konteks kajian ini.5.5 Masalah Pelaksanaan Aktiviti Permainan Kamus Dewan (Dewan Bahasa Dan Pustaka 1989). ii. istilah tersebut merujuk kepada istilah pengurusan yang membawa maksud ‘mengendali’ atau ‘mengelola’ sesuatu tugasan. akhir pelaksanaan aktiviti permainan. perancangan guru sebelum pelaksanaan aktiviti permainan. Walaubagaimanapun. merujuk kepada perkara-perkara yang di lakukan oleh guru pada peringkat. i. ‘pengurusan pelaksanaan aktiviti permainan’.5. dalam kajian ini. mendefinisikan perkataan ‘masalah’ sebagai sesuatu yang menentukan penyelesaian perkataan atau keadaan yang menimbulkan kesukaran atau kesulitan. dan selepas pelaksanaan aktiviti permainan dijalankan 1. dalam konteks kajian ini.

guru prasekolah dalam usaha mereka melaksanakan aktiviti permainan kanakkanak semasa berada di luar atau di dalam bilik darjah. Bahagian ini juga akan mengemukakan beberapa contoh-contoh aktiviti permainan yang dijalankan di pusat-pusat prasekolah. jenis-jenis permainan dan bentuk-bentuk permainan. kategori permainan. BAB 2 TINJAUAN LITERATUR 2. selain itu bahagian ini juga menghuraikan secara ringkas beberapa kajian yang telah dijalankan 10 .1 Pengenalan Bahagian ini akan membuat tinjauan literatur tentang kajian-kajian yang berkaitan dengan permainan dan kaitannya dengan pendidikan kanak-kanak prasekolah.

Definisi Permainan Frost dan Kissinger (1976). ramai penulis telah menerokai tajuk permainan. Teori recaptulation (Gulick. melaporkan bahawa sejak tahun 1930.1898) yang menyatakan bahawa permainan mewakili pengulangan biologi dalam persejarahan manusia. Permainan boleh jadi memuaskan serta menyeronokkan dan hal seperti yang seperti itu merupakan nilai-nilai yang baik untuk kanak-kanak”.berhubung dengan kepentingan dan peranan aktiviti permainan dalam pendidikan kanak-kanak prasekolah 2. Dalam buku mereka yang berjudul ‘The Young Child and the Educative Process’. mereka memetik definisi permainan yang telah di kemukakan oleh Valentine pada tahun 1942. Valentine telah mendefinisi permainan sebagai ‘mana-mana aktiviti yang dijalankan semata-mata untuk tujuannya yang tersendiri’. Mereka juga menjelaskan bahawa definisi Valentine itu tidak menafikan bahawa permainan boleh juga menuju kearah suatu matlamat atau akhiran yang mana ianya merupakan sebahagian daripada ciri yang menarik minat terhadap permainan itu. perkara-perkara atau barang-barang. 11 . Contoh yang diberi oleh Valentine. Permainan merupakan cara kanak-kanak meneroka dan membiasakan dirinya dengan alam sebenar. Menurut mereka. ruang dan masa. di mana Valentine menjelaskan bahawa aktiviti membina mahligai pasir menjadi lebih bermakna kerana terhasilnya ‘mahligai’. haiwan. ialah permainan pasir. menurut Frost and Kissinger (1976). bentuk-bentuk binaan dan manusia. telah mendefinisikan permainan sebagai “cara kanak-kanak belajar sesuatu yang tidak diajarkan kepadanya.2. Frank (1952).

Fetter (1997). sedangkan kanak-kanak perempuan lebih berminat dalam bidang dramatik. main merupakan suatu ekspresi paling tinggi perkembangan manusia pada peringkat kanak-kanak. Kesan jantina terhadap tingkah laku bermain juga dikaji oleh Son (1996). melihat permainan sebagai satu proses pendidikan. kanak-kanak mengeluarkan semula apa yang telah terlintas dalam fikirannya atau mengeluarkan semula apa yang telah menyeronokkannya atau sesuatu yang membolehkan kanak-kanak menjadikan dirinya lebih menyeluruh sebagai sebahagian daripada persekitarannya. Dia juga menemui bagaimana dapat bermesra dengan alam dan menyesuaikan diri dengan tugas-tugas hidup untuk menguasai kecekapan motor”. perkembangan-perkembangan kemahiran fizikal dan 12 . perhubungan alam dengan dirinya terbina. Umur dan jantina mempengaruhi kebolehan social semasa permainan sosiodramatik. pula mengkaji perbezaan umur dan jantina dalam kebolehan sosial semasa permainan sosiodramatik di prasekolah. Di waktu kanak-kanak meneroka dan mengkaji. iaitu ekspresi bebas terkandung dalam roh seorang kanak-kanak. Daripada pemerhatiannya tentang kanak-kanak. Dengan kata lain kanak-kanak itu belajar mendapatkan kepercayaan diri dan semasa bermain. Froebal menekankan pada kepentingan main. Piaget dilaporkan pernah menyatakan bahawa melalui permainan. Scarfe (1966). Scarfe juga berpendapat bahawa “melalui permainan kanak-kanak belajar bagaimana belajar. seorang kanak-kanak itu sentiasa mempelajari sesuatu yang baru. Beliau mendapati kanak-kanak lelaki lebih suka bermain dengan bongkah. Menurut Friedrich Froebal (1782-1852).

pula berpendapat bahawa permainan adalah satu cara semulajadi kanak-kanak mendapat pendidikan dengan sendirinya. Maka eloklah pelajaran peringkat awal diberi dalam bentuk permainan. Seorang pendidik. Buhter (Jurnal Pendidikan. perasaan tertekan. yang memperkenalkan Kaedah Montessori yang kini sangat popular di seluruh dunia. Pelajaran mungkin tidak berkesan jika terlalu cepat diberikan sebelum kanak-kanak bersedia menerimanya”. Melalui permainan seseorang kanak-kanak menjalani pertumbuhan dan pembesaran. juga seorang ahli psikologi barat menyatakan “permainan adalah latihan untuk melepaskan emosi. Permainan dan kelakuan yang betul boleh di sifatkan tanda kesihatan fikiran. 2.penguasaan bahasa. seorang ahli psikologi Amerika. 1992). Beliau menekankan prinsip 13 . menggunakan kaedah pengajaran dan pembelajaran bagi kanak-kanak. Pendapat ini bertepatan jika diberi kepada kanak-kanak prasekolah yang baru mula mengenali alam pembelajaran.3 Pelaksanaan Permainan Dan Keberkesanannya Maria Montessori (Majalah Wanita. muzik dan ekspresi kendiri sebagai dasar pendidikan awal kanak-kanak. 1999). Stanley Hall (1983). serta membantu mengatasi perasaan bimbang dan tertekan. berpendapat bahawa permainan adalah ulangan dari cara dan taraf penghidupan manusia dari zaman dahulu kala sehingga ke hari ini. Katanya lagi permainan adalah satu kerja bagi kanak-kanak. Susan Isacs (1978).

Pengasasnya sedar bahawa kanak-kanak cepat berasa bosan apatah lagi jika dihadapkan dengan perkara-perkara yang serius seperti angka dan fakta. untuk merealisasikan apa yang ada dalam dirinya. berpendapat bahawa aktiviti permainan haruslah diajarkan melalui demonstrasi dan bukan disampaikan dengan cara penerangan lisan sahaja. bentuk-bentuk dan skema-skema yang memberi makna kepada pembelajaran yang dialami oleh mereka. Permainan dapat memberikan mereka pengalaman awal tentang keadilan peraturan dan kesamaan. Menurut Andrew Wright (1979). Paling lama kanak-kanak hanya boleh memberi tumpuan tidak lebih daripada 45 minit. Jean Piaget (1973). Bagi kanak-kanak yang hiperaktif pula.‘belajar melalui bermain’ kepada kanak-kanak asuhannya. Bagaimanapun. Saling membantu dapat meningkatkan rangsangan dan keupayaan belajar dengan lebih cepat. beliau sarankan aktiviti permainan dilaksanakan dengan langkah-langkah seperti yang telah dirancangkan. Mengikut Roberts dan Schumm (1971). melalui bermain. Menurut Maria Montessori “A child’s work to create the person she will become”. permainan bahasa boleh dilakukan secara kelas. berpasangan atau kumpulan. Oleh itu. Main juga mendorong kanak-kanak menyusun semula corak-corak. merupakan sumber pengayaan yang boleh mempercepatkan kadar pembelajaran pelajar sederhana sambil mendalami pengalaman pelajar yang cerdas. kebanyakan 14 . Kanak-kanak harus diberi kebebasan untuk menggunakan kuasa mentalnya. Jill Hadfield (1984). individu. 30 minit adalah masa yang terbaik jika mereka dapat memberikan perhatian. main akan memperkuatkan kebolehan berfikir dalam berbagai cara.

bekerjasama. Bermain juga dapat meningkatkan kemahiran motor halus dan motor kasar. maklum balas yang diberi secara serta merta tentang betul atau salah. Sifat-sifat pengurusan ini sebenarnya ada dalam setiap permainan. Lagipun. Ketika bermain.bersabar. Main membantu perkembangan fizikal. kebersihan dan sebagainya. Aktiviti seperti 15 . Main membenarkan perkembangan individu mengikut kemajuan masing-masing. Pengurusan untuk menyelenggarakan peraturan-peraturan inilah yang memperkuatkan dan menyenangkan untuk mencari penyelesaian kepada masalah iaitu apabila kanak-kanak dapat melihat hubungkaitnya. sosioemosi dan mental. bertimbang rasa. Mereka akan dapat mempelajari nilai-nilai sosial yang positif seperti bertolak ansur. Melalui main. Pellegrini 1984).aktiviti permainan biasanya dijalankan dalam kumpulan kecil atau pun secara berpasangan tanpa paksaan. Main yang melibatkan kegiatankegiatan fizikal tentu akan meningkatkan kekuatan sertaa ketangkasan kanakkanak. akan mengukuhkan lagi pembentukan satu-satu konsep. Menurut Ee Ah Meng dalam bukunya. Nilai bermain juga boleh membantu kanak-kanak supaya berupaya untuk menguruskan sesuatu (Fower 1980. bermain mendatangkan keseronokan dan hiburan yang juga merangsangkan individu mempelajari sesuatu melalui cara yang aktif dalam keadaan yang tidak formal. murid-murid dapat berinteraksi antara satu sama lain. Kesan keseronokan daripada main akan membantu mempercepatkan lagi proses pembelajaran. individu yang lemah akan mendapat bantuan daripada rakanrakan dengan tidak berasa terdesak apabila mempelajari sesuatu.

berguling dan sebagainya Hanleh. dalam buku ‘Understanding Children’s Play’. memainkan sesuatu peranan dengan sebetul-betulnya secara intensif. kanak-kanak memperolehi kemahiran koodinasi mata dan tangan. menghasratkan sesuatu desakan secara spontan dan memainkan peranan untuk menyelesaikan sesuatu masalah. berpeluang memainkan peranan yang biasanya tidak dapat dilakukan seperti jadi ‘guru’. Martin Luther (1483-1546). keagamaan dan moral. Beliau menegaskan muzik dan pendidikan jasmani perlu diintegrasikan dalam kurikulum. 16 . Aktiviti adalah sangat penting. Frank and Goldenstone (1952). John Amos Comenius (1592-1670). berlari. Mengikut Comenius lagi.menggunting kertas. Comenius merasakan pendidikan perlu memberi pengalaman pembelajaran yang positif termasuklah kebebasan dan kegembiraan. menyatakan proses bermain dilakukan melalui beberapa kegiatan seperti: meniru kelakuan orang dewasa. pendidikan dan persekolahan adalah bagi pengembangan sosialisasi. Perkembangan koodinasi motor kasar melalui aktiviti memanjat. sekolah merupakan bengkel kanak-kanak bekerja dengan penuh minat. Froebel percaya bermain adalah asas untuk kanak-kanak mempelajari sesuatu dan Comenius menganggap kindergarten sebagai jambatan dari rumah ke sekolah. mencadangkan pendidikan perlu bersifat universal dan wajib serta menitikberatkan keperluan agama. Baginya. juga memberi cadangan supaya kanak-kanak perlu menghadiri sekolah dan sekolah perlu menggalakkan kanakkanak supaya sentiasa berasa gembira dengan diri mereka. ‘bapa’ dan lain-lain. meluahkan keperluan perasaan.

17 . Salah satu strategi pengajaran yang difikirkan sesuai bagi peringkat kanak-kanak prasekolah ialah belajar melalui bermain.Beliau yakin permainan yang sesuai dapat membantu kanak-kanak berfikir berkenaan interaksi antara ‘kehidupan dan aktiviti sendiri. Dalam usaha mengajar kanak-kanak ini guru tidak harus memikirkan pencapaian akademik semata-mata tanpa memikirkan aspek perkembangan yang lain. Mereka berupaya merancang dan menguasai sekeliling mereka dengan pertuturan. mereka menggunakan bahasa dalam aktiviti dan tingkahlaku mereka juga berubah. kemahiran bahasa dan kemahiran berfikir di samping menggalakkan pertumbuhan jasmani. Sebelum kanak-kanak bertutur. Semasa kanak-kanak bermain mereka dengan cara tidak langsung mempelajari berbagai kemahiran seperti kemahiran sosial. pemikiran dan tindakan. perwakilan dan kognisi serta kebolehan dan pemahaman’. Oleh sebab itu guru prasekolah haruslah memikirkan strategi-strategi yang boleh menyeronokkan kanak-kanak. Tetapi setelah mereka bertutur. sependapat dengan Piaget yang menyatakan perkembangan kanak-kanak tidak berlaku kerana satu factor sahaja seperti pengaruh semulajadi dan berpendapat proses mental yang lebih tinggi berkembang apabila kanak-kanak membentuk pertuturan semasa melakukan aktiviti praktikal. Ahli Falsafah Vygotsky (1896-1934). mereka menggunakan alat bagi menyempurnakan tugas. Kanak-kanak tidak harus dibebankan dengan aktivitiaktiviti kelas yang terlalu berat dan rigid (kaku) kerana ia boleh menghilangkan minat mereka untuk belajar. Pendidikan prasekolah adalah peringkat pendidikan yang paling awal bagi kanak-kanak selepas pendidikan yang diperolehi daripada keluarga.

BAB 3 METOLOGI KAJIAN 3. Hasil daripada pemerhatian tersebut. 18 .1 Latar Belakang Kajian Para pengkaji dan pendidik kanak-kanak prasekolah telah membuat beberapa pemerhatian tentang aktiviti permainan kanak-kanak. mereka telah cuba mengelompokkan atau mengklasifikasikan aktiviti-aktiviti permainan kanak-kanak berdasarkan kategori. jenis dan bentuk aktiviti-aktiviti tersebut.

aktiviti-aktiviti permainan yang terdapat dalam bentuk diatas itu. di mana beliau membahagikan aktiviti-aktiviti tersebut kepada permainan spontan. permainan dramatik. permainan selari (parallel play). Pengelasan serta peristilahan yang digunakan oleh Parten masih digunakan sampai hari ini. permainan bebas. permainan pemerhatian (onlooker play). memberi peluang kepada kanak-kanak untuk berinteraksi sesama sendiri dan 19 . menurut Leeper dan rakan-rakan. permainan bersekutu (associative play) dan permainan bersama (co-operative play).Leeper (1976). permainan terap. telah mengkategorikan permainan kepada tiga kumpulan berdasarkan kepada bahanbahan dan alat-alat permainan yang digunakan. permainan perubatan dan permainan luar. pengkategorian tersebut merupakan sesuatu pembahagian yang agak ‘superficial’ kerana biasanya dalam sesuatu permainan kadang-kadang terdapat percampuran unsur-unsur serta bahan-bahan yang terkandung di dalam setiap kategori itu. Morrison (1984). Beliau mengklaskan permainan sebagai permainan ‘unoccupied’ (unoccupied play). menyatakan bahan Matterson (1967). Bagaimanapun. mendakwa bahawa huraian dan klasifikasi permainan kanak-kanak yang paling menyeluruh adalah yang digunakan oleh Mildred Parten (1932). Kumpulan-kumpulan tersebut ialah permainan kreatif (creative play). Menurut Morrison. Pengelompokan aktiviti permainan berdasarkan bentuk pula adalah seperti yang dihuraikan oleh Morrison (1984). permainan khayalan (imaginative play) dan permainan percubaan atau penerokaan (adventure play). permainan bersendirian (solitary play).

Main sendiri bermaksud kanak-kanak bermain seorang diri sehinggakan dia tidak menyedari kehadiran kanak-kanak lain yang ada di sekelilingnya.seterusnya mempelajari kemahiran hidup bermasyarakat. Kanak-kanak berinteraksi di antara satu sama lain melalui soalan-soalan yang dikemukakan atau ketika 20 . pengelasan tersebut bersifat ‘superficial’. Permainan koperatif biasanya dikelolakan oleh guru untuk memastikan setiap kanak-kanak memainkan peranan masing-masing dalam permainan tersebut. Oleh itu pengelasan aktiviti permainan yang telah dibincangkan di atas adalah semata-mata dilakukan sebagai landasan untuk memudahkan perbincangan. Main koperatif pula ialah kanak-kanak bermain bersama dengan rakan-rakannya dalam satu-satu kumpulan. berbual dengan kanakkanak lain. belajar tentang pandangan orang lain dan belajar mengawal diri. Main selari ialah kanak-kanak masih bermain secara bersendirian tetapi caranya adalah serupa dengan kanak-kanak lain atau alat permainan yang digunakan adalah serupa dengan kanak-kanak lain. pemilihan alat permainan amat penting bagi memotivasikan murid dan pencapaian objektifnya.2 Jenis-jenis Permainan Dalam melaksanakan pengajaran dan pembelajaran menggunakan teknik permainan. Kesimpulannya walau dari sudut apapun perbincangan tentang pengelasan aktiviti-aktiviti permainan dilakukan. 3.

kanak-kanak tidak bermain dengan sesiapa pun serta tidak terlibat dalam sebarang permainan. buaian. Contohnya seperti melakonkan watak seorang guru. Guru hendaklah memastikan bahawa aktiviti-aktiviti itu membawa faedah kepada murid-murid. Ia adalah sesuai untuk pelajaran Bahasa Melayu. Dalam main dramatis pula permainan ini melibatkan kanak-kanak yang bermain sebagai watak-watak tertentu. mereka tidak bermain bersama-sama. Selain daripada itu. Selain daripada itu. Selain daripada yang diklasifikasikan oleh Mildred Parten. jenis-jenis pendekatan ‘Belajar Melalui Bermain’ yang lain ialah. kanak-kanak banyak memberi perhatian terhadap permainan kanak-kanak lain tetapi mereka tidak terlibat dalam permainan yang dimainkan. Alat permainan yang disediakan termasuklah titi pengimbang. Main luar lebih mudah diterangkan sebagai jenis permainan yang biasanya dikendalikan di luar bilik darjah.berkongsi bahan-bahan permainan dalam main asosiatif. permainan ini lebih menitik beratkan permainan yang berkaitan dengan motor kasar. alat 21 . Kanak-kanak hanya berdiri atau duduk tanpa membuat apa-apa. Main bebas bermaksud kanak-kanak bebas memilih aktiviti-aktiviti yang mereka suka. Dalam main pemerhati. ibu atau bapa. askar dan lain-lain watak yang mereka suka. Bahasa Inggeris dan Pendidikan Moral. Begitu juga dengan main ‘ unoccupied’. guru hendaklah memenuhi objektif-objektif pelajaran yang dirancangkan untuk hari itu. Bagi kanak-kanak prasekolah.

termasuk main peranan dan sosiodrama.3 Kaedah Dan Teknik Bermain Kaedah dan teknik bermain adalah dikaitkan dengan kaedah dan teknik mengajar seperti simulasi. guru haruslah menilai potensi pembelajaran bagi setiap jenis permainan untuk mencapai objektifnya. Jadi guru mestilah membuat persediaan yang maksimum. 22 . Ketika membuat perancangan. Setiap jenis permainan memang mendatangkan keseronokan kepada kanak-kanak. Sejauh manakah ia bermanfaat kepada kanakkanak adalah bergantung kepada perancangan. Walaupun biasanya hanya terdapat satu set permainan bagi satu kumpulan. perancangan juga perlu mengambil kira bahan-bahan permainan yang sedia ada. Bagi permainan yang melibatkan banyak pergerakan juga hendaklah dikendalikan di luar bilik darjah. Selain itu.permainan air dan sebagainya. Sekiranya tidak mencukupi. penyelesaian masalah serta tunjukcara. Guru juga mestilah memberi penerangan yang jelas dan membuat demonstrasi tentang cara satu-satu permainan dijalankan. 3. pengurusan dan pengelolaan permainan itu. kelicinan perjalanan permainan akan terjejas. Semua kaedah ini memerlukan bimbingan dari guru pada peringkat awalnya. guru hendaklah berusaha bagaimana untuk melibatkan seberapa ramai murid dalam permainan supaya setiap murid dapat menikmati faedah-faedah main.

Menentukan tujuan guru dengan jelas mengadakan permainan tersebut. dalam bukunya yang berjudul ‘Early Childhood Education Today’. Mainan yang menepati aras dan tema pasti memudahkan guru dalam penyediaan permainan tersebut.4 Langkah-langkah Perlaksanaan Guru di pusat pendidikan prasekolah mempunyai tanggungjawab yang penting dalam menjayakan kurikulum permainan yang bermutu. maka objektif permainan itu di harap akan tercapai. menggariskan beberapa tanggungjawab penting untuk menjamin keberkesanan perlaksanaan teknik permainan ini. Morrison (1984). Guru perlu memastikan permainan itu bertujuan memotivasikan murid. membentuk konsep atau memberi peneguhan yang sesuai bagi peringkat kemajuan murid. 23 . Guru juga harus tahu menentukan jenis-jenis mainan yang akan dilaksanakan. sekiranya diperlihatkan adanya perkaitan di antara permainan dengan isi pelajaran serta pengalaman murid-murid. Menentukan aras kebolehan murid juga penting supaya permainan yang dipilih dapat menyediakan kemahiran yang sejajar dengan keupayaan dan kebolehan murid-murid.3. Langkah-langkah penting dalam strategi ini ialah: Menentukan tema dari kandungan sukatan pelajaran iaitu sama ada permainan yang dipilih itu adalah berfaedah atau sebaliknya.

Perkara-perkara seperti undang-undang.Guru hendaklah menentukan bahawa semua bahan yang digunakan seperti buah dadu. Mengumpul Bahan. Guru mestilah telah menyediakan cara-cara yang munasabah dan sesuai untuk menilai. Guru juga harus sentiasa mengawasi aktiviti muridmurid supaya dapat membuat penilaian yang terbaik. Mendapatkan maklum balas daripada murid selepas permainan dijalankan supaya guru dapat menilai perasaan murid dan menilai konsep permainan sama ada baik atau sebaliknya.kumpulan kecil atau kumpulan besar.5 Prinsip-prinsip Bermain 24 . Menentukan cara menilai iaitu bagaimana hendak menilai hasil daripada permainan murid. Murid juga sudah disediakan dari segi fizikal dan mental.Menentukan bentuk permainan sama ada dilakukan secara individu. Contohnya kumpulan kecil mempunyai bilangan pemain yang sedikit berbanding kumpulan besar jadi penilaiannya juga berbeza. kad-kad mainan atau bongkahbongkah disediakan lebih awal. Menentukan proses dan masa tentang satu-satu permainan hendaklah diberi penerangan kepada murid-murid. perlu dijelaskan. papan dam. Setiap permainan mempunyai syarat-syarat tertentu dalam kumpulannya. 3. apa yang sepatutnya dibuat oleh pemain dan bilangan pemain yang terlibat.

pengadil. 5. Murid-murid seharusnya bersedia dengan keadaan fizikal mereka untuk memudahkan interaksi antara murid dan dengan bahan permainan. iaitu sama ada menjadi pencatat masa. murid-murid tentunya tidak bersedia dari segi mental dan emosi. 2. fasilitator. Peranan guru hendaklah ditentukan terlebih dulu. 8. Permainan hendaklah menekankan kepada kerjasama.1. 6. penjaga masa atau penilai. Permainan hendaklah sesuai dengan umur. iaitu tidak terlalu pendek (untuk mengelakkan murid-murid terdesak-desak menjalankan aktiviti) atau terlalu lama sehingga membosankan murid. 7. keseronokkan. kemahiran social. Tempoh permainan hendaklah munasabah. Permainan hendaklah melibatkab aspek psikomotor. Arahan tentang permainan hendaklah jelas. Murid-murid hendaklah melibatkan diri secara langsung dalam aktiviti permainan. Maklum balas tentang betul atau salah dalam satu-satu permainan hendaklah diberi serta merta agar murid-murid mendapat motivasi untuk meningkatkan prestasi permainan mereka. Jika permainan itu terlalu kompleks atau bercanggah dengan budaya. 3. Pastikan permainan adalah berkaitan dengan objektif pembelajaran dan boleh merentas semua komponen. pengalaman kebolehan serta kecenderungan murid-murid. penerapan nilai murni dan moral. 4. 9. keadilan. kognitif dan afektif. tepat serta mudah difahami. 25 .

Bahan yang cangih belum tentu dapat menjana pengajaran yang berkesan. Permainan hendaklah dalam bentuk yang boleh menarik minat muridmurid. meninjau pandangan guru-guru prasekolah tentang peranan aktiviti permainan. Pastikan alatan yang digunakan oleh kanak-kanak adalah dari bahan yang selamat dan tidak berbahaya.10. 12. Pemikiran kreatif tidak akan berjaya dihasilkan jika guru tidak berubah sikap terhadap pendekatan pengajaran dan pembelajaran di kelas. mengenalpasti aktiviti yang menjadi pilihan murid.6. kemudahan peralatan permainan. mereka memerlukan bahan manipulatif yang terbuka untuk membantu pembelajarannya 3.1 ANALISIS KAJIAN Latar Belakang Sampel Tujuan kajian ini ialah untuk mengenalpasti jenis-jenis aktiviti permainan yang dijalankan di prasekolah. Permainan hendaklah merupakan salah satu alat pengajaran untuk membantu kanak-kanak yang lemah.6 3. Memastikan keselamatan kanak-kanak ketika bermain. Oleh kerana kanakkanak di peringkat prasekolah perkembangannya masih lagi di peringkat praoperasi dan di peringkat puncak menjana kreativiti. mengenalpasti masalah yang di hadapi oleh guru dan mengenalpasti pengurusan perlaksanaan aktiviti permainan. 11. 26 .

kaedah berbentuk senarai semak dan pemerhatian telah dipilih untuk kajian ini. Prasekolah ini menitik beratkan aktiviti bermain didalam pembelajarannya. Data-data kajian di kumpul pada awal bulan April hingga Mei 2004 semasa murid-murid menjalani pembelajaran aktiviti kumpulan. Kuala Lumpur. Berdasarkan kaedah-kaedah yang biasa digunakan dalam pengumpulan data. Menurut gurunya. Kelas ini di lengkapi dengan berbagai alatan permainan yang bersesuaian dengan murid-murid prasekolah tersebut. Kebanyakan ibu bapa mereka terdiri daripada peniaga-peniaga dan kaki tangan swasta juga bekerja sendiri. Kanak-kanak yang belajar di prasekolah ini datang dari kawasan perumahan yang berhampiran dan dari keluarga yang berpendapatan sederhana. Majoriti kanak-kanak di sini ialah dari golongan bangsa Melayu dan cuma seorang sahaja berbangsa India. Sekolah Kebangsaan Bangsar.Kajian ini telah dijalankan di Prasekolah Sayang.30 pagi. Tenaga pengajarnya cuma seorang dan seorang pembantu. Prasekolah sayang menggunakan Buku Panduan Kurikulum yang dibekalkan oleh Kementerian Pendidikan Malaysia sebagai panduan aktiviti di Prasekolah Sayanag.00 pagi hingga 11. guru dan melihat 27 . berinteraksi dengan kanak-kanak. Mereka di tempatkan di dalam satu kelas . Jalan Pantai Baru. Prasekolah ini terletak di dalam kawasan Bandar. Cik Maisarah bt Tambi Chik. Jumlah kanak-kanak yang mendaftar adalah seramai 25 orang yang terdiri daripada 11 orang murid lelaki dan 14 orang murid perempuan. Kaedah pemerhatian yang di maksudkan di sini meliputi berbagai-bagai teknik seperti perbualan. Waktu belajar bagi pusat prasekolah ini ialah dari pukul 8.

Oleh kerana pemerhatian itu bertujuan untuk mendapatkan maklumat. maka senarai semak digunakan. Untuk mendapatkan maklumat yang terperinci saya telah menggunakan contoh-contoh soalan seperti di lampiran yang di sertakan ini. 28 .perlakuan mereka.

LAMPIRAN Bahagian A Aktiviti Permainan Tarikh____________________ Masa___________________ Borang ini diisi oleh guru sebelum dan selepas murid-murid melakukan Aktiviti-aktiviti bermain. Soalan Semasa melakukan aktiviti permainan adakah semua murid-murid aktif bermain? Semasa murid-murid melakukan aktiviti bermain. adakah murid-murid bermotivasi untuk belajar? 29 Ya Tidak Tidak Pasti .adakah mereka terlibat sepenuhnya? Adakah murid-murid menunjukkan minat semasa aktiviti bermain dijalankan? Dalam aktiviti bermain. adakah murid-murid mendengar arahan guru? Adakah murid-murid mesra antara rakan-rakannya semasa melakukan aktiviti permainan? Adakah murid-murid menggunakan bahasa yang sesuai semasa berkomunikasi dengan rakannya dalam aktiviti permainan? Selepas tamat aktiviti bermain dijalankan. adakah murid-murid kreatif melakukan permainan tersebut? Adakah murid-murid bertanya dan memberi cadangan semasa menjalankan aktiviti bermain? Semasa menjalankan aktiviti permainan.adakah murid-murid mengamalkan nilai bekerjasama? Adakah murid-murid melakukan aktiviti permainan dengan perasaan sukarela? Selepas sesi pengajaran aktiviti bermain dijalankan. adakah murid-murid nakal apabila melakukan aktiviti? Semasa dan selepas murid-murid menjalankan aktiviti bermain. adakah murid-murid merasa puas? Adakah murid-murid merasa seronok semasa dan selepas melakukan aktiviti bermain? Semasa aktiviti bermain dijalankan.

adakah murid-murid faham tentang isi pelajaran yang disampaikan? Semasa murid-murid bermain dalam kumpulan. adakah murid-murid dapat menjawab soalan yang dikemukakan dalam sesi pembelajaran? Selepas tamat bermain.Adakah murid-murid masih lagi kecewa dan bosan selepas bermain? Selepas tamat bermain. murid-murid kelihatan bosan dan kecewa.Sebelum aktiviti bermain dijalankan. adakah nilai positif dapat diterapkan? Adakah mereka merasa puas dan seronok apabila diberi peluang melakukan aktiviti bermain secara individu? Adakah kemahiran motor halus mereka bertambah mahir ketika bermain? Tandatangan guru penilai:________________________ Nama:________________________________________ Refleksi selepas penilaian: 30 .

scribd. Huraian Kurikulum Prasekolah Kebangsaan. Diperoleh pada Febuari 26. Diperoleh pada Febuari 25. Penerbit Universiti Malaya. 2009.com/ http://www. Psikologgi Pendidikan – Pendekatan Kontemporari. Diperoleh pada Febuari 25.ums. 2009 daripada http://members.tripod.Bhd.RUJUKAN 1) Kementerian Pendidikan Malaysia (1990). Universiti Kebangsaan Malaysia. http://ms.edu. 2009 Ramlah jantan dan Mahani Razali(2004).com/docs/916uv4tbx9q9gad2dib.html 31 .my/artikel. 2009 daripada http://www.php?ar=24 12) Komunikasi Melalui Interaksi Sosial: Membina dan Memperkembangkan Pengetahuan Matematik. Pendidikan Prasekolah.anakku.blogspot. 2) 3) 4) 5) 6) 7) http://d.my/spps/prasekolah/program. 8) 9) 10) 11) Perkembangan Kognitif Kanak-Kanak.pdf.wikipedia. Pendidikan Awal Kanak-kanak Teori dan Amali.htm Rohaty Mohd Majzub dan Abu Bakar Nordin(1989).org/wiki/Prasekolah http://teoripiaget. 2009 Azizah Lebai Nordin(2002). Diperoleh pada Febuari 28.my/6258/1/2.utm.txt http://eprints. Pusat Perkembangan Kurikulum Kementerian Pendidikan Malaysia 2003. Diperoleh pada Mac 8.com/~MUJAHID/Komunikasi. McGraw-Hill (Malaysia) Sdn.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->